ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басындағы қоғамдық қозғалыстар мен саяси партияларды қалыптастырудағы ұлт зиялыларының ролі

БЕЛГІЛЕУЛЕР МЕН ҚЫСҚАРТУЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

І ҚОҒАМДЫҚ БІРЛЕСТІКТЕР МЕН ҚОЗҒАЛЫСТАРДЫҢ ҚҰРЫЛУЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ
1.1. ХХ ғасырдың 90.шы жылдарындағы қоғамдық бірлестіктер мен қозғалыстардың құрылуының алғы шарттары мен барысы ... ... ... ... ... ... ... ... .13
1.2. ХХІ ғасыр басындағы қоғамдық бірлестіктер мен қозғалыстардың азаматтық қоғам орнатудағы қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21

2 САЯСИ ПАРТИЯЛАРДЫҢ ҚҰРЫЛУЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ
2.1. ХХ ғасырдың 90.шы жылдарының басындағы монопариялық жүйенің күйреуі және саяси партиялардың құрылып, саяси өмірге араласуы ... ... ... ... ..33
2.2. Қазіргі таңдағы саяси партиялардың демократияны дамыту жолындағы мақсат.мүдделері, күресі және қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40
2.3.Саяси партиялардың сайлау науқандарына қатысуы және нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .46
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..62

ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР МЕН ДЕРЕККӨЗДЕРІНІҢ ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...71
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Осы күні тәуелсіздікке қол жеткізген Қазақстан Республикасы басқа да посткеңестік елдер сияқты өзін халықаралық қауымдастықтағы орнын нығайтуға барлық күш-жігерін салуда. Елдегі саяси еркіндік, адам құқықтарының сақталуы, әлеуметтік қорғаудың қамтамасыз етілуі, жеке және қоғамдық бастамалардың кең тарауы демократиялық үрдістердің алғы шарты болып табылады. Сол себепті қазіргі таңдағы ең маңызды мәселелердің бірі - қоғамдық саланы әлемдік демократиялық стандарттарға сәйкестендіру, «азаматтық қоғам» қоғам орнату басты міндет болыр тұр. Бұл міндетті жүзеге асыруда ұлт зиялылары мен саяси элитасының атқарар қызметі «атан түйенің жүгіндей» екендігінде дау жоқ.
Зерттеу жұмысында Қазақстанның азаматтық қоғам құру мүмкіндіктері, тарихи алғышарттары, күрделі мәселелері мен келешегі, партиялық жүйенің қалыптасуы және азаматтық қоғам құруды ұйымдастырудағы ұлт зиялыларының орны мен ролі осы жұмыста жан-жақты қарастырылады.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Тоталитарлық Кеңестер Одағының тарап, Қазақстанның егемендік пен тәуелсіздікке қол жеткізуі еліміздің барлық саласында оң өзгерістерге жол ашып, әлем таныған мемлекетке айналдық. Алдымызға асқаралы стратегиялық міндеттер қойдық. Оны іске асыру жолында жеке, сондай-ақ, заңды тұлғалардың жұмыла жұмыс істеуі аса қажет.
Қазіргі таңда тәуелсіз Қазақстанның мемлекеттілігін нығайтуда, сонымен қатар құқықтық, азаматтық қоғам орнатуда қоғамдық қозғалыстар мен саяси партиялардың алатын орны ерекше. Өйткені бұл құрылымдар қоғамның алға қарай дамуында жетекші роль атқарады. Елімізде әділет министрлігінде тіркеліп, ел игілігі үшін қоғамдық-саяси салада қоғамдық қозғалыстар мен саяси партиялар өздерінің бағдарламалары аясында жұмыс істеп жүр. Екіншіден, біздің қоғам қоғамдық қозғалыстар мен саяси партиялараға шектеу қойған бір партиялы, тоталитарлы кеңестік жүйенің құндылықтарына бейімделген «шинельден» шығып, әлемдік тәжірибе негізінде «өзіндік» даму жолын іздеу кезеңін басынан кешіріп отыр. Міне, осы аталған мәселелер қазіргі елдегі қоғамдық қозғалыстар мен саяси партиялардың мақсат-мүддесі мен қызметіне зерттеу жүргізіп, ғылыми талдау жасау өмір қажеттілігінен туындап отыр.
Біздің мұратымыз «демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет» құру екені еліміздің конституциясында айқын көрсетілген. Ал демократиялық саяси жүйе мен құқықтық мемлекеттің қалыптасуының алғы шарты - азаматтық қоғамның қалыптасуы болып табылады. Сондықтан осы азаматтық қоғамды қалыптастырудағы саяси партиялар рөлін зерттеу өзекті де маңызды.
Азаматтық қоғамның қалыптасу үрдісі Батыс елдерінде бірнеше жүз жылдықтарға созылды. Батыс Еуропа, АҚШ, Канада, Жапония және бірқатар басқа елдерде екінші дүние жүзілік соғыстан кейін белгілі бір деңгейде құқықтық мемлекет қалыптасты.
1. Жигалов К., Султанов Б. Первый Президент Республики Казахстан. - Алматы, 1993;
2. Машан М.С. Политическая система Казахстана: трансформация, адаптация, целедостижение. - Алматы, Білік, 2000;
3. Бұрханов К.Н. Қазақстанның XX ғасырдағы әлеуметтік-саяси жүйесінің эволюциясы. -Алматы, 1997,
4. Жүнісова Ж.Х. «Қазақстан Республикасы. Президент. Демократия инситуттары. -Алматы, 1996,
5. Бижанов А.Х. Қазақстан Республикасы: өтпелі кезең қоғамының демократиялық жаңғыруы. -Алматы, 1997.
6.Тасмағамбетов И.Н. Әлеуметтік саясат және саяси түрлену. -Алматы, 1997)
7.Мурзалин Ж.А. От традиции к современности: модернизация политических институтов Казахстана. - Алматы, Білік, 2000
8. Жотабаев HP. О демократии и парламентаризме. - Алматы, 2000
9. Калиев Н. Қазақстан парламентаризмі - Алматы, Қазакстан, 2003, 272-6.; Парла¬ментаризм в независимом Казахстане: состояние и проблемы // Материалы междуна¬родной научно-практической конференции. - Астана, 2002, 648-6
10. Зиядин А.С. Қазақстандағы саяси партиялар азаматтық қоғамды қалыптастырушы субьект ретінде. Саяси ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның авторефераты. -Алматы, 2008 жыл,-24 бет
11. Бюлегенова Б.Б. Қазақстан Республикасы саяси партияларының қызметіндегі жастар мәселесі (саяси талдау. Саяси ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның авторефераты. - Астана, 2010 жыл,-24 бет
12. Опыт демократических реформ на евразийском пространстве: сравнительные модели и практические механизмы. // Сб. мат. Междунар. науч. конф. - Алматы, 2006; Конституция Республики Казахстан: стабильность и динамизм // Материалы научно-практ. конф. - Алматы, 2007; Республике Казахстан 15 лет: достижения и перспективы // Материалы науч.-практ. конф. - Алматы, 2007; Конституционная реформа - новый этап в развитии Казахстана. // Материалы «круглого стола». - Алматы, 2007
13. Бурханов К.Н., Султанов Б.К., Аяган Б.Г. Современная политическая история Казахстана (1985-2006 гг.). Издательский центр Института истории и этнологии им. Ч. Валиханова. - Алматы, 2006.
14. Алимгазинов К.Ш. Internet и историческое знание: новое обретение в казахстан¬ской историографии / Абылхожин Ж.Б. және басқалар. Очерки по историографии и методологии истории Казахстана. - Алматы, 2007, 328-6.
15. ҚР ОММ, Р-2281-к., 1-т. Қазақ КСР (1990-1991 жылдар)
16. ҚР ОММ, Р-2271-к., 1-т. Орталық сайлау комиссиясы (1988-1997 жылдар)
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті
ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басындағы ... ... ... ... ... ... ролі
Мазмұны
Белгілеулер ... ... ... мен ... құрылуы және қызметі
1.1. ХХ ғасырдың 90-шы жылдарындағы ... ... ... құрылуының алғы ... ... ХХІ ... ... қоғамдық бірлестіктер мен ... ... ... ... ... ... және ... ХХ ғасырдың 90-шы жылдарының басындағы монопариялық жүйенің күйреуі
және саяси партиялардың құрылып, саяси өмірге араласуы..................33
2.2. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... мен ... мен ... ... - онда болып жатқан процестер мен қатынастардың басты
әрекет етушi тұлғасы мен субъектiсi ретiнде өз ... ... ... ... ... ... адам болып табылатын қоғам.
Азаматтық қоғамның мiндетi - жеке адам мен ... ... ... партия - мемлекеттiк билiктiң, жергiлiктi өзiн-өзi басқарудың
өкiлеттi және ... ... ... ... ... ... бiлдiру және оларды қалыптастыруға қатысу мақсатында
олардың саяси ырқын бiлдiретiн Қазақстан Республикасы ... ... ... - ... өз ... мүдделерiнiң ортақтығы
негiзiнде өз мүшелерiнiң еңбек ету, сондай-ақ басқа да ... ... мен ... ... мен ... қорғау, еңбек
жағдайларын жақсарту үшiн ерiктi түрде құратын дербес, тiркелген ... бар ... ... ... - ... дiни ... ... басқармалар (орталықтар), сондай-ақ дiни оқу ... ... ... ... - ... ... ... радио- және
теледидар бағдарламасы, киноқұжаттама, дыбыс- бейне ... және ... ... ... ... ... ... және
басқалары) WEB-сайттарды қоса алғанда, бұқаралық ақпаратты мерзiмдi ... ... ... ... да ... ... - саяси партиялар, ... ... ... ... ... қол ... үшін ерікті негізде құрылған,
заңнамаға қайшы келмейтiн ... да ... ... ... емес ... ... ... емес ұйым - ортақ мақсаттарға қол жеткiзу үшiн азаматтар
және ... ... емес ... ... Қазақстан Республикасының
заңнамасына сәйкес ерiктi негiзде құрған коммерциялық емес ұйым ... ... ... және дiни ... қоспағанда).
Ұлттық-мәдени бiрлестiк - өзiн белгiлi бiр ... ... ... ... ... ... ... бiлiмiн және
мәдениетiн дамыту мәселелерiн дербес шешу мақсатында азаматтардың өздерi
ерiктi өзiн-өзi ұйымдастыруы негiзiндегi ... ... ... - ... ... бар ... немесе жергiлiктi өзiн-өзi басқарудың құрылатын органдары
(институттары) ... ... ... шешу ... ... бiр ... ... жерi бойынша азаматтардың өзiн-өзi ұйымдастыруының
нысаны.
КІРІСПЕ
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Осы күні ... қол ... ... ... да посткеңестік елдер сияқты өзін халықаралық
қауымдастықтағы орнын нығайтуға барлық күш-жігерін салуда. Елдегі ... адам ... ... әлеуметтік қорғаудың қамтамасыз
етілуі, жеке және қоғамдық бастамалардың кең ... ... алғы ... ... табылады. Сол себепті қазіргі таңдағы ең
маңызды мәселелердің бірі - ... ... ... ... сәйкестендіру, «азаматтық қоғам» қоғам орнату басты міндет
болыр тұр. Бұл міндетті жүзеге асыруда ұлт ... мен ... ... ... ... түйенің жүгіндей» екендігінде дау жоқ.
Зерттеу жұмысында Қазақстанның азаматтық қоғам құру ... ... ... мәселелері мен келешегі, партиялық жүйенің
қалыптасуы және азаматтық қоғам ... ... ұлт ... мен ролі осы жұмыста жан-жақты қарастырылады.
Зерттеу ... ... ... Кеңестер Одағының тарап,
Қазақстанның егемендік пен тәуелсіздікке қол жеткізуі ... ... оң ... жол ... әлем таныған мемлекетке айналдық.
Алдымызға асқаралы стратегиялық міндеттер қойдық. Оны іске ... ... ... заңды тұлғалардың жұмыла жұмыс істеуі аса қажет.
Қазіргі таңда тәуелсіз Қазақстанның мемлекеттілігін нығайтуда, сонымен
қатар құқықтық, азаматтық қоғам орнатуда ... ... мен ... ... орны ... ... бұл ... қоғамның алға қарай
дамуында жетекші роль атқарады. ... ... ... ... ... үшін қоғамдық-саяси салада қоғамдық қозғалыстар мен ... ... ... аясында жұмыс істеп жүр. Екіншіден,
біздің қоғам қоғамдық қозғалыстар мен ... ... ... ... ... тоталитарлы кеңестік жүйенің құндылықтарына бейімделген
«шинельден» ... ... ... негізінде «өзіндік» даму жолын іздеу
кезеңін басынан кешіріп отыр. Міне, осы аталған мәселелер қазіргі ... ... мен ... ... мақсат-мүддесі мен қызметіне
зерттеу жүргізіп, ғылыми талдау жасау өмір қажеттілігінен туындап отыр.
Біздің мұратымыз «демократиялық, ... ... және ... құру ... еліміздің конституциясында айқын көрсетілген. Ал
демократиялық саяси жүйе мен ... ... ... алғы ... азаматтық қоғамның қалыптасуы болып табылады. Сондықтан осы ... ... ... ... ... ... өзекті де маңызды.
Азаматтық қоғамның қалыптасу үрдісі ... ... ... ... ... Батыс Еуропа, АҚШ, Канада, Жапония және бірқатар
басқа елдерде екінші дүние ... ... ... ... бір деңгейде
құқықтық мемлекет қалыптасты.
Ал Қазақстанға ... ... ... ... ... ... және рухани салалардағы бостандығы салтанат құрған
азаматтық қоғам қалыптастыру жолын әлдеқайда тез ... өту ... ... пен ... ... өзара әрекеттестік арналарының бірі
ретінде қиындықпен болса да, көппартиялы саяси жүйенің қалыптасу үдерісі
алға ... ... ... Қазақстан саяси салада ... ... ... ... ... ... ... болды. Олардың көпшілігі
жетілмеген, қоғамда терең тамыр жая алмаған күйінде қалып келеді. Және олар
өз ... ... ... ... ... орнына батыс елдерінің
саяси құрылымдарына ұқсап бағуға тырысуда.
Осы орайда, еліміздегі азаматтық қоғамды ... ... орны ... ... Н.Ә. Назарбаевтың 2008 жылғы Қазақстан халқына
жолдауында: «Партиялық механизмді нығайту қазіргі ... ... ... ... қоғамдық үдерістерге кеңінен тартуға жағдай
жасайтын болады» [1] дегені тақырып өзектілігін арттыра түседі.
Сонымен қатар, ел ... 2007 жылы ... ... ... ... пен ... партиялардың, азаматтық қоғам
институттарының рөлін арттыра түсуде. Қазақстандағы ... ... ... ... бір, ... ... көсегесін көгертемізге»
саяды, ал соған жету жолдары әр қалай. Осы ... ... ... ... зиялылары мен саяси элитасы тұр. Осы ... ... ... ... ... және өмір сүру ... ... отыр.
Зерттеудің мақсаты. Диплом жұмысының мақсаты ХХ ғасырдың 80-ші
жылдарының ортасы мен 2012 ... ... ... Қазақстандағы
қоғамдық - саяси партиялар мен қозғалыстардың пайда болу ... ... ... ... ... болып табылады.
Зерттеудің міндеттері. Мақсатқа жету үшін алдымызға нақты мынадай
міндеттер қойдық:
- Қазақстандағы көппартиялылық жүйе мен ... ... ... ... ... ... ... пайда болып, қалыптасуында зиялылардың
атқарған қоғамдық-саяси қызметіне жан-жақты баға ... ХХ ... 90-шы ... ... ... мен саяси
партиялардың жұмысындағы ерекшеліктер мен ұқсастығына назар аудару;
- ХХІ ... ... ... ... құруда саяси партиялардың
қызметіне тың серпіліс береген заңдық құжаттарға талдау ... ... ... сайлау алды күрестегі қызметін зерттеу;
- Саяси партиялардың тарихы мен қызметіне талдау жасау;
- Саяси партиялардың ... ... ашып ... ... азаматтық қоғамның функционалдық сипаттамасын, оның саяси
жүйенің белсенді элементтерімен (мүдделі топтар, ... ... ... емес ... ... ... ... жұмысының зерттелу деңгейі. Қазіргі уақытта Қазақстанның
тәуелсіз мемлекет ретінде даму кезеңінің ... ... ... ... ... да жан-жақты зерттеуде. Тәуелсіз мемлекеттің орнауы,
президенттік институттың орнығуы мен ... ... ... ... ... ... ... құрылымның эволюциясы сияқты
мәселелер бойынша бір қатар зерттеу еңбектері ... ... ... ... зерттеу жұмысымызға тікелей ... бар М. ... мен ... ... ... атты ... және ... және құқық институты ғалымдарының ұжымдық ... ... ... ... талдау жасалды.
Қазақстанның саясаттанушы-ғалымдары тәуелсіз жас мемлекеттің ... ... ... ... үлес ... Көптеген ғылыми
еңбектердің арасынан М.С. Машанның ... ... ... ... мақсатқа жету» [2], К.Н. Бұрхановтың «Қазақстанның XX ғасырдағы
әлеуметтік-саяси жүйесінің ... [3], Ж.Х. ... ... ... ... ... [4], А.Х. Бижановтың
«Қазақстан ... ... ... ... демократиялық жаңғыруы»
[5], И.Н. Тасмағамбетовтың «Әлеуметтік саясат және саяси түрлену» [6], Ж.А.
Мырзалиннің ... ... ... ... саяси институттарының
жаңғыруы» және басқа да зерттеулерді ерекше атауға болады[7].
Н.Р. Жотабаевтың «Парламенттік қызметтің кейбір штрихтары. Кремльдің
көзқарасы», ... аңыз бен ... және ... ... деп аталатын дербес үш ... ... мен ... ... атты ... ... зор ... [8]. Автор демократияның ... ... ... өту ... парламентаризмнің қалыптасуын түсінікті түрде
баяндайды, парламентаризмнің көкейтесті мәселелерін, он екінші сайланған ҚР
Жоғарғы Кеңесінің мемлекеттіліктің және ... жаңа ... ... ... ... жасаудағы қызметін ашып көрсетеді.
Сондай-ақ Н. Қалиевтің «Қазақстан парламентаризмі» ... ... ... ... жай-күйі мен
проблемалары» атты ... ... де ... ... қалыптасу
тарихы егжей-тегжейлі зерттелді, олар заң ... ... ... оның ... қалыптасуындағы және елде реформаларды
жүргізудегі ролін талдауға, Қазақстанда ... одан әрі ... ... ... ... ... ... жұмысымызға жақын бірақ әлеуметтану
тұрғысында ... ... ... Атап ... А.С. ... ... жұмысында Қазақстандағы саяси партияларды азаматтық ... ... ... ... Б.Б. ... [11] ... саяси партияларының қызметіндегі жастар мәселесіне ... ... ... ... Президентінің жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер
институты (ҚСЗИ) ғылыми қызметкерлерінің талдау ... ... ... ... ... аударылды. Өйткені бұл ғылыми-талдау орталығы
баспа қызметімен белсеңді түрде ... ... ... ... ... ... сияқты оқырмандарға ... ... ... ... халықаралық ғылыми-практикалық
конференциялардың, «дөңгелек үстелдердің» жинақтары ... ... ... соңғы жылдары «Конституциялық реформа-Қазақстанның дамуындағы
жаңа кезең» (2007 ... ... ... ... ... ... ... үлгілер және практикалық тетіктер»
(2006 жылғы қыркүйек), «Қазақстан Республикасына 15 жыл: ... ... ... (2006 ... ... «Қазақстан Республикасының
Конституциясы: тұрақтылық және серпінділік» (2006 жылғы желтоқсан) және
басқа ... ... ... ... ... ... іс-шараларды ұйымдастырып, ... Бұл ... ... саясаттанушы, тарихшы, экономист және заңгер
ғалымдардың өкілдікті ... ... ... ... ... жүйенің болашақ дамуына, ... ... ... ... ... саяси жүйесінің даму келешегіне баға беруге,
Қазақстанның көп векторлы саясатына, ... ... ... ... ... тәуелсіздік жылдарындағы саяси
транзиттің негізгі үрдістеріне т.б. ... ... ... ... ... казіргі заманғы үрдістерді ... ... ... ... ... ... мамандар т.б. өз ... ... ... ... егемендік алуын ғылыми тұрғыдан салыстырмалы саралап
әзірлеуде және мемлекеттік институттардың дамуы дәрежесін ... ... ... ... атап өту ... Қазақстанның қазақстаңдық тарихнаманы құрайтын ... және ... ... ... үшін ... құндылық болып табылатынын
айта кету қажет. Алайда 90-жылдардың ... ... ... ... ... ... тапсырыстарды орындаушылық,
идеологиялық тайталастық ... тән. Осы ... К.Н. ... Б.Ғ. ... Сұлтановтың «Қазақстанның қазіргі заманғы саяси тарихы (1985 - ... ... ... атау ... ... ... Қазіргі заманғы
үрдістерді кешенді зерттеу ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның саяси жүйесінің
жұмыс істеу қағидатын айқындаған базалық ... ... ... ... Онда тарихи деректерді кең ауқымда ... ... ... ... ... ... талдау жасаған, мұның өзі
Қазақстанның посткеңестік кезеңді ойдағыдай еңсеріп, шаруашылық, саяси және
идеялык-мәдени ... сара ... ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік берді.
Интернетті тарихи тұрғыдан бағалау бүгінде өзекті ... ... ... тарихи зерттелуін деректану жұмысының бағыты ретінде
қабылдауға болады, мұнда Интернет ... ... ... шаманың пайда
болып, жұмыс істеуінің ақпараттық ортасы ретінде зерделенеді. Сол ... емес ... ... ... ... ... және жергілікті органдарының сайттары, бастамалық ... ... ... ... ... мәліметтер
зерттелді[14].
Оған қоса, үкіметтік те, оппозициялық та саяси партиялардың ... ... ... саяси партиялар мен қоғамдық қозғалыстар
туралы http://www.massagan.com, http://qazaq.kz/, ... ... ... ... ... ... құрады.
Қазіргі заманғы қоғамның ақпараттық технологияларға көшуі қоғамдық
дамудың дәстүрлі объективтік факторларының маңызын ғана ... ... ... ... ... ... ... қазіргі заманғы
тарихта болып жатқан үрдістерді ... ... ... ретіндегі
адамзаттың эволюциясы барысындағы ойлаудың өзінің тәсілдерін өзгертудің
маңызын да ... ... ... ... ... қазіргі
заманғы тарихтағы әлеуметтік-мәдени үрдістердің серпінін ... ... ... ... ... дереккөзері: Қазіргі Қазақстанның ... ... және ... таңда жүріп жатқан қоғамдық-саяси және әлеуметтік-
экономикалық үрдістермен тығыз байланысқан, мұның өзі оның тарих ... ... ... ... да ... соның ішінде
саясаттануға, әлеуметтануға және басқа сабақтас пәндерге жататындығы туралы
пікірталас туғызады. Көп ретте мұның өзі ... ... ... базаның жеткіліксіздігімен және қол ... ... ... Оның үстіне, іс жүзінде 90-жылдардың ортасына
дейін құжаттаманы мұрағатта сақтауға ... ... ... ... ... өзгерді. Мәселен, 1991 жылдан 2001 ... ... ... ... ... ... Орталық мемлекеттік
мұрағатында өте аз жинақталған, негізінен ұйымдастырушылық сипатта, олар
Қазақ КСР (1990-1991 жылдар) [15] және ... ... ... ... [16] ... ... болып келеді.
Қазақстанның қазіргі заманғы саяси жүйесінің түрлі кырларын ... ең жаңа ... ... ... ... ал ... пен
оның толық мәтінді материалдарының ақпараттық қоймалары осындай деректерге
айналды (мұрағаттық ... жүз ... ... ... ... ... [17].
Тәуелсіз Қазақстаннын қазіргі заманғы саяси жүйесіннің деректемелік
базасы мемлекеттің ... ... мен ... ... негізімен
байланысты кең ауқымды құжаттарды қамтиды. Олар 1990 жылғы 25 қазаңдағы
«Қазақ Кеңестік Социалистік ... ... ... ... [18], 1991 ... 16 желтоқсанындағы «Қазақстан Республикасының
Мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Конституциялық Заңы, 1993 жылғы Қазақстан
Конституциясы және 1995 ... ... ... Негізгі Заңы[19]
(қазіргі колданыстағы) еліміздің тәуелсіз ... ... ... ресімделуінің түпкі дереккөздері болып табылады.
Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 26 желтоқсандағы «Қазақстан
Республикасының Президенті ... [20], 1995 ... 16 ... ... ... және оның депутаттарының мәртебесі туралы» [21]
заңдары Қазақстанда мемлекеттіліктің негізгі нышандарының ... ... ... ... ... ... жаңа түрлерінің бірін
ресми мемлекеттік сайттар, атап айтсақ ... ... ... ... Үкіметінің, Қазақстан Республикасы
Парламентінің сайттарының ... ... ... ... Н.Ә. ... еңбектері мен Қазақстан халқына жыл
сайынғы Жолдауын бүгінгі таңда қазіргі заманғы саяси жүйесінің ... ... ... ... Қазақстан халқына 1997 жылдан 2012 ... 16 ... ... Онда Қазақстандағы саяси партиялардың ролін
арттыру. Партиялық фракциялардың өкілеттігін кеңейту, ... ... ... ... ... қаржыландыру, Мәжілісті
(Парламенттің төменгі палатасы) сайлау кезінде ... ... ... ... ... [23].
Қазақстанның қазіргі заманғы саяси жүйесінің дереккөздерінің арасында
елдің дамуының сандық заңдылықтарын ... ... ... жинаумен, ғылыми өндеумен және жариялаумен айналысатын ... ... ... ... ... ... орын алады.
Қазақстанның қазіргі заманғы саяси жүйесінің дереккөздерінің ... ... ... ... маңызы зор, ... ... ... ... зерделеуге мүмкіндік береді
[24].
Желіде ұсынылған жаңа буын дереккөздердің арасында қазіргі заманғы БАҚ-
тың маңызы да ... ... ... ... ... газеттер),
телевизия мен радио ресурстары, желілік БАҚ-тар, ақпарат агенттіктерінің
ресурстары, әмбебап ресурстар. Оларды шартты ... екі ... ... ... дәстүрлі мерзімдік басылымдар мен электронды ... ... 2) тек қана ... орналастырылған БАҚ-тар. Республикалық
газеттерге Каталог@ mail.ru. Қазақстан ... ... ... қол ... ... интернет-нұсқаларының ақпараттылығы әдетте дәстүрлі
ақпараттылықтан асып түседі. Қазақстан басылымдарының көпшілігінде соңғы үш-
бес жылғы нөмірлердің мұрағаты сақталған. ... ... ... ... ... [25] ... ... ақпаратының ірі дереккөзі
болып табылады.
Сонымен, Қазақстанның қазіргі заманғы ... ... оның ... ... пен ... партиялар туралы дереккөздері баспалық формада
да, электрондық формада да өте бай кұжаттардан ... олар ... ... ... дереккөздердің сыртқы және ішкі сынын
сақтай ... бұл ... ... ... ... ... жұмысының теориялық және әдістемелік негіздері.
Объективтілік, саяси-тарихилық, ... және ... ... ... ... ... ... отандық саяси тарих
марксистік-лениндік методологиясы тұрғысынан талданып, шешіліп келген
болса, ... ... ... ұйымдар мен партиялардың, саяси
тұлғалардың қызметін жаңа ... ... ... талабы қойылуда.
Сондықтан зерттеудің үлгісіне соңғы жылдарда ... ... ... ... ... зерттеу жұмыстары, қоғам қайраткерлерінің саяси
қызметі мен өмір жолы туралы жарық көрген еңбектер ... ... ... ... ... ... бағыттары негізінде бағаланып, қазіргі
республикамыздағы жетекші ... ... мен ... партиялардың
қызметі мен бағдарламалары салыстырмалы талданды.
Зеттеу жұмысының ғылыми жаңалығы. ... ... ... пікірлер мен мемлекеттің саясаты туралы ойлар мен ... ... ... ... ... ... партиялардың,
ұлттық қайраткерлердің қызметі жаңаша қырынан жүйелі түрде зерттеліп отыр.
Екіншіден, қоғамдық ұйымдар мен партиялардың ұйымдық құрылымы және саяси-
қоғамдық ... ... ... Ұлт ... мен ... ... ... шаруаларды республика көлемінде жүзеге
асырудағы саяси ұстанымдары, көзқарастары, ойлары жан-жақты талданып, саяси
жүйені жаңғыртуда рөлі айқындалды.
- ... ... ... ... ... ... жолындағы ұлт зиялылары мен саяси элитасының саяси көзқарасын
көрсететін тың деректер мен тұжырымдар зерттеу жұмысының ... ... ... қоғамдық ұйымдар мен саяси партиялар, саяси билік және
ұлт зиялылары мен саяси элитасының атқарған қызметі ... ... ішкі ... ашып ... Ұлт зиялылары мен саяси элитасының Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ... ойлары,
теориясы зерттеліп, тарихи ғылым тұрғысынан талдау ... ... ... ... ... ... ... Осы ғылыми бағыт Қазақстандағы саяси ... ... ... арттырып, саяси жүйесінің даму әлеуетін
ашуға мүмкіндік береді.
- Қазақстанның ... ... ... оның ... орын алған
өрлеу - құлдырау - ... ... ... себептері мен салдарлары
сарапталынған. Қазақстан Республикасын ары қарай демократиялық жолмен
модернизациялауды жүзеге асыру шарттары анықталды.
- Зерттеу жұмысының ... мен ... ... ... «алуан пікір, бір мүддеге» негізделген партиялық саяси жүйенің
қалыптасуындағы қоғамдық қозғалыс пен саяси ... ... мен ... ... қызметіне салыстырмалы тарихи талдау
жасалды. Тұжырымдамалық сипаты бар отандық және шетелдік ғалымдардың
ғылыми ... және ... ... ... ... ... мәселелерді негіздеуге болады:
1. Бүгінгі таңда Қазақстандағы саяси институттардың қалыптасуында
қоғамдық ойдың ... ... ... саяси талдау өзекті
мәселе, көшбасшылардың жалпыұлттық ... ... әсер ... қоғамдағы саяси
процестер мен саяси шиеліністің пайда болу себептерін, оны шешудегі саяси
талпыныстардың мәнін ашу және сол ... ... ... ... теориялық терең зерттеудің объективті қажеттілігі бар екендігі
анықталды;
2. Жаңғырту нәтижесінде саяси көшбасшылар ... ... ... тәуелсіздік символы ретінде айғақталып, ұлттық құндылық ... ... ... армандап, жоғалтып алған ... ... ... Қазақстанның шынайы саяси тәуелсіздігінің
негізін орнықтырып, оның дамуында, ... ... ... Бұл ... ... ... нақты елдің ұлттық, саяси,
экономикалық, мәдени, құқықтық даму ... ... ... ... ... ... ойды жаңғырту мәселесі
қоғамда саяси мәдениет қалыптастырады, бұл мемлекет ... ... ұлты ... ... өкілі тұратын Қазақстан үшін аса өзекті мәселе, сондықтан
қоғамды жаңғыртуда жалпыұлттық ... ... ала ... ... шарт.
Қазақстандағы саяси ойдың қоғамды жаңғыртудағы рөлін анықтауда, қоғамда әлі
де болса ... ... ... ... келеңсіз жағдайлар баршылық.
Мысалы, шенеуніктердің немқұрайлылығы мен жауапкерсіздігі қоғамда ... ... ... және т.б. Олай ... ... ... ... жаңғырту
үдерісін әлі де жетілдіре түсетін тұстары аз ... ... жеке ... және ... ... ... кепілі елімізде қабылдайтын заңдар
арқылы қамтамасыз етілуі керек. Бұған дейінгі жүйедегідей тек бұйрық арқылы
іске ... ... ... саяси иниституттардың қалыптасуына, қоғамды ... ... ... ... ... ... жүзеге асуына мүмкіндік
бар, саяси ойлардың тарихи-идеялық астарлас ... ... ... ... ... әсер етуде. Болашақта екі немесе ... ... көшу ... ... ... ... шаралардың биылғы
Парламенттің Мәжілісінің депутатын сайлауда қолға алына бастауы, сондай-ақ,
Қазақстан Халқы Ассамблеясы мүшелері бір топ ... ... ... депутаты болып сайлануы ұлтаралық татулықты
қолдау екені сөзсіз.
Зерттеу ... ... ... ... негізгі мазмұны,
нәтижелері М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің
оқытушы-профессорлар ... ... ... ... ... атындағы ХҚТУ-де өткен халықаралық ғылыми-практикалық
конференцияларында ... ... 2 ... ... жарық көрді.
Жалпы зерттеу тақырыбы бойынша 4 еңбек, оның ішінде 1 мақала «Қаз ... ... ... ... 1 ... ... ... «Перспективные исследования» атты халықаралық конференция
жинағында жарық көрді.
Зерттеу жұмысының ... ... ... ... ... мен ... ... қалыптасуында
ұлт зиялылары мен саяси элитаның рөлі, қазіргі кезеңдегі партиялық саяси
жүйеге саяси қоғамдық ... ... ... ... мен қоғамдық
қозғалыстар мен саяси партиялардың ара ... ... баға ... ... қосылған тың мұрағаттық құжаттар мен ғылыми
тұжырымдары ... ... ... ... ... ... үшін ... курстар дайындауда көмекші құрал ... ... ... көтерілген мәселелер әлі де болса Қазақстан
тарихшыларының ... ... ... ... ... ... жоқ. Ал ... бұл мәселені өздеріне тән бағытта
зерттеп жүр. Сондықтан біз ... ... ... ... ... ... ұмтылыс жасадық.
Диссертацияның құрылымы мен көлемі. Диссертация жұмысы кіріспеден, екі
тараудан, қорытынды бөлімнен, пайдаланған әдебиеттерден тұрады.
І ... ... мен ... ... және ... ХХ ... 90-шы ... қоғамдық бірлестіктер мен
қозғалыстардың құрылуының алғы шарттары мен ... ... ... мен ... ... - әлеуметтік,
саяси, рухани-мәдени және т.б. болады. Көбіне бұл мақсаттар қүбылмалы,
өзгермелі және кеңейіп ... ... ... егер ол ... ... ... сайлау кампанияларына қатысуды, мемлекеттік
органдардың және жергілікті өзін-өзі басқару органдарының шешім ... ... ... қоғамдық - саяси болып табылады. Қоғамдық қозғалыс
қызметі мәселелерінің саяси қыры ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасын қарастыруы
мүмкін[26].
Қазіргідей нағыз ... ... ... XIX ғасырдың екінші
жартысында пайда бола бастаған. Жалпыға бірдей ... ... ... халықтың саясатқа қатысу мүмкіндігін тудырады. Жұмысшылар ұйымдасып,
парламентте өз мүдделерін қорғайтын партиялар құрыла бастады. ... ... ... ... жоқ. ... ... саясаттанушысы Макс Вебер
саяси партиялардың дамуында мынандай кезеңдерді атап көрсетеді:
1. ... ... ... клубтар.
3. Көпшілік партиялар.
Мұнда аристократиялық үйірмелер жер иелерінің ... ... ... буржуазияның мүддесін қорғады. Ал көпшілік партия үнемі көпшілікпен
байланыста болады. Барынша өз қатарына көбірек ... ... ... тек ... ... (виги) және консервативтік (тори)
партиялары ғана басынан өткізген. Басқа партиялар әр түрлі даму жолдарынан
өткен. Біразы ... ... ... ... ... ... ... 1861 жылы Ұлыбританияның либералдық
партиясы құрылды. Одан кейін Германияда 1863 жылы ... ... ... ... ... Мұндай партиялар басқа да елдерде құрыла бастады.
Американың саясаттанушысы Ла Паломбараның ... ... ... ... ... ... белгілі бір идеологияны қорғайды;
2. Партия - адамдарды ... ... ... ... ... ұзақ ... ұйым;
3. Партияның мақсаты - билікті қолға алып, жүзеге асыру;
4. Әр бір партия өзіне халықтың ... ... ... мүше ... қолдауын қамтамасыз еткісі келеді[28].
Қазақстандағы ең алғашқы ... ... ... мен саяси
партиялардың тарихы «Алаш» қозалысы мен «Алаш» ... ... ... бастауымен 1905 жылы желтоқсанда Орал қаласында өкілдер
съезі ... ... ... ... ... ... жұмыс істей
бастады. Алайда кадет партиясы қазақтың, өзін-өзі ... ... ... ... болды. Сол себепті Ә.Бөкейханов 1905 жылы кадет ... ... ... ... ұйымдастырады. Қажырлы 12 жылдың
нәтижесінде қозғалыс партия дәрежесіне көтерілді.
1917 жылы 21 ... ... ... ... ... бағдарламасын
басып шығарды. Онда: Ресей демократиялық федеративтік республика, ал ... ... ... болуы керек: мұндағы мемлекеттер дініне,
шыққан тегіне, ... ... бәрі де тең, ... ... ... ... халықтың тілін білуі керек, т.с.с. келелі мәселелер
қарыстырылды[29].
1917 жылы желтоқсанда Орынборда жалпы қазақтың екінші съезі шакырылып,
«Алашорда» ... ... ... ... ... Ә. Бөкейханов
болып сайланды. 1918 жылы қарашада Алашорда үкіметі кеңес ... ... ... ... ... ... ... балама пікірге жол бермейтін Коммунистік партияның 73
жылға созылған деспоттық дәурені басталды.
Алуан түрлі балама пікірлерді құрметтейтін, көп ... ... ... ... ... ғана қол ... Cаяси, әлеуметтік- және
экономикалық құрылыстың ... ... ... ... ... ... жаңа сипатына айналды. Мұның өзі ... ... ... ... ... ... әлсіреуі; қоғамдық
өмірді демократияландыру үрдісінің ... ... - ... ... әр түрлі топтарының этностық-ұлттық құдылықтар мен
экономикалық мүмкіндіктер, көзқарастар мен ... ... ... ... ... артуына байланысты мүмкін болды. ... ... ... мен ... ... ... мен топтар саяси экономикалық-әлеуметтік және реформаларды іске
асыруға кірісті. Ал ... ... ... ... ең ... мен ... қызметі нәтижесінде неғұрлым тиімді түрде
жүзеге асырылады.
Қоғамдық ұйымдардың қызметі 1991 ... ... ... КСР-індегі
қоғамдық бірлестіктер туралы» Заңмен реттелді. Заң республика аумағында
жұмыс істейтін барлық қоғамдық ... 1991 ... 31 ... дейін
қайта тіркелуін талап етті. Қазіргі уақытта ... мен ... ... мен ... ... ... Қазақстан
Республикасының 1995 жылғы Конституциясымен, сондай-ақ ... 1996 жылы ... ... ... ... ... ... туралы» Заңдарында қарастырылған.
Қазақстанда тәуелсіз дамудың он жылы ішінде ресми ... ... ... жуық ... саяси және қоғамдық, бірлестіктер пайда болды, олардың
1300-і облыстық әділет басқармалары деңгейінде тіркелді[30].
«Кәсіподақтар ... Заң 1993 жылы ... ... ... Бұл заң ... ... ... кандидаттар
ұсыну құқығы берілді, мұның өзі олардың өз мүдделерін жоғары заң шығарушы
органда талап етуіне және ... ... ... ... ... ... берді. Кәсіподақ жетекшілерінің
әкімшіліктің бастамасымен жұмыстан босатылмайтыны туралы ... де ... ... ... (ҚКФ) ... ... - ... (Кәсіподақтардың бүкілодақтық орталық кеңесіне)
кірген ... ... ... кеңесінің құқықтық мирасқоры болып
есептеледі. Ол - өз мүшелерінің құқықтары мен мүдделерін қорғау ... ... ... ... ... ... ... 1990 жылғы
қазаңда Қазақ КСР-і ... XIV ... 19 ... және ... ... бірлестіктері ККФ-ның құрылтайшылары мен мүшелері болды.
Федерация қызметінің ... ... - ... ... ... ... ... тұрмыс, мәдениет, жұмыспен қамтылу
мәселелері бойынша үкіметпен келісім жасасу, өз ұсыныстарын ... ... ... қызметке қатысу және т.с.с.
1985 жылдан кейінгі Қазақстан қоғамының дамуының басты қорытындысының
бірі - бірпартиялық жүйеден ... ... өту. Ол ... ... жол ашты. Азаматтық және ... ... ... ... ... ... ... талпыныс 1986 жылғы
Алматыдағы Желтоқсан көтерілісінен көрініс тапты. Көппартиялық үрдісін
қалыптастыру саяси ... мен ... ... ... ... саяси
партиялар мен қозғалыстардың, олардың қоғамдағы билік ... және ... ... ... ... ... жағдай туғызды. Сонымен
бірге көппартиялық кез ... ... ... топтар тарапынан саяси билікті
монополиялауға тосқауыл қоюға жағдай жасады.
Қазақстандағы қоғамдық қозғалыстар мен саяси ұйымдардың дамуын шартты
түрде ... бес ... ... ... -1986 ... ... 1989 ... дейінгі аралық - протопартиялық
(партия ізін қуған) құрылымдардың қалыптасуы, жастардың ... ... ... ... ... ... бейресми бірлестіктердің, «Жасыл майдан» және басқа
экологиялық топтардың пайда болуы;
II - 1989 ... бас кезі - 1991 ... ... ... - ... ... «Мемориал», «Әділет», «Желтоқсан», «Қазақ тілі»
қоғамдарының, «Бірлесу» тәуелсіз кәсіподағының құрылуы;
III - 1991 ... ... 1998 ... дейінгі аралық (КОКП-ны
тарату, КСРО-ның ыдырауы, егеменді Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... ... ... өсуі, партиялар мен қоғамдық бірлестіктерді тіркеу);
IV - 1988 жылдан 2007 жылға дейінгі аралық (2002 жылғы партиялық заң
жүйесін ... ... ... құру ... одан әрі ... партияларды
қайта тіркеу және жаңа партиялардың пайда болуы, 1999 және 2004 ... ... ... ... - 2007 ... ... кезеңге дейінгі аралық (2007 конституциялық
өзгертулерге және 2010 жылғы үкімет тарапынан ... ... ... ... құрылымындағы өзгерістер) [31].
1991 жылғы тамызда «Бірлесу» кәсіподағы мен басқа да ... ... ... Құрылтай съезінде құрылған Қазақстанның ... ... өз ... жеке ... ... болып
табылады. Қоғамдық бірлестік заңды тұлғалар болып ... 97 ... ... 1997 ... наурызына дейін Конфедерация ресми түрде
Қазақстанның тәуелсіз кәсіподақ ... деп ... ... ... ... ... және жұмыс берушілердің Үш жақты
комиссиясы шеңберіндегі әлеуметтік әріптестікті ұстанады, ... ... ... қоса алғанда) мойынсұнбау әрекетінен де бас ... баға және ... ... ... саясатты реттеуде ымыралы
шешімдерді іздестіру әлеуметтік әріптестік жүйесінің негізгі мазмұны болып
табылады.
Қазақстанда бұдан ... ... ... да, ... ... ... ... конфедерациясы мен Кеншілердің тәуелсіз
кәсіподағы белсенді әрекет етеді.
Қазақстанда құрыла бастаған ... ... да ... ... өз
үлесін қосты. Әйелдер белсенділігі артып, Республикалық ... ... ... феминистік лигасы, «Қазақстанның кәсіпкер әйелдері»
қауымдастығы, «Жанар» кәсіпкер әйелдерді қолдау ... ... ... ... лигасы және басқа ұйымдар құрылды. Бұл бірлестіктер
көбінесе ... ... ... айналысады, заңнамаға
сараптама жүргізеді және әйелдерге заң ... ... ... әйелдердің
құқықтарын қорғау жөнінде семинарлар өткізеді, әйелдердің кәсіпкерлігін
дамытуға көмектесетін болды.
1991 ... ... ... ... әйелдер одағы құрылды. Оның
мақсаты - әйелдердің ... ... ... ... ... рөлін арттыру. Одақ республикадағы реформаны жақтайды. Әйелдер
қозғалысының мәселелері туралы ... ... ... ардагер
әйелдерге, көп балалы аналарға, балалар үйіне ... ... ... ... ... ... ... деген халықаралық
конференция өтізді. Қазақстанның әйелдер одағы Орталық Азия елдерінің
халықаралық ... ... ... ... ... 1991 жылы ... ... өтті. Басқарма және президиум мүшелері 1991 жылы тамыздың 20-
сында сайланды, ұйымның Жарғысы бар.Бірнеше рет ... ... ... кәсіпкерлік іс-қызметі туралы» конференция, Семей қаласында
акушер-гинекологтардың республикалық съезін,1993 жылдың ... ... Азия ... ... ... ... ... Республикасының Әділет министрлігінде 1991-1992 жылдардар
аралығында 306 қоғамдық ұйымды тіркелді, 1993 жылдан 1995 жылға ... - 253, 1996 жылы 68 ... ... ... өткізілді[33]. Әділет
министрлігінің 1996 жылғы 1 тамыздағы деректері (облыстық, қалалық әділет
басқармалары тіркеген ұйымдарды есептемегенде) ... ... ... дамуы қарқынды сипат ала бастағанын көрсетті.
Қоғамға ықпал ету жағынан «Азат», «Поколение», «Лад», «Азамат» ... ... ... ... болды. Өйткені бұл кезде ұлттық
мүдделер бірінші орынға шығып тұрған болатын.
Ұлттық бағыттағы ... ... ... бірінші ұйымдық
жиналысы 1990 жылы мамырда өткізілді. Қабылданған Декларацияға орай, ... ... ... ... ... азаматтык қоғам орнатылуы,
республиканың барлық азаматтарының бостандығы, теңдігі, бауырмалдығы және
лайықты өмір ... ... ... мақсаты болды. Кейіннен қалыптасқан
саяси және экономикалық ... ... ... ... ... түзетулер енгізілді.
1990 жылдың шілде айында Алматы қаласында «Азат» азаматтық ... әр ... ... ... ... ... ... жастар,
т.б. ұйымдарды біріктірді.
Қозғалыстың іс-әрекетінің нысаны мен тәсілдерінің негізі: мемлекеттік
билік органдарын конституциялық жолмен қалыптастыру; баламалы заң ... ... және ... ... қабылдайтын саяси шешімдеріне;
жиналыс, митингі, шеру тарту ісіне қатынасу болды.
«Азаттың» ... ... ... ... ... Ең көп мүшелері
Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл, Қызылорда, Алматы, Батыс Қазақстан, ... ... ... ... ... ... ... қоғамы және басқа ... ... ... байланыста жұмыс атқарады. Баспасөз органы- «Азат»
газеті.
«Азат» қозғалысы республика ... өз ... ... ... жүргізеді. Негізгі мақсаты-толық саяси-экономикалық тәуесіздікке қол
жеткізу, ... ... және ... ... іске ... ... ... және рухани өмірін қамтамасыз ету.
Экономика саласында жер, кен ... су, ... және ... ... ... меншігі. Жер сатылмауы керек, бірақ ... ... ... Ұлт ... ... ... тең ... ұлтына,
дініне қарай бөлінбеу керек.
Қазақ мектебінің және тәрбиенің ұлттық ... ... ... тарихы, қазақ тілі және әдебиеті барлық оқу орындарында дербес
пән ретінде ... ... ... ... тоталитарлық үсиемдікке,
әкімшіл-әміршіл жүйеге қарсы күрес жүргізілуі ... ... ... ... - ... ... ... 1-
інде тіркеуден өтті. 14 облыста бөлімшелері бар. Жалпы саны 70 мың адамнан
асады.
Қауымның ... ... және ... ... орыс және ... да
славян халықтарының рухани өркендеуінің, олардың мәдениетін, ... ... ... бағытталған, Қазақстанда азаматтық қоғам құруға
әсер етуі ... ... ... ... атты ... ... жастарды
мүше етіп тартуға көптеген шара қолдануда.
Қауым 1992 жылы мемлекеттік екі тілділікті жақтап қол жинады, Шығыс
Қазақстан ... ... ... ... 1993 ... ... президент атына Орыс университетін ашуды сұрап хат ... ... және дене ... ... ... ... спорттық – патриоттық клубқа мүше болуын насихаттайды. Жастар
клубын ұйымдастыру үшін ... ... ... алуға қаражат бөлді.
Көркемөнер ұжымдарын құруға ат салысады.
21 жылы ... ... ... 10 мыңнан астам мүшесі бар, ... ... ... ... ... – Қазақстан Республикасында
тұратын славян халықтарының тілін, мәдениетін, рухани өмірін гүлдендіру,
республикада демократияны, ... ... ... ... ... мен бостандығын, бейбітшілікті, халықтар достығын ... ... ... ... ... ... ... ұйым.
Негізгі мақсаты – Ауғанстандағы соғыс ардагерлерін әлеуметтік ... ... ... көрсету, олардың құқықтық және әлеуметтік қорғау,
олардың отбасына моральдық көмек ... ... ... ... ерлігін мәңгілік есте қалдыру, жастарды ... ... ... тәрбиелеу. Ұйым соғыс ардагерлерімен үнемі кездесу
ұйымдастырып, олардың тілек-мүдделерін зерттеп ... ... ... ... мен ... осы ... ... ұйымдасуының негізгі түріне айналды. 1990 жылдардың орта ... ... 2000 ... ... емес ... емес) ұйымдардың
қызметі жандана түсті.
1990 жылдардың бас кезінде қабылданған заң ... ... емес ... (ҮЕҰ) дамуына зор ықпал етті. Өз алдына жеке-жеке
құрылған ұйымдар ... ... ... ... ... ... Қазақстан азаматтарының ерікті және тәуелсіз негізде құрылған
қоғамдық ұйымдарға қатысу мүмкіндігіне түбегейлі жол ашылды. 1991 жылы ... ... ... туралы» Қазақстанның тұңғыш Заңы және
бірқатар «салалық заңдар» да қабылданды. ... ... ... қорғау» туралы (1991 жылдың 5 маусымы), «Қоршаған ортаны қорғау»
туралы (1991 жылдың 18 ... ... ... ... ... ... 27 ... «Мемлекеттік жастар саясаты туралы» (1991 жылдың
28 маусымы) заңдарды атап өтуге болады. ... 1991 ... ... өз ... құрылған қоғамдық ұйымдардың жалпы саны - 96 болса,
1993 жылдың 1 желтоқсанында - ... ... ... ... олардың қызмет
аясы кеңейді[36, 56 б].
2005 жылы ... ... ... ... ... өтіп, оның
жұмысына ҚР Президенті Н. Назарбаев қатысты. Форум өз жұмысын Қазақстанның
Азаматтық альянсын ... ... Жаңа ... ... ... ... ... құқығы мен бостандығын
қамтамасыз ету мақсатында өкіметпен бірлесіп қызмет ... ... ... ... ... Ел ... Н. ... өз сөзінде
бірлескен перспективалық әріптестіктің тоғыз стратегиялық бағытын ұсынды,
сонымен қатар әріптестікке бизнесті тарту қажеттігіне назар аударды[37].
Азаматтық ... ... ... ... ... ... аса зор. Елде ... қоғам қалыптастыру үшін
қажетті заңнамалық және ұйымдастырушылық алғышарттар ... ... ... ... ... партиялар, кәсіподақтар, үшінші
сектордың көптеген қауымдастықтары мен ... ... ... ... ... дамытуға бағытталған, жаңғыртылған шаралар өткізу саны
жағынан Қазақстан кеңестік кезеңнен кейінгі кеңістіктегі елдер ... орын ... ... ... ... қорғауды мақсат етіп алған
«Поколение» қозғалысы 1992 жылы 24 қарашада тіркелді[38]. ... ... ... ... ... ... ... ету,
зейнеткерлерді дәрі-дәрмекпен және медициналық ... ... ... ... ... ... деп ... 1с-қимыл
нысандары етіп - бұқаралық ақпарат құралдарында ... ... ... бұзылған жағдайда наразылық акцияларын өткізу
алынды.
«Лад» қоғамдық қозғалысы 1993 жылдың мамырында ... ... ... ... тілдерін сақтау; Қазақстан
Республикасының халықтарын ... ... ... ... ... жеке ... саяси, экономикалық, әлеуметтік, мәдени құқықтары мен
бостандықтарын іске асыру және қорғау; Қазақстан ... ... ... ... ... нығайту қозғалыстың мақсаты
деп жарияланды. Бірлестіктің жарғысы мәдени-ағартушылық сипаттағы қызметпен
қатар депутаттыққа кандидаттарды ... және ... ... ... ... қызметін 1992 жылдың маусымынан бастаған
«Қазақстанның орыс қауымы» ұйымы да ... ... ... ... ... ... келеді. 12 облыс пен Алматы қаласында бөлімшелері
(Жарғы бойынша - жерлестік) бар. Қауымның бағдарламалық ережелері орыс және
басқа славян ... ... ... ... мен ... ... азаматтық қозғалысының жалпы республикалық құрылтай
конференциясында (1996 жылы 20 ... ... ... ... мен
Жарғы жобасы қабылданды. Басшылық органы ретінде - Үйлестіру кеңесі
құрылды. ... ... және ... зиялы қауымның өкілдері
қозғалыстың әлеуметтік ... ... ... ... ... ... жергілікті бөлімшелері, «Азаттың», ... ... ... ... және ... ... да қоғамдық құрамалардың өкілдері қосылды[41].
«Елде саяси режимді өзгерту және шын демократиялық ... ... ... ... ... ... ... саяси ұйымдарды біріктіру; үкіметтің экономикалық бағытын сынау;
ел Конституциясының кейбір баптарын өзгерту; барлық деңгейдегі әкімдердің
сайланып ... ... ету ... ... кезектегі міндеттері
ретінде жарияланды. 1999 ... ... ... ... қозғалыс
партия болып қайта құрылды[42].
Қазақстан либералдық қозғалысы Қазақстан демократиялық партиясының
қатарынан 1997 жылғы ... ... ... ... ... 1997 ... ... ресми түрде тіркелді[43]. Бағдарламалық
ережелері бойынша ... ... ... ... ... бас ... ... спектрдің оң қанатынан орын алды. Реформаларды
батыл жүргізуді жақтаған Либералдық ... ... ... ... тоталитарлық, ұлтшылдық және шовинистік ниеттерге қарсы әрекет
жасауды» саяси басым бағыттардың бірі ретінде жариялады. ... ... ұзақ бола ... ... 1999 жылы ... ... бірікті.
Жаңа күш ала бастаған «Отан» партиясына 1998 жылы Астана қаласында
құрылған ... ... ... ... да ... ... ... құқықтарды, экономикалық бостандық пен демократияны ... ... ... және оның ... мүдделерін батыл қорғай алатын
жоғары деңгейдегі кәсіби билікке негізделген тұрақты мемлекеттік жүйе...»
үшін күрес қозғалыс ... ... ... ... ... 1998 жылы ... ол үкімет ұстанған
бағытқа оппозициялық көзқараста екенін ... Сол жылы «Ақ ... ... да ... келді, оның қатары негізінен республиканың
ғылыми және шығармашылық зиялы қауымының өкілдерінен тұрды[45].
Жалпы ХХ ғасырдың 90-шы жылдары ... ... ... ... қорғау
ұйымдарының ішінен азаматтардың құқықтарын қорғау ісінде ... ... ... ... Адам ... ... Қазақстан-
американ бюросы, «Қазақстанның құқықтық дамуы» қоғамдық бірлестігі, Алматы-
Хелсинки комитеті, Адам құқықтары ... ... ... ... ... ... ... қуғын-сүргінге ұшырағандар
қауымдастығы, Адам құқықтары жөніндегі демократиялық комитет, «Street Law -
Казахстан» қоғамдық бірлестігі және басқалар ... ... ... ... бұл кезеңде Қазақстанның аграрлық (шаруалар) одағы,
Қазақстанның орыс ... ... ... одағы, сәулеткерлердің,
кинематографияшылардың, жазушылардың, суретшілердің, ... ... ... ... ... ... қылмыспен күреске
жәрдемдесу қоры, Жол қозғалысының қауіпсіздігі қоры және ... ... мен ... ... ... ... айтқанда, ХХ ғасырдың 90-шы жылдарында қоғамдық сектордың
дамуы елдегі қоғамдық-саяси ... ... ... айналып, Қазақстандағы азаматтық қоғамның орнауының алғы
шарттарының бірі болды деп ... ... ... ХХІ ... ... ... бірлестіктер мен қозғалыстардың
азаматтық қоғам орнатудағы қызметі
Қоғамдық қозғалыс - қандай да бір ... ... ... ортақ әрекеті; белгілі бір қоғамдық өзгерістерге қарсылыққа
немесе қолдауға бағытталған институцияланбаған қоғамдық күш болып ... ... ... ... да ... ... мен ұйымдар
баршылық. Алдына қойған мақсаттарына қарай оларды былайша топтастыруға
болады.
Экологиялық ... ... ... «Невада-Семей»
қозғалысы, «Арал-Азия-Қазақстан» халықаралық қоғамдық комитеті, «Табиғат»
комитеті, т.с.с.
Ұлт мәселесін шешуге ... ... ... ... ... қозғалысы, славяндардың республикалық қоғамдық «Лад» қозғалысы,
«Русская община», «Единство» қоғамдық бірлестігі, ... ... ... ... ... ... және т.б. мәдениет орталықтары.
Тарихи-ағартушылық қоғамдар: «Мемориал», «Әділет , «Ақиқат» және т.б.
Әлеуметтік талаптар ... ... ... ... бесік» ,
«Жерұйық» , «Шаңырақ» және т.с.с.
Сонымен қатар республикада ардагерлер, әйелдер, жастар ... ... ... ... ... мен қозғалыстар бар[47].Осылардың бәрі, өз
ерекшеліктері болуына қарамастан ... ... ... гүлденіп өркендеуіне, тұрақты дамуына үлестерін қосқанда ... ... ... ... бір ғана Қарағанды облысында 6 саяси партия, 8
саяси мақсаттағы қоғамдық ... 16 ... ... 6 ... 13 ... ... орындар, 2 табиғат қорғау қозғалысы, 15 тәуелсіз
кәсіподақ, 85 діни бірлестіктер, 273 ... да әр ... ... ... ... Енді ... облыстардың қоғамдық қозғалыстары ... ... ... ... ... ... түспек.
Егемендік, тәуелсіздік алу қоғамдық-саяси ұйымдар мен қозғалыстардың
жұмысын түбірінен ... ... ... негіз қалады. Ұйымдар мен
қозғалыстар саяси процеске тартылды, ... ... және ... ... де ... ... ... әрбір адамның санасына ене
бастады.Бұл-тоталитарлық саяси режімнен ... ... ... ... ... іс-қимылының артуына, көптеген саяси-қоғамдық ұйымдар мен
қозғалыстардың өмірге келуіне жағдай жасады.
Қазіргі ... ... ... ... ... қозғалыстардың ішінде
«Мемлекеттік тіл» қоғамдық қозғалысы, «Ұлт ... ... ... ... ... ... болып табылады. Оның басты себебі,
тәуелсіздікке қол ... 21 жыл ... да, ... ... ... көруі». Тіл, дін мәселесі әрине, өте нәзік. ... ... одан ... отар ... өз ... өз ... ... сортқа түсіп, ұлттық
тіл, дін, сат-дәстүрінен айрылған қазақ халқының қазіргі таңда жоғалтқанын
тауып, өз ... ... ... ... ... ... табиғи
жағдай. Сондықтан өзге ұлт өкілдері бір сәт «қазақ» ... ... қоя ... жылы 15 маусымда «Мемлекетті тіл» ... ... ... Онда ... ... ... ... тұсында
республикамызда 700-ден астам қазақ мектептерінің жабылуы, миллионнан астам
тұрғыны бар бүкіл Алматы қаласында ... ... бір ғана ... бір
ғана мектептің болуы, яғни мемлекет тарапынан жергілікті ұлт тіліне солақай
көзқарастың өріс алуы 1986 ... ... ... әкелгендігіне
тоқалып, қазіргі тәуелсіздік жағдайында қазақ ... ... ... жыл өтсе де, қабылданған ... мен ... ... ... іске ... ... ... тілін менсінбейтін және
мойындамайтын шала қазақ-космополиттер саны жыл ... ... ... өсіп ... ... ... ... өзі де
жоғалатынын» айта келе, осы істе ... ... ... ... ... «Біз барша қазақстандықтарды біріктірудің
басты факторларының бірі – ... ... ... ... ана
тілін одан әрі дамытуға күш-жігерімізді ... ... ... сөзі
басшылыққа алынуы тиіс. «Мемлекеттік тіл» ... ... ... жұртшылығын ұлтаралық татулық пен бірліктің кепілі болып
саналатын осы ... ... ... және өз ... ... ... тіл» қоғамдық қозғалысы, «Ұлт тағдыры» қоғамдық қозғалысы,
«Желтоқсан рухы» қоғамдық бірлестігі мемлекеттік тілдің ... ... ... ... мен ... тіл» ... заң ... туралы мәлімдемесіне «Лад» республикалық славян ... ... 2006 ... 20 ақпанында «Навигатор» интернет-
газеті «Лад» Республикалық славян қозғалысы Президиумының мәлімдемесін
жарияланған ... [50]. ... ... ... тіл» қоғамдық
қозғалысы «Ұлт тағдыры» қоғамдық қозғалысы, ... ... ... ... ... ... көршіге хат» әңгімесіндегі
кейіпкердің ... ... үшін біз ... көзге көрініп тұрған
өтіріктерді рет-ретімен тізіп шығуға мәжбүрміз дей ... 1. ... және ... ... ... ... ... тіл
жанашырлары мәлімдемесінде» ашық антиорыстық сипат бар әрі ол Қазақстандағы
ұлтаралық және саяси ... ... ... мәлімдеме авторлары
«қазақ тілін қорғау» деген сылтаумен, іс жүзінде жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... құжат жалғыз ғана
мемлекеттік тілдің дамуын қарастырған емес. Сол себепті аталмыш ... ... ... туралы» Заң, 2001-2010 жылдарға
арналған Тілдерді ... ... ... ... деп ... ... ... 110-нан астам ұлттың өкілдері тұрады. Сол
себепті де Мәлімдеменің соңына қол ... ... ... ... ... ... ұйғыр, поляк, еврей, сондай-ақ басқа да ұлт өкілдерінің
құқығын кемсітпейді. Сол ... де ... ... ... ... ... ... қарастыруы қисынға келмейді.
«ЛАД» қозғалысының жарияланымындағы кезекті қателік мынау:
2. «Жарияланған мәлімдемеден орыс тіліне ... ... ... ... ... ... мәртебесін беретін Қазақстан
Республикасы Ата Заңының 7-бабының 2-бөліміне өзгеріс ... ... ... ... ұлттардан шыққан адамдардың өз құқығын
қорғауға ешқандай заңды ... ... үшін ... ... ... ... ... «түбегейлі түзету»
ұсынылады.
«Ақиқатында, аталмыш Мәлімдеме Қазақстан мен Ресейдің өзара ... ... ... еткен. Ресейлік қауымдастықтың ТМД
аумағындағы 5 миллион орыстың «тіл ... ... ... ... да ... қиын емес».
Әрине, Қазақстан «тіл саясаты» құрбандығына айналған ТМД-дағы 5 миллион
орыстың тағдырына жауап бермейді. Бұл жерде ... ... ұрып ... ... ... ... ... түсініктен басы бүтін ... ... ... ... жұма қарайды. Украина мен
Кавказ ... да ... Орыс ... толыққанды дамып,
қолданылуына бірден-бір қолайлы жер Қазақстан ғана болып тұр. ... ... ... кез ... адам ... алу үшін орыс ... ... керек. Қазақстанда орыс тілі ешқашан екінші сортты тіл болған
емес. ... өз ... ... тілі ... ... сортты қалпында
қалды. Ол бүкіл әлемге аян.
Осы ақиқаттарды біле тұра, ... ... мен ... да ... ... ашық ... қорқытуға кірісті. Әйтсе де біздің ... ... ... ... в ... – это, ... ... уже
диаспора, что пора осознать, и – начать ... ... это ... на языке которой говорит ... вся ... ... Где еще есть ... ... ... в будущем мы хотим, чтобы наши дети ... ... были в ... ... то ... в ... ... знать
казахский язык».
«ЛАД» қозғалысының осы бір әрекетіне ... ... ... ... ... пен Қазақстандағы орыс мәдени ... ... ... сол ... ... жарияланған
мына бір пікірлерімен қорытындылағымыз келеді:
«Если рассмотреть вопрос в идее (в ... то ... ... ... нет. ... казахов на государственный язык вообще неоспоримо и
естественно, как право дышать...
...крылатая фраза ... «Кто ... ... – ищет ... кто не
хочет – ищет ... ... ... языка своей нерешенностью
тяжелым бременем ложится на многие разделы нашей жизни и в ... ... всех ... ... ... вошел в плодотворное русло и перешел в
рабочую, техническую фазу.
Да, мы разные, но едины в своих ... ... быть ... ... и ... и ... собственного».
Қазіргі кезде мемлекетіміздің солқылдақ саясатының нәтижесінде
қазақтардың үлкен бөлігі өз ана ... ... жаза ... ... ... тілін мойындамау - өз анасын мойындамаумен тең. Тіл ... ... да, ... ... де жатқызуға болмайды.
Сондықтанда біз өз ана ... ... кез ... ... ... ... ұлт
өкілдерінің біздің алаңдаушылығымызды түсінетініне кәміл ... деп ... ... жан-жақты түсіндіреді[51].
2007 жылы 20 ... ... ... ... ... Қазақстандағы «Лад» славян қозғалысының елдегі
парламент сайлауына үміткер ретінде қатысатын ... ... ... аз ... ... ... жарияланды. «Славян текті
фамилиялар тек 13,7 пайыз ғана. Және әр ... ... ... ... орыс ... ... 5-6 ... азайып келеді. Ол
дегеніңіз, Қазақстандағы орыс ұлт өкілдерінің беделінің ... ... ... және бұл ... ... этноцентристік саясатының
салдары» деп жазылған бұл мәлімдемеде. Бірақ, Қазақстан ... ... ... «Лад» қозғалысының ... ... ... славян қоғамдық қозғалысының атынан ... ... ... ... көкшетаулық Иван Климашенкомен
хабарласу мүмкін болмаған. Ал ... ... ... ... ... мәлімдемеден бейхабар ... ... ... ... ... қозғалысының төрағасы Юрий Бунаков, жалпы алғанда
«ладтықтардың» айтқандарында негіз бар деген өз ... ... ұлт ... ... ... өте аз ... ... мен онымен
келісемін. Ал Қазақстандағы орыс ұлт өкілдері, меніңше, 30 ... ... ... одан да көп. Ал «ладтықтардың» есептеулері, олардың зерттеу
жүргізуінің нәтижесі деп тану ... Олар ... ... ... ... ... да түзеткісі келіп жатқандығын білдіреді. Одан не ... - ... ... ... ... ... Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі Анатолий Чесноков: «Мен
бұл мәлімдемемен түбегейлі келіспеймін! Сайлау алды ... ... ... мәжіліс депутаттығына болсын, қалаймын дегендер еш
шектеусіз жазылуға құқықты. 13,7 ... ... де ... ... Егер ... ... ... депутаттыққа үміткер ретінде
тіркеуін сұранбаса, оларды кім сайлауға қатыстырмай отыр екен? Ол орыс ұлт
өкілдерінің ... ... ... еді. Ал егер ... тізімге кіргізбей
жатса, әңгіме басқа. Ондай оқиға да тіркелген жоқ қой! Сондықтан ... ... да ... ... ... еш негізі жоқ!» -деп
«Лад» қозғалысының ... ... ... ... «Ұлт ... қоғамдық қозғалысы
жетекшілерінің бірі Дос Көшім «Ладтың» мәлімдемесіне ... ... ... ... байбалам сала беретін әдеттері ғой. Әйтеуір, бір ... ... ... заңы ... ... кез ... азамат түсуге құқы
бар. Кез келген партия өздерінің тізімдерін өздері дайындайды. Бұл ... ... не ... еш ... жоқ деп ... Егер ... түрде саяси жұмыс жүргізбесе, оны олар өздерінен ... ... ... ... ... да, ... да негізін көріп тұрған
жоқпын», - негізсіз ... ... баға ... ... ... ... зерттеу орталығының
директоры Андрей Чеботарев та «Мен ... ... ... емес ... ... кез ... партия қанша үміткер, қандай ұлт өкілдерін
ұсынатынын өздері шешеді. Ал олардың ... ... ... саясаты ашық жазылған. Сондықтан, мен партия басшылары сол саясатын
бұзады дегенге ... Сол ... ... ... бұл ... қандай
да этноценристік ұстаным ұстады дегенге сену қиын. Және партия ... ... ... ... ... деуге болмайды», - деп «Лад»
мәлімдемесі негізсіз деп ... ... ... ... ... ... ... жатса да, үй ішінен үй
тігіп қана қоймай, ... ... ... мен ... ... ұйымдар аз емес.
Тәуелсіздігіне 20 жыл болған дербес ел мемлекеттік тілін ... бұра ... төбе шашы тік ... ... ... ... славян
қозғалысы Еуропа елдерінің бірінде қызмет ... ... ... ... ... тілді дамыту бағдарламасы мен тіл ... жаңа ... ... ... ... ... аясының кеңеюіне ашықтан-ашық қарсы
шыққан бұл ұйымға жақында ... ... ... Акимов «Орыстар,
ояныңдар!» деп хат жазып, отқа май құя түсті.
Жолданған хаттан орыс ... иісі ... ... жері ... ... ... елге келіп килігеді. Әлгі ғалымсымақ өзге мемлекеттің
ішкі ісіне араласып, тұрақсыздыққа әкелетін әрекетке барғаны бір бөлек, ... ... кәрі ... ... ... ... қазақтар
«бірінші ұлт», яғни негізгі мемлекетқұраушы ұлт, ал орыстар сырттан келуші
деп жарияланғаны – ғылымға ... ... ... дүниелер… Бұл жерлерге
орыстар келгенше ештеңе болмаған. Болса ... ... ... ... ауылдар болған шығар, алайда ешқандай қала да,
өркениет те болмаған. ... ішкі ... ... орыстар
(славяндар) алғашқы тұрғындары болды. Міне, солар аталған жерлердің нағыз
түпкілікті әрі жергілікті халқы саналады».
Өзін социолог деп ... ... осы бір хаты ... арғы ... ... ... да ... екенін көрсетіп отыр. Арғы тарихымыздағы
Алтын Орда, түркілердің империясы болғаны туралы тіс жармайды. Бергісі ... ... ... ... Ұлы ... айналдырған ұлт көсемі Абылайдың
ерлігі мен ғасырлық ... ... ... ... хан ордасының тігілгенін және сол ... ... ... ... ... шүйіре менсінбей сауда жасағанын
ұмытса керек. Жуырда ... ... ... ... мен ... мақала жарияланған еді[53]. Сайт материалындағы мына материалдар
Акимовке жауап деп ойлаймыз.
Г.Д.СОКОЛ, американ тарихшысы:
– Шындыққа ... ... ... ... ... мәдениет
үлгісін беруге жарамсыз халық болатын. Ресейдің үстем тап өкілдеріне жұққан
батыс мәдениетінің мөлшері «пышақтың қырындай» ғана еді. Ал ... ... ... жағынан азиялық тұрғындардан онша жоғары емес. Ресей көрші
халықтарды отарлағанымен, ... ... ... ... һәм мәдени ықпал
әкелген жоқ.
Л.ПАРК, Колумбия ... ... ... өкіметінің алғашқы жылдарынан-ақ мұсылман халықтары саяси
дискриминацияға ұшырады. Кеңес ... ... жері мен ... ... қоныстануға келген орыстарға бөліп берді. Жетісу жерінде қазақтарды
түгелдей ауылшаруашылық жұмысына жұмылдыру деген желеумен ... ... Шын ... ... орыс ... ... ... өлім жазасына кесті.
Әлеуметтану ғылымында этникааралық қатынастардан ... ... ... өз ... ... дейді:
«ҚазССР мен қазіргі Қазақстанның негізін тек қана орыстар қалады. Егер
орыстар ... ... жаңа ... ... шаруашылық пен
өндіріс ошақтарын салмағанда қазақтардың тағдыры ... ... ... мен ... ... өміріндей болар еді… Басы ашық даулы мәселе
болса да, қазіргі Қазақстанның территориясы - бұл «байырғы ... ... ... ... ... пен ... болғанда, қазақтар
көшпелілер деңгейінде мал бағып жүрген. Орыс халқы интеллектуалды күші мен
барлық мүмкіндіктерін ... ... пен ... ... - енді ... ... салған сөз. Ұлтты ашықтан-ашық қорлау
деп түсінген жөн. Әлемнің екінші ... ... ... қаны ... өркениет болмады дегенге көр соқыр, тас керең болмаса, ешкім сене
қоймас.
«Оңтүстікте бірді-екілі қоныс-қорымдар ғана ... ... ... ұлы ... ... орталығы Түркістанның 2000 жылдан
астам тарихы бар екенін белмейтін болса керек. XII ғасырдың ... ... ... ... ... екінші орын ... ... ... ... ... ... ... кім сенеді?! Әл-
Фараби, Аббас Жаухари, Арыстан баба мен Қожа ... ... орыс ... адам ... ба? Жергілікті орыстардың қол­тығына су бүркуді ғана
мақсат еткен хат жазушы бергідегі Қасым хан ... ... ... да ... ... ... хан кезіндегі қазақ жерінің оңтүстігі – Ташкентке, батысы
Астраханға дейін ... сол ... 1 млн ғана ... бар ... елімен
бірінші болып Мәскеу мемлекетінің дипломатиялық қатынас орнатқаны жазылған
тарихты қайта оқып шығуы ... Сол ... ... ... ... ... әскери заңы мен елшілік дәстүрлері болған елді өркениетсіз, шекарасыз
болды деп ...... ... ... ... ... ... қазақ жері
Түркістан (Оңтүстік Қазақстан), Жетісу (Жетісу өңірі), ... ... ... ... ... және Шығыс Қазақстан) әкімшілік-
территориялық уәлаяттарына бөлінді.
Еліміздегі бірқатар ақпарат ... ... ... ... Максим Акимовтің заң алдында жауап беруін ... ету ... ... ... Бұл – өте құптарлық бастама деп есептейміз[54].
Тағы да бір ... ... ... ... әрпіне өту мәселесіне
байланысты Мәжілістегі үкімет сағатында ... ... ... ... ... ... латынға ауыстыруға қалай қарайтынын
сұрағанда министр мырза кириллицадан латын әліпбиіне ... ... оның ... ... күрделі екенін ерекше атап өтті. М.Құл-Мұхаммед
латыншаға көшуді техникалық жағынан пайдалы екенін, мәселен ұялы ... ... ... ... ... аса тиімді дей келе, ... ... ал мен ... ... ... - деп ... білдірді.
М.Құл-Мұхаммедтің латын әліпбиіне байланысты пікірі интернет-форумдарда
қызу талқыланды. Бұған дейін ... ме кеш пе ... ... ... ... ... мәлімдемесіне қарысы «Лад» славян қозғалысы мен
«Союз казаков степного края» атты ұйымдар ... ... ... ... ... ... ... бағытталған саяси қадамы
болып табылады. ... ... мен ... тек ... ... ... ... аса қатерлі», - деп даурықты[55]
Ел мен ұлт тағдыры үшін айқасып жүрген ... ... ... тіл» қоғамдық демократиялық қозғалыстарының төрағасы ... ... ... аманат» деген мәлімдемесінде өзіне
президент сайлауына түсуге ұсыныстардың түскендігін және екі обьективті
себептерге ... ... ... айта ... «Сондықтан да жаңа
сайланар басшыға (оның кім болатыны бәріңізге белгілі) ... және ... тіл» ... демократиялық қозғалыстары атынан
(бірінші кезекте бес ... ... ... және ... ... Бұл пікірлер бұрын бірнеше дүркін биліктің алдына тартылса
да,- бәлкім, осы жолы ескерілер деген сенім алға ... Олар ... ... ... ... демократиялық қозғалысы Кедендік
Одақтың (РФ, БР, ҚР) Қазақстан экономикасына қаншалықты пайдалы, ... ... ... ... ғылыми, тәуелсіз сараптама жүргізіп,
оның әлеуметтік, экономикалық, қаржылық және саяси салдарына баға берді,
осы ... ... ... ... мен ... ... ескерілмегенін
бірнеше дүркін мәлімдеді. Біртұтас экономикалық ... еніп ... ... ... қымбаттаған үстіне қымбаттап бара жатыр. ... ... ... ... ... ... алынып тасталмақ.
Сонда біздің тәуелсіздігіміз, рухани құндылықтарымыз, мемлекеттік тіліміз
қайда қалады? Бодандық өміріміз ... ... ма? ... ... ... ... бет ... себебі неде?
2. Біздің еліміздегі ... тек сөз ... ғана ... бір ... ... ... төрт ... жақын уақыт бұрын біз
«Халық рухы» атты партия құрдық. Белгіленген екі ай мерзім ... 70 ... ... мүше болуға тілек білдірген 21 ұлт ... ... қолы ... қағаздарды тиісті орындарға тапсырдық. Өзге ... ... ... орындадық. Міне, содан бері төрт жылға
жуық мерзім өтті. Билік «жасаған ... мына жері ... емес ... ... Бар ... «Әлі ... ... деген алдарқату ғана. 28
рет бардық, өтініш жасадық, тексерістің қашан бітетінін сұрадық, немесе хат
жаздық. Бір ... ... ... бастықпен тіл таппасаңыздар
партияларыңыздың тіркелмейтіні айдан-анық» ... ... ... ... ... ... демократияның сыйқы. Бұл үмітсіз ісіміз тағы қанша
жылға созылар екен?
3. Кезінде біз ... ... жер ... ... ... ... ... қаншама жасырын мәселелер бұғып жатқанына кейін көз жеткіздік.
Ауыл шаруашылығына арналған жерлерді қайта сараптаудан ... мен ... әр ... ... ... ... ... жерлерді мемлекет иелігіне қайтаруды және оны диқан-
шаруаларға, оралмандарға беру, ол ... ... ... тарапынан,
ұлттық қазынадан қаржы бөлгізу қажет-ақ еді. Дәнді ... ... ... сату ... ... ... ... кәсіпорындар құруға жол
берсек ұтылысқа түспейміз бе? Сондай-ақ, қоғамдық меншіктегі ... ... ... 49 жылға жалға беру мәселесіне де
тосқауыл қоятын кез жетті. Мәселен Қазақстан ... ... ... де ... дүрмекпен қытайлықтарға жалға беріліпті. Сол ... ... ... ... кеткен өзге де құндылықтарымыз аз
емес. Солардың бәріне сұрау салар кез жеткен жоқ па?
4. Қазақ тілінің мемлекеттік тіл ... ... 22 ... таяу
уақыт өтсе де мемлекеттік тіл туралы арнайы заңның болмауы ана ... ... әкеп ... ... ... ... «Екі жұлдыз», «Сен сұлу» хабарлары мемлекеттік тіл қызметінің
абыройсыздануына қызмет етуде. ... ... ... алып орыс тілінде ән
салып, орыс тілінде пікірлесетін жобалар екі тілден ... ... ... ана ... рухын түсіруге жол ашуда. Қазақстанның экспансияға
ұшыраған ақпарат кеңістігін өз ұлтының рухани құндылықтарын насихаттайтын
дәрежеге көтеру кезеңі ... ... деп ... қазір «үш тұғырлы тіл» дегенді ойлап тапты. Бұл орыс тілін де
мемлекеттік тіл жасау саясатынан туындаған әдіс. Әлі оң қолы мен сол ... ... ... ... екі ... ... бірден үш тіл үйретуге
бет бұру педагогиканың заңына түгелдей қайшы, қылмысқа ... іс. ... ... ... ... балаға шет тілді бастауыш сыныптан кейін
үйрететін. Ал ... ... 12 ... жеткеннен кейін ғана шет
тілдерді үйренуге ... ... Оған ... жас ... өз ана ... ... бойына толық сіңіруі, туған ана қуатын мойындауы қажет
екен. Содан кейін ғана он тіл, ... жүз тіл ... бе, өз ... ... кереғар «үш тұғырлы тіл» ... ... ... ... ... мен жанашырлары орыстанған қазақ азаматтарының рухын ояту
мақсатында «Мемлекеттік тіл» ... ... «Ұлт ... «Желтоқсан
рухы» қоғамдық қозғалыстарымен бірлесе отырып, елімізде мемлекеттік тілдің
дамуына кедергі ... келе ... ... ... ... шет ... ... бойынша) екі қара сыйлық тағайындауға келіскен еді. Оның
бірі өз ана тілін мойындағысы келмейтін, ұлттық, тілдік дамуға өзі ... ... ... ... жасап жүрген қазақ ұлтының өкілдеріне
берілетін ... үшін ... ... ұлтсыз» сыйлығы. Кейіннен бұл
сыйлықтың аты өзгертіліп, «ШІРІГЕН ЖҰМЫРТҚА» деген атауға ие ... ... ... ... ... ... ... Екіншісі «Мемлекеттік
тілді менсінбейтін мекеме» (министрлік, кәсіпорын, оқу орны, ұйым) сыйлығы.
Екінші ... осы ... ... айына дейін соза тұруға шешім
қабылданды.
Жоғарыда аты аталған қозғалыстар мемлекеттік тілді дамытуда ... ... ... дара мінез көрсетіп келе ... ... ... ... жеке ... ... «АЛТЫН РУХ» сыйлығын
тағайындады. 2006 жылдың қорытындысы бойынша ол сыйлық мына ... деп ... ... ... ... ... ... әкімі (Кейбір
топтардың қарсылығына қарамай Алматы қаласында іс жүргізуді ... ... және тіл ... ... ... оң ... ... табандылық танытқаны үшін).
2. МАНСҰРОВ Тайыр Аймұхаметұлына, Солтүстік Қазақстан облысының әкімі
(Мемлекеттік ... ... ... ... мақсатында қазақ тілі мен
әдебиеті пәнінен сабақ беретін өзге ұлт ... ... ... ... ... ... ашылған балабақшаларға бүгінгі
талап деңгейінде жаңа көзқарас қалыптастырғаны үшін).
3. «ШІРІГЕН ЖҰМЫРТҚА» атты қара ... ... ... Президент Әкімшілігі мен Үкімет қызметкерлері, Парламент мүшелерінен
бастап біраз адамдардың ... ... ... ... партиясының төрағасы
Ғ.Қалиев, Сенат депутаты Б.Тұтқышев, Мәжіліс депутаты З.Қадырова, бұрынғы
Білім және ғылым министрі Б.Әйтімова, ... ... ... қарсы дауыс
көтерген космополиттер В.Нүсіпханов, Н.Масанов (марқұм), алғашқы кезде
қазақ, орыс, ... ... ... ... тіл жасауға талпынған
«Атамекен» партиясының төрағасы Е.Досмұхамедов, тағы ... ... жиі ... ... ұзақ ... ... ... ЖҰМЫРТҚА»
сыйлығына мемлекеттік тілді менсінбеуге бүкіл банк жүйесінде ашық түрде жол
беріп қана қоймай, теңгенің жаңа ... ... ... жіберілген қатені
ақтауға тырысқан және мемлекеттік тілдің ... ... ... ... үшін ... Республикасы Ұлттық Банкінің төрағасы Әнуар
Ғалимоллаұлы СӘЙДЕНОВ ие ... ... ол ... 18 жылдай бұрын ... ... ... ... мемлекеттік тіл атанған қазақ тіліне
ресми түрде рухани кедергі келтірген адам ретінде қара ... ... жылы 14 ... күні Алматының іргесіндегі «Шаңырақ» ықшамауданында
биліктің кесірінен полиция мен қарапайым халықтың арасында қақтығыс болды.
«Шаңырақтағы» ... ... ... бұзу үшін сот орындаушылары
полицияның көмегіне ... Бұл іске екі ... жуық ... ... ... ... ... жасағы жұмылдырылды. Осы оқиғаның кезінде
Бостандық аудандық ішкі істер ... ... ... ... ... белгісіз біреулер жанармай құйып, от қойып жіберді.
Үшінші, төртінші дәрежелі күйік алған Әсет Бейсенов екі ... ... көз ... ... ... бастап бас-аяғы бір айға жуық ... ... ... адам қамалып, сұраққа алынды. Солардың ішінде 25-інің үстінен
қылмыстық іс қозғалды. Сот процесі 8 айға созылды. ... 66 сот ... ... саны 137 адам ... ... біреуі ақталып шығып, қалған 24-і әртүрлі дәрежедегі
қылмыстық жазаға тартылды. Соның ішінде төртеуі әлі де ... ... ... ... 1953 жылы туған Арон Едігеев, 1979 жылы ... ... 1976 жылы ... ... Құрманғазы Өтегенов және 1983 жылы
туылған Рүстем ... ... бері бес ... ... ... өтсе де, әлі
күнге дейін оған дәл баға берілген жоқ [58].
Соған байланысты 2007 жылы 15 ... ... ... олардың жерлері мен баспаналарын қорғайтын «Шаңырақ-Қазақстан»
республикалық қоғамдық бірлестігі құрылды. Бұл қоғамдық бірлестік Шаңырақ
оқиғасы ... сот ... ... ... мен «Шаңыраққа
тірек» қоғамдық комитеті және тұрғындардың бастамасымен ... ... ... ... ... айналдырудың нәтижесінде туындаған Шаңырақ
қақтығысына байланысты жүргізілген сотта шартты түрде бас бостандықтарынан
айырылған 20 азамат пен 14 ... 18 ... ... ... ... 4 ... алу үшін күресетіндіктерін мәлімдеді[59].
Аят Темірбаев Шаңырақ қақтығысында «жаппай тәртіпсіздікке ... ... ... қару ... деп ... ... түрде
бас еркінен айырылған 20 жігіттің бірі. Ойда ... істі ... 9 ай ... ... ... Аят Темірбаев: «Бұл оқиға менің өмірімді басқа
арнаға бұрып жіберді. Шаңыраққа сол күні қонаққа ... ... ... ол
ауылда менің үйімде, жерімде жоқ болатын. Полиция қызметкерлері баспанасын
қорғап қарсы шыққан қыздарды, әйелдерді, жасы үлкен ... күш ... соң ... тұра ... ... 9 ай ... абақтысында
отырғанда денсаулығымнан айырылдым. Бізге қысым өте қатты жасалды.
Екіншіден, ... ... ... ... Мен ... ... ... бір
жылдан бері не болып жатқандығын білмеймін», дейді[60].
Бұл шаңырақ қақтығысында кінәлі ретінде айыпталған бір ... ... ... ... кінәм жоқ, деген Аят: «9 ай ... ... ... ... ... ... әділ ... жоқ», дейді.
Жерді саудаға айналдырудың нәтижесінде ... ... ... әр ... бой ... ... Жерді сотсыз да, заңсыз да
тартып алу, үйлерді күшпен қирату ... кең етек ала ... ... болдырмау мақсатында «Шаңыраққа тірек» қоғамдық комитеті мен
шаңырақ сотының қорғаушыларының бастамасымен ... ... ... ... ... ... ... алдына қойған бірінші мақсаты - жоғарыдағыдай
билік саясатының құрбаны болған Аят ... ... мен өзге де ... ... ... ... ... көрсету, дейді осы
қоғамдық бірлестік белсенділерінің бірі Дос Көшім. Оның айтуынша, Шаңырақ
сотының бастан аяқ ... ... ... ... шығарылған үкім дәлел бола алады. Өйткені прокурордың түрмеге
жабуға сұраған адамдарының 20-сының шартты жазамен ... ... ... ... ... қоғамдағы әділетсіздіке қарсы тұрамыз, баспана
мен жер дауын, оның ... ... ... ... ... ... ... дейміз, дейді жаңадан құрылған «Шаңырақ-
Қазақстан» қоғамдық бірлестігінің ұйымдастырушылары.
Олар Шаңырақ сотына шығарылған сот ... ... ... ... ... ... жылы 15 ... парламент мәжілісінде ішкі көші -қон мәселесіне
арналған «дөңгелек үстелі» отырысында « Шаңырақ» Республикалық ... ... ... ... ... пікірімше текетірес
жағдайын алдын алу үшін, бірінші кезекте баспана және жер ... ... ... қабылдау керек. Басқа жол жоқ. Оларды күшпен қуып шығу
немесе ... ... - деп атап өтті ... Қожахметов еске салғанындай, мүлікті заңдастыруға байланысты
өткізілген ... бұл ... ... ... ... ... ... хатымен» ол «рақымшылық бағдарламасынан алынып
тасталды».
«Әрине, бір күннің ішінде бұл жолды табу ... ... ... ... ... ... Бұл аса күрделі мәселені мемлекеттің ... ... ... ... ... көзқарас үнемі әділ бола бермейді»,
-деп атап өтті А. Қожахметов.
Қоғамдық бірлестіктің басшысы атап ... ... ... ... ... пайдаланылған болатын. Ол түсіндіргеніндей, «Өткен ғасырды
Швецияда билік өкілдері заңсыз көші-қон процесін ... ... ... ... ... құрылған барлық елдімекендерге барып, оларға
бата беру ... ... ... бар деген ойды қалыптастырды».
Сонымен қатар А. Қожахметов ұсынғандай, ... ... алу ... бұзу ... орай ... ... ... және
мигранттары көп барлық қалаларда қоғамдық комиссияларды құру керек. Бұл
комиссиялар ашық және жариялылық ... ... ... ... ... ... қабылданатын шешімдердің тез жүзеге асырылуына
көмек беріп, шиеленістерге жол бермеудің бірден бір ... - деп ... бұл ... ... Тәуелсіздік, тіл,жер, тұрғын-үй
мәселелерін көтерген ұлттық қоғалыстарға кеңірек тоқталдық. ... ... ... қазақ халқының тағдырына тікелей қатысты.
2 Саяси ... ... және ... ХХ ... 90-шы ... басындағы монопартиялық жүйенің
күйреуі және саяси партиялардың құрылып, саяси өмірге ... ... ... ... ... елде қандай да болсын
партияның саяси монополиясын ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік жіктер мен топтардың саяси бағытының
қалыптасуына және әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... үдей ... ... ролінің күшеюіне,
азаматтардың қоғамдық бірлестіктерге ... ... ... ... ... ... ... Халық Конгресі
партиясы, Социал-демократтар, социалистер партиялары, Республикалық партия
жаңа тұрпаттағы саяси партияларға айналды.
Қазақстан ... ... ... (1990 жыл ... қаласында өткен құрылтай конференциясында өзінің ... Оның ... ... ... ... ... мен бостандықтарын іске асыру және қорғау, олардың белсенділігі
мен қайраткерлігін дамыту негізінде нарықтық ... ... ... ... ... ... ... бөлігін мемлекеттік
және қоғамдық істерді басқаруға қатысуға тарту; ұлтаралық келісімді нығайту
партияның мақсаты болып табылады деп ... б]. ... ... және оның ... саяси күреске тікелей
қатысудан бас тартуы 90-жылдардын ортасында социал-демократиялық ... ... ... әкеп ... ... ... ... 1990 жылы сәуірде өзінің құрылғандығы
туралы мәлімдеме жасады. Негізгі ... ... - ... бірлігін
насихаттау, болашақтағы Ұлы Түркістанның ұйтқысы ретіндегі ... ... ... дін мен ... ... ... жол
бермеу болды. Бағдарламалық құжаттар бойынша саяси іс-кимылдың формасы -
саяси күрестің күш ... ... ... ... ... 1991 ... желтоқсанда рұқсат етілмеген митинг ұйымдастыруға
қатысуы және Алматы мешітінің мүфтиіне қол ... дене ... ... ... ... ... оның ... дақ түсті. Осы оқиғалар,
сондай-ақ партияның әлеуметтік негізінің әлсіздігі және тиісінше, ... ... ... 90-жылдардың ортасында партияның өмір сүруінің
тоқтатылуына әкеп соқты. ... ... ... ... ... ... бөлек, жаңа, өзге «Алаш» ... ... ... ... жылы ... Қазақстанның Коммунистік партиясы кезектен тыс
(төтенше) XVIII съезінде құрылды. 1993 жылы ... XIX ... бір ... ... Коммунистік партияның атын Қазақстан
Социалистік партиясы деп ... ... ... ... және оның
құқықтық мирасқоры деп жариялауына ... ... ... ... ... ... қабылданды. 1996 жылғы сәуірде ҚКП ОК-нің ... ... ... ... ... ... ... қызметінде коммунистік
мұраттарды, прогресшіл маркстік қоғамдық ой-пікірлерді басшылыққа алды. ... ... ... ... ... парламенттік жолмен жеңіп алу
мақсатында саяси күрес ұйымдастыру міндетін алға ... ... ... ... ... болды және оның пікірінше, ел
басшылығының халыққа ... ... ... ... Бұл
орайда партия саяси күрес жүргізудің заң шеңберіндегі жария формаларын ... ... ... ... орнықты әлеуметтік түп негізге ие
болды және ... ... ... ... бір ... қол
жеткізген санаулы партияларының бірі болды. Мәселен, 1999 ... ... ... ... ... ... саны ... 2-орынға
(17,75%) ие болып, 2 депутаттық мандатты жеңіп алды[64].
1991 жылы ... ... ... ... съезі өтті, ол да
өзін Қазақстан ... ... ... деп ... ... партиянын ел жүріп өткен тарихи жолды асығыс түрде - ... және ... ... күй ... ... ... ... атап көрсетілді. 1992 жылғы наурызда өткен XIX съезде қабылданған
Бағдарламаға орай «партияның Қазақстан Республикасының прогресшіл күштерін
- ... ... ... ... ... адам құқықтарының
жалпыға бірдей декларациясында баяндалған жалпыадамзаттык құндылықтар мен
принциптер басым болып келетін, ... ... ... ... формаларына тең құқықты демократиялық құқықтық мемлекетке
көшуді жақтаушылардың бәрін біріктіруге ұмтылатыны» ... ... ... жетекшілерінің арасында ... ... 1995 жылы ... ... ... ... ұсынбады,
сөйтіп саяси күрестен өзінен-өзі шеттеді. 90-шыжылдардың аяғына қарай
партияның тек аты ғана ... іс ... ... қызметін тоқтатты. Оның
қатарында болған С. ... Ғ. ... П. ... Е. ... ... ... саясаткерлері партиялық күрес мектебінен өтті.
Қазақстанның Халық Конгресі (ҚХК) партиясының Құрылтай съезі 1991 ... ... ... ... ... ... және «Арал-
Азия-Қазақстан» қозғалыстары, Әйелдер одағы, «Бірлесу» кәсіподағы, ... ... жас ... ... және ... ... саналды. Бағдарламасы мен Жарғысы 1992 жылғы 27 маусымда өткен I-
ші съезде қабылданды. Партияның тең төрағалары болып О. ... пен ... ... ... ... бағдардағы экономиканы ... ... ... ... сол үшін ... ... Партия көп
укладты экономиканы және меншіктің барлық формаларының тең құқылығын
жақтады. ... ... ҚХК ... ... қала ... өнеркәсібін дамытудың басым бағыттарын, ғылымды көп қажетсінетін
келешегі зор ... мен ... ... ... ... неғүұрлым қолайлы жағдайды қамтамасыз ету арқылы ... ... ... атап көрсетілді. Әдетте, ҚХК партиясы өзінің қызметін сайлау
алдындағы науқандар кезеңінде ... ... ... ... ... ... ниеттерін ашық түрде мәлім етті[66].
1992 жылы «Азат» ... ... (1991 жылы 4 ... ... ... ... партиясы (ҚРП) құрылды.
Партия өзін бағдарламасы ұлттық-демократиялық бағдардағы Парламенттік
тұрпаттағы дербес ... ұйым деп ... ... аумағында
демократиялық ұлттық, мемлекет орнату, Қазақстанда ... ... құр ... және ұлттық құндылықтары кемсітілген топтар ... ең ... ауыл ... ... ... ... мақсаты
болып жарияланды. 90-шы жылдардың ортасында партия кейбір саяси ұрандардын
өзектілігін жоғалтуы және ҚРП ... ... ... ... ұстанымын едәуір әлсіретіп алды. Кейіннен партияның жетекшісі С. Ақатаев
(С. Ақатай) пікірлестер тобымен бірге жаңа ... - ... ... ... ... ... ... 1995 жылы
шілдеде өтті. Партияның бағдарламалық мәлімдемесінде: «Біз - ... ... ... ... ... пен ... қоғамды
жан сала жақтаушы мемлекеттік қызметшілер партиясымыз» деп атап көрсетілді.
Партияның ... ... ... ... ... қызметкерлер,
ғылыми және шығармашылық зиялылар құрады. 1997 жылы ақпанда белсенділер
тобы партияны түбірімен қайта құру, ... ... ... тактикасын қайта қарау, центристік бағыттан бас ... және ... оң ... көшу ... ... Бұл топ партиядан шығып, өз
алдына Либералдық қозғалыс ... ... 1999 жылы ... ... ... ... бірікті[68].
«Қазақстанның дәуірлеуі» партиясы 1995 жылғы 27 қаңтарда болған I
кұрылтай съезінде құрылды [69]. ... ... ... жағынан
қорғалмаған тобынан сүйеніш табуға үміт артқан әйелдердің, мүгедектердің,
зиялы еңбек қызметкерлерінің, ең алдымен ... беру және ... ... қызметкерлерінің мүдделерін қорғамақ ниетте екенін мәлімдеді. Саяси
аяда негізінен центристік бағытты ұстанды. ... ... ... саяси
қызметпен көзге түсе қоймады. Партияның ... А. ... ... тағайындалғаннан кейін партияның республиканың ... ... ... ... ... ... партиясы (РЕСП) 1995 жылдың 18 қыркүйегінде
«Қазақстан ... ... ... ... негізінде құрылды.
Әділет министрлігі партияны 1996 жылғы 10 ... ... ... ... ... ... ... саласының зиялы қауымының
мүдделерін білдіру - партияның басты мақсаты етіп ... ... ... ... ... ... ... идеологияға монополияның
болмауын жақтайтынын ... ... ... республиканың
болашағы еңбек адамының беделін ... ... ... және
республикадағы басқа да ұлыстардың мәдениетін, адамгершілік ... ... ... ... ... құндылықтарымен
ұштастыра отырып, ардақтауда деп білетінін мәлімдеді және сол бағытта жұмыс
істеді.
РЕСП өз қатарларына ... ... ... зиялы
қауымның өкілдерін, студенттерді және меншік формасына қарамастан барлық
енбекшілерді біріктірді. Партия ... ... ... белсенді саяси
күрес жүргізбеді[70].
Қазақстанның халықтық-кооперативтік ... ... 1994 ... ... ... қоғамдары одағының (Қазтұтынуқоғам)
негізінде құрылды[71]. ... ... ... және ... алуан
түрлілікке негізделген азаматтық қоғам орнату; заңның ... ... ... мен ... ... ... білімді және денсаулық сақтауды дамыту, көп ұлтты мәдениеттің
гүлденуін негізгі мақсатымыз деп ... ... ... ... ... ... ауыл
еңбеккерлері, материалдык өндіріс пен қызмет көрсету ... ... ... ҚХКП ... ... қоғамдық өмірде
айтарлықтай белсенділік көрсеткенімен одан кейінгі кезеңде партия өзінің
ұстанымын едәуір әлсіретіп алды.
1995 жылы ... ... III ... тыс) съезінде Қазақстанның
Халық бірлігі партиясы етіп қайта құру туралы қарар мен қаулы қабылданды.
Ал «Қазақстан ... ... ... 1993 жылы 6 ... ... болатын.
Сондықтан Қазақстанның Халық бірлігі партиясы ҚХБО-ның ... ... ... Бұл ... жаңа ... ... алдындағы ұйымның идеологиясы
мен тұрпатын ... Оның ... ... ... ... ... Н. ... Қазақстанда әлеуметтік бағдарлы нарықтык
экономикасы бар ... ... ... ... ... ... ... реформасын қолдайтын саяси ұйым» деп
жазылды. 1999 жылы ҚХБП ... ... ... ... ... партиялардың бәрі негізінен ХХ ғасырыдң 90-шы
жылдардың бас кезі мен ортасындағы Қазақстанның партиялық жүйесін құрады.
Олардың басым бөлігіне ... ... ... ... тән
болғанымен, идеялық-саяси құрылымы әлсіз, бағдарламалық ережелері мен
мақсаттары ... өте ... ... ... ... ... істеуіне мүмкіндік кеңістігі 1995 жылғы
Конституцияның ережелерімен айқындалды. Ол Конституцияның 5-бабында ... ... ... ... және ... әр ... ... және мемлекеттік институттардың бірігіп ... ... ... ... ... ... жол берілмейді.
2. Қоғамдық бірлестіктер заң алдында бірдей. ... ... ... және ... ... қоғамдық бірлестіктердің заңсыз
араласуына, қоғамдық бірлестіктерге мемлекеттік органдардың ... ... ... мемлекеттік қаржыландыруға ... ... ... ... ... ... құрылысын
күштеп өзгертуге, оның тұтастығын бұзуға, мемлекет ... ... ... ... ... ... ... және рулық
араздықты қоздыруға бағытталған қоғамдық бірлестіктер құруға және ... ... ... ... әскерилендірілген құрамалар
құруға тыйым салынады.
4. Республикада басқа мемлекеттердің ... ... мен ... діни ... ... ... ... саяси
партиялар мен кәсіптік одақтарды шетелдік заңды тұлғалар мен ... ... мен ... ... ... жол ... Шетелдік діни бірлестіктердін Республика аумағындағы қызметі,
сондай-ақ шетелдік діни ... ... діни ... ... ... ... ... келісу арқылы
жүзеге асырылады» [73].
Көппартиялық құрылыс үрдісі ескі әлеуметтік тіректі қиратып, жаңасын
қалыптастыру жағдайында қайшылықты түрде ... Бұл ... 1996 ... дейін жалғасты. Ал «Саяси ... ... ... заңы ... партияны құқықтық институтқа айналдыру
ісінде ілгері басқан қадам болды.
Ұйымдық ... ... ... ... ... заңнамалық тұрғыда
орнықтырылды, сонымен қатар мемлекеттік органдарда саяси партиялар құруға,
әскерилендірілген саяси ... ... және ... мен ... ... ... күштеп өзгертуге,
Қазақстан Республикасының тұтастығын бұзуға, ... ... ... тектік және рулық араздықты қоздыруға бағытталған партияларды құруға
және олардын қызметіне тыйым ... және XIII ... ... ... сондай-ақ 1990, 1994,
1995 жылдардағы Парламент Мәжілісін сайлауға Қазақстанның саяси партиялары,
қозғалыстары, қоғамдастық бірлестіктері қатысты, олардың ... ... ... ... депутаттық фракциялар жасақтады. Мысалы, 1995
жылы Парламент Мәжілісі үлгісіндегі ... ... ... ... ... Қазақстанның Халық Конгресі, Халықтық-кооперативтік
партия, Қазақстанды қайта өркендету партиясы, «Лад» қозғалысы, кейбір ... ... ... орын ... ... 1998 ... ... жаңа кезеңінде партиялық және
қоғамдық қозғалыстардың саяси белсенділігі артты. Бұған мына ... ... - ол ... Республикасынын Президенті Н.Ә. Назарбаевтың
Қазақстан халқына «Елдегі жағдай және ішкі және ... ... ... ... ... жаңа жүзжылдықтағы экономикалық және
саяси реформалар» деген 1998 жылғы 30 ... ... ... іргелі жеті элементінің қатарында қоғамның ... ... ... ... ... ... «саяси партиялар негізгі
«құрылыс материалы», одан демократияландыру үйі ... және біз ... ... ... - ... ... да, өзге тұрғыдан да - жасауға,
олардың өсіп, нығаюы ... ... ... ... ... ... ... делінген еді.
Қазақстан Республикасынын Парламенті 1998 жылғы 7 қазаңда Ата ... мен ... ... Бұл ... ... одан әрі дамыту
үшін маңызды болды. Осы түзетулерге орай ... ... ... ... ... ... үшін ... он орын енгізілді.
Сөйтіп, саяси партиялар Парламенттің төменгі палатасындағы ... үшін ... ... ... ... рет мүмкіндік туды.
Депутаттық мандат үшін Республика Парламентінің ... 1999 ... ... ... бәсекелестіктің алғашкы тәжірибесі болды.
Депутаттыққа ... ... бір ... 67 ... округі бойынша
Қазақстанның 595 азаматы, олардың ішінде ... ... - ... ... - 127, өзін-өзі ұсыну тәртібімен -394 азамат ұсынылды.
Партиялық тізімдер бойынша 84 ... ... ... ... ... ... «Алаш» ұлттық партиясы, Коммунистік партия, «Азамат»
демократиялық партиясы, Қазақстанның азаматтық партиясы, Қазақстаннын ... ... ... қайта өркендету партиясы, Республикалық
еңбек саяси ... ... ... ... ... ... ... арасында бес партия сайлау өткізілгенге дейін бір жылдан
аз мерзім ішінде құрылған ... жылы ... ... тізімдер бойынша дауыс беру өткізіліп,
Парламенттің төменгі палатасындағы - Мәжілістегі 77 орынның 10 ... ... ... ... ... ... жеңіп алды[75].
Қазақстанның азаматтық партиясының ... ... 1998 ... 17
қарашада Ақтөбе қаласында болды, оған Қазақстанның 10 өңірінен 2786 ... ... ... ... және ... ... етіп ел ... Назарбаевты жариялады. Азат Перуашев партияның ... ... ... сайланды. Партия елдің бірқатар ірі металлургиялық және ... ... ... ... бойынша құрылды. Партия:
өндірістің өрлеуін, қазақстандык әрбір отбасының ... ... ... ... өзінің негізгі мақсаттары деп есептеді.
Азаматтық партия 1999 жылғы Парламент сайлауында қатысып сайлаушылар
дауысының 11,23%-ын жеңіп алды, мұнын өзі ... ғана ... ... ... ... ... ... халық партиясы (ҚРХП) 1998 жылғы 17
желтоқсанда құрылды, оның ... ... ... ... ... Ә. ... сайланды[76]. Партия әлеуметтік бағдарлы
нарықтық ... бар ... ... ... ... ... Жаңа ... сайлау жүйесінің реформасын, Президенттен Парламент
пен Үкіметке дейін ... ... ... ... сот ... ... ... түбірімен жоюды, ұлттық экономиканың
қайта өркендеуін, тиімді қаржы, салық және инвестициялық ... ... ... ... ... топтарына әлеуметтік кепілдіктер
беруді негізгі бағдарламалық мақсаттары мен ... алға ... ... ... үшін ... ... ... барысында
сайлау заңнамасының жекелеген ережелерімен келіспейтіндігінің белгісі
ретінде ҚРХП ... ... бас ... жылы ... «Қазақстан Республикасының президенттігіне кандидат
Н.Ә. Назарбаевты қолдау жөніндегі қоғамдық штаб» қоғамдық бірлестігінің
негізінде шаңырақ көтерген ... ... ... ... ... (1999 ... сайлаушыларының 30,89 %-ын жеңіп алған ықпалды
саяси партиялардың біріне ... ... 5 ... ... ... 16 ... ... ұйымы (14
облыста және Астана мен Алматы қалаларында), 204 ... ... ... ... 204 қала мен ауданда), партияның 150 ... ... ... ... жуық ... ... ... құрылды. «Отан» партиясымен
Қазақстанның Халық бірлігі партиясы, Қазақстанның Демократиялық партиясы,
Қазақстанның либералдық қозғалысы, ... ... ... ... ... ... ... партиясының бағдарламалық құжаттарында қоғамды одан әрі
демократияландыруға бағытталған ... және ... ... ... белсенді түрде жәрдемдесу, азаматтардын тұрмыс деңгейін ... ... ... нарықтық өзгерістерді жүзеге асыру,
азаматтарды патриоттық сезімге және Қазақстан Республикасынын жан-жақты ... ... үшін ... ... партияның мақсаты болып
табылады деп жариялады.
Қазақстанның Аграрлық партиясының (ҚАП) құрылтай ... 1999 ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Парламенті
Мәжілісінің депутаты Ромин Мәдинов сайланды[79]. КАП ... жеке ... ... ... ... ... секторға салық салу
туралы заңдарға өзгерістер енгізуді жақтады: ... ... ... ... ... және саяси тұрақтылыққа мүдделі ... күш ... ... ... ... ... 1999 ... сайлауда
Аграрлық партия ҚР Парламенті Мәжілісіне депутаттықка 2 орынды жеңіп алды
(дауыстардың ... ... ... ... ... ... партиясы, «Азамат»
демократиялық партиясы және басқалар сайлау науқаны ... ... ... және ... бір бөлігінің қолдауына қол жеткізді. ... ҚР ... ... ... ... ... партиялардың
сайлау құқығы жүйесіндегі және жалпы қоғамның саяси жүйесіндегі ... ... ... мен Орталық Азия елдерінің тарихында тұңғыш
рет Қазақстан Республикасының Парламентін ... ... он ... ... ... өкілдігі жүйесі бойынша және өкілдіктің мажоритарлық
жүйесінде бір мандаттық аумақтық сайлау округтері ... ... ... аралас жүйені енгізу саяси партиялардың ... ... ... ... ... ... таңдағы саяси партиялардың демократияны дамыту жолындағы
мақсат-мүдделері, күресі және қызметі
XXI ғасырдың басында партиялық жүйені қайта құрылымдау, оның ... ... ... ... ... алынды. Нәтижесінде елдің саяси
өмірінде жаңа партиялар пайда болды.
«Ауыл» шаруалар социал-демократиялық партиясының бірінші съезі ... 16 ... ... қаласында өтті. Партияның төрағасы болып Ғани
Калиев сайланды [81]. 2001 ... 17 ... II ... ... ... ... ... партиясы деп өзгертуге шешім
қабылданды. Партия «саяси ... ... және ... ... социал-
демократиялық принциптерін, тайталассыз саяси мәдениетті орнықтыруды»
негізгі ... ... ... ... ... басқарудың мемлекеттік
және басқа деңгейлерінде ауыл еңбеккерлерінің, зиялы қауымының ... ... ... және ... ... ... ... деп мәлімдеді.
Ол үшін: шаруалар мен ауыл тұрғындарының ... ... ... басқаруға және мемлекеттік билік органдарының қызметіне тікелей
қатысу, жергілікті жерлерде атқарушы органдардың сайланып ... ... ... ауыл ... ... партияның бағдарламаларын
бөлісетін барлық бірлестіктермен тығыз ынтымақтастықты дамыту қарастырылды.
Қазақстан патриоттары партиясының бірінші құрылтай ... 2000 жылы ... ... қаласында өткізілді. Партияның төрағасы болып Ғани ... ... ... саяси блогында өзін-өзі басқару
институтын енгізу жолымен билікті ... ... ... ... Партия заң шығарушы биліктің, сот жүйесінің, бұқаралық ... ... ... ... барлық ұлттардын үйлесімді
өкілдігі болуын; қоғамның әрбір кұрамдас бөлігінің құқықтық және әлеуметтік
теңдігін қолдады.
«Ақжол» Қазақстанның демократиялық партиясының (КДП) бірінші ... 2002 ... 16 ... ... ... ... тең төрағалары
болып Болат Әбілев, Әлихан Бәйменов, Ораз Жандосов сайланды (кейіннен
Людмила Жуланова мен ... ... да тең ... ... ... бағдарламасында «азаматтардың, ... мен ... ... ролін арттыру елдің саяси жүйесін
дамытудағы негізгі ... ... ... ... ... қоғамның
мүдделеріне жұмыс істейтін мемлекетті орнатуға және мемлекет пен ... ... ... ... кол ... бағытталуға тиіс»
екендігі атап көрсетілді.
Қазақстанның «Ақжол» демократиялық партиясы Конституцияға ең ... ... ... ... ... ... әкімдердің
сайлауын өткізуді көздейтін өзгерістер енгізуді ұсынды.
Қазақстандағы көппартиялық жүйенің қалыптасуы мен дамуындағы жаңа
кезең 2002 жылы ... ... ... заңның қабылдануымен және
партиялардың 2004 жылғы Парламент сайлауына қатысуымен байланысты болды.
«Саяси партиялар туралы» ... ... жана заңы ... 15 ... ... Онда ... қызметін реттеудің жаңа шарттарын:
партияларды құру, олардың қызметін тоқтата тұру және ... ... ... ... ... ... ... қатысу т.б.
орнықтырды.
«Саяси партиялар туралы» Заңның жаңа ережесі бойыншақандай да ... ... ... ... ... ... депутаттарын
сайлауға қатарынан екі рет ... ... ... ... ... ... (14.5-бап, 6-тармақ) [84]. Мұның өзі Қазақстанның саяси
партияларына, әсіресе 2004 ... ... ... ... ... үлкен жауапкершілік жүктеді.
Депутаттық мандаттар үшін бәсекеге 12 ... ... ... ... ... ... ... 50 мың адам болуы қажеттігі туралы заң
нормасының іске қосылуы тіркеу кезінде ... бәрі ... ... ... апарып соқтырды. Мысалы, оппозициялық Қазақстанның
Республикалық халық партиясы (ҚРХП), ... ... ... ... ... ... ... партиясы, «Ел Дана»
(Әйелдер партиясы ретінде де ... ... және ... өте ... ... одан бас ... ... 2003 жылғы қыркүйекте жеті партия тіркелді, олар: Аграрлық
(ҚАП), Азаматтық (ҚАП), «Ақ жол», Компартия ... ... ... ... ... ... ... үш партия, Аграрлық, Азаматтық және
ҚКП кейіннен, 2004 жылғы шілдеде, блоктардың құрамында ... жылы ... ... тағы екі ... - ... пен ... (2003 ... қазаны мен желтоқсанында тіркелді). Үш партия -
Қазақстанның демократиялық таңдауы (ҚДТ), Қазақстанның ... ... ... Қазақстанның демократиялық партиясы (КДП) 2004 ... яғни ... ... үш ай бұрын тіркеу рәсімінен өтті[87].
Қазақстанды қайта өркендету партиясының құқықтық мұрагеріне айналған
«Руханият» партиясының құрылтай съезі 2003 ... 5 ... ... ... ... ... ... Алтыншаш Жағанова сайланды. «Руханият»
партиясы бағдарламасының саяси блогында партияның ... ... - ... ... және қоғамдағы экономикалық реформалардың
негізі» деп аталған бөлімде көрсетілді.
«Руханият» ... ... ... ... ... ... ... Халықтың түрлі әлеуметтік топтарын
белсенді саяси өмірге ... ... ... ... ... ... ... дамыту; билік пен саяси партиялар арасындағы
бірлесіп жұмыс істеуді жолға қою; кез ... ... және ... ... ... ... ... негізгі міндеттері болып табылды.
«Асар» Республикалық партиясының құрылтай ... 2003 ... ... ... ... өтті, ол осы аттас қоғамдық қозғалыстың негізінде
құрылды. Партияның төрайымы болып Дариға Назарбаева сайланды.Партия өзінің
«центристік» ... ... ... ... ... Назарбаевтың бағытын «барынша» қолдайтынын және «Қазақстанның
2030 ... ... даму ... бағдарламалық ережелерін сөзсіз
басшылыққа алатынын» мәлімдеді. ... өзін ... ... ... ... партия» ретінде ұстады. Бағдарламаның
саяси бөлігінде партия барлық саяси күштермен және қоғамдық ... ... ... ... ... және ... тағдыры үшін
жауапкершілікті мойнына алудан қорықпайтындардың бәрімен топтасуды, сондай-
ақ азаматтық қоғам институттарын дамытуды ... ... ... ... ... («ҚДТ» ХП)
құрылтай съезі 2004 жылы 21 ақпанда Алматы қаласында ... ол ... ... ... бірлестік негізінде құрылды. «КДТ» ХІІ ... ... ... ... ... ... сайланды.
Бағдарламаның саяси бөлігінде партия «тек парламенттік республика ғана елді
басқарудың авторитарлық формасы апарып соқтыратын орны толмас ... ... ... ... ... кезектегі міндеттері ретінде Парламенттік
республиканың жаңа демократиялық конституциясын қабылдауды, ... ... ... пен ... ... ... ... іс-қимылды
«КДТ» саяси жүйені реформалау жарияланды. Партияның бағдарламасы ... ... ... өзінің қатысуын «негізгі төрт форма: ... мен ... ... емес ... ... одақтар;
тұрғын үй-коммуналдық белгі бойынша бірлестіктер» арқылы ғана жүзеге ... ... ... ... ... үшін» Республикалық азаматтық қозғалыс негізінде
құрылған Қазақстан демократиялық партиясының құрылтай ... 2004 ... ... ... ... болды. Партияның төрағасы болып Мақсұт Нәрікбаев
сайланды. «Шынайы демократия принципіне, ұлтаралық келісім мен ... ... ... ... және заңның үстемдігіне
негізделген құқықтык мемлекеттілікті орнықтыру жолымен ... ел ... ... ... партияның негізгі мақсаты
саналды. Партияның Қазақстанның болашағын «революциялык ... ... мен ... ... ... ... ... эволюциялык,
жарасымды және тұрақты дамумен байланыстыратыны» ... Одан ... және ... ... және құқықтық жүйесін
жетілдіруге жәрдемдесу: ... ... ... ... негізгі міндеттер [90] деп жариялады.
Қазақстаннын коммунистік халықтық ... ... ... ... ... 6 маусымда Астанада болды. ҚКХП ОК-нің ... ... ... ... ... ... ... билігі қоғамына, әлеуметтік
әділеттілікке және кең ауқымдағы рухани байлыққа қарай жылжу ... деп ... ... ... - ... ... ... істеуінің ұйымдық принципі, ал марксизм-ленинизм - идеологиялық
негізі деп жарияланды. ҚКХП ... ... ... азаматтық
қоғам институттарын дамытып, нығайту, мемлекетті басқаруға халық бұқарасын
кеңінен тарту арқылы Қазақстан Халықтық ... ... ... сала ... өз ... ... ... қанауын жоққа
шығаратын меншік формаларының алуан түрлілігін, қоғамдық меншіктің басым
дамуын, ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлерді ... және ... ... ... [91] ... жылғы парламенттік сайлау алдындағы кезеңде барлық саяси
партиялар таңдаған негізгі стратегиялық бағыт ... ... ... ... ... ... өзін ... мемлекет басшысын қолдаушы партия ретінде
көрсетті, сайлаушылар үшін саяси ... ... және ... азаматтардың әл-ауқаты деңгейінің одан әрі артуы осы жеке тұлға
есімімен, оның өз халқы үшін ... ... ... ... ... тиіс ... жол» ... қоғамның саяси жүйесін жаңғырту, әр адамның
молшылықта өмір ... ... ету ... ... мұны үш ... ... табумен -сыбайластықтың тамырына балта шабу, байлар мен кедейлердің
арасындағы ... ... ... ресурстарын тиімді пайдаланумен
байланыстырды.
«Асар» мен АИЕО (Аграрлык-индустриялық еңбекшілер одағы) Президенттің
реформалар бағытын қолдауды жақтады. ... ... ... ... ... партиясы: «Мұнайдан алынған табыс - халыққа қызмет
етсін!» ... ұран ... ... ... ... ... әлеуметтік мемлекет орнатуды, тиімді, озық және дамыған
экономикалық жүйе ... ... ... ... ... ... 180 б].
2004 жылғы Парламент сайлауында саяси одақтардың стратегиясы тұнғыш
рет жария түрде іске ... ... ... ... ... негізде
құру 2004 жылғы ... ... ... ... ... арқылы
заңдастырылды. Атап айтқанда мұндай блок Орталық сайлау ... ... бір ... тек бір ... ғана бола ... блок сайлау
барысында саяси партияларға тиісті құқықтарды пайдаланады деп ... 180 ... ... екі ... ... сайлауға белсене қатысты: Аграрлық
және Азаматтық партиялар АИЕО (Аграрлық-индустриялық еңбекшілер ... ал ... ... партиясы мен «Қазақстанның
демократиялық ... ... ... ... ХП) - «Коммунистердің
оппозициялық халықтық одағы мен ҚДТ» блогын кұрды.
Парламент ... 2004 ... 19 ... мен 3 ... өтті ... 67 ... ... сайлау қайта өткізілді).
Партиялық тізімдер бойынша сайлаудың қорытындылары былай ... ... ... ... ... «Отан» ХДП - сайлаушылар дауысының
60,61%-ы (парламенттегі 10 ... 7 ... «Ақ жол» - 12,04% (I ... - 11,38% (1 орын); АИЕО блогы - 7,07% (1 орын);
-7%-дық кедергіні еңсермегендер: «Коммунистердің оппозициялық халықтық
одағы мен ҚДТ» блогы - 3,44%; ... ... ... ... -
1,98%; «Ауыл» партиясы - 1,73%; ... ... ... ... ... ... партиясы - 3.55%; «Руханият» - 0,44%.
«Отан» партиясында 53 ... ... (7 ... ... тізім бойынша,
35 мандат партия бір мандаттық округ ... ... ... 11 ... өзін-өзі ұсынған мүшесі); АИЕО блогы - 14 мандат мандат партиялық
тізім бойынша, 10 мандат ресми ... ... 3 ... өзін-өзі
ұсынғандар); «Асар» партиясы 4 мандатты жеңіп алды (1 ... ... ... 3 ... ... тұрғыда ұсынылғандар); «Ақ жол» партиясы - 2
мандат (1 мандат партиялык тізім ... 1 ... ... ұсынушы);
Демократиялық партия - 1 мандат (ресми тұрғыда ұсынылған), үшеуі - ... «Ақ жол» ... ... ... бойынша депутат Ә. Бәйменов
парламенттегі орыннан бас тартты [92].
Парламент сайлауынан кейін Қазақстанның партиялық жүйесі өз ... ... аяқ ... демократиялық тандауы» -халықтық партиясы» қоғамдық
бірлестігі өзінің II ... 2004 ... 11 ... саяси мәлімдеме
жасады, онда қазіргі билікті халыққа қарсы билік деп ... ... ... әкімдер мен соттардың ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Конституциясы мен заңдарының талаптарын өрескел бұзушылық деп ... ... 2004 ... 27 ... ... ... ... «Саяси
партиялар туралы» Заңның 14-бабына сәйкес Алматы қаласының мамандандырылған
аудандык экономикалық сотына «Казақстанның демократиялық тандауы» ... ... ... ... ... ... Соттың шешімімен ҚДТ партиясы
таратылды[93].
Саяси партиялар 2005 жылы ... ... ... ... ... ... ... Мәселен, 2005 жылғы маусымда
«Асар» республикалық партиясы мен Қазақстан демократиялық ... ... ... ... ... (ҚҚО) ... ... құру
туралы меморандумға қол қойды. «Асар» партиясының 2005 жылғы 7 маусымдағы
кезектен тыс IV ... оның ... ... ... ... ... сындарлы күштерінің одағын» құру қажеттігі туралы айтқан сөзі одақты
құруға түрткі болды, оны сол күні өткен ... ... де ... ... 15 маусымда болған ... ... ҚДП ... ... ... Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың 2005 ... ... ... ... ... бағдарламасын іске асыру
үшін қоғамның салауатты және ... ... ... ... құрудың
негізгі мақсаты болып табылды. «Ел Президентінің саяси және ... ... ... көрсетіп, сенім білдіру, caяси бәсекенің
дамуына жәрдемдесу» жаңа ... ... ... ... ... ... экстремизмге, ұлтшылдық пен Қазақстанның ішкі істеріне
шетелдің араласуына ... ... ... ... басымдықтар түрінде
белгіленді[94].
«Отан» республикалық саяси партиясының -VIII съезі 2005 ... ... ... Оның ... ел Президенті, партияның ... ... ... бағдарламалық, сөз сөйледі. Съезде ... ... ... ... көңіл бөлінді. Осыған ... ... ... ... ... ... ... пікірсайыстар ескерілді. Оған Президент 2004 жылғы
маусымда «Отан» партиясының VII ... ... ... ... ... ... ... бастамалар «Қазақстандық жол- 2009»
партиялық бағдарламасына енгізілді. ... ... ... ... «Отан» партиясынан Нұрсұлтан Назарбаевты
кандидат етіп бірауыздан ұсынды. Сондай-ақ ... ... ... «Қазақстан халық одағына» кіруі туралы шешім қабылданды[95].
2005 жылғы ... ... ... сайлауынан кейін партиялық
жүйені қайта құрылымдау үрдісі одан әрі жалғастырылды.
«Нағыз Ақ жол» демократиялық партиясы 2006 жылғы 17 ... ... ... ... 2005 жылғы 29 сәуірде өтті. Партияның тең төрағалары
болып Б. Әбілов, О. Жандосов, Т. Жүкеев сайлаңды[96].
Қазақстанның Демократиялық ... 2006 ... 14 ... өткен ІҮ
съезі партияның атын «Әділет» демократиялық партиясы деп өзгертті[97].
Сондай-ақ тең ... ... ... ... ... ... ол
бойынша партияның негізін қалаушы Мақсұт Нәрікбаевпен қатар тең төрағалар
болып Мәжіліс депутаты Зейнолла ... ... ... ... ... ... ... професср Еркін Оңғарбаев сайланды,
сондай-ақ партия ... ... ... ... ... ... ... Нәрікбаев төрағалықтан бас тартқанана кейін
оның орнына Төлеген ... ... ... 2006 жылғы жазда өткен IX съезінде оның «Асар»
партиясымен бірігетіні жарияланды.
Қазақстанның ... ... ... мен ... ... (КДТ) ... съездері 2006 жылғы 10 қыркүйекте өтті
(жетекшілері Ж. ... мен А. ... ... ... Қазақстанда міне осылай, жаңа тұрпаттағы
партиялар құрылып, елде азаматтық қоғам орнату ... ... ... ... ... одан әрі ... ... партиялық
өкілдіктің кеңейтілуі нәтижесінде ... ... ... ... ... ... Бұл ... ұлт зиялылары мен
саяси элитаның атқарар жүгі мол.
2.3. Саяси партиялардың ... ... ... және ... және ... ... өкілдер арқылы халық ел басқару ісіне
қатыса алады. Қазақстандағы сайлау ... ... ... ... және
сайлану құқықтарын еркін жүзеге асыруга ... ... ... мәслихат депутаттарын, жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерін
сайлау дауыс берудің құпиялылығы ... ... ... төте ... ... өткізіледі. Республика азаматтарының сайлауға қатысуы
ерікті.
1995 жылғы 30 ... ... ... ... жаңа ... ... ... заң адамның басты
құндылығы оның өмірі, құқығы мен бостандығы екенін бекітті. Осы Конституция
заңнамалық функцияларды атқаратын және екі ... ... пен ... ... негізде жұмыс істейтін Республиканың жоғарғы ... ... ... ... жария етті. Сөйтіп «Парламент» ... рет ... ... бекітілді.
Парламенттің бірінші шақырылымының Сенаты мен Мәжілісінің сайлауы 1995
жылғы желтоқсанда өткізілді. Сенатқа - 19 ... пен ... екі ... ... ... ... ... 1995 жылғы 9 желтоқсанда өтіп, 67
депутат сайланды[98].
1999 жылдың күзінде енгізілген конституциялық ... ... ... ... ... рет Қазақстан Республикасы Мәжілісінің ... ... ... ... Тепе-тең өкілеттік негізінде партиялық
тізім бойынша сайлануға саяси партияларға мүмкіндік берілді.
Сайлауға 10 ... ... ... ... бір ... ... ... тіркелді. Сайлау қорытындысы бойынша бір мандатты округтерден
67 депутат, ... ... 10 ... ... ... Азаматтық,
Аграрлық және Коммунистік париялар жеті пайыздық кедергіден өтіп, өз
өкілдерін ұсынды[99].
2005 ... ... 16 ... сайлауы өткізілді. Парламент Мәжілісі
үшінші шақырылымының сайлауы 2004 жылғы қыркүйекте ... Онда 77 ... ... 12 саяси партия, оның 4-уі екі сайлау блогының құрамында
қатысты. Партиялық ... ... ... 10 орынның 7-еуін «Отан»
партиясы ... ... ... «Ақжол», «АИСТ» блогы партиялары бір-бір
орыннан иеленді.
Жалпы сайланған 59 депутаттың ішінде «Отан» ... - 42, ... - 11, ... партиясы - 4, «Ақжол» партиясы - 1, демократиялық партия
– 1, өзін-өзі ұсынғандар - 18 ... ... ие ... ... ... ... жүргізілген конститутциялық реформа еліміздің
саяси жүйесі дамуының бетбұрысты кезеңі, қазақстандық қоғамның саяси
кемелденуінің ... ... ... ... ... жоғарғы билік
өкілдігін ұйымдастырудың жаңа ... ... ... ... ... практикалық тұрғыда тепе-теңдік жүйесін енгізу сайлау
жүйесін түбегейлі ... және ... ... ... ... ... қатынастарды нығайтудың тағы бір факторы ... ... ... ... ... ... ... бірге Қазақстан Республикасы Парламентінің атқарушы биліктің
қызметіне бақылау жасау өкілеттігіне ие болуы да мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мен абырой-беделін арттыра
түсті.
Конститутциялық түзетулерге сәйкес «ҚР сайлау туралы» Конститутциялық
заңға өзгерістер мен толықтырулар ... ... ... 2007 ... ... 20 тамызда партиялық тізім бойынша және Қазақстан халқы Ассамблеясынан
Мәжіліс депутаттары сайланды. Сайланған 107 депутаттың 98-і партиялық тізім
бойынша, 9-ы ... ... ... ... 98 ... бәрі де ... ... мүшесі болып табылды. Бұдан кейін, 2008 жылғы 4 қазанда
тиісті нормаларға сәйкес ... да ... ... ... жаңа ... ... еңгізілуі қоғамның саяси жүйесін
одан әрі демократияландыруға ... ... ... Алдыңғы саяси
партиялар мен ... ... ... келуі халықтың қалың
көпшілігінің саяси ... ... ... ... қалыптастыруға
ықпал етті. Саяси партиялар мен қоғамдық ұйымдар, ұлттық-мәдени орталықтар
мен діни бірлестіктер қоғамдық сананың ... ... ... Өйткенмен,
бұлардың ішінде саяси партиялар ғана қоғам мен ... ... буын ... атқара алады. Өйткені ол, ең ... ... ... ... мұңын мұңдап, жоғын жоқтауы тиіс.
Қазақстан Республикасы Конституциясына енгізілген соңғы өзгертулер мен
толықтыруларға сәйкес, ел аумағында ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында сайлау
жүйесінің дамуына өсер етті. Қазақстанда депутаттыққа кандидаттар ... ... ... ғана ие емес, өзін-өзі ұсыну ... ... де ... ... жылы 4 ... өткен Қазақстан Республикасы Президентін
сайлауға Қазақстан Республикасының Президенттігіне ... ... 5 ... Әбілқасымов, Әлихан Мухамедұлы Бәйменов, Мэлс Хамзаұлы Елеусізов,
Нұрсұлтан Әбішұлы ... ... ... ... ... ... жалпы есеппен млн 871 мың 571 адам (яғни 76,78% сайлаушылар)
қатысты[103].
2005 ... 6 ... ... ... ОСК (Орталық Сайлау
комиссиясы) республикада Елбасын сайлаудың қорытындыларын ресми түрде жария
етті. Нұрсұлтан Әбішұлы ... ... ... ... дауыс берді. Нәтижесінде 2005 жылғы 7 желтоқсанда Қазақстан Республикасы
Орталық Сайлау ... ... ... ... ... ... ... 2006 жылдың 11 қаңтарында
Президентті ұлықтау рәсімі өтті[104]
Әлемдік ... ... алу ... 2012 жылы ... Президент
сайлауын 2011 жылы ... ... ... ... ... ... ... 2011 жылғы 4 ақпанда Қазақстан Республикасы
Конституциясының 41-бабының 3-1-тармағына ... ... ... ... тыс ... ... туралы №1149 Жарлығы
негізінде ... ... ... кезектен тыс сайлауы 2011
жылдың 3 ... ... деп ... ... ... ... Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев жеңіп шығып,
Қазақстан республикасының Президенті болып сайланды.
Қазақстан республикасының ... ... 2011 ... ... ... сәйкес төртінші шақырылған Қазақстан Республикасы
Парламентінің Мәжілісі таратылып, 2012 жылғы 15 қаңтарда партиялық тізімдер
бойынша сайланатын ... ... ... кезектен тыс сайлауы
өтетіні бегіленді. Ал 16 қаңтар күні Мемлекет басшысының ... ... ... ... сайлайтын Мәжіліс депутаттарының сайлауы
белгіленді. Сонымен қатар 15 қаңтарда ҚР ... ... ... ... депутаттарының сайлауы өтетіні де тағайындалды.
Президенттің Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауын
тағайындау туралы Жарлығы ... ... ... және ... құқықты пайдалана отырып, Орталық сайлау ... ... ... ... да 2012 ... 15 ... ... Екі
сайлауды бір күнде өткізу 4 млрд. теңгеден астам бюджет қаражатын үнемдеуге
мүмкіндік берді. Сайлау науқанын ... және ... ... 8,2
млрд. теңге жұмсалды.
Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 16 ... ... ... ... ... ... сайланатын
Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс ... ... 2011 ... 16 ... ... 5 ... дейін, ал партиялық
тізімдерді тіркеу 16 қарашадан бастап 15 желтоқсанға дейін жүргізілді.
Мәслихаттар депутаттығына ... ... ... тәртіппен
тіркелген республикалық немесе жергілікті қоғамдық бірлестіктер, сондай-ақ
олардың құрылымдық бөлімшелері және азаматтар ... ... ... ... Осы үдеріс 2011 жылғы 16 қараша мен 14 ... ... ... халқы Ассамблеясы сайлайтын Мәжіліс депутаттарын сайлау
жөніндегі ... ... ... ... ... бойынша сайланатын
Мәжіліс депутаттарының сайлауы үшін айқыңдалған мерзімдермен ... Сол ... ... халқы Ассамблеясынан Мәжіліс депутаттығына
кандидаттар ұсыну 2011 жылғы 16 ... ... 26 ... ... ... ... Кеңесі ұсынған кандидаттарды
тіркеу 2011 жылғы 26-31 желтоқсан аралығында жүргізіліп, сайлау алдындағы
үгіт 2012 ... 1 ... ... 14 ... аяқталды. Дауыс беру 2012
жылғы 16 қаңтарда болды.
Парламент Мәжілісі депутаттығына кандидаттардың әрбірі, олардың жұбайы
(зайыбы), сондай-ақ мәслихаттар ... ... және ... ... ... дейін тұрғылықты жері бойынша салық органдарына
2011 жылғы 1 ... ... ... ... және ... туралы
декларациялар ұсынды. Сонымен қатар, мәслихаттар депутаттығына кандидат
жергілікті ... ... ... ... ... ... ең төменгі жалақының бес еселенген мөлшерінде сайлау жарнасын
енгізеді. Бұл 79 995 ... ... ... Осы ... ... ... ... және сайлау туралы занда ... ... ... ... ... ... саяси партияның сайлау жарнасы тізімге ... ... үшін ... ... 240 мың ... құрады. Мұндай міндеттілік «Нұр
Отан» ХДП-ға қолданылмады. ... ... ... ... ... жеңілдіктер көзделген. Ол алдыңғы сайлауда дауыс беруге ... ... ... жеті ... ... дауысын жинағандықтан,
сайлау жарнасынан босатылды.
Сондықтан, «Нұр Отан» ХДІІ-дан басқа барлық ... ... ... ... қатар, ЖСДП және «Ақ жол» КДП ... ... ... сайлауында дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың
үштен беске дейінгі пайызын алған партия ретіңде ... ... ... ... ... ... осы екі ... партия үшін сайлау жарнасы
әрбір кандидат үшін 168 мыңға жуық теңгені құрады.
Тіркеу мерзімі аяқталған соң, 2011 ... 16 ... ... ... ... партиялық тізімдерін тіркеген саяси партиялар
сайлауалды үгіт ... ... ... ... ... ... үгіт
науқаны партияның сайлау қоры есебінен жүзеге асырылады. Саяси партиялардың
сайлау қорының ең жоғарғы көлемі 261,6 млн. теңгені құрады. Бұл ... ... ... қоры екі қаржы көзінен, яғни, саяси партиялардың өз
қаражаты мен ... ... мен ... ... ... ... ... Ақпараттық дауларды қарау жөніндегі қоғамдық
кеңестің отыры өтіп, оған Кеңес мүшелерімен қатар, ЕҚЫҰ, ДИАҚБ мен ... ... ... Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс
сайлауын бақылау жөніндегі республикалық қоғамдық комиссиянын өкілдері,
сондай-ақ ЖСДП және ... ... ... ... қатысты.
Отырысқа төрағалық еткен Қоғамдық кеңестің төрағасы Марат Бәшімовтің
атап өтуінше, Ақпараттық ... ... ... ... ... ... арыз түспеген. «Бұл елдегі саяси партиялар өкілдері мен ... ... ... қарағандығын білдіреді, - деді ол. ... ... ... дейінгі сайлаулардағыдай дау-дамайлар туындаған
жоқ[107].
Мемлекеттік БАҚ-тар да кандидаттардың үгіт жұмыстарын тең ... ... ... шынайы түрде көрсетті».
Бұдан кейін Кеңес мүшелері Орталық сайлау комиссиясы Байланыс жэне
ақпарат министрлігімен ... ... БАҚ ... ... ... ... бойынша, 2011 жылғы 16 желтоқсан мен 2012 жылғы
11 қаңтар аралығындағы ... ... ... ... ... ... 93 материал (оның 34-і мемлекеттік, 59-ы мемлекеттік емес
БАҚ-тарда),
«Ақ жол» ҚДП ... 97 ... ... 34-і мемлекеттік, 33-і
мемлекеттік емес БАҚ-тарда),
«Ауыл ҚСДП туралы 67 ... ... 34-і ... 33-і мемлекеттік
емес БАҚ-тарда),
ҚКХП туралы 76 материал (оның 32-сі ... 44-і ... ... ... ХДП жөнінде 102 материал (оның 34-і мемлекеттік, 68-і
мемлекеттік емес БАҚ-тарда),
ҚПП туралы 61 ... ... 32-сі ... 29-ы ... ... жарияланған.
Телевизиялық арналарда аталған кезенде эфирге
ЖСДП туралы 251 материал (оның 121-і мемлекеттік, 130-ы мемлекеттік
емес телеарналарда),
«Ақ жол» ... 259 ... ... 126-сы ... 133-і
мемлекеттік емес телеарналарда),
«Әділет» жөнінде 176 материал (оның 97-сі ... 79-ы ... ... ... 162 материал (оның 100-і мемлекеттік, 62-сі мемлекеттік
емес телеарналарда),
ҚКХП туралы 207 материал (оның 100-і мемлекеттік, 107-сі ... ... ... ... 259 ... ... 91-і мемлекеттік, 168-і
мемлекеттік емес телеарналарда),
ҚПП туралы 189 материал (оның 104-і ... 85-і ... ... ... ... ... жөнінде 28 материал (14 мемлекеттік, 14 ... ... жол» ... 23 ... (17 ... 6 ... ... туралы 19 материал (12 мемлекеттік, 7 ... ... ... 19 ... (13 мемлекеттік, 6 мемлекеттік ... ... 21 ... (13 ... 8 ... ... Отан» туралы 35 материал (24 мемлекеттік, 11 мемлекеттік ... ... 19 ... (13 мемлекеттік, 6 мемлекеттік емес арналарда)
берілген.
Аумағы бойынша алғанда мемлекеттік БАҚ-тарда жарияланған материалдардың
16% -«Нұр ... 15 % - «Ақ ... 15% ... 14% - «Әділеттің»,
14% - «Ауылдың», 14% - ҚПП-ның, 13% - ... ... ... ... ... телеарналардағы бейнесюжеттердің ұзақтығына келсек, 17% - «Ақ
жол», 15% ... ... 15% - ... 14% -ҚПП, 13% - ... 13% ... ... «Ауыл» партиялары жөнінде көрсетілген.
«Осылайша, сайлауға қатысып отырған ... ... ... ... тең қол ... жалпы алғанда, қамтамасыз етіліп
отыр. Мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдарының партиялар ... ... тең ... ... Партиялардың қызметі туралы ақпарат
күнделікті беріліп келеді», - деп атап өтті ... және ... ... және ... ... ... ... жылы 17 қаңтарда Орталық сайлау комиссиясы сайлау нәтижелеріне
қатысты отырыс өткізіп, бесінші шақырылатын ... ... ... ... ... ... ... жарияланып, Партиялық
тізім бойынша дауыс беру нәтижелері шығарылып, депутаттық ... ... де ... ... ... ... атап ... «Нұр Отан» ХДП, «Ақ
жол» КДП және Қазақстан Коммунистік халық партиясы 7 пайыздық көрсеткіштен
асып ... ... ала ... мен қорытынды ресми есептің арасында
айтарлықтай алшақтық болған жоқ.
1. 2012 жылғы 15 қаңтарда біртұтас жалпыұлттық сайлау ... ... ... тізімдер негізінде сайланатын, бесінші шақырылатын
Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттарын ... ... ... ... ... ... 9303693 азамат
енгізілді, олардың ішінен 7018927 адам немесе 75,4 ... ... ... ... ... үй-жайлардан тыс 178385 сайлаушы дауыс
берді.
Сайлауға 7 саяси партия қатысты.
Саяси партияларға дауыс беру кезінде ... ... саны ... ... ... ... ... 280711 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 77,00 пайызы;
Қазақстан Патриоттары партиясы 4375 дауыс немесе дауыс ... ... ... 1,20 ... «Ақ жол» демократиялық партиясы 29529 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 8,10 пайызы;
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия 13489 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 3,70 пайызы;
Қазақстан Коммунистік халық партиясы 27342 дауыс немесе да уыс ... ... ... 7,50 ... социал-демократиялық «Ауыл» партиясы 7657 дауыс немесе
дауыс беруге қатысқан ... ... 2,10 ... демократиялық партиясы 1458 дауыс немесе дауыс ... ... ... 0,40 ... облысы
«Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы 282549 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 83,61 пайызы;
Қазақстан Патриоттары партиясы 1826 ... ... ... беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,54 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы 24619 дауыс немесе дауыс
беруге ... ... ... 7,29 пайызы;
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия 1689 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 0,50 ... ... ... ... 22951 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 6,79 пайызы;
Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» париясы 2898 дауыс ... ... ... ... ... 0,86 пайызы;
«Әділет» демократиялық партиясы 1410 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,42 пайызы.
Алматы облысы
«Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы 700201 дауыс немесе ... ... ... ... 84,02 ... ... партиясы 8474 дауыс немесе ... ... ... ... 1,02 ... «Ақ жол» ... партиясы 58813 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан ... ... 7,06 ... ... ... 778 ... ... дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар ... 0,09 ... ... халық партиясы 52931 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 6,35 пайызы;
Қазақстан ... ... ... 10389 дауыс немесе
дауыс беруге ... ... ... 1,25 ... ... партиясы 1795 дауыс ... ... ... ... ... 0,22 ... ... Отан» халықтық-демократиялық партиясы 205890 дауыс немесе дауыс
беруге ... ... ... 84,72 ... ... ... 977 ... немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар ... 0,40 ... «Ақ жол» ... ... 17027 ... ... беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 7,01 ... ... ... 754 дауыс немесе дауыс
беруге ... ... ... 0,31 ... Коммунистік халық партиясы 15966 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 6,57 пайызы;
Қазақстан ... ... ... 1214 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 0,50 ... ... ... 1188 ... немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 0,49 пайызы.
Шығыс Қазақстан облысы
«Нұр Отан» ... ... 559131 ... ... ... қатысқан сайлаушылар дауыстарының 80,69 ... ... ... 4851 ... ... ... ... қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,70 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы 57804 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан ... ... 8,34 ... ... партия 3392 дауыс немесе дауыс
беруге ... ... ... 0,49 ... ... халық партиясы 56008 дауыс немесе дауыс ... ... ... 8,08 ... ... «Ауыл» иартиясы 6939 дауыс немесе дауыс
беруге ... ... ... 1,00 ... ... ... 4851 ... немесе дауыс беруге
қатысқан ... ... 0,70 ... облысы
«Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы 320605 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 79,20 пайызы;
Қазақстан Патриоттары партиясы 821 ... ... ... ... ... ... 0,20 ... «Ақ жол» демократиялық партиясы 31995 дауыс немесе дауыс
беруге қатсқан сайлаушылар дауыстарының 7,90 ... ... ... 10799 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 2,67 пайызы;
Қазақстан Коммунистік халық партиясы 33179 дауыс ... ... ... ... дауыстарының 8,20 пайызы;
Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясы 5965 дауыс немесе дауыс
беруге ... ... ... 1,47 пайызы;
«Әділет» демократиялық партиясы 1452 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,36 ... ... ... ... ... партиясы 232602 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының,66 пайызы;
Қазақстан ... ... 3602 ... ... дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 1,28 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» мократиялық партиясы 21611 дауыс ... ... ... ... ... 7,68 ... ... партия 4981 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 1,77 ... ... ... ... 11903 ... немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 4,23 пайызы;
Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясы 2532 ... ... ... ... ... 0,90 ... демократиялық партиясы 4165 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 1,48 пайызы.
Қарағанды облысы
«Нұр Отан» ... ... 517957 ... ... ... ... ... дауыстарының 85,63 ... ... ... 358 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,06 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» ... ... 40772 ... ... ... қатысқан сайлаушылар дауыстарының 6,74 ... ... ... 1176 ... ... ... ... сайлаушылар ... 0,19 ... ... ... ... 43996 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 7,27 пайызы;
Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясы 390 дауыс немесе ... ... ... дауыстарының 0,06 пайызы;
«Әділет» ... ... 231 ... немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 0,04 пайызы.
Қостанай облысы
«Нұр Отан» ... ... 389684 ... ... ... ... сайлаушылар ... 83,10 ... ... ... 2200 ... ... ... беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 0,47 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы 36443 дауыс ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 7,77 ... ... ... 1935 ... немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар ... 0,41 ... ... халық партиясы 34237 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 7,30 пайызы;
Қазақстан социал-демократиялық ... ... 2503 ... ... ... қатысқан сайлаушылар дауыстарының 0,53 ... ... ... 1906 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 0,41 пайызы.
Қызылорда болысы
«Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы 243678 ... ... ... ... ... ... 78,74 ... Патриоттары партиясы 3442 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан ... ... 1,11 ... «Ақ жол» ... ... 25357 ... ... дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 8,19 пайызы;
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия 5169 ... ... ... ... ... ... 1,67 ... Коммунистік халық партиясы 20609 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 6,66 пайызы;
Қазақстан ... ... ... 8159 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 2,64 пайызы;
«Әділет» демократиялық партиясы 3045 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,98 пайызы.
Маңғыстау облысы
«Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы 156388 ... ... ... ... ... дауыстарының 79,51 пайызы;
Қазақстан Патриоттары партиясы 2459 дауыс немесе дауыс ... ... ... 1,25 ... «Ақ жол» ... ... 13169 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының I 6,70 пайызы;
Жалпыұлттық социал-демократиялық ... 6630 ... ... ... ... ... ... 3,37
пайызы;
Қазақстан Коммунистік халық партиясы 12055 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 6,13 пайызы;
Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясы 3007 дауыс немесе
дауыс беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 1,53 ... ... ... 2987 ... ... ... беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 1,52 пайызы.
Павлодар облысы
«Нұр Отан» ... ... 271405 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 79,92 пайызы;
Қазақстан Патриоттары партиясы 3087 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,91 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» ... ... 24298 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 7,16 пайызы;
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия 4718 дауыс немесе ... ... ... ... 1,39 пайызы;
Қазақстан Коммунистік халық партиясы 27795 дауыс немесе ... ... ... ... 8,19 ... ... ... партиясы 4732 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар ... 1,39 ... ... партиясы 3547 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 1,04 пайызы.
Солтүстік Қазақстан облысы
«Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы 263545 дауыс ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 82,70 пайызы;
Қазақстан Патриоттары партиясы 892 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,28 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» ... ... 25175 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 7,90 пайызы;
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия 1562 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушьшар дауыстарының 0,49 пайызы;
Қазақстан Коммунистік ... ... 24857 ... немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 7,80 пайызы;
Қазақстан ... ... ... 1785 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 0,56 пайызы;
«Әділет» демократиялық партиясы 860 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,27 ... ... ... ... халықтық-демократиялық партиясы 752083 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 80,10 пайызы;
Қазақстаи ... ... 9389 ... ... ... беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 1,00 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы 70420 дауыс ... ... ... ... ... 7,50 ... социал-демократиялық партия 11267 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 1,20 ... ... ... партиясы 76053 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 8,10 пайызы;
Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» ... 12206 ... ... дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 1,30 пайызы;
«Әділет» демократиялық партиясы 7511 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,80 пайызы.
Алматы қаласы
«Нұр Отан» ... ... 270989 ... ... дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 69,71 пайызы;
Қазақстан Патриоттары ... 9475 ... ... ... беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 2,44 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы 25496 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 6,56 пайызы;
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия 41288 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 10,62 ... ... ... партиясы 23628 дауыс немесе дауыс беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 6,08 пайызы;
Қазақстан ... ... ... 10212 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 2,63 пайызы;
«Әділет» демократиялық партиясы 7669 дауыс немесе дауыс беруге ... ... 1,97 ... ... Отан» халықтық-демократиялық партиясы 174018 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 80,10 пайызы;
Қазақстан Патриоттары патиясы 1504 дауыс немесе ... ... ... ... 0,69 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы 15877 дауыс немесе
дауыс ... ... ... ... 7,31 ... социал-демократиялық партия 6907 ... ... ... қатысқан сайлаушылар дауыстарының 3,18 пайызы;
Қазақстан Коммунистік халық ... 15278 ... ... ... ... ... ... 7,03 пайызы;
Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясы 2035 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 0,94 ... ... ... 1633 ... ... ... беруге
қатысқан сайлаушылар дауыстарының 0,75 пайызы.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... 5621436 ... ... дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 80,99 пайызы;
Қазақстан Патриоттары ... 57732 ... ... дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 0,83 пайызы;
Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы 518405 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 7,47 ... ... ... 116534 ... ... дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 1,68 пайызы;
Қазақстан Коммунистік халық партиясы 498788 дауыс ... ... ... ... ... 7,19 ... ... «Ауыл» партиясы 82623 дауыс немесе дауыс
беруге қатысқан сайлаушылар дауыстарының 1,19 пайызы;
«Әділет» демократиялық партиясы 45702 ... ... ... ... сайлаушылар дауыстарының 0,66 пайызы.
2. Партиялық тізімдерге дауыс берудің қорытындылары бойынша депутаттық
мандаттар төмендегіше бөлінді:
«Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы - 83
Қазақстанның «Ақ жол» ... ... - ... ... халық партиясы - 7.
3. 2012 жылғы 16 қаңтарда бір-тұтас жалпыұлттық сайлау округінің аумағы
бойынша Қазақстан халқы ... ... ... ... Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттарын кезектен тыс
сайлау болды.
Сайлаушылар тізімдеріне 390 ... ... ... ... 335 адам
немесе 85,9 пайыз дауыс беруге қатысты.
Сайлауға Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттығына 9
кандидат қатысты.
Қазақстан халқы Ассамблеясы ... ... ... ... ... ... дауыс беру кезінде мынадай дауыстар
саны берілді:
Әлиев Жұматай - 307 дауыс немесе дауыс беруге ... ... 91,64 ... ... ... - 303 ... ... дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 90,45 пайызы;
Каппель Егор Яковлевич -308 дауыс немесе ... ... ... ... 91,94 ... ... ... - 308 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан сайлаушылар
дауыстарының 91,94 пайызы;
Мурадов Ахмет Сейдарахманович - 308 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар ... 91,94 ... ... ... - 299 ... ... ... беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 89,25 пайызы;
Саяпова Зухра Алеутдиновна - 300 дауыс немесе ... ... ... ... 89,55 ... Юрий ... - 305 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан
сайлаушылар дауыстарының 91,04 пайызы;
Халмурадов Розакул ... - 306 ... ... ... ... ... ... 91,34 пайызы.
4. Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын Қазақстан Республикасы
Парламенті ... ... ... ... ... ... ... Жұматай 20.06.1952 ж.,қазақ
2. ... ... ... ж., ... ... Егор ... 24.11.1957 ж., неміс
4. Ким ... ... ... ж., ... ... ... Сейдарахманович 20.07.1951 ж., чешен,.
6. Нестерова ... ... ... ж., ... ... Зухра Алеутдиновна 06.02.1951 ж., татар
8. Тимощенко Юрий Евгениевич 08.06.1962 ж., украин,
9. Халмұрадов ... ... ... ж., өзбек
2012 жылы 18 қаңтарда Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы
«Қазақстан ... ... ... ... Республикасы
Конституциялық заңының 12,45, 46, 97-1 және 98-баптарына сәйкес ... ... «Нұр ... ... ... партиялық тізімі
бойынша бесінші шақырылатын Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің
депутаттары тіркелсін:
1) Айсина Майра ... ... ... ... ... Ирина Петровна
4) Асанғазы Оразкүл ... ... ... ... ... ... ... Әбдіров Нұрлан Мәжитұлы
8) ... ... ... Әшім ... Сәдуақасұлы
10) Әшімбаев Мәулен Сағатханұлы
11) ... ... ... Балиева Зағипа Яхянқызы
13) Бегенеев Аңдрей Анатольевич
14) Бегентаев Мейрам Мұхаметрақымұлы
15) ... ... ... ... ... ... Бишімбаев Уәлихан Қозыкеұлы
18) Бұрханов Камал Низамұлы
19) ... ... ... Досмұхамбетов Темірхан Мыңайдарұлы
21) Дошаев ... ... ... ... ... ... ... Мәтешұлы
24) Дьяченко Сергей Александрович
25) Ертаев Бақытжан
26) Жабағиев Қожахан Көкірекбайұлы
27) ... ... ... ... Жанат Абдоллаұлы
29) Жұмабеков Оңалсын Исламұлы
30) ... ... ... ... ... Тоқтасынұлы
32) Исімбаева Гүлмира Истайбекқызы
33) Киколенко Ольга Аңдреевна
34) ... ... ... Клебанова Дарья Владимировна
36) Кузьмин Николай Алексеевич
37) ... ... ... ... ... Әнуарқызы
39) Қарақұсова Гүлжан Жанпейісқызы
40) Қожахметов Арман Төлешұлы
41) Логутов Николай ... ... ... Ризұлы
43) Маковский Анатолий Павлович
44) ... ... ... ... Александр Александрович
46) Мұқашев Рахмет Желдібайұлы
47) Мұхамеджанов Орал Байғонысұлы
48) Мырзахметов ... ... ... ... Нұрғисаев Серікбай Өрікбайұлы
51) Нұркина Айгүл Қабдешқызы
52) Нығматулин Нұрлан Зайроллаұлы
53) ... ... ... ... ... Жәмекүлы
55) Өмірзақов Ізбақ Қуанышұлы
56) Өтемісов Шауқат Әнесұлы
57) Пепенин Анатолий ... ... ... ... ... Мейрам Құдайбергенұлы
60) Рогалев Виктор Павлович
61) ... ... ... Сабильянов Нұртай Салихұлы
63) Самақова Айткүл Байғазықызы
64) Сәрпеков Рамазан Құмарбекұлы
65) Сәдібеков Ұласбек
66) ... ... ... ... Бақытбек
68) Смайыл Алдан Зейноллаұлы
69) Соловьева Айгүл Сағадибекқызы
70) Сұлтанов Қуаныш Сұлтанұлы
71) Сүлейменов ... ... ... Елена Ивановна
73) Тасболатов Абай Бөлікбайұлы
74) Тойбаев Әлихан Әбдіханұлы
75) Тінікеев ... ... ... ... ... Шаекин Рауан Михайлович
78) Шпанов Еркін ... ... Глеб ... ... Құлтықожа
81) Ықсанова Гүлнәр Мұстахимқызы
82) Ізмүхамбетов Бақтықожа Салахатдинұлы
83) Яковлева Татьяна Ивановна
2. Қазақстанның «Ақ жол» ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің
депутаттары тіркелсін:
1) Әбілдаев Азамат Рахатұлы;
2) Жазылбеков ... ... ... Меруерт Айтқажықызы
4) Никитинская Екатерина Сергеевна
5) ... Азат ... ... ... Сәулебайүлы
7) Сәрсенов Сағиятулла Өмірзақұлы
8) ... ... ... ... ... ... ... партиялық тізімі бойынша
бесінші шақырылатын Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Баймаханова Галина Александровна
3) Кенжин ... ... ... ... ... ... ... Ойратұлы
6) Өмірзақов Тұрсынбек Қазенұлы
7) ... ... ... Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлаған, бесінші шақырылатын Қазақстан
Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттары тіркелсін:
1) Әлиев Жұматай
2) ... ... ... ... Егор Яковлевич
4) Ким Роман Ухенович
5) Мурадов Ахмет Сейдарахманович
6) Нестерова Надежда Дмитриевна
7) ... ... ... Тимощенко Юрий Евгениевич
9) Халмұрадов Розакул Сатыбаддиевич[56].
Парламент Мәжілісіне сайлау міне ... ... ... ... 2012 жылы 18 ... ... ... ... Республикасы Конституциясының 59-бабының 2- ... ... ... ... ... ... сессиясы 2012 жылдың 20
қаңтарында сағат 10-да Астана қаласында ... деп ... ... ... ... ... ... сессиясы 2012
жылдың 20 қаңтарда Астана қаласында өз жұмысын бастап, Қазақстанның жарқын
болашағы жолындағы заңдарды қабылдау мақсатында ... ... ... ... ... ... саяси өмірді реформалауға бағытталған ой-
пікірлерге кенде емес. Саяси шешімдерге тірек болған, тағдырлық ... ... көне ... ... ... орта ... ... ханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы», «Жеті
жарғы» заңдар жинағын жатқызуға ... ... ... ... өмірде бұл
құжаттардың қолданылуы қазақ мемлекеттілігін ... ... ... біртұтастығын нығайтты.
Ал Қазақстан тәуелсіздік алғаннан соң егемен ел болған Қазақстан халқын
жаңа ... ... ... ... зор құлшынысын тудырған
саяси маңыздағы құжат «Қазақстан 2030: барлық ... ... ... және әл-ауқатының артуы» атты ел Президенті
Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан ... 1997 жылы ... ... ... 2030» ... Президент Қазақстанның алдындағы 7
басымдылықты атап ... ... ... 1,2,4, және 7-ші
басымдылықтардың іске асуы ... ... ... да ат ... ... ... Қазақстандағы саяси партиялар «Қазақстан 2030»
стратегиясындағы ұлттық қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіз егемен мемлекет
ретінде дамуын қамтамасыз ету» [107, 32 ... ... ... партия үшін
маңызды міндеттер қатарында болды. ... ... ... саяси
мақсаттарының әр түрлілігіне қарамастан елдің саяси партиялары «ішкі саяси
тұрақтылық пен қоғамның топтасуын жақтады. ... ... және ... ... ... ұлттық стратегияны жүзеге асыруға мүмкіндік беретін
ішкі саяси тұрақтылық пен ұлттық біртұтастықты сақтап, нығайта ... ... ... ... ... саяси партиялары түгелдей дерлік Қазақстан азаматтарының
денсаулығын, білімін және материалдық әл-ауқатын көтеруді ... ... ... келегі мәселелердің бірі-экологиялық ахуалды
жақсарту болды. Қазақстандағы саяси партиялар ұзақ мерзімді басымдылықтар
қатарына ... ... де ... ... адал әрі ... мақсаттарымызға қол жеткізуде халықтың өкілдері болуға қабілетті
Қазақстанның мемлекеттік қызметкерлерінің ықпалы және осы ... ... ... де ... ... партиялардың ортақ мақсаттары деп атауға
болады. Саяси ... ... ... ... ұлт ... Олар партияның сара бағытын анықтап отырды.
Қазақстан халқы үшін тағдырлық маңызы бар мемлекеттік ортақ міндеттерді
елдегі ... ... мен ... да ... ... ... 2003 жылы ... құрылған Қазақстанның демократиялық таңдауы
«(ҚДТ) партиясының бағдарламасында билік партиясы күн тәртібіне ... ... ... орын ... ҚДТ партиясы Біріккен демократиялық
қозғалыс «Азат» ... ... ... ... ... үш
тармағының бөлінуі; Азаматтың және азаматтар бірлестіктерінің құқықтары мен
бостандықтарын қамтамасыз ету; Экономиканың дамуына сай халықтың ... ... ... ... ... ... ... Корупция мен
қылмыскерлікке қарсы тиімді күрес; Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету»
[108].
Қазақстаның ... ... ... ... ... ... зерттегенде естен шығарылмайтын маңызды мәселе ... ... ... ... мен заңдары шеңберінде ғана ... ... етуі ... Бұл ... өз бастауын 1990 жылы 25 ... ... ССР ... ... ... Декларациядан алады.
Кеңес Одағы күйреуі жағдайында қабылданған бұл тарихи құжатта ... ... ... ... ... өзге де ... немесе
жекелеген адамдар тарапынан Қазақ ССР-нің конституциялық құрлысына ... кез ... ... ... оның ... тұтастығын
бұзуға шақыратын, сондай-ақ ұлт ... ... ... ұрандар заң
бойынша жазаланады» [109],- деп көрсетеді.
Өтпелі ... ... ... ... ... ... әсер етпей
қойған жоқ. Біріншіден, саяси партиялар ... ... ... алып ... ұлттық және әлеуметтік саясатта
шешуші рөлге ие бола алмады.
Екіншіден, вертикалды президенттік билік пен ... ... ... ... ... ... ғана емес,
митингілік демократияны да тежеді. Халық негізінен ресми билік айқындаған
саяси экономикалық басымдылықтарды ғана ... ... ... ... ... ... ... ел халқының саяси белсенділігі, саяси мәдениті мен саяси санасы
әлсіз болды. Соның ... ... ... саясатқа белсене араласқан жоқ.
Шындығында қарапайым қазақ халқы мен қазақстандықтар өз тағдырын ... ... ... ... ... ... мен ... белсене қатыспауының, саяси индеференттілігінің негізгі
себебі де осында болатын.
Төртіншіден, Қазақстандағы билік Президенттің ... ... ... ... ... ... болды. Өтпелі кезеңде шешуші мемлекеттік
мәселелерге бизнес элитада ықпал ете алмады. ... ... ... ... қызмет ете отыра Қазақстанның тағдырлық мәселелерін
шешуде басым болды. Кейінірек осы аз санды ... ... ... ... ... байлықтарына ие болып оның саяси - әлеуметтік дамуын
айқындаушы ... ... ... ... ... өз тағдырын Қазақстан тағдырымен
толық байланыстыра алды. Ол өзінің саяси билігін және экономикалық қуатын
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... эгоистік
мүддесін жалпыұлттық мүдделерге ... ... ... Бұл іске
Президентің саяси еркі мен талапкерлігі ... рөл ... ... ... модернизацияны саяси модернизацияға трансфармациялады.
Қазақстан «жұмсақ авторитаризмнен» демократияға ... ... ... ... ... ... бизнес олигархияға айналуы
процесі анық ... ... ... өз мүдделерін жақтайтын БАҚ-ты
ғана емес саяси ... да ... ... Олигархтар Қазақстанның
табиғат, кен байлықтарын, еңбек ресурстарын еркін пайдаланғанымен қоймай
саяси билікті де өз ... ... ... ... ... ... ... және жалпымемлекеттік мүдделерді бірінші
кезекке қоя алды.
Жетіншіден, ... ... ... этносаяси және
этнодемократиялық ахуал саяси партиялар құрылысына өз ықпалын ... пен ... ... ... тектес орыс тілді халықтардың басым
болуы сепаратистік пиғылдағы саяси топтардың болуына әкелді. ... ... ... сеспаратистік топтардың ... ... ... ... үшін ... ... ... керсінше
қазақтың ұлтшыл топтарының ықпалы зор болды. ... ... ... ... ... мен платформасындағы партияларды құра
алды. Алайда қарапайым халық ... ... ... ... ... ... да қолдамады. Қазақстан халқына қажетті ... ... ... ... ... ... әлеуметтік,
этникалық және тілдік мәселелердің шешілетініне сенді.
Сегізіншіден, 70 жылдан астам үстемдік ... ... ... ... ... санасы мен саяси мәдениетіне өз ықпалын ... жоқ. Ел ... бір ... ... ... жағдайында
тәрбиеленді. Коммунистік партия мен ... ... ... өзінің ең
қасиетті арман, мақсаттары байланыстырды. КОКП-ның ... ... ... ... ... ... сенімін нашарлатты.
Қазақстан халқы санасы тоталитарлық, коммунистік идеологияның
нәтижесінде ... ... ... сана, қоғамның дамуының
перспективалары ... ... ... адамның жеке мүдделерінен
мемлекеттік ортақ мүдделері бірінші қою, ұлттық өмірдің мақсат – мұраттарын
біріккен ... ... ...... бағындыру, коммунистік партия
көрсетіп берген ортақ линиядан ауытқымау ... ... ... ... ... тән ... ... жасау қиын болатын.
Өтпелі кезеңдегі Қазақстан халқының саяси мәдениеті мен ... ... ... ... бел ... ... ... бөгет
болды. Жаңадан құрылған саяси партиялар өмірге жылдам келіп, жылдам тарап
жатты. Оның себебі халықтың басым ... жас ... ... ... көпсанды партия КОКП-ның мүшелері Кеңес Одағы тарағаннан
кейін партиялық жұмысқа жаңа жағдайда араласуға ниет ... ... ... ... ... ... даму ... ахуалға, саяси дүниетаным мен этнодемократиялық ахуалға
қатысты дамитындығын Қазақстанның саяси ... ... ... ... ... базасы әлсіз болғандықтан демократиялық қоғам
принциптерін Қазақстанда тез ... ... ... ... ... оның даму кезеңдері, алынған асулар мен белестер тек
экономикалық-әлеуметтік жағдайлармен ғана өлшенбейді. Жас ... ... ... ... үшін ең алдымен оның жүргізген саяси реформалары да
маңызға ие ... ...... сонан соң саясат» қағидасы алдыңғы
орынға қойылса да ... ... ... ... ... ... бірі еліміздегі көппартиялы жүйенің ... ... ... қағидаларға лайықталып қайта құрылымдалуы, дамуы
және олардың саяси өмірдегі рөлі тәуелсіз ел тарихының да ... ... ... ... ... ... бірге өмірге келген саяси
партиялар еркіндігі мен ... ... ... ... ... да ... ... қоса алды. Саяси партиялардың еркіндігі сол
қоғамда өмір ... ... ... азаматтың еркіндігі мен бостандығына
кепілдік беруді де білдіреді.
Әдебиеттер
1. Жигалов К., ... Б. ... ... ... ... -
Алматы, 1993;
2. Машан М.С. ... ... ... ... целедостижение. - Алматы, Білік, 2000;
3. Бұрханов К.Н. Қазақстанның XX ғасырдағы әлеуметтік-саяси жүйесінің
эволюциясы. -Алматы, 1997,
4. Жүнісова Ж.Х. ... ... ... ... ... 1996,
5. Бижанов А.Х. Қазақстан ... ... ... ... ... -Алматы, 1997.
6.Тасмағамбетов И.Н. Әлеуметтік саясат және саяси түрлену. -Алматы,
1997)
7.Мурзалин Ж.А. От традиции к современности: модернизация политических
институтов ... - ... ... ... ... HP. О ... и парламентаризме. - Алматы, 2000
9. Калиев Н. ... ... - ... ... 2003, 272-
6.; Парламентаризм в независимом ... ... и ... ... международной научно-практической конференции. - Астана, ... ... А.С. ... ... ... азаматтық қоғамды
қалыптастырушы субьект ретінде. Саяси ғылымдарының кандидаты ... алу үшін ... ... ... ... 2008
жыл,-24 бет
11. Бюлегенова Б.Б. Қазақстан Республикасы ... ... ... мәселесі (саяси талдау. Саяси ғылымдарының кандидаты
ғылыми дәрежесін алу үшін ... ... ... -
Астана, 2010 жыл,-24 бет
12. Опыт ... ... на ... ... модели и практические механизмы. // Сб. мат. ... ... - ... 2006; Конституция Республики Казахстан: стабильность и
динамизм // ... ... ... - Алматы, 2007; Республике
Казахстан 15 лет: достижения и перспективы // Материалы ... ... ... 2007; ... ... - новый этап в развитии Казахстана.
// Материалы «круглого стола». - Алматы, 2007
13. Бурханов К.Н., Султанов Б.К., Аяган Б.Г. ... ... ... (1985-2006 гг.). Издательский центр Института истории и
этнологии им. Ч. ... - ... ... ... К.Ш. Internet и ... знание: новое обретение в
казахстанской историографии / Абылхожин Ж.Б. және басқалар. Очерки ... и ... ... ... - ... 2007, ... ҚР ОММ, ... 1-т. Қазақ КСР (1990-1991 жылдар)
16. ҚР ОММ, Р-2271-к., 1-т. Орталық сайлау комиссиясы ... ... ... бұл ... ... ... деп ... яғни деректердің қағаз күйіндегі көшірмесі де бар деген сөз.
18. Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының 25 ... 1996 ... ... ... ... // ... КСР ... Кеңесінін
ведомостары. -1990, №44.
19. Қазақстан Республикасының Конституциясы. - Алматы, 1995, ... ... ... 1995 ... 26 ... «Қазақстан
Республикасының Президенті туралы» заңы. ... ... ... ... ҚР Конституциялық соты «О Парламенте Республики Казахстан и статусе
его депутатов» от 16 октября 1995 года № 2529 //Ведомости ... ... ... - 1995, ... ... ... Президентінің сайты http://www. akorda.kz);
КР ... ... ... КР
Парламентінің сайты (http://www.parlam.kz).
23. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы
мен дамуының стратегиясы. - ... 1992. 125-6.; ... ... ... 2003, 336-6.; ... Ғасырлар тоғысында. - Алматы,
2003, 256-6.; Соныкі. Тарих толқынында. - Алматы, 2003, 288-6.; Соныкі. Жүз
жылға татитын он жыл. - ... 2001, 112-6.; ... ... ... -
Астана, 2007, 288-6.; 1997 - 2012 жыл аралығындағы Жолдаулар.
24. «Нұр Отан» ХДП сайты (http://www.party.kz),
25. ... ... ... ... сайты (http://www.
inform.kz).«Хабар» агенттігі сайты (http://www.khabar.kz), ТРК «31 канал»
(http://www.31.kz), МТРК «Мир» (http://www.mir.ru) және ... ... ... ... Алаш ... бағдарламасы.Қазақстан тарихы. Очерктер. Алматы,
1993.-308-310 беттер
30. Аяған Бүркітбай, Нұрымбетова Гүлшат. Материал дайындауға қатысқан
Құдайбергенов Р., анықтамалық өмірбаяндық ... ... ... ... ... ... ... партиялары. 2009. Анықтама. – Алматы,
2009. – 406 бет.
31. Қазақстан тарихы. 5-томдық. 5 том.-167 бет
32. http://www.zamana.kz/home/1-latest-news/1350-partia.html
33. Бабакумаров Е., Булуктаев Ю., ... К. ... ... ... ... - ... ... http://www.kmg.kz/kz/press/market_news/6760
35. Панорама. 11 апреля 2003
36. Булуктаев Ю.О., Чеботарев А.Е. Политические партии Казахстана. 2004
год. Справочник. Алматы. Типография ... 2004, ... ... ... ішкі және ... ... негізгі бағыттары
туралы: жаңа ғасырда қоғамды ... ... және ... ҚР ... ... халқына Жолдауы.//Егемен Қазақстан. 1
қазан 1998 жыл.
38.Казахстанская правда, сентябрь-октябрь 2004; ... Д. ... ... к ... // ... и мир, 22 ... 2004; Выборы-2004 в
Казахстане: шаг за шагом. ... ... Под ред. Г.Т. ... ... Алматы. ИД «Credo», 2005, 297-299-6.
39. Карсаков И. Государство и партии (классификация и ... ... ... в Казахстане). // Мысль
9, 2005г.
40. Союз двух // Казахстанская ... ... ... Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану
бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - ... ҒӨФ. 2006. - 569 б. ЫСБН ... ... ... ... kz/page.php?page_id=28&id=328
44. http://www.azattyq.org/content/article/1174659.html
45. http://kaz.gazeta.kz/print.asp?aid=55939
46. http://www.neokomsomol.kz/?p=2194
47. http://www.adebiet.kz/index.php?option=com_content&task=view&id
48. 40http://www.massagan. com/news.php?mod=news&id= 1273&catid =9
49. http://www.abai.kz/ content/kyzhattardagy -shanyrak-shyndygy-atty-
kitap-basyp-shygarylady
50. ... ... ... ... http://www.kaz.assembly.kz/component/k2/item/1915
53. http://www.namis. kz/component/k
54. Цель - процветающий, стабильный Казахстан! //Казахстанская правда.
10.09.2005 г.
55. http://www.ipd.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=70
56. ... ... ... ... ... ... ... http://qazaq.kz/?p=2986
67.http://kaztrk.kz/kaz/news/apta-kz/Sajasi_partijalardin_ugit-
nasihati_bastaldi.html
68. Становление парламентаризма в Казахстане. Астана, 2004, 153-6.
69. Қазақстанның қазіргі заман тарихы: Жалпы білім беретін мектептің 9-
сыныбына арналған окулық. 2-басылымы, ... ... ... ... ғылымының докторы, профессор Б. Ғ. Аяған. Алматы: ... ... ... С.М. ... дем ... ... реформалар // Ақиқат.
2008. №1. Б.15-19. (15)
71. Политические партии и ... ... ... ... ... 1994 г./
72. Карсаков И. Государство и партии (классификация и правовое
регулирование общественно-политических ... в ... // ... ... ... ... Астана, 2007 жыл
74. Қазақстан Республикасынын Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан
халқына «Елдегі жағдай және ішкі және ... ... ... ... ... жаңа ... экономикалық және саяси
реформалар» атты Жолдауы. /Егемен Қазақстан. 1998 жылғы 30 қыркүйек
75. http // www. ... ... А.Т., ... Е.Ж. ... выборы в контексте
политической стабильности в ... ... ... ... ... Казахстана. Год 2000: Справочник / С.Дьяченко,
Л.Кармазина, С.Сейдуманов.- Алматы, 2000.- 428 с./
78 http://www.dpadilet.kz@gmail.com
79. Парламент Казахстана и реформы. Кн. вторая. ... 2004, ... ... ... ... ... ... дайындауға қатысқан
Құдайбергенов Р., анықтамалық өмірбаяндық мәліметті дайындаған Шапиев Б.
Қазіргі ... ... ... партиялары. 2009. Анықтама. – Алматы,
2009. – 406 бет.
82. http://alash.ucoz.org/news/almaty_alasynda_y_til_zhanashyrlary
83 http://www.akzholpress@mail.ru
84 «Саяси партиялар туралы» Қазақстан ... ... ... 2002 жыл 15 ... Хангелдин С. Біз айтсақ, жанашырлықпен айтамыз. // ... ... 16 ... 2004 ж. 4 б (8 б).
86. Маслов Д. Маленький ... ... ... власти. Итоги первых ста
дней деятельности казахстанского парламента пока не внушают оптимизма //
Континент, 2000, № 5 (18). ... ... ... ... ... ... ... Данные Агентства социологов и политологов // Континент, 15-28
сентября 2008г (6). С.21.
92. ... Н. Бір ... ... және ... ... // Жас ... 2008. 29 шелде. Б.7.
93. http://kk.wikipedia.org/wiki/Қазақстандағы_сайлау_жүйесі
94. http://www.zhasalash.kz/sayasat/156.html
95. http://kk.wikipedia.org/wiki
96. ... ... ... ... ... ... ... Әлисұлтан Құланбай. Қоғамдық кеңеске бірде-бір арыз түскен жоқ.
Егемен Қазақстан. 2012 жыл 13 ... ... ... №11 (921) 15 ... 2012 жыл
105. Тұрғанбаев Қ. Уақыт талабы туғызған сайлау. ... ... 2011 жыл ... ... ... ҚР Орталық сайлау комиссиясының 2012 жылғы
№7/162 қаулысына қосымша Бесінші шақырылатын ... ... ... депутаттарын кезектен тыс сайлау қорытындылары
туралы хабар. №20-21. 18 қаңтар 2012 ... ... Н.Ә. ... ... ... өсіп-
өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқаттың артуы: Ел Президентінің Қазақстан
халқына Жолдауы. Алматы, 2002. Б. 96. ... ... Б. Құл болу ... ал одан ... ... 2006.-
Б. 320. (26)
109. Қазақ Советтік Социалистік Республикасының Мемлекеттік егемендігі
туралы Декларация. Алматы: Жеті ... 2006. Б. ... ... ... ... ... 1996 ... 31 мамырдағы N 3 Заңы
МАЗМҰНЫ
Бiрлесу бостандығына құқық адам мен азаматтың аса ... ... ... бiрi болып табылады, оның iске асырылуы қоғам
мүдделерiне сай келедi және мемлекеттiң қорғауында болады.
1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1-бап. Осы ... ... ... ... ... ... - ... Республикасы азаматтарының
бiрлесу бостандығына құқығын iске асыруға, ... ... ... ... ... ... және
таратылуына байланысты пайда болатын қоғамдық қатынастар.
2-бап. Қоғамдық бiрлестiк ұғымы
Қазақстан Республикасында саяси партиялар, ... ... ... ... ... жету үшiн ... ... құрылған, заңдарға
қайшы келмейтiн басқа да ... ... ... деп ... ... ... емес ұйымдар болып табылады.
3-бап. Қоғамдық бiрлестiктер туралы заңдар
Қазақстан ... ... ... туралы заңдары
Қазақстан Республикасының ... ... және осы Заң мен ... келмейтiн басқа да заң актiлерiнен тұрады.
Осы Заңның күшi азаматтардың ... ... ... ... ... ... дiни ... құрылу тәртiбi мен
қызметi өзге заң актiлерiмен белгiленетiн аумақтық ... ... мен ... ынталы органдар кiрмейдi.
Осы Заңның күшi Қазақстан Республикасы аумағында құрылған және жұмыс
iстейтiн шетелдiк және ... ... емес ... ... құрылымдық бөлiмшелерiнiң (филиалдары мен өкiлдiктерiнiң)
қызметiне қолданылады, бұған дiни ... ... ... ... бекiткен халықаралық актiде осы Заңда
баяндалғаннан ... ... ... ... ... ... партиялардың, кәсiптiк одақтардың және басқа да ... ... ... ... қызметiне, қайта
ұйымдастырылуына және таратылуына ... ... өзге ... ... ... ... қоғамдық бiрлестiктердiң өзге заң
актiлерiмен реттелмеген қызметi осы Заңмен реттеледi.
     
4-бап. Мемлекет және ... ... ... ... құқықтары мен заңды мүдделерiнiң
сақталуын қамтамасыз етедi.
Қоғамдық және мемлекеттiк институттардың ... ... ... ... және қоғамдық бiрлестiктердiң мемлекет
iстерiне заңсыз ... ... ... ... ... ... және ... бiрлестiктердi мемлекеттiң
қаржыландыруына жол берiлмейдi.
Қоғамдық бiрлестiктер мемлекеттiк органдармен ынтымақтасуы және ... етуi, ... ... ... ... ... ... бойынша олар үшiн заңдарда көзделген белгiлi бiр жұмыстар орындауы
мүмкiн.
Қоғамдық бірлестіктер аппараттарының қызметкерлеріне ... ... ... ... Республикасының әлеуметтік
қамсыздандыру және сақтандыру туралы заңнамасы қолданылады.
Заң актiлерiнде көзделген ... ... ... ... ... ... бiрлестiктермен келiсе отырып,
мемлекеттiк органдар шешуi мүмкiн.
Ескерту. ... ... ... - ... ... ... ... бiрлестiктер қызметiнiң негiздерi
Қоғамдық бiрлестiктер азаматтардың саяси, экономикалық, әлеуметтiк және
мәдени құқықтары мен ... iске ... мен ... ... ... дамыту; кәсiби және әуесқойлық мүдделерiн қанағаттандыру,
ғылыми, ... және ... ... ... ... өмiрi ... ... қоршаған табиғи ортаны қорғау; ... ... ... ... ... ... ... және
мәдениет ескерткiштерiн қорғау; патриоттық және адамгершiлiк тәрбие беру;
халықаралық ынтымақтастықты кеңейту және нығайту; Қазақстан ... ... ... өзге де қызметтi жүзеге асыру мақсаттарында
құрылып, жұмыс iстейдi.
Экстремистiк мақсаттарды көздейтiн қоғамдық бiрлестiктердi ... ... ... ... ... ... заңнамасында
көзделмеген әскерилендiрілген құралымдарды құруға тыйым салынады.
Қазақстан Республикасы аумағында әскерилендiрiлген құрылымы, түрi,
арнаулы айырым белгiлерi, ... ... ... iшкi ... ... ... ережелерi, қаруы, соның iшiнде қару iспеттес заттары бар
әскерилендiрiлген құрамалар үлгiсiндегi қоғамдық бiрлестiктер құруға тыйым
салынады.
Басқа мемлекеттердiң саяси ... мен ... ... дiни
негiздегi партиялардың қызметiне, сондай-ақ саяси партиялар мен ... ... ... ... мен ... шет ... ... ұйымдардың қаржыландыруына жол берiлмейдi.
Азаматтардың денсаулығы мен адамгершiлік негiздерiне қастандық жасайтын
қоғамдық бiрлестiктер құруға және олардың қызметiне, сондай-ақ тiркелмеген
қоғамдық ... ... жол ... 5-бапқа өзгеріс енгізілді - Қазақстан Республикасының
2005.02.23. N 33 Заңымен.
6-бап. ... ... ... және ... ... ... заң ... тең. Қоғамдық бiрлестiктер қызметiн
Қазақстан Республикасының Конституциясы мен өзге де заң актiлерi ... ... ... өз ... ... ... ... өзiн-өзi басқару, қызметiнiң заңдылығы, ... ... ... ... ... ... қоғамдық бiрлестiк қызметiне қатысуы немесе қатыспауы ... мен ... ... үшiн ... бола ... Ресми
құжаттарда қоғамдық бiрлестiкке мүшелiк (қатысу) туралы ... ... жол ... ... бiрлестiктердiң мәртебесi
Қазақстан Республикасында республикалық, аймақтық және жергiлiктi
қоғамдық ... ... ... ... ... Республикасы облыстарының жартысынан астамының аумағында
өздерiнiң ... ... ... мен өкiлдiктерi) бар
бiрлестiктер республикалық қоғамдық бiрлестiктерге жатады.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... мен өкiлдiктерi) бар
бiрлестiктер аймақтық қоғамдық бiрлестiктерге жатады.
Жергiлiктi қоғамдық бiрлестiктерге Қазақстан Республикасының бiр ... ... ... ... жатады.
Республикалық және аймақтық қоғамдық бiрлестiктер өз мәртебесiн растау
үшiн ... ... ... бiр жыл ... ... осы ... ... құрылымдық бөлiмшелерiнiң (филиалдары мен өкiлдiктерiнiң) аумақтық
әдiлет органдарында есептiк тiркеуден өткенiн ... ... ... ... ... Қоғамдық бiрлестiктер одақтары (қауымдастықтары)
Белгiленген тәртiппен құрылған және тiркелген қоғамдық бiрлестiктер,
түрiне қарамастан, одақтар ... ... ... ... ... негiзiнде жаңа заңды тұлға жасай отырып, қоғамдық
бiрлестiктер ... ... ... ... ... ... қатысушы болуға құқылы.
Қоғамдық бiрлестiктер, соның iшiнде халықаралық ... ... ... мен ... ... тәртiбi
Қазақстан Республикасының заң актiлерiне сәйкес белгiленедi.
9-бап. ... және ... ... емес ... емес
бiрлестiктердiң Қазақстан Республикасы аумағындағы қызметi
Қазақстан Республикасы аумағында халықаралық және шетелдiк коммерциялық
емес үкiметтiк емес бiрлестiктердiң ... ... ... ... ... ... ... алады.
Халықаралық және шетелдiк коммерциялық емес ... ... ... ... ... мен ... егер
олар Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келмейтiн болса, ... ... ... ... ... ... ... ҚАЙТА ҰЙЫМДАСТЫРУ, ТАРАТУ
10-бап. Қоғамдық бiрлестiктi құру
Қоғамдық бiрлестiк Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... жиналысын) шақыратын, кемiнде он адамнан тұратын тобының
бастамасы бойынша құрылады.
Қоғамдық бiрлестiктердiң заңды тұлға ... ... ... ... Республикасының заң актiлерiнде ... ... ... ... бастап пайда болады.
11-бап. Қоғамдық бiрлестiкке мүшелiк (қатысу)
Қазақстан Республикасының азаматтары қоғамдық бiрлестiктердiң мүшелерi
(қатысушылары) бола ... ... ... ... ... ... ... шетел азаматтарының және азаматтығы жоқ
адамдардың мүшелiгi (қатысуы) көзделуi мүмкiн.
Он алты жасқа толған азаматтар саяси ... ... ... ... мүшелерi (қатысушылары) бола алады. Өзге ... ... және ... бiрлестiктерi мүшелерiнiң жас шамасы солардың
жарғыларымен (ережелерiмен) ... ие болу және одан ... ... мен ... ... жарғыларымен белгiленедi.
Әскери қызметшiлер, ұлттық қауiпсiздiк органдарының, құқық қорғау
органдарының қызметкерлерi және ... ... ... ... ... да бiр ... ... қолдап әрекет етпеуге тиiс.
12-бап. Қоғамдық бiрлестiктiң жарғысы
Қоғамдық бiрлестiктiң жарғысында ... ... ... ... ... ... ... мәнi мен мақсаттары;
2) қоғамдық бiрлестiкке мүшелiк (қатысу), мүшелiкке ие болу және ... ... мен ... ... ... құқықтары мен
мiндеттерi;
3) қоғамдық бiрлестiктiң ұйымдық ... ... ... мен өкiлдiктердiң) құқықтық жағдайы және шегiнде өз қызметiн
жүзеге асыратын аумақ;
4) ... ... құру ... олардың құзыретi мен өкiлеттiк
мерзiмдерi, қоғамдық бiрлестiктiң тұрақты жұмыс iстейтiн ... ... ... қоғамдық бiрлестiктiң ақша қаражаты мен өзге де ... ... ... ... пен оның ... (филиалдары мен өкiлдiктерiнiң) мүлiктi басқару жөнiндегi
құқықтары;
6) қоғамдық бiрлестiктiң жарғысына өзгерiстер мен ... ... ... бiрлестiктi қайта ұйымдастыру мен тарату тәртiбi, қоғамдық
бiрлестiк таратылған жағдайда оның ... ... ... бiрлестiктiң қызметiне қатысты, Қазақстан Республикасы
заңдарына қайшы келмейтiн өзге де ережелердiң көзделуi мүмкiн.
Жарғы қабылдау, оған ... мен ... ... ... ... ... - ... (конференцияның, жиналыстың)
құзыретiне ғана жатады.
13-бап. Қоғамдық бiрлестiктi ... ... және ... ... ... ... бiрлестiктердi, шетелдiк және
халықаралық коммерциялық емес үкiметтiк емес ... ... ... мен өкiлдiктерiн) мемлекеттiк тiркеудi Қазақстан
Республикасының Әдiлет министрлiгi жүзеге асырады.
Жергiлiктi ... ... ... мен ... ... ... әдiлет органдары жүзеге асырады.
Қоғамдық бiрлестiктердi мемлекеттiк тiркеу мен қайта тiркеу ... ... ... ... ... көзделген тәртiп пен
мерзiмдерде жүргiзiледi.
Қоғамдық бiрлестiктi тiркеу үшiн ол ... ... ... екi ... ... ... органға өтiнiш берiледi. Өтiнiшке жарғы, жарғыны
қабылдаған құрылтай съезiнiң (конференциясының, жиналысының) ... құру ... ... ... және қоғамдық бірлестіктің
тұрған жерін, сондай-ақ заңды тұлғаларды ... ... ... ... ... растайтын құжаттар қоса тiркеледi.
Қоғамдық бiрлестiктi тiркеу туралы өтiнiш беру үшiн белгiленiп, ... ... ... ... ... жүзеге асыратын орган қалпына
келтiредi.
Заңдарда көзделген реттерде қоғамдық бiрлестiк қайта тiркелуге тиiс.
Қоғамдық ... ... және ... ... үшiн ... кодексiнде белгiленген тәртiппен заңды тұлғаларды
мемлекеттiк тiркеуден өткiзгенi үшiн алым ... ... ... енгізілді - Қазақстан ... 39, ... ... ... ... филиалдары мен өкiлдiктерiн есептiк
тiркеу
Қоғамдық ... ... ... ... ... ... тiркелуге тиiс.
Шетелдiк және халықаралық коммерциялық емес ... ... ... мен ... ... ... ... Әдiлет министрлiгi жүргiзедi.
Қоғамдық бiрлестiктердiң құрылымдық бөлiмшелерiн ... ... ... ... ... ... органдарында жүргiзiледi.
Есептiк тiркеуден өту тәртiбi мен мерзiмдерi заңды тұлғаларды тiркеу
туралы заңдармен реттеледi.
15-бап. Мемлекеттiк тiркеу мерзiмiндегi ... ... ... ... ... сараптама
жүргiзiлген, саяси партиялар мүшелерiнiң тiзiмдерi ... ... ... ... ... тiркеу туралы заң актiлерiнде
көрсетiлген негiздер бойынша үзiлiс жасалады.
16-бап. Мемлекеттiк тiркеуден бас тарту
Қоғамдық ... оның ... ... (филиалы мен
өкiлдiгiн) тiркеуден бас ... ... ... ... ... туралы
заңдарға сәйкес жүргiзiледi.
Тiркеуден бас тартуға сот тәртiбiмен шағым жасалуы ... ... ... ... ұйымдастыру және тарату
Қоғамдық бiрлестiктi қайта ұйымдастыру (қосу, бiрiктiру, бөлу, бөлiп
шығару, қайта құру оның ... және ... ... ... ... қоғамдық бiрлестiк органының шешiмi бойынша
жүзеге асырылады.
Қоғамдық бiрлестiктi тарату Қазақстан ... ... ... мен ... ... ... асырылады.
18-бап. Қоғамдық бiрлестiктiң рәмiзi
Қоғамдық бiрлестiктердiң Қазақстан Республикасының ... ... өз ... (жалауы, гимнi, эмблемасы, вымпелдерi, омырау
белгiлерi) болуы ... ... ... және ... ... мен оның рәмiзi
Қазақстан Республикасының және басқа мемлекеттердiң, ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарын бұзушылыққа байланысты
таратылған қоғамдық ұйымдардың атауы мен ... ... ... ... бөлiгін қайталамауға тиiс.
Қоғамдық бiрлестiк рәмiзінiң сипаттамасы мен эскиздерi жарғыда
бекiтiледi.
Ескерту. 18-бап жаңа ... ... - ... Республикасының
2005 жылғы 8 шілдедегі N 67 Заңымен (Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 2-
баптан қараңыз).      
3-тарау. ҚОҒАМДЫҚ БІРЛЕСТІКТІҢ ... МЕН ... ... ... ... бiрлестiктiң құқықтары мен мiндеттерi
Қоғамдық бiрлестiктер жарғыда және Қазақстан Республикасының заңдарында
берiлген өкiлеттiк шегiнде жұмыс iстейтiн басшы органдары арқылы құқықтарға
ие болып, ... ... ... ... ... асыру үшiн қоғамдық бiрлестiктер Қазақстан
Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен:
- өз қызметi туралы ... ... ... мен басқада мемлекеттiк органдарда, өзге де қоғамдық
бiрлестiктерде өз ... ... мен ... ... ... және
қорғауға;
- бұқаралық ақпарат құралдарын құруға;
- жиналыстар, митингiлер, демонстрациялар, ... мен ... ... ... ... асыруға;
- халықаралық коммерциялық емес үкiметтiк емес бiрлестiктерге ... ... ... ... қайшы келмейтiн өзге де
өкiлеттiктi жүзеге асыруға құқылы.
Қоғамдық бiрлестiк:
- Қазақстан ... ... ... ... көзделген
нормаларды сақтауға;
- өз мүшелерiнiң құқықтары мен мүдделерiне қатысты құжаттармен және
шешiмдермен олардың танысу мүмкiндiгiн ... ... ақша ... келiп түсуi мен жұмсалуы туралы өз мүшелерiн
хабардар ... ... ... ... ... ... орналасқан жердiң және бiрыңғай
мемлекеттiк ... ... ... көлемiнде басшылар туралы
деректердiң өзгергенi туралы тiркеушi ... ... ... мiндеттi.
20-бап. Қоғамдық бiрлестiктердiң кәсiпкерлiк қызметi
Қоғамдық бiрлестiктер жарғылық мақсаттарға қол ... ... ... ... алады. Кәсiпкерлiк қызметтi қоғамдық
бiрлестiктер Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүзеге асырады.
Қоғамдық ... ... ... алынатын табысқа
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлiк қызметiнен алынатын табысты
қоғамдық бiрлестiктердiң ... ... ... қайта бөлуге
болмайды және ол жарғылық мақсаттарға жету үшiн ... ... ... өз ... ... мақсаттарға
пайдалануына жол берiледi.
21-бап. Қоғамдық бiрлестiктердiң меншiгi
Қоғамдық бiрлестiктiң жарғысында ... ... ... ... ету үшiн ... ... оның меншiгi болып табылады, бұған
Қазақстан Республикасының заңдарымен тыйым салынған объектiлер қосылмайды.
Қоғамдық ... ақша ... егер ... төлеу жарғыда
көзделген болса, кiру жарналары мен мүшелiк жарналардан; ерiктi жарналар
мен ... ... ... ... лекциялар, көрмелер, спорттық және
басқа шаралар, лотереялар өткiзуден түскен түсiмдерден; ... ... де ... ... ... табыстан; заң актiлерiнде тыйым
салынбаған басқа да ... ... ... ... (қатысушыларының) сол бiрлестiктерге
өздерi берген мүлiкке, соның iшiнде мүшелiк жарналарға құқықтары жоқ.
Өздерi ... ... ... ... ... ... бойынша олар жауап бермейдi, ал аталған бiрлестiктер өз
мүшелерiнiң (қатысушыларының) мiндеттемелерi бойынша жауап бермейдi.
Қоғамдық бiрлестiктердiң ... ... ... ... ... БІРЛЕСТІКТЕР ТУРАЛЫ ЗАҢДАРДЫ БҰЗҒАНДЫҚ ҮШІН
ЖАУАПКЕРШІЛІК
22-бап. Қоғамдық ... ... ... ... ... бiрлестiктер туралы заңдарды бұзу Қазақстан Республикасының
заңдарында белгіленген тәртiп бойынша жауап беруге әкеп соқтырады.
Қоғамдық ... ... ... ... үшiн ... кiнәлi заңды
және жеке тұлғалар, соның iшiнде мемлекеттiк органдардың лауазымды адамдары
және қоғамдық бiрлестiктердiң басшы органдарының құрамына ... ... ... ... ... енгізілді - Қазақстан Республикасының
2005.02.23. N 253 Заңымен.
23-бап. Қоғамдық бiрлестiктiң қызметiн тоқтата тұру
Қоғамдық бiрлестiктiң қызметi Қазақстан ... ... ... ... ... қоғамдық бiрлестiк өз жарғысында белгiленген
мақсаттар мен мiндеттер шегiнен шығатын ... ... рет ... ... iшкi ... органдарының ұсынуы немесе азаматтардың
арыздары негiзiндегi сот ... ... үш ... алты айға дейiнгi мерзiмге
тоқтатыла тұруы мүмкiн.
Қоғамдық бiрлестiктiң қызметi тоқтатыла тұрған жағдайда оған барлық
бұқаралық ... ... ... үгiт және ... ... ... және басқа бұқаралық шаралар өткiзуге, сайлауға
қатысуға тыйым салынады. Оның банк салымдарын пайдалану құқығы да ... ... ... шарттары бойынша есеп айырысу, өз қызметi нәтижесiнде
келтiрiлген шығынның орнын толтыру мен айыппұл төлеу қосылмайды.
Егер қоғамдық ... өз ... ... ... негiз болған тәртiп
бұзушылықты қызметi тоқтатыла тұратын болып ... ... ... ... ... ... соң қоғамдық бiрлестiк өз қызметiн ... ... ... Қазақстан Республикасы заңнамасының бұзылуын
жоймаған жағдайда, не ... ... ... ... ... ішкi
iстер органдары, сондай-ақ азаматтар сотқа оны ... ... ... құқылы.
Ескерту. 23-бапқа өзгеріс енгізілді - Қазақстан Республикасының
2005.02.23. N 33 Заңымен.
 5-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР
24-бап. Қоғамдық бiрлестiктердiң ... ... ... ... ... ... жарғыларына
сәйкес халықаралық байланыстар орнатып, тиiстi келiсiмдер жасасуы, дiни
бiрлестiктерден басқа ... ... емес ... ... ... ... ретiнде кiруi мүмкiн.
Қазақстан Республикасының қоғамдық бiрлестiктерi жалпы жұрт таныған
принциптер мен халықаралық құқық нормалары, халықаралық ... мен ... ... ... шет ... өздерiнiң құрылымдық
бөлiмшелерiн (филиалдары мен өкiлдiктерiн) құра алады.
Қазақстан Республикасының Президентi
ҚОСЫМША Б
      
СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ... ... ... МЕМОРАНДУМЫ
Біз, төменде қол қойғандар:
«Нұр Отан» Халықтық Демократиялық ... ... ... ... ... ... ... Альянсы» заңды тұлғалар бірлестігі;
«Қазақстан кәсіпкерлерінің форумы қауымдастығы» ... ... ... ... ... ... ... клубы» қоғамдық бірлестігі;
«Қазақстан жастарының конгресі» заңды тұлғалар бірлестігі ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.
Назарбаевты, ... ... ... ... ... ... ашықтық пен жариялықты қамтамасыз етуге азаматтық ... мен ... ... ... ... оның ... ... отырып;
Қазақстан қолданып отырған жемқорлықтың алдын алу және ... ... ... оң баға бере ... жемқорлыққа қарсы Біріккен Ұлттар Ұйымының Конвенциясын,
сондай-ақ жемқорлықпен және қылмыстық жолмен ... ... ізін ... ... басқа да халықаралық-құқықтық құжаттарды ... ... ... отырып;
демократиялық институттар мен құндылықтарды, әділеттілікке деген
сенімді бұзушы және ... пен ... ... ... ... қоғам тұрақтылығы мен қауіпсіздігі үшін жемқорлық тудырып
отырған проблемалар мен қауіп-қатерлердің тереңдігі бізді ... ... ... алу және оны жою – ... ғана ... сонымен
қатар Қазақстан Республикасының әрбір азаматының, барлық азаматтық қоғам
институттарының міндеті екенін ескере отырып;
жемқорлықпен ... ... ... ... және азаматтық қоғам
институттары арасындағы серіктестікті нығайту қажеттігін мойындай отырып;
жемқорлыққа ... ... ... ... ... ... ... азайту жөніндегі мемлекет қызметінің тиімділігін
арттыруға көмектеседі деп жорамалдай отырып;
барынша тиімді түрде жемқорлықтың алдын алу, оны ... жою ... ... бекем жігірлене отырып
СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ӘРЕКЕТ ЖӨНІНДЕ ҚОҒАМДЫҚ ... ... ... ... төмендегілер жөнінде келісімге келдік:
1-бап
Осы Меморандумның мақсаттары келесілер болып табылады:
а) Қазақстанның сындарлы күштерін, азаматтық ... ... ... ... ... ... әрекет жөніндегі қоғамдық
қозғалысқа біріктіру;
ә) жемқорлыққа қарсы әрекеттердегі азаматтық қоғам институттарының
ролін арттыру;
б) жемқорлыққа қарсы әрекеттерде, ... ... ... мен ... ... етуде мемлекеттік органдар, бизнес
және азаматтық ... ... ... ... мен ... ... жемқорлықпен күреске бағытталған шаралардың тиімділігін, сондай-ақ
оның алдын алу шараларының ұтымдылығын арттыру ісінде мемлекетке көмектесу.
2-бап
Меморандумға қол қойғанның әрқайсысы өз ... ... ... ... ... ... күрес және оның алдын алу шараларын жүзеге асыру ісінде
мемлекетке ... ... ... ... ... қарсы қызметке белсенді
жұмылдыруға ықпал ететін ... ... ... ... ... саясат жүргізуге қатысады;
- жемқорлыққа қарсы күресте мемлекеттік органдар, бизнес және азаматтық
қоғам институттарының өзара ... мен ... ... ... ... ... ... жемқорлықты тудырушы және оған дем беруші себептер мен ... ... ... ... ... ... ақпарат береді;
- жемқорлыққа қарсы әрекеттер бойынша бірлестіктегі қызметті қамтамасыз
ету мақсатында қолдағы ресурстар мен механизмдерді ... ... ... ... алдын алуға бағытталған
тиімді шараларды күнделікті тәжірибеге енгізіп, көтермелейді;
- мемлекеттік органдардың шешімдер қабылдау процестерінің ... өз ... ... шаралар қолданады;
- жемқорлыққа төзімсіз ортаны жасауға мүмкіндік туғызатын іс-
шараларды өткізеді;
- ... ... ... ... ... танымды
қалыптастыруға, сондай-ақ жастарды құқықтық және ... ... ... ... ... ... да ... формалары
мен әдістерін әзірлейді.
3-бап
Осы Меморандумды іске асыру мақсатында Меморандумға қол ... ... ... ... ... жемқорлыққа қарсы жалпыреспубликалық, аймақтық іс-шаралар өткізу;
2) жемқорлықпен күреске бағытталған ... ... ... және ... да ... жүзеге асыру;
3) жемқорлық мәселелері бойынша ақпарат алмасу: жемқорлық сипатта құқық
бұзушылыққа итермелейтін ... мен ... ... ... ... ... ... немесе тиісінше орындамау
фактілері; жемқорлыққа ... ... мен ... ... ... ... кодексі (Мемлекеттік қызметшілердің
қызметтік этикасы ережелері) талаптарын лауазымды ... ... ... ... ... ... көріністер туралы;
4) жеке секторда жемқорлықтың алдын алу, адал кәсіпкерлік ортаны жасау,
ішкі нарықта бәскелестікті дамыту бойынша шаралар қолдану;
5) ... ... ... ... ... кез ... ... жою және оған жол бермеуге атсалысу;
6) әкімшілік кедергілерді және мемлекеттік органдардың бақылаушылық
қызметтерін азайтуға, сондай-ақ ... ... ... әрекеттеріне
бөгет болуға атсалысу;
7) жемқорлықтан тәуелсіз тиімді ... ... ... ... ... ... және мемлекет мүдделерінің
теңгеріміне қол жеткізуге атсалысу;
8) жемқорлық ... ... бұзу ... ... ... құқық бұзуларды жою, жемқорлықтың алдын алу мәселелері бойынша
білім мен ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарының ролін
арттыру;
9) ... ... және ... ... ... ... жемқорлық көріністерінен жастардың құқықтары мен заңды мүддесін
қорғау бойынша жастар бастамаларын ... ... ... Осы ... ... Тараптар қол қойған күннен бастап өз күшіне
енеді.
2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет жөніндегі ... ... ниет ... және оның ... ... ... кез келген
азаматтық қоғам институты осы Меморандумның бір Тарабы бола алады.
3. ... қол ... ... ... ... ... ... түзетулер енгізілуі мүмкін.
4. Осы Мемрандумның Тарабы басқа Тараптарға жазбаша мәлімдеме ... ... ... қарсы әрекет жөніндегі қоғамдық ... ... және ... ... ... ... ... күннен бастап
30 күнтізбелік күн өткеннен кейін ол шықты деп танылады.
5. Осы Меморандум барлық Тараптар ... ... ... ... ... ... Осы ... қазақ және орыс тілдерінде, 7 данада, әр Тарап үшін
бір данадан, жасалған.
Мазмұндалғандарды растау үшін төменде қол қойғандар, яғни ... ... ... ... ... осы Меморандумды куәландырды.
|«Нұр Отан» Халықтық | ... ... ... ... | ... Н. ... бірлестігі атынан | | |
| | | ... ... | ... ... ... | |С. ... ... | | |
| | | ... азаматтық | ... ... ... заңды тұлғалар | ... ... ... ... | | |
| | | ... ұйымы» | ... ... ... ... ... | |Қ. ... ... атынан | | |
| | | |
| | | ... ... | ... ... |
|форумы» қауымдастығы» заңды | |Р. ... ... ... ... | | |
| | | |
| | | ... ... ... | ... ... ... ... | |Б. ... |
| | | ... ... ... ... ... ... тұлғалар бірлестіг атынан| |Ш. ... |
| | | ... ... 20 ... Астана қаласында қол қойылды.
РЕФЕРАТ
Магистерлік диссертацияның көлемі мен құрылымы. Магистрлік диссертация
кіріспеден, екі тараудан, ... ... ... ... ... ... кестелер, падаланылған әдебиеттер саны: Магистрлік жұмыста 2
қосымша, 109 әдебиет пайдаланылған.
Кілт ... ... ... ... ... ... қоғамдық бірлестіктер, ұлт зиялылары мен саяси элита.
Зерттеу жұмысының өзектілігі: ... ... ... ... ... ... қатар құқықтық, азаматтық қоғам орнатуда
қоғамдық қозғалыстар мен саяси партиялардың ... орны ... ... ... қоғамның алға қарай дамуында жетекші роль атқарады. Елімізде
әділет министрлігінде тіркеліп, ел ... үшін ... ... ... мен ... партиялар өздерінің бағдарламалары аясында
жұмыс істеп жүр. Екіншіден, біздің қоғам ... ... мен ... ... ... бір ... тоталитарлы кеңестік жүйенің
құндылықтарына бейімделген ... ... ... ... ... даму ... ... кезеңін басынан кешіріп отыр. Міне, осы аталған
мәселелер қазіргі елдегі қоғамдық қозғалыстар мен саяси партиялардың мақсат-
мүддесі мен ... ... ... ғылыми талдау жасау өмір
қажеттілігінен туындап отыр.
Зерттеу жұмысының мақсаты: ... ... ... - ... мен ... қалыптастыруда ұлт зиялыларының қызметіне
ғылыми талдау жасау болып табылады.
Зерттеу ... ... ... ... жүйе ... қозғалыстардың пайда болуының алғышартарын айқындау; ... ... ... ... баға беру; қоғамдық қозғалыстар
мен саяси ... ... ... мен ұқсастығына назар
аудару; саяси партиялардың ... алды ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы саяси партиялар мен
қозғалыстарды қалыптастыруда ұлт зиялылары мен саяси элитасының қызметі.
Зерттеу жұмысының әдіс-тәсілдері: ... ... ... ... саяси-тарихилық, жүйелілік және саяси-салыстырмалы
талдау ұстанымдары ... ... ... ... Елбасы, үкіметтің
жүргізіп отырған саяси ... ... ... ... жетекші қоғамдық қозғалыстар мен саяси партиялардың
қызметі мен ... ... ... ... ... ... ғылыми және тәжірибелік
маңыздылығы:
Қазақстандағы қоғамдық-саяси пікірлер мен мемлекеттің ... ... мен ... ... ... ... қоғамдық
ұйымдардың, саяси партиялардың, ұлттық қайраткерлердің ... ... ... ... зерттеліп отыр.
Қазақстандағы қоғамдық қозғалыстар мен саяси ... ұлт ... мен ... элитаның рөлі, қазіргі кезеңдегі
партиялық саяси жүйеге саяси қоғамдық ... ... ... ... ... ... мен ... партиялардың ара қатынасын анықтап, баға
беру қорытындылары, айналымға қосылған тың мұрағаттық құжаттар мен ғылыми
тұжырымдары саяси, ... ... ... бакалавр,
магистр мамандары үшін арнайы ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер. Магистрлік диссертацияның негізгі
нәтижелері Халықаралық ... - ... ... ... - 3 ... мақала (1-уі Болгарияда, екіншісі ҒК ғылым саласын
қадағалау комитетінің ... ... ... и ... ... диссерации: Магистрская диссертационная
работа состоит из ... двух глав и ... ... ... ... и ... ... В магистрской
диссертации использованы 2 ... и 109 ... ... ... ... ... ... общественные
движения, общественные обьединения, национальная ... ... ... В ... ... ... а так же в создании ... ... ... ... ... ... движения и политические партии занимают
особое ... ... что эти ... ... руководящую роль в
продвижении общества вперед. ... ... в ... эти ... движения и политические партии согласно своим
программам проделывают большую ... в ... ... ... ... ... на ... мирового опыта
Казахстан находится в поиске ... пути ... ... ... ... возникла необходимость изучения и научного освещения
деятельность общественных движений и политических ... ... ... временем.
Целью исследования является изучение ... ... в ... ... ... и политических партий.
Задачи исследования:
- определить предпосылки возникновения в Казахстане многопартийной
системы и ... ... дать ... ... ... ... ... особенности и сходства в работе общественных движении и
политических партии;
- дать всестороннй анализ ... ... ... партии.
Объектом исследования является деятельность национальной интеллигенции
и политической элиты в ... ... ... и ... в 90-х ... ХХ и ... ХХІ веков.
Методология и методы исследования основывается на принципах
объективности, ... ... к ... ... и ... Объективность достигается введением новых ... ... ... ... что ... всесторонний анализ проблемы.
В исследовательской работе были широко использованы методы исторических
исследований, такие как ... ... ... ... ... на
политическом курсе, которой придерживаются Правительство и Елбасы.
Научная новизна исследования и практическая ... ... в ... была произведена большая работа по выявлению и определению
общественного ... и ... по ... общественные движения и
политических партий ... с ... ... ... и ... ... общественных движений и
политических партий.
Сведения о публикациях. Основные итоги магистрской ... были ... ... на 2-х ... ... ... 3
статьи в научных журналах (одна - в Болгарии, вторая- в журнале, ... ... ... по ... в ... ... МОН РК)
THE ABSTRACT
Volume and structures magistersky dissertational. Magistersky
dissertational work consists of the ... two heads and ... the list of the used ... tables and the used ... In magistersky dissertations
are used 2 additions and 109 ... list of ... ... ... party, social ... ... national intelligency, political elite.
Problem urgency: In strengthening of ... of ... and as in creation of a legal, civil society at the ... social ... and ... parties take a special place. Because
these structures play a ... role in society ... ... having ... in the Ministry of Justice these social ... ... parties ... to the programs make the big work ... ... of the country. ... having ... on an example of world experience Kazakhstan is in ... "own" way of ... ... on the basis of the ... ... a necessity of studying and scientific illumination of social movements
and ... party which has been claimed by ... ... are studying of activity of national ... ... of social ... and ... parties.
Research problems:
- To define occurrence preconditions in ... the ... and social ... To state an ... of ... activity of intelligency;
To reveal features and similarities in work public movement ... ... To give ... the analysis to ... work of ... of research is activity of national intelligency and political
elite in creation of social ... and ... parties in the ... and ... ХХІ of ... ... and research methods is based on ... ... the ... approach to historical processes and the facts,
a historicism. ... is reached by ... of new ... printing editions that provides the ... analysis of a
problem.
In research work methods of historical researches, such as istoriko-
comparative, ... ... ... been widely used. Research is based on a ... policy which ... ... and President.
Scientific novelty of research and the practical importance of ... in the ... the first time the big work on ... and definition of public
opinion and sights on a problem has been made, social ... ... parties are ... with ... the parties, ... stated and systematised activity of social ... ... ... on ... The basic results magistersky dissertational have
been stated and published at 2 international ... 3 articles in ... ... (one - in ... ... - in ... which in the list of Committee on the control in
sphere of science MES RK)

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 109 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Су тіршілік көзі5 бет
Ғаламдастыру және адамгершілік тәрбиесі3 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет
17 ғ-дың соңы — 18 ғ-дың басында Қазақстанды орыс ғалымдарының зерттей бастауы10 бет
19 - 20 ғ. басындағы Қазақстан мәдениеті8 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
1915-1945 жылдар аралығындағы Корей халқының Жапон отарына қарсы ұлт азаттық қозғалыстары38 бет
XIX ғасырдың соңы XX ғасырдың басындағы Латын және Солтүстік Америкадағы халықаралық қатынас12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь