Кәсіби педагогиканың негізгі категориялары

Кәсіптік - техникалық педагогика негіздері 1
1.2. Кәсіби педагогика–педагогика ғылымының бір тармағы мен оқу пәні. 7
1.3. Кәсіби педагогиканың негізгі категориялары. 8
2.2. Педагогикалық жүйе мен оның құрылымдық компоненттері. 12
2.4. Кәсіптік білімді басқару теориясы 14
Мемлекеттік жұмысшы кадрларды дайындау – 17
әлеуметтік және ғылыми мәселе. 17
Қазақстан Республикасы бастауыш және орта 19
кәсіптік білім беру жүйелерінің құрылымы мен жалпы сипаттамасы. 19
3.3 Қазақстан Республикасының жоғарғы мектебі. 20
Қазақстан Республикасында жоғарғы білімнен кейінгі кәсіптік білім беру. 21
Білікті жұмысшы мамандар дайындау мәселесіне 22
қазіргі ғылыми көзқарас. 22
Жұмысшының жеке қасиеттерінің қалыптасуына 22
Профессиографиялық тұрғыдан қарау. 22
Кәсіби шеберлікті жетілдірудің акмеологиялық 24
негіздері. 24
Акмеология пәні және оның міндеттері. 24
Бастауыш кәсіптік білім стандарттарын әзірлеудің 29
методологиясы. 29
Құзыреттілікке негізделген стандарттар. 31
Кәсіптік мектептерде білім мазмұнын қалыптастыру принциптері. 33
КӘСІПТІК МЕКТЕПТЕРДЕ КӘСІБИ ОҚЫТУ ҮРДІСІ. 34
Кәсіби оқыту принциптері. 34
Кәсіби оқыту принциптерінің ерекшеліктері 35
Кәсіби жұмылдыру принципі 35
Кәсіби оқытуды модульдеу принципі 35
Кәсіби оқытудың әдістері мен тәсілдері. 36
Кәсіби оқыту әдістері. 36
Кәсіптік оқыту құралдары мен олардың түрлері. 40
Кәсіби оқытуды кешенді әдістемелерімен қамтамасыз ету. 41
Кәсіби оқытуды ұйымдастыру түрлері: 41
        
        СОДЕРЖАНИЕ
Кәсіптік - техникалық педагогика негіздері 1
1.2. Кәсіби педагогика–педагогика ғылымының бір
тармағы мен оқу пәні. 7
1.3. ... ... ... ... ... Педагогикалық жүйе мен оның құрылымдық компоненттері. 12
2.4. Кәсіптік білімді басқару ... ... ... ... дайындау – 17
әлеуметтік және ғылыми мәселе. 17
Қазақстан Республикасы бастауыш және орта ... ... беру ... құрылымы мен жалпы сипаттамасы. 19
3.3 Қазақстан Республикасының жоғарғы мектебі. ... ... ... ... ... ... білім беру. 21
Білікті жұмысшы мамандар дайындау мәселесіне ... ... ... 22
Жұмысшының жеке қасиеттерінің қалыптасуына 22
Профессиографиялық тұрғыдан қарау. ... ... ... ... 24
негіздері. 24
Акмеология пәні және оның міндеттері. 24
Бастауыш ... ... ... ... ... ... ... стандарттар. 31
Кәсіптік мектептерде білім мазмұнын қалыптастыру принциптері. ... ... ... ... ҮРДІСІ. 34
Кәсіби оқыту принциптері. 34
Кәсіби оқыту принциптерінің ерекшеліктері 35
Кәсіби ... ... ... ... ... принципі 35
Кәсіби оқытудың әдістері мен тәсілдері. ... ... ... ... оқыту құралдары мен олардың түрлері. 40
Кәсіби оқытуды кешенді әдістемелерімен қамтамасыз ету. ... ... ... түрлері: 41
Кәсіптік - техникалық педагогика негіздері
Адам – эволюциялық дамудың ең ... ... жер ... тіршілік
иесі десек, бұл ілім сол адамзат зерттеушісі. Екіншіден,біздің ... емес ... ... ... ... ... ... өз ұғымы бар, кез–келген болмысты өзінше ... ... ... ... пен қоғам дамуы туралы пікірі,бағамы әркелкі.
Жүздеген мемлекет қайраткерлері, ойшыл ... мен ... ... қаншама қарама – қайшылықтар жатқанын білесің бе? Кімге сенеміз?
Неге олай? Үшіншіден біздің ғылымдарымыз ұшы – ... жоқ ... ... ... ... жаңа идеялар туғызуды.
Педагогика шыңына жеткен том – том кітаптар жазылғанымен, жеке тұлғаны
тәрбиелеу мен ... ... ... ... ... әлі де ... ... қоғамға жаңаша көзқарасты талап етіп отыр.
Сөйтіп, Кәсіби педагогика өте қызық ғылым! Ол тек ... ... ... даму ... әр ... ... ... тұлғалар
тағдырындағы текетірестер мен адасулар, түпсіз тұңғиыққа тірелген ойлар
әлемімен қызықты.
Кәсіби педагогика ... ... бір ... ретінде кәсіптік білім
беру жүйесін жетілдірумен қалыптасты.Бұл енді дамып, қанат жайып ... жас ... ... ... ... ... өз ... мен түсіну аппараты бар, оның іргелі
ғылым екендігін, сапалық ерекшеліктерін ... ... ... ... ... сай ... ... жұмысшылар дайындау
мен олардың біліктілігін арттырудың жаңа тұжырымдамалары әзірленіп, оқыту
әдістері мен оны ұйымдастыру формалары жетілдіру ... ... ... ... шұғылданып, егемен елімізде ... ... ... ... өркениет деңгейіне көтермекші.Қазіргі нарық жағыдайына
бейімделген ақпаратты әлемде білімді тез, негізді түрде әрі ... ... ... педагог, өз ісінің білгір маманы болу үшін, ғылымды
игеру жеткіліксіз, оны практикалық тұрғыда өмірге қолдана ... ... ... ... ... ... іске асыра білетін жан – жақты
кәсіп иелері болуымыз керек.
Жас талап, осы қиын да ... әрі ... ... ... ... біздің оқулығымыздың құрылымы, мазмұны, өз бетімен қалай білім ... ... ақыл - ... ... ... Оқу құралымен жұмыс
істей білу – бұл бағыттағы алғашқы қадам.
Жас талапкер, егер біз ... ... ... ... ... ... етіп игеретін болсақ, онда жұмысымыздың нәтижесі болғаны.Ол ... ... ... педагогиканың негізгі принциптеріне сүйенуіміз
керек.
Ол үшін не қажет?
Біздің тараптан – ақпараттарды оның әрі ... ... ... сіздерге
қызықты етіп жеткізе білу.
Ал, сіздер ілімді игеруде, танып – білуде өнімді еңбек ете алуларымыз
қажет. Өз ... ... ... ... ... ілім
негізін,ақпараттық ақиқатты игеру мүмкін екенін естен шығармағанымыз жөн.
Оқыту кәдімгі классикалық үрдісте берілген материалдарды оқу, оны ... ... ... ... бақылау сияқты процестерден тұрады. ... ... ... оқу ... ... алдын – ала
дайындалған танымдық ... ... ... және ойтүрткі қиялына
әсер ететін мәселелерді қамтиды. Білім негізі дидактикалық ... ... ... ... өйткені ол оқу материалының басты
идеясы мен логикасын, ойлау салдарынан ... ... ... ... төмендегі блок түрлері мен ... ... ... ... - ... ... - кеңейтуші блок
ПБ - проблемалы ... - ... ... - ... ... блогы
ТБ - түзетуші блок
ҚҚБ - құзыреттілікті қалыптастыру блогы
Барлық тараулар ... ... ... мен өзіндік білім көтеруге
арналған әдебиеттер тізімін көрсетумен аяақталады. Курстағы негізгі білім
арқылы ақпараттық ... ... ... құрылымда, негізгі идеялар мазмұнын топтастырып, логикалық
ойлар мен тұжырымдарды қысқа әрі ... ... ... ... блокқа органикалық түрде тығыз байланыса орналасқан
кеңейтуші блоктың (КБ) ... ... ... қиын кейбір мәліметтер мен
ақпараттарды толықтырып, талдап беріп отырады.Кеңейтуші блок ... ... «жан ... ... факторлар мен мысалдарды жадта
ұстайды. Кеңейтуші блокты оқып, ... ... ... ... ол ... өте ... екенін ұмытпауымыз керек.
Проблемалы блок (ПБ) жеке ойлар мен идеяларды оятып, оған түрткі беріп,
жинақталған ақпараттық ... мен ... ... арқылы өздік
пайымдауларды, топшылауларды іске асыруға мүмкіндік ... ... ... ... балаға шайнап берген ас болмас» деген дана мақалы
есімізге түседі, яғни ... ... мен ... өз ... мен ... ... алғаннан гөрі ескертулер, жеке ... ... ... өз еңбегі арқылы түпкі нәтижеге жетуіне
септігін ... ... кім көп ... ... кім оны ... ... ... болып отыр.
Нақты педагогикалық жағдаятта алған білімін танымдық процесте логикалық
іске асыра білу ... ... ... ... ... да ... ... алмаған теория , нашар теория мұндай сәтте сізге жағдаятты блок (ЖБ)
көмекке келеді, бұл сәтті жібермеңіз, өйткені ол кері ... ... яғни өмір – ... ... - ... ... ... және құзыреттілікті қалыптастыру блоктары
(ДБ,ТБ, ҚҚБ) ... ... ... ... ... ... арналған.
Оларда жауапты дұрыс табудың түрлі жолдары, машинасыз программалау
құралдарының ... ... де ... тән ... ... ... пен ... құзыреттілік негізгі нысанға айналуы
тиіс. Мынаған назар аударыңыз ; ... ... ... бір ... мүмкін, кейбір сұлбаларда ол бірізділікпен ... ... ... өз ... мақсатына қарай оқытудың тиісті ... ... Есте ... ... ... да бір ... теорияны
толыққанды игеру үшін оны ... ... ... ... өткізу
мүмкін емес.
Оқулық халықаралық ынтымақтастық аясында педагогика ғылымының докторы
Күмісбек Өстеміровтың ... ... мен ... ғалымдарымен
бірлесіп жасалды. ... ... ... авторлық ұжымның
тұжырымдамасына сай, ... ... ... ... жасалынбақ, ол осы құрылымға ұқсас материалдарды қамтиды. Бағдарлама
бойынша жұмыс істей отырып, сіз ақпараттарды игеріп қана қоймай ... ... ... арқылы программалап оқыту мен тестік бақылау жүйесі
туралы да нақты мағлұмат ала аласыз.
1 ... ... ... тарау.
Кіріспе.
Кәсіби педагогиканың міндеттері.
1.1 Кәсіби педагогиканың философиялық және ... ... ...... ... бір ... ... енді
өркендеп, дамып келе жатқан жас ғылым. Ол ескі грех сөзінен ... - ... ... - ... ... береді. Сөзбе – сөз аударғанда «бала жетелеу»
деген мағынаны білдіреді.
Ежелгі Грецияда педагог деп өз қожайынының ... ... ... ... ... ... Ол ... дәріс беретін құлдығалым деп
атаған.
Бертін келе педагогика сөзі қазіргі мәніне жақын өмірге ... ... ... ... яғни оны ... ... жан және ... өнер деп түсіндік. Атақты адамдардың қасына оны тәрбиелеген
педагогтарды да қоса айта ... ... ... келе ... ... ... да өзгешеленіп, дараланды.
Осылайша педагогика балаларды оқыту мен тәрбиелеу туралы ғылым ретінде
қалыптаса бастады.
Педагогика туралы бұл ... XX ... ... ... ... ... онжылдықта ғана кәсіби педагогикалық біліктілік тек балаларға ... ол ... де ... ... сезіле бастады.
Қазіргі педагогиканың нақты және дәл анықтамасы – ... ... ... екендігінде.Бұл жерде тәрбие сөзі кең мағынада: оқыту,
білім беру тәрбиелеу және жеке тұлғаны жан – ... ... ... ғылым ретінде қалыптасқан бастапқы мағынасына қайшы келіп
отыр.Сондықтан, әлемдік педагогика лексиконына жаңа термен:
«андрогогика» (грек сөзі ... - ер, ... - ... ... - адам ... ... ұғым ... болды.
Кәсіби білім беру педагогикасы немесе кәсіби ... ... ... ... ... ... оның жасына, білім деңгейіне,
еңбек және кәсіби түрі мен ... ... ... және ... ғылым деп түсіну керек. Бұл тұжырым жеке тұлғаны кәсіби
дайындаудағы рөлі мен ... ... ... ... ... «философиялық - әдіснамалық негізі» деген ... есте ... ... ... ... ... және практикалық
нәтижелеріне жетуде қандай әдіс – тәсілдерді тиімді пайдалану мәселелері
сөз ... ... ... оның ішінде әсіресе, кәсіби
педагогикаға түпкі нәтижелі ... ... жету ... ... ие,
өйткені ол термологиялық, практикалық бағдар беруі әдістемелік қондырғылар
арқылы ұйымдастырылған білім беру ... ... ... Сондықтан
да соңғы уақытта ғалымдар білім беру ... ... ... білім
беретін мәселелердің мәні мен сипатын білдіретін ... ... мен ... ... жүр.Сайып келгенде, кәсіби білім беру
арқылы ерте ме, кеш пе философиялық – ... ... ... ... ... Ұлы орыс ... Д.И. ... ғылыми жаңалықтары туралы ой
топшылай келе, әрбір ... ... 2 ... ... ... тиіс: ол –
болжау мен тиімділік иайдасы. Бұл жалпы қағидадан ... да ... Оның ...... ... ... тәрбиелеу, білім беру мен
оқыту қағидалары ... ... ... ... ... жолдары мен әдістерін игере білу.Теория педагог – ... жас ... сай ... ... әлеуметтік түрлі
жағдайларда білім беру, ... ... ... ... оқу - ... ... ... ұйымдастыру. Тәрбиелеу мен
білім берудегі, ... жаңа ... ... тәсілдер алдымен
педагогикалық зертханаларда туындайды. Педагогика ... ... ... тәрбиелеудің сан ғасырлық жинақталған тәжірибелері; халықтық
педагогика қағидалары;қоғамдық саяси, философиялық және психологиялық ... ... ... және ... тәрбие практикасы; арнайы
ұйымдастырылған педагогикалық ғылыми – зерттеулер мәліметі;заман ... ... мен ... ... қамтитын жаңашыл – педагогтардың іс ... ... ... ... ... ... соң ... өзін-өзі бақылау
«Күтіп» тұрады. Ол үшін түрлі деңгейдегі тапсырмалар пайдаланылады.
Сұрақтарға қажет тікелей және ... ... ... ... ... ішінен дұрысын таңдай білу мүмкіндігі де ... Ол ... ... ... ... ой ... өткізген жөн.
Педагогика – мәнді ғылым, дұрыс орнын таппаған сөз, оның ... ... ... ... ... мен сөз ... дұрыс, өз
ороында нақты сөйлемдегі мағынасына қарай ... ... ... ... дегеніміз қандай ғылым?
Мына төмендегі жауаптардың дұрысын таңдап беріңіз.
1. Педагогика – сәбилердің даму заңдылықтары мен ... ... ... ... ... - ... ... білім беру және
оқыту жөніндегі ғылым.
3. Педагогика – тәрбиешілер тәрбиеленушілердің дүние
танымын қалыптастыруды үйрететін өнер.
4. ... ... ... ... беру мен оқыту
мәселесімен шұғылданады.
5 ... – адам ... ... ғылым.
II. Тәрбие туралы білімді мына төмендегі терминдердің қайсысы
дәл анықтап бере алады?
1. Педагогика (грек тілінде «пайдос» - бала және ... - ... ... ... Андрогогика (грек тілінде «андрос» - ер адам және ... ... ... ... « антропос» - адам )
4. Антропология (грекше «антропос» - адам, ... ... ... - ... «пайдос» - бала, «логос» - ғылым).
III. Педагогика ғылымының алдына қандай міндеттер
қандай міндеттер қойылады?
1. Жас ... ... ... ... қағидаларын танып – білу, педагог – практиктерді ... ... ... ... адамдардың рухани дамуының бір тармағы ретінде қарау .
4. Қазіргі заманғы адамдарға білім беру мен оқыту мәселелерін ... ... ... зерттеу.
1.2. Кәсіби педагогика–педагогика ғылымының бір
тармағы мен оқу пәні.
Қазіргі ғылымның даму үрдісі оның ғылымдар ықпалдастығы мен жіктелуімен
сипаталады. ... ... ... ... ... өзі дербес
ғылым ретінде танылып, тың мәнге ие ... ... ... ... ... мен ... мәнін анықтаудың жалпы заңдылықтары анықталып,
зерттеудің ортақ ғылыми әдіс – тәсілдері саралана ... ... ... педагогика ғылымына да тән құбылыс. Атап айтатын ... ... ... ... ... мына ... ... сипат
бере бастады.
- мектеп алды педагогикасы;
- жасөспірімдер педагогикасы;
- ... ... ... ... ... ... педагогика (кәсіптік мектептер педагогикасы);
- мектептану (білім және оқу – тәрбие мекемелерін басқару); ... орай ... ... да өз ... ... бастады.Ол:
- бастауыш кәсіптік білім беру педагогикасы (кәсіптік мектептер мен
лицейлердегі тәрбие мен оқыту мәселелерімен ... ... ... педагогикасы (институт, университет және академияларда
тәрбиелеу мен оқыту ісімен ... кету ... ... ... ... ... ... мектеп ісімен
шектеліп жалпы педагогика аясында қала алмайды.Оның ... ... ...... ең жоғарғы оқу орны, ғылым , техника,экономика
және ... ... ... ... ... ... педагогика іргелі ғылым ретінде мына салаларды да ... ... және ... ... ... психология ;
- еңбек психологиясы
- еңбек физиологиясы;
- акмеология (кәсіби шеберлік шыңына жету туралы ғылым)
Бұдан басқа кәсіби педагогика ... ... және ... да арқа ... ... пән ретінде зерттеу нысандары мынадай:
1. Кәсіптік мектептердегі тәрбиенің ... мен ... ... ... ... жүргізілуі тиіс.
2. Кәсіптік білім мазмұны қоғамдық және ғылым - ... ... сай ... ... Жеке тұлғаға ғылыми – техникалық білім мен кәсіби біліктілік
дағдыларын қалыптастыру ... ... ... ... ... ... оқу ... оқу – тәрбие үрдісін басқару
негіздерін жоғарыдағы аталған ... ... келе ... саласын сипаттайтын мынадай анықтама беруге болады;
Кәсіби педагогика – жеке тұлғаға ... пен ... ... ... зерттейтін, әлеуметтік ... ... ... негізгі саласының бірі.
Педагогика көп жылдар бойы философия ілімінің қарапайым бір тармағы
ретінде дамып келді.Тек XXVII ғасырда ғана ... ... ... ... ... ... ... адамзат болмысы, оның тұрысы мен
дамуын зерттеп нысанының өзі оны ... ... чех ... ... Ян Амос ... (1592 -1670) ... болмайтынын дәлелдеді.
Педагогиканы философиядан алып, оның ғылым ретінде қалыптасуына үлкен үлес
қосты. Оның 1854 жылы ... ... «Ұлы ... кітабы –
педагогика саласына арналған тұңғыш ...... ... ... ... ... мен идеялар қазірге дейін өз мәнін жоғалтқан жоқ,
актуалды деп ... да ... Оның ... ... беру жүйесі педагогикалық
теорияның негізі болып дамып келеді.Ағылшын философы әрі ағартушысы Джон
Локк (1632 -1704 ж) Я.А. ... ... ол ... ... ... ... «тәрбие туралы ойлар» атты ... ... өз ... ... ... мол ... ... етіп қояды.
1.3. Кәсіби педагогиканың негізгі категориялары.
Кәсіби педагогиканың негізгі ... ... ... ... және ... ... мен оның басты ... ... ... және ... ... оның ... ... педагогиканың негізгі категорияларын анықтайық.
Кәсіптік білім – бұл белгілі бір ... ... ... ... ... және ... ... және оны тиісті кәсіптік ортада пайдалана білудің
ережелері мен нормалар тәртібі.
Кәсіптік ... – бұл ... мен ... – педагогтың кәсіп бойынша ғылыми
– техникалық ілімді игеру мен ... ... ... ... бірлескен
іс - әрекеті.
Кәсіби тәрбие – оқушы мен педагогтың ... бір ... ... жеке
тұлғаның өзін-өзі алып жүру ережелері мен нормаларының ... ... ... ... ... ... кәсіп, мамандық, біліктілік
құзыреттілік және құзырлылық болып ... ... жеке ... – қоғамдық еңбек бөлінісінде жалпы адамзаттық мораль нормаларымен
келісілген еңбек түрі және ... үшін ... ... ... ... ... ... ие.Мысалы: слесарь кәсібі
мына түрлерге бөлінеді: слесарь – құрастырушы; слесарь – ... ...... т.б. ... кәсіп саласы белгілі бір мамандықтар
бойынша ... ... ие ... иесі – ... ... ... – слесарь немесе кәсіп иесі –
дәрігер, мамандығы терапевт, оташы, көз ... ... ...... бір ... ... бойынша шағын ауқымды еңбек түрін
қамтиды. Кейбір кәсіп ... ... орай ... ... ... ... мамандық қызметінде мамандандыру процесі де
жүргізіледі. Мысалы: ... ... ... ... және ... (бас сүйекке операция жасаушы) бойынша маманды. Сөйтіп,
мамандық – кәсіп қызметіне қарағанда ... тар, ол ...... ... тар ... – бұл ... бір кәсіптік қызмет саласын ... ... ... бар ... ... біліктілік дегеніміз – кәсіпті тиісті
дәрежеде ... ... В.С. ... ... ... деңгейін мына төмендегідей
етіп көрсетеді:
0 – дік деңгейі – ... жоқ ... – ші ...... ... ші ... – орта ... мамандар (техниктер)
3ші деңгей–жоғары дәрежелі мамандар (инженерлер, дәрігерлер, мұғалімдер)
4- деңгей – ғылыми блокты мамандар (ғылым саласы бойынша кандидаттар ... ... ... ... игеру деңгейінің тиісті
разрядтар орнына белгілейді. 2 – 3 ші ... ... ... ... бөлу ... ... Мысалы, 1 – ші санатты мұғалім,
жоғары санатты дәрігер, 3 ші ... ... бір ... не ... ... ... дайындық деңгейі кәсіби
біліктілік сипаттама арқылы айқындалады.
Біліктілік сипаттамасы – тиісті кәсіп саласы бойынша ... ... ... белгілейтін мемлекеттік құжат. Жұмысшылардың кәсіби
біліктілігі шын 2 нәрсе ... ... ... ... ... анықтау үщін «білуі тиіс» нәрселер мен білік пен ... ... ... ... ... барлығы бірыңғай тарифты –
біліктілік анықтамасында белгіленіп, жинақталған.
Құзыр – белгі бір ... ... ... бойынша шешім шығаруға лауазымдық
құқы бар маман. белгілі бір лауазым иесіне, қызметкерге тиіс
Құзыреттілік – тиісті ... ... ... білім, білік және дағдысы
жоғары ... ... оны ... ... ... ... Құзыр мен құзыреттіліктің арақатынасын мына ... ... ... - ... ... ... ... құзырға әр кез сәйкес келе бермейді;
- құзыреттілік құзырлықтан жоғары емес.
Ә. - құзыреттілік құзырдан ... ... ... сай келеді;
- құзыреттілік құзырдан жоғары.
Б. – құзыреттілік – ... ... ... бар ... ... ... ... деңгейі құзырлықтан
жоғары;
- құзыреттілік құзырлықтан жоғары емес.
В. - құзыреттілік құзырлықтан жоғары емес;
- ... ... сай ... ... құзырдан жоғары.
Сіздермен бұрын «Мамандыққа кіріспе» атты пән өтілген ... Сол ... ... ... ... ... оқыту ұстазының біліктілік
құзыреттілігінің негізгі ... ... ... Оның ... ... – тарау. Кәсіби білім негіздерін қалыптастыру жүйесі.
2.1. Кәсіби педагогикадағы кибернетикалық терия
Жалпы жағдайлар. Негізгі ұғымдар мен ... өз ... ... ... мен ... ... зерттейтін ғылым.Биологиялық ,әлеуметтік және автоматтандыру
жүйелерінің басты материалдық игіліктерді ... ... ... ортақ
қасиеттері қоршаған ортамен өзара бірлікте әсер етуі болып табылады. Ол
бірлік басқару органдарының ақпаратты қабылдау, ... ... және ... ... ұқсастығында. Басқару жүйелерінің өзіндік ерекшелігі
бар. Ол заңдылықтарды биологиялық, әлеуметтік не техникалық деп ... ... ... үшін бұл іргелі ғылымдар интегралды мәнге ие.Бұл
дегеніңіз кибернетика ғылымының негізі болып табылатын адамдардың ... ... ... ... ие ... ... ... техниканы басқару автоматты құрылғылар мен олрадың
жұмыс істеу принципін үйренуде, адам еңбегін автоматтандырудың ... зор рөл ... ... ... ... де ... бере ... кибернетика мына төмендегі танымдық процестердің қалыптасуына
ықпал ... ... ... ... түрлі табиғи бірліктердің ақпараттық байланыста
болатындығы,
Кибернетиканың модельдеуде құбылыстарға сипаттама беру үшін (тірі ағза,
сана, ... тіл т.б.) біз ... ... аламыз да оған ұқсас
элементтерді қарастыра бастаймыз.
XX ғасырдың 40 – шы жылдарында пайда болған кибернетикалық бұл ... ... ... деп атап ... Бұл ... іске асыру үшін
әрине, автомат пен жанды организм. Автоматты ... мен ... ЭЕМ мен ... ... баййланысты,олардың жалпылама қасиеттерін біуіміз
керек. Ал, кибернетика бұл ұқсастықты біле алады, ... ... ... ... ... сыртқы және ішкі реакцияларын байқау
қабілеті бар. Осы ... ... ... ... ... ... ... осы процесті атқаруын автоматты жүйелерді басқару
механизмі деп ... ... ... ... пен адамның қандай
қызмет атқара ... ... ... ... ... | Адам |
| ... | ... | ... | ... ... ... ... ... ... | ... |
| ... монометр, | ... |
| ... амп) | ... көз, ... | | |т.б.) |
| ... ... ... ... | ... | Нерв жүйелері |
| ... ... ... | | |
| ... ... | Есте ... | Есте ... |Бас және артқы |
| ... ... және ... ... |ми |
| ... электронды |қимыл т. б.) | |
| ... ... | | |
| ... ... т. б.) | | ... ... |Бағдарлап - өңдеу | ... (ой |Бас және ... |
| ... ... |түю, ... ... |
| ... машиналары, жад)|шешім қабылдау) | ... ... ... ... - ... |Қол, аяқ, ... |(рычагтар, ... ... |
| ... клапандар|қозғалу әрекеті | ... өз ... ... ... ... екі ... ұқсас әрекеттері
берілген. Машина мен адамның қызмет атқаратын органдарының әртүрлі екендігі
көрініп тұр. Енді ... ... ... және ... ... туралы негізгі ұғымдарға тоқталғымыз келеді.
2.2. Педагогикалық жүйе мен оның құрылымдық компоненттері.
Педагогикалық жүйе – бұл ... ... және ... өзара үйлесімділігінен тұратынжәне оларды бір мақсатқа
жұмылдырған, яғни ... ... мен ... ... мен
тәрбиелеуді көздейтін жүйе.
Педагогикалық жүйенің қызметі мен ... алғы ... ... ... жүйе қоғамның белгілі бір топтарын ... ... мен ... ... жағдай ғана пайда болды.Басқаша айтқанда, педагогикалық
жүйе қажетті анықталған адамдар ... ... бір ... беруді
мақсат еткенде ғана пайда құрылады.
2. Педагогикалық жүйе ... ... ... ... игере алатын топтар пайда болғанда ғана туындайды.
3. Педагогикалық жүйе белгілі бір оқушылар ... ... ... ... ... мен ... табылған
жағдайда ғана оларды игеру мүмкіндігінен туындайды.
4. педагогикалық жүйені іске ... үшін ... ... ... бір топ,
яғни оқушылар болуы тиіс.
5. педагогикалық жүйеде ... ... ... ... педагогикалық және психологиялық іліммен, олармен жұмыс
істей алатын әдіс – ... ... ... алдына мақсат қоя
білетін педагогтар болуы қажет.
6. педагогикалық ... ... ... қоғамдағы белгілібір топ
өкілдерінің әлеуметтік сұранысын қанағаттандыруы қажет және бұл
оның түрлі ... ... ... ... – оның ... базалық сипаттамасы, олардың
үйлесімділігі оны басқа салалардан жүйесін өзгешелендіріп тұрады.
Ол компоненттер: оқу ... ... ... ... ... ... 3. Кәсіптік мектеп – педагогикалық жүйенің
бір саласы.
Кәсіптік ...... ... ... ... және ... кәсіби білім беру жүйесіндегі оқу орны.
Кәсіптік мектеп – педагогикалық жүйенің барлық белгілері ие.
Кәсіптік ... ... ... педагогикалық жүйе
іспеттес, олар ... ... ...... ... мамандығы өз қабілеті мен қызығушылығына,
мүмкіндігіне қарай беру, оларды ... ... және ... ... беру ...... кәсіп саласы не мамандық ... ...... білім, практикалық дағды беріп, кәсіби
шеберлікке ... ... ... ... ... мен ... үйрету.
Педагогикалық коммуникация тәсілдері – оқушыларға кәсіптік оқыту мен
тәрбиелеуде құрал жабдықтар қолданылатын оқытудың ... мен ... ... мен ... ... басқа, ауызша және басқа да жолдармен
берілетін оқыту, әрекет ету қызметтері де ... ... ... ...... ... ... орта
мектептегіден басқа оқу құрал жабдықтары (машиналар, механизмдер, құралдар
мен жабдықтар, аспаптар т.б.) ... ... ... кескіндер, макеттер
сондай –ақ практикалық дағды қалыптастыратын түрлі оқу тренажерлері ... ... ... ... ... ... ... кәсіп
саласына қызығушылығы бр икемді негізгі және орта ... ... ... ... ... үшін оқу мерзімі – 3 жыл, ал толық орта ... үшін – 1,5 жыл. Бұл ... ... ... ... ... тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі» және «тәрбие
жұмысының ерекшеліктері» ... ... ... сипаттама беріледі.
Кәсіптік мектеп педагогы – бұл кәсіптік оқыту мен тәрбиелеудің негізін
меңгерген өз пәні бойынша ... ... және ... ... ... ... – педагог. Инженер – педагогтың сипаттамасы мен оның
қызыметіне қойылатын талаптармен «Инженер – педагогтың ... оның ... ... және ...... ... ... дегентарауларда толық хабардар боласыздар.
2.4. Кәсіптік білімді басқару теориясы
Басқару теориясы туралы жалпы ұғым. Кез – ... ... мен ... жеке ... ... оның бойында білім, білік және дағды
негіздерін қалыптастырып, ... ... ... ... ... ... пайдалана білуді үйрету ережелері мен нормалары деп
түсінген абзал.
Педагогиканың басшылық оқушы не студентке ... ... ... ... оларға жалпы не кәсіби ерекшеліктерін дамытуда жан – ... ... ... ету, ... ... ... жасау. Алдымен басшылық
жасап теориясының мына төмендегі жалпы ұғымын анықтау қажет, олар:
• басқару
• басшылық
• басқару қызметі
• басшылық ... ... ... ... басқару теориясы - басшылық шешімдерін қабылдау мен
оны жүзеге асыру, ... ... ... ... әрі байланыс
процесіне басшылық жасау болып отыр. Олар ... әсер ... екі жақ, ... мен ... ... ... жүйенің өзін - өзі
басқару біртұтастығы пайда ... Ол ... ... ... ... ... ... тигізеді.
Қазіргі заманда басқарудың сан түрлері бар, бірақ біздің пайымдауымызша
оның жүйелі түрін таңдағанымыз дұрыс сияқты. Сондықтан басқаруға байланысты
мына ... ...... ... ... ... қызметіне
әсер ету арқылы түпкі нәтижеге жету үшін тиімді ... ... ... Басқару негізі ақпараттық процестерден тұрады. Оны қабылдау,
өңдеу және сыртқы ортамен ... ... ... Одан ... ... ... мәлімет біле аламыз. Бұл жүйелерді басқаруды қазіргі ... ... ... қосу ... ... қайта өңдеу, сақтау және
жіберу ақпараттарының тиімділігін арттырамыз. Басқарудан туындайтын екінші
бір ұғым бар ол – ... ... Бұл кең ... бірақ ол мынадай
анықтамаларды қажет етеді:
- белгілібір жүйелі мақсат қою;
- жұмыстың негізгі ... мен ... ... ... міндеттер
белгілеу;
- арнайы қызымет әзірлеу;
Басқару әкімшілік қызыметіне басшылық жасау ... ... ... ...... ал басшылық жасау – субъективті сипаттамаға
ие.
Басшылық – басқару ісінде жеке субъектінің өзін - өзі ... ... ... яғни мақсатқа жету жолындағы жеке тұлғаның біліктік іс -
әрекеті.
Кәсіптік мектептің педагогикалық үрдісін жүзеге ... ... ... ... ... қызыметі деп еңбек бөлінісін анықтау мен басшылық аясын
мамандандыруда ерекше мәртебеге ие қызмет.
Басқару ... ... ... ... ... ... ... Жоспарлау
2. Ұйымдастыру
3. Реттеу
4. Бақылау
5. Есеп
6. талдау
осы қызыметтерге жеке – жеке ...... ... жету жолында қойылатын міндеттер. Ол жүйені
болжау, ағымдағы қызыметтер және ... ... ... ... - ... ... ... іске асыруда жүйелер
элементтерінің ... ... ... ... ... ... бағытталады.
Реттеу – жүйе бөліктері арасындағы сәйкессіздік пен үйлесімділік қамтамасыз
етуге арналған. Ол ... ... ... ... ... ... ақпарынан соң жүзеге асырылады. Негізгі күштерді қалай
және қайтіп орналастыру ... ... ... ... ...... ... нұсқау және шешімдерді нақты жүзеге қалай
асып ... ... ... тексереді. Бақылау істің кері
байланыс ... ... ... ... ... ... ... процесс.
Есеп – басқару процесі негізінде нәтижеге қол жеткізу үшін алынатын ... ... баға ... Ол ... ... ... ... өлшеуіші. Есепті бақылаудан ажыратуға болмайды, бірақ оған
тәуелді құбылыс.
Талдау - басқару жүйесін жетілдіруде ... ... ... ... ... ... білдіреді. Әрбір басқару циклы талдаумен аяақталады
және нәтижелі болу үшін бұл цикл қайталана береді.
Оқыту мен ... ... ... ой ... ... ... қызметін, әсіресе бақылауда орын алған кемшіліктер мен
оларды түзету шараларын жүзеге асыру жүйесі екендігін. ... ... ... ... барлық аумағындағы білім беру ... ... ... ... ... ... жүйесін келтіруге болады.
Басқару мен білім беру ... ... ... ... мына ... көруге болады.
|Басқару ... ... ... ... ... ... |
|функциясы | ... ... ... ... және ... Сабақ |
| ... ... ... мазмұнын іріктеу және конспект |
| ... ... ... ... ... ... дидактикалық құралдар дайындау. Оқу және көрнекі |
| ... ... ... ... жүргізу, оқытушы |
| |мен ... ... ... ... түгелдеу, |
| ... ... ... ... ... өткізу. |
|Реттеу ... ... ... туса сабақ әдісі мен қарқынын|
| |өзгерту ... ... ... ... ... үшін жазбаша және |
| ... ...... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... және ... |
| ... ... ... және мемлекеттік емтихан. |
|Есеп ... қою, ... ... ... ... журналға, зачет |
| ... ... ... ... жоспар бойынша өткізілген сабақ пен баға және |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... мен құралдардың тиімділігі, оның білім алушылардың|
| ... ... және ... ... ... ... бұл жағдайда басқару қызметі екі жақты әсер етеді.
Сабақ ... - ... ... ... ... комплекстер.
1. Машинаның қандай органы ақпаратты
өңдей алады ?
- датцик;
- ... ... ... – бағдарлау құрылғылары;
- атқару органдары.
2. Адамның қандай мүшелері қажетті ақпарат жасайды?
сезім мүшелері;
- нерв жүйесі;
- бас және ... ... ... ... ... оқыту жағыдайында мына жұмысшы құралдары ... ... ... Оқу – ... ... ... ... оқыту құралы;
- көрнекі құралдар.
4.Басшылық нені ұйғарады?
- мақсат қою не жүйелі мақсат;
- арнайы қызымет әзірлеу;
- жұмыстың негізгі бағыты мен мазмұнына ... ... ... ... қызметтер басқару ұғымынан кең.
III – тарау. Қазақстан мен ТМД елдеріндегі ... ... беру ... ... ... ...
әлеуметтік және ғылыми мәселе.
Қазіргі кездегі Қазақстан мен ТМД ... ... ... оның
қаншалықты нарық жағдайына бейімделуі білікті жұмысшы мамандарға деген
сұранысты қанағаттандыру мәселесіне тікелей байланысты ... ... ... ... және ... реформаларды жүзеге асыруда бәсекелестік басты
орынға шықты. Қалыптасқан жағдайда халықты ... ... ... қатынастар саласында болып жатқан өзгерістердің даму қарқынына
ілесе алмай, еңбекке жарамды белгілі бір әлеуметтік топ ... ... ... үшін ... ... қызметі, әрі кепілі – ол елдегі кәсіптік
білім беру жүйесін дұрыс жолға қою ... ... ... ... оның ... ... беру ... қызметін дұрыс ұйымдастырғанда ғана қоғамның
әрбір мүшесіне тиісті жалпы немесе кәсіптік ... бере ... Тек ... ... ... ... ие жоғары білікті дәрежеде дайындалған
кәсіптік мектеп, колледж не жоғарғы оқу орнын бітірген ... ... ... еңбек ресурстарын толықтырып, жұмыссыздықты жоюға жол ашуға ... ... ... ... ... ... ... бұрынғы білім
беру жүйесі қанағаттандыра алмайды. Өндіргіш күштердің даму қарқынына ілесу
үшін білім беру жүйесі мына ... екі ... ... керек:
- Өндіргіш күштердің даму деңгейіне білім беру жүйесінің сәйкестігі;
- Өндіріс қатынастар жағдайына білім беру жүйесінің ... ... ... қатарда болса ғана нәтиже бермек. Педагогика
докторы профессор А. Новиковтың пікіріне ... ... ... ... және
кәсіби білім беру ісінің даму қарқыны өндірістің даму деңгейінен асып ... - ... ... ... беру ісін басты принцип етіп ұстауымыз керек.
Осы жерде жалпы бастауыш және орта ... ... беру ... білікті
жұмысшылар мен мамандар даярлауда тиісті білім мазмұнымен қамтамасыз етуде
рөлі ... ... ... ... Қазақстан мен ТМД елдерінде еңбек ресурстары сапасы туралы мәселе
бастауыш және орта ... ... ... ... ... ... ... ұштасып жатыр. Атап айтқанда, мұнда тек белгілі бір
теориялық білім, кәсіби білік және практикалық ... ... ... ... жеке ... ... тиісті кәсіби шеберлік пен жалпы
адамзаттық құндылықтарды еңбек барысында үйрену емес, ... ... ... мен ... ... ... ендіре білу, қажет болған
жағдайда ... пен ... ... етіп ... ... ... ... қысқа мерзімде игере білу қабілеттілігі де ... ... ... дамыған елдерде 3 – 4 есе (ал, кейбір жоғары дамушы елдерде 5 – 6
есе) кәсіп иелері өз мамандықтары мен ... ... ... ... ... білім орындарын бітіруші түлектердің дайындық
сапасына қойылатын талаптарды мына екі топқа бөлуге болады.
Біріншісі – ... ... ... және ... ... деңгейі.
Қазіргі педагогика ғылымы теориялық мәліметтерді практикалық ... ... білу ... баса назар аударуда. Бастауыш және орта ... беру ... жаңа ... ... ... ... ... – түлектердің ойында дара тұлғаға лайық кәсіби шеберлік пен
әлеуметтік мәні бар ... ... ... ... ... ... айту керек, бізде кәсіптік білім беру мен ішкі ... ... ... ... орын алып отыр. ... ... ... басты міндет – кәсіптік білім беруді ізгілендіру мәселесі.
Практикалық педагогиканың да алдында тұрған қиын ... – жеке ... ... ... ... Ол кәсіби біліктілікпен қатар жүретін
қасиет, өлшем десекте қателеспейміз. Бұл мәселені шешу жаңа ... ... ... ... үлесіне тиюі керек, олар жоғары кәсіптік білім
беретін училищелер және ... ... мен ... ... ... ... ... басты міндеті – осы оқу
орындарына арналған білім мазмұнын жаңарту болып отыр. Осы ... әрі ... шешу үшін ... ... ... ... және
әдістемелік – теориялық ғылыми негіздеме әзірлеу қажеттігі туындайды. Оның
мына төмендегідей жолдары бар:
1. Адамзаттың дамуы мен оның өмір сүру ... ... ... ... кәсіби ізгілікті философияның қалыптасуы мен байланыста
болуы қажет.
2. Адамдардың, адамгершіліктік ... оның ... ... ... ... негізгі алғышарты болып табылуы тиіс.
3. Қазіргі кәсіптік оқу орындарындағы кәсіби білім берудің, оқытудың
түпкі мақсаты ... ... ... ... ... ... XXI ғасыр кәсіби мамандарын тәрбиелеп, әзірлеудің, оларды жүзеге
асыратын орталықтар болып ... жаңа ... ... ... ... колледждер және кәсіби білім шеберліктерін
модельдеу орталықтары болуы тиіс.
5. Жаңа кәсіпкерлік ... ... ала ... ... ... ... мен ... білім мазмұнын, оның теориялық
- әдістемелік негіздерін қайта әзірлеуіміз керек.
6. Үшінші мыңжылдыққа қадам басқан жаңа ... ... ... ... ... ... – инженер – педагог
кадрларды дайындауды, қайта ... ... ... ... ... білім мекемелері мен оқу орындарын басқару жүйесі ... ... оның ... ... ... жауап беретін, сол саладағы
ғылыми–теориялық әзірлігі бар, түпкі мақсатты болжай білетін, соған
бар күш ... ... ... ... ... басшы болуы тиіс.
Қазақстан Республикасы бастауыш және орта
кәсіптік білім беру жүйелерінің құрылымы мен жалпы сипаттамасы.
Кәсіптік білім беру жүйесі бұл ... және ... ... ... ... және ... - ... әдістемелік ұйымдарды олардың
басқару жүйесі мен қоса жиынтығы.
Кәсіптік білім беру жүйесінің құрылымы мына төмендегідей:
- Бастауыш кәсіптік білім;
- Орта кәсіптік ... ... ... ... ... білімнен кейінгі кәсіптік білім;
- Қосымша кәсіптік білім беру.
Қазақстан Республикасында «Білім беру туралы» ... 22 – ... мына ... ... беру ... жүзеге асырылады:
- Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту;
- Орта білім;
- Жоғары кәсіптік білім;
- Жоғары ... ... ... кәсіптік білім.
Бастауыш кәсіптік білім – кәсіптік мектептер мен лицейлерде негізгі
жалпы білім ... орта ... ... ... ... бір ... саласы
бойынша жұмысшы қызметкерлер даярлайды. Оқу мерзімі кәсіптік мектептерде 2
– 3 жыл, ал ... ... – 3 жыл, ... ... ... мен
құрылғыларды үйрену 4 жыл мерзімді қажет етеді. Бастауыш ... ... ... бір ... ... ... орта ... негізінде қысқартылған уақыт
мерзімінде де жұмыс істей алады.
Кәсіптік оқыту өндірісте, оқу - ... ... ... мен ... да жұмысшыларды дайындайтын құрылымдарда атқарылады.
Орта кәсіптік білім – колледждер мен училищелерде орта білім базасында
кәсіби бағдар бойынша ... ... ... ... ... оқу ... 3-4 жыл. Жалпы орта білімі не бастауыш кәсіптік
білімі бар ... өз ... ... ... орта кәсіптік білімде қысқа
мерзім ішінде, ... ... ... ... ... ... ... тиісті лицензиясына сәйкес бастауыш және орта кәсіптік білім
беруді жүзеге асырады. Орта кәсіптік білімі бар ... ... ... әрі ... ... ... қысқа мерзімде қосымша мамандық
иеленуіне болады. Сондай – ақ ... мен ... ... ... ... оқу ... бірлестіктер құрылады.
Бастауыш және орта кәсіптік білім берудің типтік оқу бағдарламалары тиісті
кәсіп саласы бойынша білім ... ... ... мемлекеттік стандартын
жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 11 қазан 2001 жылғы
№ 1459 жарлығымен ... ... ... ... жылдарға
арналған білімді дамытудың мемлекеттік бағдарламасына» сәйкес бастауыш
кәсіптік білім мен орта ... ... ... бір ... ... ... ... бойынша шоғырландырымын, орта білім жүйесіне
көшіріліп, еңбек нарығы сұранып отырған жаңа ... ... ... ... бастайды. Техникалық және кәсіби білім берудің
базалық деңгейі – техникалық және қызмет көрсету ... ... ... мен ... ... ... алуы ... Орта кәсіптік білім
берудің кейбір ... ... ... орта ... ... жаңа деңгейге көтереді. Бұл ... ... ... беретін
бағдарламалар мазмұны кәсіптік білім мен ... ... оқу ... ... ... ... ... керек.
3.3 Қазақстан Республикасының жоғарғы мектебі.
Қазақстан Республикасында мына төмендегі оқу ... ... ... асырады. Университеттер, академиялар, институттар
мен оларға теңестірілгендер ... ... ... ... ... оқу ... ... лицензиясына сәйкес жалпы орта білім,
бастауыш және орта ... ... ... білім беру бағдарламаларын
жүзеге асыра алады. Жоғарғы оқу орнының құрамына біртұтас оқу және ... ... ... ... ... ... алатын заңды тұлғалық мәртебесі бар
құрылымдарда кіруі мүмкін. Медициналық жоғарғы оқу орындарында өз ... ... ... ... ол ... ... Заңдылықтарына
қайшы келмейтін қаржы көздері арқылы қызмет етуге тиіс. ... ... ... ... ... мына төмендегі құрылымдары
белгіленген:
1. Жоғарғы базалық білім (бакалавриат), оқу ... 4 жыл, ... ... ... ... аттестатциялық біліктілікке ие
болған адамдар қабылданады. Жоғары ғылыми – педагогикалық білім, оқу
мерзімі жоғарғы базалық білім ... – 2 жыл, ... ... білім
бойынша – 1 жыл. ... ... ... бар. ... ... ... ... қабылданады.
2. Жоғарғы арнайы білім, оқу мерзімі 4 ... кеш ... ... ... ... ... ... атағы берілген, білім
берудің жинағы міндетті мемлекеттік стандарттары жауап беретін ... ... ... ... ... ... бойынша, оқу мерзімі 7
жылды құрайды, оқу жылы интернатураны бітірумен аяқталады. Интернатурадан
өтпеген бітірушілер, клиникалық практикаға жіберіледі. ... ... ... беру ... ... ... атқару органдары келісімі мен
жоғарғы кәсіби білімнің белгіленген нақты бір ... ... ... ... Орта ... ... бар азаматтар өз кәсіп саласы
не ұқсас мамандықтар бойынша ... ... ... ... ... ... білім ала алады. Сондай – ақ жоғарғы кәсіптік ... ... ... ... қысқа мерзімде екінші жоғары кәсіптік білім алуға
мүмкіндігі бар. Көп сатылы жоғары кәсіптік білім беру ... ... ... ... ... ... бекітеді. Жоғарғы оқу орны
өзінің ғылыми жұмыстарында ... ... ... алады. Жоғарғы оқу орнындағы тәрбие жұмыстары студенттердің оқу,
ғылыми, шығармашылық және өндірістік бірлестіктер, ... мен ... ... ... ... ... ... жоғарғы білімнен кейінгі кәсіптік білім беру.
Жоғарғы білімнен кейінгі кәсіптік білім үздіксіз білім беру жүйесінің
жоғарғы сатысы болып ... және ол ... ... ... және ... ... кадрлар дайындауда өз алдына белгілі бір ... ... ... ... ... кәсіптік білім алуы үшін арнайы жоғары
білікті мамандығы мен академиялық ... ... ... ... Медицина
саласында ғылыми және ғылыми – педагогикалық кадрларды дайындау ... ... ... ... оқу орнының
докторунтурасында, ғылыми – зерттеу мекемелерінде, сондай – ақ ... аға ... ... ... есебінде жұмысқа алу арқылы
жүргізіледі. Оқу мерзімі аспирантура мен адъюнктурада ... ... ... дейін, сырттан оқыту бөлімі үшін 4 жыл, ал «Магистр» дәрежесі барлар
үшін тиісінше 2-3 жыл ... ... өтіл ... күндізгі
бөлімде 2 жыл, сырттай бөлімде 3 жылдан аспауы керек. Докторантура болу
мерзімі 3 жыл, ал аға ... ... ... диссертациясын қорғау
мерзімі 2 жыл. Жоғарғы білімнен кейінгі кәсіптік білім беру ... ... ... ... беру ... бойынша орталық атқарушы орган
бекітеді.
1. Қазақстан ... ... ... ... ... ... бағдарламасынан таныса отырып, техникалық
және кәсіби білім беру салалары қалай ... оның ... ... ... талдаңдар?
2. Жалпы орта білімі бар жоғарғы оқу орны студенттерінің оқу мерзімі
ұзақтығы неге ... Орта ... ... оқу ... ... мен техникалық кәсіби
білім беру бағдарламасын жүзеге асыра ала ма? Егер жүзеге ... ... ... ... «Қазақстан Республикасының ... ... ...... даму ... ... кәсіптік
білім беру мен білікті жұмысшы кадрларды ... ... ... ... атты ... реферат жазып
келіңдер.
IV тарау. Білікті жұмысшыларды дайындаудың
теориялық негіздері мен практикасы.
Білікті жұмысшы мамандар ... ... ... ... жұмысшы мамандығының қалыптасуы және оның кезеңдері.
Әлеуметтік жағдайлар мен ... ... ... ... маманның
кәсіби біліктілігін жетілдірудің мынадай 5 сатысы бар: (Э. ... ...... ... ... қарай кәсіп
таңдауын қалыптастыру;
Кәсіптік білім - жеке тұлғаның кәсіби білім, ... және ... ... ... және ... мәні бар ... қарай
бағыттау;
Кәсіби бейімделу - өз бетінше кәсіби ... ... ... ... жаңа ... яғни кәсіби қызмет дағдыларын үйренуге өз бетінше
тәжірибе ... - ... ... ... маңызды кәсіби қасиеттер
мен дағдыларды ұштастыра білу, кәсіби қызметті жоғары ... ... ... – жеке тұлғаның кәсіби ... ... ... ... ... жұмыс істей алу қабілетімен ұштастыруы.
Автролық қызмет ... ... ... ... біліктіліктердің ең
жоғарғы шегі – кәсіпті игерудің түпкі мақсаты – кәсіби шеберлік деңгейіне
жетіп, өз ісінің маманы ... жеке ... ... ... қарау.
Қазірге дейін жұмысшылар мен мамандарды даяарлау ... ... ... беру тұрғысынан негіздеу кең сипат алып келді.
Кәсіптік мектепті бітірушілерге оқу орындары беретін біліктілік ... оның оқу ... ... білік және дағдыларына қойылатын талаптарды
анықтайды, ол орталық ... ... ... ... ... ... ... белгіленеді. Мұнда байқағанымыздай,
бітірушілердің білімі, біліктілігі және дағдылары ғана айқындалған.
Бітірушілерге ... ... ... сапа мен жеке тұлғалық қасиеттер
байқалмайды. Сондай – ақ бітірушінің шығармашылық қабілеттілігі ... ... ... ... оның шыны ... ... жету, сөйтіп авторлық қызмет жүйесіне енуі ... ... ... ... ... ... дайындауда олардың біліктілік
сипатын анықтайтын негізгі кемшіліктер деп ... ... ... профессиографиялық тұрғыдан қарау ғана бұл тығырықтан шығара
алады. Кәсіби ... ... оның ... ... біліктілік
сипаттама емес, профессиограмма анықтап бере алады.
Профессиограмма - ... бір ... жан – ... ... бере ... ... қоятын талаптарын, ол қызметті атқару үшін ... ... ... ... ... ... қабілетінің ерекшеліктерін сол
арқылы білім, білік және дағдылық әрекеттерді іске ... жүйе ... ... ... ... бітірушілерінің дайындығы тек білім,
білік және ... ... ... да анықтайтын ... бар ... ... ... Енді ... ... ... тоқталсақ
1. Кәсіпке әлеуметтік – экономикалық сипаттама.
1. Экономика саласы
2. Маманға сұранымы
3. Кәсіп ауқымы
4. ... ... ... ... Еңбекті ұйымдастыру формасы.
2. Кәсіпке өндірістік сипаттама
1. Еңбек мақсаты
2. ... ... ... ...... Еңбек мазмұны: негізгі өндірістік жұмыстар
5. Еңбек ... ... ... ... ... ... ... және дағды.
3. Кәсіптік санитарлық – гигеналық сипаты.
3.1 Еңбектің ... мен ... ... Жасы мен ... байланысты шектеуі
3.3. Жұмыс және демалыс режимі
3.4. Ауысымдығы
3.5. Талдағыш ... ... ... ... ... көрсетілімдері
4. Кәсіпке байланысты ... ... ... ... ... ... ... Сезгіштік аумағы
4.5. Есте сақтау қабілеті
4.6. ... ... ... ... ...... ... кәсіби сапалық қасиеттері.
5. Кадр дайындау
5.1. Оқу орнының түрі
5.2. Оқыту мерзімі
5.3. Жалпы ... ... ... ... ... ... ... бұл келтірілген құрылымдық мазмұны әрине, кәсіби
біліктілікке қазіргі қойылып жүрген ... ... әрі ... ... екені көрініп тұр. Бірақ, оны ... ... ... ... қиын ... тұр, өйткені, жұмыс ... ... ... әрі ... ... ... мүмкіндігі жоқ.
Кәсіби шеберлікті жетілдірудің акмеологиялық
негіздері.
Акмеология пәні және оның міндеттері.
Акмеология - ... ... ... ... ... ... зерттейтін ғылым. Бұл адам тану саласында жаңадан дамып келе
жатқан жас ғылым саласы. Ол «акме» деген латын сөзінен ... ... ... ... мазмұнына мыналар жатады:
- ересек адамдардың өз бетінше даму ... ... ... я белгілі бір табысқа жету секторлары;
- өзін -өзі тәрбиелеуге, білім ... және ... ... үйретуге
қызықтыру;
- кәсіби шеберлік шыңына жету үшін ересек адамдардағы түзету, жетілдіру
және қайта құра алатын ... ... ... ... пәнінің мазмұны орыс халқының «Ғасыр ... ... ... ... ... ол ... адамдарға өз кәсібін ғұмыр бойы
жетілдіруге, шыңына шығуға үйретеді.
Оның сатылары:
- ... ... (оқу ... таңдау);
- Өз бетінше кәсіби қызметке кірісу;
- Кәсіптік қызметте ұжыммен араласу;
- Бір қалыпты жұмыс ырғағына еніп, кәсіп шыңын ... ... ... ... жас ... ... шақтағы кәсіби қызмет құрылымы т.б.
Демек, акмеология ғылымы ересек адамдарды кәсіби ... ... оның жас ... ... ... өз ... шығармашылық қабілетін кәсіби қызметтің шарықтау шегіне дейін
жеткізетін саланы зерттейтін ғылым болды. Авторлық қызмет ... ... ... негізгі заңдылықтары жоғарыда айтылғандағыдай кәсіби
даяарлық процесінде білім, білік және ... ... ... ... ... ... шешу тәжірибелері де жинақталады. Болашақ
не жұмыс істеп жүрген ... ... ... өз ... жүзеге
асырудың маңызды формалары жобалау, авторлық қызмет жүйесі (АҚЖ) ... ... құру ... ... өмір бойы ... болып табылады. Жеке тұлғада
кәсіпті игерудің шыңы – ... ...... ... ... авторлық
жүйені иемдену. АҚЖ – бұл субъектінің өзіне қажетті әрі түпкі қолжетілді
мақсатына ... жеке ... өз ... жолындағы өзара
біртұтас байланысы, ... ... іс - ... Ол ... жете алатынын өзі ғана шешеді. Авторлық қызмет жүйесінде
субъектінің кәсіпті ... ... ... жеке ... ... салалармен байланыстыра қарым – қатынаста дамыта білушілігі жүзеге
асады. Оның қысқа сұлбасын былай ... ... - іс - ... ... оның ... ...... қол
жетімдігі. Инженер – педагог қызметінде – оның ... ... ... қоя
білуі мен түпкі нәтижеге қалай әрекет етеді, міне оның АҚЖ – сы сол ... ... ... көптеген оқытушыларымыз ескі үрдіспен шыға алмай,
қабылдаған шешімдердің жүзеге ... ... ... бірен – саран ұлағатты ұстаздар ғана субъектінің ... ... ... ... көмектесе біледі. Білім алушының
ықпалдастығының тиімді өлшемі, яғни өзін - өзі ... ... ... жаңа ... ... ... жету ... айқындау болып отыр.
Қазіргі таңда (Н. В. Кузьмин мен оның ... ... АҚЖ іс - ... оқушылармен бірлесе, ықпалдастықпен шешуді
қалыптастыратын мына негізгі заңдылықтары белгілі болып отыр:
- өзін - өзі ... білу ... өзін ... нәтижеге итермелеу заңдылығы;
- технологиялық заңдылықтар;
- орнықтылық заңдылығы;
- тұтастық заңдылығы;
Бұл заңдылықтар түрлі деңгейдегі оқытушыларды ... ... ... ... да ... жөн ... - өзі сынай білу заңдылығы - бұл заңдылық кәсіби ... ... ... ... өз кәсіби қызметі мен жеке қасиеттеріне
бақылау жасай алу ... ие. ... ... ... мен ... кәсібіне сыни көзқарас тұрғысынан қарап, оны өз бетінше дамытуға
психологиялық жағынан ... ... ... ... ... кәсіптің
қыр – сырын жетік білетін ұлағатты ұстаздарға жүктелуі тиіс. Тәрбие құрамы
ретінде білімдері мен істеріне оқытудың өзін - өзі ... және ... ... маңызды факторларын алуына болады.
Жоғары көрсеткіштерге өзін-өзі ұсыну заңдылығы – бұл заңдылық өз кәсіп
саласында ұдайы ізденісте жүретін, кәсіби іс - ... ... тек ... биігінен көрінетін жұмыскерлерге ғана тән. Ол үшін мұғалім
нашар жұмысшыларға тән ... мен ... аз ... ... отырып, кәсіби шеберлік жолындағы ізденіске қызығушылық қабілетін
оятуы ... ... - өз ... ... ... келген әрбір
кәсіп иесі өз технологиясын жетілдіру арқылы табысқа жететіні белгілі, бір
өнімді ... ... оған ... ... ... ... ... жетуге
тырысады. Оқытушы АҚЖ – ны жобалауды үйретеді, ... ... ... бар ... ... қыр – сырын білуге баулиды, жаңа технологияларды
тиімді тәсілдермен пайдалануды ... ... - ... өз ісінің шебері маман, Авторлық Қызмет
жүйесін жасаған соң, оны теориялық жақтан негіздеп, ол қызметіне орнықтылық
сипат ... ... Бұл ...... ... АҚЖ ... шәкірт
бойына қалыптастыруда олардағы өзін - өзі даму, білім, білік және дағдылық
қасиеттеріне орнықтылық беруге оның басты және екінші ... ... ... заңдылығы – кәсіби шеберлік деңгейіне ... ... ... тиімді жақтары мен құралдарын сол сала емес, одан да ... ... бір – ... ... ... бірегей жүзеге асырып,
белгілі бір қызмет аясын кеңейткісі ... ... ...... ... жеке ... ... жобалау жұмыстарына
пайдаланып, шешім қабылдап өз бетінше пайымдай алу стиліне үйретуі тиіс.
Қысқаша айтқанда, ... бен ... ... ... және ... ауқымы шарықтау шегіне жетіп, өзара үйлесім табуы ... ... ... ... ... өз ... ... жүретін, оны дұрыс
ұйымдастырып, өзін - өзі бақылай алатын шебер маманды тек ... ... ... ... санатты ұстаздар ғана дайындай алады. Мұның бәрі
акмеология ғылымына сүйене отырып, кезең – кезеңінен жас ... ... оны ... ... ... кезінде біртіндеп қалыптасуы тиіс.
Өмір тәжірибесі көрсеткеніндей көптеген доғары білікті жұмысшылар, оған
қажетті білім мен ... ... ... осы ... заңдылықтарын
ұштастыра алмай, түпкі мақсатқа қолжетімдігі шектеліп қалып жүр.
Сөйтіп, акмеология ғылымының заңдылықтарын басшылыққа ала отырып,
оқушы, ... не ... ... ... ... ... алу ... орнының қабырғасында қалаған жөн.
Кәсіптік – техникалық білім беру жүйесі – білікті
жұмысшы кадрларды ... ... ... мұра болып қалған, бұрынғы Кеңестер Одағында қалыптасқан
кәсіптік – техникалық білім беру ... ... қиын да ... даму
жолдарынан өтті, ол түрлі саладағы кәсіптік ... ... ... жол ... мен ... – фабрика жанынан ашылған
шағын мектептердегі оқыту жүйесін де ... 1958 ... ... ...... ... беру ... жалпы білім беретін орта
мектептердің сегізжылдық бағасына негізделген, оқыту мерзімі 1 – 3 ... ... және ... ...... ... көшірілді.
Басқаша айтқанда, кәсіптік білім берудің бірыңғай жүйесі ... ... ... орта ... ... ... мен қыздар үшін 1- 2 жылдық
техникалық училищелер ашылды. Мұны ... кең ... ... ... жаңа ... ... ... бастайды. Мысалы,
1957 жылғы мәліметке сүйенсек, еліміздегі 434 ... ... ... ... жастар оқыған. С. Я. Батышев айтқандай, 60 – 70 жылдарда
ғылыми – ... ... ... ... ... ... ... техника мен ... ... ... ... ... еңбнгін түбірінен өзгертті, олардың
біліктілігіне жоғары ... ... ... орай СССР Министрлер Кеңесі
1970 жылы 3 маусымда «Орта ... ... ... мамандығын кәсіптік –
техникалық ... ... ... ... ... Онда ... – техникалық училищелердің мәртебесін, оқушыларды қабылдау,
оқытуды ұйымдастыруды оқу – ... ... ... ... айқындап
береді.
Ал, 23 маусым 1972 жылы Кеңестер Одағы бойынша ПТО (кәсіптік білім
беру) жүйесі ... ... ... ... ... ... мамандығын
алса, ал СПТУ (орта кәсіптік – техникалық училище) негізгі және орта ... ... ... мамандығы және толық орта білім алатын еді. Бұл жүйе
ТМД елдерімен қатар Қазақстанға да тиесілі болды. Қазір ... ТМД ... ... жағдайына көшкен кезде, елдің ... ... ... ... ... тигізетін кәсіптік – техникалық білім
беру жүйесін ... ... оның даму ... ... қажет етіп отыр.
Өйткені, кәсіптік – техникалық білім беру жүйесі жағдайы - ... ... ... өзара байланыстыратын еліміздің ... ... ... ... фактор. Әсіресе, еліміздің ...... даму ... ... жаңа ... ... ... білікті жұмысшы, маман кадрлармен қамтамасыз ету – бүгінгі
күннің өзекті мәселесі екендігі өзінен - өзі түсінікті.
II – ... ... ... ...... ... білім беру мазмұны мен оның негізгі элементтеріне
қысқаша сипаттама.
Орта кәсіптік мектептерде ... ... беру ... ... ... ... іс-әрекеті,оларға теорлық білім
негідерін,практикалық ... мен ... ... ... бір ... ... ... етіп отырған біліктіліктер денгейін
орнықтырады.
Білім мазмұны - бұл ... ... ... ... ... ... дағдыларды игеру барысы және нәтижесі, оқушыны өмірге және еңбекке
дайындаудың қажетті шарты. Адам ... ... ... ... ... ... ... барысының нәтижесі. Білім адамдардың қоғамдағы
материалдық және ... іс - ... ... ... пайда болды. Кез –
келген ... ... ... ... Ал адам өзін - өзі ... іс ... оның объективті жағдайлары мен ... ... ... ... ... өзі – ... ... қатынастарының
тәсілдерінің мақсатқа сәйкес және тек басқа адамдармен қарым – қатынасымен
жүзеге асатын нақты іс - ... ... ... ... ... ... бар шын әлем оған ... объективті өмір сүретін әлем ретінде
көрінеді. Тек ... ... ғана іс - ... ... ... жақтан
дұрыс көруге мүмкіндік береді. Бұл жерде адамның шындыққа қатынасы аралыққа
айналады осы қатынас,яғни адамдардың шын өмір ... ... ... ... болмысқа айнаодырады.
Арнайы технология ғылым негіздерін қазіргі техника, технология және
өндірісті ұйымдастыру тұрғысынан ... Ол ... мына ... ... ... жасайды:
- тиісті өндіріс саласы мен оның даму болашағы туралы жалпы ... ... ... ... өндірісті механизациялау мен
автоматтандырудың кешенді ... ... ... ... негізгі мәліметтерін, жұмыс істеу принциптерін білуді
үйретеді;
- Жаңа техника мен технологияларды, ... ... ... озық әдістерімен хабардар етеді;
- Еңбекті ғылыми ұйымдастыруды, өз жұмыс орнында еңбек қауіпсіздігін,
өндірістік санитария мен жеке ... ... ... үйретеді.
Жалпы техникалық дайындық – жекелеген өндіріс салалары бойынша ғылыми –
техникалық және әлеуметтік – экономикалық бағыттар ... ... ... ... мен ... жүйелері туралы хабардар етеді. Қазіргі
кәсіптік – ... оқу ... ... ... ... «Техникалық өлшеу және дәлдік шегі» сияқты жалпы
техникалық ... ... ...... теория тәжірибе негізінде еніп шыға отырып,
тәжірибеге ықпал жасайды, оған жол ашады. ... мен ... ... ... рөлі бар. ... оқыту шеберлері мен оқушылар
арасында білім, ... және ... іске ... ... ... ... практикалық қызмет аясында кәсіби шеберлікке баулу ... Ол ... ... ... ... ... ... сапалы, мақсатты, тиімді
тәсілдермен атқара алу қабілеттілігі. Белгілі бір ережеге және оны ... шешу ... ... ... ... жаңа ... ... Білікті іс - әрекет орынды тәсілдерді ... ... тек қана ... ... ... оларды тәжірибеден орындаудан
көрінеді.
Кәсіби дағды – кез – келген әрекетті орындай білуде ... ... ... ... деп ... Ал, ... ... белгілі бір кәсіпті
меңгеру барысында практикалық жаттығулар арқылы қалыптасатын еңбек қызметін
автоматты түрде ... әрі ... ... ... нәтижелер.
Дағдыны психологиялық тұрғыдан..
- қимылды
- ойлау
- сезімді – деп бөледі.
Қимыл дағдыларында - жұмысшылар еңбек қимылдарын дәл, нақ және аз ... ... ... ... ... ... ... дағдылары
жұмыс барысында стандарты қалыптасқан, арнайы ойлау процесін қажет ететін
дағдылар. Сезімдік дағдылар жұмысшылардың іс - ... ... ... мүшелер арқылы қалыптасқан технологиялық процестер мен материалды
сұрыптауларда пайда болады. ... – ақ бұл ... ... өндіріс
процестерін ұйымдастыру мен тауар сапасын бақылау кезінде байқалады.
Бастауыш кәсіптік білім стандарттарын ... өз ... ... алған соң, ұлттық экономикалық саясат
негіздерін қалай бастады.
Әлеуметтік – экономикалық ... күрт ... ... ... ... ... жұмыс берушілер сұранысына сәйкес,
шетелдік мамандармен бәсекеге түсе ... ... ... ... тұрды. Ол әсіресе, кәсіптік білім беру саласын әлемдік өркениет
талаптарына сай ... ... ... етті. Қазақстан Республикасында
кәсіптік білім беру жүйесі қазіргі таңда мына бағытта дамып келеді.
- Кәсіптік ... беру ... жеке ... мен ... ... ... ... экономика мен әлеуметтік салалардың
даму бағытына қарай бейімдеп жасау.
- Мамандар дайындауда білім мазмұны мен ... ... жеке ... қабілетін ашатын дамыта білім беру принциптеріне көшу.
1992 жылы 18 қаңтарда қабылданған Қазақстан Республикасы «Білім туралы»
Заңының 4 – ... ... ... ... ... түсінік
енгізіледі. Осы Заң негізінде Қазақстан Республикасы Министрлер кабинеті
1994 жылы 4 мамырда ... ... ... ... ... ... және ... ережелері» атты № 2477 Қаулы қабылданды.
«Білім туралы» жаңа Заң (1999) қабылдаған соң, 1999 жылы 3 ... ... ... білім және спорт министрлігі «Бастауыш
және орта кәсіптік ... ... ... ... бекіту» жалпы
жағдайлар туралы № 345 бұрық шығарды. Бұл бұйрық ... ... ... және орта кәсіптік білім берудің жалпыға міндетті
білім берудің стандарттарын ... ... ... келтірді.
Кәсіптік білім беру стандарттарын ендіру мына ... ... ... ... ... ... еңбек нарығы орнады. Кәсіп
саласы, не жекелеген мамандықтар бойынша ... ... ... ... барлық қызығушы тараптар үшін
қолайлы жағдай туғызды.
2. Барлық ТМД елдері мен басқа да ... ... ... еркін еңбек нарығына жол ашылды.
3. Бүкіл дүниежүзілік еңбек нарығына ... ... ... ... ... білім беру жүйесінің шетел білім ... ... ... ... басты, жалпыға міндетті білім берудің ... ... ... ... ... жұмыстың оқу бағдарламаларын, оқу
орындарын аттестациялауды, дидактикалық және әдістемелік құралдарды талдап,
бірыңғай жүйеге келтіруге жол ашып ... беру ... ... мына ... ... кәсіби біліктілік талаптарын;
- білім мазмұнын;
- оқу жүктемесінің көлемі мен дайындық деңгейін;
- білім сапасын бағалаудың әдістемелік ... ... ... ... Қазақстан Республикасының орталық
және атқарушы органдарының білім беру ... ...... және тексеру арқылы қадағалайды.
1.Оқытудың түрі мен деңгейіне қарай бақылаудың тест, есептер шығару,
өндірістік бақылау жұмыстары, ... ... ... ... практикалық жұмыстар есебі, дипломдық жобалар, іскер ойындар
мен дөңгелек столдар өткізу арқылы білім сапаларын кезең бойынша байқайды.
Ал, ... ... ... оқу ... ... ... дайындықтың деңгейін тексеру жұмыстары әрбір жарты жылдықта
өткізіледі, ал жыл соңында біліктілікке ... ... ... ... бойынша анықтайды.
3. Кезеңдік аттестациялау ... мен ... ... ... Оқушылардың кәсіби өзіндік және өндірістік
тапсырмалары негізінде оқу жылы ... ... ... ... Ол
тиісті біліктілік санатын анықтау үшін оқу - өндірістік ... ... оқу ... ... ... ал ... ... я талапқа сай келмесе кәсіпорындар мен ұйымдардың жұмыс
орындарында өткізіледі. Директордың ... оның ... ... ... комиссия түзіледі, оның құрамына ... ... ... ... шебері, техникалық бақылау органы қызметкерлері,
оқытушылар кіреді. Курс ... соң, ... ... ... ... ... ... біліктілік деңгейін (класс,
разряд, санат) және білім ... өз ... ... ... дайындығын
(мамандық бойынша) анықтау мақсатында жүргізіледі. ... ... ... ... емтихандары кәсіптік сипаттама талаптары бойынша
өндірістік жұмыстар, білім, білік және ... ... ... байқау үшін өткізіледі.
5. Білім алушылар біліктілік емтиханның мына ... ... ... біліктілік жұмыстары, дипломдық жоба, шығармашылық я практикалық
жұмыс тағы ... ... ... жұмыстарының қорытындысы өндірістік практиканың
соңында өткізіледі. Мұнда комиссия мүшелері жұмыс сапасы, оның ... қоса ... ... ... ... да мән ... Уәсіптік білім берудің мемлекеттік стандарттары талаптарын орындауды
бақылау, сапасын тексеру атқару органдарының білім ... ... ... ... ... мен ... ... емтихан өткізу
тәртібі, курстан курсқа өткізу, кезеңдік аттестация және ... ... ... ... ... ... сай ... негізделген стандарттар.
Еуропада және басқа да дамыған елдерде ... беру мен ... ... ... негізделген стандарттар әзірлеуге ерекше мән берілуде. Олар
оқыту бағдарламалары мен оқу ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері бар, бірақ тым ... Ол ... ... ... ... ... Professionals», ал Германияда «Ausbildungsordnungen» ... ... ... бұл ... көшу 1970 ... ... басталды, өйткені білім беру мен ... ... ... ... ... Олар бітірушілердің қазіргі ғылыми
– техникалық прогресті меңгеруі төмен, практикалық дағдылары мен ... ... ... бұл ... ... дағдысын керек ететін қол еңбегі мен
кәсіпкерлік саласында қатты байқалады. ... ... ... ... ... ескі ... білім бағдарламалары мен оқу ... ... бере ... ... ... ... тек оқытушының не істеу қажеттігіне ғана бағыт,
нұсқау беретін.
Құзыреттіліктің мәні, білім беру стандарттарына сәйкес ... ... ... нені ... ... талаптарға жауап беруі керек екендігі
айқын ... ... ... ... Бұл ... дүзеге асыру үшін басты
құрал – ... және ... беру ... әзірлеу тұжырымдамасы
болмақ. Стандарт белгілі бір кәсіпті ... үшін ... ... ... ... ... әр елде әртүрлі
әзірленеді, біреуінде әдістемесі өзгеше, екіншісінде ... ... ... ... ... ... және ... санаттары
басқаша болып енгізіледі. Солай бола тұрса да оларды ... ... ... ұғым мен ... ... ... мәселелерге келгенде
өзара ұқсастық кең екені, бір қалыптан шыққаны байқалады. Ол ұқсастықтар,
өзіндік ... мына ... ... ... 3 бағытта тексеріп
көрейік.
|Сұрақ ... ... ... |
|Оқушылар жұмыс кезінде нені істей ... ... ... ... ... | ... ... ... ... |Оқыту ерекшелігі (оқу жоспарлары) |
|үшін нені оқу керек | ... не ... не ... ... ... ... арқылы ... ... | |
| | ... ... ... | ... беру мен ... тағы бір ... жаңа бағыт – модульдік
оқыту технологиясы жобаларының әзірленіп, бөлімдерге бөлініп, ... ... ... ... жоспарға енгізудің көптеген тиімді жақтары бар.
- Модульдеп оқыту тиімді, әсіресе ересектердің білім ... ... ... ұзақ ... мүмкіндігі бола бермейді;
- Модулді бөлімдерге бөліп, жеке – жеке оқып, ... ... тез ... ... де ... Жұмыс барысында жаңа талаптар пайда болған жағдайда біліктілік
деңгейін де соған ... ... ... ... ... ... ... қоса беру, өзгерту жағдайы да
қарастырылған. Сөйтіп, құзыреттілікке негізделген стандарт бірте – ... ... ... ... ... ... тез ... мүмкіндік жасалады.
Кәсіптік мектептерде білім мазмұнын қалыптастыру принциптері.
Білім мазмұнын қалыптастырудың жалпы және ерекше принциптері бар:
Жалпы:
- ғылымилығы;
- жүйелілігі;
- қолжетімдігі;
- ... ... ... және ... білімнің өзара байланысы мен
бірлігі;
- кәсіби жұмылдыру;
- модульдігі;
- кешенді пәнаралық байланыс;
- интеграция мен ... ... ... жобалауда, сөз жоқ, кәсіптік ... ... ... ... ескерілуі тиіс.
Біліктілік деңгейі қалай регламенттеледі ?
- жеке тұлғаның дайындық дәрежесі;
- нақты еңбек қызметі саласында
- аттастациялық тариф ... ... ... ... ... ... Кәсіптік мектептерде кәсіби даярлық деңгейін бағалау қалай
жүргізіледі?
- теориялық және практикалық оқытуға бөлінген сағаттардың ... ... ... ... ... байланысты;
- теориялық оқытуға бөлінген сағаттар санына қарай;
- өндірістік оқыту мерзіміне қарай;
2. Кәсіби біліктілікті сипаттайтын мына ... ... ... қимыл;
- сезімдік;
- ойлау қабілетіне қарай;
- психологиялық; әдістемелік;
- еңбек ете білу;
- технологиялық;
- техникалық;
VI ТАРАУ
КӘСІПТІК МЕКТЕПТЕРДЕ КӘСІБИ ... ... ... ... білім беру жағдайында жалпы дидактикалық принциптер мен оларды
жүзеге асыру ерекшеліктері. Білім беру және ... ... ... тарихи нақты және белгілі бір ... ... ... пен ... ... ықпалынан, оқытудың жаңа
заңдылықтарының талабынан және озат тәжірибелердің жинақталуынан ... ... ... ... ... ... ... талабы оқыту
барысының белгілі бір құрылысына басшылық, жетекшілік ... ... оқу ... толық ықпал жасайды.
Кәсіптік білім беруде қазір оқыту принципінің мына 2 түрі ... ... ... және ... ... Кәсіптік оқу орындарында, оқу
үрдісінде қолданылып жүрген жалпы дидактикалықпринциптер:
- оқытудың ғылымилығы мен қолжетімдігі;
- оқытудың көрнекілігі және ...... ... дамуы;
- инженер – педагогтың ... ... ... ... ... ... жүйелілігі мен бірізділігі;
- оқушылардың жеке тұлғалық ерекшеліктерін есепке алу;
- теорияның ғылыммен, практикамен және өндіріспен байланысы;
- білім, білік және ... ... ... ... ... ерекшеліктері
Оқытудың жалпы педагогикалық принциптеріне қоса кәсіптік мектептердегі
оқу ... ... мен ... ... ... – педагог
қызметкерлердің кәсіби оқыту принциптерін сақтай білуі мен тек ... ... ... де ... ... беретін және жалпы техникалық пәндерді кәсіби ... бір ... ... бағытталған жалпы техникалық және ... ... ... ... ... ... түпкі нәтижеге білім
алушылармен бірлесіп жүзеге асырылуы тиіс.
Оқу ... ... ... ... ... «Өндірістік оқыту» және «Арнайы технология» пәндеріне ғана тән. Ол
оқушыларға ... ... ... ... ол ... ... ... машықтандыруы тиіс.
Оқу үрдісі кезінде кәсіби қызметті модельдеу ... ... оқу ... ... деп ... бір кәсіби үлгідегі
міндетті тиісті оқыту әдістері мен түрлерін таңдап түсіну мен өтеу.
Жұмысшы қызметінің эталондық моделіне мына ... ... ... ... ... ... ... өзі шешуі тиіс міндеттер;
- тиісті міндеттер орындауда жалпы кәсіптік, жалпы ... ... ... ... ... ... ... принципі
Білім алушыларды кәсіпті, жаңа техникалық құралды, технологиялық
процесті, жаңа мамандықты игеруде, біліктілігін көтеруде білім ... ... ... ... өздігінен үйрендіре жұмылдыру. өндірістің даму
болашағын түсіну, бағытын білу, практикалық мәселелерді пайымдап шеше ... - ... ... ... ... сол іске ... ... Бұл принцип мақсаты тек кәсіби дағдыларды игеру ... ... ... ... техника, технология, жұмысты ұйымдастыру
тәсілдерін тиімді жетілдіруінде болып отыр.
Кәсіби оқытуды модульдеу ... ... ... ... жеке оқу бағдарламасына сай
тапсырманы не ақпаратты өзінше ... ... ... ... ... көздеген мақсатына жету. Бағдарлама баламаны сипатта беріліп,
әлеуметтік сұранысқа орай ... ... ... отырады. Модуль деп
оның принципін іске асыру оқушының барлық іс – ... ... ... ... ... дамыта оқытатын дәрежеге ... ... ... ... ... ... жүйелі түрде сақтап, іске ...... өз ... ... ... ... және
дамыта оқыту арқылы кәсіптік білім бере алады.
Бастауыш және орта кәсіптік білім беру ... мен ... ... ... өз ... ... отырып, мына сұрақтары жауап
беріңіз:
1. Кәсіби ... ... ... ... және ... ... беру жүйесінде қолданыла ма?.
2. Модульдеп оқыту принципі сіздің өзіңізде қалай іске асырылуда?. Егер
сіз оқу ... ... ... өз ... арнаулы
пәндерді оқытуда модульдеу принципін қолдануға кеңес ... ме ... ... оқытуда экономикалық мақсатқа лайық принцип туралы естігенбе
едіңіз?.
4. Педагогикалық процесті компьютерлендіру ... ... ... ... ... ... ... мен тәсілдері.
Кәсіби оқыту әдістері.
Әдіс – білім беру, тәрбиелеу және дамыту барысында белгіленген мақсатқа
жетуді қамтамасыз етуге, ғылымда ... ... ... ... алға қойған міндеттерді шешу үшін ... ... іс - ... бір жолы.
Оқыту әдістері деп оқу – тәрбие ... ... ... ... ... ... ... іс - әрекеттерінің тәсілдері.
Кәсіби оқыту әдістері – бұл ... және ... бір ... іс ... ... ...... пен кәсіптік мектеп оқушысының бірлескен
қимылы. Осы арқылы оқушылар кәсіптік білім негіздерін ... ... ... ... қабілеттіліктерін дамытып, кәсіби шеберлік қыр – сырын
үйреніп, оның ... ... ... ... ... ... түрлі іс - әрекет қимылдарды біртұтас қызмет жүйесі деп
түсінген ... - ... – бұл ... ... мәселелерді шешуге бағытталған
қимыл элементі.
Инженерлік психологияда іс - әрекеттің мына ... ... ...... ... - ... Практикалық белгі;
- Ойлау белгілері;
Пәндік – практикалық іс - әрекет пәннің түрі мен ... оның ... ... ... қол ... ... ... кәсіпте бұл
сипат басты мәңге ие.
Пәндік – ойлау іс - ... пән ... ... ... орынға қойып,
оны әркез есте ұстайды. Ойлау қызметін ерекше ... ... ... іс - ... таңбалық жүйе мен практикалық белгілер
әрекетіне негізделген. (түрлі есептрді шешу, ... ... ... ... ... ... белгілері іс - әрекеті белгілер мен таңбалар жүйесін ойда ... алға ... ... ... ... және ... операцияларын
есте сақтау, ой жүгірту т.б). Оқыту үрдісін қамтамасыз ету оқыту әдістері
мен оқу түрлері ... ... ... Тәсілдер жүйесі пәннің әдістік
мазмұнын құрайды. Бұлардың жиынтығын оқыту ... деп ... ... ... ... мен ... ... әр сабақтан белгілі бір
міндеттер белгілеп, соған лайық қимыл - әрекет ... ... соң, оқу мен ... ... ... іс - әрекетін қамтамасыз
ететін оқыту әдістерінің кешенді жүйесі пайда ... Оны мына ... ... және ... ... ... ... бір
дәрежеде айырмашылық бар. Егер оқытушы кәсіптік – техникалық пәндер циклі
бойынша жаңа ... ... ... ... оқушыларға бір
мезгілде жеткізсе, ал өндірістік ... ... ... топтарға,
топшаларға қажет болған жағдайда жекелейде жүргізіледі. (Мысалы: автокөлік
құралдарын жүргізуге үйретіп, балқыту, дәнекерлеу жұмыстары мен бөлшектерді
жинау, ... т.б.). ... ... іс - ... ... ... ... мынадай екі топқа бөлінеді:
1. Еске түсіру.
2. Іздену.
Еске түсіру ... әдіс ... ... ... күйінде алады немесе
практикалық жұмыстарды үлгіге қарап отырып оқытушының не өндірістік ... ... ... ... ... білізділікпен, мақсатқа бағыттай отырып оқу
үрдісі кезінде түрлі деңгейдегі танымдық есептерді шығару арқылы жаңа ... ... ... ... ... ... ... көздері арқылы оқыту әдістерін түрлендіру қазіргі
білім беру үрдісінде басты мәнге ие ... ... ... ... ... Әңгімелеу;
- Түсіндіру;
- Лекция;
- Сұхбаттасу;
- Оқулық мәтінімен жұмыс;
- Дыбыс жазу таспаларын пайдалану;
- Нұсқау беру;
2. ... ... ... ... ... Практикалық;
- Жаттығу;
- Өндірістік – техникалық есептерді шешу;
- Зертханалық – сарамандық жұмыстар;
Өндірістік оқытудың өзіне тән ... ...... ... Ол ... ... еңбек қызметін атқару үшін нұсқаулар мен ұсыныстар береді,
еңбек қауіпсіздігі техникасын сақтау, ... ... ... ... Нұсқау жазбаша да, ауызша да беріледі.
Енді солардың түріне ... ... ... – оқушыларға белгілі бір жұмысты белсенді және саналы
түрде атқару үшін ... ... ... ... тәжірибе
жүргізу мен түсіндіру жұмыстары қатар жүргізіледі. Олар:
- құрылғылардың жұмыс кезіндегі физикалық және химиялық процестер;
- ... ... ... ... мен тораптардың өзара
қимылы;
- түрлі ... ... ...... ... мен ... ... істеуі мен өзара бірлескен әрекеті;
- құрылғылар мен аспаптардағы жұмыс істеу кезіндегі ішкі өзгерістер
сипаттамасы.
Кіріспе ... ... ... оқыту сабақ барысында жүргізіліп,
мына үлгідегі құрылымды қамтиды:
1. Сабақтың тақырыбы мен ... ... ... теориялық дайындығын тексеру.
3. Сабақта жоспарланған жұмыс мазмұнын түсіндіру, жаттығулар мен ... ... ... ... ... схема мен кесте, жасайтын техникалық бұйымдар туралы түсінік
беру.
5. Оқу - өндірістік жұмыстарға ... ... ... ... оқу - өндірістік жұмыстарға орындауға қажетті құрал ... ... мен ... таныстыру.
7. Жұмысты тиімді орындау ... ... ... мен ... және ... ... мен ... алдын алу және болдырмау шаралары.
9. Оқу - өндірістік ... ... ... жұмыс орнын тиімді
ұйымдастыра білуді түсіндіру және көрсету.
10. ... не ... ... ... ... еңбек және
қауіпсіздік ережелерін қарау.
11. ... ... ... ... сұрау, бақылау, бекіту, егер қажет
болса тиісті жерлерін қайталау.
12. ... ... ... ... ... ... ... құрылымдар оқу мазмұнының ерекшелігі мен күрделілігіне
қарай, не өндірістік оқыту шеберінің мақсаты мен ... ... ... ... да мүмкін.
2. Ағымдағы нұсқау - кіріспе нұсқаудан соң еңбек жаттығуларын ... ... ... ... ... Ол ... жеке өткізіледі. Ағымдағы нұсқа кезінде өндірістік оқыту
шебері оқушының жұмыс орындарын аралап, тексеріп мына ... ... ... жұмыс орнының дұрыс ұйымдастырылуы;
Ә) еңбек қызметін, тәсілдерін дұрыс атқару;
Б) Бақылау - өлшеу аспаптары мен құрал – жабдықтарды ... ... ... ... ... білу;
Г) Техника қауіпсіздігі ережелерін және өндірістік санатория мен ... ... ... ... шебер өндірістік орындағы оқушылардың жұмыс ...... мына ... ... ... ... – ші аралау; кіріспе нұсқаудан соң, барлық ... іске ... – ші ... жұмыс орындарын дұрыс ұйымдастырғанын, тәсілдерді
меңгеру дәрежесін, материалдар емн құралдарды тиімді ... ... ... ... ... – ші ... ... жұмысты атқару барысында жіберген ... ... жою ... ... ... – шебердің жұмысты атқару кезінде істің санасы,
дұрыс орындалуы және ... ... ... ... ... ... соңында не тиісті оқу бағдарламасы не тараулар аяқталған
соң оқушылармен ... ... ... жүргізіледі.
4. Жазбаша нұсқау - өндірістік оқыту процесінде дидактикалық құндылыққа
ие. Өйткені ол, ... ... ... ... ... – сызбалы, мәтінге бақылау сұрақтарын енгізу, кесте толтыру т.б.
1. Оқыту әдістері деп нені түсінеміз?.
Берілген жауаптардың дұрысын ... ... ... я ... дәлелде.
А) Оқыту әдісі – мұғалімнің білім беру мақсатындағы оқушыға берілетін ойлау
әрекеті.
Ә) Оқу үрдісін - ұйымдастыратын оның ... ... ... Оқыту әдісі – бұл мұғалім мен оқушының өзара ынтымақтастық әрекеті.
В) Оқыту әдісі – педагог пен оқушы ... оқу ... жету ... ... ... жалпы әдісі мен кәсіптік оқыту әдісінің арасында қандай
айырмашылық ... ... ... ... ... ... түсіндір?.
Кәсіптік оқыту құралдары мен олардың түрлері.
Оқыту құралдары – Оқушылардың танымдық іс - әрекетін дамытуға, білім
негізін ... ... ... ... көздері, оқытушы мен оқушының
белгілі бір ... жету ... ... іс - ... ... ... материалды объектілер табиғи және адам қолымен жасалған
заттар деп екіге бөлінеді. Ал, педагогикалық қарым – қатынас ... ... не ... ... де ... ... Сонымен оқыту құралдарына
педагоггтың сөйлеу мәнерін, және ... (түр, ым, ... ... т.б) және ... оқу ...... ... және көрнекі
құралдарды жатқызуға болады. Оқыту құралдарының түрлері сан алуан, олар
соңғы ... мен ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезде кәсіптік – ... оқу ... ... мына ... ... кеңінен пайдаланылуда.
Баспа материалдары: оқулықтар мен оқу - ... ... ... ... картотекалар, нұсқаулар, оқу алгоритмдері
т.б.
Оқу жабдықтары: машиналар, механизмдер, құрал – ... ... ... ... Нақты заттар: (үлгілер, материалдар, құрал – жабдықтар, ... ... ... суреттер, карталар, диаграммалар,
схемалар, көшірмелер т.б).
Б) Көлемді: ... ... ... ... ... ... ... айырып – қосқыштар т.б).
Техникалық оқыту құралдары: оқу аудио – бейне таспалары, диафильмдер,
диапозитивтер, ... ЭЕМ, ... оқу ... ... ... ... ... тексеретін бақылау және тестілеу
қондырғылар.
Кәсіби оқытуды кешенді әдістемелерімен қамтамасыз ету.
Кешенді әдістемелерге ғылыми негізделген оқудың ... ... ... ... ... дүниеге көзқарасын қалыптастырып,
алған білімдерін тәжірибеде, ... өз ... ... дағдыларымен
қаруландырады. Ол негізінен таным теориясына сүйенеді. Кәсіби ... ... ... белгілі бір кәсіп саласы я мамандық бойынша
оқу жоспарындағы бөлінген сағаттарды оқу - ... ... ... ... ... ... арқылы пәнді толық әрі сапалы меңгерту
жатады.
Кешенді әдістемелік ... ету мына ... ... Оқу құжаттары: білім беру бағдарламалары, оқу жоспары,
тақырыптық – күнтізбелік жоспар, сабақ жоспары.
2. Оқушыларға арналған ... ... оқу ... ... ... жинағы, зертханалық –
сарамандық жұмыстар, технологиялық нұсқау, техникалық
құжаттар т.б.
3. Инженер – ... ... ... жеке әдістеме,
тақырып бойынша әдістеме, әдістемелік ... ... ... ақпарат көздері мәліметі т.б.
4. Дидактикалық жабдықтар: көрнекі және техникалық құралдар,
кесте картотекалар, демонстрациялық жабдықтар, оқушылар
білімі мен ... ... ... ... Оқу - өндірістік және зерттеу – сарамандық жұмыстарды
атқаруға ... оқу ... Оның ... кәсіп
саласына байланысты пәндік, бағдарламалық ... ... ... ... ... түрлерінің жалпы сипаттамасы. Кәсіби оқытудың ... деп ...... пен ... ... ... ... топқа
бөлінгенде не жұмыс орны мен өндіріс орнында оқыту қызметтерін айтады.
Олардың негізгі белгілерін сипаттайтын оқыту түрі ... ... ... мақсаты;
- Уақытты – кеңістік айқындылық (сабақ режимі, өткізілетін орны, білім
алушылар құрамы).
- Сабақ құрылымы, не жұмыс кезеңдерінің ... ... ... ... ... ... дұрыс ұйымдастыру мына нәрселерге қолжетімдікті қамтамасыз
етеді:
1. Дидактикалық;
2. Тәрбиелік;
3. Педагогикалық үрдіс мақсатының дамытушылығы;
Мұнымен қатар ... ... ... ерекше атқаратын қызметін де атап өту
керек:
- Ықпалдастығы;
- Комммуникативтілігі;
- ... ... ... ... оқытудың мақсаты, мазмұны, әдістері
мен құралдары, оның түрін дұрыс ... ... ... пен ... біртұтастық, жүйелік белгілерін анықтайды.
Коммуникативтік қызмет деп оқушылардың өзара әрі педагог пен оқу ... ... ...... ... мен ... ... тікелей қатысы бар екендігін көрсетеді. Оқуды ұйымдастыру қызметі
ондағы оқыту, тәрбие істеріне ... ... ... ... ... Оқу ... ... кезеңіндегі барлық қызметтердің жиынтығы
басқару мазмұнын құрап, сабақ өткізу оның басты көрінісі ... ...... мектептерде оқытудың мына түрлері қолданылады.
1. Теориялық оқыту: түрлі типтегі сабақтар, лекциялар, зертханалық ... ... ... және ... ... оқу конференциялары, үй тапсырмалары.
2. Өндірістік оқыту: оқу ... ... ... ... ... ... ... аясындағы еңбек, өндірістік
практика, жұмыс орны, диплом алдындағы практика т.б.
3. Сыныптан тыс жұмыстар мен қосымша сабақтар: ... ... ... қосымша сабақтар, үйірме жұмыстары
т.б.
4. Оқушылардың білім, білік және дағдыларын тексеру: ... ... ... конференциялар, біліктілік байқау
жұмыстары.
Сабақ – оқу үрдісін ұйымдастырудың негізгі түрі.
Сабақ – оқу – тәрбие ... ... ... ... ... ... ... дамыту тығыз байланысты қоғам ... ... беру ... арнайы дайындығы бар маман басшылығымен жүзеге асады.
Сабақ беру – білім беру және тәрбиелеу мақсаттарына ... ... ... іс - ... түрі. Оқу – оқушылардың нақты білім
алып, біліктер мен ... ... ... ... ... мен ... арқылы жүзеге асырылатын мақсатқа бағытталған барыс.
Ол оқушылардың есін, зейінін елестеуін (қиялын), ойлауын дамытуды, жан ... ... ... ... дұрыс ұйымдастыру оқушылардың
үздіксіз өз бетімен ... және ... ... ... ... оның ... ... құрамына, олардың теориялық және
педагогикалық дайындығына, оқушылардың ... ... оқу іс ... ... ... ... олардың қатынасына тәуелді
болады. Кәсіби білім беруде сабақ өту - мұнда ...... ... ... ... ... я ... бригадаларға біріктірілген
оқушыларға кәсіп саласынан белгілі бір мерзім ішінде ақпарат беретін ... ... ... ... сабақ берудің мына түрлері қалыптасқан:
- Теориялық оқыту сабағы;
- Практикалық оқыту сабағы.
Теориялық оқыту ... ... ... ...... қызметін жүзеге
асыруда ғылыми – теориялық білім мен ... ... ... ... ... оқу үрдісі. Кәсіптік мектептерде
сабақ түрлері теориялық жақтан негізгі дидактикалық мақсаттардан басқа мына
мәселелерді де қамтиды.
1. Жаңа ... ... ... Білім мен дағдыны жетілдіру және бекіту;
3. Қайталама – жалпылау;
4. Бақылау – тексеру;
5. ... ... ... ... ... ... ... сабақтар түрі жиі
пайдаланылады. Мұнда саақтың ұйымдастыру және дидактикалық құрылымы бойынша
мұнда төмендегі әрекеттер ... ... ... мыналар кіреді:
- Ұйымдастыру кезеңі;
- Үй тапсырмасын орындауын тексеру;
- Оқушылардан өтілген материалдарды ... Жаңа ... ... Жаңа ... ... оқушылардың өз бетінше жұмысы;
- Жаңа сабақ материалдарын бекіту;
- Сабақты қорытындылау;
- Үйге тапсырма.
Сабақтың дидактикалық құрылымы мына 3 ... ... ... ... мен ... тәсілдерінің актуалдігі;
- Жаңа ұғымдар мен әрекет тәсілдерін қалыптастыру;
- Білімді өмірге қолдана білу, білік пен дағды икеміне ие болу;
- ... ... ... пен ... ... ... ары қарай мына 3 бөлікке бөлуге болады:
- Логикалық – психологиялық;
- Мотивация;
- Әдістемелік.
Логикалық – психологиялық бөлімде ... ... ... ... ... әрекеттерден тұрады;
- Бұрынғы алған білімдерін қайта жаңғырту;
- Жаңа білім мен әрекет тәсілдерді қабылдау;
- Жаңа материалдарды ой ... ... есте ... ... негіздері мен әрекет тәсілдерін жалпылау;
- Білім мен жаңа ... ... ... жағдаяттарға байланысты
практикада қолдана білу.
Сабақтың мотивациялық құрылымы:
- Оқушы зейінін жинақтау және бағыттай білу;
- Сабақтағы негізгі қимыл - әрекет мәнін ... ... ... түрткі жасау;
- Оқушылар мен бірлесе отырып сабақ мақсатын айқындау;
- Түпкі мақсатқа жетуде жағдаяттармен қамтамасыз ету;
- Оқыту оқушылар қимылындағы сенімділік ... ... ... мен ... ... ... құрылым: сабақтың барлық кезеңінің практикалық тұрғыда жүзеге
асуына ұйытқы болады: Өттараудағы «Білім мазмұны» тақырыбында тоқтатылған
өндірістік ... Оқу ... ... (оқу - ... цех, оқу ... ... ... шеберханасында - өндірістік сабақ, ал кәсіпорында - өндірістік оқыту
жүзеге асырылады.
Оқу шеберханаларындағы процесс 2 кезеңге бөлінеді:
1. Операциялық.
2. ... ... ... оқытуды шартты мына 3 түрге бөлеміз:
1. Алғашқы белгілі бір жұмысты атқаруда икемділікті ... ... ... ... ... ... ... Кешенді жұмыстарды атқаруда икемділікпен дағдыларды жетілдіре
отырып, белгілі бір ... ... ... ... оқыту (практикалық) сабақтарын оқу шеберханаларында цехтарда
өткізудің мынандай түрлері бар:
- Жаңа еңбек тәсілдерін үйрететін сабақ;
- Өткен тәсілдерді бекітуге арналған сабақ;
Мұның өзі: а) ... ... оқу - ... ... өз ... ... сабағы.
б) аралас сабақтар.
Өнекәсіп не өндіріс ұйымдарында жүргізілетін өндірістік оқыту түрлері:
- Өндірістік жағдайды білім мен дағдыларды қалыптастыратын кешенді ... ... ... ... Өндірісте білікті жұмысшылар іс - әрекетті оқушылардың бақылауын
ұйымдастыратын оқыту түрі;
- Сол жұмысты практикант – ... ... ... кәсіп бойынша штаттық жұмыс орнында өндірістік практика өткізу.
- Бақылау – ... және ... ... ... ... ... Топ ... ұйымдастыру (экскурция);
Өндірістік оқыту түрін осыны сызба арқылы да байқауға болады.
1. Неге ... ...... ... ... ... саналады?.
- барлығы басты болуы мүмкін емес, қосымшалары да бар;
- ... ол ... ... пайда болған;
- өйткені, оны мұғалім жүргізеді.
Өз нұсқаңды да жаз!.
1. Өндірістік оқытудың мына түрлерінің құрылымын ... ... ... ... сабағы;
Б) бақылау – тексеру сабағы.
2. Өндірісте өткізілетін оқыту түрін жаз. Оның ... ... ... ... үлгісінің құрылымын көрсет.
Кәсіби оқытудың салыстырмалы мүмкіндіктерін сипаттап ... ... ... және эталоны
2. Білім мазмұны
5. Оқыту мен тәрбиелеу тәсілдері
6. Білім берудегі түпкі нәтиже
4. педагогтар
(инженер – ... ... ... ... ... жаңа тәсілдері
А Қ Ж
Креативті (шығармашылық) қабілеттілік
Типтік қызмет жүйесі
(ТҚЖ)
Білім
Жеке іс-тәжірбесі
Дағ –
ды
Білік
Мақсат
МПС
Мазмұн
Қызмет түрі
Міндеттер
Сабақ түрі
Әрекетті қалыптастыру түрлері
Оқу ... ... ... ... ... оқыту
Оқу шеберханасында оқыту
Өндірісте оқыту
Операциялық тәсілдер
Оқыту және оның түрлері
Кешенді жұмыстар атқару
Кезеңдері
Сабақ және оның түрлері

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 46 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогика - тәрбие туралы ғылым20 бет
Мұғалім мен оқушылар қарым-қатынастарының педагогикалық категориясы20 бет
Педагогикалық психология категориялаы мен зерттеу әдістері5 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Тарихи-педагогикалық білім беруді жетілдіру71 бет
Өндірістегі қауіпсіздік категорияларын есептеу8 бет
"кәсіби қазақ тілінің маңызы мен міндеттері"3 бет
"Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының мәртебесі"29 бет
7 -арна: кәсіби деңгейі мен шығармашылық шеберлігі50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь