Катон - Қарағай мемлекеттік ұлттык табиғи бағы

Катон-Қарағай мемлекеттік ұлттык табиғи бағы 2001 жылдың 17 шілдесінде Қазакстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілген. Бұл Қазақстандағы үлкен ерекше қорғалатын табиғи территория, оның көлемі 643477 га.
Оның құрамына Алтайдың биік шыңы - Белуха тауы (теңіз денгейшен 4506 м биік одан кететін Листвяга жотасы тізбегі мен Бұхтарма мен Берел өзенаралық биік тауы кіреді. Бұхтарма аңғарынан кейін оңтүстік-Алтай таулары тізбегі: оңтүстік Алтай (ең биік нүктесі Жағыртау тауы - 3871 м), Тарбағатай (Хрустальная тауы - 3094 м) және Сарымсақты (Бурютауыл тауы - 3373 м) көтеріп тұр. Барлық тау жоталары субендж бағытта созылып жатыр және анық асимметриялы беткейлер болып табылады, солтүстік беткейлері өзен ангарларына жар болып туседі, ал оңтүстік беткейлері eдәуір жайпақ жене созылмалы.
Кебі – шағын су айдыны көлемі бір шаршы квадрат шақырым. Ең үлкен көл – Бұхтарма ол орманды алқаптың жоғарғы шекарасында теңіз деңгеиінен 2056 м биіктікте. Бұхтарма өзені қайнар көзіне жақын орналасқан. Оның ұзындығы 5,6 шақырым, ені 1,1 шақырым. Ең терең жері 22 м. Дәл түбінде Үлкен Рахман көлі орналасқан.Оның көлемі екі есе кіші, бірақ тереңдігі 30 метрге жетеді.Мұнда көп жылдан бері ыстық, радонды бұлақ кезінде Рахман бұлақтары санаториі жұмыс істеді.Тірек - қозғалыс мүшелері ауыратын адамдар үшін баға жетпес табиғи емдік орын болып табылады. Тағы үш ірі көл – Язевое, Черновое және Марал. Листвяга жотасында орналасқан. Бұл көлдерде балық өте көп.Әсіресе ақ қайран мен хайрус көп.
Катон – Қарағай ұлттық бағы жері Нивальды ( теңіз деңгейінен 2000 – 2800 м биік ), Тундра – Шалғынды ( 2000 - 2800 ), Таулы орманды ( 1200 – 2300 ) және орманды – шалғынды - далалы 900-1200 м болып, төрт табиғи биік аймақта өлшенді.
Жер көлемінің үш бөлігін; қылқан жапырақты орманы басым орманды ландшафт алып жатыр. Алтайдағы айға ормандарында балқарағай, самырсын, ciбip шыршасы қауіпті жағдайда тіршілік етіп өседі. Мұндай жағдайды әртүрлі әсерлер: Катон, континентальды ауа райы, Орта жене Орталық Азияның құрғақ ауасының жақындығы, ұзак уақыт бойы адамның кepi әсерлерді туғызады. Дәл осында, ciбip тайгасыньң оңтүстік шекарасында қоршаған орта өзгepici жалпы көлемде және екі дәрежеде қатты байқалады. Сондықтан ақтың қорғалатын территориясы нэтижесінде шаруашылык, әcepi мен басқа кepi жағдайлардың нәтижесінде өлшеген.
Ормандардың табиғи қайта қалпына келуін бақылауға әбден мүмкіншіліктер бар.
Бактың фауна мен флорасы кұрамында әр түрлі табиғи аймақтар мен ipi географиялық аймақтар белгілері: Тундра мен Сiбip тайгасы, орта Азиялык, далалар мен шелейттер, Орта Азия мен Тянь-Шань таулары бар. Осы белгілердің көбi бұрынғы геологиялық әдеyip қалдықтары, Алтай эндемиктері болып табылады немесе өз таралу аймағының шетінде кездеседі. Мұндағы мәліметтер бойынша жоғарғы өлшемдері 1000-га тарта түpi. Олардың 30-дан астамы Қазақстан Қызыл кітабына ipi гулдер: қалампыр, сепкіл шолпанкебектер, Верещагин
Әдебиеттер тізімі:
1. Р.Н. Крыкбаева, А.Н. Челышев - Өскемен: ЖШС «ПРОФИТ»
2. Ақаров Әлібек: Астана: Елорда, 2004.
        
        Катон-Қарағай мемлекеттік ұлттык табиғи бағы 2001 жылдың 17  шілдесінде
Қазакстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... ... ... ... территория, оның көлемі
643477 га.
Оның құрамына Алтайдың биік шыңы - Белуха тауы (теңіз денгейшен
4506 м биік одан ... ... ... тізбегі мен Бұхтарма мен
Берел өзенаралық биік тауы кіреді. Бұхтарма аңғарынан кейін оңтүстік-
Алтай ... ... ... ... (ең биік нүктесі Жағыртау тауы -
3871 м), Тарбағатай (Хрустальная тауы - 3094 м) және ... тауы - 3373 м) ... тұр. ... тау ... ... созылып жатыр және анық асимметриялы беткейлер болып табылады,
солтүстік беткейлері өзен ангарларына жар болып туседі, ал оңтүстік
беткейлері eдәуір ... жене ...... су ... ... бір ... ... шақырым. Ең үлкен
көл – Бұхтарма ол орманды ... ... ... ... 2056 м биіктікте. Бұхтарма өзені қайнар ... ... Оның ... 5,6 шақырым, ені 1,1 шақырым. Ең терең жері
22 м. Дәл түбінде Үлкен Рахман көлі ... ... екі ... ... ... 30 ... жетеді.Мұнда көп жылдан бері ыстық,
радонды бұлақ кезінде Рахман ... ... ... ... ... ... ауыратын адамдар үшін баға жетпес табиғи емдік орын
болып табылады. Тағы үш ірі көл – ... ... және ... ... орналасқан. Бұл көлдерде балық өте көп.Әсіресе ақ
қайран мен хайрус көп.
Катон – Қарағай ... бағы жері ... ( ... деңгейінен 2000 –
2800 м биік ), Тундра – Шалғынды ( 2000 - 2800 ), Таулы орманды ( ... 2300 ) және ...... - ... 900-1200 м ... төрт табиғи
биік аймақта өлшенді.
Жер көлемінің үш бөлігін; қылқан ... ... ... ... алып ... Алтайдағы айға ормандарында балқарағай, самырсын,
ciбip шыршасы қауіпті жағдайда тіршілік етіп ... ... ... ... ... ... ауа ... Орта жене Орталық
Азияның құрғақ ауасының жақындығы, ұзак уақыт бойы ... ... ... Дәл ... ciбip ... ... шекарасында
қоршаған орта өзгepici жалпы көлемде және екі дәрежеде қатты байқалады.
Сондықтан ақтың қорғалатын территориясы нэтижесінде шаруашылык, әcepi
мен ... кepi ... ... ... ... ... ... келуін бақылауға әбден мүмкіншіліктер
бар.
Бактың фауна мен флорасы кұрамында әр ... ... ... мен ... ... ... Тундра мен Сiбip тайгасы, орта
Азиялык, далалар мен шелейттер, Орта Азия мен ... ... ... ... көбi ... ... ... қалдықтары, Алтай
эндемиктері болып табылады немесе өз таралу аймағының ... ... ... ... ... өлшемдері 1000-га тарта
түpi. Олардың 30-дан астамы Қазақстан Қызыл ... ipi ... ... ... ... ... ... Алтай қасқыр
жидегі, қарғакез, Людвиг қуртқашашы, Сiбip ... ... ... ... ... ... дала ... мақсыр
маралтамыры, Алтай рауғашы, қызғылт ceмізот, теңге ... ... ... ала күлте қызғалдақ жене басқалар енгізілген.
Көптеген пайдалы қасиеттері бар. Дәрілік ... - ... шай ... ... ... ... жене тағы
басқалары кең таралған. Кей жылдары саңырауқұлақтар, ... және әр ... ... - Алтай булдіргені, қызыл жене қара
қарақаттар, ит бүлдірген, мойыл, сонымен ... ... ... ... ... кітабына eнгiзiлгeн ұсақжеміс
мүкжидекшектен тыс кеп болады.
Омыртқалы ... ... 400 түр ... ... дөңгелек
ауыздылар (1 түр), балықтар (15 түр) қосмекенділер (3), бауырымен
жорғалаушылар (6), ... ... 280), ... (60 түр). ... ... 15 түр енгізілген: ... - ... ... - қара ... тұрпан, балықшы тұйғын, қаракух, бүркіт,
лашын, алтай ұлары, ақбас тырна, үкі, ... - ... ... мен ... тау қойы ... ... ғана ... және Қазақстанның басқа жерлерінде
кездеспейтін ... ... яғни ... қур, тундра, бұлғын және
басқаларды қорғауда ұлттық бақ маңызы зор.
Бұрынғы Бұхтарма болыстығы, яғни дәл осы ... ... ... өркендеді, оларды кебейтіп өcipy және пантокрин өндірісінде
паидаланылатын бағалы фармакологиялық шикізат (бұгы) алу үшін арнайы
қоршалған жерде ақмаралдар ... ... ... ... бастап, фауна мен флораны тізімдеу,
омыртқалы жануарлардың биологиясы мен ... ... ... шаралар жүргізу жұмыстары icкe асып жатыр. ... ... ... ғана ... ... ... болдырмау
шаралары жайлы үнемі жұмыстар жүргізуде, сондықтан тұрғылықты хальқ,
әcipece оқушылар арасында экологиялық ... ... ... зор. ... ... саяхатын, дамуына белсенді ат
салысады. Саяхат кешендерін кеңейту және ... ... ... жобалар
жасалып, табысты жұмыс icтeп жатыр. Ғылыми зерттеу жұмыстары Қазақстан
және басқа да ... оның ... ... мамандарының тікелей
қатысуымен жургізілуде...
Алтай табиғаты ғажап қой. Маңдайымен көк тіреген тәкәппар шыңдар,
арқырай ... ... ... түйе ... ... ... ... терек, ен табиғатта кездесер сандаған көріктіи өсімдіктермен
көмкерілген көкжиек тым-тым ... ... ... өзіне тартады-
ай! Жұмағи өлке, жұмбақ өлке!
Төбеңізден дүр етіп көтеріліп, дүр етіп қонатын сан алуан қанаттылар,
тайганың шынайы қожайындары – тұз ... ... ... тағы ... күйге түсіреді.
Оңтүстік Алтайдың осынау табиғаты ғажап ... ... ел мен ... ... алқасы ретінде ұрпақтан-ұрпаққа қылау
түсірмей табыстап отыруды мақсұт еткен Үкіметіміз 2001 жылдың жазында
өзінің жарғысымен ... ... ... ... ... Осы біз аз ... ... нендей игілікті шаруалар атқарылды,
болашақта не істелмекші, ... ... ... ... бет-бейнесі
қандай, міне, осы жайында біз парк директоры Ерен Жұмағұловпен жолығып,
сауалдасқан едік.
- ... ен ... ... ... ... ... қалай,
тыныштық па?
- Тыныштық қайдан болсын, жаңадан құрылған мекемеміз ғой, жұмыс бастан
асады. Дегенмен, біраз шаруаның бетін бері ... ... ... ... түгелденген соң табиғатты қорғау насихатын
бастадық. Бұрыннан табиғатты беталды ресуелеуге қалыптасқан турғылыкты
халықтың көзін табиғат ... Өр ... ... болмайтынына
жеткіздік. Дүниежүзілік "Парктер шеруі - 2002", халықаралық ... ... ... ... мұрындық болдык.
Парк құрылған бірінші куннен бастап табиғат байлығын ... ... ... ... жеке бас ... үшін ... ... аяусыз, бітіспес күрес жүргізіп келеміз. Парк аумағының
219235 гектары - орманды алқал. Бұрындары жыл ... өте ... ... тағы да ... самырсын, қарағай ағаштары 90 мың
текше метрге дейін жығылатын болса, қазір ол ... ... біз тек қана жасы ... немесе "сырқатқа" ұшыраған ағаштарды
ғана тазалаймыз. Олар жергілікті ... ... ағаш ... ... - ... аса ... ... 70-жылдары Алтаи табиғатын өрт
жалмап, тіпті, адам шығыны да болған. Көп ... ... ... ... ... тыйым салумен мақсатқа жету қиын. Сол
себепті ауыл турғындары, ... ... ... ... ... Бұл ... ... газеттің де ролі зор. Әсіресе, өрт
қаупі жоғары екі маусымда турғындарға ... ... ... ... ... ... - 124 ... Ал қадағалау аумағы өте үлкен.
Алайда, бар мүмкіндікті пайдаланып жағдайдан шығуға ... ... ... ... ... 18 отты кару тәргіленді. 132 айып
хаттамасы толтырылды, 391879 теңге айыппул өндірілді.
Қыр ... ... ... тарап кетуіне байланысты
қасқырлар тым көбейіп кетті. Қасқыр - қолдағы мал мен ... аса ... ... ... солармен аяусыз курес жургізіп
жатырмыз. Өткен жылы ... ... мен ... ... ... 27 ... 15 ... көзін құртса, биылғы үш айдың ішінде
олардың саны 52-га ... ... ... ... ... ... қасқыр үшін оған 5 текше метр отынды тегін босатып отырмыз.
Скориков деген аңшы 7 ... ... - 6 ... ... - ... ... құртты.
Біздің негізгі бағыттарымыздың бірі - орманды қалпына келтіру, жас
өскіндер отырғызу. Біздің жас ... ... ... ... онда ... ... 1,6 миллион жас өскіні бар.
-Бірте-бірте питомникті кеңейту де ойымызда бар. ... ... 30-50 ... жұмыспен қамтуға болады.
Алайда, іске кедергі де жоқ емес Катонқарағай аудандық жер ресурстарын
бөлу комитеті 2002 жыпдың желтоқсанында бізге ескертпей әлгі ... {25 ... "АСТ" ... ... ... ... ... Ал мемлекеттік табиғат паркінің аумағындағы - жер ... ... оны тек ... ... ... ғана ... - ... аяң.
Сандалысқа түстік. Ақыры, ауданаралық экономикалық сот істі біздің
пайдамызға шешті. Дегенмен, шаруа ... ... ... ... жазып,
әлі де ізденуде.
- Ереке, Ұлттық паркке мемлекет ... ... ... ... ... рәс, ... аса үлкен аумақты қамптып
жатқан ... оның ... ... ... бар ... саласы қалай дамуда?
- Бір қуанышты жайт, жуырда "Өскемен ТМК ААҚ-ның ... ... ... ... біздің тілегімізге құлақ асып, біршама көмек
көрсетті. Ол кісі біздің иелігімізге УАЗ-22069 автомашинасын, 10 тонна
тұз, 2-тонна таға жасайтын жуан сым, 20 ... ... ... 200 ... сым ... сыйлады. Сондықтан Бағдат Мухаметұлына деген үлкен
алғысымызды сіздер арқылы жеткізсек деп едік. 2002 жылы ... ... ... АҚШ, ... ... ... Ресейден 569 турист
келіп, дем алып ... ... ... ... ... ... Біз
туристік фирмалардың бәрімен тығыз байланыс жасаймыз. Ол үшін ... ... және ... ... ... ... үлкен туристік база салынуда, алла қосса биыл оның
құрылысы ... ... ... үшін ... ... роль атқарады. Бұл мәселеде
де біраз шаруа істелініп жатыр.
Парк аумағында "Қызыл кітапқа" ... өте ... ... ... ... ... өте көп. Біз ... санын өсіру мақсатында көп
шаруа істейміз. ШҚМУ-дың "Экобиоорталығымен", ғылым академиясының
зоология ... ... ... ... отырамыз. Соңғы санақ аңдар
мен құстар санының өскендігін айғақтады. Тіпті, парк ... ... ... ... мен сұрша қаздар ұшып келе бастады.
Өткен көктемде біз 120 мың ... ... ... ... ... ... тараттық. Биыл да сол
қайырымдылық үрдісін жалғастырмақпыз. Өскін керек мектептер, интернат
балабақша, аурухана, т.б. мекемелер ... ... алып ... бізден.
«Атадан мал калғанша, тал қалсын» демей ме атамыз.
Әдебиеттер тізімі:
1. Р.Н. Крыкбаева, А.Н. Челышев - Өскемен: ЖШС ... ... ... ... ... 2004.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының ұлттық банкіндегі ақша-несие саясатының даму жолдары84 бет
Ұлттық банк: оның мақсаттары, міндеттері мен қызметтері27 бет
Ұлттық банктің құрылымы мен басқару органдары20 бет
Қатон-Қарағай ұлттық саябағы7 бет
Катонқарағай ауданы2 бет
Қара қарағайлы қаяс зиянкесінің Cемей орманында таралуы және оның морфологиялық ерекшелігі8 бет
Қарағанды қаласындағы Қарағайлы карьері64 бет
Қатон - Қарағай ауданыны орман жүйелерінің сипаттамасы64 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь