Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІ ТҮСІНІГІ, ҚАҒИДАЛАРЫ ЖӘНЕ ЭЛЕМЕНТТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттырудың мәні мен ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігінің экономикалық мәні ... ... ... ..10
1.3 Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігн арттырудың басым бағыттары ... ... ...25

2 КӘСIПОРЫНДА БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІ АРТТЫРУДЫҢ МАҢЫЗЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
2.1Туристік кәсіпорын қызметтерінің бәсекеге қабілеттілігін бағалау ... ... ...21
2.2Туристік фирма қызметінің бәсекеге қабілеттілігін дамытудың альтернативті стратегиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
Курстық жұмыстың өзектілігі:Қазіргі кезде Қазақстан нарықтық экономикалық ел ретінде танылған мемлекет, ол жаңа экономикалық даму кезеңіне жол ашты. Көптеген жылдар бойы қалыптасқан жоспарлы экономикадан нарықтық қатынастарға көшуі, экономикада жаңа ұғымдардың пайда болуына алып келді. Сол ұғымдар арасында «Өнімнің бәсекеге қабілеттілігі» ұғымы қазіргі уақытта кең қолданысқа ие. Өнімнің сапа және бәсекеге қабілеттілігі мәселесі қазіргі жағдайда әмбебап сипатқа ие.
2007 жылдың 28 ақпанында Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауында бәсекеге қабілеттілік – Қазақстанның әлемдік экономика мен қоғам дастыққа табысты кірігуінің кілті деп айтылған. Бұл – біздің әлемнің бәсекеге барынша қабілетті елу елінің қоғамдастығына қарай жедел жылжуымыз және оның тұрақты мүшесі ретінде Қазақстанның тұғырнамасын нығайту және мұның қажетті шарты – Қазақстан тауарлары мен қызметтерінің озық халықаралық стандарттардың сапалық деңгейіне шығуы деп елбасымыз айтып кетті.
Қазіргі уақытта еліміз биік белесті бағындыру қарсаңында. Елдің дамуы бағытын анықтайтын және оған қарқын беретін « Әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті елдердің қатарына ену стратегиясы» және БСҰ-ға кіру нағыз ұлттық идеяға айналған. Осыған жетудің бірден-бір жолы кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру.
Нарықтық қатынас жағдайында тиімді еңбек ету бәсекелестік тартымдылықты күрделей түсе отырып, кәсіпорындардың тұрақты жұмыс істеуіне итермелейді. Сапалы бәсекеге лайықты өнім өндіруге барлық өндірістер жұмыс істейді, бұл олардың тұрақтылық пен жаңалаудың бір түрі. Осы қойылған мақсаттарға дету үшін, олар өздеріне ұзақ мерзімді бағдарлама қабылдайды.
2010 жылдың қаңтарында ел халқына жолдауында елбасымыз Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын жария етті.
Қазірдің өзінде оны жүзеге асырудың алғашқы жылының нақты қорытындылары бар. Халықаралық нарыққа шығу үшін сапалы өнім қажет және жоғары сапалы өнім өндіретін салалар білікті мамандармен қамтамасыз етілуі тиіс. Сонда ғана белгілі нәтижелерге қол жеткізгенімізге сенім артуға болады. Елімізде жүзеге асырылып жатқан индустриялық-инновациялық даму стратегиясы да дәл осы мақсаттарды көздейді. Бүкіл ел бойынша сегіз жүзге жуық әртүрлі өндіріс орны құрылды. Статистика мәліметтеріне жүгінсек 700-ге жуық тарта кәсіпорын халықаралық сапа белгісі ИСО – 9001-ге ие болды. Бірақ та бәсекеге қабілетті өнім шығару үшін әлі де аздық етеді.
Нарықтық экономикада бәсекелестік маңызды фактор болып табылады. Ол адамдардың шаруашылық қызмет жүргізу түріне едәуір дәрежеде ықпал етеді.
Курстық жұмыстың мақсаты: берілген тақырып бойынша бәсекелестіктің мәні мен ерекшеліктерін айқындау, сонымен қатар кәсіпорынның шаруашылығындағы бәсекеге қабілеттілікті арттырудың тиімділігін көрсету.
1. Ким И.Г., Тарапунова Г.С. Как разработать бизнес-план. Алматы: «LEM» 1998 г.-215-230 бб.
2. Е.П. Голубков. Маркетинговые исследования: теория, практика.-М.: «Финпресс», 1998 г.
3. Бизнес – план: Методические материалы/ Под рад, проф, р.Г.Маниловского.-М.: Финансы и статистика, 1996 г.
4. Тулегенов Б.Т., Джолдасбаева Г.К Разработка бизнес-плана на предприятии. – Алматы, 1997.
5. Дюсембаев К.Ш. Анализ финансового положения предприятия – Учебное пособие. – А.: «Экономика», 1998 г.
6. Бизнес-план : полнoе руководство – Колин Барроу, Пол Барроу, Роберт Браун. – Пер.с анг. М.Веселковой. – М.: «Фаир-Пресс», 2003
7. А. Қ. Мейірбеков, Қ. Ә. Әлімбетов Кәсіпорын экономикасы Алматы, 2003
8.Сажина М.А., Государство в институциональной экономике // Государственное управление: электронный вестник. 2006г. Вып №9.
9. К. Дүйсенбаев «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау» Алматы, 2005
10. Тусаева А.К., ҚР бағалы қағаздар нарығы және оның үлгілері // АльПари.- 2007. № 3-4 -136-137 бб.
11. Смағұлова Р.О., Мадыханова Қ.Ә., Сатыбалдиева Ж.Ш., Тусаева А.К., «Қаржы, ақша айналысы және несие», - Алматы: Экономика, 2008.-400 бб.
12. Жүнісов Е.Б. Нарықтық экономика негіздері.-Алматы 1994.-167 бб.
13. Н. Л. Зайцев Өндiрiстiк кәсiпорындар экономикасы Қосымша оқулық Алматы, 2005
14. И. Сергеев Кәсiпорын экономикасы. Қосымша оқулық.- М: Қаржы және статистика, 2002 жыл
15. Фирманың экономикалық стратегиясы, қосымша оқулық. 1 А.П. Градов бойынша. – М: Арнайы әдебиет , 2004
        
        ЖОСПАРЫ
КIРIСПЕ......................................................................................................................3
1 КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІ ТҮСІНІГІ, ҚАҒИДАЛАРЫ ЖӘНЕ ЭЛЕМЕНТТЕРІ.............................................................................................5
1.1 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттырудың мәні мен ерекшеліктері.............................................................................................................5
1.2 Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігінің экономикалық ... ... ... қабілеттілігн арттырудың басым бағыттары...........25
2 КӘСIПОРЫНДА БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІ АРТТЫРУДЫҢ МАҢЫЗЫ..................................................................................................................21
2.1 Туристік кәсіпорын қызметтерінің бәсекеге қабілеттілігін бағалау...........21
2.2 Туристік фирма қызметінің ... ... ... ... ... ... ... өзектілігі: Қазіргі кезде Қазақстан нарықтық экономикалық ел ретінде танылған мемлекет, ол жаңа экономикалық даму кезеңіне жол ... ... ... бойы ... ... экономикадан нарықтық қатынастарға көшуі, экономикада жаңа ұғымдардың пайда болуына алып келді. Сол ұғымдар арасында ұғымы қазіргі уақытта кең қолданысқа ие. ... сапа және ... ... мәселесі қазіргі жағдайда әмбебап сипатқа ие.
2007 жылдың 28 ақпанында Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына ... ... ... - ... ... ... мен қоғам дастыққа табысты кірігуінің кілті деп айтылған. Бұл - ... ... ... ... ... елу елінің қоғамдастығына қарай жедел жылжуымыз және оның тұрақты ... ... ... тұғырнамасын нығайту және мұның қажетті шарты - Қазақстан тауарлары мен қызметтерінің озық ... ... ... ... ... деп елбасымыз айтып кетті.
Қазіргі уақытта еліміз биік белесті бағындыру қарсаңында. Елдің дамуы бағытын ... және оған ... ... > және ... кіру нағыз ұлттық идеяға айналған. Осыған жетудің бірден-бір жолы кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру.
Нарықтық қатынас жағдайында тиімді еңбек ету бәсекелестік ... ... түсе ... ... ... ... ... итермелейді. Сапалы бәсекеге лайықты өнім өндіруге барлық өндірістер жұмыс істейді, бұл ... ... пен ... бір түрі. Осы қойылған мақсаттарға дету үшін, олар өздеріне ұзақ мерзімді ... ... ... ... ел ... жолдауында елбасымыз Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын жария етті.
Қазірдің өзінде оны жүзеге асырудың алғашқы жылының нақты ... бар. ... ... шығу үшін ... өнім ... және жоғары сапалы өнім өндіретін салалар білікті мамандармен қамтамасыз етілуі тиіс. Сонда ғана белгілі нәтижелерге қол ... ... ... ... ... ... ... жатқан индустриялық-инновациялық даму стратегиясы да дәл осы мақсаттарды көздейді. Бүкіл ел бойынша ... ... жуық ... ... орны ... ... мәліметтеріне жүгінсек 700-ге жуық тарта кәсіпорын халықаралық сапа белгісі ИСО - ... ие ... ... та ... қабілетті өнім шығару үшін әлі де аздық етеді. ... ... ... ... ... болып табылады. Ол адамдардың шаруашылық қызмет жүргізу түріне едәуір дәрежеде ықпал етеді.
Курстық ... ... ... тақырып бойынша бәсекелестіктің мәні мен ерекшеліктерін айқындау, сонымен қатар кәсіпорынның шаруашылығындағы бәсекеге қабілеттілікті арттырудың тиімділігін көрсету. ... ... ... ... ... ... ... ашу;
* кәсіпорын шаруашылығындағы бәсекеге қабілеттіліктің маңыздылығын арттыру;
* кәсіпорын шаруашылығындағы бәсекге қабілеттілікті арттырудың қажеттіліктерін ... ... ... ... мен ... Жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. ... ... ... және ... ... тақырыбына, мақсатына және міндеттеріне сәйкес келеді.
1. КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІ ТҮСІНІГІ, ҚАҒИДАЛАРЫ ЖӘНЕ ЭЛЕМЕНТТЕРІ
1.1 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін ... мәні мен ... - бұл ... ... ... ... ... кәсіпорындар, фирмалар арасындағы өнім өндіру және өнімді тиімді өткізу үшін күрес. Нарық жүйесінде ... ... үшін ... Бұл ... ... ... орын алу үшін күрес. Ол тауарлардың сапасы мен ... ... 19 ... ... ... ... бәсекелестік кең өріс алды. Мұндай нарық сұраныс пен ұсыныс негізінде бағаның ауытқуымен болды. Ол ... ... мен ... ... ... ... ... өнімдерін арттыруға, өндірісті ұлғайтуға өнім бірлігіне шығынды азайтуға ынталандырды.
Бәсеке (Состязание; contention) -- ... ... ... ... ... ... өзара таласушылығы; қандай жұмыс бекетінің арнаға қатынас құра алатынын анықтауға мүмкіндік беретін ... ... ... бір ... іс-қимыл жасайтын салада ұнамды нәтижеге жету үшін жүріп отыратын экономикалық ... ... ... ... ... ие болу үшін, пайданы мол алу үшін тауар өндірушілердің бір-бірімен күресі. Екінші жағынан, ол нарық субъектілерінің ... ... мен оны ... және ... ... ... ара ... Форма жағынан бәсеке ұйымдастырудың нормалары мен ережелерінің, мемлекеттік және жеке құрылымдардың директивалары мен іс-қимыл әдістерінің жүйесі. ... ... ... ... ... ... ... белгілі әрекеттерінің жиынтығының түрі деп тануға болады. Осы әрекеттер экономикалық цикл ретінде жинақталады.
Осыған бірте-бірте жүріп отыратын төменде ... ... ... ... жатады:өндіріс және еңбек ұжымдарының материалдық-заттық элементтерін қалыптастыру; өндірісті ұйымдастыру, оны шикізатпен, материалдармен, ... ... ... және ... ... және ... ... бір-біріне әсер етуі; бәсекеге төзімді өнім өндіру; өнімді сату. Бұл үшін оның саны анықталады, өткізілетін орны мен ... ... ... ... ... қор жасау және оны өндірісті кеңейту үшін пайдалану.
Өнімнің бәсекелік ... ... ... әсер ... ... оның ... ... өндірілуі тоқтағанша жүріп отыратын мерзімі, жатады. Бұл цикл төрт фазадан тұрады:жаңа өнімді игеріп, өндіріске енгізіп орналастыру. Бұл ... сату ... көп ... ... ... ... ... болады; өндірістің өсуі - өндірістің масштабы өседі, сұраныс өседі, жоғары баға сақталады; кемелдену. Өндіріс көлемі ең ... ... ... сұраныс толық қанағаттанады, өндіріс қарқыны бәсеңдейді, бәсеке шиеленіседі, баға төмендей бастайды; ескіру. Бұл ... ... ... ... жетеді, өндіру азаяды. Бәсеке сайысы сөне бастайды. Өнімнің басым көбінің өндірілуі тоқталады, жаңа өнім ... ... ... 2 түрі бар:
1. сала ішіндегі бәсекелестік - бұл саланың тауар ... ... ... Онда ең ... ... ... бар, ... техниканы қолданып кәсіпорын жоғары табысқа жетеді, ал артта қалған кәсіпорынның табыстары төмен болады, ... ... ... салааралық бәсекелестік - бұл халық шаруашылығы салалар арасындағы күрес. Мұнда ... ... ... ... ... ... пайда деңгейі жоғары салаға құйылады. ... ... жаңа ... ... ... ... ... әл-ауқаты жоғарылайды. Ол саладағы пайда деңгейі төмендегенде ғылыми техникалық жетістіктер негізінде жаңа тауарлар пайда болады, сапасы жоғарылайды, халықтың табысы ... ... ... ... ... жаңа сатыға өсе береді.
Еркін бәсекелестіктің негізгі белгілері - бұл ... ... ... ... ... қай түрінен болмасын айналасуы және кәсіпкерлікті қоюға еркі бар. Кәсіпкерліктің алуан түрі бар:
1.өзі араласып кәсіп жасайды;
2.жұмысшылар ... ... ... ... ... банкке салады, кейбірулер өндірісті қаржыландырады т.б.
Әрбір кәсіпкер немесе бәсекелестікке қатынасушылар өз ... ... ... ... ... арттыруға тырысады, кем дегенде сол пайда арқылы күн көруге тырысады.Еркін бәсекелестік жағдайын ұсыныс пен сұраныстың ауытқуы бір ... ... көп ... ... ... 2-ші салада тауар жетіспейді. Бұл фирманың табысы өссе 2- шісі күйрейді. Сонда өндіріс пен ... ... ... Ол монополия құруына әкелді, яғни нарықты басып алады. Жетілмеген бәсекелестік нарығы бұл таза монополия. Монополиялық бәсеке - бұл ... Таза ... өнім ... бір ... ... жоқ. Оның 4 ... бар:
1. ... тек қана бірфирма
2. сатылатын тауарлардың орнын басатын тауар жоқ.
3. монополист нарықты билейді және ... ... ... ... өте ... ... ... ... ... ... ... ... XVIII ... ағылшынның кемеңгер экономисі Адам Смит әйгілі "көрінбейтін қол" қағидасында ашып ... Адам Смит ... ... ... іспеттес, сол арқылы жеке көзқарастар мен экономикалық тиімділік қалыптасады, салалар арасында игіліктердің тиімді бөлінуі жүзеге асады, ... ... ... ... ... өз ... бәсекеге қатысты көзқарастарын жаңа ойлармен сипаттап, бәсеке теориясының дамуына өз үлестерін қосуда.Ресейлік ғалым А.Ю. Юдановтың ... ... ... - нарық сегментінің тиісті бөлігінде, тұтынушының шектеулі көлемдегі төлем қабілеті бар ... үшін ... ... ... ... - ... бір ... жету үшін ... ... жеке тұлғалар (бәсекелестер) арасында болатын тартысты бейнелейді дейді Г.Л. Азоев пен А.П. ... ... - бұл ... ... ... ... қажеттіліктерін заңдылық шеңберінде, не қалыпты жағдайда қанағаттандыру үшін бәсекелестерімен ... ... ... ... ... да ... ... өзінің бәсекелестік артықшылықтарымен басқару үрдісі. Бәсеке қандай да бір қызмет аясында жақсы нәтижелерге жету үшін болатын экономикалық жарыс, тауар ... ... ... жағдайы үшін, мол пайда алуға бағытталған күрес деп айтса да болады."Нарықтық экономиканың анықтамалығында" ... ... - жеке өнім ... ... істеушілер, қызмет көрсетушілер арасында өз мүддесі жолындағы бәсекені айтады.
Нарықтық экономикада ... ... ... ... ... Оның күш-қуаты стихиялы сипатқа ие, егер ол басқа мехенизмдермен түзетіліп отырмаса экономикалық, әлеуметтік, экологиялық және ... да ... ... ... ... бір топ ғалымдар бәсекелестік қабілетке төмендегідей анықтама береді: "бәсекелестік қабілет - өнімдердің нақты қоғамдық қажеттіліктерге сәйкестік ... ... оны ... ... ... бейнелейді". Сол сияқты, тамақ өнеркәсібінің бәсекелестік қабілетін жүйелі түрде зерттеген ғалым-экономист С.Б. ... ... ... ... бәсекелестердің нарыққа ұсынған ұқсас тауарларымен салыстырғанда, сапасы мен бағасы жағынан ерекшеленеді" деген пікір білдіреді.Өнімнің бәсекелік қабілетін оның бағасы арқылы сипаттау ... де ... Бұл ... ... ... ... жақтайтындардың анықтамаларында көрсетеді. Олардың пікірінше, тауардың бағасы - оның ... және ... ... ... ... сипатқа ие. Бағасына байланысты тауарлардың айырмашылықтары қалыптасады, осы себепті тауарлар бір-бірімен бәсекеге түседі. Алайда, бұл көзқарасты баға ... ... ... ... ... ... ... ие тауарлар әртүрлі бағамен сатылуы мүмкін.Өнімнің бәсекелік қабілетін екі топ ... ... ... сипатпен қарастыру жағдайлары да кездеседі, яғни, өнімнің сапасы мен қарастырылатын ... ... ... ... ... өнім бәсекеге қабілетті болу үшін өткізілетін нарықтың тиісті талаптарына сай жоғарғы сапалы болуы тиіс. Алайда, бұл ... өзі ... ... ... ... көрсетеді. Бәсекелестік қабілет өнімді өткізу барысында басқа ... мен ... ... анықталады.
Қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру деңгейі және оған кеткен шығындылық арқылы анықталатын ... ... ... ... ... ... бір ... екіншісін жоғары бағалау арқылы анықтайтынын ескермейді. ... ... ... ... ... - оның ... ... өніммен айырмашылығында ғана емес, салыстырмалы ерекшелігінің де болуында.
Негізінен, өнімнің бәсекелік қабілеті оның нақты қажеттілік үшін ... ... Әр бір ... ... да бір ... сатып аларда оның қажеттілігін өтеудегі тиімділігінескереді. Егер, өнім тұтынушылардың қажеттілігіне сай ... ... онда оның ... ... ... құнына қарай ауысады. Яғни, тұтынушы, бір жағынан, өнімнің пайдалану тиімділігін ескерсе, екінші ... оған ... ... ойлайды.
Бұл жерден шығатыны, өнімнің бәсекелік қабілеті - бұл өнімнің бәсекелес өндірушілерінің ұқсас өнімдерімен салыстырғанда жоғары тұтынушылық ... ... ... ... және оның ... өтеу құндылығымен ерекшелену сипаты. Бұл анықтама өнімнің бәсекелік қабілетінің ... ... ... түрде бейнелейді деген ойдамыз.
Жалпы алғанда, өнімнің бәсекелік қабілеті бірнеше маңызды қасиеттерге ие:
* бәсекелік ... - ... ... яғни ол ... ... ... ... анықталады;
* ол динамикалық шама, яғни уақытқа байланысты өзгереді, тауардың өмірлік циклына және басқа да жағдайларға тәуелді;
* әр бір ... жеке ... әр бір ... ... ... өздігінше әсер етеді. Сондықтан, өнімнің бәсекелік қабілеті құбылмалы ... ... ... ... ... яғни ол ... белгілі бір түріне, нарыққа, ҒТП даму деңгейіне, қоғамдық еңбек жүйелеріне және т.с.с. байланысты.
* бәсекелік қабілетке әсер етуге болады, ол оның ... ... үшін ... ... жағдайларға байланысты, бәсекелік қабілетті жүйелі түрде, уақытқа және қоғамдық талаптарға сай, тұтынушы үшін де, ... үшін де ... ... жоғарыда айтылған өнімнің бәсекелік қабілетіне қатысты анықтамаларды жинақтай келе, келесі пайымдауларды атап өтуге болады:
* өнімнің ... ... - бұл тек ... экономикаға тән категория.
* бәсеке жоқ жерде өнімнің бәсекелік қабілеті туралы сөз болуы мүмкін емес;
* бәсекелік қабілет - ... ... ... ол ... ... ... бағытталған тауарларды бір-бірімен салыстыру арқылы анықтайды;
* өнімнің бәсекелік қабілеті - бұл өнімнің бәсекелес өндірушілердің ұқсас ... ... ... ... ... төмен бағамен, тартымдылығымен және оның қажеттілікті өтеу құндылығымен ерекшелену сипаты.
* ... ... ... ... ... талғамын қанағаттандыратын сапалық және құндық, әрі тартымдылық сипаты тиімді ерекшеліктер арқылы жүзеге ...
* ... ... ... ... ағымына, өткізу нарығына, халықтың өзгермелі сұранысына тәуелді өзгермелі құбылыс.
Өнімнің бәсекелік қабілеті, түпкі нәтижеде, кәсіпорынның бәсекелік қабілетін анықтайтын көрсеткіш екенін ескерсек, ... ... ... да ... ... жөн.
Өнімнің бәсекелік қабілеті сияқты, кәсіпорынның бәсекелік қабілетіне қатысты ... ... ... анықтама жоқ. Бұл мағынаға қатысты бірнеше көзқарас қалыптасқан, олардың негіздері ... ... ... үлесі, табыстылығы, өнімді өткізу көлемі саналады.
М. Портердің негіздеуінше кәсіпорынның бәсекелік қабілетін анықтайтын бес ... күші ... бір ... ... кәсіпорындары арасындағы тартыс;
* ауыстырмалы-тауарлар шығаратын кәсіпорындар тарапынан болатын
* ... ... жаңа ... ену ...
* ... ... ...
* тұтынушылардың саудаласу мүмкіндігі.
Тағы бір анықтама былайша пайымдалады: "кәсіпорынның бәсекелік қабілеті" деп - оның ... ... ... ... ... іскерлігі, персоналдардың білімі, стратегиялық және ағымды жоспарлау, сапа, коммуникация сынды артықшылықтарымен ерекшеленуін айтады.
Біздің ... ... ... ... ... бәсекелік қабілеті туралы мағынаны толық және әдістемелік тұрғыдан дұрыс ашады: "бәсекелестермен салыстырғанда бағалық және ... емес ... ... ... тұтынушыларға ұнамды, дер кезінде жоспарлап, дайындап, өткізуге нақты мүмкіндігі бар кәсіпорын бәсекеге қабілетті" болып саналады.
Өнім мен кәсіпорынның бәсекелік қабілеті ... ... ... ... ... ... ... ерекшелену белгілері мыналар:
- біріншіден, өнімнің бәсекелік қабілеті белгілі бір қысқа уақыт ... ... ... ... ... ... түрде, ұзақ уақыт бойынша анықталады;
- ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Ал кәсіпорынның тиімділігін кәсіпкердің өзі анықтап, керек кезінде өндірістік-өткізу қызметіне қажетті стратегияларды ... ... ... ... ... ... ... мәлімет инвесторлар мен әріптестер үшін маңызды. Тұтынушы үшін өндірістің тиімділігі мен шығындық ... ... ... ... ... өнім ... ... қатар, өндіріске байланыссыз басқа да қызмет түрлерімен ... ... ... инвестициялық, делдалдық және т.б). Кәсіпорынның бәсекелік қабілеті барлық өнім ассортиментінің бәсекелік қабілетіне және әр бір қызмет ... ... ... ... ... ... бәсекелік қабілеті кәсіпорынның бәсекелік қабілетін анықтайды, бірақ толық көлемде емес. Мәселен, өнімнің бәсекелік қабілетін бағаны төмендету арқылы қамтамасыз ... ... ... осы өнімді өндіруге кеткен шығын көлемі толық жабылмай, табыс болмауы да мүмкін. Бұл кезде кәсіпорынның қаржылық жағдайына кері ықпал болып, оның ... ... ... де ... ... кәсіпорынның бәсекелік қабілеті, өнімнің бәсекелік қабілетіне қарағанда, экономикалық маңызыжағынан кең ұғымды білдіреді.
Әлемдік тәжірибеде, өнімнің бәсекелік ... ... ... ... өнім ... ... және ... тұтынушылардың талабына сай болуымен
- сатып алуға, жеткізуге кеткен шығындармен; - тұтынушыларға тиімді уақытта жеткізу жағдайымен; - ... ... ... және ... ... ... ... дәлелімен.
Біздіңше, өнімнің бәсекелік қабілеті 1-суретте көрсетілген негізгі кешенді үш факторларға тәуелді:
1. Міндет - өнімнің ... ... ... оның ... ... сол арқылы осы өнімді тұтынушылар тобын анықтайды.
2. Жоғары сапа - бағалық емес бәсекеде үлкен мәнге ие. ... ... ... ... ... ... көрсеткіші ретінде қарастыруға болады.
3. Баға - тауар құнының ақшалай көрінісі. өнімге деген сұраныс пен ұсыныс тең болғанда баға мен құн да ... ... ... ... ... төмендетеді, ал керісінше нарықтағы сұраныс артса, онда өнімнің бағасы құнынан әлде ... ... ... ... ... жағдайында баға объективті экономикалық заңдылықтарға, ең алдымен, құн заңына сай қалыптасады.
1.2 ... ... ... ... ... ... ... нақты саланың дамуын қамтамасыз етуде, отандық өндірушілердің өнімдерін әлемдік нарыктың сұранысына ... ... ... ... ... ... өнімдердің бәсекелік қабілетін қамтамасыз ету мәселесін жатқызуға болады.
Қазіргі кезде өзекті ... ... ... ... азық-түлік қауіпсіздігін қалыптастыру әрекеттері де сырткы өндірушілердің ұқсас өнімдеріне төтеп бере алатын отандық өнімдердің өндірілуіне тәуелді.
Еліміздің табиғи, ... ... ... сай иелігіміздегі кұндылықтарды барынша тиімді, әрі ұтымды жұмсау, тек ішкі ... ғана ... ... ... да жоғары сұранысқа ие болатын халық тұтынатын тауарлар ... сол ... ... ... ... құны ... өнімдер өткізу арқылы иемдену, осы арқылы мемлекетіміздің беделін арттыру бүгінгі таңда қарқынды жүргізіліп жатқан саяси-экономикалық үрдістердің негізін қалайды.
Сонымен қатар, тұтыну ... ... ... да ... ... ... шығаратын өнімдерінің бәсекелік қабілетін арттыру мәселесін алдыңғы қатарға қойып отыр. Мұның өзі бәсекелік ортаның дамуына, өндірілетін өнімнің сапасын жоғарылатуға, бағаны ... ... ... тұтынушылардың кең көлемді сұранысын қанағаттандыруға итермелейді. Бәсекеге қабілетті өнім шығару кәсіпорынның, саланың дамуына ... ... ... ... ... ... өзі ... қабілеттілік дегеніміз -- кез-келген экономикалық объектілерге тән ... ... ... және ... ... ... ... тауарлар, сондай-ақ оларды өндіру, пайдалану жүйелері бәсеке ... ... ... ... ... ... ... абстрактілі емес, нақты экономикалық қызметтің практикалық мәні.
М. Эрлих және Дж. Хайн пікірлері бойынша бәсеке қабілеті -- ... өз ... сату ... ... XX ... 70 ... Батыста пайда болды. Шамамен сол уакытта өнімнің бәсеке қабілеттілігі мәселесімен КСРО да айналыса бастады.
Бәсекеге қабілеттілік -- өнеркәсіптік ... ... және ... ... ғана қамтымай, сондай-ақ кәсіпорын қызметіндегі инвестиция мен инновациялық басқаруға, ... ... ... ... ... ... қабілеттілігі -- тауарлардың тұтынушы қажеттілігін жоғары деңгейде қанағаттандыруын және ... ... ... өз ... ... Басқа сөзбен айтқанда, бұл тұтынушының талғамына сай келетін және оның сатылуын қамтамасыз ететін онімнің қасиеттері.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің сипаттамалары қандай? Оның ... ... атап ... ... ... өнімнің өзімен тікелей байланысты және оның сапасына көп ... ... ... ... нәтижесінде өнімді сатып алу туралы қорытынды шешім (30-35%) оның сапалық сипаттамаларымен байланысты екенін көрсетеді.
В. Екінші құрауышы өнімді сату мен ... ... ... көбіне өнімнің сапасы төмен, бірақ сенімді және қымбат емес сервиспеи (мысалы, авто-мототехника) ... ... ...
С. ... ... бұл ... ... ... ... жағымды немесе жағымсыз әсерін тигізетінің бәрі.
Кәсіпорын өнімінін. Бәсекеге қабілеттілігін модельдеудің ... ... ... ... ... ... ... нарықтық механизмін модельдеуге келіп тіреледі.
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігі ... бір ... ... ... ... арасындағы негізгілері:
:: Баға;
:: Сапалық;
:: ... ... ... ... ... мәнерлеу;
:: Буып-түю, т. б.
Кең мағынады бәсекеге қабілеттілік бұл - ... ... ... ... ... Ең алдымен ол тұтынушының қажеттілігін білу мен қанағаттандыру; нарықтың дамуы мен ... ... ... ... мен ... алдын-ала білуіне бағытталған.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін оны баска өніммен ... ғана ... бұл ... ... ... ... Ол берілген тауардың басқа тауарынан белгілі бір қажеттілікті қанағаттандыру дәрежесі ... ... ... Тауардың бәсекеге қабілеттілігін анықтау үшін белгілі бір қажеттілікке сәйкес келу дәрежесі ... ... ... ... қана ... ... бірге тұтынушының тауарға жұмсаған шығыны мен өз қажеттілігін қанағаттандыру үшін оның әрі ... ... да ... ... ... мәселесі қазіргі жағдайдағы әлемде әмбебап сипатқа ие болды.Әрбір мемлекеттің тұтынушының экономикалық және әлеуметтік өмірі оның қаншалықты табысты шешілуіне ... ... ... ... - ... өндірушінің өнім шығару мен өткізудің мүмкіншілігінің жиынтығы десек те ... ... ... өзі ... ... ие ... ... қорқынышы өндірушілерді өз тауарлардың бәсекеге қабілеттілігі мен сапа жүйесімен тоқтаусыз шұғылдануға мәжбүр етеді, ал нарық олардың қызметінің ... ... және ... ... ... бәсекелестік нарыкта ӨНІМНІҢ бәсекеге қабілеттілігі оның коммерциялық табыстың шешуші факторы болып табылады. Бәсекеге қабілеттілік тауардың ... ... ... ... тек ... техникалық экономикалық эстетикалық сипаттамалары бойынша ғана емес, сонымен бірге коммерциялық және өткізудің басқа ... ... ... ... ... ... жарнама) байланысты болатын көп аспектілі түсінік. Сонымен қатар өнімнің бәсекеге қабіліттіліктің негізгі құрама бөлігі болып эксплуатация уақытына тұтынушының ... ... ... ... айтқанда бәсекеге қабілеттілік - нарықтағы табысты анықтайтын гауардың тұтынушылық және құндылық (бағалық) сипаттамалардың кешені, яғни бәсекелес ... ... ... ... ... артықшылығы. Тауарлардың артынан олардың өндірушілері тұрғандықтан, сәйкесінше бәсеке қабілеттілікті кәсіпорындар, кәсіподақтар, ... ... ... ... болады. Нарықтағы әрбір тауар қоғамдық қажеттіліктерін қанағатгандыру көрсеткішіне тексеру өтеді: әрбір сатып алушы оның жеке қажеттілігін толығымен қанағаттандыратын тауарды ... ... ал ... ... ... ... ... қарағанда ... ... ... ... ... сатып алады. Сондықтан өнімнің бәсекеге қабілеттілігін (яғни, бәсекелестік нарықта коммерциялық тиімді өткізудің мүмкіншілігі) бәсекелестердің ... ... ... ... ғана ... ... Басқаша айтқанда, бәсекеге қабілеітілік нақты бір сату уақытына байланысты салыстырмалы түсінік. Әрбір сатып ... өз ... ... ... жеке критериі бар болғандықтан, мұнда бәсекеге қабілеттілік жеке сипатқа ие болады. Cоыдыктан, ... ... ... үшін ... ... ... қажеттіліктерді қанағаттандыруына кепіл береді) қасиеітермен ғана анықталады. Бұл қызығушылықтың шегінен шықкан ... ... ... ... қабілеттілікті бағалағанда белгілі бір жағдайда оған қатысы жоқ деп есептеледі. Нормалар, стандарттар мен құкықтардың шамадан тыс асуы (мемлекеттік талаптардан ... ... ... ... ... қана қоймай, керісінше оны түсіреді, өйткені ол сатып алушының құндылығын көбейтпей, бағаның өсуіне әкеледі; сондықтан ол өнім ... - ... ... ... ... ... ... оның өмірлік циклының фазаларына тығыз байланысты үздіксіз және жүйелі түрде жүргізілуі тиіс. Мұның өзі бәсекеге қабілеттілік көрсеткіштерінің төмендеудің бас кезеңін ... ... мен ... ... ... (мысалы. өнімді өндірістен шығару, оны модернизациялау, нарықтың басқа секторына ауыстыру, т.с.с.) үшін қажет.
Егерде ескі өнім өз бәсекеге ... ... ... ... ал ... жаңа өнім ... ... бұл экономикалық тиімсіз болады. Сонымем қатар, әрбір тауар нарыққа шыққаннан кейін өзінің бәсекеге қабілеттілік әлуетін бірте-бірте жұмсай ... Бұл ... ... ... ұстап тұруға болады, бірақ оны тоқтату мүмкін емес. Сондықтан. жаңа өнім ескі өнім бәсекеге ... ... ... болған кезде нарыққа шығаруды қамтамасыз ететін график бойынша ... Яғни жаңа ... ... ... озық және ұзақ ... болу қажет.
Тауар өндіруші өзінің нақты бәсекелестерін, олардың мүмкіндіктерін, артықшылықтары мен кемшіліктері ғана емес, ... ... ... ... ... ... яғни осы нарықтың бәсекелестік сипатына байланысты типін, өзінің салалық нарығындағы бәсекелестіктің қозғаушы күштерін өте жақсы ... ... Бұл ... өз ... іс ... ... ... жүйесін, оның ішінде олардың іс-әрекеттерінің құрылымдық талдауын пайдалануға болады.
Бәсекелестер өткізу торабының құралуын және олардың өткізуді ынталандыру құралдары талдау
Бәсекелестіктің ... ... ... күштерін зерттеу нарықық экономика жағдайында барлық деңгейлерде көрініс табатын жалпылама ... ... ... ... бөлігі болып табылады. Мұндай зерттеу келесідей аспектілерді қамтиды: Салада потенциалды бәсекелестердің, яғни жаңа ... ... ... ... ... ... және ... шығындардың өсуі, тиісінше пайда нормасының түсуіне алып келуі мүмкін өндірістік қуаттардың артуына әкеліп соқтырады.
Нарыққа жаңа ... енуі ... ... бір ... ... ... ... негізгілері:
:: өндіріс ... ... ... ... мен ... ... да сол кезендегі шығындары:
:: тарату каналдарының ... ... ... артықшылықтардың болуымен белгіленетін тосқауылдар.
Нарықта әрекет етуші компаниялар арасында бәсекелестіктің қарқандылығы мынандай ... ... ... сан жағынан көп болуы және олардың күштерінің теңдігі;
:: саланың салыстырмалы баяу өсуі;
:: ... ... ... ... ... құны ... тұракты шығындардың жоғары деңгейі;
:: дифференциацияның жоқтығы (және тиісіншс - конверсия шығындары);
:: ... ... ... ... ... шығу ... ... және оларды анықтайтын факторларды шартты түрде микродеңгейлі (өнімнің сапасы мен бағасын ... ... ... ... бар ... ... ... қолданудың көрсеткіштерін жақсартатын) және макродеңгейлі (шаруашылық жүйелердің жалпы ... ... ... ... ... ... ... тариф кедендік саясатын және т.б. көрсетеді) болып бөлінеді.
Келтірілген бәсеке сайыстың және ... ... ... мен ... ... ... осы ... дәреженің элементтерінің құрамын сипаттауға және олардың байланысын шығаруға мүмкіндік береді. Бұл оның талдауына қажетті тиімді тәсілдер ... ... бар ... ... ... мүмкіндіктер ашуға және сүт өнімі кәсіпорындары үшін әр деңгейдегі бәсекеге қабілеттілікті жоғарлатудың стратегиялық бағытын ... ... ... ... ... оның ... ... бағалық (баға негізіндегі бәсеке) және бағадан тыс ... ... ... ... негізіндегі бәсеке) бөлуге болады.
Қазіргі әлемде бағалық бәсеке бағадан тыс әдістердің бәсеке сайысына қарай мәнсіз болып келеді. Бұл қзіргі ... жоқ ... ... олар бар, ... соншалықты анық емес. Бағадан тыс бәсеке алдыңғы қатарлы бәсекелестерге қарағанда тауардың тұтынушылық кұнын арттырады. Бағадан тыс ... ... ... басқарудың бүкіл маркетингтік әдістері жатады. Олардың негізгілері: тауардың жаңартылуы, сапа, ... ... ... сәйкес келу, т.с.с.
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігінің жоғарылауы, оның жақсаруы көбінде іске асырылатын өнімнің ... мен ... ... ... ... ... қабілеттілігін бағалаудың бірнеше әдістері бар. Бірак барлығының да бір ортақ кемшілігі бар, онда ... ... өнім ... мен ... ... ... тек ... басқа қасиеттерінің жиынтығы ретінде анықталады. Осылайша, өнімнің бәсекеге қабілеттілігі біз оның өнімнің бағасы пайдалы тиімділікке қатынасындағы салыстырмалы баға деп ... ... ... өзіндік бір ерекшеліктері бар. Баға өткізу кезіндегі ұсынысты анықтау ... ал жаңа өнім ... ... ... ... ... егер тек өнімді еткізу құралы ғана болса, нарық дамуының жалғыз факторы - тек өнімнің белгілі бір ... ғана ... ... ... ... ... ... шаралар кешені зерттелуі перспективті нарықты бөлшектеп зерттеуінен басталады:
:: ... ... ... ... ... ... ... таңдау және күшейтілген бақылау;
:: өндірістің барлык кезеңдері мен аралық бақылауды регламенттеу. Ақырғы ... шығу ... ол ... ... бір ... яғни ... ниша мен ... шығудағы бастапқы баға, оның ... ... ... ... ... мен қасиеттер) сәйкес келу керек. Бәсекеге қабілетті сапаның ажырамас белігі ... ... ... деңгейі болып табылады. өнімнің нарықта өмір сүруі үшін соңғы мәселе өте маңызды ... ... және ол ... ... ... тез және ... жауап беруі тиіс.
Өнімді нарыққа шығару -- өте ... ... Жаңа өнім үшін ... ... нарығын құру керек. Жаңа өнімнің бәсеке қабілеттілігіне немесе нарықта өнімнің өтуіне әсер ететін факторларды қарастырайық. Өнімнің ... ... ... ... ... ... өтуі тек ... жаңалық дәрежесі мен оған тұтынушының қызығушылығы ғана емес, сонымен бірге бағалық стратегияға да байланысты. Әдетте, өнімнің модификациясы сату көлемін ... ... ... ... ... ... ... өнім туралы біледі. Модификацияланған өнімнің бағасы бұл этапта модификацияланбаған өнімнің баға деңгейіне қарағанда сәл жоғары болуы ... ... ... ... бірінші этапта аналог бағалық нишаның жоғарғы шегімен анықталады және ... ... ... пен ... ... ... ... қабілеттілік деңгейіне сәйкесінше жоғарылауы мүмкін.
Тауардың өмірлік циклының өсу этапында ғана өндіріс, маркетинг шығындары айтып, білінетін табыс алуға болады.
1.3 ... ... ... ... ... бағыттары
Бәсекелестiкке қабiлеттiк - бірнеше деңгейде қарастырылатын экономикалық ... ... ... ... ... ... өндірушінің (немесе фирманың) бәсекеге қабілеттілігі; салалық бәсекеге қабілеттік; елдердің бәсекеге қабілеттілігі. Бұл деңгейлердің ... ... ... және ... ... бар: ... және ... бәсекеге қабілеттілік діттеп келгенде нақтылы тауар өндірушінің ... ... ... ... ... ... ... қабілеттілігінің астарында оның ішкі және сыртқы нарықта табысын анықтайтын тауардың түтынушылык, багалық, сапалық сипаты жатыр. Тауардың бәсекеге қабілеттілігі тек ... ... ... ... ғана ... Тауарлық бәсекеге қабілеттілік әртүрлі факторларга байланысты анықталады. Олардың арасында өнімдердің бағасы мен сапасына әсер ететін өндіріс шығындары, еңбектің ... мен ... аса ... ... ... ... ... әлемдік бәсе-кеге қабілеттілікте алдыңғы орынға әнімнің баға факторы емес, тауар сапасы, жаңалығы, ғылымилығы, зияткерлігі шығып отыр.
Сондықтан да әлемнің көптеген ... әз ... ... ... ... жоғары технологиялық өнімдердің есебінен арттырып отыр. Ондай өнімдерді ғылыми-техникалық әлеуетті дамытпай шыгару мүмкін емес. Оны бағалау үшін инновацияға кеткен ... ... ... Бұл ... ... ... ... қабілеттілігін, ғылыми техникалық қамтуга шыққан шығынмен қоса дизайнға, маркетингке ... ... ... ... ... ... ... және шетелдерде алынған патенттер саны, зияткерлік қүқықтың ... ... ... саласының қаншалықты дамығандығын есепке алады
Бәсекеге қабілеттілік әр түрлі деңгейлерде қарастырылады, яғни, өнімнің, фирманың немесе кәсіпорынның, саланың, экономиканың және ... ... ... болып. Оны қамтамасыз ету үшін елдің экономикасының бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... қабілеттілігіне байланысты болады. Саланың бәсекеге қабілеттілігі кәсіпорындардың және олардың өзара әрекеттестігі жүйесімен сипатталады. Ал кәсіпорынның ... ... ... түрде - бәсекеге қабілетті өнімдер (қызметтер, жұмыстар) өндіру және өткізу, өндірістік-шаруашылық қызмет ... ... ... ... ... ... ... отандық экономикада ғана емес әлемдік экономикада да кеңінен зерттелуді ... ... ... ... ... ... бәсеке қабілеттілігі - бәсекелестермен салыстырғанда бағалық және бағалық емес сипаттары бойынша тауарлары тұтынушыларға ұнамды, дер кезінде жоспарлап, ... ... ... ... бар ... ... ... - бәсекелік нарық жағдайында меншікті және қарыздық ресурстарды тиімді басқару мүмкіндігі. Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі оның нарықтық ... ... ... ... мен ... сипаттайды.
Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігін анықтайтын көрсеткіші болып өнімнің бәсеке ... ...
М. ... ... ... ... қабілеттілігін анықтайтын бес бәсекелік күш бар:
:: Бір саланың бәсекелес кәсіпорындары арасындағы тартыс;
:: Ауыстырмалы тауарлар шығаратын ... ... ... ... жаңа бәсекелестердің ену қаупі;
:: Тасымалдаушылардың саудаласу мүмкіндіктері;
:: Тұтынушылардың саудаласу мүмкіндіктері.
Кәсіпорының нарықтағы ұстанымын талдау кезінде оның күшті және әлсіз жақтарын ғана ... ... ... әсер ... ... факторларын анықтау керек. Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігіне мынадай бірқатар факторлар әсер етеді: кәсіпорын өнімдерінің сыртқы және ішкі нарықта бәсекеге қабілеттілігі; ... ... ... ... ... нарыққа кіру жеңілдігі; осы нарықта жұмыс істеп жатқан кәсіпорындардың бәсекелік ұстанымдары; саланың бәсекеге қабілеттілігі; аймақтың және елдің бәсеке қабілеттілігі.
Әлемдік ... ... ... ... ... форумның жыл сайынғы есебінде, 125 мемлекеттің ішінен ... 56-шы орын ... ... КСРО ... барлығын және Шығыс Еуропаның көп елін артта қалдырған.
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі мәселесін ... ... ... ... ... әлеуетінің негізі болып табылатындығын атап көрсету керек.
Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігі мәселесін толығырақ бағалау үшін оның критерийлері (өлшемдері) мен көрсеткіштеріне баға беру ... ... ... ... ... болады:
Бірінші критерий кәсіпорынның өндірістік қызметінің тиімділігі. Осы критерий бойынша кәсіпорынның бәсеке ... ... ... көрсеткіштер тобын қарастырады: өндірістік үрдістерді басқару тиімділігі; ... ... ... ... ... ... ... өндіру; технологияның жетілгендігі.
Кәсіпорынның бәсекеге қабелеттілігінің екінші критерийі кәсіпорынның қаржылық жағдайы, яғни: мүліктік ... ... ... ... және ... ... қаржы тұрақтылығы көрсеткіштері; іскерлік-белсенділік көрсеткіштері; кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтиже көрсеткіштері.
Үшінші критерийіне тауар қозғалысы мен ... ... ... Бұл ... ... ... сипатталады: дайын өнімнің жиналып қалу коэффициенті; сату рентабельділігі; өндірістік ... ... ... ... тиімділігі.
Кәсіпорынның өндірістік қызметінің тиімділігі келесідей көрсеткіштермен сипатталады: қор қайтарымдылығы мен қор сыйымдылығы; материал қайтарымдылығы және материал ... ... ... мен еңбек сыйымдылығы.
Кәсіпорының бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін келесі факторлардың жоғарылату жолдары қарастырылуы тиіс. Бұл ... ... ... ... ... бойынша 4 топқа бөліп қарастырылады:
Бірінші топ - ... ... ... ... немесе кәсіпорынның сапа жүйесін жетілдіру.
Екінші топ - ... ... ... ... баға саясатын реттеу.
Үшінші топ - өнімнің тартымдылығын арттыру немесе ... ... ... ... топ - ... бәсекелік қабілетін қамтамасыз ету немесе өндірісті мемлекеттік қолдау.
Өндіріске инновациялық және ... ... ... қатарлы озық технологияларды пайдалану тек өнімнің сапалық қасиеттерінің жақсаруына ғана емес, шикізат пен материалды үнемді пайдалануға, сонымен ... оның баға ... ... ... ... да ... ... экономиканың әлемдік бәсекелестікке шаруашылықтардың тәжірибесінде жалпы мемлекеттік жоспарлау бюджеттік, стратегиялық, индикативті, директивті ... ... ... ... экономикасы дамыған елу елдің қатарына қосылу үшін, бәсекеге қабілетті өнім өндіру үшін,
Қазақстанға стратегиялық және индикативті жоспарлаудың маңызы ... ... ... ... ... ... ... қор көлемі бойынша дамудың магистралды бағытын тауып, экономиканың қолайлы тұстарын ... ... ... ... ... ... жылы аймақта өңдеуші өнеркәсіп орындарында жылдық өсу қарқыны 8-8,4% мөлшерінде болса, ол 2015 жылы еңбек өнімділігі кемінде үш есеге арттыру және ... ішкі ... ... ... 2 есе төмендету, өңдеуші өнеркәсіптердің негізгі қорларының өнімділігін арттыру белгіленген:
- кәсіпкерлік ахуалды, құрылымды және жеке секторларды ынталандыратын, әрі бәсекелестік ... ... ... институттарды қамту, қосылған құнға барынша қол жеткізе отырып, нақты өндіріске қосылған құндар тізбегіндегі элементтерді игеру;
- ғылымды көп қажет ететін және жоғарғы ... ... ... ... өнім өндіру бәсекеге тартымды, оларды ынталандыру;
- мемлекеттің экспорттық әлеуметтік қосылған құны, жоғарғы тауарлар мен қызметтердің пайдасына қарай әртараптану;
- сапаның әлемдік ... ... ... және инновациялық процестерге қосыла отырып, өңірлік және әлемдік экономикамен ықпалдасуды күшейту қарастырылған.
Республикадағы өңдеуші өнеркәсіпте және қызмет көрсету саласында ... ... және ... төтеп беретін, бейімделген тауарлар, жұмыстар мен қызметтер өндірісі мемлекеттік индустриалды-инновациялық саясаттың басты бағыттары болып қала бермек.
Қазіргі кезде еліміздің ... ... ... ... ... ... проблемаларға тап болуда. Олар:
- өндірістердің әлі де болса ... ... ... әлемдік экономикадағы бірлесуіне әлсіздігі;
- мемлекет ішіндегі салааралық және өңіраралық экономиканың бірлесуінің босаңдығы;
- ішкі нарықта ... мен ... ... тұтыну сұранысының мардымсыздығы;
- өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымның дамымауы;
- кәсіпорындардың жалпы техникалық және ... ... ... ... мен өндірістің арасындағы өзара тығыз байланыстың болмауы;
- ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ) қаржының аз бөлінуі;
- ғаламдану процесіне, менеджмент және ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешу үшін, Даму Банкі, мемлекеттің инвестициялық
қоры және ... ... ... қатысатын институттар ғылымды және инновациялық қызметтерді ынталандыратын бағыттарды және инновациялық саясатты ... ... Осы ... ... қол ... үшін ... ... одан әрі дамыту және білім беру, монополияға қарсы, инфрақұрылымдық саясатты ... ... алда тұр. ... өндірушілерді мемлекеттік қолдау мемлекетіміздің алға қойған басты мақсаттарының бірі болып саналады. Бұл мәселе мемлекетіміздің басты стратегиясында айқындалған: .
Отандық нарықта ішкі ... ... ... ... ...
бәсекелестердің теріс пиғылды бәсекеге әрекеттерінен қорғау, әлемдік нарықта өз орнын табуға бағытталған ынталарын жан-жақты қолдау сынды ... ... осы сала ... ... ... өзек ... ... Ол үшін өндірісті мемлекеттік қолдау келесі бағыттар ... ... ... ... сауда ұйымына кіруі қарсаңында
отандық өнім өндірушілерді заңдық ... ... ... ... ... осы ұйымға мүше болған басқа елдердің тәжірибесін ... алу ... ... ... осы ... мүше ... мемлекеттер (Латвия, Эстония, Грузия, Литва, Молдова және Қытай). Мұнда экспорттық субсидияларды пайдалану, кейбір импорттық өнім түрлеріне жоғарылатылған баж ... ... ... ... ететін салаларға мемлекеттік жеңілдетілген кредиттер беру, тағы басқа да жағдайлар қарастырылған.
2. Нақты сала кәсіпорындарына, яғни өнімді өңдеу секторына қатысты
мемлекеттік ... ... ... Қазіргі кезде зейнетақы қорлары, ұлттық қор, даму институттары, әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар, мемлекеттік холдингтік компаниялар, сақтандыру ... ... ... тиімді несиелеу тетіктері арқылы аталған саланы қолдауға болады.
3. Жалпы ... ... ... ... ...
шараларын енгізу. Бұл бағыт кәсіпорынның қолайлы дамуы мен өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... өнім өндірушілерді экономикалық қолдаудың тетіктерін жетілдіруге бағытталуы тиіс. Салықтық, кедендік, қаржы-кредиттік, ұйымдастырушылық, құқықтық, монополияға қарсы шаралар арқылы ... ... ... ету ... ... ... болуы қажет.
4. Мемлекеттік саясаттың негізгі түйіні өндірістік және ғылыми-
техникалық кешендерді жиынтық ... ішкі және ... ... ... ... әлемдік талаптардың негізгі қағидаларын сақтай отырып икемді, бәсекеге қабілетті ... ... ... тиіс. Осы арқылы мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге болады.
5. Мемлекеттік саясаттың тағы бір ерекшелігі өндірісті тікелей ... ... ... ... ... дұрыс реттеу арқылы өндірушілерді кәсіпорынға соңғы ғылыми-техникалық жетістіктерді ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалануға, өндірісті жүйелі дамыту мен нәтижелі басқаруға, яғни, ең бастысы бәсекеге қабілетті өнім ... ... ... ... ... КӘСIПОРЫНДА БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІ АРТТЫРУДЫҢ МАҢЫЗЫ
2.1 Туристік кәсіпорын қызметтерінің бәсекеге қабілеттілігін бағалау
Қызмет көрсетудің бәсекеге қабілеттілігі - бұл оның ... ... және ... ... ... эстетикалық, техникалық, сапалық мінездеме бойынша тұтынушылардың нақты талаптарына қызмет көрсетудің нарықтық жағдайға сәйкес келетіндігін көрсететін көпфункцоналды сипаттағы экономикалық ... Оны ... ... ... ... және ... сипаттағы нарықтағы анықтаушы жетістік деп көрсетуге болады. Кез келген қызметтің бәсекеге ... оның ... ... ... ... болады. Нақты қоғамдық қажеттілікті қанағаттандыу дәрежесі бойынша бәсекелес қызметтен берілген қызметтің айымашылығын көрсете отырып, ол қатысты көрсеткіш ... ... ... ... қабілеттілігін бағалауын ISO 9000 және 14000 сериясының ... ... ... ... ... оны ... ... этабында орындау керек: оны жобалау мен өңдеу, оны өндіру мен ... ... ... ... ... ... анықталатын нормативті, техникалық және экономикалық табылады. Қабылдан әдіс бойынша біріншіден, нормативті топтың параметрлері ... ... ... тазалығы, стандарттар мен нормалар талаптарына сәйкес болу.
Сәйкес ... ... ... ... ... ... ... құқықтық, өзара ауыпалылық және т.б.) бекітілген талаптармен, нақты нарықта қызмет ... ... ... ... ... ... емес ... келеді.
Қазақстандық және шетелдік азаматтардың әртүрлі туристік қызметтерге қажеттілігін қанағаттандыру үшін кең мүмкіндіктерді қамтамасыз ететін қазіргі ... ... ... және ... ... ... ... құру, саланы дамытудың экономикалық және құқықтық тетіктерін әзірлеу әрі Қазақстанның туристік өнімінің сапасын қамтамасыз ету біздің алдымызда тұрған ең маңызды ... бірі ... ... ... ... басты рольдердің бірін атқарады. Дүниежүзілік Туристік Ұйымның (ДТҰ) деректері бойынша ол әлемдік жалпы ұлттык өнімнің 10 ... ... ... 11 ... астамын, әлемдік өндірістегі әр бір 9 шы жұмысшы орнын қамтамасыз етеді.
1993 жылы Қазақстан Республикасы ... ... ... ... мүше ... кірді.
Туризм индустриясы көптеген шағын және орташа кәсіпорындармен сипатталады. Олардың қазіргі кездегі маркетингтік құралдарды қолданатын не , не ... жоқ және осы ... ... адам ... ... жоқ. Олар тек қана ... жарнама, өткізуді және рынокты зерттеу мен өнім жетілдіру әрекеттерін жасап жатады. ... ... және ... ... ... ... ... көпшілігінің маркетингке бас ұруына алып келеді.
Туристік қызметтің әлуетті бәсекелестік қабілеттілігін бағалау ... ... ... кезең. Туристік қызметке қойылатын талаптарды қалыптастыру және бағалауға жататын бірлік көрсеткіштер тізімін анықтау.
Туристік қызметке ... ... ... ... ... негізінде анықталады. Бағалау үшін қажетті және жеткілікті көрсеткіштер тізімін негіздеу ... ... ... ... ... ... ... және тұтынушылардың қатаң анықталған тобының талаптарымен тығыз байланысты ... ... өте ... ... ... ... ол ... алушы үшін мәнді қызығушылық тудыратын ғана көрсеткіштермен шартталады (сонымен қатар оның қажетсінулерін қанағаттануын қамтамасыз ететін). Көрсетілген шектер сыртында ... ... ... ... ... ... ... кезінде нақты жағдайларда оған қатынассыз ретінде қарастырылмауы керек.
Туристік қызметтің бәсекелестік қабілеттілігінің көрсеткіштері сыныптамалы және бағаланатын болып бөлінеді. Біріншілері ... ... ... ... жататынын көрсетеді, тұтынушылар тобын анықтайды және бағаланатын өнімнің ... ... үшін ... ... ... ... ... қолданылады.
Бағалаушы көрсеткіштер, туристік қызметтің сапасын анықтайтын қасиеттерді сипаттайды. ... ... ... ролі ... ... қабілеттілікті екі топқа бөледі:
- туристік қызмет қанағаттандыратын, міндетті талаптардың орындалуын тексеру үшін қолданылатындар;
- қандайда бір сипаттамаларымен тұтынушыларды қанағаттандыру ... ... ... ... ... салыстыру үшін қолданылатындар.
Көрсеткіштердің бұл топтары әзірше орнықтырылған атауға ие емес. Оларды реттемелеушілер мен салыстырмалылар деп атау ұсынылады . ... ... ... ... ... ... нарықта өткізудің принципиалды мүмкіншілігін шарттайтын реттемелеуші көрсеткіштерге ерекше ... ... ... ГОСТ Р 50690-2002. сәйкес, туристік қызметтердің барлық түрлері үшін міндетті болып келесі талаптар табылады: ... пен ... ... ... мен ... ... сақталуы; қоршаған ортаны қорғау. Егер, осы талаптарды анықтайтын, ұсынылған көрсеткіштердің ең болмаса біреуі нормаға сәйкес келмесе, онда бәсекелестік қабілеттілікті ары ... ... ... ... ... ... бөлінеді:
:: тұтастық - қызметтің аяқталымдылығы және оның туристердің белгілі бір қажетсінулерін қанағаттандыру қабілеттілігі;
:: негіздік - туристердің қажетсінуіне ... ... сай, ... мақсатымен шартталған барлық қызметтердің турдың тақырыбына сәйкестігі; ... ... ... бір ... ... ... ... сыныбына сәйкестігі;
:: атаулы сипаттылық - туристік қызметтің тұтынушылардың анықталған сарасындағы бағыттылығы;
:: пайдалылық - ... бір ... ... ... ... ету ... (мысалы, демалыс пен таным);
:: айқындылық - қызметтің ерекшеліктері, оның бағыттылығы туристергеде, кәсіпорын қызметкерлерінеде түсінікті болуы қажет;
:: икемділік - ... ... мен ... ... жүйесінің тұтынушының дербес сұранысына лайықтануы және туристерге қызмет көрсететін қызметкерлі ауыстыруды қабылдамауы;
:: сенімділік - ... және ... ... ... ... ... келісім шарттарына сәйкес жеткізу қабілеттілігі .
Көрсетілген көрсеткіштер ... ... ... ... ... жағын сипаттайды. Сонымен бір кезде, туризмнің ерекшелігі болып тұтынушымен туристік қызметке берілетін ... ... ... шарт ... Бұл, ... бұрын, тапсырыскердің көңіл күйімен анықталатын субъективтілік. Баға туристік қызметті көрсету процесін анықтайтын, салыстырмалы көрсеткіштер негізінде ... ... ... әсер ... ... ... кезең. Бәсекелестік қабілеттілігінің бірлік көрсеткішінің маңыздылығын (салмағын) анықтайды.
Бәсекелестік қабілеттілікті анықтайтын көрсеткіштер тізімі салыстырмалы ... ... ... олардың маңыздылығы рыноктағы жағдайларға тәуелді өзгереді. Ол үшін көрсеткіштер иерархиясы орнықтырылады. Бірінші шепке тұтынушылар үшін ең ... ... бар ... ... ... ... ... тұтынушыларды маркетингілік зерттеулер нәтижесінде алынған деректерді ескере отырып, эксперттік ... ... ...
3 ... ... тобын қалыптастыру және салыстыру үшін базалық өнімді таңдау.
Ұқсастар тобына енгізілетін туристік өнімдер сыныпталу көрсеткіштерінің бірдей мәндерімен ... және ... бір ... жатқызылуы керек. Ұқсастар топтарынан салыстыруға арналған базалық қызмет таңдалады (мысалы, нақты нарықта үлкен көлемдерде тұрақты түрде өткізіліп жүрген бәсекелестік ... ... ... және ... ... көрсеткіштерінің мәндерін анықтау.
Туристік қызметтің бәсекелестік қабілеттілігін анықтайтын ... ... ... ... ... ... шамалары болмайды, ал сапалық баяндаулармен сипатталады. Сондықтан бәсекелестік қабілеттіліктің салыстырмалы көрсеткіштері ... ... ... шартты сандық бағалармен көрсетіледі - баллдармен.
5 кезең. Бағаланатын және базалық ... ... ... ... ... ... ... бағаланатын және базалық қызметтердің бәсекелестік қабілеттіктерінің салыстырмалы көрсеткіштерінің бірізді салыстырылуы жүзеге асырылады.
6 кезең. Бағаланатын ... ... ... ... көрсеткішінің анықталуы.
Бағаланатын қызметтің бәсекелестік қабілеттілігінің кешендік көрсеткіші салыстырмалы және экономикалық көрсеткіштердің топтама индекстері негізінде анықталады.
7 кезең. Бағаланатын қызметтің бәсекелестік ... ... ... ... жоғарылатудың оптималды бағытын анықтау нарыққа бәсекелестік қабілеттілігі бар қызметтерді енгізумен байланысты мүмкіндікті залалдарды болдырмауға мүмкіндік береді.
Туристік ... ... ... ... ... ... ... үшін оны жайғастыруға оптималды тәсілдемені анықтауға және нарықтың анықталған сарасының қажетсінуін қанағаттандыруға қызмет етеді.
Туристік қызметтің ... ... ... ... ... оның ... ... анықтау табылады. Осы кезде алынған нәтижелер келесі мәселелерді шешуде қолданыла ... ... ... және ... ... негіздеуде;
- бәсекелестік қабілеттің анық бір деңгейіндегі өнімдерді өткізудің мүмкіндікті көлемін бағалау;
- туристік қызметті ... ... ... ... баға ... ... және т.б. ... бәсекелестік қабілеттіліктерін басқару жүйесін қалыптастыру және жетілдіру.
Туристік қызметтің бәсекелесу қабілеттілігін анықтау, тәжірибе жүзінде, мәселенің ... ... ... ... ... ... ... қазіргі экономикалық әдебиеттерде барынша жалпылама тұрғыдан қарастырылады және көбінесе бәсекелестік жағдайында осы көрсетілетін қызметтердің өткізілу мүмкіндігі ретінде ... ... ... қарастырылатын категорияның мәнін ашпайды, онсызда белгілі қызметтің өтімділігінің оның бәсекелестік қабілетіне тәуелділігін қайталайды. Бұл ... өзі мен ... ... - ... арасындағы сұранымды бөлуді шарттайтын нақты туристік қызметтің бәсекелестік қабілеттілігінің мазмұны ... ... ... ... ... оның барлық тұтынушылық және айырбастық қасиеттері көрсетілетін, өнімнің әмбебап сипаттамасы сияқты бағасы арқылы келу әрекеттері кездеседі. Жәнеде бәсекелестік ... ... ... ... ... ... байқалуы керек, өйткені оны осы өнімдердің бір - ... ... ... ... қабілеттілігі деп есептеледі.
Кейбіреулер категориясының мәнін айқындау үшін, ол тұтынушылар көзқарасы арқылы қарастырылуы керек деген болжамалар айтады.
Нарық, ... ... ... ... ... ... ... салыстырулар мен тексерулерден өтетін және олардың осы талаптардан ауытқулары айқындалатын қоғамдық қатынастың саласын көрсетеді. Сатып алу кезінде әрбір дербес сатып ... ... ... ... ... ... қызметті таңдау процесін жүзеге асырады және оның қажетсінуін мейлінше қанағаттандыратын өнімді ғана сатып алады.
Қоғам масштабында қоғамдық қажетсінуді қанағаттандыруға арналған қызметтер ... ... ... ... ... ең толық сәйкес келетін қызмет мойындау табады. Оны ... ... ... осы сәйкестігі айрықшалайды, бәсекелестік күресте жеңісті қамтамасыздандырады, басқаша айтқанда, ол ... ... деп ... ... ...
Туристік қызметті таңдау кезінде тұтынушы оның өзі үшін маңызы бар ... ғана ... - бұл ... ... мен пайдалылығын көрсететін параметрлер, өйткені оны ... ... ... болып тұтынушы көңіл аударатын қасиеттері мен сипаттамаларының тура келуі табылады.
4 - бәсекелестік қабілетті анықтау үшін ... ... ... ... ... бойынша салыстыру ғана емес, сонымен қатар солармен байланысты тұтынушының шығыныныңда ескерілуі ... ... ... Бұл ... ескеретін нәрсе: сатып алынған зат тек міндетті шартты белгілейді, ... ... ... пункті. Қосынды жұмсалған шығындар екі бөлімнен тұрады: бір жолғы (туристік қызметтің сатылу бағасы) және ағымдағы (жеткен орынындағы жұмсалатын ... - ... ... ... көлік, көңіл көтеру және т.б.), жалпы бұл жұмсалған шығындардың ... ... ... үшін ... ... бағасы ретінде алынады (тұтыну бағасы) .
Жоғарыда айтылғандардан шыға отырып, келесідей қорытынды жасауға болады, ... ... ... ... ... көп ... ... көрсетеді, бұл қызметті нақты нарықта, анықталған кезеңде өткізу мүмкіндігін қамтамасыз ететін, қажетсінуге сәйкестігі бойыншада, туристер жұмсаған шығын ... ... ... ... ... оның ... анықтайды.
Туристік қызметтің бәсекелестік қабілеттілігі сипатталады:
- сапа көрсеткіштерімен (қызметтің пайдалы тиімділігін анықтайды);
- экономикалық көрсеткіштермен (тұтынушының бағасын анықтайды).
Бәсекелестік ... ... ... бағасы тұтынушыларға туристік қызметті сатып алу - сату ... ... ... білу керек.
Дегенмен, маркетингпен басқару процесінде туристік қызметтің әлуеттік, есептеме бәсекелестік қабілеттілігін бағалау маңыздылығы да кем емес. Осы ... жаңа ... ... ... қызметтерді жетілдіру қажеттігі туралы шешімдерді негіздеу, бағалық стратегия мен тактиканы қалыптастыру үшін негіз болып табылады.
Мына бір жағдайды тағы ... кету ... яғни ... ... ... қалу ... бәсекелес кәсіпорн үшін ерекшелік көрсетуі мүмкін. Сонымен бірге, бәсекеге қабілеттілігін көтеру үшін барлық талданған кәсіпорындар үшін жоғары қатардағ артқшылықтарға ... ... яғни жаңа ... ноу-хауды, жаңа тауарлар мен қызметтерді, өзінің қызметтерін жоғарылатуд енгізу керек. Соның негізгі бір аса ... ... ... кәсіпорынның бәсекелік артықшылығы болып тұрмыстық каналы мен ... ... ... ... ... қызметтердің бар артқшылғын жетілдіру мақсатында пайда болған талаптарға ену үшін мүмкіндік көрсету, ... және ... ... өңдеу және бәсекелестеден бұрын оны енгізуді айқын ... ... ... мен ... туралы базаны құру керек, олар туралы ақпараттарды жүйелі жинай және талдай отырып маркетингтік стратегяны құруға мүмкіндік болады.
Бәсекелестерді оқып білу ... ... ... ... ... аса ... ... дәрежесін талдауд талап етеді.
Бәсекеге қабілеттілікті күшейту үшін күшті рычаг болып әдістерді іздеумен байланысты бәсекелік артықшылықты жеңу үшін ... ... ... бұл ... ... ... ... эталон деген мағынаны береді.
Оның мәні іздеумен бәсекелестерге қарағанда фирмаға тиімді жұмыс ... үшін ... және ... ... оқып білу мен және ... аса ... ... қолданумен бекітіледі.Сонымен қатар, бенчмаркетинг - бұл бәсекеге қабілетті фирмалардың бизнес - ... ... ... жағдайын іздеу, жеңу және үйрену әдісі. Бұл мәселемен жұмыс ... ... өте ... болып табылатын фирманың қызметімен жұмысшы үдерісінің өзіндік тиімділігін ... ... ... ... сипаттайды.
2.2 Туристік фирма қызметінің бәсекеге қабілеттілігін дамытудың альтернативті стратегиясы
Туристік фирманың экономикалық стратегиясының соңғы ... ... ... ... анықталады:
* Болашақта, мысалы келесі жылы, қандай жұмыс көлемін ұсыну керек?
* Сапаны көтеру мен сұранысты ... ... ... ... ... ұйымдастыру керек?
* Қызметті жақсарту үшін, іс-шараларды ұйымдастыру керек пе?
* Нарыққа қызметті қандай бағамен ұсыну керек?
Стратегиялық шешімдерді қабылдау ... ... ең ... атаулы салада қызмет етуші ... ... ... лицензия берілуіне негізделеді.
Лицензия мынадай туристік қызмет түрлерінің әрқайсысына беріледі:
:: туроператорлық;
:: турагенттік;
:: экскурсиялық;
:: туризм нұсқаушысының қызмет көрсетуі.
Лицензия субъектіге ... оның ... ... ... ... ... және бір ... беріледі; лицензия жоғалған жағдайда, лицензиаттың жазбаша өтініш бойынша төлқұжат ... ... бар. Бұл ... ... ... ... тиісті түрімен айналысу құқығы үшін алым (бұдан әрі -- ... ... ... ... ... ... жері ... жағдайда, ол бір ай ішінде көрсетілген мәліметтерді растайтын құжаттарды қосып, лицензияны қайта ... ... ... ... ... Лицензиат тиісті жазбаша өтініш берген күннен бастап лицензиат он күн ішінде лицензияны қайта рәсімдейді.
Лицензия "Лицензия туралы" Заңмен белгіленген мерзімге беріледі.
Лицензиардың ... не ... ... адам ... қол ... және ... ... куәландырылады.
Өтінуші ұсынылған құжаттардың анықтығына Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген жауаптылықта болады. Өтінушінің өткізген құжаттарында қамтылған ... ... ... ... ... лицензия беру туралы шешім тексеруден соң қабылданады. Тексерудің нәтижелері бойынша туроператорлық, ... ... ... сондай-ақ туризм нұсқаушысының қызмет көрсетуін жүзеге асыру құқығына лицензия беру туралы қорытынды шығарылады.
Сонымен қатар стратегиялық шешімдерді ... ... ... ... ... қамтылуы тиіс:
* жарғыда туристік қызметті негізгі ретінде бекіту;
* кеңсеге арналған меншікті немесе жалға алынған ... бар ... ... ... ... ... көрсету шарты бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру шарты;
* туристік білімі немесе туризм саласында кемінде бір жыл нақты жұмыс тәжірибесі бар қызметкерлер;
* ... ... ... ... ... ... бағдарламалары;
* меншікті немесе жалға алынған материалдық-техникалық базасы бар екендігін растайтын құжат не туристерді орналастыру орындарды;
* туристік жарақтар;
* көлік ұсынуға ... ... ... базасы бар ұйыммен қызмет көрсету шарты;
* экскурсиялық қызметке лицензиясы бар туристік ұйыммен шарт немесе оқу ... ... ... ... туралы растайтын құжаттары және денсаулығының психикалық жай-күйі туралы медициналық ... бар ... ... ... ... тасымалдаушымен шарттар;
* туристік жолдама, турист жаднамасы;
* туристке арналған келетін және баратын елі ... ... ... материалдар (жөнсілтегіштер, бүктемелер, бейнематериалдар, парақшалар, журналдар, сызбалар және карталар).
Турагенттік қызметті лицензиялау кезінде өтінушіге қойылатын біліктілік талаптары ... ... ... туристік қызметті негізгі ретінде бекіту (заңды тұлғалар үшін);
:: кеңсеге арналған ... ... ... ... ... бар ... ... құжат;
:: туристік қызмет көрсету шарты бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру шарты;
:: туристік білімі немесе туризм саласында кемінде бір жыл нақты жұмыс тәжірибесі бар ... ... ... ... ... базасы бар екендігін не туристерді орналастыру орындары;
:: туристік жарақтар;
:: көлікті ұсынуға арналған қажетті материалдық-техникалық базасы бар ... ... ... ... ... ... ... жаднамасы;
:: туристке арналған келетін және баратын елі туралы ақпарат;
:: жарнамалық-ақпараттық материалдар (жөнсілтегіштер, бүктемелер, бейнематериалдар, ... ... ... және ... ... лицензиялау кезінде өтінушіге қойылатын біліктілік талаптары мыналардың болуын қамтиды:
:: кеңсеге арналған меншікті немесе жалға алынған ... бар ... ... ... немесе шарт негізінде тартылатын кәсіби даярланған адам-дар: оқу орнын (тиісті курстарды) бітіргендігі туралы растайтын құжаттары және ... ... ... ... медициналық анықтама-сы бар жолбасшылар (жолбасшы-аудармашылар), экскурсия жүргізушілер;
:: әзірленген бағыттар мен экскурсиялар ... ... ... үшін ... ... ... ... көлік.
Лицензия беруден мына жағдайларда бас тартылады, егер:
:: туроператорлық, турагенттік, экскурсиялық қызметтерді және туризм нұсқаушысының ... ... ... асыруға заңнамалық кесімдермен адамдардың осы санаттары үшін тыйым салынса;
:: лицензия алу үшін қажетті құжаттардың барлығы ұсынылмаса. Лицензиар лицензия беруден бас ... ... ... ... ... ... оны алу үшін көзделген жалпы негіздерде қаралады;
:: лицензиялық алым енгізілмесе;
:: өтінуші ... ... сай ... ... оның осы қызмет түрімен айналысуына тыйым салынған сот шешімі бар болса.
Турагенттік, туроператорлық, экскурсиялық қызметтерді және туризм нұсқаушысының қызметін көрсетуді жүзеге ... ... ... бас ... ... ... бас ... себептері көрсетілген жазбаша түрде дәлелді жауап беріледі. Егер заңнамамен белгіленген мерзімде лицензия берілмеген жағдайда немесе лицензия беруден бас ... ... ... деп ... ол бір ай ... ... іс-әрекетіне сот тәртібімен шағымдануға құқылы. Лицензия беруден негізсіз бас тартудан немесе өтінушінің ... ... ... ... өтеу ... ... тәртіпте жүзеге асырылады. Лицензияны басқа заңды және жеке ... ... ... ... өз ... мына ... ... қайтарып алынуы;
:: азаматтың кәсіпкерлік қызметін тоқтатуы, заңды тұлғаның қайта ұйымдастырылуы немесе таратылуы.
Туристік қызмет көрсету, нарықтың қазіргі ... ... ... тұрған кезде, ол бәсекеге қабілетті болып қалу үшін оны ... ... ... ... ... ... даму, жаңа және ескі жобалар, қолданыстағы элементтерін жаңғыртуды енгізуді көздейді. Дәлірек ... ... Ол ... ... осы ... ең ... элементтерді сақтау үшін, туризм қызметтері мен аудандардың айрықша және маңызды жаңартуы болып табылатынын ... ... ... ... осы іс-әрекеттер компанияның ішінде және одан тысқары жерде жатқан өндірістік, экономикалық, әлеуметтік, қаржылық және ... да ... ... ... ... ... талдауы негізінде, кезектен тыс болуы керек. Тауарлардың бәсекеге қабілеттілігін (қызмет) ... ... ... ... ... ... жеткілікті сыйымды. Бәсекеге қабілеттілік сатылатын тауарлардың қабілеті (қызметтер) болып саналады. Сатып алушы әр түрлі қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін сапалы тауарларды сатып ... өз ... ... қабілетті болып табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Елімізде нарықтық экономиканың қалыптасуы отандық тауар ... ... ... ... ... арттыру мәселесін алдыңғы қатарға қойды. Бәсекелік отанның дамуы шығарған ... ... ... ... ... ... өнім шығару кәсіпорынның, саланың дамуына ықпал ететін негізгі фактор екенін уақыттың өзі дәлелдейді. Өнімнің бәсекелік ... ... ... ... тікелей байланысты.
Қазақстан Республикасы "Бәсеке және монополистік қызметті шектеу туралы" Заңында: ... - ... ... өз бетімен жасаған іс-әрекеттері, тиісті тауар рыногындағы тауарлар (жұмыстар, көрсетілетін қызметтер) айналасының жалпы жағдайына олардың әрқайсысының бір жақты ықпал ету ... ... ... және ... ... ... ... көрсетілетін қызметтер) өндіруді ынталандыратын жарыстастығы" - деп ... ... ... ролі аса зор. Қазіргі кезенде экономика үшін мемлекеттік кеңістік, мемлекеттік шекара және ... ... ... ... ... болса, мемлекеттік өкімет, мемлекеттік тәртіп және мемлекеттік ынталылық соншалықты әбден керек.Экономиканың, толайым қоғамның, Қазақстанның бүгінгі ... ең ... ... ... ... ... бағдарламалармен өзара жете байланыстырылмай, оны жүзеге асырудың, басқару функцияларының, бір меншік иесінен екінші адамға ... беру ... ... ... ... ... ... уақытша үзбей басталған еді.Өтпелі кезенде және осы кезде нарықтық экономиканың жұмыс істеуі үшін мемлекеттің мойнында ұлттық модельдердің орнығуына, ... ... ... және жүзеге асыру мерзіміне байланысты қызметтер сақталынады.
Экономиканың өзінше ұйымдасуы да, сондай-ақ субъективті-ерікті ұйымдасу да экономикалық, шаруашылықтың имманентті заңдары ретінде оған ... тең ... ... ... ... ... ... экономиканы реттеу сферасындағы мемлекеттің негізгі міндеті -- оның тиімді жұмыс істеуі үшін ... ... ... және дамыту, кәсіпкерлік еркіндігі мен адал бәсекелестік ұйымдастыру болып табылады. Бұл мәселені шешудегі ең алғашқы адым ... ... ... ... ... және нормативті база жасау болуы қажет.
Сонымен қазіргі кезде экономикалық даму стратегиясына сәйкес кәсіпорынның бәсекеге ... ... ... ... ... даму ... аттыруға тікелей әсер етеді.
Қазақстанның әлемдегі дамыған елу елдің қатарынан лайықты орын алу үшін, кң алдымен, еліміздегі отандық ... ... ... ... ... ... ... да бәсекеге түсе алатындай жоғары сапалы өнімдер өндіруіне жағдай жасауға, озық ... ... және ... ... арттыруға мән беруіміз қажет. Яғни, бұл мақсатта отандық кәсіпорындардың мемлекет тарапынан белгілі бір дәрежеде қолдау ... ... ... ... ... Ол ... еліміздің аймақтары мен салалары бойынша нақты іс-шараларды қамтығаны ... алға ... ... бен ... ... асырсақ, еліміздің бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына ... ... ... қатарлы мемлекеттерінің арасында болатынына кәміл сенемін.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Ким И.Г., ... Г.С. Как ... ... ... 1998 ... бб.
2. Е.П. ... ... исследования: теория, практика.-М.: , 1998 г.
3. Бизнес - ... ... ... Под рад, проф, р.Г.Маниловского.-М.: Финансы и статистика, 1996 г.
4. Тулегенов Б.Т., Джолдасбаева Г.К Разработка бизнес-плана на предприятии. - ... ... ... К.Ш. ... ... ... предприятия - Учебное пособие. - А.: , 1998 г.
6. Бизнес-план : полнoе руководство - ... ... Пол ... ... ... - ... анг. М.Веселковой. - М.: , 2003
7. А. Қ. ... Қ. Ә. ... ... ... Алматы, 2003
8.Сажина М.А., Государство в институциональной экономике // Государственное ... ... ... 2006г. Вып №9.
9. К. Дүйсенбаев Алматы, 2005
10. Тусаева А.К., ҚР бағалы қағаздар нарығы және оның ... // ... 2007. № 3-4 -136-137 ... ... Р.О., ... Қ.Ә., Сатыбалдиева Ж.Ш., Тусаева А.К., , - Алматы: Экономика, 2008.-400 бб.
12. Жүнісов Е.Б. Нарықтық экономика негіздері.-Алматы 1994.-167 бб.
13. Н. Л. ... ... ... экономикасы Қосымша оқулық Алматы, 2005
14. И. Сергеев Кәсiпорын экономикасы. Қосымша оқулық.- М: Қаржы және статистика, 2002 ... ... ... ... ... оқулық. 1 А.П. Градов бойынша. - М: Арнайы әдебиет , 2004
16. www.astana.kz
17. www.krugosvet.ru

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық экономика және кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру78 бет
Бәсекеге қабілетті кәсіпорынның факторы ретінде өнім сапасын басқару102 бет
Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігі туралы45 бет
Нарық жағдайында кәсіпорынның бағалық саясатын қалыптастыру және басқару (“Raimbek Agro” ЖШС мысалында)63 бет
Агроөнеркәсіптік кешеннің бәсекеге қабілеттілігін арттыру71 бет
Баспа ісіндегі бәсекеге қабілеттілікті арттыру жолдары43 бет
Бәсеке қабілеттілікті арттыруда сервистік қызметтің мәні38 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру64 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру жайлы67 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру жайлы мәлімет72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь