Нидерландыдағы буржуазиялық революция және оның тарихи маңызы

І. Кіріспе

І.тарау. Буржуазиялық революция қарсаңындағы Нидерланды.

1.1. XVI ғ. Нидерландыдағы әлеуметтік. экономикалық жағдай.
1.2. Нидерландияда испан абсолюттік монархиясына қарсылықтың пісіп.жетілуі.

ІІ.тарау. Нидерландиядағы буржуазиялық революцияның сипаты.
2.1. Революцияның басталуы.
2.2. Буржуазиялық революцияның жеңісі, нәтижесі.

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
ХVІ ғ. Басында Европада ең қуатты мемлекет - Испания болаты. Бірақ оның қуаты біртіндеп әлсіреді, испандықарда екі қуатты жауы әлсіретті. Құрлықта Франция, теңізде Англия, Испанияның ең қуатты императоры болған Карл (1500-1558 жж.) мұрагері Филипп ІІ (1556-1598 жж.) Испанияның күйреуін бастан кешірді. Қасиетті Рим империясының тағынан айрылған, құрлықта Француздардан, теңізде ағылшындардан жеңілген Испания ең басты соқынны ойламаған жерден Нидерланды алды.
Дүние жүзіндегі ең алғашқы буржуазиялық революция Нидерландыда орын алды. ХVІ ғ. Нидерланды территориясы қазіргі Белгиямен Францияның солтүстік шығыс аудандары енді. ХV ғ. соңынан Нидерланды испан Гобсбургтерінің қолында еді. Бірақ феодалдық Испанияға қарағанда Нидерланды да буржуазиялық қатынастар тез қарқынмен дамыды. ХVІ-ХVІІ ғ.ғ. Атлантикаға негізгі сауда жолдарының ауысуы Нидерландының портты қалаларын ірі сауда орталықтарына айналдырды. Орасан үлкен сауда табыстауының басым бөлігі монархиялық Испанияға кетіп, онда мақсатсыз жұмсалды. Антвергенде Европадағы ең ірі сауда және қорнтылық орталық қалыптасты. Онда аса үлкен сауда биржасы пайда болды, осы биржада ірі Европалық сауда компаниялары мен фирмаларының агенттері кездесіп келісімдерге қол қоятын. Антивергенге товар көп алып келінбейтін, оларға қарап көпестер немесе агенттер ұнаған товарлардың партияларына заказ беретін.
1. Реформационное движение классовая борба Нидерландах в первой половине XVI в. Москва 1964 г.
2. С.Д.Сказкин «Орта ғасырлар тарихы» Мектеп 1979 ж.
3.Пирень А «Нидерландская революция». Москва 1967
4. Чистозвонов А.Н. «Бюргерство и буржуазия Нидерландах (XV- XVIІІ в.в.)» Москва 1984 г.
5. Чистозвонов А.Н. «Нидерландская буржуазная революция XVI в.» Москва 1984г.
6. Чистозвонов А.Н. «Становление государственного строя республики Соединненних провинций средние века» Москва 1987г.
7. Никулин Н.Н. «Искусство Нидерландов XV- XVI в.в. Л..1987
8. Всемирная история. М..1980. 8 т.
9. История стран Азии и Африки в средние века. М., 1970.
10.Семенов В.Ф. История средних веков. М., 1975.
11.Колесницкий Н.Ф. История средних веков. М., 1985.
12.История стран Европы в средние века. М., 1975.
13.Косминский Е.А. Историография средних веков Х в. – середина ХІХ в. М., 1963.
        
        Нидерландыдағы буржуазиялық революция және оның тарихи маңызы.
Жоспар:
І. Кіріспе
І-тарау. Буржуазиялық революция қарсаңындағы ... XVI ғ. ... ... ... ... Нидерландияда испан абсолюттік монархиясына қарсылықтың пісіп-жетілуі.
ІІ-тарау. Нидерландиядағы буржуазиялық революцияның сипаты.
2.1. Революцияның басталуы.
2.2. Буржуазиялық революцияның жеңісі, нәтижесі.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе.
ХVІ ғ. Басында ... ең ... ... - ... ... ... қуаты біртіндеп әлсіреді, испандықарда екі ... жауы ... ... ... ... ... ең қуатты императоры болған
Карл (1500-1558 жж.) мұрагері Филипп ІІ (1556-1598 жж.) Испанияның күйреуін
бастан ... ... Рим ... ... ... құрлықта
Француздардан, теңізде ағылшындардан жеңілген Испания ең ... ... ... Нидерланды алды.
Дүние жүзіндегі ең алғашқы буржуазиялық революция Нидерландыда орын
алды. ХVІ ғ. ... ... ... Белгиямен Францияның солтүстік
шығыс аудандары енді. ХV ғ. ... ... ... ... еді. ... ... Испанияға қарағанда Нидерланды да буржуазиялық
қатынастар тез қарқынмен дамыды. ХVІ-ХVІІ ғ.ғ. Атлантикаға негізгі сауда
жолдарының ... ... ... ... ірі ... орталықтарына
айналдырды. Орасан үлкен сауда табыстауының ... ... ... ... онда ... жұмсалды. Антвергенде Европадағы ең ірі
сауда және ... ... ... Онда аса ... ... ... ... осы биржада ірі Европалық сауда компаниялары мен ... ... ... қол ... ... ... көп ... оларға қарап көпестер немесе агенттер ұнаған товарлардың
партияларына ... ... ... ... ... айырылмаса да жағалау
бойындағы қалалардың ... мен ... ... ... бәсекелесі
күшейе түсті. Буржуазиялық жолмен интенсивті түрде дамып келе жатқан шағын
Нидерланды ХVІ ғ. ... ... ... ... ... Испанияның
алып Америка отарларының түсетін табыстан, Нидерландағы буржуазиялық табыс
8 – 9 есе асып ... Карл V ... ... ...... ... Испан Гобсбургтері герман тағынан айырылған соң да ... ғ. ... ... ... ... ... ... экономикасы интенсивті жолмен өрлеп келе жатқан мемлекет
болатын. Нидерландының толық көлемде дамып, күшеюіне ... ... ... ... ... өздерінің тынымсыз еңбегімен табатын
табысының үлкен бөлігін Испан қазынасына беруге мәжбүр болды. Нидерландыдан
жиналатын ... зор ... ... феодалдарына бітпейтін ойындарына,
тойларына кетті.
І–тарау. Буржуазиялық революция қарсаңындағы Нидерланды.
Нидерланд – Маас, Рейн және Шельд ... ... ... ... ... орналасқан аймақ. ХІV- ХV ғасырларда ... ... ... ... және сеньорийлердің
көпшіліг, ... ... Рим ... ... ... ... ... және олар ... ... қол ... 1477 жылы ... және Швецария кантондарымен соғысқан
герцог Карл Смелый Нанси түбіндегі ұрыста қаза ... ал оның ... ... ... ... ... көмек алу үшін тақтың мұрагері
Мария Бургундская Максимилиан Габсбургский ... және ол ... ... ... Сөйтіп, Нидерланды осылайша Австрия
Габсбургтерінің қол ... ... ... ... ... ... империяның ішінде ерекше жағдайға қойып, оларды шын мәнінде
мұралы иеліктеріне айналдыру мақсатында өз ... жаңа ... ... ... ... бастады. Ол 1523 жылы – Фрисландияны, 1528 жылы
– Утрехт пен ... 1536 жылы ... мен ... 1543 жылы ... ... ... Бұларды 1548 жылғы Аугсбургтік бітім заңды түрде
бекітті. Осы ... ... ... ... ... ... іс
жүзінде символикалық бір бөлігін төлеп тұруға міндеттеп Нидерландыны өз
қамқорлығына ... ... ... байланыстарды онда да нашарлау
формада, тек Гульдерн Утрек және Оверэйссел ғана ... ... 1549 ... ... ... он жеті провинциясының оларға
келешектегі суверендердің мұрагерлік етуі кезінде бөлінуге жатпайтындығын
белгілеп берді. Бұл ... ... Эно, ... ... ... Лимбург, Турне, Мекельон, Француз Фладриясы, Зеландия, Голландия,
Утрект, Фрисландия, Гельдерн, Хронинген, Оверэйссел еді. Шіркеулік ... ... ... ... ... ... құрылысындағы күрес екі бағытта жүргізілді. Бір
жағынан, император, ал кейінірек Испанияның коралы және оның жанынан арнайы
құрылған ... ... ... ... аппарат болған. Нидерландыны
әдетте наместик басқарып отырды. Наместниктің жанында басқарып отырды.
Наместниктің жанында ... ... бар үш ... – ірі шонжарлардан
құрылды, барлық маңызды мәселелерді талқылап шешетін мемлекеттік ... ... ... ... ... және заң ... ... жарлықтарды дайындайтын; сондай-ақ наместниктің атын
жалданған шағымдарды ... ... ... ... ... екі ... қарайтын негізінен корольдық юристер мен әскери міндеттерін
атқарған дворяндардың арасынан шыққан білімділер алып отырды. ... ... ... қаласында мәжіліс құратын бас совет ... ... ... әскери-әкімшілік билігі бар ... де ... ... Осы орталықтандырылған аппарат
барған сайын күш жинап, заң, ... және сот ... ... ... ... монарх пен оның наместнигінің әмірін жүзеге ... ... ... ... ... де ... ... саяси және
династиялардың Нидерландыны құлдыққа салудың реакциялық мақсатына қызмет
етті.
Екінші ... ... ... ... ... ... ... мекемелері – Бас және «жер» штаттары өмір сүрді ... ... ... ... ... ... ... отыруға
шексіз праволы болды. Оның үстіне қалалар мен ... ... ... ... ... мен бюргерлер, бай купецтер
үстемдік етті. Ал әрбір правинция мен ... өз ... ... ... және ... ... Ол ... бұл праволарын
өкіметтердің қол сұғуларынан ... ... ... ... да
монарх Нидерландыда өзінің іс-әрекет қимылдарын біршама тежеп отырды.
Карл V үшін ... ... ... ... ... ... ХVІ
ғасырдың орта шенінде ол қазынаға гульден есебімен 2 миллион қарапайым алым-
салық төлеп ... ... 1 млн. Ал ... мен оның ... ... ... ... тұрды. Нидерланды сонымен қатар Францияға және
кейбір неміс княздықтарына қарсы операциялар жүргізу үшін ең ... ... ... ... ... да – V ... қол астына қарауынан
белгілі бір дәреже пайда тапты; олардың купецтері мен ... ... қол ... ... ... ... өткізуді
қамтамасыз ететін рыноктар ... ... ... ... ... де
өздерінің сауда-саттық мүдделерін қорғауға мүмкіндік алды.
Алайда V Карлдың патшалық құру кезеңінің екінші жартысы үздіксіз алым-
салықтар төлетуге, ... ... ... ... ... ... ат үсті ... Нидерландының экономикасы мен финанс
жағдайын мүлдем әлсіретуге әкеп соқтырып, қатты назарлық туғызды. Толғағы
жетіп келе ... ... ... V Карлдың жүргізген саясатының қалың
бұқара тарапынан қолдау таппағынан да гөрі ... ... ... ... ... ... ... негізделді.
Нидерландының ХVІ ғасырдағы экономикалық дамуы. ХVІ ғасырдың ортасына
таман Нидерландыда феодалдық қатынастардың ... ... ... ... ... кең ... және ... капиталистік формалары
пайда бола бастады. Елдің ... ... сол ... ... ... ... бар 300-ге жуық қала мен ... астам деревня болды.
Галландия провинциясында ... ... ... бір ... киламетрге 50
адамнан келді және оның тұрғындарының тең жартысы қалалардың үлесіне ... да ... осы ... болды. Нидерланды көбінесе «қалалар» елі
деп аталды.
Нидерландының 17 провинциясының барлығы ... ... ... ... жоқ. ... ... ... шартты түрде шамамен үш
топқа бөлуге болады: ... ... ... мен ... ... мен ... ... солтүстік-батыс өнеркәсіп
тобы; шеткері, артта қалған, көбінесе ауыл шаруашылықты ... ... ... ... ... ... Фрисландия мен Утрит сияқты
провинциялар аралық жағдайда ғана қалды.
Фландрия мен ... ... ... және товар-ақша қатынастары,
сондай-ақ ХІV ғасырдан-ақ басталып, ХVІ ғасырда тамырын терең ... ... ... қатынастарды өркендету үшін құнарлы ... ... Бұл ... ... ... ... қалаларда едәуір ыдырады.
Көптеген, әсіресе өткенде аса қорлы болған шұға ... ... ісі ... ... 1517 жылы Ипрде 600 тоқыма станогы жұмыс істесе, енді ... ... тек 100-і ғана ... ... ... барған сайын
оқшауланған қоғамдық ... ... ... де, ал көмекші шеберлер дербес
шебер болып шығамыз ... ... ... ең ірі порты – Антверпен қалыптасып келе ... ... ... ... айналды. Нидерланды
экспортының көлемі 1560 жылы 16 ... ал ... ... 20-22 ... болды. Атверценнің гавандарында кейде тіпті екі мыңнан астам
кемелер бір мезгілде ... ... еді. ... және фонд ... ... әр ... ұлттардың мыңдаған купецтері мен финансистері және ақша
уақтауды кәсіп ... ... ... қатар қалада бүкіл Европаның
ірі банкир ... ... ... Шетцтердің,
Гримальдилердің, де Гаропың және басқаларының ... ... ... тек ... мен Брабанттың мануфактурашылары мен
қолөнершілерінің өндірген товарлары ... қана ... ... ағылшын шуғалары өңделді, шыны бұйымдары мен тағы басқа
жұмыстар жүргізілді.
Өзгерістер жер жөніндегі ... да ... ... ... жаңа ... жағдайларға бейімделе алмаған феодалдық
дворяндары әбден кедейленіп, борышқа батты. Ал олардың ... ... ... ... ... ... ... барлық жердің жартысына жуығын иемденді. Феодалдық қатынастар
ыдырауға ... ... мен ... ... көпшілігі бас
бостандықтарына ие болып, феодалдық типтегі ерікті арендаторлар болды. Олар
енді рентаны договорлардың ... ... ... және ... ... Жұмыспен өтеу және жеке міндеткерлікті атқару сирек ұщырасты.
Шаруалардың әртүрлі категориялары шаруашылықты түрліше ... мен ... ... ... жалдады, агротехниканы жетілдірді,
өсімдік тұқымдарын алмастыра отырып ауыспалы егісті ... ... ... ... дақылдарды егу, малды қорада ұстап күту шараларын іске
асырды. Ауыл ... ... ... ... ... фермерлер мен дәулетті шаруалардың пайдасына қызмет етті. Бірақ
оның есесіне кедейлерөсімқорлардың қолдарына түсіп, жедел ... Ал қала ...... пен ... алар ... ... ... жарма-жаршылық түрінде арендаға берді, тіпті болмаған
жағдайда сол жерлерге орналасқан ... ... ... ... ... Сонымен Фландрия мен Брабанттың деревняларындағы
буржуазиялық бағыттар өздеріне үлкен қиыншылықпен жол ... мен ... да ... ... ... ... кәсібінің цехтық салалары, әсіресе, шұға тоқу ... ... ... ... ... шұға ... ірі ...
Лейденде - өнімнің жылдық көлемі 1530 жылға 24017 жарты тай шұғадан 1563
жылы 5035 ... ... ... ... қалды. Сонымен бірге ірі қалалардың
төңіректерінде ерікті қолөнер кәсібі дамытылды, зығыр және жүн тоқу ... ... ... әр ... ... ... ... Осындай
формалар сыра қайнату менкірпіш және ізбес өндіруде, ... ... ... жүзуде де қалыптасты. Балық аулау маусымы кезінде май шабақ ұстауға
бір ... ... ... ...... шықты. XVІ ғасырдың 60
жылдары солтүстік ... май ... пен ... ... ... кірісті Фландрияның үлесіне келетін 400 мың ... ... 6-7 ... ... ... бағаланды. Бұл кезде
Голландияның қарамағында жүк көтерімділіг 200-ден 700 ... ... ... кеме және онан да ... ұсақ кемелері болды. Матростар мен портта
жұмыс істейтіндердің саны он ... ... ... ... ... да ... бет ... Ол Амстердам,
Энкхезен, Мидделбюрх, Флиссинге, Девентер, Кампен және осы ... ... ... ... ... ганзейлік қалалармен, Англиямен, орыс
қалаларымен сауда жұмыстарын жүргізді. Олар сыр, ... мал, ... ... ... олардан астық, зығыр, ағаш, темір және шарап әкеліп тұрды.
Амстердамның купецтері сонымен қатар едәуір делдалдық саудамен және ... ... ... ... ... белгілі бір өзіне тән
ерекшелігі болды. Голландия, Фрисландия және Дреттегі феодалдық қатынастар
фдандрия мен брабанттағы сияқты ... ... жете ... ... ... ... еріктілікте келе жатқан шаруалардың ... ... ... ... Солтүстік Голландиядағы шаруалардың көпшілігі графтық
даленге тіркеліп қойып, ... ... ... көптеген
артықшылықтармен пайдаланды. Көпшілігінің жеке бастары бос арендалар немесе
жердің мұрагер иелері болған кеннемерландық шаруалары да ... ... жеке басы бос ... ... ... ... болған Кеннемерлантың шаруалары да артықшылықтармен пайдаланды.
Бұлар ... ... ... ... ... ... ... ауқатты билеуші топтарын құрады. Дворяндар мен ... ... ... ... ... ... жуығына ие болды.
Фрисландиядағы дворяндар жердің тек 10 процентке жуығына ие ... ... – 40 %-ке ... ... Бұл ... ... ... мен товар өндірісі берік болды, ал ... ... ... ... да ... ... провинциялардың көпшілігіндегі гидротехникалық құрылыстың
маңызы үлкен болды: бұл аудандарда ... мен ... ... егінщілікпен айналысу мүмкін еместігі былай турсын, тіпті
олардағы ойпақ жерлерге мекендей тұруға да ... еді. ... ... күту ... ... ... күштері мен материалдарды және қаражат
талап етті. Бұл шығындар шаруалардан ерекше «бөгет салығы» ретінде ... ... ... ... – пальдерлерді құрғату да көптеген қаржыны
қажетсінді. Нидерландыда бұл жұмыстарға ... озат ... ... ... ... көп шығынның орны табысты техникалық, бау-
бақша және жоғары өнімді дақылдар егу немесе етті-сүтті мал ... ... ... ғана өтілетін еді. Сондықтан қала байларының
жаңадан ... ... ... ... ... ... ... дақылдар егуге немесе салалық мал ... ... ... ... ... ... мұнда
да фермерлік шаруашылықтың пайда болуына әкеп соқтырды.
Көптеген селолар жерлерінің аздығынан кәсіпкершілікке көшті. Олардағы
халықтың едәуір бөлігі ... ... ... ғана ... мен Прибалтикадан әкелінетін астықпен ғана күнелтті. Голандия мен
Фрисландияның дворяндары ерекше ықпалмен пайдаланбады. ... ... ... ... жағдайы мүлдем нашарлап кетті.
Провинциялардың орталық және солтүстік сауда-өнеркәсіп ... ... ... ... ... қарамастан, олардың
арасында елеулі айырмашылықтар да ... ... мен ... мануфактуралары өздерінің шығарған өнімдерінің басым бөлігін
Испаниямен және ... ... ... ... өткізіп турды.
Олардың жүн тоқитын өндіріс Испаниядан және Англиядан әкелінген жүннен ... ... ... үлкен табысқа жетуі Нидерландының осы ... ... ... ... ... ... ... болды. Антверпеннің сауда-саттығы негізінен делдалдық болып, мұндағы
үлкен рольді басқа ... ... ... Ал ... купецтер
көбінесе сауда-саттыққа қызмет етумен: транспорт, қойма, делдалдық және
басқаларымен ... ... ... айта ... ... ... мен ... ескі ірі қалаларында орта ғасырлық
бюргерлік пен цехтық ... ... ... ... әлі ... ... мен ... жағынан берік позиция ұстанды. Солтүстікке
қарағанда, әсіресе, валлон провинцияларын (эно, Аруа, т.б.) ... ... ... ... дворяндар мен дін иелері анағұрлым ықпалдылау
болады.
Провициялардың солтүстік тобы экономикалық ... ... де ... мен ... ... ... Энккейзен,
Флиссинген, Мидделбюрх, Девентер сияқты қалаларға қарай ... ... өнім мен ... өткізетін негізгі рыноктары Прибалтикада болды
және олар Испаниядан тәуелсіз еді. Оның үстіне, бұл ... ... ... теңіз флоты да бар. 1500 жылы Балтық теңізіндегі Зунд
бұғазынан ... 1400 ... ... 1040 голландықтардікі болатын.
Голландия, Зеландия және Фрисландияның ішкі рыногы аумақты еді және ... ... ... ... ... және мануфактуралармен
байланысты болды.
Цехтар, феодалдық жер иеленушілер, дворяндар және ... ... ... дамыған аудандарында орталық және ... ... ... ... Сондықтан, Фландрия,
Брабант, Турне мен ... ... ... ... ... ... ... әлдеқайда артып түсе тұрғанымен де,
Голландия, Зеландия және ... ... ... ... шаруалардың жер иеленушілігі, саудасы мен ... ... ... негізге сүйенді.
Экономикалық өзгерістердің әлеуметік зардаптары
Алғашқы қорлану процесі Нидерландылардың экономикасында капиталистік
укладтың пайда болуын терең ... ... ... ... ... экономикалық және саяси жағынан арқа сүйер тірегі
жойыла бастады. Орта ғасырлық бюргерлік пен ... ... ... қала мен деревняның тікелей өнім өндірушілері – цехтық және ерікті
қолөнершілер, шаруалар - қайшыланып, жаппай көлемде ... ... ... ... ... Ал ... ... өздері қатты
қанауға тап болды. Олардың жұмыс күндері 12-14 сағатқа созылды, ал алатын
ақылары ... ... ... адам ... ... болды.
Бүкіл семьяның, соның ішінде жас балалардың шамадан тыс ауыр ... ... ... ... ... ... істеу, үздіксіз борыш,
кіріптарлық, аштық олардың күн ... тым ... ... Олардың
көпшілігін аштық өлімнен жұрттың жәрдемі мен қайыр, садақасы құтқарды.
Бұл ауыртпалықты шетел монахтарының жүргізген жыртқыштық ... ... ... ... Олар ел ... өз ... жүргізіп қалың бұқараның
көзін алым-салықтардан аштырмады, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... католиктік шіркеуді,
патрицат пен реакцияшыл цехтың топтарды қолдау ... ел ... ... ... ... туып кем жатқан топтар – буржуазия мен
предпролитариат Нидерландының сауда-саттық ... мен ... ... ... ... жүргізген реакцияшыл саясатының
әсалдарын ауыр күйзеліспен бастарынан кешірді. Шиеленіскен әлеуметтік
жанжалдар ... ... ... ... ... көтерілістерге ұласты. Олардың ішіндегі ...... ... ... ... ... басшылығымен өткізілген халықтық қозғалыс және 1539-1540
жылдарда болған Гент көтерілісі болды. ... ... де ... ... ... және күрделілігімен ерекшеленді,
кейінірек айқын көрінді.
Феодалдық – капиталистік реакцияның күшеюі
ІІ ... ... ... ... өзі-ақ үдей түскен реакцияшылдықпен
болған-ды. 1521 жылдан бастап еретиктерге қарсы ерекше заңдар – «Плакаттар»
басылып шығарылды, ... ... ... Ал ... ... 1534-1535 жылдарда өткізілген жаппай халықтық
қозғалыстардан кейін еретиктерді ... ... ... ... ... ... ... Нидерландының финанс жағдайын мүлдем
әлсіретті. Франциямен болған төртінші және бесінші ... ... ғана ... ... ... ... қазынаның «алтын қапшығынан»
Нидерланды енді «борым» басқан елге айналды. ... ... ... ... ... 8 ... ... жетті.
1555 жылы V Карл тақтан өзі түсті. ... ... ұлы ІІ ... ... ... Нидерландыны, Испаниялық иеліктерін және Франис
– Контәні берді. Егер V Карл үшін ... оның ... ... ... ... ал ІІ ... үшін ол ең ... бөлік болып саналды.
Оның жүргізген барлық саясаты реакцияшыл испан дворяндарының ... ... Олар ... ... ... ғана шығып келе
жатқан әлсіз өскіндерін жойып, қол астарындағы елдерді ... ...... реакцияны бүкіл Европа елдеріне таратуға тырысты.
Өзінің көздеген мақсаттарына жету үшін ІІ Филипп мынадай ... ... ... ... ... ... ... Нидерландыда
сақтап қалу , елдегі өкімет билігінің бәрін де ... ... ... бас шұлғыған ... ... ... ... ... 4-тен 18-ге дейін көбейтіп, ересьтердің түбіне жету
үшін ... ... ... беру. Монарх мұнымен де шектелмеді,
борыштарынан құтылу үшін, ол 1557 жылы ... ... ... ... одан ... банклері өлшеусіз зиян шекті.
ІІ Филипттің енгізген жаңалықтары Нидерланды халқының әр ... ... ... ... Жаңа ... құру ... 1559
жылғы заң, еретиктерге қарсы ... ... ... көрсетті. Епископтарды тек университеттік білімі бар ... ... ... ... ... ... монастырьлардың
есебінен жалақы төлеп ұқстау ниетінің өзі ата тегі ... ... ... ... ету ... ... ... ақыларына зиян
келтіру қаупін туғызды. 1560 жылы Испанияда шетке шығарылатын жүнге ... ... ... байланысты Нидерландыға әкелінетін жүннің
бумасы жылына 40 ... 25 ... ... ... ... қатар Нидерландының
купецтеріне Испанияның отарларына баруға ... ... ... ... ... жанжал Нидерланды мен Англияның ... ... ... берекесін кетіріп, мыңдаған ... ... ... ... да ... ... тарапынан жүргізілгендіктен
ұлттық езгінің сипатына ие бола ... ... ... ... ...... Маргарита Нармская мен оның қол шоқпары
кардинал Гранвелланы бұл елдегілер мейлінше жек көрді.
Революциялық ситуацияның пісіп-жетілуі
Үкіметке қарсы оппазияның ... ... ... ... де ... ... негізгі тобы әуелі үш оппазицияның үш шонжары,
Мемлекеттік советтің мүшелері – ... ... және ... Эгмонт пен
Горнның төңіректеріне топтасты. Дворяндар ... ... ... наразылық жасады және шіркеуді өздеріне қолайлы рухта
реформалап барып, монастырьлардың ... ... ... есебінен
өздерінің финанс жағдайларын түзеп алмақ болды. Осыған байланысты ... ... пен ... ... да бастады. Халықтық қозғалыстың
өрлеуге айналғанын көрген дворяндар бір ... оны ... ... қашқылары да келмеді, екінші жағынан, олар бұл қозғалыс
өздерін де ойрандатып ... пе екен деп ... ... ... ... ... ақсүйектер Мемлекеттік советте үкіметті
сынады, ... ... ... ... ... ... ... немесе жұмсартуда, испан әскерлерін әкетуді және ... ... ... ... ... ... өтінішін тек корольға жеткізіп, оның
шешімі қабылданғанша еретиктерді қудалауға шек қоюға уәде берді.
Осы екі ... ел ... ... да ... түсті, 1566 жылы
дворяндардың одағы консисторийлермен шарт ... ... ... ... үшін ақша алды.
Испан өкіметтері саяси жағынан мүлдем оқшауланып қалды. Тіпті билеп-
төстеуші топтардың өздері де енді ескі ... ... ... ... Ел ішінде революциялық ситуация туды.
Революция ... тап ... ... ... ... көпшілігі шын революциялық пиғылда болмады. Тек
олардың кейбір бөлігі ғана оқиғалардың өріс алуына ... ... ... ... ... ... Олар испандықтармен бар ынтасын сала
адал соғысты, бірақ саяси жағынан енжар элементтермен ... ... ... ... ... ... «асыра сілтеушілігіне» қарсы
шығып, саяси ұмыраға келуді дұрыс деп ... ... ... ... ... мен «сабырсыздығын» құптамай колвинистік
енжар дворяндармен одақтасты.
Нидерландияның буржуазиясы орта ... ... ... бөлініп
кете алмады, оның феодализмге және Испан абсалютизміне деген антагонизмі
біржола пісіп жетілмеді. Оның ... жаңа ... ... ... бола ... ... ... сияқты алдыңғы
қатарлы бөлігі ғана өзінің таптық мүдделерін ұғына бастады. Ол ... ... ... қолына алды. Өзінің объективтік
міндеттерді буржуазиялық болып ... ... келе ... ... ... ... атқаруға тиісті болды.
1566 жылғы иконға қарсы көтеріліс.
Нидерланды ... ... мен ... ... ең ... ... қарсы көтеріліс болды. 1566 жылы 11 ... ... ... халықтың қарулы отрядтары Кондахот,
Арментьер және Кассель ... ... ... ... мен ... және ... ғибадаттың басқа да заттарын талқандады.
Шіркеулердің қымбат асыл заттарын кейбір жерлерде ... ... ... ... жетім жесірлерге берілетін көмек ретінде пайдаланды.
Көтерілістің барлық күш жігері Испан билеп – төстеушілерінің қорғанышы
– католиктік шіркеуді талқандауға жұмсалды. Тек бір ғана ... ... ал ... ... – 5500 ... ... ... солтүстікке қарай ойысты. Оларды барлық жерде де кальвинистік
консисторийлердің өздері, ал ... ... – жеке ... ... ... ... ... Көтерілістің базасы Фландрия,
Брабант, Турне, Голландия, Зеландия және ... ... ... шеткергі
арграрлық провицияларда кең қанат жая алмады, ал кейбір ірі қалаларды ғана
қамтыды. Өкіметтер ... ... ... 1566 жылы 23 ... ... жоюға, «плакаттарды» жұмсартуға, кальвинистік уағыздың бұрын
таралған жерлеріне ... ... ... берді. Дворяндар одағының
мүшелеріне кешірім бергендігін мәлімдеуге мәжбүр болды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Нидерландыда жүргізген террористік тәртібі. 1567
жылдың ... ... ... ... ... ... Альба
Нидерландыға келіп кірді. Ол бұл елдегі ... ... ... ... ... ... басталды. Елді билеп-төтеуші қожалар
инквизиторлар мен испан ... және ... ... ... ... штаттардың маңызын әлсірету және үздіксіз ақша алуды ... ... ... ... ... ... ұйғарды. Бұл жүйе бойынша барлық
дүние-мүліктерден біржолғы 1 проценттік салық, ал дүние-мүлікті сатудан ... және ... ... ... ... 10 ... ... алынды.
Товар ең аз дегенде оншақты делдалдар арқылы тұтынушыларға жеткізілетін
Нидерландының экономикалық жағдайларында 10 проценттік ... ... ... апатқа ұшырату болды. Бірақ Альба өзінің ерсі шешімін жою
туралы, тіпті Испанияға адал ... ... ... да ... ... қарсы халықтың партизандық күресі. Герцог
Альбаның жұртты қаңсыратқан терроры күйрек адамдардың үрейін ұшырды, ал ... ... ... кек алу ... ... түсті. Фландрия
мен Эноның орман-тоғайлары қаруланған жұмысшылар мен ... ... пана ... ... отрядтары испан салдаттарының кіші-гірім
топтары мен монахтарды, сот ... ... ... өлім ... ... тарту астыртын қимылдаған
консисториялардың ... ... ... жүзеге асырылды. Осы «орман
гездерін» бұқара ... ... ... азық-түлікпен қамтамасыз етті.
Өкіметтің және әскердің қимылдары туралы оларға үздіксіз хабарлап ... ... ... біршама өзгеше формада жүргізілді.
Онда матростар мен балықшылар, порт адамдары, кейбір кеме ұстаушылар және
дворян-кальвинистер кемелерге ... ... ... қарсы теңізде
соғыс жүргізді. Испандықтарға қарсы қимылдардың ойдағыдай жүріп жатқанын
көріп Германияда бой тосалап ... ... ... ... ... ... ... жүргізетін каперлік провасанның куәліктерін берді және оларға
өзінің офицерлерін де жіберді.
Принц Оринскийдің және ... ... ... ... ... барған дворяндар төңірегінде топтасқан принц
Оринский де испан деспотизміне қарсы күреске қосылды. ... ... және оның ... көздеген ниеттері халық партизандарын
мүлдем ... ... ... ... ... қимылының дерипуімен ІІ
Филиппті кеңшілік жасауға мәжбүр етіп, содан соң ... ... ... ... ... ... ... үзбеді.
Бұл жоспарлар мен олармен байланысты дипломатиялық келіссөздер құпияда
сақталды. Сыртан қарағанда ... өзін ... ... ... ал ... ықпалы сүйеушілері оны елдің азаттығы үшін «жан қияр және
риясыз» күрескер ретінде ... оған ... ... ... ... ... княздарының және француз гугеноттарының, көмегімен
принц Оринский 1568-1572 ... ... ... өзінің көбірек
қолдау табудан дәлелі болған оңтүстік және ... ... рет ... ... ... принц елді тонап-талауға құныққан басқа
жерлік жалдамаларға ғана артып. ... ... ... және
халыққа арқа сүйегісі келмеді. Принц Оринский мұндай саясаты мен тактикасы
теріс болып, Нидерландыда жүргізген соғыс операцияларының бәрі ... ... ... көтеріліс және елдің ... ... ... ... ... ... ... үшін, герцог
Альбаның жасаған мейлінше қатаң реакциясының өте бір ауыр ... ... жылы ол ... ... ... шаруашылық жағдайының
берекесі кетті, келісімдер бұзылды, мануфактуралар, дүкендер ... ... мен ... ... ... ... орасан зор алым-
салықтармен алмастырылды.
Не герцог Альба, не принц Оринский бұл ... ... ... баға бере алмады. Өзінің ең бас жауы принц Оранский және ... деп ... ... ... ... «мұжықтардың бірлігіне»
немқұрайлы қарады. «Бұдан келер бәле жоқ» деп мәлімдеп, ол ... ... ... Людовик Нассауский басып алған Монсаға аттандырды. Дәл осы
кезде солтүстіктегі «теңіз гездері», қалалық плебстер мен ... ... және ... ... ... ... билеушілеріне
айналып, үстемдік етті. Олар антииспандық пиғылды болған элементтердің
бастарын қысып ... Бұл ... ... ... ... де ... мен испан өкіметтерінің зорлық-зомбылықтарын
әшкерелеуге батылы барғандардың бәрін де инквизицияның зынданына ... ... ... жек ... Испандықтарға солтүстік
провинциялардың ... де ... ... ... отрядтарын
басқарды. Кальвинистік және антииспандық пиғылдағы дворян-оранжистермен
саяси одақта ... ... ... ... ... ... ... болды. Олар бірте-бірте өкіметті өздерінің қолдарына алып,
қалалардың магистраттары мен провинциялардың штаттарына бекіне бастады. Бұл
бағыттағы маңызды қадамдардың бірі ... ... ... болып табылады.
Принцтің аристократиялық әулеттен шығуы, оның басқа жерлік монархтармен
қарым-қатынастары, ... ... ... ... ретінде танылғандығы
принті қоғамның әртүрлі топтарына нағыз тиімді және беделді адам ... ... ... ... ... үшін тым ауыр болды.
Өзінің жіберген қателігін ... ... енді ... ... ... жұмсады. Қаруланған бұқара халық испандықтарға барлық
жерде де жан қиярлықпен қарсылық көрсетті. ... ... ... жеті ай бойы (1572 ж. ... – 1573 ж. ... ... ... Нидерландыда қолданған ... ... енді ... де ... оны 1573 жылдың аяғында Испанияға
қайта шақырып алды. Бірақ 1575 ... ... ... ... жасауларын
тоқтатпай жүргізе берді.
1576 жылғы сентябрьдегі көтеріліс. «Гент келісімі» Нидерландыда
наместник Альбаның орнына келген, дон Луис ... ... ... ... ... жеткенімен де, аса қиын жағдайға тап болды. Ақша ... ... ... жалақыларын ала алмады, көтерілісші халықтың
ерлік қарсылығына төтеп бере ... ... де ... 1576 жылы 5 ... кенеттен қайтыс болғаннан кейін өкімет Мемлекеттік советтің қолына
көшті. ... ... ... ... жағдайды билеп, басқарыпкете
алмайтын еді. Оның ... ... 1576 ... ... ... ... көтеріліске шықты, бірқатар ... ... ... ... тонады. Бұған наразылық ретінде орталық провинциялар мен ... ... ... ... бұрқ ете ... жылы 4 сентябрьде офицер-оранжистер басқарған брюссельдің қалалық
«милицияның» отряды, қала ... ... ... қолдауымен
мемлекеттік советтің мүшелерін тұтқынға алды. Испандықтардың ... ... ... ... Бүкіл елдің түпкір-түпкірін түгел
қамтыған революция мен азаттық соғыстың үшінші кезеңі басталды.
ІІ ... ... және ... дінді сақтап қалды,
соғысты тек испан бірлікшілеріне қарсы жүргізу қажет деп жариялады.
Голландия мен Зеландияның саяси статусы ... ... ... ... ... таратуларына немесе оны ... ... ... ... ... ... күресінің шиеленісуі
Нидерландыға жаңа испан наместнигі Хуан Австрийский келгеннен соң бас
штаттар, прогресшіл күштердің еркіне және ... ... ... ... дон ... ... жүргізді. 1577 жылы февральда «Мәңгілік
эдиктке» қол қойылды. «Гент келісімін» бұзбауға міндеттелген дон ... ... ... ... ... ... сол жылдың июнь айында-ақ дон
Хуан, бұрынғы тәртіптерді ... ... ... ... ... басып алып, Бас штаттардың ... ... ... ... басшылық рөліне ұмтылған кальвинистік буржуазия
қалалардың ұсақ буржуазиялық буржуазиясымен ... ... ... ... шаруалармен байланыс жасады, олар революциялық ... ... ... ең басты қозғаушы күші болғандарымен бірлесе
отырып, екінші ... ... ... ... пен ... ... топтарының арасынан шығып, принц Оринскийдің төңірегіне
жиналғандар, ... ... ... күресуші
күштерді»ымырасластырушылардың» ролін ... ... ... күштер Фландрияда бекініп қалуға әрекет етті. Оның ... ... ... ... ... Гент ... ... октябрьде жасаған көтерілісі бұл жоспардың күлін көкке ұшырды.
Реакцияшыл ... ... ... ... және ... ... алынды, қаланың билігі «18»-бен консисториялардың қолдарына көшті.
Католиктік реакционерлерге қарсы күрес басқа аудандарда да қызу ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік совет пен
Бас штаттарды өзіне бағындырғанда ғана оңай жете алатынын түсінген принц
осы үкіметтің ... өзін ... ... ... ... ... Ориский өз мақсатына жетті. Ол ... ... де, Бас ... да ... ете ... демократиялық қозғалыс.
Ерекше шиеленіскен күрес Гентте жүрді. Мұнда «18», «Гент келісіміне»
қарамастан , құдайға кальвинисше құлшылық ... ... ... ... ... ... олар қалалық ... ... ... ... ... ... «18» ... конфискелеп, оларды сатудан түскен қаржыларды қаланың
мұқтаждары мен өздерінің ... ... ... Бас ... ... жүргізген саясатына қарсы наразылық ретінде гентшілер алым-салық
төлеуді тоқтатты. Испан әскерлері мен принц Оранскийдің және оған ... ... ... ... ... жат жерден шаруашылыққа шақырылған
жалдамалылары тарапынан талан-таражға ұшырады.
1579 жылғы Аррас және Утрехт униялары 1578 ... ... ... ... ... ... ... Бас штаттарға қарсы ашықтан-ашық
көтеріліс жасап, оларды «бүлікшіл элементтерді» қостаушылар деп айыптады
және Нидерландыдағы ... жаңа ... ... ... ... ... 1579 жылы 6 ... «наразылар» онымен ресми
одақ жасады. ... ... ... ... ... және ... карольмен келісімге келу» болды.
Бұл келісімге 1579 жылы майда Арраста қол қойылды. Ал ... ... ... Эно, ... Дуэ және Ориш ... ... бекітті. Сөйтіп
бұлардың Испания алдына ресми түрде тізе бүккендігі танылды. ... ІІ ... ... ... ... ... ... испан
әскерлерін алып кетуге, католизмді ... ... ... ... ... ... қалпына келтіруге тиіс болды.
1579 жылы 23 январьда бөлініп ... ... ... құрған
Голландия, Фрисландия, Зеландия және Утрехт бұл актыға жауап ретінде Утрехт
униясының текстіне қол ... ... ... ... мен ... ... ... соның ішінде Гент те қосылды.Артуа мен эноның реакцияшыл
дворяндарының опасыздығына жауап ретінде ... ... ... жасаулары, олардың позицияларының тәуелсіз болуы ... ... ... Ол ... ... қол ... кейін де
контрреволюцияшыл дворяндармен келісімге ... ... ... ... ... текстіне 1579 жылы ... ... ... ... ІІ ... алдына тізе бүккенінен кейін ғана
қол қойды.
ІІ Филипптің тақтан түсуі.
Енді ІІ Филипптің жалған суверенитет жаятын ... та ... ... ... ... формасына көшу консисториялармен бұқара
халықтың революциялық инициативасына кеңінен жол ашып ... деп ... олар ... ... болдырмаудың бірқатар шараларын
қолданды. 1579 жылы август ... ... ... қозғалысты
тұншықтыруды ұйымдастырды. Елдің солтүстік провинциялары – Оверэйссел,
Фрисландия, Хропинген, ... және ... ... ... ... ... ал кансисториялардың ықпалындағы халық қарулы
күштері 1572 жылғы көтеріліс барысында қолдары жеткен қалалық және ... ... ... ... ... ... ... Осыдан
кейін, 1581 жылы 26 июльде ІІ Филипп тақтан түсірілді.
Елдің ... ... ... және оның себептері. Принц
Оранский және Бас ... 1582 жылы ... елге оның ... ... ... ... ... бірақ барынша билік құмар
авантюрист герцог өзінің ... ... ... ... мен ... ... оларды Францияға бағындыру әрекетін жасады. Бұл әрекетті
халықтың қарулы күштері басып ... ... оның ... ... ... ... мен Барбантта принц Оранский мен оның тіл алғыш Бас
штаттарының жүргізген саясатының ... бар ... ... көрінді.
Революциялық күштер әлсіреп қалды. Жат жердің әскерлерін пайдалану, ... ... ... ... беру ... ... көз алдында
тәуелсіздік үшін жүргізілетін соғыстың ... ... ... ... ең ірі ...... ... Инр, Брюгг және
Гентте ойдағыдай ... ... ... ...... ... ... алды. Қалаларды қорғау ұйымдастырылды. Ал
қаһармандық қорғаныстың өзі – ... ... ... ... ... басталды. Атап айтқанда, гент ... ... ... ... астыртын келіссөздер жүргізгені
әшкереленіп, ол өлім жзасына тартылды. Өз күштерінің ... ... ... бытыраңқылығын пайдаланып, шебер саясат пен стратегияны
айлакерлікпен ... ... ... ... оларды бірінен соң бірін
тізе бүгуге мәжбүр етті. 1585 жылы 17 ... ... ... ... мен Брабанттағы революция және азаматтық соғыс тойтарыс
тапты.
Революция мен азаттық соғысының бұлайша аяқталуына да ... ... мен ... ... ерекшеліктері, сонда –ақ
олармен байланысты топ күштерінің орналасуы елеулі роль атқарды. Жергілікті
мануфактура ... ... ... ... олардың өндірістік қызметін
Испанияның қарым-қатынас үзілгеннен кейін мүлдем әлсіретіп тасталды.
Буржуазияның ... ... және ... ... ... капиталдарын
маман жұмысшыларын және өндірістік құпияларын алып, ... ... ... ... бос ... ... ... өздерінің
басшыларынык опасыздықтары мен үкіметтің жазалау шараларын ... ... Ал ... мұдделері жағынан орта ғасырлықпен
жәнеИспаниямен ... ... ... пен дворяндардың және дін
иелерінің революцияшыл ... ... ... ... ... ... испандықтардың күшейе түскен соғысшабуылы шешті. 1576 жылы ... ... ... құлауымен аяқталған көтерілістің үшінші
кезеңінің әнтижесі осындай болды.
XVI ғасырдың аяғындағы құрама
провинциялардың республикасы
Солтүстіктегі жағдай мүлдем ... ... онда ІІ ... ... кейін Утрехт қаласының негізінде ... ... ... ... мен ... буржуазиясы және купестері
1576 жылғы көтерілістің ... ... ... ... ... ... заңдары мен өкіметтің жарлықтарын жою шаруашылық
өмірдің бірқалыптылығын бұзу, реакционерлерді қалалық магистраттардан ... ... ... ... ... ... ... қарамастан, бұл провинциялардың экономика жағынан өрлеу ... ... ... ... ... ... ... қалаларынан
эмигранттардың үсті-үстіне ағылуы тездетіп жіберді. 80 – жолдардың орта
шенінен ... ... және ... провинциялардың бұрында онша дами
қоймаған экономикалық қарым-қаныстар толық үзілді.
Республикадағы тап күштерінің орналасуы 1572 ... ... ... ... ... алигархиясы ел басқаруды өз
қолына алды, ал консисториялар барған ... ... ... ... берді. Өмір жолымен саяси мақсаты мейлінше күрделі, әрі ... ... ... 1584 ... ... ... астыртын жіберген
жалдамалы жендетінің қолынан қаза тапты.
Аристократиялық оппазицияның, одан соң дворяндық эмиграцияның көсемі,
герцог Альбаға қарсы бірнеше рет жорық ... ... ... ... ... ... провинцияларды басқарып, Испанияға қарсы күреске
аттанып ұлттық күштердің қалыптасуына ат салысты. Принц Оранский іс ... ... ... ... қанатының көсемі болып,
Нидерланды буржуазиясы мен кальвинистік дворяндардың арасындағы ... ... ... ... тар ... салдарынан ол өзі басқаруға
тырысқан оқиғалардың шын ... ... ... ... жүзеге асырмақшы
болған жоспарларының күйрейтіндігі Утрихт униясын бекіткен кездің ... ... ды. ... оның ... аренадан кетуі Республиканың
келешектегі тағдырына елеулі зардаптарын ... ... ... саяси ағым ретінде өрістеп дамыған әлеуметтік негізі,
принц өлгеннен кейінде өмір сүре ... Бұл ағым ... ... ... мен ... ... ... Испания мен
күресте бұрынғысынша халықтың қарулы ... ... ... ... басқа жердің патшаларынан алуға талаптанды. Ол тіпті республиканың
тәуелсіздігінен өз еркімен ... ... ... ... ... бір
формада қамқоршылығына кіругеде даяр тұрды. Тек сол держава Испанияға қарсы
жүргізілетін соғысты өз міндетіне алса ... ... ... кейін оның баласы Мориц Нассауский (1585-1625)
статхаудер болып тағайындалды. Бірақ Француз каролі ІІІ ... ... ... ... ... ... елдің суверенитеттілігін
беру туралы келіс сөздер жүріп жатты. Бұл ... ... ... бас ... ... 1585 жылы ... ... ретінде өзінің
сүйкімді ісі граф ... ... ... Лейстер республиканың
Англияның правосыз шұлауына және оның пайдакүнемдік сыртқы ... ... ... ... ... ... Англияға кері
шақырылды. Осы оқиғалар мен ... ... екі рет ... ... ... ... билеушісі купестердің
олигархиясына осындай қауіпті әрекеттерді тоқтатып ... ... ... ... жасау саясатына көшуге түрткі салды.
1609 жылғы уақытша бітім
1585-1609 ... ... ... ... ... және
Франциямен бірлесіп Испанияға ... ... ... ... ... ... қолбасшы және әрі іскер ұйымдастырушы Мориц
Нассауский басқарды. Республиканың ... ... ... ... ... ... ... сүйенген Мориц испандықтар уақытша басып
алған жерлерді қайтарып алды. Және ... ... ... ... оңтүстік Нидерландыға ойыстырды. Сонымен қатар республиканың әскери
теңіз күштері «Жеңімпаз Армада» талқандалғаннан кейін Испанияның әлсіреуін
пайдалана отырып, оның ... ... ... ... ... қимылдар
жүргізілді.
Испания бірнеше рет тойтарысқа тап болғаннан кейін, 1609 ... 12 ... ... ... жасауға мәжбүр болды. Шарт бойынша
құрама ... ... ... және оның Ост – ... ... мен сауда-саттық жүргізу правосы танылды. Шелді
өзенінің ... ... ... ... ... ... деп
жарияланды.
ІІ-тарау. Нидерланды буржуазиялық революциясының сипаты
XVI ... ... ... ... ... ... буржуазиялық революцияның ішінен ерекше орын алады. «1789
жылғы революцияның үлгісі тек 1648 жылғы ... ... ал 1648 ... тек ... ... ... ... ғана еді. Бұл
революциялардың әр қайсысы ... үлгі ... ... ... ... ғана ... өзінің мазмұны жағынанда жүз жыл шамасында ілгері
кеткен» - деп жазды Маркс.
1648-1789 ... ... ... ... ерекше сипаты, солкездегі Нидерландыда революцияның,
буржуазия таб ретінде ... ... және оның ... ... ... ... жетілмеген еді. Революцияның идеологиялық туы
Кальвиннің діни доктринасы болды: ... ... ... - деп ... Ф. ... Ал сырттан қарағанда революция Испанияға
қарсы азаматтық соғыстың формасында болды. Тәуелсіздік үшін ... ... ... ... мәні ... ... ... әлеуметтік-экономикалық және саяси алғы шарттар
жасалған солтүстікте ғана ... қолы ... ... ... ... Нидерланды
Испандықтар жаңадан жаулап алған Нидерландының оңтүстік провинциялары
Испан пролитарниатына айналдырды. Бұлар ІІ ... қызы ... ... ... Альберт Габсбургтің (1598-1621) номиналды суверенитетінде
болды. Бұл провинциялардың экономикасы ауыр кезеңдерді басынан кешірді. ... ... ... Фландрия мен Брабант аграрлық өңірге
айналдырылды. Олардың берекесі қашқан қалаларында ... ... ... ... ал ... шеберлер патрициат және орта ... ... ... ие ... ... ... католиктік шіркеу
өздерінің орта ғасырлық артықшылықтарын сақтап қалды. ... ... ... ... ... ... қатаң жүйесін орнатты.
Тұтас алғанда Испандықтарға жақындау тәртіптер орнатылды, ... ... ... ... ... ... ... бірінші жартысында құрама провинциялар республикасының
экономикалық дамуы
Құрама провинциялардың республикасы жат жерлік үстемдікке қарсы
революциялық ... ... ... ... ... алғашқы
буржуазиялық революция болды. Кейіннен шаруашылық ... ... ... ... жүн ... ... XVII ... жылына 70-120 мың тай мата өндірілді. Броттердамда және басқа
қалаларда пүліш, ... және ... ... ... дамытылды.
Амстердаммен Заанданның берфтерінде республиканың өз мұқтажы үшін ... ... ... ... ... ... ... орындау үшін
кемелердің барлық ... ... ... ... ... ... ... дейін жетті және жылына ауланатын балықтың бағасы 22 млн. гульден
болып есептелінді.
Республиканың сауда ... 1602 жылы ... ... ... ... ... ... арта берді. Бұл компанияны Амстердамның
ең бай ... ... Оның ... ... ... ... мен Энхейзенде орналасты. Компанияның ең басты иеліктері
Малукк және Зонды аралдарында, ал ... Үнді ... ... ... ... және ... ... Акционерлердің жылдық
орташа дивиденты 18% құрады. Бұған тағылық әдістерді қолдану барысында қол
жетті: бүтін бір ... ... ... және құлдыққа айналдырылды,
монополиялық жоғары бағаны ұстап ... үшін ... зор ... ... ... ... түгел жойылды. Голланд кальвинистері
отарларда тұратын байырғы халыққа ... ... ... ... ... ... Европадағы ең тұңғыш буржуазиялық ел
отарлардағы өзінің «мәдени миссиясын» ... ... ... ... ... ... ... және қалыптаса бастаған
дүние жүзілік сауда және ... ... ... ... ... бүкіл республиканың саудасынан алған оның үлесі орташа ... ... ... ... ... ... пайда болды, ал 1609
жылы банк ... ол кең ... ... және ... ... айналысты.
Республиканың ауыл шаруашылығында едәуір ... ... ... шығып кеткен дворяндар мен дін ... ... ... ... ... ... шаруалары сатып алды.
Голландия мен Фрисландияда бұл жер жөніндегі ... ... ... ... болды. Алайда шіркеу десятиналары сақталды. Бірақ ... ... ... ... Олардағы купестердің алегархиясы
өзінің ... ... ... ... ... шығындарын
шаруалардың мойындарына артты. Ауыл шаруашылық өнімдеріне және ... ... ... ... ... ... алым-салықтар салынды
мұндай жағдайларда жоғарлы товарлы фермерлік шаруашылық қана тиімді болды.
Республиканың ... ... ... ... ... Утрехт униясының
ережелеріне негізделді. Негізгі заңдарды шығару, ең ... ... ... Бас ... ... ... ... әрбір
провинция, депутаттарының санына қарамастан, бір ... ие ... ... алған нұсқауларына сәйкес дауыс ... ... ... статкаудердің арбитраждық принципін ... Бұл ... егер ... ... ... ... келе ... ғана қолданылады. Бірақ Бас штаттар мүмкіндігінше бір ауызды
шешімдер қабылдауға тырысты.
Бас штаттар мен қатар федералдық ... ... ... ... көп дауыс жинау барысында қабылданды. ... ... ... және ... ... ... Оның ... басқарды, ал
оның іс жүзіндегі ... «ұлы ... ... Бұл ... әдетте
статкаудерге қарама-қарсы, билеп төстеуші көпестер алигархиясының қойған
адамы атқарып отырды. Мориц ... ... ... арасында
болғандықтан пенсионарийдің маңызы арта түсті. Мемлекеттік советтегі
дауыстар, провинциялардың ... ... ... ... ... ... ... жағдайға ие болу үшін оларға
өздерінің ... ... ... ... алса жетіп жатты.
Провинциялық штаттар жергілікті мәселелерді шешуде үлкен автономиялыққа ... ... ... әлеуметтік құрамы және жұмысының сипаты
әртүрлі еді. Голландияның штаттарында дворяндар бір ... ие ... ... ... ... Ал ... ... алигархиясы 19 дауыстың 18-
не ие болды. ... ... ... дворяндармен бірге
шаруалардан отыз және қалалар тұрғындарының 11 депутаты мәжіліске қатысты.
Құрама ... ... ... ... саны өте аз ... ... республикасындағы билік іс жүзінде Голландиямен
Зеландияның билеуші ... ... ... Олар ... ... қысым көрсетті.
XVII ғасырдың бірінші жартысында республикадағы
әлеуметтік саяси күрес
Республиканың ... ... ... ... ... ауыр болды. Олар бұрыңғы қалпында правосыз күйінде қала берді.
Жұмыс ... ... ... ... 12-14 ... ... ... негізгі тұтыну товарларының бағалары барлық Европалық
елдердегі бағалардың деңгейінен ... ... ... республиканың билеп-
төстеуші купестерінің пайда қорлықпен енгізген талюжия-салық жүйесі себепші
болды. ... ... ... республикада нақты жалақы төмен болды.
Соғыстың қайта басталуы. Бестфаль бітімі
1621 жылы қимылдары қайта басталды. Олардың ... ... ... ... ... ... құтылу ғана емес, 1609 жылғы
жасалған ... ... ... қол ... ... баянды етіп, ұлғайта
түсу болды. Ал ... ... 30 ... ... ... бөлігіне
айналды.
Республиканың ішкі саяси өмірінің белдеуі тағыда соғыс болды. Билеуші
купестер алигархиясы Морис Нассаускийге барынша ... ... ... ... ... ... ... жасады, тіпті-ондағы қамауға
алынған Испан гарнизонына қару-жарақ пен ... ... ... ... XVI ... мәдениеті
XVI ғасырда капиталистік укладтың пайда болуы және осыған байланысты
әлеуметтік ... ... ... ... жаңа ... ... сай ... идеалогиямен мәдениеттің прогрессивтік формаларын
туғызды. Олар феодализмге және оның ...... ... ... Осы ... идеал қозғалыстағы жетекші орынды гуманизм
және оның XVIІ ғасырдың бірінші ... аса ... ... ... ... ... мектепте оқыды, содан кейін сол кезде мақтаулы
аттағы шыққан девенттердегі қалалық ... ... ... 1486 ... ... ... тағы бір ірі ... Филипп Марникс фан Синт
Алдехонде болды (1538-1598). Аристократиялық семьядан шыққан ол ... еді. Оның ... өте ... болды. Марникс сен.імді
кальвинист, «дворяндар одағының» белсенді мүшесі, ... ... ең ... кеңесшісі болды. Ол халықтың бойындағы данышпандығымен
қуатына сенбеген Оранскийдің аристократиялық менмендігін қолдады. ... ... ... ... күрестің талаптарына бағындырды. Оның
«қасиетті Рим ... ... атты ... (1569) әшкерелеуші
антикатоликтік панфлет болса, ал ... ... ... ... гимніне айналды.
Қорытындылап айтқанда Нидерланды буржуазиялық революцияның ... ... ... ... кеткен, басқа мемлекеттерде үлгі болардай
еді.
Нидерланды буржуазиялық революциясы Испандықтарға ... ... ... ... ... ... Бірақ Нидерландыда қарастырылып
отырған уақытта буржуазия таб ... ... діни ... шықты. XVIІ
ғасырда буржуазияланып кеткен ағылшынның «жаңа дворяндарына» ... ... ... ... ... қала ... ... Нидерланды буржуазиялық революциясы монуфактуралық
кезеңде ... ... ... ... ... орын ... революцияның үлгісі тек 1648 жылғы революция болды,ал 1648 жылғы
революция тек Нидерландылықтардың Испанияға ... ... еді. ... әр ... өзіне үлгі болған революциямен салыстырғанда
уақыт жағынан ғана емес, өзінің мазмұны жағынанда жүз жыл ... ... - деп ... ... ... ... ... Нидерланды
революциясының ерекше ... ... ... ... таб ... ... болмаған және оның дворяндармен абсолютизм
жөнінде таптық антагонизмы ... еді. ... ... туы
Кальвиннің діни доктринасы болды: «Кальвинизм Голландияда республиканы
орнатты» - деп жазды Ф. Энгельс. Ал ... ... ... ... ... соғыстың формасында болды. Тәуелсіздік үшін ... ... ... ... мәні ... қалды.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Реформационное ... ... ... ... в первой половине
XVI в. Москва 1964 г.
2. С.Д.Сказкин ... ... ... ... 1979 ... А ... революция». Москва 1967
4. Чистозвонов А.Н. «Бюргерство и буржуазия Нидерландах (XV- XVIІІ в.в.)»
Москва 1984 ... ... А.Н. ... ... ... XVI в.» ... Чистозвонов А.Н. «Становление государственного строя республики
Соединненних провинций средние ... ... ... ... Н.Н. ... ... XV- XVI в.в. Л..1987
8. Всемирная история. М..1980. 8 т.
9. История стран Азии и Африки в средние века. М., ... В.Ф. ... ... ... М., ... Н.Ф. ... средних веков. М., 1985.
12.История стран Европы в средние века. М., 1975.
13.Косминский Е.А. Историография средних веков Х в. – ... ХІХ в. ...

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Капиталзмнің колониалдық жүйесінің құрылуы және дамуы4 бет
Англияның мануфактурадан фабрикаға өтуі. Өнеркәсіп төңкерісі15 бет
Ағылшын буржуазиялық революциясы7 бет
Ағылшын революциялық аграрлық заңдары18 бет
Германиядағы қараша революциясы45 бет
Революция қарсаңындағы саяси күштердің қалыптасуы26 бет
Француз буржуазиялық революция13 бет
Ұлы Француз буржуазиясының ревалюциясы55 бет
1905-1907 жылдардағы революцияның Қазақстанға саяси дамуына әсері.9 бет
1917 ж. Қазан революциясы және Қазақстанда Кеңес өкіметінің орнауы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь