1950 - 1980 жылдардағы КСРО-ның халықаралық қатынастар жүйесіндегі Үндістанмен байланысы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 КСРО МЕН ҮНДІСТАННЫҢ ҚАРЫМ.ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ ЖӘНЕ НЫҒАЮЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Үндістан Республикасының тәуелсіздік алғаннан кейінгі саяси.экономикалық дамуының негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Екі елдің өзара ынтымақтастық қатынастарының қалыптасуының алғышарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
1.3 Үндістанның позитивті бейтараптылығы және оған көзқарас ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19

2 ДЖ. НЕРУ, ИНДИРА ГАНДИ КЕЗІНДЕГІ ҮНДІСТАН ЖӘНЕ
КЕҢЕС ОДАҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
2.1 Дж.Неру, Индира Ганди ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
2.2 Үндістан Республикасының КСРО және әлемнің басқа елдерімен
сыртқы байланыстарының негізі . экономикалық даму деңгейі ... ... ... ... ... ... .33

3 1971 ЖЫЛҒЫ 9 ТАМЫЗДАҒЫ ҮНДІСТАН . КЕҢЕС ШАРТЫ,
ОНЫҢ ТАРИХИ МАҢЫЗЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 44
3.1 Шарттағы қарарлар мен статъялардың маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..44
3.2 Үндістан халқының шартты қабылдауы және оған
берген бағалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .47

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54
Бұл дипломдық ғылыми-зерттеу жұмысына осы тақырыпты таңдап жазуыма басты себеп қазіргі таңдағы тәуелсіздік Қазақстан мемлекетінің халықаралық қатынастар жүйесіндегі Үндістан секілді алып державамен қарым-қатынасының алғы шарттары сонау екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі КСРО мен Үндістан арасындағы байланыстан бастау алатынына мән беруден еді. Себебі бүгінгі таңда Қазақстан Республикасы бұрынғы қатынастар жүйесіндегі сара жолға сүйене отырып дәстүрлі қатынастарды дамытуы арқасында екі елдің арасында бүгінгі таңда сенімді әрі нық серіктестік орнап отыр. АҚШ, Ресей, Қытай секілді алпауыттармен бірге Үндістан да Қазақстанды өзіне тең дәрежелі серікес ретінде таниды /1/.
Зерттеу жұмысының алдына қойып отырған басты мақсаты халқының саны, территориясы, экономикалық және әскери-ядролық потенциалы жағынан қазіргі таңдағы әлемнің аса қуатты державасы Үндістаннның халықаралық қатынастарда екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі тәуелсіздік алғаннан бері ұстанып отырған әлем елдерімен қарым-қатынасының өнегелік – тағылымдық тұстары өте мол. Мұндай сындарлы өзін-өзі ақтаған саясат әу бастан-ақ бұл ірі елдің іргесін қалаған данышпан, жалынды күрескер Джехварлал Неру және оның саясатын одан әрі тереңдеткен, халықаралық саясаттың көрнекті тұлғасы Индира Гандидің жан қиярлық ұлтжандылығы және әлемдік бейбітшілік үшін күрескерлік, өміршең философиясынан туындаған еді.
Үндістанның тәуелсіздігі туралы заң 15 тамыз 1947 жылы күшіне енді, осыған байланысты Британ ұлттар бірлестігінде доминиинлық статус берді. Еддің мемлекеттік-құқықтық статусын өзгерту елдің дамуына жаңа жол ашып берді. Ұлттық жиналыс өзінің заңдарын шығаруға құқықты болды. Үндістанның еркін алғашқы үкіметі өзінің жұмысын бастады. Ұлттық жиналыстың төрағасы болып Үндістан Ұлттық Конгресінің (ИНК)-Раджендра Прасад, ал Үндістанның бірінші премьер министрі Джавахарлал Неру болды. Жаңа мемлекеттік өкіметтің негізгі мақсаты басқару аппараты мен қарулы күшті қайтадан құру, жаңа конституция қабылдау болды. 1949 жылы карашада Үндістан ұлттық жиналысы конституцияның жобасын талқылап бекітті, оның негізіне демократиялық тәртіпке негізделген нарықтық экономиканың заңдылықтарының құқықтық неіздері алынды. 26 қантар 1950 жылы Конституция қабылданды, осы күн Республика күні болып есептелді. Осы Конституция бүгінгі күнге дейін қолданылып отыр, ол елдің дамуына байланысты қосымшалар мен түзетулер еңгізіліп отырылады. Ол басында 22 бөлімнен тұрды, 395 бет және 9 беттік қосымшадан. Ол дүние жүзіндегі көлемі жағынан ең ірі конституция болып саналады. Оның
1. Медведев Р.
«Казахстанская правда» 2006,
2. Антонова И.А. История Индии. М., 1979.
3. Вейц Г.М. Управление государственными предприятиями в развивающихся странах. Л., 1972.
4. Владимировский Л.А. Экспортные отрасли и экспорт Индий. М.,1970.
5. Васильев Л.С. История Востока. Т.1,2. М., 1998.
6. Грановский А.Е. Внешние финансовые ресурсы и экономическая самостоятельность Индий. М.,1975.
7. Егоров И.И. Экономическая эффективность государственного сектора Индий. М.,1972.
8. История стран Азии и Африки. Ч.І.. Ч.ІІ. М.,1990, 1991.
9. Константинов Р.Н. Социалыю-экономическое развитие независимой Индии. 1979.
10. Куныциков М.Н. Современная Индия: монополий и полктики. М.,1974.
11. Ландавала Р.Т. Вехи развития. // Новое время. 1977. № 3.
12.Левковский А.И. Третий мир в современном мире. М.,1970.
13.Мольяров О.В. Роль государства в социально- экономической структуре Индий, М.,1978.
14.Мельников А.М. Сельскохозяйственный пролетариат Индии. Раб.класс и совр. Мир. 1978.№1.
15.Бхатия. Винод. Дж.Неру и становление Индийско- Советских отношений. М., 1989, 77-бет.
16. Дж.Неру Воспоминания, исследования. М., 1989, 181-бет.
17. Неру Дж. Открытие Индии. М. 1987, 79 бет.
18. Неру Дж. Автобиография. М., 1955, 577-бет
19. Неру Дж. Внешняя политика. Индии. М., 1965, 19-бет
20. Нью-Йорк таймс, 1955, желтоқсанның 15-жұлдызы-
21. Правда газетінің 17-жұлдызы, 1955 жыл. 21. Правда газеті 1984 жыл, 13 қараша
22. Ганди И. Статъи, речи, интервъю. М. 1975, 141 бет
23.Сингхт Гопал, География Индии. М., 1980. С.218.
24. Гетманец М.З. Советский Союз и страны Азии и Африки. М., 1977. С.63.
25.Константинов Р.Н. Социально-экономическое развитие независимой Индий. Рабочий класс и совремешшй мир. 1979. № 4. С.38.
26. Природные ресурсу зарубежных терр. Европы и Азий. М.,1976. С.263
27.Али Роза «Минеральные ресурсы Индии их освоение, статья в книге «ресурсы экономического развигия сіран Азии и Африки. М.,1979. С.І88.
28.Климова Т.Н. Ресурсы цветных металлов и их промышленное пользование в Индии, в кн.» Ресурсы экономич. Развития стран Азии и Африки». М.,1979. С. 192
29.Егоров И.М. Государственный капитализм в развивающейся экономике Индии. М.,1979. С.190.
        
        КАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
1950 - 1980 ... ... ... ... ... ... 3
1 КСРО МЕН ҮНДІСТАННЫҢ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ
ҚАЛЫПТАСУЫ ЖӘНЕ
НЫҒАЮЫ……..........................................................6
1.1 Үндістан Республикасының тәуелсіздік алғаннан кейінгі ... ... ... Екі ... өзара ынтымақтастық қатынастарының қалыптасуының
алғышарттары................................................................
............................................15
1.3 Үндістанның позитивті бейтараптылығы және оған
көзқарас....................................................................
..................................................19
2 ДЖ. НЕРУ, ИНДИРА ГАНДИ КЕЗІНДЕГІ ҮНДІСТАН ЖӘНЕ
КЕҢЕС
ОДАҒЫ.......................................................................
................................26
2.1 ... ... ... ... КСРО және ... ... ... байланыстарының негізі – экономикалық даму
деңгейі…......................33
3 1971 ЖЫЛҒЫ 9 ТАМЫЗДАҒЫ ҮНДІСТАН - КЕҢЕС ШАРТЫ,
ОНЫҢ ТАРИХИ
МАҢЫЗЫ......................................................................
..........44
3.1 Шарттағы ... мен ... ... ... ... қабылдауы және оған
берген
бағалары....................................................................
.....................................47
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.....................................50
ПАЙДАЛАНҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
......54
КІРІСПЕ
Бұл дипломдық ғылыми-зерттеу жұмысына осы ... ... ... себеп қазіргі таңдағы тәуелсіздік Қазақстан мемлекетінің халықаралық
қатынастар жүйесіндегі Үндістан секілді алып ... ... ... сонау екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі КСРО мен Үндістан
арасындағы байланыстан бастау алатынына мән беруден еді. ... ... ... ... ... ... жүйесіндегі сара жолға
сүйене отырып дәстүрлі қатынастарды дамытуы арқасында екі елдің ... ... ... әрі нық ... ... ... АҚШ, ... Қытай
секілді алпауыттармен бірге Үндістан да Қазақстанды ... тең ... ... ... ... жұмысының алдына қойып отырған басты мақсаты халқының саны,
территориясы, экономикалық және әскери-ядролық потенциалы ... ... ... аса ... ... ... ... қатынастарда
екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі тәуелсіздік алғаннан бері ұстанып
отырған әлем ... ... ...... ... өте
мол. Мұндай сындарлы өзін-өзі ақтаған саясат әу бастан-ақ бұл ірі ... ... ... ... ... ... Неру және оның
саясатын одан әрі ... ... ... көрнекті тұлғасы
Индира Гандидің жан қиярлық ұлтжандылығы және әлемдік бейбітшілік ... ... ... ... еді.
Үндістанның тәуелсіздігі туралы заң 15 тамыз 1947 жылы күшіне енді,
осыған байланысты Британ ұлттар ... ... ... ... мемлекеттік-құқықтық статусын өзгерту елдің дамуына жаңа жол ашып
берді. ... ... ... ... ... ... ... Үндістанның
еркін алғашқы үкіметі өзінің жұмысын бастады. Ұлттық жиналыстың төрағасы
болып ... ... ... ... ... ал Үндістанның
бірінші премьер министрі Джавахарлал Неру ... Жаңа ... ... ... басқару аппараты мен қарулы күшті қайтадан құру, жаңа
конституция ... ... 1949 жылы ... ... ... ... ... талқылап бекітті, оның негізіне демократиялық
тәртіпке ... ... ... заңдылықтарының құқықтық
неіздері алынды. 26 ... 1950 жылы ... ... осы ... күні ... ... Осы ... бүгінгі күнге дейін
қолданылып отыр, ол елдің ... ... ... мен ... отырылады. Ол басында 22 бөлімнен тұрды, 395 бет және 9 ... Ол ... ... ... ... ең ірі конституция болып
саналады. Оның бөлімдері өте ұқыпты, талдана ... ... Оны ... ... ... ... ... Дж. Неру, Р.Прасад,
Б.Р.Амбедкар, П.Ситарамайя. Осы Конституцияға байланысты Үндістанлық Одақ
еркін ... ... ... ... ... ... және секуляризм
Олар Үндістанның тәуелсіз, тұтас, демократиялығы үшін, қайда ... орын ... ... ... ... жолында, барлық
Үндістанлықтардың бір бостандығы, күшті болуы үшін бар өмірін жұмсауға
дайын ... ұлы ... ... жас ... ішкі және сыртқы жауларына
ерлікпен және соңына дейін бейбітшілік пен халық ... ... ... тұра ... ... ... ... бақытты болашағы үшін оңайлықпен жүзеге
асқан жоқ. Бұл жолда ұлы ... өзт ... ... ... ... ... мен ... компаниясына Индира Ганди ерлік пен әрі
байсалды былай деп жауап берді: «Маған дәл кәзіргідей ... өмір сүру ... ... ... өзі мені ... қалдырған сияқты сөз жолдарын
жазуға итермелеп ... Егер мен ... ... ... ... ... қорғанар, ал кейбіреулер ойланар, ол күштеу менің
өлімімде емес, тек ... ... мен ... ғана ... ... менің халқымның сеніміне кіріп, қара пиғылға барудан
әлемде жиіркенішті күш жоқ.
Біздің әртүрлі ізбасарларымыз қанша, ал ... ... өз ... және өмірдегі апаты, тіпті кедейшілік пен қиыншылықты сезетін,
ұлылығы барлық ... пен ... жеңе ... қалау
Үндістанлық болу керек, бола білу керек екендігін мақтан тұтпайтындарды ... біз ... үшін ... жәй ғана тау ... ... ... ... бөлек ұғым, мәңгі құндылық символы. Биік, әрі
жарасымды тау, әрбір шың өзімізді ... және ... ... ... ... бәріне қарамай, біздің мүмкіндігіміз, біздің көмексіз
тұңғиық қарапайым ... ... және ... ... ... бізде тек
өзімізге тән - жеңілмейтін рухымыз бар. Міне, адамға қолдан келмейтінді
жасауға мүмкіндік туғызатын осы - ... ... мен ... ... дәстүрлі қарым-қатынастың тиянақты дамуы,
оның тиімді жақтарын танып білу, екі елге және халықаралық қауымдастыққа
берген ... ... ... және қазіргі заманғы қарым-қатынас
деңгейінде мол тәжірибені ... ... ... жүйесіне тиімді
пайдалану мүмкіндігін зерттеу жұмыстың назар аударған басты ғылыми ... ... жазу ... сол ... қатысты екі ел байланысы
талданған арнайы кітаптар, монографиялар, Неру Ганди және Горбачев секілді
ел ... ... ... ... ... сол ... мерзімдік басылымдарда жарық көрген мақалалар
пайдаланылды.
Үндістан экономикалық дамуындағы елеулі, ... ... ... сектордың даму барысы, оның ... ... ... мен ... ... ... ... шегін, оның
экономикадағы алып ... орны меи даму ... ... ... ... ... государственного сектора Индии»,
Широков Г.К. «Индустриализация Индии», Яшкин В.А. «Государственный
капитализм и ... в ... О.В. ... ... ... ... ... Индии» еңбектерік ... ... ... ... ... ... мен ... ролі жөнінде О.В. Маляровтың «Концентрация капитала и производства
в Индий «деген еңбегі жатады. Рейснер Л.И, мен ... Г,К, ... ... М.,1966ж. шыққан, М.Н. Кунщиковтың 1974 жылы Москвада
шыққан ... ... ... и ... зерттеулерін атап өтуге
болады.
В.В.Васильевтің 1976 жылы жарық керген «Экономика Индий и ... ... ... 1968 ж.шыққан «Иностранный частный
капитал в экономике современной ... ... ... ... ... ... экономикасына тигізіп отырған әсері ретінде жазылған.
Ал енді ... ... даму ... оның дамуының
әртүрлі ішкі-сыртқы фактарларын ... ... ... ... ... ... ... атты еңбек. Сонымен қатар шетелдік
ғалымдардың еңбектері капиталдың ... ... мен ... ел ... ... ... П.Райдың, Ш.Беттльхеймнің жалпы Үндістан зкономикасының
дамуының ерекшеліктеріне арналған Д.Гадшілдің «Планироваыие и экономическая
политика в ... ... 1976 жылы ... ... ... ... деген
зерттеулері бар. Осы зерттеу еңбектерінің бары Үидістан ... даму ... ... зерттеушіге үлкен көмек бола ... ... ... ... ... өз ... жағынан сай келмесе де алып қарастырдық,
Диплом жұмысы негізінен кіріспеден, 3 тараудан және ... ... ... ... тұрады.
1 КСРО МЕН ҮНДІСТАННЫҢ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ
ҚАЛЫПТАСУЫ ЖӘНЕ
НЫҒАЮЫ
1.1 Үндістан Республикасының тәуелсіздік алғаннан кейінгі саяси-
экономикалық дамуының ... ... ... туралы заң 15 тамыз 1947 жылы күшіне енді,
осыған байланысты Британ ұлттар ... ... ... ... ... ... ... елдің дамуына жаңа жол ашып
берді. Ұлттық жиналыс өзінің заңдарын шығаруға құқықты болды. ... ... ... ... жұмысын бастады. Ұлттық жиналыстың төрағасы
болып Үндістан Ұлттық Конгресінің (ИНК)-Раджендра ... ал ... ... министрі Джавахарлал Неру болды. Жаңа мемлекеттік өкіметтің
негізгі мақсаты басқару аппараты мен қарулы күшті қайтадан ... ... ... ... 1949 жылы ... ... ... жиналысы
конституцияның жобасын талқылап бекітті, оның негізіне ... ... ... ... ... құқықтық
неіздері алынды. 26 қантар 1950 жылы Конституция қабылданды, осы ... күні ... ... Осы ... бүгінгі күнге дейін
қолданылып отыр, ол елдің дамуъша байланыеты қосымшалар мен ... ... Ол ... 22 ... ... 395 бет және 9 ... Ол дүние жүзіндегі көлемі жағынан ең ірі ... ... Оның ... өте ұқыпты, талдана отырылып жазылған. Оны жазуға
елдің щрнекті саяси ... ... Дж. ... ... ... Осы Конституцияға байланысты Үндістанлық Одақ
еркін Парламенттік Республика болып ... ... ... және ... ... басшысы Президент- ерекше құқыққа ие,
ол қарулы күштердің басшысы, ... ... мен ... ... ... ... ... арасында заң шығарады және
оның күшін жоя алады, конституцияның күшін жоя алады. Заң ... ... ... ... ол екі палатадан тұрады: Халық палатасы (Лок
сабха) және штаттар ... ... ... Халық палатасы 5 жылға ... ... ... ... ... 21 ... толғандар қатыса алады.
Штаттар Кеңесі үнемі қызмет жасайтын ... оның ... 2 ... ... отырыдады. Жекелеген Кеңес мүшелері 6 жылга сай-ланады. Атқарушы
өкімет губернаторлар ... ... Оны ... 5 ... бір ... ... ал заң шығарушы легислатара штаты екі ... ... ... және ... ... Штаттар бірнеше әкімшілік-
территориялық бөліктерге бөлінеді: ... ... ... ... ... ... 5-10 ... соң тіл мәселесін ерекше
комиссия қарап ол бойынша мемлекеттің барлық өкімет органдар-ында ... ... ... ... бойынша Үндістанда 15 тіл негізгі
тіл деп жазылды және «ұлттық» тіл деп аталды: ... ... ... ... бенгали, гуджерати, хинди, кашмир, маратхи, ория, пенджаби,
синдхи, урду, санскрит. Сөйтіп 1950 жылы ... ... ... ... заңы ... ... ... дамуының жаңа кезеңіне
республикалық сатыға жол ашты.
Азаттық алран елдердің бейбітшілік сүйгіш сыртқы ... ... ... ... бар, яғни ... сақталуы оларға
экономикалық міндеттерді шешу үшін елдің прогрессивті дамуы үшін ... ... да ... ... жас ... ... ... тәуел-
сіздігінің сақталуының бүкіл адамзат үшін маңызды болып табылады, Ал саяси
тәуелсіздік ез ... ... ... ... ... Міне сондықтан да қай елдің ... ... ... тәуелсіздікпен тығыз байланысты жатыр.
Өз тәуелсіздігін алғаннан соң капиталистік даму жолына түскен Үндіс-
тан мемлекетінің саяси аренадағы орны ... ... ... дамушы елдерге қарағанда экономикасы едәуір
көтеріңкі жогары дөрежедегі өнеркәсібі бар ел. ... ... ... ... ... қайшылықтар мен қарама-қарсылықтарға толы ел
/2/.
Үшіншіден, Үндістанның ... ... қол ... жетістіктері
капиталистік даму жолының мүмкіндіктерімен қатар оның шектеулігін,
кемшіліктерш де ... ашып ... Ал ... өзі капиталистік даму жолына
түскен жас мемлекеттің даму барысындағы пайда болатын ... ... ... ... ... ... ... дәрежеде дамыған
капиталистік державалар қатарына шыру мүмкіндігін көреетіп берді ... ... ... зерттеу барлық бұрынғы отарлық
елдердің бәріне тән жалпы тенденцияларды білуге мүмкіндік ... ... ... ... ... 3,27 млн.кв.км.
Онда бірнеші жүздеген ұлттар, ... және ... ... ... Соның ішіндегі ең ірісі хиндустандықтар, телугулар, маратхилықтар.
бенгальдықтар, тамилдықтар, ... ... ... тағы ... ... Дели ... Мемлекеттік тілі хинди, екінші
мемлекеттік тіп уақытша сол ағылшын тілі болып қалды. ... 80 ... ... ... ... 11 пайызы- ислам, 2,6 пайызы - христан, 1,9
пайызы-синхизм, 0,7-буддизм.
200 жылдан аса ... ... ... ... отары больпг келді,
Өз тәуелсіздіктерін алу үшій олар ... ... ... ... ең ірі ... 1857-1859 жж. тарихтағы сипахилық көтерліс
деп ат ... ... ... жж., ... жж. ... және 1942 ж. ірі ... ... М.Ганди және Дж. Неру
басшылығымен болған ұлт-азаттық қозғалыстар, 1946 ж. инлиялық ... ... ... ... ... ... ... олар
өз тәуелсіздігін алды. 15.ҮІІІ. 1947 жж. Үндістан тәуелсіздігін алды.
26.01.1950 ж. ол ... деп ... ... ... ел ... күш пен реакциялық күш арасында қандай жолмен дамуы керек
деген мәселеде күрес тоқталмай ... ... жж. ... сол жақ және ... ... ... жеңе отырып елдегі заң шығарушы орында үстемдікке
ие болды. Парламент ... 1971 ж. ... ... ... ... ... демократиялық жолмен елді қайта құру бағдарламасын жариялай
отырып парламентте көпшілік дауысқа ие болды. 521-орынның 35 не ие ... март 1971 жылы ... ... ... ... сол жақ ... күштердің қолдауымен елде көптеген қайта құруларды жүзеге
асыра бастады: ... ірі ... ... ... алып ұлттық банк
деп жариялады, жалпыға бірдей сақтандыру, ... ... ... ... ... княздарға берілетін пенсиялар мен ... ... он ... ... ... ... демократиялық қайта-
құруларға қарсы күресін тоқтатпады. Олар елдегі жұмыссыздықты, әлеуметтік
қиыншылықтарды үкіметтен көріп халық арасында ... ... ... ашық
күрестер жүргізді, тіпті ашық акцияларға шыға бастады. ... 1974 ... ... ... ... ... ... Кранти
дал, онжақты жақтаушылар мен басқа реакциялық күштер жаңа партия Бхаратия
лок дал /Үндістанның Ұлттық партиясы/ ... жаңа ... ... Үкіметке
қарсы күрес орталығы Бихар штаты болды.
Реакциялық топтарға қарсы демократиялық топ пен сол жақты жақтаушыдар
жалпы елдегі жаңа ... ... ... ... күрес жүргізді.
Нәтижесінде елдің ішкі тұрақтылығын сақтау үшін И.Ганди үкіметі 1975 ... елде ... ... ... Ол ... ... оң жақты жақтаушы
партиялар жұмысына шек қойып оларды жапты, сонымен ... елде 20 ... ... ... ... ... ... бағдарламаны жариялады.
Онда: аграрлық реформа, жері жоқ шаруалар арасында артық жерді бөліп бері,
үй ... салу т.б. 1975 ж. ... ... осы ... ... ие ... ... үкіметі елдегі демократиялық
күштердің сөніміне ие деп ... ... ... ... да ... ... Көрші жатқан елдермен достық келісім шарттарын жасап ол елдермен
экономикалық саяси, мәдени байланыстар орнатты. 1973 ж. ноябрьде ... ж. ... ... ... ... ... бөліктегі
мемлекеттермен байланысын нығайтты: 1974-1975жж. Үндістан Пакиетанмен сауда
және теңіз жолдарындағы байланыстарын қалпына келтіру ... ... ... ... ... ... президент ол мемелекет басшысы,
одан соң вице-президент, одан соң ... ... оның ... ... және вице-президент бес жылға сайланады /1974ж. президент
болып Ф,А, Ахмед, вице-президент В.Д.Джатти сайланған/, Президент ... мен ... ... ... елдегі қарулы күштің жоғарғы бас
қолбасшысы болып табылады. Атқарушы үкімет президент және ... ... 1966 ж. ... бастап/ атынан қызмет етеді. Заң шығарумен екі
палаталы парламент айналысады: Халықтық палата ... және ... ... ... ... көп ... ... сақталған Оның ішіндегі ең ... ... ... ... 1885 ж. құрылған ірі буржуазиялық партия,
Үндістан тәуелсіздігін жеңгеннен ... ... ... ... ... ... ... құруды өзіне мақсат еткен. Демократиялық
күштер арасында беделге ие болған. 1969 жылы ішкі ... ... ... ... кетті: ИНК және Синдикат /Конгрес ұйымы/. ИНК негізінен
премьер министр ... ... ... тұрды.Олар демократиялық
және экономикалық қайта құрулар бағдарламасын жасады. Ал Синдикат ... ... ... ... жақтады.Жоғары бай помещиктер
партиясы. Келесі социалистік партия /СШ-саяси ... ... ... ... өз ... ... ... Дравида мунетра кажагам
/Дравидская прогрессивная федерация/ 1949 ж. ... орта ... ... мүддесін көздейтін партия. Бхаратия лок дал /Народная ... 1974 ж. ... ... ... ... ... ... Шет ел капиталистерімен тығыз байланыс орнатып ірі
капиталистерді жақтаушы. Үндістан ... ... ... 1925 ж.
декабрьде құрылған жұмысшылардың мүдесін көздеген сол ... ... ... ... Үндістан параллелдік партиясы /ПКПИ/- 1964
ж. аяғында құрылған, КПИ-дің екі ... ... соң. ... қатар
Үндістаыда профсоюз ұйымдары да бар. ... ... ... ... ... /Хинд маздур сабха/ Үндістан
жұмысшыларының жиналысы/, Хинд ... ... үнді ... ... маздур синег /үнді жұмысшылары-ның одағы/. Ал шарулар мүддесін
көздейтін ұйымдар: Кисан сабха/ Жалпыүнділік шаруалар ... ... ... юнион /Үндістанның ауылшаруашылық одағы/. Сонымен қатар әйелдер
одағы ... үнді ... ... ... ... ... федерациясы», «Бүкіл Үндістанлық жастар конгресі» және
тағы басқалар /6/.
Үндістан өз тәуелсіздігін алғаннан кейінгі ... ... ... ел болып қала берді. Ауылшаруа-шылығымен
жалпы халықтың 70 % айналысады, ал өнеркосіпте -20% халық ... ... ... ... ... қалды. Кейінгі кезде
ауылшаруашылығының төмендеуінен, ... ... ... ... үнді ... ... кездесуде осының
нәтижесңнде терең финанстық дағдарыстар болды, Ал 1974/75 жж. ... ... дами ... ... 3,5% өсіп ауыр ... өнімі өсті, ауыр ... ... ... ... ролі ... ... ... өнеркәсіп салала-рында,
оның ішінде химия, мұнай өнімдері металлургия, транспортта өліде ... ... ... ... ... дамуына жете алмады. Өз өнеркәсіп орындарын
дамыту үшін басқа мемлекеттердің көмегіне сүйенді. Көптеген көрші ... ... ... ... жол үзындығы- 60 мың км. автомобиль жолы-1200 мың
км. қатты көмкерілген жері 400 мың км. ... ... ... ... ... мен жүк ... қамтылады /8/.
Үндістанның ақшасы рупий болып саналады.Үндістан мемлкетінің қазіргі
дамуында да кептеген шешуін қажет ететін мәселелер бар.
Үндістан өзінің ... 1947 жылы ... Екі жүз ... ... ... ... ол «осы бір ұлы елдің ... ... ... /9/. Елде 1950 ... аяғында республикалық құрылыс орнатылғаны
жарияланды. Тәуелсіздік жылдары Үндістан үкіметі ... ... ... дами ... ... ... ... мемлекеттің
тікелей қатысуымен жүргізілетін индустризациялау, мемлекеттік ... ... ... аграрлық елдермен байланыстың күшеюі, экономикалық
байланыстардың нығаюы т.б./ қазіргі ... ... ... ... түсті /10/. Дамушы елдердің азаттық алғаннан кейінгі экономикалық
даму барысы жайлы айтқанда ескертетін бір жай, ол осы ... ... ... эволюциядағы мемлекеттің шешуші ролге ие болуы. Үндістан
да осы процесті басынан өткерді, Мемлекеттік секторды ... ... ... ... ... Үндістандағы материалдық өндірісте маңызды
позицияларға ие болды. Қазіргі уақытта мемлекеттік сектор ... ... ... ... 50-н ... ... отыр.
Мемлекеттік өндіріс орындары ірі өнеркәсіп ... 30/ нан ... ... ... ... ... шешуші рольге ие болып отыр /11/.
Үндістан республикасының даму ... ... 70-ші ... ... Бұл жөнінде 1971 ж. қырқүйекте И.Ганди да «Үндістан қазір ... ... ... ... айтқан /12/.
Осы 70-ші жылдардың барысында Үндістанның экономикалық дамуына аса зор
ықпал еткен факторлардың бірі ол дамушы елдермен байланыс ... ... ... ... ... ... бұрынғы Кеңес Одағының көмегі
арқасында ірі өнеркәсіптер 70-тен аса салынды: қазіргі металлургия алыптары
Бхилай мон Бокаро, ... ауыр ... ... ... ... ... жабдықтары зауыты, Харедвар электромашиналарын жасау зауыты,
электростанциялар т.б. өндіріс ... ... 200 ... аса маман
жұмысшылар жұмыс істейді /13/.
Бүрыңғы кеңес одағының құрамында болған елдермен Үндістан ... ... да ол ... жоғары сатыда дамыды /14/.
Жалпы диплом жұмысының тақырыбы Үндістанның экономикалық дамуы, оның
ішінде 70-жылдарға арналған. Ол ... ... ... ... ... ... зерттеулер, еңбектер басқа дамушы ... ... ... ... мен алып ... ... арнайы
жазылған еңбек жоқтың касы. Үндістан республикасының осы ... ... даму жолы ... ... ... ... Сондықтан да бұл тақырыпты зерттеудегі қиындық жері осы. ... ... ғана емес ... да дамушы және дамыған елдердің саяси-экономикалық
даму процесінде елеулі орын ... 70-ші ... ... ... ... ... қажет етеді.
Үндістанда 60-жылдардың аяқ кезінде ИНК-да саяси жік ... ... ИНК ... ... ИНК ... басында Индира Ганди тұрды,
ИНК(О)-конгрес ұйымы- «синдикат» оның басында М.Десаи тұрды. ... ... ... ... ... ... Ол парламентте көпшілік дауысқа ие
болып 2/3 дауысқа ие болды, Заң ... ... ... 76% ... 21 ... 15 өз ... құрды. 1971 жылы Оңтүстік Азияның саяси
картасында Ірі ... ... ... Шығыс Бенгалияның бөлінуіне
байланысты жаңа мемлекет ... ... ... ... Пакистан-
ның өскери тәртібінің құлауы және пакистан ... ... тізе ... мен ... ... нығайтты.
Үндістан сыртқы саясатында КСРО мен және батыс елдермен қарым қатнасын
жақсарта отырып бейбітшілік саясат ұстады. ... ... ... ... ... ... ... болуына, ИНК бас-шылары ... ... мен ... алып ... ... ... дағдарыс
пайда болды: экономикалық және әлеуметтік реформаны жүзеге ... ... және ... ... арасындағы шиелеістердің
пайда болуы. Осы дағдарыстан шығудын жолын іздеп елдегі саяси көзқарастары
әртүрлі ... ... ... олар ... ... ... ... нарықтық экономика заңына сай жеке меншік сектордың дамуына
мүмкіндік берілді, Мемлекеттік сектордың ... ... оны ... ... Жеке меншік өнеркәсіптер үстінен мемлекеттің бақылауын
шектеді. Ұлттар арасындағы шиеленіс мәселесін шешу үшін ... ... ... ... өз қолына алды. Сонымен қатар
буржуазиялық демократиялық қатнастардың дамуына жол ... ... ... ... Елдегі дағдарыстан құтылу үшін ... екі ... ... өмір ... жол ... ... ... қарама-қарсы
партиялардың кезектесіп билікке келуі, олардың сайлауда ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің эко-номикалық саладағы бақылауын әлсірету,
орталықтан жоспарлаудан бас тарту, экономикалық жүйені ... ... ... ... бет бұру бағдарламасын ұсыну.
1974 жылы Бхаратия лок дал (Үндістан ұлттық партиясы-ИНП)-БЛД-құрылды,
ол негізінен ... ... алды және ... ... ... ... ... Оны шаруалар қолдады, оның беделі өсіп, керісінше ИНК беделі
түсе бастады. 70-жылдардағы ... ... ... ... ... өсуіне алып келді. Елде үкіметке қарсы ашық қозғалыстар
басталды: қарсылық марштары, хартал, забостовка, азаматтық істерден ... ... оның ... ... ... ... Джаяпракаш
Нараян тұрды. Ол полицияға ... ... ал ... алым-салық
төлемеуге шақырды. Қозғалыс 1974-1975 жж. Бихаре және Гуджерат жерлерінде
болып оны ... ... ... ... ... Үндістанлық және
аймақтық сипат алды. Елде саяси дағдарыс басталып ол ИНК өкіметінің елдегі
саяси беделінің ... алып ... соты ... ... ... 1971 жылы ... сайлау компаниясының жүруі заңға сай емес
деп кіналады. Осындай талаппен 120 конгрессистер де ... ... ... ... ... ... Олар И.Ганди үкіметін орнынан алуға
бағытталған үкіметке қарсы компанияларын 29 июнь 1975 жылы ... июнь 1975 жылы ... ... ... ... Ал 1 июль ... ... пунктен тұратын бағдарлама» қабылданды, ол ... ... ... ... ... ... ... Бағдарламада
индустриалды және ауылшаруашьшық басшылары үшін де ... ... ... ... ... ... ... мекемеге айналдырды,
оның басты мақсаты Үндістан қоғамын күшпен ... ... ... ... ... ... ... орындарынан шіды. Сонымен
қатар елде «Жастар конгресінің» ролі өсті. Оның басьшда премьер министрдің
кіші ұлы Санджа ... ... ... билікті жақтады. Ол капиталитік
модернизацияны ұсынды. Ол 5 ... ... өз ... ... жою; ... ... 3)ерекше құқық беру; 4)қалым беруді
жою; 5)көшенің тазалығы үшін күресу; Оның ... ... ... қарсы болды. Ол қатал күш көрсету өрекеттеріне барды, мысалы,
көшенІ тазалау деген ... ол қала ... ... адамдардың
үйсіз, күйсіз қалуына алып келді. Осылайша елде екі саяси топ пайда болды.
18 қантар 1977 жылы ... ... ... тоқтаты-лып наурызға сайлау
жариыланды. Сайлау алдында ... ... ... ... ... ... ... М.Десай басқарған, оған Органицаия Конгресс (ИНК(о), Джан
сангх, Бхаратия лок дал ... ... ... және ... тобы
КПИ,Акали дал және Дравид муннетра (ДМК), 1977 жылғы ... ИНК ... ... ... ... 153 ... 34,5% ... оппазиция 43,2 %
алып 328 орынға ие ... ... ... ... ... ... 1 ... жылы өздерінің Ұлттық жиналысын өткізді.Онда оппазициялық партиялар
бірікті (ОК, Джан ... БЛД, СП, КЗД) ... ... ... ... ... ... идеясын басшылыққа ала отырып
экономикалық және саяси ... ... ... ішкі ... жүргізу.
Бірақ Үндістанның аймақтарындағы идеялық, саяси күрестердің тоқтамауы
бірігу процесін қиындадыт, ... ... ... Ол ... 1978 жыл ... ... ... партия екіге бөлініп кетті.
1978-1979 жж.аралығында ИНК арасында да жік пайда болды: ол Индира
Ганди ... ... ... ... ... ... Сингха жағындағылар
ИНК(С) және Девараджа Арс жағындағылар.
1980 жылғы сайлау Үндістанның ... ... ... орын ... алты партия қатысты: ИНК(И), ИНК(А), Джаната парти, Лок дал, КПИ,
КГЖ(м) және 20 дан ... ... ... ... ... ... ... оппозициялық партиялардың бірігуі болды, олар И.Гандидің ішкі
саясатын ... ... ... және экономикалық қайта құру істерінде.
1980 жылғы сайлаудың ... ... ... ... ИНК (И) ... және Лок ... бағдарламалары ұқсас
болды: «социалистік» қоғам орнату, Үндістанның барлық топтарының мүддесінен
шығатын демократиялық қоғам орнату, ... ... ... ... ... етілуін арттыру, ірі, орта және ұсақ
өнеркәсіптерді бірдей ... т,б. ... ... ... ... ... үшін бірінші орында түрған мәселе, ол ... ... ... ... ... ... ... болды. Елдегі саяси
күрес тоқтамады. 1984 жылы қазанда Индира Ганди сикхстік ... қаза ... 1984 жылы ... ... ... ... ... жеңді 508 орынның 401-не ие болды. Премьер министр болып И.Гандидің
үлкен ұлы Раджив Ганди келді. Ол өз жұмысын ... ... ... және ... ... Ол ... ... 100 жылдық (1985ж.)
мерей тойына арнап партияның ішінде сайлау өткізді, ... ... ... ... ... ... ... профсоюз конгресі, Үндістан
ұлттық студенттер қоғамы және аймақтағы ұйымдарды сайлау арқылы жаңартты.
Р.Ганди ИНК (И) ... ... ... ортасынан бастап 70-80 жж. алға қойылған Неру ... ... ... болды. Олар өз алдарына мынадай міндеттер қойған:
1)өнеркәсіптерді экспортқа ... ... ... жеткізу; 2)ғылым мен
хехниканың жетістігін пайдалану; 3)өнеркәсіпте жаңа технологияны еңгізуге
бөгет ... ... ... жол ... ... меншіктің еипатын
өзгерту және оны ұлттық ... ... ... ... ... шығу; 5)мемелекеттік сек-тордағы қажеттсіз өнеркәсіптердің санын
азайту, оларды қайта құру.
1985/1986-89/90 жж.арналған жетінші бесжылдық жылдарында ... ... ақша ... ... өз ... шығындыру жолы
қарастырды. Мемлекеттік сектордағы өнеркәсіптер енді жеке ... ... ... аз ... болды, тиімсіз мемлекеттік
сектордағы өнеркәсіптерді жекеше-лендіруге ... ... ... ... экономикалық федерализм арқылы билеуге, яғни
еркін сауда қатнастары-ның дамуына ... ... ... ... ... ... ... саясатын ұстады, яғни шетел
капиталының енуіне, жеке меншік капиталдың ... ... ... ... заңын еңгізді. ... ... ... АҚШ, ... және ФРГ ... Ол ... ... көмек
берумен қатар жаңа технологияны да өнеркәсіптерге кіргізуге ... ... ... және ... ... бөлінуді тоқтатуда кеп
жетістіктерге жете алмады. Пенджабта сикхстік сепаратистер ... ... ... ... жерлердегі Джамму және Кашмир жерлерінде
индустар мен мусылмандар арасындағы ... ... ... ... ... бөлімдерінщ арасында саяси шиеленіс басталды.
Оппазиция Р.Ганди үкіметін ... ... ... ... деп кіналады. Оған себеп швед ... ... 1986 ... ... ... байланысты болды. Ол «Бофорс ісі» деп ... ... ... ... еместігін толық дәлелдегенмен ел ішінде ... ... ... Үндістан оппозициясының ашық қарсылығы
парламенттен 106 депутаттың өз бетімен ... ... ... ... Олар тез ... ... ... кетуін талап етті және қайта
сайлау өткізу.
1989 жылғы сайлауда оппозициялық топ В.П.Сингх бастаған ... Оған ... ... ... дал. ... Ассам гана паришад, Дравида мунетра
кажагам, Телугу десам. Жаңа ... ... ... ... ... діни шиеленістерді реттеу, тоқтату Пенджабтағы жағдайды келісім
арқылы шешу міндеттерін қойды. Көп көңіл ... ... ... ... ... жаңа ... ... ету кеңес беру және
лицензия мәселелерінде шетелдік мамандарға ... Осы ... ... ... деп ... болады.
26 қантар 2000 жылы Үндістан республикалық жолмен дамуының 50 ... атап ... 10 ... ... ... келді.
Үндістанның саяси даму тарихында демократиялық тәртіпті сақтай отырып
федеративтік және саяси полицентризм принципінде даму бағыты ... Екі ... ... ... ... ... - тың Пакистанға әскери көмегі, СЕАТО блогының құрылуы және Бағдад
келісімінің ұйымдастырылуы Үндістанда «қоршауда қалу сезімін ... ... да ... ... ... ... саясаттың
позитивті бейтараптылыққа көшуіне мәжбүр етті.
Бұл саясаттық блоктарға қосылмау, империалистік әскерге одақтар құру
саясатына қарсы белсенді ... ... ... жою мен ... үшін ... ... жоғарыда айтылған болатын. Бұл саясатты толық
түрде былай сипаттауға болады:
✓ өз тәуелсіздігі үшін ... ... ... ... ... ... кейіннен тәуелсіздікті жеңіп
алғаннан кейін отаршылықтың барлық қалдықтарын жою үшін ... ... ... ... барлық нәсілдердің теңдігін, өзге халықтарды кемсітуге жол
бермеуді ... ету; ... ... ... ... ... ... сынаумен ұштасатын соғыс
блоктарына қосылмау;
✓ өз ... ... ... ... еркіндігі
жағдайындағы барлық халықаралық проблемаларға ... ... ... ... мәселелердегі бәсендікті нығайту және
экономикалық даму үшін қолайлы жағдайлар мақсатында жүргізілетін
екі аралық жақындастыру ... ... ... көшуі ең алдымен, ... ... мен оны ... үшін ... ... ... ... империалистік державалар тарапынан ... ... ... ... ... ... ... ала берді. Бұл
Нерудің 1954 жылдың жартысынан бергі жасаған ... ... оған ... халықаралық саясат мәселелеріне байланысты
мәлімдемелерімен салыстырғанда, ... ... ... ... тарихты көрсетіп отырғанындай,
империалистік державалар қарсылығына қарамастан ... ... ... ... ... ... шартты Кеңес Одағының
жас, тәуелсіз мемлекеттерді ... ... ... ... ... саяси және әскери көмек жасауға дайын екендігі болып табылуы,
оның үстіне, егер дүние жүзінде ... ... одақ ... болмаса,
позитивті бейтараптылық саясаты мүлде мүмкін болмас еді. Осы ... ... ... империализмге қарсы күрестегі интернационалдық
көмек принципі мен социалистік елдердің және үшінші ... ... ... ... деген жалпы мүдделілігі жатыр.
Сонымен, Үндістанның позитивті бейтараптылық саясатының қалыптасып,
одан әрі ... оның ... ... ... ... ... Егер экономикалық қатынастардан бастасақ, онда ең алдымен,
олардың 1955 жылға дейін нашар дамығанын айтып өту ... 1953 ... ... КСРО мен ... ... ... 5 ... жасалған
саудалық келісім болды. Келісім - шарттың алғашқы жылында ақ Үндістанның
Кеңес Одағына ... ... 7 рет, ал КСРО - ден ... ... 2,5
рет артты. Үндістанның Кеңес Одағымен сыртқы ... ... 1954 ... 36,5 млн. ... ... яғни бұл ... ... сыртқы
саудасындағы алатын мөлшері аз болды. Бұл сауда келісімі ... ... ... ... алу үшін кең ... ... және
келісім шарттарында айтылғандай, Кеңестік техникалық көмектің Үндістанның
экономикалық даму ... ... үшін ... ... ... ... қайраткерлері Батыстың қолдауына сүйенгісі
келді, Кеңестік ... ... ... ... Үндістанның сауда министрі
Д.П. Камаркар 1954 жылдың 4 мамырында парламент сұрақтарына ... ... ашық ... ... технологиялық көмегі 1958 жылғы келісім-шарты
бойынша жоспарланғанымен, оны алудың қажеттілігі ... ... деп ... ... ... ... және техникалық көмектің жағдайы
қандай еді? 1952 жылдың желтоқсанында қойылған американ-үнді техникалық
ынтымақтастығы ... ... ... ... 1956 ... 31 наурызына
дейін 1,28 млрд рупий бөлінді, оның бар болғаны 775 млн-ға ғана ... ... бұл ... көбі ... ... ... ... экономталық көмек беру позициясына сипаттама бере келіп, Кеңес
экономисі М.А. ... ... кең ... ... ... бас
тартқан американ империалистері Үндістан ақырында АҚШ-қа қолайлы ... ... ... ... ... ... деген үмітпен аңдысын
аңду позициясын ұстап отыр, деп өте дұрыс түрде атап көрсетеді.
АҚШ-қа крятын талаптардың ең ... ... ... ... ... бас ... - ... американ империализмінің әскери-
стратегиялық жоспарларына өнгізілуі болды. АҚШ басқыншыларының осы ... ... ... біреуін ғана келтірейік - американ ғалымы,
профессор Ф.Л. ... 1953 жылы ... деп ... ... ... және азық-түлік көмегі ретіндегі американ ... және ... ... ... мен ... ... ... тудырады, ал
Үндістанның халықаралық жағдайы бойынша нағыз ұлы ... ... ... мен ... ... ... дайын еместігі бұған сәйкес емесң.
1955 жылдың 2 ақпанындағы Кеңес-үнді келісімі жемісті және кең түрдегі
Үндістан мен КСРО ... ... ... ... ... ... Үндістанның социалистік елдермен экономикалық қатынастарды дамытуга
ұмтылушылығынан басқа ... 1954-55 ... ... ... ... да ... елдермен қатынастарды нығайту және дамыту жолымен
жүруінің тағы үш ... ... ... ... Үндістанлық бейтараптылыққа деген кереғарлығы нәтижесінде
Үндістан халқы және үкіметі
Үндістанның тәуелсіз ел ... өзін ... ... және ... ... ... одан әрі ... бірден-бір жолы социалистік
елдермен жақындасу екенін сезінді. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... ... мәселелерде үлкен ролъ
атқаруы керек еді, алайда ұдайы болып ... ... ... ... бұл ... ... қиын ... Батыс қысымына төтеп берудің
бірден-бір жолы социалистік ... ... ... ... ... мүдделеріне (мысалы, Кашмир ... ... ... ... сезіміне қатысты (мысалы, Гоаға қатысты
мәселе) мәселелер қозғалған кезде батыс державалары Үндістанны ... ... оған ... ... жылы ... ... өкіметі Дж. Неруді КСРО-ее келуге шақырған
кезде Үндістан премъер-министрі оған келісім білдірді. Кеңес Одағына ... ол бұл спар ... ... мәлімдеме жасады: «Мен Кеңес
адамдарымен жүздесүді шыдамсыздықпен күтудемін. Мен олардың істеген ... ... ... де өз ... ... ... Мен ол ... үйрену үшін
бара жатырмын». Үндістанның ... ... ... ... ... ... жәйт - Неру өз көзімен көріп ... бұл ... ... ... және ... ... кеңейту
мүмкіндіктерін анықтау мақсатын қойған болуы керек /16/.
ССР-дегі 1955 ... 7 ... 23 не ... ... күндер ішінде
премъер-минситр Неру, оның қызы Индира Ганди және үкімет делееациясының
мүшелері ... ... ... ... ... ... ... Алматыда, Рубцовскіде, Магнитогорскіде,
Свердловскіде және ... ... ... ... мен ... ... ... адамдарының экономика, ғылым және мәдениет
салаларындағы жетістіктерімен танысты. Дж. Неру ... ... ... де ... жылы көңілмен, ықыласпен қарс алды, мұндай қабылдау ешқандай басқа
шетелдік қайраткерлерге көрсетілген емес. Бұл - Кеңес ... ... ... барлық Үндістан халқының бостандық пен бейбітшілік үшін күресін
жоғары бағалайтынының ... ... ... бұл ... ... ... бойынша, Кеңес үкіметінің бейбіт қатар өмір сүру ... ... ... министрі Кеңес басшыларымен көп әңгіме өткізді.
Экономикалық мәселелерге ... ... ... ... ... мәлімдемеде Неру Кеңес ... ... ... даму ... ... ... ... екенін және бұл
көмектің ешқандай саяси мәселелермен анықталмайтынын айтты.
Үнді-Кеңес қатынастарының логикалық ... - Дж. ... ... ... ... ... болды. Бұл сапар 1955 жылдың 18
қарашасы мен 14 ... ... ... ... арналған бір жеті
үзіліспен болды. Үндістанда болған үш жеті ... ... ... делегациясы
Делиден басқа Бомбейде, Бангелурде, Майсурде, Калъкуттада, Джайпурде,
Сринигарда және де ... да ... ... ... мен қатынастардың нығаюына деген көзқарас Үндістанның өзінде
қандай болды деген мәселе көп ... ... ... ... бұл ... ... мынадай құштарлық жақтар болды:
1. Кеңес Одағы Батыс державалары сияқты Үндістанны идеологиялық, саяси
немесе әскери одаққа тартуга ұмтылған жоқ, ол ашық және ... ... ... ... қолдады.
2. Кеңестік экономикалық көмекке сенімділіктің үлкен саяси және
экономикалық маңызы болды.
3. Миллиондаған ... ... ... бір ... қатысты, тіпті Үндістанның ұлттық мүдделеріне қатысты
мәселелер ... ... ... ... рет ұлы ... және
(хауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшесі) тарапынан қолдау ... ... ... ... ... және ... сауда салаларындағы
кеңеюі Үндістанда Кеңестік ғылыми-зерттеу жұмыстарнына деген және соған
байланысты орыс ... ... ... ықыласының артуына алып келуі
керектігінен көрінеді.
Осының бәрі, жалпы ... және ... ... ... ішкі саяси күштердің ара-қатынасымен халықаралық жағдай
қаралып отырған кезеңнің соңына, 1955 жылдың ... ... ... ... және ... қоғамдық топтардағы Дж.Нерудің Кеңес
Одағымен қатынастарды нығайту бағытын кең түрде қолдауын қамтамасыз етті.
1.3 Үндістанның позитивті бейтараптылығы және оған ... 1956 ... ... ... премъер-министрі Дж.Неру француз
тарихшысы Тибор Мендені өзінің өтініші ... ... ... ету үшін ... ... ... конференциясының практикалық нәтижелері неде
деген сурағына ... бере ... Дж. Неру ... деді: «Бұл конференция
азиялық қоғамдық пікірге әсер еткен сияқты. ... ... ... ... әсер ... Азияда ол белгілі бір дәрежеде ынтымақтастықтың
сезімін тудырды. Америка мен Европада ... ... ... ... ... мемлекеттері жүзеге асырып келген өктемдікке қарсы шығуынан туған
алаңдаушылық сезімін пайда ... Неру ... қоса ... ... ... ... проблемалардың Азияның, азиялық қоғамдық пікірдің және
ынтымақтастықтың қатынасынсыз ... ... ... ... ... Оның ... Азияға қатысты мәселелерді шешуге
тырысу ... ... ... немесе басқа бір жерлерде жалғасуда.
Әңгіме барысында Дж.Неру империалистік жалдап алу мен ... ... ... ... ... қажеттігін мәлімдеді. «Мен белгілі бір
жағдайларда әркім күресуі керек екенін мойындаймын, - деді ол, - бұл ... ... және ... халықтың жағдайына, оның мүмкіндігіне
байланысты. Тіпті ұлы пацифист болған М.К. ... өзі де ... ... ... ... ... Ол біздің
зұлымдыққа берілмеу керек және онымен күресте бейбіт жолдарды ... алу ... деп ... Егер біз оны ... ... қару арқылы
күресу керек, бірақ зұлымдыққа берілмеу керек.
Дж.Нерудің ... мен ... ... ... ... ... премъер-министрінің бұрынғы, көбінесе кімге арналып айтылғаны
белгісіз, «Азияның әрбір еліне саяси бостандық правосын беруге», «Азиядағы
болып жатқан ... ... ... ... ... ... ұқсамайды.
Үндістанлық ұлттық өкіметінің ең ... өмір сүре ... ... басшысы Дж.Неру Үндістанның сыртқы саясатының негізгі
жақтары антиколониализм, антирасизм, блоктарт ... ... ... ... отырды. Үндістан өкіметінің бейбітшілікті сақтау проблемасына
деген көзқарастарында одан да көп өзгерістер болып ... ... ... ... ... үшін ... ... блоктардан бейтараптыққа
бөлу керек деп мәлімдеген болатын.
Алайда, жоғарыда көрсетілгендей үкімет бірте-бірте соғыстарға қатыспау
үшін жалғыз блоктарт қосылмау ... ... ... ... ... басталған жағдайда, - деп мәлімдеді Неру 1958 жылдың тамызында
Үндістан парламентінде, - іске ... ... ... ... ... ... жоқ. Үндістан дүние жүзілік бейбітшілік үшін белсенді түрде қимыл
жасап, қарусыздану мен алғашқы ядролық ... ... ... ... Ол АҚШ-ты оның күш қолдану саясаты үшін сынады, мемлекеттердің
бейбіт қатар өмір сүруінің бас принципін ұсынды. ... 1957 ... ... 1958 ж. 18 ... 1958 ... 19 ... халық палатасындағы сөйлеген сөзін қараңыз) Үндістанның әскери
блоктар қосылмауы позитивті, динамикалық ... ... жер ... ... ... ... бейбітшілікпен теңестірді деп атап көрсетті.
Премъер-министр Неру: одан кейін көптеген басқа да жас ... ... ... ... ... жою мен ... құрылысты мемлекттердің бейбіт қатар өмір сүруі Үндістанның
ұлттық мүдделеріне жетуінің, сондай ақ ... ... ... үшін ... ... ... ... Осы түсінік шеңберінде Үндістанның блоктарға
қосылмауы бағытталған сыртқы саясаты позитивті бейтараптылық саясатына -
Үндістанның отаршылдыққа қарсы және жаңа ... ... үшін ... ... ... ... ... отырып, Үндістан халықаралық ... ... ие бола ... 1955 ... Бандунг конференциясының өзінде ақ
Үндістан бейтарап елдердің бәрі ... ... ... ал ... позитивті бейтараптылық саясатын барған сайын ... Азия ... жас ... ... ... ... бейтараптылық саясатының
(шамамен 1958 жылдан бастап оны блоктартға ... деп ... ... ... отаршылдық бағынушылықтан азат болған елдер үшін ортақ
ереже және көбіне жас тәуелсіз ... ... ... ... болғанын атап көрсету қажет.
Тағы да атап өтетін бір жай - ... мен ... да Азия ... ... бейтараптылық ... ... ... ... ... ... ... маңызы
ерекшелітердің болуы. Біріншіден, бейтараптылық саясат ... ... ... ... оның ... саясаттың негізгі
бағыты ретінде мемлекеттің өзі таңдап алуға ... ... ол ... ... ... ... ... қатынасын анықтайтын негізгі
бағыт болуға ... ... тек ... ... яғни әскери қимылдар
басталғаннан соң ғана емес, бейбіт жағдайларда да ... ... ... деген мүдделіліктің барған сайын көп елдерде
артуының себебі ... ... ... ... ... ... ... қарсылықсыздық кейбір ... ... ... ... ... ... ... мынандай негізгі себептер келтіріледі: жаңа ... ... ... ... бурынғы өктемдігін қайта
орнатуға тырысады деген хауіптенүшілігі, көп ... ... ... болып табылатын экономикалық артта қалушылықты жою ... ... ... ... ... басқарған
және тәуелсіздік жеңіп алғаннан кейін өкіметке келген орта таптардың дүние
танымы болып ... Бұл ... ... ... ... мен ... ... мемлекеттердің бейтараптылық саясатын таңдап алуының тағы бір себебін,
атап айтқанда, олрардың халықаралық аренада өздерінің елдерінің ... ... ... еркіндікті сақтау туралы айтпай кетуге болмайды.
Бұл фактор жайлы барлық дерлік ... ... ... ... алайда солардың бірі КС. Мурти өзінің Үндістанның сыртқы ... ... ... ... ... ... әсер ... жаңа ел саяси тәсілділік еркіндігіне ие болуға тиісті. Осы
жағдайда бұл ел кем ... ... ... ... ... ... әсер ... және өзгерістер кезінде өз қалауы бойынша әрекет жасай алады. Осындай
жағдай Үндістанны екі ... да ... ... ... ... Үндістанның позитивті бейтарапты-лығын Азия
мен Африканың көптеген елдері қолдады. Бұл саясатқа социалистік
елдердің қатынасы ... ... ... ... ең ... КПСС ... Комитетінің 1956
жылдың ақпанындағы партияның XX съезінде жасаған ... ... ... еске алу ... ... ... айтқан дүник жүзілік
тарихтың жаңа кезеңі басталды, Шығыс ... ... ... ... ... ат ... ... қатынастардың куатты жаңа факторы болуда.
Одан әрі ... ... ... ... мен ... ... ұлы
державаларының бірі - Үндістанның, сондай -ақ Бирма мен ... ... ... ... негізгі мәселесіне - дүние жүзілік
бейбітшілікті сақтау және нығайту мен ... ... ... ... ... тің XXII съезінде қабылданған КПСС Программасы сияқты негізгі
документте былай деп жазылған: «КПСС ұлттық ... ... ... және
нығайтуға, отаршылдық системаны жоюға ұмтылған барлық халықтарға көмек
беруді өзінің интернационалдық борышы деп ... Ал ... ... ... ... ... Комитетінің КПСС XXIІІ съезіне
жасаған Есепті баяндамасында айқын ... ... жыл ... ... ... ... екі - ... және империалистік
лагеръ болды. Енді халықаралык, мәселелерде бөтен ... азат ... азат бола ... Азия, Африка, Латын Америкасы елдері белсенді
роль атқаруда. Бұл елдерді ... ... деп ... алайда олардың
бейтараптылығы тек қазіргі бар ... ... ... ... ... ... ... мәселесі - соғыс және бейбітшілікке келгенде, олар
мүлде бейтарап емес. Олар әрине, бейбітшілік үшін соғысқа қарсы ... азат ... ... ... ... мен отаршылдықпен күрес
факторына айналуда. Олардың мүдделерін ескермей, дүние жүзілік саясаттың
негізгі мәселелерін енді шешуге ... ... ... ... елдерді, оның ішінде Үндістанны
түсінүді және ... ... ... ... ... отырған кезеңінің басындағы Қытай ... ... ... ... ... ... да ... осындай болды.
Үндістант барған 1956 жылдың соңындағы мемлекеттік сапары ... ... екі ... ... ... Чжоу-Энълай былай деп
мәлімдеді: «Қытай халқы Үндістанның бейбітшілік үшін ... ... ... ... мен ... ... бейбіт шешуде үлкен
үлес қосты. Бейбіт қатар өмір сүрудің бас принципін ... мен ... ... ... ... ... атқарған ролі
бәріне мәлім. Бұған қоса Үндістан атом сутегі, және басқа да жаппай қырып
жоятын қаруларға тиым ... ... ... бойынша бейбітшілік
мүдделеріне сай саясат жүргізді. Қарсыласқан әскеи топтардан шетте тұру,
дүние жүзілік бейбітшілікті ... ... ... да, ... көп ... Қытай халқы Үндістан сияқты клы елмен көршілестігін мақтан тұтады.
Американың басшы топтарының Үндістанның ... ... ... ашық ... ... болды: дүние жүзілік баспасөзде АҚШ-тың
мемлекеттік секретары Д.Ф.Даллестің бейтараптылыгы ... және ... ... деп айыптағаны туралы кең түрде жарияланды.
АҚШ тың басқарушы топтары түрлі жолдармен, Үндістан мен басқа ... ... ... ... жоспарларына ендіру үшін,
оларға қысым жасады.
Үндістан мен АҚШ арасындағы қатынастың жақсаруына 1956 ... ... ... да ... АҚШ-та болған 1956 жылдың
16 мен 21 желтоқсан арасындағы ... ... ... ... ... ... ... 26 сағатқа созылған әңгіме өткізді. Бұл әңгіме
екеуден-екеу, тіпті жақын кеңесшілерінің қатысуынсыз өтті, және ... мен АҚШ ... ... ... әңгіме дәлелдеді деген
біріккен мәлімдемеде жарияланды.
Алайда келесі күні ақ ... Бас ... ... ... әскери келісімдерді, жанталаса қарулану мен ... ... ... қатты сынады, БҰҰ-ның 27 ... ... ... ... кезінде ол былай деді: «Өткен екі жыл ... ... ... ... ... ... Азия мен Африкаға аударды. ... ... ... ... екінші елдердің шешуі қазір онша
байқалмайды. Бұған қоса Неру осы ... ... бас ... бар ... ... деп ... «Азиялықтар мен Африкалықтарды біріктірген
Бандунг конференциясы бүдан ... жыл ... ... ... топқа жаңа
өмір лебін берді /16/.
Ал бір ай ... соң ... ... доктринасын - Американдық
блоққа таяу ... араб ... ... ... ... ... ... ағылшын және француз отаршылдары қуылған болатын) Үндістанның
апталық журналы ... ... жаңа ... ... пайда
болған, бірақ көпке созылмаған үнді-американ достығына көп нұсқан ... ... ... ... нәтижелеріне деген үмітті жоқ қылды,
- деп мәлімдеді.
АҚШ-тың Үндістанның бейтараптылығына қатынасы ашық ... ... ... ... ... біраз басқаша түрде болды. Ең алдымен
ағылшын басшы топтары бейтараптылық ... ... ... ... ... да қалыптасты және ағылшын қаруы мен әскери жабдықтарын
ала отырып, көп жерде Англия ықпалында болуы ескерді. Неру және де ... ... ... ... ... империализммен отаршылдықты айыптап
сәйлеген сөздері кезінде: әңгіме Англияға көп ... ... ... ... ... сөз ... емес, әрқашан басқаша
сипаттағы сөздер табатын және бір айта ... жәйт - ... ... ... ... ... ескере отырып, сыртқы саясаты
Вашингтонның нұсқауымен болатын Батыс ... мүше ... ... қару ... көбейткісі келмеді. Міне, сондықтан ағылшын журналы
«Истерн ... 1956 ... ... ... деп жазды: «Бұл күндердердің
таңғаларлық жәйттерінің бірі - ... ... ... әскери-стратегиялық одақтарына қатысуымен емес, Үндістанлық
бейтараптылық саясатымен ... ... ... ... сақталуына ұмтылды, сондықтан Үндістанның бейтараптылыгына
ешқандай қарсы ... егер бұл ... ... деген
анықтамадан айырылып қалар болса, осының салдарынан ол тек әскери ... ... ... ... еді. Тек қана ... консервативтпік
пиғылдағы қайраткерлері және солардың сөзін сөйлейтін баспасөз ғана ... мен оның ... ... қарсы шықты.
Сонымен қатар Батыс Европа елдерінің ... ... ... ... ... ... батлады. Дж .Нерудің 1956 жылдың
маусымында ... ... ... ... және 1957 ... ... мен Скандинавия елдеріне жасаған ... ... ... ... (Блицт) Европадағы зор жетістік туралы мәлімдеді және
Неруді «Бейбітшілік зонасын кеңейтудегі жеткен табыстарымен құттықтады.
Мемлекеттердің бейбіт ... өмір сүру ... ... ... ... ... ... ролінің жоғары бағалануының айқын
көрінісі Үндістан ұсынған (Югославия мен ... ... ... ... өмір
сүру резолюциясы жобасының 1957 жылдың желтоқсанында БҰҰ-ның ... ... ... болды. Тіпті АҚШ пен оның одақтастары
дүние жүзілік қоғамдық пікірмен санасуға мәжбүр болып, қарсы шыға ... бір ... ... ... ... саясаты Үндістанның өзіне де кең қолдау тапты.
Бұл қолдауға ... ... ... ең ... үнді халқының
бейбітшілікке мүдделілігі еді. Өйткені, отаршылдықтың ауыр зардаптарын жою,
дамудың белгіленген жоспарларын ... ... және ... ... ... үшін ең ... ... бейбітшілікті қамтамасыз ету ғой.
Сондықтан үнді өкіметінің ... үшін ... үнді ... көп
бөлігінен, оның ішінде ұлттық ... ... кең ... ... ... тағдыры үшін артып отырған алаңдаушылығының
айқын дәлелі - өзін саясаттан алыспын деп ... ... өз ... ... ... ... сол кездегі Үндістандағы ең белгілі
қоғамдық қайраткерлердің бірі ... ... ... дүние жүзілік
Бейбітшілік ... 1956 ... 5-9 18 ... ... ... жіберген жолдамасы болды.
2 ДЖ. НЕРУ, ИНДИРА ГАНДИ КЕЗІНДЕГІ ҮНДІСТАН ЖӘНЕ
КЕҢЕС ОДАҒЫ
2.1 Дж. Неру, ... ... ... аты ... ... ... және мемлекет
қайраткері, бұрынғы отар және жартылай отар ... ... ... ... азат етілуі мен өзгеру теориясына және практикасына едәуір
үлес қосқан ойшыл ретінде қалды. Бір адамның ... ... ... ... және ... ... қасиеттерінің ұштасуы өзін халық
«Тәуелсіз ... ... деп атап ... оны XX ... ... ... қатарына қосады.
Міне, сондықтан да Үндістанның өзінде және сондай-ақ басқа елдерде ... ... ... ... ... ниет ... ... оның
тәуелсіздікке жету қозғалысы кезіндегі, сондай-ақ жаңа Үнді республикасының
қалыптасу кезіндегі қызметіне жан-жақты талдау жасау жалғасуда.
Оның жұлдызды ... 1947 ... 15 ... ... сол күні ... Неру Дели ... Қызыл форттың үстінен Үндістанның
тәуелсіздік жалауын желбіретті.
Неру ... ... ... ... ... жылдар бойы өзіндік
қол таңбасын қалдырды. «Неру бағыны» деп аталатын ... ... ... ... ... жасауда оның еңбегі ерекше.
Бұл бағыт феодалды-отаршылдық мұрасынан тезірек ... ... ... ... ... ету, толыққанды экономикасының
дербестікке жету болып табылады. ... ... алу ... елдің
философиялық дамуын жасағанда Нерудің еңбегін атап өту керек.
Дж. Неруді толық негізде Үндістанның сыртқы саясатының ... ... ... оның ... ... - әртүрлі қоғамдық ... өмір ... ... бас ... және ... ... ... қорқытып, оны пайдалану, халықтардың егеменді құнықтарын
өзін-өзі анықтауды мойындау, отаршылдықтың қандай да бір ... ... ... Дж. Неру ... ... ... сыртқы саясаты
отарлау және жартылай отар тәуелді ... ... ... ... және ... ... үлкен қозғалыстың
маңызды факторы болып есептеледі.
Үйлесімді осындай сыртқы саясаттың жалғасы 1986 жылы ... ... ... ... - Үнді Дели ... ... табылады, онда атап
көрсетілген: екі ... ... ... жалпы адамзаттык,
ізгілікті қасиеттердің артуы, жаппай қарулануды тоқтату және ядросыз әлем
концепциясы, ... және ... алу ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, болашақ ұрпақтардың өмірі үшін суретін
ортамыз қорғау көзделген.
15 - ... Үнді ... ... жаңа ... ... ... ... кезеңге ену кезеңі болып табылады. Үнді Британ отарының басқару
жүйесінің 200 жылға созъшган ... ... ... ... ... және әлемге терезесін ашып, үміт құшағына бөленді. Жаңа тәуелсіз
мемлекеттің тұңғыш премъер-министрі Дж. Неру ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Ол үкіметті 1964 жылдың 17
мамырына ... ... демі ... ... - ... ... ... жүйесін және сыртқы саяси
курстарын құрушы. Ол курстар XX ғасырдың орта ... ... ... ролъ ... Ол ... да ... ... Үнді
халқының ұлы перзенті болып саналады.
Екінші дүние ... ... ... оның ... ... Кеңес Одағының халықаралық аренада беделінің арта ... ... ... ... ... айналуының нәтижесінде империализмнің
отарлау ситемасы біржола құлады. Бұл кезде Үндістан ... ... ... Этли ... ... ... ... нәтижесінде Неру бастаған тұңғыш ұлттық өкімет құрылды.
Елуінші жылдардың ішкі, әсіресе сыртқы саясаттан да Дж. Неру ... - ... ... ... және оның ... ... өсуімен байланысты.
Дж. Неру бұл ынтымақтастықтың маңызын айқындай келіп, былай дейді:
«Кеңес ... ... ... ... ... ... ... болады. Бұл достық бір-бірімізді жете түсінуді дүние жүзілік танымда
өз ыкпалын тигізбей қоймайды. ... ... ... ... ... ... мол, ... де бұл жылдары КСРО-дің
беделі арта беретіндігіне ешбір күмән жоқ»/18/. Ол ... мен ... ... ... ... одан әрі ... ... сенді.
Кеңес адамдары Үндістан халқының әділеттілік жолындағы күресіне қашан
да түсініктікпен және байыппен қараған.
Тәуелсіздік жариялануына 4 ай ... 1947 жылы ... ... ... ... ... қатынас орнатты. Кеңес
үкіметіне арналған өзінің хатында Джавахарлал Неру былай деп жазды: ... ... ... ... ... және ... елмен дипломатиялық
және басқа да өкілдермен алмасуды шынайы қалаймыз. Үндістан мен Россия
арасындағы ынтымақтастық екі елге де ... және ... жер ... және ... ... көмегі болады деп сенгіміз келеді». 2
Кеңес – Үнді қатынастарының жаңа ... 50-ші ... ... ... үлгідегі қоғам» құру идеясын Неру ... ... ... ... елдермен экономикалық, саяси және мәдени
байланыстарды нығайтуды және кеңейтуі уақыт талабы және объективті шындық
болып табылады. 1955 ... ... ... және КСРО өкілдерінің арасында
Үндістанда ірі металлургиялық завод салу жөнінде ... ... ... завод құрылысына қажетті материалдардың, құрал -
жабдықтарлдың бір бөлігін өндіруге пайдалану және үндістандық мамандар мен
жұмысшыларды Кеңес Одағында ... ... ... ... ... ақпан күні қол қойылды. Үндістан премъер-министрі Дж. Нерудің Кеңес
Одағына сапары ... бір ... ... ... конференциясы аяқталғаннан соң 1 айдан кейін Джавахарлал ... ... ... және ... еріп ... ... ... жүріп кетті.
Жүрер алдында Неру журналистермен кездесіп, оларға бұл ... ... Оның ... ... ... ... «Мен ... Одағы
адамдарымен кездесуді өте шыдамсыздықпен күтудемін. Мен барлығын өз
көзіммен көргім келеді, ... не ... ... келеді»/19/, - деп
жазды.
1955 жылы 7 маусым күні кешкілік сағат алтыда Москва аэродромының
біріне ... ... және ... еріп ... ... бар әуе
алыбы келіп қонды.
Үндістанның тәуелсіздігі жолындағы жас күрескер 28 жыл ... ... ... рет ... Бұл ұзақ жол Европа арқылы өтті. Крзір енді Делиден
Москваға дейінгі жол жақындай ... ... және ... ... ... кездесулерден соң
Джавахарлал Неру мен үнді ... ... ... Одағындағы
социалистік құрылыстың табыстарымен, Кеңес адамдарының өмірімен танысты.
Москвадан басқа олар ... ... ... ... ... ... ... Алматы, Рубцовск, ... ... ... Неру ... ... құрылыс, совхоздарды, ғылыми
мекемелерді, мектептерді аралады. ... мен ауыл ... ... мен ... әңгімелесті. 1955 жылы
маусымның 22-жұлдызында астананның «Динамо» стадионында сөйлеген сөзінде
Дж. Неру ... деп атап ... ... осы ... ... 13 ... жол ... көптеген қызғылықты нәрселерді көрді. Бірақ та ең
тамашасы, қайда жүрмесек те, бізге ... ... және ... ... ... ... «Біз ... ештеңеден хабарсыз басқа
елдің өкілі ретінде келген жоқпыз, біздің көпшілігіміз сіздің елде ... ұлы ... ... бері ... ... ... Нерудің Москват сапары Үндістан премъер-министрі мен КСРО
Министрлер Кеңесінің Председателінің Біріккен мәлімдемеге қол ... Бұл ... ... ... мен ... арасындағы қатынастар
достық және өзара түсіністік жағдайында өтті деп көрсетілген. ... ... ... ... ... өмір сүрудің бес принципін
басшылыққа алатындығын айтады.
КСРО-ден қайтар кезде Дж. Неру былай деді: «Маған Кеңес Одағындағы
болған он алты күн ... ... ... ... айту ... Бүны тек ... ... үнді халқы да ұмытпайды. Маған ... ... ... ... ... ... ... бір-бірімізге қаншалықты
жақындасқанымызды көрсететін жылы жүзділікпен өткен кездесулерді мен ... еске ... ... ... ... әрі ... ... көрінісі СОКП Орталық
Комитетінің бірінші хатшысы
Н.С.Хрущевтің және КСРО Министрлер Кеңесінің төрағасы ... жылы ... ... ... ... ... шынайы куанышпен қарсы алынды. Өзінің
сөзінде Дж. Неру былай деп атап ... ... ұлы ... ... терең достық және өзара түсіністік жалтсуда, бұл ... ... ... әлде ... ... ... ... өткен жолы ұқсас болмағанымен, бұл өзара түсіністік пен
достық әрі қарай өсуде» /21/.
КСРО мен ... ... ... ... ... және
орнатылуы әртүрлі қоғамдық құрылымдағы елдердің ... ... ... тарихи болашағының және үлкен мүмкіндіктерінің бар екенін көрсетті.
Социалистік Кеңес Одағымен ... ... ... ... ... ... қана мемлекеттік даналық ете, осымен ... ... тыс ... ... ... тәуелсіздік дамуының алғашқы күндерінен бастап Батыс
дипломаттарынынң барлық іс-әрекеті оны ... ... ... атап ... ... Неру Үнді - ... достығының Үндістанның өзінде де ... ... ... ... ... ... қарсыластардың
бар екенін және олардың парламентте мұның кетуін талап етуі мүмкін екенін
түсіндірді. Бұл оны ... ... Неру ... алынган КСРО-мен достықтық
бағытының дұрыстығына сенді, ... ... ... ... ... өте тез ... ... болды.
Үндістанның тыс реакцияшылдар тарапынан, сондай-ақ елдің ішінде де
Неруге көрсетілген қысымдар көп күттірген жоқ. 1955 жылы ... ... ... ... ... ... былай деп жазды: «Сапарлар
алмасу мен достық қатынастармен орнатылуы оны (Неруді) Кеңестер саясатына
тығыз ... ... оның ... ... жариялануына
күмәнді сұрақтар туғызды. Көптеген батыс газеттерінің саяси шолулары Неруге
«ойлануға және асығыстық қадамдар» жасамауға ақыл-кеңес берді»/22/.
Үндістанның КСРО-мен экономикалық ... ... жоқ және ... ... ... техникалық көрсеткішткрінен артта қалған және де
«қызылдар қорқынышты қарақшы» деп те қорқытты. Үндістан ... ... ... іс ... ... сене бастады, бірақ ешкім де
Батыс елдерімен экономикалық қатынастардың ... ... әсер ... ... ... де ... ... экономикалық қатынастардың
өзгеруіне қалай әсер ететінін болжай ... ... ... жағдайын
пайдалана отырып, Батыс елдерінің өктемдігін жүргізіп отырғаны ... ... ... ... ... және ... ... мүмкіндік пайда
болды. Қаржылар тең құқылы және өзара ... ... ... ... ... Үндістан үкіметі ауыр машина жасау, тау-кен құрал-
жабдықтары, ... ... мен ... да ... ... және де басқа да қажетті тиісті шығындар бойынша қаржылар беру
жөнінде КСРО-мен келісімге қол ... ... ... ... ... ... анықтайтын. Үндістан экономикасының маңызды
стратегиялық ... ... ... ... ... Англия және де басқа да Батыс елдері ... ... ... ... ... қарауға мәжбүр болды. Сол кезде «Хиндустан таймс»
газеті әділетті атап көрсеткендей: ... ... ... ... ... ... ... арттыруына мәжбүр етті, бұл ... ... ... ... үлкен маңызы бар еді. Осы себептен
Кеңес одағы берілген көмектің өлшеміне қарамай, біздің валюталық мәселерді
шешіп ... ... ... ... рет 1961 жылы ... Тағы да ... адамдары
қатынастардағы үнді елі премъер-минитсріне ыстық ықылас көрсетті. Осы ... ... Неру КСРО ... халықаралық жағдайдың ең маңызды
мәселері бойынша, Кеңес-үнді ынтымақтастығын одан әрі ... ... ... ... ... ... ... екі ел
үшін де ортақ мақсат екендігі айтылды, ... ... ... ... үнді халықтарының мүдделеріне сай табыспен дамуда екендігі ... ең ... ... ... кезінде сөйлеген сөздерінің бірінде Неру:
«Ең соңғы рет мен мұнда алты жыл бұрын болдым. Біз ... ... ... экономикалық ат, мәдени де, достық байланыстардың соңғы жылдары
едәуір дамығанын білеміз. Біз сіздерден көптеген сыйлықтар алдық, алып ... ... ең ... ... ... ... мен оның ... беретініне шын жүректен сенемін»,-деді.
Кеңес үкіметі 1964 жылы Үндістанға тағы да бір ірі ... ... ... ... ... ұсыныс жасады. Бұл ұсыныс Боккарода
қабылданып, Бхилайдан кейінгі ... ... ... ... алыбының
құрылысы басталды. Бір айға ... ... ... ... күштерін нығайту үшін Кеңес Одағының ... ... ... қол жеткізу үшін келіссөздер жүргізілді. Бұл ... ... ... ... ... анық айтылған сол кесімді
пікірлерге сүенген консервативтік күштердің жоспарларына соққы болып ... ... ... ұранмен үндеу тастағанды: «Қару қолдануға
асықпаңыздар, сіздердің алдарыңызда Нерудің өзі ... тізе ... ... ... ... ... ... армия құрылды.
Бұл деректі қазіргі кезеңде Үндістан жалпы мойындайды.
Саяси ... қиын да, ... ... ... Нерудің
денсаулығына әсер етпей қоймайды. 1954 жылдың маусымының 21-ші жұлдызында
жазған мәлімдемесінде ол: «Мен үнді ... ... ... ... ... ұқтым. Басқа ұрпақ өкілдері де мені толықтырар. Мен ... ... үшін ... тірі тұрғанда халық махаббатына сай болу үшін
күресемін», - деп жазды.
1964 жылдың мамырының 27-ші ... ... ... көз ... ... ... - ол жаңа ... толығатын тарих.
Дипломатиялық қатынастар орнатудан бастап, достық байланыстарға дейін, онан
соң бүкіл жер ... және ... ... даму ... ... та ... өзара тиымды серіктестікке дейін.
Осындай ынтымақтастықтың басында Джавахарлал Неру тұрды.
И. Ганди де ... ... ... ... ... және ... ол националъды бейне ретінде үкіметті билеуші ... ... ... ... ... ... бет ... ретінде пайдаланғылары
келді.
И.Ганди құрметті бейне болу емес, ... ... ... ... болу ... көздеді. Оған белгілі идеямен жетпек болды.
И. Ганди Десаидың билікке келуінен ... ... ... Үндістан
халқының тағдырын өзгертіп жібереді деп қауыптенген еді.
И. Ганди ең бірінші мемлекеттік постыны, ... ... ... ... оңай ... жоқ. Ол үшін ерекше күш-жігер және өзіндік ерік керек
болды.
«Маған ... ... әкем ... ... бірге ұлы адамдармен,
саясатшылармен кездесу ғана емес, жазушылар, суретшілер, т.б. ... ... ... ... ... өзінің тек қана оның ... ... қана ... ... өзіндік өзгешілігіңді де көрсету
үшін екі есе күш керек. Әрине ерлерге қарағанда ... екі есе ... тура ... Ганди өзінің жұмыс күндік режимінің ... ... Ол тек ... ... ... ғана ... ... мақсат жолында күшті жігерлігімен, өзіндік ... ... ... және ... ... ... ... басында тұрған кезінде ол күніне 18 сағат ... жылы ... ... ... ... ... ой ... бүкіл ел көлеміндегі жемісін сақтап қалуға үлкен қиындықпен
жетті.
ИНК өзінің 5 штаттағы үкіметтілігінен айрылды. Бұл ... ... ... саясатының шарықтау кезеңі еді. Осы жағдайдан шығу
үшін Индира ... ... ... ... тұра ... ... ол ... 10 пункттік програмасымен жауап берді.
Ондағы мақсаты тұрақты ұлттық экономиканы құру ... Ол ... ... ... ... национализациялау;
✓ банктерге қоғамдық бақылау орнату, мемлекеттің қолына экспорттық
және импорттық сауда ісін ... жеке ... алып ... ... ... ... өсүін тежеү яқалалық жер иелену мен ... ... ... шектеу, жер реформасын жүзеге асыру
т.б.
Бұл программа 1967 жылы ... ... ... ... ... ... программадағы барлық бөлімдерді қабылдай алған
жоқ.
ИНК кулау қаупінде еді. Оның себебі, партиядағы ірі қайраткерлердің
ауыз ... ... ... ... ... болуы болды.
Индира Ганди Правда газетіне берген интервъюда былай ... - ... ... партиялардың экономикалық-қоғамдық және саяси проблемадағы
көзқарастығының әр түрлігінде. Бұл ... ... ... Нерудің саясатына
сенетін, оны өмірде іске асыратын және сол ... ... ... арасындағы бітіспес күресті көрсетеді.
Қарама-қайшылықпен шектігісу Нерудің тірі ... ақ ... ... арасында болды. Тек бір ерекшілігі олар
көлеңкесін жасырып, күпия ... ... ... ... Осылайша бүгіндегі
болып жатқан нәрсе жаңадан туған емес, ескі күрес пен ескі ... ... ... ... және ... аса қауіпті жау болды. 1970 жылы 27
желтоқсанда И. Ганди радиодан сөйлеген ... ... ... ... баға ... ... және ... реформаның жүргізу
қарқынын жеделдету табиғи жағынан ірі капиталистердің тарапынан да болды.
12 қазанда ... ... ... ... ... И. ... ИНК дан ... ИНК-ның әлсіреуіне және екі фракцияға жіктелуіне әкеледі.
Синдикат өз ... ... ... ... ... ... ... күш екендігін есепке алған жоқ.
Шындығында азшылық болғандықтан ... ... ... ... ... ... ... ұйымы билеуші партия бола алған жоқ.
И.Гандидің ИНК-нің жауларымен жігерлі күресі оның ... онан ... ... ... үшін ... ... көңіл аударуға
тура келді. Таласты мәселелерді ортаға салды. Сол үшін ... елде ... ... ... ... ... жылы 27 желтоқсанда ол бүкіл халыққа үндеу тастайды:
«Уақыт күтпейді, мыңдаған адамдарды тамақтандыру, ... ... ... ... тездете шешуді талап етуде. Біз сондықтан өз ... ... және ... ... ... ... ... 1971 жылы наурыз айына белгіленді. Индира Ганди
кедейшілікті ... кез ... ... ... ... ... Және қоғамдық
есеппен шаруаларға финанстық көмек? Сонымен бірге кедейлерге кредит ... ... ... Дж. Неру ... ... ... жеңісімен аяқталды.
2.2 Үндістан Республикасының КСРО және әлемнің басқа елдерімен сыртқы
байланыстарының негізі – экономикалық даму ... ... ... ... ... ... үлкен
табыстарға жетті. Елде өндірістік өнімнің барлық ... ... ... ... ... ... ... шет елдермен тығыз байланыса отырып,
әсіресе металлургия, ... ... ... ... мен ... ерекше табыстарға жетуде. Үндістанның ... ... және ... ... жаңа ... көтерілді.
Тәуелсіздік алган жылдан бастан Үндістан көрші елдермен ... ... ФРГ, ... ... сияқты елдердің көмегіне сүйене отырып
өндіріс салаларын ... ... ... жаңа ... ... ... ... қара металлургия, түсті металлургия, мұнай әндеу,
машина жасау, кеме жасау, авиаөнеркәсіп пен ... ... ... ... ... /23/.
Соңғы жылдар ішінде Үндістанда жаңа өндіріс салалары қалыптасты, Елдің
негізгі өнеркәсіп орындарының шорырланған жері ... ... ... аудандарының маңы. Үндістанның ең ірі өндіріс
орталығы Бомбей ... /23/. Бұл ... ... ... ... ... фармацевтика, химикалий, синтетикалық талшықтар, машина
жасау, пластмасса ... ... ... ... ... ... Бұдан
кейінгі орында Калькутта тұр. Бұл жерде өндірістің басым ... ... ... Сол ... ... ... мен ... өндірістің,
электрофон мен тігін машиналарын жасаудың орталығы. Өнеркәсіп сол секілді
Бенгалурада жылдам дамуда, бұл жерде самолет жасау, электр ... ... ... ... ... ... жасау салалары шоғырланған /23/.
|Өнеркәсіп орталықтары: ... ... ... ... ... өндірісі, машина жасау,тері |
| ... ... ... ... ... ... ... ... қүю. ... ... выключательдер, бу |
| ... ... |Дәл ... ... |
| ... ... ... машинасы, электр |
| ... ры, ... ... |
|Амритсар ... ... ... машина жасау|
| ... ... ... ... ... жол ... ... автомобиль,
мотоцикл, машина жасау, электр бұйымдары өндірісі, ... мен ... ... ... ... ... ... мұнай өңдеу зауыты, минералды
тыңайтқыштар жасау, былғары өндірісі де жақсы дамыған. Ал Бихар үстірті ... ... ... ... ... ... басқа
қалаларындағы өндірістің дамуын кесте ... ... ... ... ... жағынан Үндістан дүнижүзінде алдыңғы
орындардың бірінде. Бұл бағыт Үндістан өнеркәсібіндегі аса ірі сала ... ... бір ... ... адам ... Мақта-мата
бұйымдарының негізгі орталығы Махаштра /бүкіл өндірілген ... 35 ... ... /31/, ... ... /6,5/, ... ... /3,6/, Маджья
Прадеш /91/ , Дели /3,2/, ... /3,9/ ... ... /23/. ... басқа
дамыған жеңіл өнеркәсіптің маңызды саласы -қант өндірісі. Ұлтар Прадеш пен
Бихар штатында бұл ... ... ... ... ... ... ... бөлігін АҚШ, Англия, Канада шығарады.
Қант өндірісі:
|Маусым: ... саны ... ... ... ... |215 |4262 ... |215 |3740 ... |220 |3113 ... |228 |3900 ... ... ... жылдары елде қара металлургия саласы
едәуір дамыды. ... ... ... ... ... ... қоймай, сонымен қатар басқа елдердің көмегі арқасында жаңа металлургия
алыптары салынды. Дургаппурде /Батыс Бенгалия/, ... ... ... ... металлургия алыптары салынды. Бхилай ... ... ... ... ... ... заводты
Англия, Раулкелдегі өндірісті салуға ФРГ көмектесті. Бокаро ... ... ең ірі ... ол ... 4 млн. ... ... береді
/24/. Осы өндіріс орындарының іске қосылуының арқасында ... ... ... ... өсіп ... 8 млн. ... дейін жетті /25/. Елдегі
қара металлургия өнеркәсібінің негізгі орталықтары Батыс Бенгшшя ... ... ... 31,3/, береді, Бүкіл елдегі Бихар /28,1-30,7/, Мидхья
Прадеш /21,2-19,7/, Орисса 4,9-16,88/, ... /1,2/ ... ... ... қара ... ... Үндістан жарты аралының
солтүстік батысына орналасқан.
Минералдық ресустары: 70-ші жылдардың ... ... ... ... ... үлес салмағы мынадай болды: тас көмір 6,3/ ,
темір рудасы 6,6/, марганец 29,7 /, хром ... 0,3 /, ... 1/, ... бен ... 0,1/ /4/.
Өзінің темір қоры жағынан /80 млрд, тоннадан астам /Үндістан Азияда
Қытайдан кейін екінші орында. Ал ... ... қоры ... /8 ... ... ... ... сол секілді торийдің де едәуір қорына ие /500 мың тоннадан
аса/. Тәуелсіздік алған жылдары экономиканың бұл ... ... ... ... Осы жылдары Үндістанкың өнеркосіптік дамуында жетекші ролді
қазіргі заманғы ... ... ... ... барлығы Үндістанның тау-
кен өндірісінің дамуына да үлкен ... ... ... ... тау-кен
өндірісіндегі жетекші рольді тас көмір өндірісі атқарады. Оның ... сала ... ... екі бөлігі тиеселі /27/. Үндістанның қазіргі
бүкіл энергетикасы осы көмір өндірісіне ... ... да ... ... зор. Ал ... ... ... негізінен экспортталады. біраз
бөлігі елдегі машина ... ... ... салаларға пайдаланылады, Осы
жылдары Үндістанда мұнай өндіру өнеркәсіп ... да ... ... ... кезде езінің мұнай ... ... ... өз ... ... алғаннан бастап негізінен мемлекеттік сектордың қарауында
дамып отырған тау-кен өндірісі ... ... ... емес ... жылдары мұнай өндіру 50-ші жылдармен салыстырғанда 70-ші жылдардың
ортасында 28 есе, темір ... ... 8 ... асты, тас көмір өндіру 2
еседен астам өсті /25/.
Ал енді 70-ші жылдардың өз ... бұл ... ... төмендегідей
болды:
Үндістанда пайдалы кендерді өндіру/ млн. тонна/
|Аты |1790 |1973 |1974 |1978 ... |6,8 |7,2 |7,5 |12,5 ... ... |31,7 |35,6 |34,9 |38,6 ... |1,7 |1,5 |1,4 |1,6 ... ... |73,7 |77,9 |83,3 |90,8 ... ... ... кезде бұл салада Үндістан экономикасының басты
бағытының біріне айналып отыр. Түсті ... ... 70 ... ... экономикасының жетекші салаларын қамтамасыз ету үшін пайдалануда.
Бірақ әліде ... ... ... ... ... ... ... металлургияның жалпы өнімі 1975-1976 жж. 4,5 млн. рупийге ... ... ... бұл сала ... 10 ... ... /28/. Түсті
металлургияның соңғы 10 жылдағы даму ... /8 ... ... өндірістің
даму қарқынынан екі есе /4.1 жылына/ дерлік асып түсуде. Егер бұл саланың
дамуына ІҮ- бесжылдықта 2 ... ... ... ал Ү-ші ... 4,8
млрд. рупийден артық қаржы жұмсалды, Түсті металлургияның дамуына Үндістан
мемлекеті 1974-1975 жж. 920 млн. ... 1975 ж. 900 млн. ... ал ... ... млн. ... қаржы жұмсады /28/. Осыдан біз ... ... ... ... көп ... ... көре аламыз. Осыншама
қаражатқа қарамай түсті металлургия өнімдері әліде аз мөлшерде қалып отыр.
Мысалы, Үндістанның алюминий ... ... ... 222 мың тонна болса, ал
1974-75 жж. тек қана 54/ ... ғана ... ... ... / мың ... ... |өндіру |
|1969-70 |180 |136,1 ... |320 |250,0 ... ... ... түсті металдарының ішікдегі маңызды саланың бірі-
мыс өндіру. Егер мыс өндіруді ... ... ... 35,5 мың
тоннаға, ал мыс балқыту заводының қуатын 47,5 мың тоннаға ... ... ... мыс ... ... тек 12,1 мың ... ғана ... қорғасын мырыш өндірісін дамытуына шектеу қойып отырған
бұл шикізат базасының шектеулілігі және рудадағы ... ... ... Елдегі қорғасын өндірісі ... тек 42 / ... ... ... ... ... өнімін тек жалғыз ғана Бихар
штатындағы Тунди зауыты ғана береді. Оның ... бар ... 6 мың ... ... ... байланысты, әрі қорғасынға деген қажеттіліктің
өсуіне байланысты 1978-1979 жж. ел өнді-рісІне 118-120 мың ... ... ... ... Коопер ЛТД» мемлекеттік корпорациясы Андхрабрадеш
штатындағы Агнигундад қорғасын-мырыш комплексін жүзеге асыруға ... Бұл ... ... ... ... 10 млн. тоннадан астам
қорғасын бар екендігі анықталды./8,3/-тік металы бар. Ол ... ... да ... ... ... ... қатарында басты орында түр.
Болат өндірісі: Елде жүзге жуық ірілі -ұсақты электрлі балқытудың
негізгі орталықтары Пенджаб, Карнатака, ... ... ... Дели ... ... аса ірі ... комбинаты жылына 350 мың тоннаға жуық шойын мен
болат өндіреді. Бірақ ... ... ... ... болып отыр.
Сондықтан да үкімет әліде болса шойын мен ... шет ... алып ... ... 70-ші ... орта ... 2310,0 млн, ... жетті /23/.
Үндістанда 1982-1983 жж. болат өндірісінің жалпы қуатының жылына 11,8
млн. тоннаға жетуі оның ... ... Оның ... ... ... ... мен Бораноның мүмкіндіктерін кеңейте
отырып бұл екеуінен жылына 9 млн, тонна ... алу, ... ... ... мен Виджаянагарда металлургия комбинаттарын салу ... ... мың ... ... |
|1969-70 |6417 ... |6300 ... |8220 ... ... ... ... бастап Үндістанда әртүрлі
машиналарды ... ... ... ... ... бұл сала қара ... мата-мақта өнеркөсібінен кейінгі екінші орында тұр. Осы ... үшін ... ... ... ... қорыту, балқымалар, арнайы
болат түрлері Үндістанның өзінде әзірленді /30/. Бірақ әліде болса ... ... ... ... кемегін көп қажетсінеді.
Станок жасау. Индияда станок жасаудың ең ... ... ... ... ... фрезерлік,токарлық патрон-дық жәпе
автоматтық тағы да ... ... ... Елде ірі ... ... Хайдерабад, Аджмер станок жасау заводтары жұмыс істейді. Сол
секілді Секундарабадта ірі мемлекеттік станок ... ... ... ... ... ... ... заманға сай ауыр станоктар, радиолды
бүрғылау, екі башниялы жону, комплексті токарь ... ... ... ... жұмыс істеуде. Осылардың барлығы мемле-кеттік кәсіпорындар.
Сонымен қатар Мадраста, Пунда, Бомбейде, Калькуттада, Дели мен ... ... ... да бар, олар ... ... ... ... жартысын
береді.
Ауыр машина жасау. Елде Ранги, ... ... ... ... ... ... ... ірі машина жасау
орталықтары бар /23/. ... ауыр ... ... ... ... ... тас ... жабдықтары, ауыр плиткалар,
жоғары қысымды қазандар, ауыр компрессорлар, насос, вагон жасау, трактор
және тағы ... ... ... ... ... ... Индияның өз флоты өте кішкене ғана мөлшерде, ол ... ... тек ... ... ғана ... ... Индш ... тоннажы 1947 жылы 192000 брутто тоннадан 1975 ж. 2660000 брутто
тоннаға жетті /32/.
Үндістан ... ... ... ... Үндістанның кеме жасау
ісін толық қамтамасыз етуге өзінің мүмкіндігі бар. Кеме жасауғі қажетті
арнайы ... ... ауыр ... Раулкелде өндіріледі. Кемі жасау өндіріс
орындары Висакхапатнали, Калькутта, Бомбей секілді ір қалаларда орналасқан,
сонымен ... ... ... ... Оныі ... 85000 ... ... жасауға жеткілікті. А Бомбейдегі ... Док» ... ... Рич ... ... кеме жөндеу жұмыстары
жүргізіледі. Ал Гоа ... шыні ... мен ... ... ... /29/. ... ... 1978-1979 жж. Үндістан флотының жалпы
тоннажы 664000 брутт ... ... 238000 ... ... тоннаға
жетті /33/.
Автомобиль жасау. Тәуелсіздік алғанға ... ... ... ... ... Ал ... кезде автомобиль жасаудың ір
орталықтары Бомбей, Мадрос, Джамшедпур, Калькутта ... дамі ... ... ... ... жүк ... меі ... Мадроста дөңгелектер, Фармдабадта жән Майсурда мотоцикл,
Рудхиянда мопедтер шығарылады.
Импортқа тек ... ... ... рана ... ... жасау өнеркәсібінің әлемдік стандартқа толық са өнімдері оған
көптеген елдердің сұранысын тудырып отыр. Автомобил өндірісінің ... ... ... ... ... 90 мың автомобильден қазіргі кезде 103-105
мыңға ... ... отыр ... ... ... бұл мүлдем жаңа саласы толығымен мемлекеттің
қарауында. Үндістандағы бірінші ... 1840 жылы ... ... бұл ... тек ғана ... самолеттер шығарылады. Ал Канпурде
транспорттық авиазавод жұмыс істейді. ... ... ... каткастары, Хайдарабадта электрон бұйымдары шығарылады. Ал
Лакхнауда ... ... ... ... ... ... онеркәсібі. Бұл Үндістан өнеркәсібінің тоқыма өндірісі, ... мен ... ... ... ... ... саласы. Химия
өнеркөсібінің көлемі тәуелсіздік жылдары бес ... ... өсті /23/. ... ... көптеген түрлі болып келді, оның ... және ... ... ... смолалар мен
пластмассалар, синтетикалық талшықтар мен ... ... ... ... ... ... сабын, жуушы және тазалаушы
заттар, клей мен желатин бар.
Үндістанда химия өнеркәсібін дамытуға керекті шикізаттың көп ... ... ... ... ... ... ... қышқылы, этил спирті,
ацетон мен этилацета өндіріле бастады.
Елде сонымен қатар тыңайтқыштарда өндіріледі. Тыңайтқыш ... ... ... ... ... ... ... Бомбей,
Айвой, Бараде, Кенпур, Варанаси, ... ... ... ... Тамилнад, Намруп, Ассам, Ребари, Нейвели, Мадрас,
Коччи, Барауни, ... ... ... жылдары тынайтқыштарды пайдалану саласы он есе өсті, ас-тықтың
жетіспеушілігіне ... ... ... саласы Үндістанда үлкен
маңызға ие ... Осы сала ... ... ... ... ... алмай отыр. Себебі, мамандардың есептеуінше 1978-1983-ші
жылдар аралығында елге азот пен фосфордың ... ... 5,25 млн. ... ал ... ... осы ... бар ... 4,1 млн.тонна және 1,6
млн. тоннаға ғана жете алады екен. Яғни бұл ... бұл ... ... әлі ... ... білдіреді.
Темір жолдар. Үндістанның басты транспорт жолында тасымалдық көлемде
барлық жүктің 80/-н астамын, адам ... 70/-н ... ... ... ... үзындығы жағынан Үндістан Азияда бірінші орын ... мың ... ... жылдары паравоздар орнына тешю және ... ... ... ... курьер, жылдам товарлық поездар маршутында
көбінесе тепловоздар ... ... ... ... ... 7000 ... жуық, ал
елдің өзі болса Тынық мұхитындары басты ... ... өте ... Міне ... да ... ... саудасының 95/ теңіз
қақпалары арқылы жүргізіледі.
Үндістанның халқының басым көпшшігі ... ... Жер ... Үндістан халқының 70/-нен астамы-ның негізгі тәсілі
болып табылады.
Ауыл шаруашылығы Үнді экономикасының ... ... ... ... ... өнеркәсібіне негізгі шикізат көзі ғана емес, сонымен қатар ұлттық
табыстың негізгі бөлшегін ... Үнді ... тән ... оның ... артық қоныстанушылығында.
Сондықтан да шаруашылықтар шағын өрі тиімсіз болып келеді. Бүкіл
ауылшаруа шылығындағындағы ... 25/-Н ... жер ... 0,4
гектардан аспайды. Бүған қоса 25/ шаруалардың мүлдем жері жоқтар /23/.
Үндістан ауыл ... ... ... ... ... орталықтардың бірінде.
Су тасқындары Үнді ауылшаруашылығына зор зияның тигізуде. Шаруалардың
осы себептерден сатып алу ... ... ... ... ... әртүрлі кредиттер беруде. Үнді ... ауа ... ... ... ... ... табиғи еңбек бөлінісі де бар.
Шығыс Үндістан /80 гр. Шығыс ... ... ... ... ... ... сол секілді бұл өңірде шәй мен джут өндіріледі, ал уттар
Прадеш, Харияна мен Пенжаптың негізгі өнімі-бидай, ... ... ... ... т.б. сол ... өнімдер шығарылды /35/.
Үнді ауылшаруашылығының негізгі түрі азықтық дәнді- дақылдаі бұлар жер
көлемінің 3/ алып ... ... ... ... ... роль атқара; соның
ішінде күрішке үлкен көңіл бөлінеді. Күріш өнімінің көлі бидайдан үш ... ... ... өсіру жағынан дүние жүзінде Қытайдан ... ... ... Үнді ... ... ... орталық бөлікті
алып жатқан географиялық орналасуының артықшылығы оған басқа елдермен сауда
жасауға едөуір ... ... ... Үндістаниың сыртқы сауда айналымында ТМД, АҚШ, Жапония,
Франция, Канада, Австралия, Чехославакия, Парсы шығанағы елдерінің ... ... ... ... товарлары көбінесе ауыл шаруашыльіғьшың
өнімдері.
Бұлар негізінөн джут шәй мақта-мата, қант, былғары бұйымдары. Бұлардан
басқа сол секілді мақта, ... жүн, тері мен ... ... жаңғақ,
өсімдік майы да экспортталады.
Тәуелсіздік алғаннан бастап Үндістан машина жасау ... ... ... маторлары, транспорітық темір жол құралдары,
ауыр энерго құралдар, электрлі винтиляторларды да ... ... ... ... ... ... сыртқы саудасындағы басты
рольді Ұлыбритания атқарып келді. Ал 70-ші ... ... ... ... ... ... 10/, АҚШ- кі 16/, КСРО ... 1/, Францияныкі 1/ болды.
Индияның сыртқы сауда байланысы / млн. рупий/
|Жыл ... ... ... ... |15821,0 |14132,7 |1688,3 ... |18246,1 |12070,1 |2175,9 ... |44681,0 |33041,0 |11640,0 ... ... экспорты / млн. рупий/
|Товар |1969/70 |1970/71 |1971/72 |1973/74 ... ... пен |65,9 |308,3 |305,4 |413,9 |2,64 ... өні. | | | | | ... |274,0 |274,0 |520,7 |613,3 |3,91 ... |129,4 |196,2 |251,0 |220,7 |1,41 ... |1026,8 |1221,8 |1451,1 |1549,9 |9,88 ... ... |344,9 |388,1 |361,8 |2,20 ... |111,9 |88,4 |293,0 |308,6 |1,97 ... |195,8 |327,1 |314,0 |422,6 |2,69 ... |130,9 |177,7 |164,1 |186,3 |1,19 ... |284,6 |815,4 |721,8 |907,7 |5,78 ... |632,9 |866,9 |974,7 |1000,4 |6,38 ... ... |45,2 |113,4 |102,1 |129,3 |6,82 ... |123,9 |868,0 |906,4 |408,3 |2,54 ... | | | | | ... |32,3 |146,0 |161,9 |187,4 |1,19 ... | | | | | ... ... ... Үнді импортындағы астықтың машина мен құрал
жабдықтардың үлес салмағы 14,84 /, тыңайтқыштар 4,49 / , ... ... , ... ... 6,28 /, болат пен шойын 13,16 /, транспорт құралдары
4,67 / болды.
Сол секілді Үндістанның мұнай өндіруші ... ... ... Парсы
шығанағы елдерінен алынатын шикі мұнай негізінен де жұмыс істейді /23/.
Үнді экспортының дәстүрлі товарлары ... ... ... ... ... саласынъщ өнімдері.
Елдің өнеркәсіп өндірісін өркендету мақсатында үкімет машина, ... ... ... ... біраз жеңілдіктерге барды.
Соңғы жылдары осындай көптеген шаралардың арқасында Индия езінің
шетелдік валюта резервін ... ... ... ... ... ... ... валюта қоры 5,6 млрд. долларға жетті /36/.
Негізгі товарлар ... / млн. ... |1969-70 |1970-71 |1971/72 |1972/73 ... |
|Бидай |2647,1 |1843,3 |1733,7 |1026,7 |56,8 ... |419,0 |582,5 |298,2 |187,7 |1,00 ... |150,6 |276,0 |294,1 |279,1 |1,54 ... мақта |462,0 |827,8 |988,3 |1133,9 |6,28 ... |348,7 |963,3 |1059,0 |1474,7 |8,17 ... |333,5 |412,4 |300,0 |466,7 |2,58 ... | | | | | ... |389,7 |770,7 |612,0 |812,0 |4,49 ... ... |185,7 |187,3 |275,9 |1,53 ... мен |679,4 |815,1 |1470,4 |2375,7 |13,16 ... | | | | | ... |684,5 |742,7 |1188,3 |1010,2 |5,59 ... | | | | | ... құру |3338,0 |2803,5 |2578,5 |2680,0 |14,84 ... |705,5 |512,2 |665,4 |844,0 |4,67 ... | | | | | ... бөрі ... ... Шығыс елдерінің өте қымбат мұнайын Үнді
машина ... ... ... алмастыру туралы ұзақ мерзімді
келісімге қол жеткізген сон мүмкін болды.
1979-1980-ші ... ... ... 64,5 ... ... ая импорты 86,8
млрд. рупий болды.
Үндістан осы жылдары экспортқа негізінен маталар, зергерлік ... ... ... ... ... мен ... ... өнімдері, машиналар,
мал мен өсімдік майларын, тыңайтқыштар және т.б. орын алды.
Үнді халқы И.Ганди сөзімен айтқанда көрші ... ... ... алға ... сейтіп оның экономикасы, мәдениеті мен қоса басқа
елдермен сауда қарым-қатнасының жақсы дамығанын көре аламыз. Ол ... ... ... ... ... тәуелсіздік алған соң Үндістан
халқы өнеркәсіпті, ауылшаруашылығын, мөдени даму мен ... ... ... ... отырып өз экономикасын нығайтты. Ол әсіресе 70-ші жылдары
жақсы көрсеткіштерге жетті.
3 1971 ... 9 ... ... ... ТАРИХИ МАҢЫЗЫ
3.1 Шарттағы қарарлар мен статъялардың маңызы
1971 жылы 9 тамыздағы Үндістан-Кеңес шарты үлкен ... ... ... ... мен ... ... ... нәтижелер, сонымен бірге
халықаралың қарым-қатынастарды жаңа кезеңінің ... ... ... ... ... ... ... қоғамда өмір сүре бастады. Әскери салада АҚШ-
пен теңесті, экономикалық және ... ... ... қатар бейбітшілік
программасын жүзеге асыруға қадам басты, дамушы елдермен ынтымақтастыққа
болып, ... ... ... ... ... ... ... республикасы өзінің экономикасын нығайтуда және
коммунизмнің кейбір қалдықтарына қарсы күресте ... ... ... ... тез ... Кеңес-Үндістан қатынасын нығайту үшін саяси келісімге
қол қою қажеттілігі туды. Келісімге дайындықта 50-60 жылдардағы ... ... ... өз ... ... міндеттемелер мен келісімдік
қатынастағы мәлімдемелер аз ролъ атқарған жоқ. Жалпы жоспарда ... ... ... 50 ... бас ... ... ... бірінші келуі
кезінде сөз болған еді. Ал 60-шы ... ... ... және ... шешу барысында Кеңес-Үндістан консулътациясы пайда болды.
1969 жылы Кеңес Одағы бейбітшілік, достық және ынтымақтастық шартының
жобасын ұсынды.
Жоба ... ... ... талқыланып, оған қорытынды
жасалынды.
КСРО-дің Ауғанстанмен, Финляндиямен, Египетпен болған келісімдерімен
көңіл қоя ... ... ... ... ... еместігін, Үндістанның
нейтралитеттігіне қайшы келмейді, Үндістан мүддесіне қауіпті емес деп
тұжырым жасады.
1970 ... ... ... жобасына байланысты жұмыс негізінен
аяқталды.
1970-1971 жылдары Үндістанның сыртқы ... ... ... деп көрсетіледі: «Кеңес Одағымен қатынасымыз тұрақтылық ... даму ... ... ... ХХІУ ... ... баяндамада былай деп
көрсетті: «Үндістан үкіметі жүргізіп отырған бейтараптық, бейбіт ... ... ... екі ел ... ... ... ... кең өріс
алды. Халықаралық істерде, достық сезімдегі екі ел ... ... - екі ел: КСРО - ... ынтымақтастығын тереңдетіп отыр».
ПІартқа қол қояр алдында Үндістанның ішкі және сыртқы өмірінде маңызды
оқиғалар болып жатты. Ұзақ көп жылғы ... ... және ... ... ... ... Үндістан жарты аралындағы оқиғалардың
шиеленісуі болды.
Шығыста Пвкистан орталық үкіметінің саясатына наразы болды. ... ... ... Авали партиясы мемлекетті федералдық негізде қайта
құруды талап етті.
1971 жылы өткізілген сайлауда Муджибур ... ... етіп ... жеңіске жетті.
Пакистан үкіметі бұған қарсы 25 ... ... ... ... ... күні ... Бангладеш республикасының жарияланғанын
жариялайды. Партизандық күш ... ... ... ... ... армиясымен қақтығысып отырды. Миллиондаган адамдар
Үндістанға қайтты. ... ... ... алу ... ... ... ... Армиясы бірнеше рет бұзып қауіп төндірді.
Пакистанның бұл әрекеті дүние жүзілік ... ... Олар АҚШ ... ... ... ... ... бұл саясаты тек Шығыс Белъгия халқына ғана емес, сонымен
бірге Үндістанның қауіпсіздігіне ашық қатер туғызды.
Кейбір буржуазия саясатшылары ... ... ... шиеленістіріп, Үндістан-Пакистан соғысын туғызды деп бұрмалайды.
Керісінше, ... ... ... Индира Ганди үкіметі жіеерлі де
шешімді акция жасап, Үндістан ... ... ... ... жылы 9 ... ... ... сыртқы істер министрі А.А. Громыко
мен Үндістан сыртқы істер ... ... ... ... ... және ынтымақтастық шартына қол қойылды. Бұл шарт ... ... ... ... ... ... ... көршілік қарым-
қатынастың екі ел арасындағы жалғасы еді.
Шарт Кеңес-Үндістан қарым-қатынасының жоғары дәрежеге көтеріп, оның
тұрақтануы мен ... да жаңа ... ... ... ... қоғамдық
құрылысы әр түрлі елдердің туысқандық, өзара сыйласқандық, пен ... ... өмір сүре ... ... ... болды. Келісуші
елдердің екі жағы да достықты нығайтумен бірге, екі мемлекеттегі, сонымен
бірге Азия және дүние ... ... де ұлт ... жауап бере алатын
болды.
Шарттың статъяларында ... екі ... ... ... ... ... ынтымақтастығын халықаралық аренада беделін
көтеру мәселесі қаралды. Екі жақта бір-бірінің ... ... ... ... ... ... Кеңестік Социалистік Республикалар
Одағының жүргізіліп отырған барлық халықтарымен ... жіне ... ... ... сүйгіштік саясатын сыйлайды, ал КСРО Үндістанның
бейтараптығын және бұл саясаттың жалпы ... ... ... ... ... ... ... атап көрсете отырып, оған
үлкен сыйластықпен қарайтындығын атап көрсетеді»/37/.
Сонымен бірге КСРО мен Үндістан екі ел және ... ... пен ... негізінен өмір сүретіндігін ... ... ... еріктілікті, суверинеттілікті және териториялық тұтастықты
қолдады. Екіншісінің ішкі саясатына қол ... ... ... ... ... ... техника және мәдениет салаларында
жанжақты тең ... екі ... ... ... нығайту мәселесі
қарастырылды. Шарттың 6 статъясында бұған ... ... ... ... шарт ... екі ел ... ... және техникалық
ынтымақтастыққа ерекше мән бере отырып, болашақта оны жалғастырып және бұл
салалардан жан-жақты екі жағына да ... ... ... бірге сауда,
транспорт байланысын кеңейту және бұл ... ... ... жүзеге
асыру қарастырылды».
Халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайтуда шарттағы VIII, IX,
және X - статъялар үлкен орын ... Онда ... деп ... ... ... біріне-бірі қарсы агрессиядан қалыс қалу, егер екінші жаққа шығын
келтіретін факт болса оған қол қоймау, аталған екі ... ... ... ... ... басқа мемлекетпен келісім жасамау, шартта
көрсетілген міндеттер ... еш ... бір ... ... ... ... ашық келісім жасай алмайды».
IX статъяда бұл жөнінде атап кәрсетеді:
«Бұл жерде шарт жасасып отырған елдердің біріне қауіп ... ... ... жағы ... пен дүние жүзінде бейбітшілікті сақтау үшін
бір-біріне көмек беретіндігі жөнінде айтылған».
Бірлескен мәлімдемеде А. А.Громыко Дели сапарынан ... КСРО ... ... берген батсында былай деп атап көрсетеді: «Егер Кеңес
Одағы мен Үндістан ... ... ... ... өзгерсе сенімділік
пен жан-жақты байланыстық логикалық негізде ойлап қарасақ, ол екі елдің көп
жылғы ... ... және оның іс ... ... көзі енді жеткен
еді. Шарт бізге Кеңес және Үндістан халықтарының түпкі негізгі мүддесімен
КСРО мен Үндістан ... ... ... ... ... үкіметі бұл документке қол қою үлкен маңыз берді, КСРО ... ... ... шартты ратификациялауга байланысты А.А.
Громыко жылғы баяндама жасап, дүние жүзілік негізіне маңыз берді.
«Шарт қазіргі халақаралық ... ... ... ... Ешкім де
бұл шартпен санаспай Кеңес Одағы немесе ... ... ... ... ... ... үшінші бір елге қауіпсіздігін мақсат үшін ... ... ... ... Шарт сонымен бірге КПСС ХХІҮ ... ... ... ... ... ... ірі қадам
болды».
1971 жылгы 13 августа КСРО ... ... ... Кеңес -
Үндістан бейбітшілік, достық және ынтымаңтастық шартын бекітті.
3.2 Үндістан халқының ... ... және оған ... ... шарт көп ... ... және партия қызметкерлері,
прессада, қоғамдық орындардың талқылануында ... ... ... отырып, сыртқы істер министрі С. Сингх, шарттың бейбітшілік үшін
қызмет ететіндігін және елдердің арасындағы қатынасты ... ... атап ... ... ... ... ... тарихтың жоғарғы шыңы деп
бағалады. Коммунистік партияның қабылданған резолюциясында былай делінді:
Шарт Азиядағы бейбітшілік пен қоғамдық прогресс үшін, ... ... алып қару ... Кейбір реакциялық күштер мен оппозициялық
партиялар шартқа қарсы болғанымен оны мойындауға мәжбүр болды.
Шартқа әділ баға бергендердің бірі - ... және ... ... ... болды: «1971 жылы Үндістан -Кеңесп келісімі (шарты) саяси ... Онда ... ... ... ... ... бір ... қол койып
отырған елдердің бір жаңа достық көзқараста болмаса сол елге ескерту болып
табылады:
В. Чопра «Үндістан және ... ... ... ... тек ... өзара байланысын ғана емес сонымен бірге Оңтүстік Азия ... ... ... ... ... ... үлес қосты. Бұл
документ Үндістан үшін оның ... ... ... ... ... ... керек алмас қылыш болды. ... ... ... пен ... ... ... ... болды.
Шарттың ізгілікті роль атқаруына Индира Гандидің сіңірген еңбегі зор
болды.
Индира Ганди 1971 жылы 28 ... ... ... ... ... ... сөзінде былай деді:
«Менің Кеңес-Үндістан достық, бейбітшілік және ынтымақтастық ... ... ... тағы да ... келуім үлкен куаныш. Біздің
елдегідей, Кеңес Одағында да шарт халықтың үлкен ... ... ... ... жүзінің әр түкпіріндегі кейбір шарттың тануға
мәжбүр ... ... да ... ... ... ... жоққа
шытрушылар да кездеседі. Бірақ жақын айларда, немесе ... ... ... ... ... ... іс жүзіне асатындығына
сенемін» деп айтты.
Бұл шартты дамытуда И. Гандидің ролі ... И. ... ... ... ... күреске толы болды,
1977 жылгы парламенттік ... ... ... ... ... ... ... Жаңа мемлекеттік басшылар М. Десаи т.б. оның ... ... жою үшін ... әрекеттерін істеп бақты.
И.Гандиді екі, рет тұтқындады. Оны және семъясын кудалады. ... ... ... Одан ... ИНК-ның өкілдері алыстап кетті.
Үлкен күрестің нәтижесінде 1980 ... ... тыс ... ... И.Ганди қайтадан премъер-министр болып сайланды.
Оның елге қойған мақсаты да, күресе де Үндістанның бір тұтастығы
болды.
И. ... осы ... ... қаза тапты. Ол сепаратизмге, экстремизмге
және ... ... ... үшін ... ... 1984 жылы 31 ... ... қолынан қаза тапты.
Аса көрнекті мемлекеттік және саяси қайраткер премъер-министр
И.Гандидің ... ... ... ... ... халқы
күңіреніп қайғырды, жұрттың бәрінің аза-бойлары қаза ... ... ... ... ... жасалған қастандық жайындағы хабарды
естігенде Үндістандықтардың бәрі түгелдей осындай ... ... ... Палатысының спикері Байрам Джакхар, белгілі бір
күштердің ... жеке ... ... ... ... ... келетінін атап кәрсетті. «Алайда, ... ... ... ... ... дейін қарсы күресуге бекем бел байлаған» - деді
ол.
«И. Гандидің ... - ... ... ... ұлттық бірлігімен
территориялық тұстастығын бұлдірүге тырысып отырғаны туралы баршаға жасаған
зулымдық ескерту» - деп атап ... ... ... ... ... ... ... Рао.
Бірқатар штаттардың заң шығарушы жиналыстары өз жұмысын тоқтатът,
реакцияшыл ... ... ... ... ... ... халықаралық аренадағы блоктарға крсылмау, ... ... ... ... ... жанталаса қарулануды тоқтату
және қарусыздану жолында аянбай күресті - деп ... ... ... ... Т.Н. ... жылы 13 қарашада «Страна Советов» журналына жазған хаты, оның екі
ел ... ... ... ... ... ... жылдан-жылға әр түрлі қоғамдық системамен әдет-
ғұрыптарына қарамастан әсіп және кеңейе түсуде. Олар екі ... ... Неру ... ... Кеңес елі журналының фондысына түсуінен
кәруге болады.
И.Гандидің қайнаған саяси әмірінде оның душпандары аз ... жоқ. ... ... ... да ... Үндістан халқы әзінің сүікті қызымен
қоштасып жатқан қаралы күнде де, американдық ... ... ... оны ... ... ... мен біртұтастығын Нерудің
идеясын дамытуда кері кетушілігі болды, өзінің жеке ... ... - ... ... ... 14 қазанына ФРГ- ның Франкфортет алъгемаш газетіне берген
интервъюінің өзі бұл айыптарды жоққа шығара ... ... біз үшің ... ... неде ... ... — Үндістанның біртұтастығы мен
тәуелсіздігіне ... ... — деп ... ... .
И.Ганди Дж. Нерудің айтып кеткен идеясы, салып ... жолы ... ... мен ... емес ... қарсыластары оның динистиялық негізде басшылықты жүргізуді
жақтайды деп те айыптайды. Неру семьясындағы саяси ... ... ... жоқ. ... та, ... ... белгілі жағдайда жалғасып
отырды. Мотиллал Неру бұл ... ... ... бірақ оған өз күш-
қайратымен жетті.
Оның ұлы Джавахарлал, бұл кездің ... де ... ... ... еді. ... ... оған мұрагерлік емес, көп жылғы
өзіндік күрестің нәтижесінде келген еді. Сол сияқты И.Ганди де әкесі ... ... ... ... алды.
Династия тезисін өздеріне қару ретінде алған саяси сымақ ... ... ... емес, патриоттық семъя, Үндістан тарихын дамытуға баға
жетпес еңбек еткенін ұлы азаттық қозғалыстағы ... ... ... тәуелсіздігі негізде қалыптасудағы қызметтерін жоққа шығармақ ... түк те ... Бұл ... ... империализм,
рассизмге қарсы күресте: бейбітшілік, тәуелсіздік, Үндістанның ... ... ... ... ... достық қарым-қатынасы, Социалистік
әлеммен достықты ... ... жолы кең ... ... ... ... ... айтушылар империалистік елдер.
И.Гандидің Британияның Би-би-си теле және радио корпорациясына ... осы ... ... ... ... ... жауап болып
табылады.
Сұрақ: Сіздің орныңызды ұлыңыз Раджив басатын болар?
Жауап: Біздің елде ... ... ... бұл ... ... ... партиялар бар.
Біріншіден, әр партия кімнің лидер болатындығын өздері анықтайды /39/.
Екіншіден, егер ... ... де, ол ... ... ала ма? ... ... ... мен ұлымды өзімнің орнымды басады деп, дайындап ... ... ... онда мен оған жоқ деп ... ... ... ... Гандидің билікке келуі, оны жүзеге асыру өзінің жеке басының
табандылығы, іскерлігінің ... еді. Оны тау қызы ... Иә, ол ... ... ... ... крйып, оны аяғына дейін орындап шықты.
«Франкфуртер аньгемаш газетінде берген ... - Ең жек ... ... ... ... Гитлер деп жауап берген. Ол ... бір ... ... елді ... ... қарсы күресті.
И.Гандиді шығарып салуга арналған азалы митингіде ... Заил ... - ... ... ... ір ... - ... қалай да қорғап қалуға шақырады, деген болатын/40/.
Сондыңтан да, оның ... ... ... әрі қиын ... ... ... да болды. Оның халықаралық бейбітшілікті нығайтуда қосқан ... ... ... ... ... ... ... М.В.Ломоносов атындағы Москва университетінің құрметті
докторы. Осы университеттен алыс емес жерде, оған ... алаң 1985 ... ... бұл жылы осы алаңда И.Гандиге салтанатты түрде ескерткіш ... ... КПСС тің Бас ... Горбачев өз сөзінде: - Кеңес халқы үшін ... ... ... ... ... де сондай биік, ол өз өмірінде ... ... ... ... болса, осы арманын іс жүзіне асыруда
бар саналы өмірін арнаған патриот еді.
Бұл Кеңес Одағының Үнді қызына ... ... ... еді. ... ... досы Индира Гандиді ешқашан да ұмытпайды.
Кеңес Одағы азаттық алған ... ... ... ... ... тең праволы және әділетті ... ... ... ... пен ... саясатына қарсы күресінде
оларды әрдайым қолдап отырады.
Дүние жүзіндегі ... ... ... ... толық қосыламын. Кеңес Одағына келетін болсақ, кез-
келген соғыс ... ... үшін ... ... да ... нәрсенің бәрін
істейміз.
Біздің сыртқы саясатымыздың басты принципі -соғыссыз дүние, қарусыз
дүние.
КСРО мен Үндістан ... екі ел ... ... дамытатын,
КСРО мен Үндістанның 1987-1988 жылдары өтетін фестивалінің программасын
және өткізу ... қол ... Сол ... ... «Мән газеті былай деп
жазды Қоғамдық пікірлердің сұрағына қатысқан 99 процент ... ... ... ең адал досы - ... деп ... ... Дели ... қол қоюшы екі ел адамзат өміріне
қауіп төндіріп отырған ядролық қару-жарақты жою үшін ... ... ... бір ... ... ... жүзілік елдердің
1987 жылғы конференциясы Ташкент қаласында ... Оған екі ел ... ... ... Дели деклорациясы - бейбітшілікке
шақырған ұран, адамзаттың сана-сезіміне ... ... ... ... деп осы телеграммада жоғары бағалады.
Джавахарлал Неру мен оның қызы Индира Ганди 1955 жылы Алматыға келген
еді. Индира Гандидің өзі ... ... ... да ... ... ... ... айында Қазақстан президенті Нұрсұлтан ... ... ... ... болатын, сонды екіжақты қатынастарға
байланысты көптеген келісімдерге қол койылды. Соның нәтижесінде 1992 жылдың
мамыр ... ... ... ... ... ... істер және сауда министрлері екі рет сапарда болды.
Министрлердің 1992 жылдың қазан айындағы алғашқы ... ... ... келісімдерге қол койылып, экономика, ғылым және
технология мәселелері жөніндегі бірлескен комиссия құрылды. Одан кейін 1993
жылдың наурыз ... ... ... ... ... ... болып, сауда, техникалық ынтымақтастық және бірлескен
кәсіпорындар ... ... ... ... ... етті. Осы жылдың
сәуір айында Алматыда тұңғыш рет Үндістанның сауда көрмесі ... ... жыл ... ... түру ... ... ... банк ісі, сауда шеңберінде жүзеге асырылуда. Премъер-министрдің
бұл сапарында әуе қатынасы, ғылым және ... ... ... ... ... әуе ... құруға себеп болды.
Парламентарлық және атқарушы өкіметтер аралығындағы осы жылдың наурыз
айындағы Жоғары Кеңес ... ... ... ... және Жоғарғы Кеңес бастаған делегациясының ... ... ... ... еді. ... мен Үндістан арасындағы сауда
экономика, ... ... ... ... ... комиссия
өзінің алғашқы мәжілісін осы жылы Нъю-Дели қаласында өткізді. Екі елдің
өкіметтері бірлеске ... ... ... ... ... тиімді алмасуға мүмкіндік беретін орғанға ... ... ... бірлескен кәсіборындар құру және
инвестициялық тауарлар үшін 10 ... ... ... ... ... ... көп бөлігін шәй мен дәрі-дәрмектер құрайды. Бірақ
Үндістан сауда көрмесінің өткізілуі мен Үндістанлық ... ... ... байланыстардың нығайтуылын күтудеміз.
Үндістан премъер-министрінің ресми сапары ... мен ... ... ... ... орын ... ... бірге екі ел
халықтарының кең көлемді ынтымақтастық және ... ... ... ... ... ... Медведев Р.
«Казахстанская правда» 2006,
2. Антонова И.А. История Индии. М., 1979.
3. Вейц Г.М. Управление ... ... в ... Л., ... ... Л.А. ... отрасли и экспорт Индий. М.,1970.
5. Васильев Л.С. История Востока. Т.1,2. М., 1998.
6. Грановский А.Е. ... ... ... и ... Индий. М.,1975.
7. Егоров И.И. Экономическая эффективность государственного сектора Индий.
М.,1972.
8. История стран Азии и Африки. Ч.І.. Ч.ІІ. М.,1990, ... ... Р.Н. ... развитие независимой Индии.
1979.
10. Куныциков М.Н. Современная Индия: монополий и полктики. М.,1974.
11. Ландавала Р.Т. Вехи развития. // ... ... 1977. № ... А.И. ... мир в ... ... М.,1970.
13.Мольяров О.В. Роль государства в социально- экономической структуре
Индий, М.,1978.
14.Мельников А.М. Сельскохозяйственный пролетариат Индии. ... и ... ... ... ... и становление Индийско- Советских отношений. М.,
1989, 77-бет.
16. Дж.Неру Воспоминания, исследования. М., 1989, ... Неру Дж. ... ... М. 1987, 79 ... Неру Дж. ... М., 1955, ... Неру Дж. Внешняя политика. Индии. М., 1965, 19-бет
20. Нью-Йорк таймс, 1955, ... ... ... газетінің 17-жұлдызы, 1955 жыл. 21. Правда газеті 1984 жыл, 13
қараша
22. Ганди И. Статъи, речи, ... М. 1975, 141 ... ... География Индии. М., 1980. С.218.
24. Гетманец М.З. Советский Союз и страны Азии и Африки. М., 1977. С.63.
25.Константинов Р.Н. Социально-экономическое ... ... ... ... и ... мир. 1979. № 4. С.38.
26. Природные ресурсу ... ... ... и ... ... С.263
27.Али Роза «Минеральные ресурсы Индии их освоение, статья в книге ... ... ... Азии и ... М.,1979. С.І88.
28.Климова Т.Н. Ресурсы цветных металлов и их промышленное пользование в
Индии, в кн.» Ресурсы экономич. Развития стран Азии и ... ... ... И.М. ... ... в развивающейся экономике Индии.
М.,1979. С.190.
30.Природных ресурсы зарубежных территорий Европы и Азий. М., 1976. С.267.
31.Брагина Е.А. ... ... ... ... ... ... ... экономика. М., 1978. С. 322
33.Ежегодник Б.С.Э. 1981. С. ... А. ... на ... 80-х ... ... жизнь. 1980. №2.
35.Уляхин В.Н. Зерновые ресурсы Индии и государственная продовольственная
политика, статье в ... ... ... ... стран Азии и
Африки. М.,1979. С.147
36. Международный ежегодник 1979. С. 254.
37. Правда газеті, 1987 жыл 28 қараша
38.СССР и Индия М., ... ... ... ЦК КПСС Горбачева М.С. в Индию. М.,1986.
40.Визит ... ... И. ... в ... ... ... в Советский Союз премъер-министра республики Индии Раджива Ганди
М., 1987.
42. Горбачев М. С. Қайта құру мен ... ... ... ел үшін және ... жүзі ... ... Қазақстан, 1988.
44.Бхатия. Винод. Дж.Неру и становление индийско- Советских отношений. 1917-
1947 М., 1989.
45.Володин А., ... П. ... не ... ... - ... М., 1990
46. Вафа А.Х. Литтман - Философские взгляды Дж.Неру М., 1987.
47. Горев А. - Роса на Лотосе М. ... ... Т.Ф. ... ... ... ... ... Насенко Ю.П. Дж.Неру и внешняя политика Индии М. ... ... Р.Е. Три ... М. ... ... З.Н. ... Неру. Воспоминания. Исследования М., 1989.
52. Колъцов Н.Н. КСРО и Үндістан М. 1987
53. Куцобин П.Б. - Ад ... и ... ... в ... М. 1985
54. Новое время М. 1980
55. Новое ... 1987. № ... ... ... 1987. № 1, ... ... ... 1984 1,2,3 - 13-14 қараша

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 61 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Түрік қағанаттарындағы мемлекеттілікті нығайту үшін күрес24 бет
Қытай20 бет
1950-1960 жылдарындағы қазақстанның қоғамдық - саяси өмірі7 бет
Өндірістік транспорт түрлері және оларды есептеу тәсілдері4 бет
1837-1847 жылдардағы Кенесары бастаған ұлт-азаттық көтеріліс14 бет
1850-70 жылдардағы ұлт-азаттық көтеріліс49 бет
1905-1907 жылдардағы революцияның Қазақстанға саяси дамуына әсері.9 бет
1917 -1928 жылдардағы Қазақстан экономикасы8 бет
1917-1920 жылдардағы қазақ жастар қозғалысының тарихы мен тағылымдары32 бет
1918-1920 жылдардағы азамат соғысы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь