Қазақстан 1941-1945 ж. Ұлы отан соғысы дәуірінде


1941ж. 22 маусымда фашистік Германияның әскерлері Кеңес Одағына басып кірді.
Гитлершілер КСРО-ға қарсы соғысты Атлантикадан Сібірге дейін славян және түрік-маңғол тұқымдас «жабайылардан» «тазартылған» «герман-терреториялық-этностық тұтастығын» құрудың шешуші кезеңі және дүние жүзін жаулап алудың алғы шарты деп санады. Англия мен АҚШ-ты талқандағанға және «тұтастыққа» немістерді қоныстандырғанға дейін өзі-өзі басқаруға ұқсас Остланд, Украина, Мәскеу, Кавказ рейхскомисарияттаын құру белгіленді. 1914ж. аяғында-1942ж. Басында «қауырт» соғыс жоспарының күйрегені белгілі болған кеңес республикаларының «бірігу күшін» әлсіретудің жолын іздеуге әлсіретуге тура келді, жаңағылардан басқа Еділ-Орал және Гросс-Түркістан буржуазиялық ұлт мемлекеттерін, сондай-ақ Қарағанды, Новосібір және Кузнецк «индустриялық облыстарын» құру жоспары пайда болды.
Ұлы Отан соғысына Қазақстан біртұтас елдің бір бөлігі ретінде қатысты. Соғыс қарсаңында оның стратегиялық маңызы бар мол адам және табиғи ресурстары болды. Бұған дейінгі өткен 20 жылдың ішінде жоспарланғандай патреархалдық феодализммен социолизмге аса зор секіріс жасауды, халықтардың экономикалық және мәдени жағынан іс жүзіндегі теңсіздігін жоюды жүзеге асыруға қол жетпегеніне қарамай, көп нәрсе жасалған еді.
Бірақ сол қаурт дамудың көлеңкелі жақтары да болды – ашаршылық, негізсіз жазалау, онсызда аз ұлттық интелигенттердің едәуір бөлігін қырып жіберу, Қазақ халқының санын азайту, ұлы даланы қудалауға түскен халықтарда көшіріп әкелетін зонаға айналдыра бастау, міне осының бәрі халықтарды әлсіретті, олардың санасын улады, өлкенің мүмкіндіктерін елдің қорғаныс қуатын нығайту үшін дамыту және пайдалану мүмкіндіктерін тежеді.
Ал Кеңес адамдарының көпшілігі жауға қызмет істеу деген ойдан аулақ болды. Отанға берілгендік, патриатизм жаңа дүние жасаушылардың саяси пафосымен астаса отырып, халықтың көпшілігіне сталинизмнің қайғылы әскерін жеңе отырып, отанды қорғау үшін топтасуға мүмкіндік берді.
1939ж. халық санағы бойынша Қазақстанның халқы 6,2 млн. Адам еді. Соғысушы армия қатарына соғыс жылдары 1. 196. 164. Қазақстандық сапқа

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Тақырыбы: Қазақстан 1941-1945 ж. Ұлы отан соғысы дәуірінде.

1941ж. 22 маусымда фашистік Германияның әскерлері Кеңес Одағына басып
кірді.
Гитлершілер КСРО-ға қарсы соғысты Атлантикадан Сібірге дейін славян және
түрік-маңғол тұқымдас жабайылардан тазартылған герман-терреториялық-
этностық тұтастығын құрудың шешуші кезеңі және дүние жүзін жаулап алудың
алғы шарты деп санады. Англия мен АҚШ-ты талқандағанға және тұтастыққа
немістерді қоныстандырғанға дейін өзі-өзі басқаруға ұқсас Остланд, Украина,
Мәскеу, Кавказ рейхскомисарияттаын құру белгіленді. 1914ж. аяғында-1942ж.
Басында қауырт соғыс жоспарының күйрегені белгілі болған кеңес
республикаларының бірігу күшін әлсіретудің жолын іздеуге әлсіретуге тура
келді, жаңағылардан басқа Еділ-Орал және Гросс-Түркістан буржуазиялық ұлт
мемлекеттерін, сондай-ақ Қарағанды, Новосібір және Кузнецк индустриялық
облыстарын құру жоспары пайда болды.
Ұлы Отан соғысына Қазақстан біртұтас елдің бір бөлігі ретінде қатысты.
Соғыс қарсаңында оның стратегиялық маңызы бар мол адам және табиғи
ресурстары болды. Бұған дейінгі өткен 20 жылдың ішінде жоспарланғандай
патреархалдық феодализммен социолизмге аса зор секіріс жасауды, халықтардың
экономикалық және мәдени жағынан іс жүзіндегі теңсіздігін жоюды жүзеге
асыруға қол жетпегеніне қарамай, көп нәрсе жасалған еді.
Бірақ сол қаурт дамудың көлеңкелі жақтары да болды – ашаршылық, негізсіз
жазалау, онсызда аз ұлттық интелигенттердің едәуір бөлігін қырып жіберу,
Қазақ халқының санын азайту, ұлы даланы қудалауға түскен халықтарда көшіріп
әкелетін зонаға айналдыра бастау, міне осының бәрі халықтарды әлсіретті,
олардың санасын улады, өлкенің мүмкіндіктерін елдің қорғаныс қуатын нығайту
үшін дамыту және пайдалану мүмкіндіктерін тежеді.
Ал Кеңес адамдарының көпшілігі жауға қызмет істеу деген ойдан аулақ
болды. Отанға берілгендік, патриатизм жаңа дүние жасаушылардың саяси
пафосымен астаса отырып, халықтың көпшілігіне сталинизмнің қайғылы әскерін
жеңе отырып, отанды қорғау үшін топтасуға мүмкіндік берді.
1939ж. халық санағы бойынша Қазақстанның халқы 6,2 млн. Адам еді.
Соғысушы армия қатарына соғыс жылдары 1. 196. 164. Қазақстандық сапқа
тұрды. Патша өкіметінің 1916ж. тәжірибесін қолдана отырып,сталинизм
Қазақстан мен Орта Азия түпкілікті халықтарынан және зорлап көшіріліп
әкелінгендерден еңбек армиясы және арнауы құрылыс бөлімшелерін құрды,
оларға Қазақ КСР-нан 700 мыңнан астам адам шақырып алынды.
Республика офицер кадрларын және армия мен флот үшін резерв даярлау ісіне
лайықты үлес қосты. 1941-1945жж. әскери оқу орындарына 42 мыңнан астам жас
Қазақстандық жіберілді, Республика жерінде тұрған 27 әскери оқу орны толық
емес мәлімет бойынша 16 мың офицер даярлап шығарды.
Республиканың экономикасы әскери бағытқа көшірілді: бейбіт мақсаттарға
жұмсалатын қаржы мейлінше қысқартылды, көптеген кәсіпорындар қорғаныс
өнімдерін шығара бастады, жұмысшы күші, шикізат, станок жабдықтары сондай
кәсіпорындардың пайдасына қайта бөлінді.
Майдан шебінен адамдардың, өндіріс потенциалының және мәдени байлықтардың
еріксіз көшірілуі көптеген қиыншылықтар туғызды. 1941-1945жж. Қазақстаннан
Батыс аудандардың 532,5 мың тұрғыны баспана, жұмыс, тыл еңбекшілерінің
қатарынан өз орнын тапты. Бөлшек сауда жүйесіне азық-түлік және көпшілік
қолды таварлар бұрынғыдан 7-15 есе аз түсті, ал базардағы баға 10-15 есе
көтерілді. Елде халықты нан және басқа аса маңызды азық-түлік пен
жабдықтауға карточка жүйесі енгізілді, көмекші шаруашылықтар жүйесі,
ұжымдық және жеке бақша шаруашылығы кеңейтілді.
Соғыс жағдайында кеңестердің атқарушылық жарлық берушілік қызметі
күшейді. Қолы бос еңбекке жарамды халықты мобилизациялау, міндетті көлік
тасымалын енгізу туралы шешімдер мен жарлықтар қабылдау практикасы кеңінен
қолданылды. Қала халқы ұшақ алаңдарын тазалау, кең орындарынан отын тасу
жұмыстарына тартылды. Соғыс жағдайындағы кеңестердің қызметіне жек басшылық
жасау билікті шоғырландыру, жоғары ұйымшылдық, дәлдік пен жеделдік тән
болды.
Соғыс жағдайында әйелдер қозғалысы өрістеді. 1943ж. Партия комитеттерінің
жанынан әйелдер арасындағы жұмыс бөлімінің кәсіпорындарда, транспортта,
колхоздар мен совхоздарда 4300 әйелдер кеңесінің құрылуы шығыс әйелдерінің
социолистік отанды белсенділігін арттыруға, еңбекші әйелдерге идеялық
тәрбие беру ісін жақсартуға көмектесті.

Әскери экономиканы жасау.

Соғыстың бірінші күнінен-ақ Қазақстан оның арсеналдарының біріне айналды.
Мұның өзі жалпы одақтық экономикаға, өндірістің бар саласында да, сол
сияқты жаңадан жасауға тура келген саласында оның үлесін арттыруды талап
етті. Республика мыс (35 проц), қорғаныс (85 проц) өндірудегі жетекші орнын
сақтап қалды, осымен бірге зерттелген кеніштердің негізінде металдар шығару
байыту, балқыту кәсіпорындары: Шығыс Қоңырат молибден, Жезді марганец,
Донск хромит кеніштері, Ақшатау молибден-болфрам, Текелі полиметал
комбинаттары және т.б. салынды. Осылардың арқасында республика молибденнің
одақтың көлемінің 60 проц, металл висмуттының 65 проц, полиметалл
рудаларының 79 проц, берді. Бұл нәтижеге жетуге жұмысшылар техниктер мен
инженерлер: Б. Аймұханов, Б. Смағұлов, В. Дементюк, А. Казакова, Д. А.
Косых, Д.А. Конаев, М.А. Лукианова, А. Сафин, А.М. Серазутдинова, Г. Хайдин
және олардың шәкірттері мен ізбасарлары ерекше үлес қосты.
Жалпы алғанда республикадағы өнеркәсіп өндірісі соғыс жылдарында 37 проц
өсті, бұл соғыстың алдындағы төрт жылдағы өнімнен 2 проц. жоғары. Бұл
нәтижелерге еңбектегі үлкен ауртпалыққа жоқшылық пен қиыншылыққа қарамай
қол жетті. Бірақ соғыс алда тұрған міндеттерді орындаудың басқа жолымен
әдістерін іздеу мүмкіндіктерінен жалпы айырды немесе оны мейлінше шектеді,
сондықтан адамдар майданның талаптарын орындаудан күшінде, мүмкіндіктерін
де аяған жоқ. Ауыл шаруашылық еңбеккерлерінің еңбек жағдайы мен міндеттері
күрт өзгерді. Ең қиыны кадрлар туралы мәселе болды: майданға аттанған
Қазақстандықтардың шамамен 32 бөлігі ауылдар мен селолардан кетті. Әскер
қатарына шақырылған еркектердің орнын әйелдер басты. Соғыстың аяғына қарай
көптеген колхоздарда жұмыс істеп жүргендердің 70-80 проц әйелдер болды.
Оның бер жағында ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ұлы Отан Соғысы (1941-1945)
Қазақстан Ұлы отан соғысы кезінде 1941-1945 ж.ж
Ұлы отан соғысы (1941-1945 жж.)
1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы
1941-1945 жылдардағы ұлы отан соғысы жайлы
Қазақстан 1941-1945 жж Ұлы Отан соғысы кезеңінде
Қазақстан 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы дәурінде
Қазақстан 1941-1945ж Ұлы-отан соғысы
ЕКІНШІ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК СОҒЫС ҰЛЫ ОТАН СОҒЫСЫ (1941 - 1945)
Ұлы Отан соғысы кезіндегі балалар әдебиеті (1941—1945)
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь