Үндістан Республикасының әлеуметтік-экономикалық жағдайы (70-80 жылдар)

Кіріспе 3.13 бб.
1. Үндістан республикасыныңілеуметтік.саяси дамуы
(70.80 жылдар) ..14.19 бб.
1.1.Үндістандағы саяси өзгерістер (70.80 жж.) .14.16 бб.
1.2. Үндістандағы саяси.мемлекеттік, құқықтық құрылыстағы өзгерістер .17.19 бб.
2. Үндістан республикасының 70.жылдардағы өнеркэсібінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20.38 бб.
2.1.Негізгі өндіріс салаларының дамуы 20.29 бб.
2.2.Үндістандағы қатнас жолдары 29.36 бб.
3. Үндістанның ауылшаруашылығының даму барысы (70.ші жылдардағы) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37.51 бб.
3.1. Ауылшаруашылығындағы қайта құрулар 37.41 бб.
3.2. Майлы дәнді дақылдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .42.45 бб.
3.3. 70.ші жылдардағы Үндістан республикасының саудасының дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..46.51 бб.
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .52.53 бб.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...54.55 бб.
Үндістанның тәуелсіздігі туралы заң 15 тамыз 1947 жылы күшіне енді, осыған байланысты Британ ұлттар бірлестігінде доминиинлық статус берді. Еддің мемлекеттік-құқықтық статусын өзгерту елдің дамуына жаңа жол ашып берді. Ұлттық жиналыс өзінің заңдарын шығаруға құқықты болды. Үндістанның еркін алғашқы үкіметі өзінің жұмысын бастады. Ұлттық жиналыстың төрағасы болып Үндістан Ұлттық Конгресінің (ИНК)-Раджендра Прасад, ал Үндістанның бірінші премьер министрі Джавахарлал Неру болды. Жаңа мемлекеттік өкіметтің негізгі мақсаты басқару аппараты мен қарулы күшті қайтадан құру, жаңа конституция қабылдау болды. 1949 жылы карашада Үндістан ұлттық жиналысы конституцияның жобасын талқылап бекітті, оның негізіне демократиялық тәртіпке негізделген нарықтық экономиканың заңдылықтарының құқықтық неіздері алынды. 26 қантар 1950 жылы Конституция қабылданды, осы күн Республика күні болып есептелді. Осы Конституция бүгінгі күнге дейін қолданылып отыр, ол елдің дамуъша байланыеты қосымшалар мен түзетулер еңгізіліп отырылады, Ол басында 22 бөлімнен тұрды, 395 бет және 9 беттік қосымшадан. Ол дүние жүзіндегі көлемі жағынан ең ірі конституция болып саналады. Оның бөлімдері өте ұқыпты, талдана отырылып жазылған. Оны жазуға елдің щрнекті саяси қайраткерлері қатысты: Дж. Неру, Р.Прасад, Б.Р.Амбедкар, П.Ситарамайя. Осы Конституцияға байланысты Индиялық Одақ еркін Парламенттік Республика болып жарияланды, Негізгі принципі демократизм және секуляризм. Мемлекет басшысы Президент- ерекше құқыққа ие, ол қарулы күштердің басшысы, премьер министр мен орталық үкіметтің министрлерін тағайындайды, парламент сессиялары арасында заң шығарады және оның күшін жоя алады, конституцияның күшін жоя алады. Заң шығарушы жоғарғы орган Орталық Парламент, ол екі палатадан тұрады: Халық палатасы (Лок сабха) және штаттар Советі (Раджья сабха). Халық палатасы 5 жылға дауыс беру арқылы сайланады. Дауыс беруге 21
1. Антонова И.А. История Индий. М., 1979.
2. Вейц Г.М. Управление государственными предприятиями в развивающихся странах. Л., 1972.
3. Владимировский Л.А. Экспортные отрасли и экспорт Индий. М.,1970.
4. Васильев Л.С. История Востока. Т.1,2. М., 1998.
5. Грановский А.Е. Внешние финансовые ресурсы и экономическая самостоятельность Индий. М.,1975.
6. Егоров И.И. Экономическая эффективность государственного сектора Индий. М.,1972.
7. История стран Азии и Африки. Ч.І.. Ч.ІІ. М.,1990, 1991.
8. Константинов Р.Н. Социалыю-экономическое развитие независимой Индии. 1979.
9. Куныциков М.Н. Современная Индия: монополий и полктики. М.,1974.
10. Ландавала Р.Т. Вехи развития. //Новое время. 1977. № 3.
11. Левковский А.И. Третий мир в современном мире. М.,1970.
12.Мольяров О.В. Роль государства в социально- экономической структуре Индий, М.,1978. ІЗ.Мельников А.М. Сельскохозяйственный пролетариат Индии. Раб.класс и совр. Мир. 1978.№1. 14.Миньяр-Белоручев В. Грани «зеленой революций». Азия и Африка сегодня. 1975. №1. ІЗ.Муратов М.Х. Республика Индии: успехи и трудности развития. Л.,1968.
16. Миронова Е.И. Рынок прод.зерна в современной Индии . М.,1972. 17. Низамов А. Индия на рубеже 80-х годов. Международная жизнь. 1980.№2.
18. Непесов М, Индия. Международная жизнь, 1980. №11.
19. Новейшая история стран Азии и Африки XX века 1945-2000.М,2001.
20. Рябишша Э.Д. Кредитно-банковская система совр. Индии. М.,1972.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
ТАҚЫРЫБЫ : Үндістан республикасының әлеуметтік-экономикалық жағдайы
(70-80 ... 3-13 ... ... ... ... ... ..14-19 ... саяси өзгерістер (70-80 жж.) .14-16 ... ... ... ... ... ... бб.
2. Үндістан ... ... ... өндіріс салаларының дамуы 20-29 бб.
2.2.Үндістандағы қатнас жолдары 29-36 бб.
3. Үндістанның ... даму ... ... ... ... ... 37-41 ... дәнді дақылдар.................................................42-45
бб.
70-ші жылдардағы ... ... ... ... бб.
Пайдаланылған ... ... ... ... заң 15 ... 1947 жылы ... енді,
осыған байланысты Британ ұлттар бірлестігінде ... ... ... ... ... ... елдің дамуына жаңа жол ашып
берді. Ұлттық жиналыс өзінің заңдарын ... ... ... ... алғашқы үкіметі өзінің жұмысын бастады. Ұлттық жиналыстың төрағасы
болып Үндістан Ұлттық Конгресінің (ИНК)-Раджендра ... ал ... ... ... ... Неру ... Жаңа мемлекеттік өкіметтің
негізгі мақсаты басқару ... мен ... ... қайтадан құру, жаңа
конституция қабылдау болды. 1949 жылы карашада Үндістан ұлттық жиналысы
конституцияның ... ... ... оның ... ... негізделген нарықтық экономиканың ... ... ... 26 ... 1950 жылы ... ... осы ... күні болып есептелді. Осы Конституция бүгінгі күнге дейін
қолданылып отыр, ол ... ... ... ... мен ... ... Ол басында 22 бөлімнен тұрды, 395 бет және 9 ... Ол ... ... көлемі жағынан ең ірі конституция болып
саналады. Оның бөлімдері өте ... ... ... ... Оны ... ... ... қайраткерлері қатысты: Дж. ... ... ... Осы ... ... ... Одақ
еркін Парламенттік Республика болып ... ... ... және ... ... басшысы Президент- ерекше құқыққа ие,
ол қарулы күштердің басшысы, премьер министр мен ... ... ... ... ... арасында заң шығарады және
оның күшін жоя алады, ... ... жоя ... Заң ... ... ... ... ол екі палатадан тұрады: ... ... ... және ... Советі (Раджья сабха). Халық палатасы 5 жылға дауыс
беру арқылы сайланады. Дауыс беруге 21 ... ... ... ... ... үнемі қызмет жасайтын орган, оның құрамы 2 ... ... ... ... ... мүшелері 6 жылга сай-ланады. Атқарушы
өкімет губернаторлар арқылы ... Оны ... 5 ... бір ... ... ал заң ... ... штаты екі палатадан тұрады
жоғары (совет) және төменгі ... ... ... ... ... бөлінеді: облыс, округ, уездер, деревнялар.
Конституция қабылданғаннан кейін 5-10 жылдан соң тіл мәселесін ерекше
комиссия қарап ол бойынша ... ... ... ... хинди
тілін пайдалануды еңгізді. Конституция бойынша Үндістанда 15 тіл негізгі
тіл деп ... және ... тіл деп ... ... каннада, малаялам,
телугу, ассами, бенгали, гуджерати, хинди, кашмир, ... ... ... ... санскрит. Сөйтіп 1950 жылы қабылданған Коституция Индия
Одағының ... заңы ... ... ... дамуының жаңа кезеңіне
республикалық сатыға жол ашты.
Азаттық алран елдердің бейбітшілік сүйгіш сыртқы саясатының ... ... ... бар, яғни бейбітшіліктің сақталуы оларға ... ... шешу үшін ... ... ... үшін ... қажет.
Сондықтан да азаттығын алған жас елдер мәселесі, олардың тәуел-сіздігінің
сақталуының бүкіл адамзат үшін ... ... ... Ал ... ... ... ... тәуелсіздікке жетудің алғаш-қы қадамы. Міне
сондықтан да қай ... ... ... ... ... тығыз байланысты жатыр.
Өз тәуелсіздігін алғаннан соң капиталистік даму жолына түскен Үндіс-
тан мемлекетінің саяси аренадағы орны ерекше.
Біріншіден, ... ... ... ... ... ... ... жогары дөрежедегі өнеркәсібі бар ел. Сонымен қатар екіншіден,
Үндістан ... ... ... мен ... толы ел.[1]
Үшіншіден, Үндістанның тәуелсіздік жылдары қол ... ... даму ... мүмкіндіктерімен қатар оның ... де ... ашып ... Ал ... өзі ... даму ... жас мемлекеттің даму барысындағы пайда болатын кедергілер мен
қиыншылықтарды жеңуге дәрменсіз ... ... ... ... дамыған
капиталистік державалар қатарына шыру мүмкіндігін көреетіп берді.[2]
Төртіншіден. ... ... ... ... ... ... бәріне тән жалпы тенденцияларды білуге мүмкіндік береді.
Үндістан ... ... ... ... 3,27 млн.кв.км.
Онда бірнеші жүздеген ұлттар, халықтар және тайпалық бірлестіктер ... ... ... ең ... ... ... ... тамилдықтар, бихарлықтар, гуджарат-тықтар, ... тағы ... ... Дели ... Мемлекеттік тілі хинди, екінші
мемлекеттік тіп уақытша сол ағылшын тілі болып ... ... 80 ... ... ... ... 11 ... ислам, 2,6 пайызы - христан, ... ... ... аса ... ... ... ... отары больпг келді,
Өз тәуелсіздіктерін алу үшій олар ... ... ... ... ең ірі ... ... жж. ... сипахилық көтерліс
деп ат алған кетерліс, 1918-1922 жж., 1928-1933 жж. ... және 1942 ж. ірі ... ... ... және Дж. ... болған ұлт-азаттық қозғалыстар, 1946 ж. инлиялық ... ... ... ... ... ... ақыры олар
өз тәуелсіздігін алды. 15.ҮІІІ. 1947 жж. ... ... ... ж. ол ... деп ... Осыдан кейін ел ... күш пен ... күш ... ... ... ... ... мәселеде күрес тоқталмай ұзаққа созылды.
1969-1972 жж. Үндістандағы сол жақ және демократиялық ... ... жеңе ... ... заң ... орында үстемдікке
ие болды. Парламент сайлауында 1971 ж. мартта ... ... ... ... ... ... елді қайта құру бағдарламасын жариялай
отырып парламентте көпшілік дауысқа ие ... ... 35 не ... март 1971 жылы ... ... ... басқа сол жақ және
демокартиялық күштердің қолдауымен елде көптеген ... ... ... ... ... ірі ... ... қарамағына алып ұлттық банк
деп жариялады, жалпыға ... ... ... ... ... өсірді, бұрынғы княздарға берілетін пенсиялар мен жеңілдіктерді
жойды.
Бірақ ... он ... ... ... ... ... қайта-
құруларға қарсы күресін тоқтатпады. Олар елдегі жұмыссыздықты, әлеуметтік
қиыншылықтарды үкіметтен көріп халық арасында мемлекет ... ... ... ... ... ашық ... шыға ... Август 1974 ж.
реакциялық партия Сватантра, ... ... ... ... ... ... мен басқа реакциялық күштер жаңа партия Бхаратия
лок дал ... ... ... ... жаңа ... ... ... күрес орталығы Бихар штаты болды.
Реакциялық топтарға қарсы демократиялық топ пен сол жақты жақтаушыдар
жалпы елдегі жаңа дамуды ... ... ... ... ... ... ішкі ... сақтау үшін И.Ганди үкіметі 1975 ... елде ... ... еңгізді. Ол бойынша көптеген оң жақты жақтаушы
партиялар жұмысына шек қойып оларды жапты, ... ... елде 20 ... ... ... тұрмысын жақсартуға арналған бағдарламаны жариялады.
Онда: аграрлық реформа, жері жоқ ... ... ... ... ... ... ... салу т.б. 1975 ж. парламент жиналысында осы бағдарлама
көпшіліктің қолдауына ие ... ... ... ... ... ... ие деп ... мемлекеті сыртқы саясатта да бейбітшілік қарым-қатнастарын
жүргізді. Көрші жатқан елдермен достық келісім шарттарын жасап ол ... ... ... ... ... 1973 ж. ... КСРО-мен,
1972 ж. басынан бастап көрші ... ... ... ... ... ... ... Пакиетанмен сауда
және теңіз жолдарындағы байланыстарын қалпына келтіру туралы келісімге қол
қойды.
Мемлекеттегі ... ... ... ... ол мемелекет басшысы,
одан соң вице-президент, одан соң ... ... оның ... ... және вице-президент бес жылға сайланады /1974ж. президент
болып Ф,А, Ахмед, вице-президент В.Д.Джатти ... ... ... мен ... мүшелерін тағайындайды, елдегі қарулы күштің жоғарғы бас
қолбасшысы болып табылады. Атқарушы үкімет президент және премьер министр
/И.Ганди 1966 ж. ... ... ... қызмет етеді. Заң шығарумен екі
палаталы парламент айналысады: Халықтық палата ... және ... ... палата/.[4]
Үндістанда көп партиялық система сақталған Оның ... ең ... ... ... /ИНК/- 1885 ж. құрылған ірі буржуазиялық ... ... ... ... үкімет басына келген. Ол
Үндістандағы конституциялық билік құруды өзіне мақсат ... ... ... ... ие ... 1969 жылы ішкі күрес нәтижесінде екі
топқа бөлініп кетті: ИНК және ... ... ... ИНК ... ... ... ... жақтаушыларынан тұрды.Олар демократиялық
және экономикалық қайта құрулар бағдарламасын жасады. Ал Синдикат ... ... ... ... ... бай ... Келесі социалистік партия /СШ-саяси күрестер ... ... ... өз ролін көтере алмады/. Дравида мунетра кажагам
/Дравидская прогрессивная федерация/ 1949 ж. ... орта ... ... ... ... ... ... лок дал /Народная партия
Индии/- 1974 ж. августе құрылған. Үндістан монополистерінің ... ... Шет ел ... тығыз байланыс орнатып ірі
капиталистерді жақтаушы. Үндістан коммунистік ... ... 1925 ... ... жұмысшылардың мүдесін көздеген сол жақтық және
демократиялық күштерден тұрады. ... ... ... ... 1964
ж. аяғында құрылған, КПИ-дің екі ... ... соң. ... ... ... ... да бар. Всеиндийский конгрессс профсоюзов,
Объединенный ... ... ... ... сабха/ Үндістан
жұмысшыларының жиналысы/, Хинд маздур панчаят/ үнді ... ... ... ... ... жұмысшылары-ның одағы/. Ал шарулар мүддесін
көздейтін ұйымдар: Кисан сабха/ Жалпыүнділік шаруалар ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар әйелдер
одағы «ІУІДФЖ- үнді әйелдерінің ұлттық федерациясы», ... ... ... ... ... ... конгресі» және тағы
басқалар.[5]
Үндістан өз тәуелсіздігін алғаннан кейінгі ... ... ... ел ... қала ... Ауылшаруа-шылығымен
жалпы халықтың 70 % айналысады, ал ... -20% ... ... ... ... ... қалды. Кейінгі кезде
ауылшаруашылығының төмендеуінен, ... ... ... ... үнді ... ... ... осының
нәтижесңнде терең финанстық дағдарыстар болды, Ал 1974/75 жж. ... ... дами ... ... 3,5% өсіп ауыр ... ... ... ауыр өнеркәсіп, ... ... ... ролі әсті. Бірақ көптеген өнеркәсіп салала-рында,
оның ішінде химия. мұнай өнімдері. металлургия, транспортта өліде болса ... ... ... ... ... жете алмады. Өз өнеркәсіп орындарын
дамыту үшін басқа ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастарын жасады.
Үндістандағы темір жол үзындығы- 60 мың км. автомобиль жолы-1200 ... ... ... жері 400 мың км. ... ... ... тасымалдың 80 ,
жолаушылар мен жүк тасудың-70 қамтылады.[7]
Үндістанның ақшасы рупий болып ... ... ... да кептеген шешуін қажет ететін мәселелер бар.
Үндістан өзінің тәуелсіздігін 1947 жылы алды. Екі жүз ... ... ... ... ол «осы бір ұлы елдің қайта өрлеуіне жол
ашты».[8] Елде 1950 ... ... ... ... ... Тәуелсіздік жылдары Үндістан үкіметі Джавахарлар Нерудың
прогрессивті курсымен дами отырып /жоспарлы экономикалық ... ... ... ... ... ... ... түрде дамытылуы, аграрлық елдермен байланыстың күшеюі, экономикалық
байланыстардың нығаюы т.б./ қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... азаттық алғаннан кейінгі экономикалық
даму барысы жайлы айтқанда ескертетін бір жай, ол осы ... ... ... ... ... ... ... ие болуы. Үндістан
да осы процесті басынан өткерді, Мемлекеттік ... ... ... ... ... үкімет Үндістандағы материалдық өндірісте маңызды
позицияларға ие болды. Қазіргі уақытта мемлекеттік сектор ... ... ... ... 50-н ... ... отыр.
Мемлекеттік өндіріс орындары ірі өнеркәсіп ... 30/ нан ... ... индустрияның негізгі салаларында шешуші рольге ие болып отыр.[10]
Үндістан республикасының даму барысында әсіресе 70-ші жылдардың ... Бұл ... 1971 ж. ... ... да ... ... ... маңызды шепте жүр»-деп айтқан.[11]
Осы 70-ші жылдардың барысында Үндістанның экономикалық дамуына аса зор
ықпал еткен факторлардың бірі ол ... ... ... ... ... ... арқасында, соның ішінде бұрынғы Кеңес Одағының көмегі
арқасында ірі өнеркәсіптер 70-тен аса ... ... ... ... мон ... ... ауыр ... жасау зауыты, Дургапурдегі тау-
шахта жабдықтары зауыты, Харедвар ... ... ... т.б. ... ... ... 200 ... аса маман
жұмысшылар жұмыс істейді.[12]
Бүрыңғы кеңес одағының құрамында болған елдермен Үндістан ... ... да ол ... ... ... ... диплом жұмысының тақырыбы Үндістанның экономикалық дамуы, оның
ішінде 70-жылдарға арналған. Ол жалпы Үндістанның экономикалық, ... ... ... ... ... ... дамушы елдермен
салыстырғанда анағұрлым ... ... мен алып ... ... ... ... жоқтың касы. Үндістан ... осы ... ... даму жолы ... ... ... зерттелген
жоқ. Сондықтан да бұл тақырыпты зерттеудегі ... жері осы. ... ... ғана емес ... да ... және ... ... саяси-экономикалық
даму процесінде елеулі орын алған 70-ші жылдар тақырыбы ... ... ... ... етеді.
Үндістанның ұлттық экономикасы мен ұлттық ... ... ... ... ... ... Үндістандағы Британ үстемдігі
туралы көптеген тарихи еңбектер бар. Үндістан ... ... ... ... ... ... тарихнамашыларыыың еңбектері
бар. Ол ... тек ... ... ... ... мен ... гана емес, сонымен қатар кеңес ... ... ... ... ... туған, оның әлемдік аренадағы күн
санап өсіп отырған роліне зор мән беріп. екі ел ... ... ... ... ... ... капитализмінің генезисіне
арналған фундаментальды еңбектер бар. Бұл ... ... ... ... ... ... даму ... оның ел
экономикасына әсері зерттелген.
Үндістан ... ... ... ... ... бірі
мемлекеттік сектордың даму барысы, оның экономикаға ... ... мен ... ... ... араласу шегін, оның
экономикадағы алып отырған орны меи даму ... ... ... ... ... ... ... Широков Г.К. ... ... ... ... капитализм и воспроизводство в Индии»,[16] О.В.
Маляровтың[17] «Роль государства в ... ... ... ... ... ... саяси -экономикалық өміріндегі
ықпалы мен алып отырған ролі жөнінде О.В. Маляровтың «Концентрация капитала
и производства в Индий ... ... ... Л.И, мен ... Г,К,
«Современная индийская буржуазия» М.,1966ж. шыққан, М.Н. ... ... ... ... ... ... монополии и капитал» зерттеулерін
атап өтуге болады.
В.В.Васильевтің 1976 жылы жарық керген «Экономика ... и ... ... С.Л.Мельманның 1968 ж.шыққан «Иностранный частный
капитал в экономике современной Индий» сияқты еңбектері сыртқы экономикалық
факторлардың Үндістан экономикасына тигізіп ... ... ... ... енді ... экономикасының даму тенденциясын, оның дамуының
әртүрлі ішкі-сыртқы фактарларын ... ... ... ... Индии, общая характеристика» атты еңбек. Сонымен қатар шетелдік
ғалымдардың еңбектері ... ... ... мен ... ел экономикасындағы роліне арналған.
Д.Р.Гадшлдің, П.Райдың, Ш.Беттльхеймнің жалпы Үндістан зкономикасының
дамуының ерекшеліктеріне ... ... ... и ... в ... ... 1976 жылы ... көрген «География Индии» деген
зерттеулері бар. Осы зерттеу еңбектерінің бары ... ... даму ... ... ... ... ... бола алады.
Осы еңбектердегі ... ... ... өз зерттеуімізде
хронологиялық жағынан сай келмесе де алып ... ... ... ... 3 ... және қорытынды мен
пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші тарауда осы ... ... ... ... ... ... оның ереісшеліктерш, туьш отырған кедергілер мен
қиьшшылықтарға тоқталып, ... ... ... ... ... ... ... елдің мсономикалық дамуына тигізіп отырған оның маңызын
ашуға тырыстық.
Ал екінші ... ... ... ... ... аграрлы индустриалды
елде шешуші маңызға ие болып ... ... ... тәуелсіздігі мен
даму барысьшда зоп маңызға ие болып ... ... ... ... ... ... тарауда дамушы елдің, жас елдің экономикалық дамуының елеулі
факторларының бірі ... ... ... саудасына, сыртқы саудасындағы
пайда болган жаңа бағытқа, атап айтқанда сол кездегі сыртқы көрші елдермен
жасаған саудасының маңыздылығына ... ... ... ... ... (70-80 ... ... саяси өзгерістер (70-80 жж.).
Үндістанда 60-жылдардың аяқ кезінде ИНК-да саяси жік ... ... ИНК ... ... ИНК (И)-оның басында Индира Ганди тұрды,
ИНК(О)-конгрес ұйымы- «синдикат» оның басында М.Десаи тұрды. 1971/1972 ... ... ... ... ... Ол ... ... дауысқа ие
болып 2/3 дауысқа ие ... Заң ... ... ... 76% ... 21 штаттың 15 өз үкіметтерін құрды. 1971 жылы Оңтүстік Азияның ... Ірі ... ... ... ... ... бөлінуіне
байланысты жаңа мемлекет Бангладеш Халықтық Республикасы құрылды. Пакистан-
ның өскери тәртібінің құлауы және пакистан ... ... тізе ... мен ... ... ... ... саясатында КСРО мен және батыс елдермен қарым қатнасын
жақсарта отырып бейбітшілік ... ... ... этатизм саясаты
елдің саяси аренасында жіктің ... ... ИНК ... ... тоқырау мен коррупцияға алып келді. Үндістан қоғамында дағдарыс
пайда ... ... және ... ... ... асырудағы
қиыншылықтар, әлеуметтік және этникалық топтар ... ... ... Осы ... ... ... іздеп елдегі саяси көзқарастары
әртүрлі топтар біріге бастады, олар өзара келісімге келді.
Елде еркін нарықтық ... ... сай жеке ... ... ... ... Мемлекеттік сектордың үлесін қысқартып, оны ... ... Жеке ... ... ... ... бақылауын
шектеді. Ұлттар арасындағы шиеленіс ... шешу үшін ... ... ... ... өз ... ... Сонымен қатар
буржуазиялық демократиялық қатнастардың дамуына жол ашты. Өзінің ... ... ... ... ... үшін АҚШ-тағыдай екі саяси
партияның қатар өмір сүруіне жол ашты, ... ... ... кезектесіп билікке келуі, олардың сайлауда бағдарламалары
арқылы таласқа ... ... ... ... ... ... эко-номикалық саладағы бақылауын әлсірету,
орталықтан жоспарлаудан бас тарту, ... ... ... ... ... ... бет бұру бағдарламасын ұсыну.
1974 жылы Бхаратия лок дал (Үндістан ұлттық партиясы-ИНП)-БЛД-құрылды,
ол негізінен аграрлық сипат алды және деревняны капиталистік жолға ... ... Оны ... ... оның ... өсіп, керісінше ИНК беделі
түсе бастады. 70-жылдардағы елдегі ... ... ... ... өсуіне алып келді. Елде үкіметке қарсы ашық қозғалыстар
басталды: қарсылық марштары, хартал, ... ... ... ... бағынбау оның басында социалистік ... ... ... ... Ол ... бұйрыққа бағынбау, ал халықты алым-салық
төлемеуге шақырды. Қозғалыс 1974-1975 жж. Бихаре және ... ... оны ... ... белімдері қолдады, жалпы индиялық және
аймақтық сипат ... Елде ... ... ... ол ИНК өкіметінің елдегі
саяси беделінің төмендеуіне алып келді.Аллахабад соты И.Гандидің депутаттық
мандатын жойып 1971 жылы ... ... ... ... заңға сай емес
деп кіналады. Осындай талаппен 120 конгрессистер де қарсы шығады. Оппозиция
«Халықтық күрес комитетін» құрады. Олар ... ... ... ... ... ... ... 29 июнь 1975 жылы бастайды.
26 июнь 1975 жылы Үндістанда ерекше жағдай еңгізілді. Ал 1 июль ... ... ... ... бағдарлама» қабылданды, ол бойын-ша ИНК
әлеуметтік шиелеінсті ... ... ... ... ... және ауылшаруашьшық басшылары үшін де ... ... ... ИНК-ны эталитарлың қатал орталықтанған мекемеге айналдырды,
оның басты ... ... ... күшпен біріктіру болды. Атқару комитетінің
ролін аттырды, бірнеше министрлерді орындарынан шіды. Сонымен қатар елде
«Жастар конгресінің» ролі ... Оның ... ... ... кіші ... ... ... қатал билікті жақтады. Ол капиталитік модернизацияны
ұсынды. Ол 5 пунктен тұратын өз бағдарламасын ұсынды: ... ... ... ... ... ... ... беруді жою; 5)көшенің тазалығы
үшін күресу; Оның жүргізіп отырған саясаты демократияға ... ... ... күш ... өрекеттеріне барды, мысалы, көшенІ ... ... ол қала ... ... ... ... ... қалуына алып
келді. Осылайша елде екі саяси топ пайда болды. 18 ... 1977 жылы ... ... ... наурызға сайлау жариыланды. Сайлау алдында
оппозициялық партия ... ... ... ... ... майданы) М.Десай
басқарған, оған Органицаия Конгресс (ИНК(о), Джан ... ... лок ... ... партия және Ч.Шекхара тобы КПИ,Акали дал және ... ... 1977 ... ... ИНК ... рет жеңілді, Халықтық
палатада 153 орыннан 34,5% ... ... 43,2 % алып 328 ... ие ... Джаната партия табысқа жетті. 1 мамыр 1977 жылы өздерінің ... ... ... партиялар бірікті (ОК, Джан сангх, БЛД,
СП, КЗД) Үндістанда демократиялық, социалистік республика орнату ... ... ... ала ... ... және ... күштерді
біріктіру арқылы ішкі саясатты жүргізу. Бірақ Үндістанның аймақтарындағы
идеялық, саяси күрестердің тоқтамауы ... ... ... ... ... Ол ... 1978 жыл бойы ... нәтижесінде Джаната
партия екіге бөлініп кетті.
1978-1979 жж.аралығында ИНК арасында да жік пайда ... ол ... ... ... ... ... ... Сваран Сингха жағындағылар
ИНК(С) және Девараджа Арс ... ... ... ... ... ... ... жылғы сайлау Үндістанның тәуелсіздік тарихында ерекше орын алды,
Сайлауға алты ... ... ... ... ... ... Лок дал, КПИ,
КГЖ(м) және 20 дан астам аймақтық партиялар. Үндістан тарихында бірінші ... ... ... ... ... олар И.Гандидің ішкі
саясатын сынады. Әсіресе әлеуметтік және экономикалық қайта құру істерінде.
1980 жылғы ... ... ... ... ... ИНК (И) Джанат және Лок ... ... ... ... ... ... ... барлық топтарының мүддесінен
шығатын демократиялық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуін арттыру, ірі, орта және ұсақ
өнеркәсіптерді бірдей дамыту т,б. ... ... ... ... ... үшін бірінші орында түрған мәселе, ол этаикалық топтар,
касталар арасындағы ... ... ... тоқтату болды. Елдегі саяси
күрес тоқтамады. 1984 жылы қазанда ... ... ... ... қаза ... 1984 жылы ... сегізінші сайлау болып онда
ИНК(И) ... 508 ... 401-не ие ... ... ... ... И.Гандидің
үлкен ұлы Раджив Ганди келді. Ол өз жұмысын Конгрестің мүшелерін жаңартудан
бастады және реформа жасады. Ол бойынша ... 100 ... ... тойына арнап партияның ішінде сайлау өткізді, партия құрамы, конгрес,
профсоз ұйымдарьш жаңартты. Үндістан ұлттық профсоюз конгресі, ... ... ... және ... ... сайлау арқылы жаңартты.
Р.Ганди ИНК (И) ... ... ... ... ... 70-80 жж. алға ... Неру жолы-мен
жүруде ауытқу пайда болды. Олар өз ... ... ... ... экспортқа тауар шығаратындай жағдайға жеткізу; 2)ғылым мен
хехниканың ... ... ... жаңа технологияны еңгізуге
бөгет болатын жағдайлардың барлығына жол бермеу; 4)Жеке меншіктің ... және оны ... ... ... ... дамыту, шетелдіктер
ықпалынан шығу; 5)мемелекеттік ... ... ... ... ... қайта құру.
1985/1986-89/90 жж.арналған жетінші бесжылдық жылдарында мемле-кеттік
сектордағы өнеркәсіптерге ақша бөлмей оларды өз қаржыларымен шығындыру ... ... ... ... енді жеке ... ... өнімді аз шығаратын болды, тиімсіз мемлекеттік
сектордағы ... ... ... ... ... ... ... федерализм арқылы билеуге, яғни
еркін сауда қатнастары-ның дамуына мүмкіндік беретіндей билікке ... ... ... жаңарту саясатын ұстады, яғни шетел
капиталының енуіне, жеке меншік капиталдың ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп саласын-дағы
партнерлері АҚШ, Жапония және ФРГ ... Ол ... ... көмек
берумен қатар жаңа технологияны да өнеркәсіптерге ... ... ... этникалық және касталық жікке бөлінуді тоқтатуда кеп
жетістіктерге жете алмады. Пенджабта сикхстік ... ... ... ... шекаралас жерлердегі Джамму және Кашмир жерлерінде
индустар мен мусылмандар арасындағы ... ... ... ... ... ... ... саяси шиеленіс басталды.
Оппазиция Р.Ганди ... ... ... шетел-дермен дүрыс
жүргізбедін деп кіналады. Оған себеп швед фирмасы ... 1986 ... ... ... байланысты болды. Ол «Бофорс ісі» деп аталды. Премьер
министр өзінің ... ... ... ... ел ... ... күшейіп кетті. Үндістан оппозициясының ашық қарсылығы
парламенттен 106 депутаттың өз ... ... ... ... ... Олар тез арада үкіметтің отставкаға кетуін талап етті және қайта
сайлау ... ... ... ... топ ... бастаған жеңді. Оған 5
партия енді: Джаната дал. ИНК(С), Ассам гана паришад, ... ... ... ... Жаңа ... ... тобына көмектесу, бағаны
реттеу, діни шиеленістерді реттеу, ... ... ... ... шешу ... қойды. Көп көңіл шетел капиталына ауды. Үндістан
өнеркәсіп орындарын жаңа технологиямен ... ету ... беру ... мәселелерінде шетелдік мамандарға сүйенді. Осы ... ... ... деп ... ... ... 2000 жылы ... республикалық жолмен дамуының 50 жылдық
тойын атап өтті, 10 партияның ... ... ... ... даму ... демократиялық тәртіпті сақтай отырып
федеративтік және саяси полицентризм принципінде даму бағыты ... ... ... 70-ші жылдардағы өнеркәсібінің дамуы
2.1. Негізгі өндіріс салаларының дамуы
Тәуелсіздік ... ... ... ... ... үлкен
табыстарға жетті. Елде өндірістік өнімнің ... ... ... ... ... ... ... енеркәсібі шет елдермен тығыз байланыса отырып,
әсіресе металлургия, машина жасау, электротехника, химия мен ... ... ... ... ... ... дамуы
сапалық және сандық тұрғыдан жаңа сатыға көтерілді.
Тәуелсіздік алган жылдан бастан Үндістан ... ... ... ... ФРГ, ... Жапония сияқты елдердің көмегіне сүйене отырып
өндіріс салаларын ... ... ... жаңа ... ... ... Үндістанда қара металлургия, түсті металлургия, мұнай әндеу,
машина жасау, кеме жасау, авиаөнеркәсіп пен автомобиль жасау өндірісш жолға
қоюға жәрдемдесті.[18]
Соңғы ... ... ... жаңа өндіріс салалары қалыптасты, Елдің
негізгі өнеркәсіп орындарының шорырланған жері негізінен ... ... ... ... ... ең ірі өндіріс
орталығы Бомбей қаласы.[19] Бұл ... ... ... ... ... ... химикалий, синтетикалық талшықтар, машина
жасау, пластмасса өндірісі, мұнай өндеу, мұнай өнімдері шоғырланған. Бұдан
кейінгі орында Калькутта тұр. Бұл ... ... ... ... саласы
джут өндірісі. Сол кекілді машина жасау мен ... ... мен ... ... жасаудың орталығы.[20] Өнеркәсіп сол
секілді ... ... ... бұл жерде самолет жасау, электр
бұйымдары, темір жол вагондары, станок ... ... ... ... ... ... темір жол вагондарын шығару, автомобиль,
мотоцикл, машина жасау, электр бұйымдары ... ... мен ... ... ... ... ... катар мұнай өңдеу зауыты,
минералды тыңайтқыштар жасау, былғары өндірісі де ... ... Ал ... мен ... ... Ориссада металлургия дамыған. Үндістанның
басқа қалаларындағы өндірістің дамуын мына кесте арқылы көруге болады:
|Өнеркәсіп ... ... ... салалары: ... ... ... ... ... |
| ... мақта-мата бұйымдары. |
|Ранчи ... ... ... ... қүю. |
|Хайдарабад ... ... бу |
| ... ... |Дәл ... ... |
| ... ... ... ... электр |
| ... ры, ... ... ... ... ... ... машина жасау|
| ... ... ... ... ... ... ... алдыңғы
орындардың бірінде. Бұл бағыт Үндістан өнеркәсібіндегі аса ірі сала болып
табылады. Мұнда бір ... ... адам ... Мақта-мата
бұйымдарының негізгі орталығы Махаштра /бүкіл өндірілген өнімнің 35 ... ... /31/, ... ... /6,5/, ... ... /3,6/, Маджья
Прадеш /91/ , Дели /3,2/, Тамиланд /3,9/ болып ... ... ... ... өнеркәсіптің маңызды саласы -қант өндірісі. Ұлтар Прадеш пен
Бихар штатында бұл ... ... ... ... шогырланған.
Үндістанның қантының біраз бөлігін АҚШ, Англия, Канада шығарады.
Қант өндірісі:
|Маусым: ... саны ... ... ... ... |215 |4262 ... |215 |3740 ... |220 |3113 ... |228 ... ... ... ... ... елде қара ... саласы
едәуір дамыды. Республикада бұрынғы металлургия зауыттарының қуаты есіп
қана қоймай, ... ... ... елдердІң көмегі арқасында жаңа металлургия
алыптары ... ... ... ... ... /Орисса/.
Бхилайда /Мадхья Прадеш/ металлургия ... ... ... ... ... ... салуға КСРО, Дургапурдегі ... ... ... ... ФРГ ... ... ... Үндістандағы ең ірі комбинат, ол ... 4 млн. ... ... Осы ... ... іске ... ... Үндістанда
болат өндіру көлемі едөуір өсіп жылына 8 млн. тоннаға дейін жетті.[28]
Елдегі қара ... ... ... ... ... ... 24,4, болат қүюдың 31,3/, береді, Бүкіл елдегі Бихар /28,1-
30,7/, Мидхья Прадеш /21,2-19,7/, ... ... ... /1,2/ ... Үндістанның бүкіл қара метталлургия өндірІсІ Үндістан жарты
аралының солтүстік батысына орналасқан.
Минералдық ресустары: 70-ші жылдардың ... ... ... ... ... үлес салмағы мынадай болды: тас көмір 6, 3/ ... ... 6, 6/, ... 29,7 /, хром ... 0,3 /, ... 1/, ... бен мұнай 0,1/.[30]
ӨзІнің темір қоры жағынан /80 млрд, тоннадан астам/ Үндістан Азияда
Қытайдан кейін ... ... Ал ... ... қоры ... триллион
тонна/ үшінші орында.[31]
Үндістан сол секілді торийдің де едәуір қорына ие /500 мың тоннадан
аса/. ... ... ... ... бұл ... ... көп
көңіл бөлінді. Осы жылдары Үндістанкың өнеркосіптік дамуында жетекші ролді
қазіргі ... ... ... ... ... ... ... тау-
кен өндірісінің дамуына да үлкен ықпал тигізді. ... ... ... ... ... тас ... ... атқарады. Оның үлесіне
бүкіл сала өндірісінің үштен екі ... ... ... ... ... осы ... өндірісіне негізделген. Сондықтан да ... ... зор. Ал ... рудасы болса негізінен экспортталады. ... ... ... ... немесе басқа салаларға пайдаланылады, Осы
жылдары Үндістанда мұнай өндіру ... ... да ... ... ... кезде езінің мұнай өндіру өнеркәсібінің ... өз ... ... алғаннан бастап негізінен мемлекеттік сектордың қарауында
дамып отырған тау-кен өндірісі басқа өндіріс салаларындай емес ... ... ... ... 50-ші ... ... 70-ші ... 28 есе, темір рудасын өндіру 8 еседен асты, тас көмір өндіру ... ... ... енді 70-ші ... өз ... бұл ... өрлеуі төмендегідей
болды:
Ундістанда пайдалы кеңдерді өндіру/ млн. тонна/ :
|Аты |1790 |1973 |1974 |1978 ... |6,8 |7,2 |7,5 |12,5 ... ... |31,7 |35,6 |34,9 |38,6 ... |1,7 |1,5 |1,4 |1,6 ... ... |73,7 |77,9 |83,3 ... ... ... ... кезде бұл салада Үндістан экономикасының басты
бағытының біріне айналып отыр. Түсті металдар өнімінің 70 қазіргі ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін пайдалануда.
Бірақ әліде түсті металдар ... ... ... ... ... ... ... өнімі 1975-1976 жж. 4,5 млн. рупийге жетті, ІҮ-
бесжылдық ... бұл сала ... 10 ... ... Түсті
металлургияның соңғы 10 жылдағы даму қарқыны /8 ... ... ... ... екі есе /4.1 ... ... асып ... Егер бұл
саланың дамуына ІҮ- бесжылдықта 2 млрд. Рупий жұмсалса, ал Ү-ші ... ... ... артық қаржы жұмсалды,[37] Түсті металлургияның дамуына
Үндістан мемлекеті 1974-1975 жж. 920 млн. рупий, 1975 ж. 900 млн. ... ... ... млн. ... қаржы жұмсады.[38] Осыдан біз мемлекет түсті
металлургия саласын дамытуда көп ... ... көре ... ... қарамай түсті металлургия өнімдері әліде аз мөлшерде қалып отыр.
Мысалы, Үндістанның алюминий заводының жылдық өнімі 222 мың ... ... ... жж. тек қана 54/ ... ғана ... істеген.
Алюминий өмдірісі: / мың тонна/
|Жылы ... ... ... |180 |136,1 ... |320 ... ... ... Үндістан түсті металдарының ішікдегі маңызды саланың бірі-
мыс өндіру. Егер мыс ... ... ... ... 35,5 ... ал мыс ... ... қуатын 47,5 мың тоннаға жеткізу кезделсе,
бұл жоспар мыс өндіру бойынша тек 12,1 мың ... ғана ... ... мырыш өндірісін дамытуына шектеу қойып отырған
бұл шикізат базасының ... және ... ... ... ете
төмендігі. Елдегі қорғасын өндірісі қажеттіліктің тек 42 / ... ... ... ... ... ... тек ... ғана
Бихар штатындағы Тунди зауыты ғана береді. Оның қуаты бар болғаны 6 ... ... ... себептерге байланысты, әрі қорғасынға деген
қажеттіліктің өсуіне байланысты 1978-1979 жж. ел ... 118-120 ... ... ... ... «Хиндустан Коопер ЛТД» мемлекеттік корпорациясы
Андхрабрадеш штатындағы Агнигундад ... ... ... ... Бұл ... Вандаламати кенінің құрамында 10 млн.
тоннадан ... ... бар ... ... ... бар. ... кезде мырышты да дамытумен қатар тұтынушы елдер қатарында басты
орында түр.
Болат ... Елде ... жуық ... ... ... ... ... Пенджаб, Карнатака, Ултар Прадеш, Тамилнад, Дели
қаласы.[43] Елдегі аса ірі Бокара комбинаты жылына 350 мың ... ... мен ... ... ... ... ендіру қажеттіліктен төмен болып
отыр. Сондықтан да үкімет әліде болса шойын мен ... шет ... ... Бұл ... 70-ші жылдардың орта шенінде 2310,0 млн, рупийге
жетті.[44]
Болат ... мың ... ... ... |6417 ... |6300 ... ... ... 1982-1983 жж. болат өндірісінің жалпы қуатының жылына 11,8
млн. тоннаға жетуі оның дамығанын ... Оның ... ... ... Бхилай мен Бораноның мүмкіндіктерін кеңейте
отырып бұл екеуінен жылына 9 млн, ... ... алу, ... қатар жаңадан
Висакхапатнам мен Виджаянагарда ... ... ... ... ... ... ... Үндістанда әртүрлі
машиналарды жасап шығару басталды, Қазіргі кезде бұл сала қара ... ... ... ... ... ... тұр. Осы саланы
өркендету үшін қажетті шикізат түрлері: шойын қорыту, ... ... ... ... ... ... ... әліде болса бұл
саланы дамытуда шетелдік мамандар кемегін көп қажетсінеді.
Станок жасау. ... ... ... ең ... долдіктегі радиолды
бүрғылау, горизонталды ... ... ... ... тағы да ... түрлерІ дамыған. Елде ірі Бенгалуру, Панджор,
Каламерсалм, Хайдерабад, Аджмер станок жасау заводтары ... ... ... ... ірі ... ... ... заводы жұмыс
істейді.[48]
Соңғы жылдары Рангинде қазіргі заманға сай ауыр станоктар, радиолды
бүрғылау, екі башниялы жону, ... ... ... жасайтын ірі
завод салынып жұмыс істеуде. Осылардың барлығы ... ... ... ... ... Бомбейде, Калькуттада, Дели мен Лудхиянда
жеке меншік кәсіпорындар да бар, олар бүкіл станок жасау өнімінің ... ... ... Елде ... ... ... Ташилнад,
Нанни, Ранинганд, Бомбей, Народ/Ахмабад/ секілді ірі машина ... ... ... ауыр ... ... крандары,
экскаваторлар, өндеу станоктары, тас уатқыш жабдықтары, ауыр плиткалар,
жоғары ... ... ауыр ... ... ... жасау, трактор
және тағы басқа кептеген салалар жұмыс істейді.[50].
Кеме жасау. Индияның өз флоты өте кішкене ғана ... ол ... ... тек ... бірін ғана қамтамасыз етеді. Индш ... ... 1947 жылы 192000 ... ... 1975 ж. 2660000 ... ... ... негізгі бөлігі сухогруздар. Үндістанның кем< жасау
ісін толық қамтамасыз етуге өзінің мүмкіндігі бар. Кеме ... ... ... ... ауыр ... ... ... Кемі жасау өндіріс
орындары Висакхапатнали, Калькутта, Бомбей секілді ір ... ... ... Кочни судаверфі салынған. Оныі мүмкіндігі 85000 тонна
дедвейттік кемелерді жасауға жеткілікті. А ... ... Док» ... ... Рич ... верфтерінде кеме жөндеу жұмыстары
жүргізіледі. Ал Гоа верфі шыні ... мен ... ... ... ... ... ... жж. Үндістан флотының жалпы
тоннажы 664000 брутт регистрлық тоннадан 238000 брутто регистрлық ... ... ... ... ... ... автомобил
өндірісі деген болмаган. Ал қазіргі кезде автомобиль жасаудың ... ... ... ... Калькутта қалалары дамі түсуде.
Бомбейде ... ... ... жүк ... меі ... ... ... Фармдабадта жән Майсурда мотоцикл,
Рудхиянда ... ... тек ... ассортименттегі детальдарды рана өндіред Үндістан
автомобиль жасау өнеркәсібінің әлемдік стандартқа толық са ... ... ... ... ... ... ... өндірісінің көлемі 70-
ші жылдардың басындағы жылына 90 мың автомобильден қазіргі кезде ... ... ... отыр.[55]
Самолет жасау. Өндірістің бұл мүлдем жаңа саласы толығымен мемлекеттің
қарауында. Үндістандағы бірінші авиазавод 1840 жылы Бенгалурда ... бұл ... тек ғана ... ... ... Ал ... ... жұмыс істейді. Корапутте авиадвигательдер, Камикте
самолет каткастары, Хайдарабадта ... ... ... Ал
Лакхнауда самолет құралдарын шығаратын завод салынған.[56]
Химия онеркәсібі. Бұл ... ... ... өндірісі, қара
металлургия мен машина жасаудан кейінгі төртінші маңызды саласы. ... ... ... жылдары бес есеге дейін өсті.[57] Химия
өнеркөсібінің өнімдері ... ... ... ... оның құрамында
органикалық және неорганикалық ... ... ... ... ... ... мен ... заттар, бояулар,
тыңайтқыштар, лактар, фармацевтикалық товарлар, сабын, жуушы және тазалаушы
заттар, клей мен ... ... ... ... ... ... ... көп бөлігі
бар. Соңғы жылдары Үндістанда бензол, ацетилин, уксус қышқылы, этил ... мен ... ... ... сонымен қатар тыңайтқыштарда өндіріледі. Тыңайтқыш өндірудің
басты орталықтары: Синдри/Бихар штаты/, Нангал /Ценжаб ... ... ... ... ... ... Дели, Висалхомантам,
Коте/Раджстхан/, Эннур, Тамилнад, Намруп, Ассам, Ребари, Нейвели, ... ... ... ... ... жылдары тынайтқыштарды пайдалану саласы он есе өсті,[59] ас-
тықтың жетіспеушілігіне байланысты тынайтқыш өндіру саласы Үндістанда үлкен
маңызға ие ... Осы сала ... ... ... ... ... алмай отыр. Себебі, мамандардың есептеуінше 1978-1983-ші
жылдар аралығында елге азот пен фосфордың ... ... 5,25 млн. ... ал ... ... осы ... бар ... 4,1 млн.тонна және 1,6
млн. тоннаға ғана жете алады ... Яғни бұл ... бұл ... ... әлі ... ... білдіреді.
2.2.Үндістандағы қатнас жолдары
Темір жолдар. Үндістанның басты транспорт жолында тасымалдық көлемде
барлық жүктің 80/-н астамын, адам ... 70/-н ... ... ... ... үзындығы жағынан Үндістан Азияда бірінші орын ... мың ... ... ... ... тешю және ... ... кезде почта, курьер, жылдам товарлық поездар маршутында
көбінесе тепловоздар қолданылуда.
Аса ірі ... ... ... жол ... ... ... жол ... үзындығы 532 км-ден 3700 км-ге жетті.[62]
48,4 /кең ... 43,2/ ... ... ал 8,4 /тар ... ... Елдегі басты магистралдардың барлығы кең табанды болып келеді.
Кең табанды темір жолдар елдегі барша жүк айналымының 85/ ... жж. ... ... ... 240 млн. ... жүк
тасымалданады, бұл көрсетілген жоспар бойынша 80-ші жылдың басында 300 ... ... Осы ... ... ... ... 32/, ... рудалары 12/,
астық дәнді дақылдар 8/, цемент 6/ орын алған.[65]
Темір жолдармен сол ... ... мен ... ... материалдары,
ағаш, бензин, мақта мен джут бұйымдары тасымалданады.
Темір жолдың ең ірі ... жері бұл ... ... ... ... ... мен ... жазығы, Тамилнад маңы,
бұл аудандарда ірбір 16 ... ... ... 1 км. ... келеді.[66]
Батыс Раджаскан далалары мен Бастар қыраты маңында Солтүстік-Шығыста,
Гималайда темір жолдар мүлдем жоқ. Елдің ең ірі ... жол ... бұл ... ... ... Бұл екі ... басты портты қалалар эрі басты
индустриалды орталықтар. Осы екі ... ... ішкі ... ... ... ... ... үлкен бөлігі тасымалданады.
Елдегі ең ірі жүк тасымалы мол аудандардағы темір жол ... ... ... ... Итарси-Бомбей. Итарси аса ірі темір жол
торабы.
Сонымен қатар Ананд-Ахмадабад линиясыда аса маңызды линиялардың ... ... ең ... ... ... бұл Батыс Бенгалияның орталығы
мен Асансал аймағы, Пенджаб пен ... ... пен ... ... кейбір аудандары. Бұл жерлерде жолдардың тығыздығы әрбір 100 ... тең. 25 км. ... ... ... ... тас жолдардың жалпы тығыздығы әрбір 100 ... 12-13 км ... ... ... көп ... жері ... жағынан дамыған
көбінесе жазықты жерлерде, халық тығыз қоныстанған аудандарда болып келеді.
Аленді тас жолдардың жалпы үзындыры Үндістанда 1969-70 ... 1180 ... 1480 мың ... ... ... жылы оның ... қатты жолдардың үзындығы 40 мың километрден 530
мың километрге дейін үзарды.[68]
Жол құрылысына бес жылдық жоспарларында ерекше мөн ... ... ... 2210 метр ... ... жыл бойы байланыс жасап
түруға мүмкіндік әперген екі ... ... ... ... жолы ... ол Хаткуге дейін үзартылды.
Сонымен қатар Лех пен Сринагар және ... ... 4270 метр ... ... ең биік тау жолы ... Жол 5485 метр ... ... өтеді.[70]
Әуе транспортының Үндістан сияқты ірі қалалары бір-бірінен өте алшақ
орналасқан елде маңрзы зор. Сенгар мен ... ... ... ... ... ... ғана ... етіледі.
Тәуелсіздігін алраннан соң Үндістан авиациясы өте жылдам қарқынмен
дамды.
Қазіргі кезде ол жолаушылар тасымалын, жүк тасымалын, почта ... ... да, ... линияларды да қамтамасыз ете алады. Аленді
Үндістан авиациясының жол үзындығы 1975 жылы 1947 жылмен салыстырғанда ... ... ... 21 млн. ... 65 млн. ... ... 100-ге жуық азропорттар бар, олардың ішіндегі ең ... ... ... ... ... ... Мадростағы
Минаболсам аэропорттары. Азаматтық авиацияны дамытуға Үндістан соңғы
жылдары көп ... ... ... ... ... жағалауы 7000 километрге жуық, ал
елдің өзі болса Тынық ... ... ... ... өте ... Міне ... да ... сыртқы саудасының 95/ теңіз
қақпалары арқылы жүргізіледі.[72]
1975 жылы Үндістанның азаматтық теңіз флотында 260кеме болып, ... ... 2700000 ... ... 1947 жылы ... ... дерлік жағалық теңіз саудасы шетелдік
кемелермен қамтамасыз етілсе, ал қазір бүкіл сауда Үндістан ... Бұл ... ... ... ... 22000 ... ... бар.[74]
Үндістанның сыртқы саудасьшың 45/ Бомбей, ... ... ... мен ... ... порттары да арқылы тасымалданады.
Осы атапған.ірі порттардан басқа елде 150 ұсақ порттар бар.[75]
70-ші ... ... ... ... ... ... айналымы 60
млн. тоннаға жетті, оның ішінде барлық ... 30/ ... ... ... 9,8/ ... 16/ ... 14,8 ... 9,4 / Комми, 3,5
/Канду порттары арқылы тасымалданды.[76] ... ... ... ... да үлкен көңіл бөлінуде.
Жалпы тәуелсіздік жылдары Үндістан экономикасын дамытудағы байқалып
отырған бір елеулі қүбылыс ол шетелдердің көмегін көп ... ... ... ... Үндістан социалистік елдермен оның ішінде КСРО мен тығыз
байланыста болып ол ... ... ... ... ... Екі
ел арасындағы байланыс жоғары ... дами ... ... ... ... ... нәтиже-сінде Джавахарлал Неру «Жаңа храмдар» деп атаған
өндіріс алыптары бірнеше ірі құрылыстардың ашылуы болды: Бхилай ... ... ... ... ... ... ... Осы өнер-
кәсіп орындарының бөлімдері қазіргі кезде оңтүстік аймақта дамуда.[77] Осы
ірі кәсіпорын орталықтары Үндістанға металл мен ... ... ... ... ... Олар экономиканы дамытуда ірі алыпты өндіріс
орталықтары болып ... ... ... Үндістанға көптеген мемлекеттер жәрдемдесті,
соның ішінде көп көмек берген КСРО ... олар ауыр ... ... 80/, ... ... өнімінің 60/ және т.б. өнімдерді
берді.[78]
Осындай көмектердің ... ... ... ... ... ортасында 4 еседен астам өсті. ... база ... ... ... ... ... ... мен химизациясы
Үндістандағы өнеркәсіптің жаңа дәуірі болды.[79]
Үндістан өнеркәсібінің дамуына септігін тигізіп үлкен роль атқарып
отырған мемлекеттік сектор ... Атап ... жайт ... үнемі ірі
өндіріс орындарын өз қамқорлығына алып отырды. ... ... ... ... ... 20/ астам көп, әрі еңбек жағдайларында да әлдеқайда
тәуірлеу.[80]
Бірақ мемлекеттік ... ... жылу ... және ... ... металлургиялық базасын ғана қамтып отырғандықтан мем-лекеттік
сектормен ғана аяқталатын экономикалық цикл ... ... ... ... ... ... мемлекеттік үлес салмағы
1950-1951 жж. бар болғаны 3/ дәрежеден 1972-ші жылы 40/жетсе, ал арада 2-3
жылдан кейін 53/ ке ... 70-ші ... ... мемле-кеттік секторға
жұмсалған қаржының жалпы мөлшері 220 млрд. рупий, ал жеке ... ... ... ... ... ... ... сектор материалдық өндірістің кей саласында
шешуші ролге ие болды. Мемлекеттік сектордың ел экономикасындағы ролін мына
бір кестеден керуте ... ... ... ... ... үлес ... ... ... ... ... ... |109 |105,5 ... ... |12,5 | ... ... |90,8 |21,2 ... ... ... |38,6 |39,0 ... ... |8,35 |8,22 ... мың т. |213,7 |191,9 ... ... мың ... |23,8 |22,26 ... ... мың т. |770 |757 ... млн.тонна |19,3 |17,6 ... мың |103,4 |104,7 ... мың. |3743 |3837 ... жол ... мың |11,6 |12,1 ... өнімдері, мың тонна |1046 |1335 ... ... |4,2 |5,6 ... |678 |625[89] ... жылы ... ... ... жолының үзындығы 60,8 мың километр ,
теңіз-сауда флотының тоннасы 5,94 млн. брут торегиострлық тонна болды.[90]
3. Үндістандағы ауылшаруашылығының даму барысы
(70-жылдардағы)
3.1. Ауылшаруашылығындағы ... ... ... ... ... ... орта-лықтарында
шогырланган. Жер өңцеу Үндістан халқының 70/-нен астамы-ның ... ... ... ... Үнді ... ... ... табылатын себебі, ол
Үнді өнеркәсібіне негізгі шикізат көзі ғана ... ... ... ... ... ... береді. Үнді ауылшаруашылығына тән ... оның ... ... ... да ... ... өрі тиімсіз болып келеді. Бүкіл
ауылшаруа шылығындағындағы ... 25/-Н ... жер ... ... аспайды. Бүған қоса 25/ шаруалардың мүлдем жері жоқтар.[92]
Үндістан ауьш ... ... ... ... ... орталықтардың бірінде.
Су тасқындары Үнді ауылшаруашылығына зор зияның тигізуде. Шаруалардың
осы себептерден сатып алу ... ... ... ... ... ... кредиттер беруде. Үнді ауылшаруашылы-ғында ауа райы
жағдайының әртүрлі ... ... ... ... ... ... де ... Үндістан /80 гр. Шығыс ендігінен шығысқа қарай ... ... ... сол ... бұл ... шәй мен джут ... ал уттар
Прадеш, Харияна мен Пенжаптың ... ... ... мақта, джовар мен
баджра т.б. сол секшді ... ... ... ... түрі ... дәнді- дақылдаі бұлар жер
көлемінің 3/ алып жатыр.[94]
Үнді ауылшаруашылығында азық-тық ... ... роль ... ... ... ... ... бөлінеді. Күріш өнімінің көлі бидайдан үш есе
асып түседі.
Үндістан күріш өсіру жағынан ... ... ... ... ... ... әдетте орташа жылдық темпаратурасы 21 градус жылы; төмен
түспейтін жерлерде өсіруге ... ... ... да күі ... ... ... мен ... оңтүстік Үндістаі өсіріледі. Бұл жерлерде
күріштен жылына екі өнім алуға болады.[95]
Ал Солтүстік ... ... мен ... ... ... ... ... бір рет өнім береді.
Күріш сонымен қатар Бомбейден еңтүстікке қарай жағалық аудан, мен
шығыс ... ... көп ... ... бұл ... ... ... температурасы мен ылғалдың көп түсуі бұл өніі көп ... ... ... өсірудің маңызды аудандарының бірі Ухатисг; жазығы
мен Бенгалия алқабы.
Ал Махараштра аймагынщң ішкі ... мен ... ... ... де жылдық ылғалдың түсімі мың ... өрі ... ... ... ... да ... жердің тек он 10/-нын ғана алып жатыр.[96]
Ал ... ... мен ... ... Ассам жазығьн шығысында
ылғалдың молдығына байланысты ... ... 80/ аі ... ... да ... ... 80/-н алып жатыр, бұл аймақта жерді
қолдан суғару жақсы дамыған. Егер сумен дүрыс ... ... ... ... күріш өсіруге қолайлы болып табылады.
Ал енді мына бір таблицаға көз салайық, Мұнда күріштің алып ... ... ... уақыты, оның үлесі көрсетілген.
|өнім түрі ... ... ... ... | ... ... күріш /хариф/ |17197,7 |46,0 ... ... |18326,8 |49,0 ... |1809,8 |4,9 ... |37334,3 ... ... енді ... ... біз ... жинаудың әртүрлі уақыты барлығын
көрдік, енді соны анықтайық. Үндістан ... үш ... ... ... ... ... |Егу ... ... ... ... ... ... /раби/ ... ... ... ... ... ... ... ... ... өнімінің көлемі 1950/1951 жылы-20,5
млн. тоннадан 1974/1975 жылдары 43 млн. тоннаға ... ... ... ... ... ... бірі ... елде
әліде болса күріш жетіспейді.
Сондықтан да үкімет жыл сайын шеттен көп мөлшерде ... ... ... 70-ші ... 250 мың ... асып ... Күріштің гектарынан
алынатын өнім өте төмен, бұл керсеткіш Жапония мен Италиядағыдан 4 есе, ... 2 есе аз. Бұл ... ... ... 1150 ... ... ... жылдарда өнім көлемін өсіру үшін көптеген шаралар қолданылуда.
Бидай Үндістандағы күріштен кейінгі маңызды өнім, елдің ... ... ... ... ... жылдық ылғал 1020 млн-н ... ... ... ... ... ... бұл ... мен Сон өзендерінің
солтүстік аудандары.
Үндістанның бүкіл ... 2/3-н ... пен ... Утта, Прадеште
бидайдың жартысынан 2/3-не дейін суғарылса, ол Гуджаратпен батыс Бенгалияда
бұл керсеткіш 2/3-ге Мадхья ... ... ... ... ... ... ... әліде болса қажеттілікті қанағаттандырмай отырғандықтан,
үкімет ... ... ... ... алған жылдары 2,5 ... ... ... ... 70/-н ... ... ... пен
Мадхья Прадеш беруде.[101]
Жоғарыда аталғандай бидай өнімінің есімі ел қажеттігін етей ... да ... ... ... ... ... 1,5 ... рупий
көлемінде болады.[102]
Үндістан алып отырған келемі жағынан 2-ші орында /күріштен кейін/
Джовар тур, оның ... ... ... ... тең. ... негізінен
суландыруды қажет етпейді деседе болады, оның тек 4/ ғана суғарылады.
Негізгі ... ... ... Тамилнад пен Харьяна.[103]
Сол секілді раби маусымдары /қысқы/ джовар Андхра Преш, Махараштра мен
Карнатахада ... ... ... ... ... ... ... өте
аз өсті. 1950-51 жылдары джоварды 15,57 млн. га-дан 5,49 млн. ... ... ... ... бұл ... 16,80 млн. ... 7,75 млн. ... ғана жетті.[104]
Махараштра мен Карнатака бірігіп бүкіл дмовар өнімінің жартысын
береді. ... ... ... ... ... Матхья Прадеш пен Андхра
Прадеш болып табылады. Осы төрт штат бірігіп бүкіл ... ... 81,1 ... ... да ... ... өте ... Джовардың өте жоғары өнімі
Тамиладтан алынады, бұл жерде егіннің 20/-не дейін ... ... ауыл ... негізгі саласы қант қамысы. Үндістан
қант қамысын ендіруде ... ... ... ол ... ... өнімінің төрттен бірін береді.
Бірақ қант қамысының түсімі Үндістанда өте төмен. Соңғы жылдары қант
қамысын өңдіру ... ... ... ... ... маңызды сала мақта өсіру. Үндістан ... ... ... ТМД, АҚШ, ... ... ... ... бұл
әлемдік мақта өнімінің 1р/-н береді.[106]
Үндістандағы мақта аудандарының 16/-І суғарылады. ... ... ... ... ... ... ... оңтүстігінде
шоғырланған.
Жалпы Үндістандағы мақта көлемі тәуелсіздік жылдары өзгеріске
үшырамады. ... ... 8 млн. га. ... ... ... ... ... талшықтарын өндіру көлемі өсе түсуде. ... ... мың ... ... ал 70-ші ... 11 млн. ... ... шетелден мақтаны орасан зор мөлшерде алады. Мақта импортты
Үндістанға 1952-ші жылы 1154 млн. ... 70-ші ... 988,63 ... ... ... Майлы дәнді дақылдар
Үндістанда осы жоғарыда аталған негізгі ауыл шаруашылық өнімдерімен
қоса майлы дақылдар да ... ... ... ... мына ... ... ... дәнді дақылдар:
|ТҮРІ ... га/ ... ... ... |7239,6 |5711,9 ... |416,4 |143,8 ... пен горчиса |2408,4 |599,4 ... |35,89,4 |1450,6 ... |1944,2 |509,8 ... |598,1 |130,6 ... |77,83,6 |2354,1 ... ... ... ең ірі ... өндіретін ел. Ол әлемдік
өнімнің үштен бірін береді. ... ... ... ... Декан
үстіртімен Гуджарат штаты.
Рапс пен горчица. Бұл дақыл түрі негізінен Пенджаб пен ... ... ... ... ... өндірілетш майдың біраз бөлігі экспортқа
жөнелтіледі.[109]
Күнжіт. Үндістан ... ... ... ... ... ... майы ... мен сабын жасауда пайдаланылады.
Зығыр. Үндістан зығырдан әлемдік өнімнің 10/-нан бірін береді, негізгі
өнім беретін аудандар Уттар Прадеш пен Матхья Прадеш.[110]
Джут. ... ... джут ... ... ... ... ... джут өнімі 2 есе өсті.
Темекі. Мұның негізгі ... ... ... ... ... ... ... экспортынан 315-320 млн.рупий табыс тапты.[111]
Шәй. Үндістанның үлесіне әлемдік шай өндірісінің 40/, шәй экспортының
32/ жатады. Джуттан кейін шәй Үнді ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Үндістан шәй экспорты жөнінен дүниежүзінде бірінші
орынға ие.[112] Шәйдің негізгі белігі яғни 70/-тен ... ... ... ... азықтық дақылдарының бірі. Көлемі жөнінен
джовардың көлемінің жартысынан асып түседі.[113]
Боб дақылдары. Негізгі боб өнімінің ... ... тур, урд, ... ... ... егін ... 14/-ін алып ... шаруашылығы. Үнді халықтары әртүрлі діни дәстүрлерге байланысты
мал союға онша қүмар ... ... да ... ... ең ірі мал ... ... ... Үндістанда бүкіл дүниежүзінде ірі қара малдың төрттен
бірі шоғырланады. Тәуелсіздік жылдары негізгі ... ... ара ... ... ... қалды.
Қазіргі кезде де бүкіл өндірілетін жер ... 75/- ті ... ... ал техникалық дақылдар жердің тек 7,5/-ін ғана алады.
Бұл ара ... мына бір ... ... ... дәнді дақылдардың көлемі / млн.га./
|Азықтық дақылдар ... ... ... / көлемі |/ жалпы көлемі |Аты / ... ... |
| | |/ | ... 37,59 |22,82 ... 7,60 |4,61 ... 17,37 |10,55 ... ... 2,61 |1,59 ... 18,24 |11,08 ... 0,75 |0,45 ... ... |Темекі 0,44 |0,27 ... да ... |23 ... 40,39 |24,52 ... 38,0 | | | ... ... ... дақылдардан басқа Үндістанда жеміс түрлеріде
өсіріледі. Олар: апельсин, банан, манго, палайа, гуайява т.б. Бірақ ... жер ... ... ... ... өте ... түсім
мөлшеріне қарамай күрішті, мақтаны, шәйді, джутты, қант қамысын, темекі мен
бидайды өте көп ... ... ... ... ... Қытайдан кейін екінші орын қант қамысын
өндіруде Кубадан кейін екінші орын, ал темекі өндіру женінен АҚШ- тан ... ... Үнді ауыл ... ... рольді азықтық дақылдар
алады.[116]
Астықпен қамтамасыз етілу дәрежесі./ млн, тонна/.
|Жылы ... өнім ... өнім ... |әр ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |99,5 |87,1 |8,6 |455,0 ... |108,4 |94,9 |2,4 |469,0 ... |105,2 |92,0 |1,2 |467,4 ... |97,2 |84,9 |1,2 |424,5 ... |103,6 |90,7 |5,0 |445,5 ... |101,1 |88,5 |7,4 |415,3 ... |114,0 |100,2 |3,2 ... |
Таза өнім —5,2/ ұрыққа арналған 5/ шығындар, 2,3 / мал ... Осы ... ... ... ... өз өнімі арқылы
қанағаттандырып отырғанын байқауға болады. Елдегі бүкіл мемлекет ... ... ісі Үнді ... ... 5 ... Бұл ... астық рыноктарында орталық үкімет пен
штаттар әкімшілігінің ... ... ... ... ... ... аймағы өте
үлкен: дайындау, сақтау мен транспортировкадан бастап астық ... ... осы ... мойнында болды.
Үкімет тапсырмасымен ПКИ астық дақылдарының өнімін көбейту ісімен
шүғылданады. Ал енді осы үкіметтің ... ... ... ... мына
кесте сипаттайды.
Үнді азық-түлік корпорациясының дәнді дақылдар ... ... ... |Бидай |Сорго, |ЖИ-ң ... ... | | ... |барлығы | ... |2,1 |2,7 |0,1 |4,9 |73 ... |2,8 |5Д |0,4 |8,3 |94 ... |296 |5,0 |0,2 |7,8 |90 ... |2,1 |4,2 |0,02 |6,5 |83 ... |3,8 |1,5 |0,4 |5,7 |92 ... |3,8 |2,0 |0,3 |6,1 |74 ... |6,0 |4,1 |0,3 |10,4 |82 ... ... ... ауыл шаруашылығының өнімін арттыру үшін
және ел экономикасының дамуына елеулі әсер етіп ... да ... ... ... ... басында болған Джаната партийдің ... ... ... деп сипаттады: « И. Ганди үкіметінің Джаната ... ... ... ... Джана парти басқарған жылдары
экономиканың даму қарқыны 8/ тен 1979-80 жылы 3/ ке ... ... ... ... ... республикасының саудасының дамуы.
Үндістанның Үнді мұхитының солтүстік жағалауындағы орталық ... ... ... ... ... оған ... ... сауда
жасауға едөуір пайдасын тигізді.
Соңғы жылдары Үндістаниың сыртқы сауда айналымында ТМД, АҚШ, Жапония,
Франция, Канада, Австралия, Чехославакия, Парсы ... ... ... ... ... негізгі товарлары көбінесе ауыл шаруашыльіғьшың
өнімдері.
Бұлар негізінөн джут шәй мақта-мата, қант, былғары бұйымдары. Бұлардан
басқа сол секілді ... ... жүн, тері мен ... ... ... майы да экспортталады.
Тәуелсіздік алғаннан бастап Үндістан машина жасау ... ... ... ... ... ... жол ... энерго құралдар, электрлі винтиляторларды да экспорттауға қол
жеткізді.
60-шы жылдардың ... ... ... ... саудасындағы басты
рольді Ұлыбритания атқарып келді. Ал 70-ші жылдардың ... ... ... ... ... 10/, АҚШ- кі 16/, КСРО ... 1/, Францияныкі 1/ болды.
Индияның сыртқы сауда байланысы / млн. рупий/
|Жыл ... ... ... ... |15821,0 |14132,7 |1688,3 ... |18246,1 |12070,1 |2175,9 ... |44681,0 |33041,0 ... |
Негізгі товарлар экспорты / млн. рупий/
|Товар |1969/70 |1970/71 |1971/72 |1973/74 ... ... пен |65,9 |308,3 |305,4 |413,9 |2,64 ... өні. | | | | | ... |274,0 |274,0 |520,7 |613,3 |3,91 ... |129,4 |196,2 |251,0 |220,7 |1,41 ... |1026,8 |1221,8 |1451,1 |1549,9 |9,88 ... ... |344,9 |388,1 |361,8 |2,20 ... |111,9 |88,4 |293,0 |308,6 |1,97 ... |195,8 |327,1 |314,0 |422,6 |2,69 ... |130,9 |177,7 |164,1 |186,3 |1,19 ... |284,6 |815,4 |721,8 |907,7 |5,78 ... |632,9 |866,9 |974,7 |1000,4 |6,38 ... кілем |45,2 |113,4 |102,1 |129,3 |6,82 ... |123,9 |868,0 |906,4 |408,3 |2,54 ... | | | | | ... |32,3 |146,0 |161,9 |187,4 |1,19 ... | | | | | ... ... басында Үнді импортындағы астықтың машина мен құрал
жабдықтардың үлес салмағы 14,84 / , ... 4,49 / , ... ... , ... ... 6,28 /, ... пен шойын 13,16 /, транспорт құралдары
4,67 / ... ... ... ... өндіруші заводтарының біраз бөлегі Парсы
шығанағы елдерінен алынатын шикі мұнай негізінен де жұмыс істейді.[120]
Негізгі товарлар импорты / млн. рупий/.
|Товар |1969-70 |1970-71 |1971/72 |1972/73 ... ... |2647,1 |1843,3 |1733,7 |1026,7 |56,8 ... |419,0 |582,5 |298,2 |187,7 |1,00 ... |150,6 |276,0 |294,1 |279,1 |1,54 ... ... |462,0 |827,8 |988,3 |1133,9 |6,28 ... |348,7 |963,3 |1059,0 |1474,7 |8,17 ... |333,5 |412,4 |300,0 |466,7 |2,58 ... | | | | | ... |389,7 |770,7 |612,0 |812,0 |4,49 ... | | | | | ... |61,8 |185,7 |187,3 |275,9 |1,53 ... | | | | | ... мен |679,4 |815,1 |1470,4 |2375,7 |13,16 ... | | | | | ... |684,5 |742,7 |1188,3 |1010,2 |5,59 ... | | | | ... ... |2803,5 |2578,5 |2680,0 |14,84 ... |705,5 |512,2 |665,4 |844,0 |4,67 ... | | | | | ... экспортының дәстүрлі товарлары көбінесе ауылшаруашылық өнімін
өндеуге негізделген өндіріс саласынъщ өнімдері.
Елдің өнеркәсіп өндірісін өркендету ... ... ... ... ... ... импорттауда біраз жеңілдіктерге барды.
Соңғы жылдары осындай көптеген шаралардың арқасында ... ... ... ... біраз молайтып алды. 1978-ші жылдың соңында
Үндістанның шетелдік валюта қоры 5,6 ... ... ... бөрі ... таяу, Шығыс елдерінің өте қымбат ... ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді
келісімге қол жеткізген сон мүмкін болды.
1979-1980-ші жылдарда елдің экспорты 64,5 млрд. рупий, ая ... ... ... ... осы жылдары экспортқа негізінен маталар, ... ... ... ... ... ... мен металл өңдеу өнімдері, машиналар,
мал мен өсімдік ... ... және т.б. орын ... ... ... ... ... көрші елдердің көмегіне сүйене
отырып алға басқандығын, сейтіп оның ... ... мен қоса ... ... қарым-қатнасының жақсы дамығанын көре аламыз. Ол келешекте
Үндістан мемлекетінің дамуының негізі болды, тәуелсіздік алған соң ... ... ... ... даму мен ... ... қайта
құрулар жүргізе отырып өз экономикасын нығайтты. Ол ... 70-ші ... ... жетті. Елдің ішкі мәселелерінің бірі қазіргі кезде
шиеленісіп отырған, ол ұлттық-діни қарама-қарсылық.
1947 жылы тәуелсіздік ... ... ... ... елде 85-90 ... тұрады, олардың ішінде ерекше орын алатын қауымдастығы олар-
сикхилер. Инд-мұсылмандар мен сикхилер арасындағы саяси тартыс ел ... ... ... Оның өзі ... ... әлеуметтік
тұрақтылығына бөгет болып отыр.
Діни қарама-қарсылықтар эсіресе 80-жылдары ... ... ... ... ... және ... да, әсіресе Бангладеш жерінен
қашқандар- мигранттар ел ішінде шиеленіске әкеліп отыр. Оған ... ... және ... ... ... ... ... болады.
Қазіргі кездегі екінші шешуін күтіп ... ... ол ... ... ... ... өте тез қарқынмен өсуінің тоқтамауы ел
үшш қаушті жағдаиға әкелш отыр, тшті екі ... ... ... ... даму қарқыны халықтың сан жағынан өсуін
қамтамасыз ете алмай отыр, оның өзі ... ... елді ... ету ... ... ... ... шешу ешқандай қорытынды
бермеді, керісінше сайлауда 1977 ж. ... ... ... ... жылдан соң билікке қайтып келгенде де ол мәселені шешу қиындық
әкелді. 80-90 жылдардағы демографиялық жағынан өсу ... ... ... осы ... ... саны ... 800 млн.адамға тең
болды.[123] Егер халықтың сан жағынан өсуі тоқтамаса онда ел үшін ... ... ... бір ... ол ... ... Заң бойынша
халықтардың барлығы тең деп жарияланғанымен осы ... ... ... мемлекеттік қызметте істеуіне, ... оқу ... ... шек ... яғни олар сол ... ... жіктелуді өлі
сақтап отыр.
Үндістан тарихын зерттеушілердің бірі ... ... ... ... салыстырғанда осы касталық жікке бөлінушілік ... ... ... ... ... Төменгі кастадан
шыққандар өздерінің сол тұрмыстарына риза, олар қала мен деревнядағы ... топ ... ... ... олардың байлығына қызықпайды. Ол
азғана биліктегі топтар экономика мен ... ... ... Егер ... ... жүйе ... онда миллиардқа
таяп қалған елде экстремистік шиеленістер күшейер еді. ... ... ... ... діни ... ... ... отыр. Келесі бір
мәселе ол қала халқы мен ауыл ... ... ... ... күн көру үшін ... ... ... келіп жатқан адамдар қаладағы
әлеуметтік шиеленіске әкеп отыр, ... ... олар ... ... ... күн көруде. Ішкі саяси тартыс пен ... ... ... ... ... касталар пайдаланады, олар сол мәселені
шешеміз деп уәде беру арқылы үкімет билігіне келуді өз ... ... ... ... ... ... ... пенсия алып тұрады және
олар саяси аренада белгілі роль атқарады, әсіресе сайлау кезінде. ... алып ... ... ... әлі ... типтегі ұйым
деп санауға, бір саяси көзқараста деуге болмайды.
Жалпы Үндістандағы көптеген демократиялық өмір салты ескі ... ... ... асырылады. Оларда идеялық ... ... ... ... ... күш көрсетпеу идеялары мен принциптері
жақсы сақталған.
Европалық парламентарлық ... ... ... ... ... ... сақтаған. Тек ғана шығыстық емес, индо-индустық
қауымдық-касталық жүйеде дамуды сақтаған қоғамды ... ... ... ... ... қоса алғаннан асып түсуі, тіпті дүниежүзіндегі
халқы көп Қытайды Үндістанмен ... ... ... да ... ... қарағанда ішкі жағдай өзінің шешуін қажет ететін көптеген
қиыншылықтарды тудырып отыр. ... ... ... жоғары. Пакистан
және Қытаймен арадағы ... ... ... ... ... уақытқа келісімдердің жасалуы, оларға шыққан шығындар елге
көп ауыртпалықтар әкеліп отыр.
Үндістан дүниежүзіндегі барлық ... ... ... аты шықты, оның барлық елдерге бейбітшілікті сақтау үшін
ұсыныстар жасауы, елдегі тұрақтылық оның ... атап ... ... ... жатады.
Үндістанда ешқашан мемлекеттік төңкеріс болған емес, онда армия еш
уақытта мемлекет ... ... ... роль ... емес және ... ірі ... ... де болған емес.
1947 жылы ағылшындардан өзінің тәуелсіздігін алғаннан бастап ... ... ... ... ... және мәдени жағынан басқа
елдермен байланысын күшейте түсуде.
Демократиялық типтегі мемлекет құра отырып олар өз ... ... келе ... ... салт-дәстүрін сақтауда.
ҚОРЫТЫНДЫ
Дамушы елдер экономикасының отаршылдық сипатын жою үшін олардың
шаруашылығын және ... ... ... ... ... ... түрде тәуелсіз халық шаруашылық комплексі құрылады.
Міне, Үндістанда да село халқының үлес салмағы ... ... ... сол 73/ ... ... ... ... тығыз қоныстанган елдерде жер ресустарының
шектеулілігіне байланысты ауыл ... ... ... ... ... кезі бұл ... мен пайдаланудағы
жер қорының түсімін арттыру. 60-шы жылдардың екінші жартысы 70-ші жылдардың
басында дәнді дақылдардың басым ... ... ... ... ... ... ... деген атқа ие болып, бүған үлкен үміт ... ... ... ... ... өте ... мөлшерде
қаржыны талап еткендіктен де тек ... ... аз ... ... ... ... ... процесіндегі тағы бір тенденциясы ол
жаңа және ... ... ... ... ... ... ... жеңіл
өнеркәсіп салаларын дамытудан бастады, ал жаңа ... ... және ауыр ... ... ... ... де ... тән басты фактор Үндістандағы сол өндірісті
дамытуға оны ... ... ... мол ... кейбір өндіріс
салаларында шешуші позицияга ие болып отырғандығы.
Мемлекеттің өндіріске араласу ... ... ... оның ... ... ... ... Үндістанның экономикалық дамуындағы қуанарлық
жағдайдын; бірі ол бұл ... ... ... ... ... және ... да көрші елдермен байланысы ұштаса түсуде.
Қазіргі кезде Үндістан мемлекеті сол бейбітшілік бағытынан ауытқымай
көрші жатқан елдермен, басқа да елдермен ... ... және ... ... ... ... ... сөзімен айтқанда Үндістан мемлекеті «бірде бір негізгі
принциптерінен бас тартпай, тәуелсіз сыртқы саясат ... ... ... ... түсу үшін ... Сөйтіп қиыншылықтар мен
ауыртпашылықтарға қарамай жарқын болашаққа қарай баса беруде.[124] Міне ... ... ... үнді ... осы ... ... сақтап қалу үшін
еңбек етуде. Елдің экономикалық, әлеуметтік және мәдени ... ... ... ... ... әдебиеттер:
1. Антонова И.А. История Индий. М., 1979.
2. Вейц Г.М. Управление государственными предприятиями в ... Л., ... ... Л.А. ... ... и ... Индий. М.,1970.
4. Васильев Л.С. История Востока. Т.1,2. М., 1998.
5. Грановский А.Е. ... ... ... и ... Индий. М.,1975.
6. Егоров И.И. Экономическая эффективность государственного сектора Индий.
М.,1972.
7. История стран Азии и Африки. Ч.І.. Ч.ІІ. ... ... ... Р.Н. ... ... ... Индии.
1979.
9. Куныциков М.Н. Современная Индия: монополий и полктики. М.,1974.
10. Ландавала Р.Т. Вехи развития. //Новое время. 1977. № ... ... А.И. ... мир в ... мире. М.,1970.
12.Мольяров О.В. Роль государства в социально- экономической структуре
Индий, М.,1978. ІЗ.Мельников А.М. ... ... ... и ... Мир. ... ... В. ... революций». Азия и Африка сегодня. 1975. №1. ІЗ.Муратов М.Х.
Республика Индии: успехи и трудности ... ... ... Е.И. ... ... в ... ... . М.,1972. 17.
Низамов А. Индия на ... 80-х ... ... ... 1980.№2.
18. Непесов М, Индия. Международная жизнь, 1980. №11.
19. Новейшая история стран Азии и Африки XX века 1945-2000.М,2001.
20. Рябишша Э.Д. ... ... ... ... ... В. ... Индиской экономики. Новое время 1976. №15.
и22.Синг Г. География Индии. М.,1980.
23.Эльянов А.Я. ... ... ... экономического роста и
рынок.М.,1976.
Деректер:
Ежегодник Б.Э.С. М., 1977.
Ежегодник Б.Э.С. М., 1980.
Ежегодник Б.Э.С. М., 1981.
Внешняя торговля СССР. М., 1976-1980 ... ... Азие , ... М., ... ... ... М., 1978-1981 гг.
Капиталистические и развивающиеся страны. М.,1973.
Республика Индии, ... ... ... :
Правда. М., 1973-1981 гг.
Сельская жизнь. 1975. 15-октябрь.
Сельская жизнь, 1978. 10-январь.
Сельская жизнь, 1980, 16-август.
Сельская жизнь, 1981. ... ... 1993. ... ... О.В. Роль ... в ... структуре Индий.
М., 1978. С.4.
[2] Муратов М. X. Ресиублика Индия: успехи и трудности развития. Ленишрад,
1968. С.34
[3] Страны мира. СІправочник. С.133
[4] 'Новейшая ... ... Азии и ... XX век. ... С.228-
231.
[5] Страны мира. Справочник. М.,1973. С.136.
[6] Сонда. 137 ... ... ... ... М.,1974. С.138.
[8] Маркс К. Будущие результаты британского владычества в Индии. Маркс К.,
Энгельс Ф. Соч. Т.9. ... ... М.Н. ... ... монополий и политика. М.,1974. С.З.
[10] Сонда.4-бет.
[11]Правда, 1971. 29 сентябрь.
[12]Маляров О.В. Роль государства в сощішіьно-экоиомической структуре
Индий. М., 1978. ... ... БСЭ. 1981. ... ... М., 1972.
[15] Широков Г.К М., 1971.
[16]ЯшкинВ.А М., 1970
[17] О.В. Маляров....М., 1978
[18] Сингхт ... ... ... М., 1980. ... ... 219-бет
[20] Сонда.219-бет.
[21] Сонда.219-бет
[22] Сонда. 220 бет
[23].Сонда. 221 бет
[24] Сонда 230 бет.
[25] Сонда. ... ... ... ... М.З. ... Союз и страны Азии и Африки. М., 1977. С.63.
[27] Сонда. 94- бет.
[28] Константинов Р.Н. ... ... ... ... ... и ... мир. 1979. № 4. ... Сингх Гопал. География Индии. М.,1980. С.234.
[30] Природные ресурсу зарубежных терр. Европы и Азий. М.,1976. С.263
[31] Сонда. 263-6
[32] Али Роза ... ... ... их ... ... в ... ... развигия сіран Азии и Африки. М.,1979. С.І88.
[33] Бұлда сонда, 190 бет
[34] Бұлда ... 191 ... ... Т.Н. Ресурсы цветных металлов и их промышленное пользование в
Индии, в кн.» Ресурсы экономич. ... ... Азии и ... ... ... Бұлда сонда, 193 бет
[37] Бұлда сонда 193 бет.
[38] Климова Т.Н. Ресурсы цветньтх металлов и их промышленное пользование в
Индии, в кн. ... ... ... ... Азии и ... М.,1979. 193-
бет.
[39] Климова Т.Н. Ресурсы цветных металлов и их промышленное ... ... в кн.» ... зкономич. Ратеития стран Азии и Африки». М.,І979. С.
192.
[40]Сонда. І95 бет
[41] Сонда 196 бет
[42] Егоров И.М. Государственный капитализм в развивающейся экономике
Индии. ... ... ... ... зарубежных территорий Европы и Азий. М., 1976.
С.267.
[44] Синг Гопал. Географии Йндий. М., 1980. С.237
[45] Сонда. 239- бет
[46] ... Е.А. ... ... государственная политика и
промыщленность. М.1977.С. 195
[47] Пиродных ресурсы зарубежных территорий Европы и Азий. М., 1976. ... Синг ... ... ... ... С. ... ... 244 бет.
[50] Сонда. 244 бет.
[51] Мировая экономика. М., 1978. С. ... ... И.И. ... капитализм в развивающейся экономике
Индий. М.,1979. С.230.
[53] Ежегодник Б.С.Э. 1981. С. ... ... Е.А. ... ... ... ... ... М.,1977. С. 223.
[55]Ежегодник Б.С.Э. 1981. С. 202.
[56] Брагина Е.А. Развивающейся страны, государствеыная политика и
промышленность. ... С. ... ... ... ... Индии. М.,1980. С.251.
[58]Сонда. 255- бег.
[59] Сонда. 258-бет
[60] Сонда. 259-бет.
[61] Низамов А. Индия на рубеже 80-х ... ... ... 1980. ... ... ... ... Е.А. Развивающейся страны, Государсшенная аолишка и
промыщленностъ. М.,1977 С.216
[64] Сонда. 217-бет
[65] Низамов А. ... на ... 80-х ... ... ... 1980. ... Сиш ... Гешрафня Индии. М.,1980. С.26-37
[67] Сонда. 263-бет
[68] Низамов А. Индия на рубеже 80-х годов. Международная ... 1980. ... ... ... ... М., 1980. С. 266.
[70] Сонда. 267-бет.
[71] Сонда. 269-бет.
[72] Сонда. 270-бет
[73] Сонда. 271-бет
[74] Сонда. 272-бет
[75] Сонда. 273-бет
[76] ... ... ... 1980. ... ... М.З. Советский союз и страны Азии и Афршш. М., 1977.
[79] Исшрия Индии. М., 1979. С. 589
[80] Маляров О.В. Роль государства в ... ... М., 1978. ... ... 103-105- ... ... И.И. ... кагштализм и трансформация национального
хозяйства в кн. Экономика Индий. М., 1988. С.76
[83]. Егоров И.И. ... ... и ... ... в кн. ... ... М., 1988.С.
[84] Истории Индии. М., 1979. С. 591.85.
[85]. Сонда. ... ... ... 1979. С. ... ... ... ... ежегодник, 1979. С. 253
[89] Ежегодник Б.С.Э. 1981. 262-бет.
[90] Сонда. 261-262 бетгер
[91] Синг Гопал. Геофафия Индий. М., 1980. С. 130.
[92] ... ... ... В.Н. ... ... ... и государственная продовольственная
политика, статье в книге: Ресурсы экономического развития сіран Азии ... ... ... Синг ... ... ... ... С.1337.
[95] Сонда. 137-138 беттер.
[96] Сонда.138 бетгер
[97] Сонда.138 бепер
[98] Синг Гопал. География Индии, М.,1980. С. 138. 1 ... ... ... 140 ... ... ... ... 146 бет.
[102] Сонда. 174 бет.
[103] Сонда. 149 бет
[104] Уляхин В.Н. Зерновые ресурсы Индии и государственная
продовольственная политика, статья в книге: Ресурсы ... ... Азии и ... ... С. ... Сонда 150 бет
[106] Сонда 150-153 беттер
[107] Синг ... ... ... ... С. 71,54
[108] Синг Гопал. География Индии. М.Д980. С. 154
[109] Сонда. 158.бет
[110] Сонда.160 бет.
[111] Сонда.162-бет.
[112] Сонда.162-бет
[113]. Синг ... ... ... ... ... Синг ... География Индии. М.,1980. С.186
[115] Бұлда сонда. 135 бет
[116] Ульяхин В.Н. Зерновые ресурсы Индии и государственная политыка.,
статья в кн. ... ... о ... ... Азии и ... ... С.
147
[117] Ульяхин В.Н. Зерновые ресурсы Индии и государственная политыка.,
статья в кн. Ресурсы экономическоі о развшия сгран Азии и Афршш. М.Д979. ... ... 252 ... Сиш ... ... ... С. 296
[120] Синг Гопал. География Индии. С. 296.
[121] Международный ежегодник. 1979. С.254
[122] Л.С. Васильев. Исгория Востока. Т.2. М., 1998. ... Л.С. ... ... ... Т.2. М., 1998. С.369-370
[124] Правда, 1980. 9- желтоқсан.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1950 - 1980 жылдардағы КСРО-ның халықаралық қатынастар жүйесіндегі Үндістанмен байланысы61 бет
Орталық азиядағы исламның радикалдану үрдісі5 бет
Халықтың тұрмыстық деңгейінің статистикасы7 бет
Қазақстан полигондары8 бет
Қазақстанның экологиялық проблемалары7 бет
Әдебиеттегі жаддизм бағыты4 бет
Үнді Ұлттық Конгрессі 1930 жылдардан кейін51 бет
Америка этнологиясындағы психологиялық бағыттар4 бет
Бөкей Оралхан9 бет
Оралхан Бөкей (1943-1993)19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь