Шығыс Қазақстан облысының табиғаты және туристік рекреациялық мүмкіншіліктері

К І Р І С П Е ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
І . БӨЛІМ. ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ ТАБИҒАТЫ МЕН ШАРУАШЫЛЫҒЫ.
1.1. Физико.географиялық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2. Әлеуметтік.экономикалық ахуал ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3. Туристік индустрия және инфрақұрылым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ІІ. БӨЛІМ. АЙМАҚТЫҢ ТУРИСТІК.ЭКСКУРСИЯЛЫҚ РЕСУРСТАР СИПАТЫ ЖӘНЕ ОНЫ ИГЕРУ.
2.1.Туристік рекреациялық ресурстарға баға беру және аудандастыру ... ... ...
2.2. Туристік.экскурсиялық нысандар және оның құндылығы ... ... ... ... ... ... ..

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Туризм дүние жүзі бойынша кез-келген қоғамда ерекше орында, ол маңыздылығы жағынан жан-жақты қоғамдық құбылыс.
Туризмнің танымдық, тәрбиелік, мәдени т.б. мәндерін
маңыздылығын былай қойғанда, ең алдымен ол көптеген
мемлекеттердің экономикасында белгілі-бір дәрежеде роль
атқарады. Осы, туризмның экономикадағы маңыздылығын оның қоғамдағы орнын анықтайтын негізгі фактор ретінде қарастырамыз. Өйткені туризм белгілі-бір территорияда дамыған сайын, одан түсетін табыс ұлғаяды, жұмыс орны көбейеді, жергілікті инфрақұрылым (транспорт, байланыс, қосымша қызмет) жақсарады.
Бүгінгі таңда Қазақстанның және шет ел туристерінің демалуына жағдай жасауды ұйымдастыру, республиканың туристік потенциалын көтеру өзекті мәселелердің бірі. Туризм деңгейінің көтерілуіне республиканың саяси-әлеуметтік жағдайының тұрақтылығы және басқа мемлекеттермен халықаралық қарым-қатынас орнауы тиіс. Осыған орай, аталатын дипломдық жұмыстың мақсаты Шығыс Қазақстан аймағының туристік рекреациялық ресурстарына баға бере отырып олардың туризмді дамытудағы құндылығын ашу.
Жұмыстың көкейкестілігі еліміздегі бүгінгі туристік ахуалды жан-жақты зерттей отырып бүгінгі күн талаптарына сәйкес туристік сұраныстарды қанағаттандыратын Шығыс Қазақстан аймағының туристік мүмкіншіліктерін ашу. Аймақтағы танымдық, емдік-сауықтыру мәдени демалыс спорттық туризм түрлерін және экскурсиялық қызметпен сервис сапасының даму дәрежесін анықтау болып табылады. Туристік ресурстармен нысандардың экскурсиялық талаптар үшін маңыздылығын, мазмұнын қарастырады. Осыған байланысты жұмыс мынадай негізгі зерттеу міндеттерін қамтиды.
Біріншіден Шығыс Қазақстан аймағының шаруашылық дамуын сипаттайды.
Екіншіден регионның туристік экскурсиялық сипатын және оны игеру шараларын баға бере отырып, аудандастыру мәселелерін қамтиды.
Үшіншіден осыған сәйкес аймақтың туризмді дамытудағы мүмкеншіліктерге баға береді.
1. Хайрулин Г.Т., Бейсенбаева А.А., Саипов А.А. Республиканский кабинет Каз.Академии им.Алтынсарина. Алматы, 2001 ж.
2. Саипов А.А. Практика и теория туризма Казахстана. Монография – Рик, 1999ж.
3. Ердаулетов С.Р., Мусин К, Шабильников С. Финансы Казахстана, 1997ж.
4. Абдраимов А. История Казахстана. Астана 1999ж.
5. Шығыс Қазақстан. Деловой мир Казахстана, 2003ж.
6. Аблайханова Г., Хабрахманов Р. Экотуризм в РК. Экология и устойчивое развитие.
7. Ердаулетов С.Р. Казахстан туристкий. Алма-Ата «Қайнар» 1989ж.
8. РК энциклопедический словарь. Алматы. «Главная инциклопедия», «Қазақ инциклопедиясы», 2004ж.
9. Гущик В. Семипалатинск: прошлое и настоящее. Заман – Казахстан – 1998 – 16 октября.
10. Казахстан – стратегия перехода к рынку. Учебное пособие. Алматы, 1991ж.
11. Рекомендуемые маршруты по ВКО отрядами высокогорной экспедиции. 1959ж.
12. М.Өтемағамбетов Қазақстанның физикалық географиясы, Алматы, 1967ж.
13. 1998 жыл басындағы Қазақстан Республикасының облыстары, қалалары, аудандары, аудан орталықтары мен поселкелерінің халық саны. Қазақстан
Республикасының ұлттық статистика агенттігі. Алматы, 1998ж.
14. Семейдің «Алтын жабағысы». Алматы «Қайнар», «Саржайлау» ШҚ, 1995ж.
15. Ә.Жумадилов, А.Бекенов, Х.Қыдырбаев Қазақстан қорықтары. Алматы «Қайнар», 1980ж.
16. Қазақстанның көрікті жерлері. Қазақ мемлекет баспасы, Алматы, 1959ж.
17. С.Р. Ердаулетов Основы туризма Казахстана.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ  БІЛІМ  ЖӘНЕ  ҒЫЛЫМ  МИНИСТРЛІГІ
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Шығыс Қазақстан облысының табиғаты және
туристік ... ... а з м ұ н ... і р і с п е
............................................................................
................
І – бӨлім. Шығыс Қазақстан облысының табиғаты мен шаруашылығы.
1.1. Физико-географиялық жағдайы
......................................................................
1.2. Әлеуметтік-экономикалық
ахуал....................................................................
1.3. ... ... ... ... АЙМАҚТЫң туристік-экскурсиялық ресурстар сипаты жӘне оны
игеру.
2.1.Туристік рекреациялық ресурстарға баға беру ... ... ... және ... ... жүзі ... ... қоғамда ерекше
орында, ол маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... т.б. мәндерін
маңыздылығын былай қойғанда, ең алдымен ол көптеген
мемлекеттердің экономикасында белгілі-бір дәрежеде роль
атқарады. Осы, туризмның экономикадағы маңыздылығын оның ... ... ... ... ... қарастырамыз. Өйткені туризм белгілі-бір
территорияда дамыған сайын, одан түсетін табыс ... ... ... ... ... ... ... қосымша қызмет)
жақсарады.
Бүгінгі таңда Қазақстанның және шет ел туристерінің демалуына ... ... ... ... ... ... ... бірі. Туризм деңгейінің көтерілуіне республиканың саяси-
әлеуметтік жағдайының ... және ... ... ... ... ... ... орай, аталатын дипломдық жұмыстың мақсаты
Шығыс Қазақстан аймағының туристік рекреациялық ... баға ... ... ... дамытудағы құндылығын ашу.
Жұмыстың көкейкестілігі еліміздегі бүгінгі туристік ахуалды жан-жақты
зерттей ... ... күн ... ... ... сұраныстарды
қанағаттандыратын Шығыс Қазақстан аймағының туристік мүмкіншіліктерін ашу.
Аймақтағы танымдық, емдік-сауықтыру мәдени ... ... ... ... ... ... сервис сапасының даму дәрежесін анықтау болып
табылады. Туристік ... ... ... ... ... мазмұнын қарастырады. Осыған байланысты жұмыс мынадай негізгі
зерттеу міндеттерін ... ... ... ... ... ... сипаттайды.
Екіншіден регионның туристік экскурсиялық сипатын және оны игеру
шараларын баға бере ... ... ... ... осыған сәйкес аймақтың туризмді дамытудағы мүмкеншіліктерге
баға береді.
Шығыс Қазақстан табиғат жағдайлары барынша алуан ... ... ... ... үсақ ... ... мен ... орташа тауларды ғана
емес, сондай-ақ тау арасындағы көлемді қазаншүңқырларды, айтарлықтай кең
өзен ... және ... кей ... ... қар мен ... ... биік
тауларды да қамтиды. Сондықтан, жер бедері мен климатының, топырақ-өсімдік
зоналарының барынша алуан-түрлілігі бүл ... ... ... ... ... ... облысы тартымдылығы мен көріктігі жоғары орындары
көп. Алтай таулары жүйесінің бір ... ... ... ... ие. Бүл ... ... ерекше Марқакөл көлі мен Рахман
бұлағы емделу орнының болуы ... ... ... ... Бұқтырма су
қоймасы, суы мол Ертіс ... өзен ... ... ... ... ... мен ... мәнді орындарға бай, салыстырмалы түрде
транспорт жүйесі де жақсы жетілген. Жалпы айтқанда ... ... ... ... ... ақ даласы, жасыл шалғынды өлкесі, қатпар-қатпар құз ... ... ... мың бұратылған өзен-суы, жасыл желекті ну тоғайы, аңы
мен малы қатар өрбіген Шығыс Қазақстан жеріне Албания мен ... ... ... сыйып кеткендей. Халқымыз елдік дәстүрін сақтаған, ұлы
перзенттерінің үлгісін ... ... ата ... ене ... сақтаған, ұл
мен қыз қызығын қастерлей білетін ел. Бұл жерде халқымыздың үш ... ... ... ... ... ... ... Олар: Абай,
Шәкәрім, Мұхтар Әуезов. Сөз өнерін әлемдік биігіне ... үш ... осы ... ... ... Федор Достоевский, Ахмет Байтұрсынов,
Сұлтанмахмұт Торайғыров, Әміре Қашаубаев, Қаныш Сәтбаевтай ұлы ... ... ... ... ... ... мен күндерін кешкен.
Қазақ ақыл-ойы мен ... ... ... ... биік ... биігі Абайды тұған, ал оның үлгі ... ... ... ... ... ұлы ... Тәңір таудың дара-дара
құздарына ұксайды.
Сайып келгенде, Шығыс Қазақстан облысы табиғатының қолайлылығымен,
мол мәдени-тарихи ... ... ... ... ... жазу ... ... жер газеттері
материалдары, ... ... ... ... ғылыми баспа
материалдары еңгізілді, туризм кафедрасынан облыстың картасы және ... т.б. ... ... ... 39 ... ... жазылған бұл
дипломдық жұмыс жиналған материалдарды жан-жақты өңдеу, талдау ... ... жазу ... ... ... тура келді.
Жаңа көзқарас, ойлар, түсініктер қалыптасты. ... ... жеке ... ... пен оқу ... ... ... отырған кезде, бұл
дипломдық жұмысты облыстың туристік кәсіпорындары, жоғары және орта ... ... ... және ... сынып оқушыларына
пайдалануға болады. Дипломдық жұмыстың ... ... мол және ... ... ... ... барысында жәрдем-көмегін тигізгені үшін ГЭФ-тың елтану және
туризм ... ... ... және ... шын ... ... ... Шығыс Қазақстан облысының табиғаты мен шаруашылығы
1.1. Физико-географиялық жағдайы.
Шығыс Қазақстан облысы ... ... ... ... ... - 283,3 мың км2 бұл республика территориясының 10%-і. Бұл ... ... ... ... ... мемлекеттер сиып кетер
еді.
Шығыс Қазақстан солтүстігінде Ресей Федерациясының Алтай ... ... ... ... ... Алматы
облысымен, шығысында және оңтүстік-шығысында Қытай ... ... 1млн. 455 мың 412 адам (2004 ... тығыздығы 1кв.км-5адам.
Алып жатқан жер көлемі-283,2 мың.кв.км...Облыс аумағында 15 аудан,10 қала
855 ауыл ... ... ... -294,5 мың адам (2004 ... ... облысы батыстан (Сарыарқаның қиыр шығыс шетінен)
шығысқа қарай ... ... ... ... 800 ... ... маңы ... мен Алтай алды өңірінен) оңтүстікке қарай
(Балхаш-Алакөл ойысына үласады) 600 км-ге созыла, Ертіс ... ... ала ... ... экономикалық-географиялық орны өте қолайлы,
себебі жері полиметалға және сирек металға өте бай. Алтай сілемдерін, ... ... ... ... Ертіс және Алтай алды ... ... ... қорына аса бай-Ертіс өзені өтеді және
облыс республикасының ... ... және ... ... шектеседі. Облыс жері негізінен таулы келеді. Ертістің оң
жағын ... ... ... ... ... бұл ... өңір ... аңғары
арқылы Кенді Алтай (Үлбі, Уба, Иванов жоталары) ж/е ... ... ... Сарымсақты, Күршім, Атасу т.б. жоталар) ... ... ... ең биік жері 4506 ... ... сол жағын белесті
Қалба жотасы (1608м., Шыңғыстау (1305 м), Сарыарқаның төбелі жазық ... алып ... ... ... ... ... Тарбағатай
(2992м) ж/е Сауыр жоталары орналасқан. Таулы өлкелерде мұздықтар шоғыры көп
кездеседі.
Оңтүстік Алтай мен ... ... ... ... ... ... ... Зайсан қазан шұңқыры қалыптасқан,
бұның ең терең орталық бөлігін Зайсан көлі алып ... ... ... ... ... ... жағында ғана кездеседі.
Ертіс өзені облыстың территориясын ... ... ... ... өтеді де, оны Батыс Сібірдің солтүстік, мұнайлы
бөлігімен жалғастырады. ... ... ... ... ... жол ... оңтүстік-шығыс, көмірлі металлургиялы бөлігіне, ал Аягөз ... ... ... ... ... Қазақстан мен Орта Азияға
шығуына жол ашады.
Облыста пайдалы ... ... ... ... ... ... ... құрамында қорғасын, мырыш
ж/е мыспен қатар алтын, күміс, молибден, вольфрам, титан, ... ... ... ... да ... Әсіресе Кенді Алтай, Қалба, Оңтүстік
Алтай жоталарының қойнауы өте бай. Көмір (Кендірлік ... ... ... ... ж/е ас ... ... ... (тас, ізбес тас, мәрмәр, гипс
т.б.) отқа төзімді ... ... ... ... кездеседі.
Шығыс Қазақстан облысының климаты тым континенттік, ... ... ... арта ... Тау ... мен ... климаты ылғалдылау келеді. Қысы суық, жазық өңірінде ... өте ... ... ... ... жазықта -16-190С, тауда
ж/е тау аралық ... -260С. Жазы ... ... ... ... ... ... жағында 19,60С, оңтүстігінде 23-240С. Атмосфералық
жауын-шашын мөлшері біркелкі емес: батыс жазық өңірлерінде 150- ден ... ... ... ... ... ... жер беті ағын ... бай, әсіресе
облыстың Алтайлық бөлігінде өзендер мол. Қазақстанның ең ірі ... ... ... ... ... ... ... басталатын Күршім, Нарын,
Бұқтырма, Үлбі, Уба, Шар, Қызылсу т.б. өзендер Ертіс өзеніне құяды. Облыс
жері гидроэнергия қорына өте бай, ... ... ... ... ... ... ... ең ірі-Бұқтырма бөгені, Өскемен
бөгені, салынған. Облыс көлге бай. Ірі ... көлі ... ... ... 5-ші орында), Марқакөл, Таулық бөлігінде шағын, ... ... көп ... Облыс жерінде жер асты суы қоры мол.
Шығыс Қазақстан облысының ... өте ... ... биік ... ... ... қазаншұңқырлары, Семей өңірінің жазық даласы
кіреді.
Рельефтің сипатына қарай Қазақстандағы ... төрт ... ... ... бөлік. Мұнда таулы үстіртгермен ... ... әрі ... ... ... түрі кең ... ... таулы
үстіртер жан-жағынан тілімделген биік ... ... ... ... ... ... 2200 м, Укок тау қыраты мысап
бола алады.
2. Батыс бөлік. Мүнда рельефі ... ... көп ... Олардың
төбелері доғалданған болады да беткейлері көлбеу келеді.
3. Оңтүстік бөлік. Оған едәуір ... алып ... ... ... ... ... Оңтүстік Алтай жоталарының оңтүстік беткейлері
тік ж/е ... ... Тік тау ... мен оның ... ... рельеф біршама жазықтау келеді.
4. Қалба жотасы. Бұл өз алдына бөлек ... Ол ... ... тау ... ... Жота жемірілген, кей
жерлерінде шыңдары ... ... ... ... ... тауы ... ... оның Қазақстандық бөлігі де герцин
қатпарлығында жаралған; плиоцен-төрттік кезеңдерде жарылыс жүйелеріне,
жоталарға және тауаралық ойыстарға ... ... ... ... қиып ... ... палеозой саздарынан, кремнийлі
тақтатастардан және ... ... ... ... ... мырыш, қалайы, мыс, вольфрам, күміс, ... ... ... және Күршім жоталары ауданында алтын және сирек ... ал ... ... және ... ... ... Өлке өзен торларына бай,
ең ірісі ... ... ... ... ... ... басталса, Зайсан ойысына қараған жағында шөлейт ... Дала ... ... ... шалғыны, тайгалы-ормандық
таулық тундра және мәңгі қар белдеулері орналасқан. Табиғат ресурстарынан
өлке рудалы пайдалы қазындыларға, су энергиясы және ... бай. Өлке ... ... ... ... ... бау-бақша және мал
шаруашылығы ... Үш ... ... ... ... ... ... Алтай провинциясына Қазақстанның
шығыс шекарасы ... ... мен ... жоталарының оңтүстік-батыс
беткейлері, Уба, ... Үлбі ... ... Жоталардың құрылымында
палеозойлық шөгінді, метаморфтық және вулканогендік жыныстары ... ... ... сұр ... ... ... таулық орман,
таулық шалғындық өсімдік жамылғылары ... ... ... ... ... ... ... Оңтүстік Алтай провинциясы негізін Оңтүстік Алтай жоталар жүйесі
қүрайды. Алтайдың басқа ... ... ... ... ... шоғырланған. Тау бөктерлерінде
егіншілік, мал шаруашылығы дамыған. Туризм және альпинизм орталығы.
Соңғы Қалба ... ... ... ... ... Абс. ... 1608м. ... палеозой тақтатасы, құмтас және
интрузиялық жыныстардан түзілген. 800-1200метрге дейінгі биіктегі қызыл-
қоңыр және қара ... ... ... одан ... қарағай, қайың,
терек, субальпі шалғыны өседі.
Сауыр-Тарбағатай облысындағы Зайсан провинциясы Алтай және ... тау ... ... ... ... қазан шұңқырына сай келеді.
Палеозойдың ... ... ... ... 1600-1700метрге шөккен,
оның бетін жоғарғы бордың, палеогеннің, неогеннің және төрттік ... ... ... ... ... шөл және ... ... келеді. Суармалы егіншілік, мал шаруашылығы дамыған.
Бұл облыстағы Тарбағатай провинциясы ендік бағытқа жақын ... ... ... Провинция Зайсан қазан шұңқыры Балқаш-Алакөл
ойысынан бөліп түрады. Палеозойдың шөгінді тақтатас, әк ... ... ... ... құм ... ... бөлігі силур және кембрий дәуірінің
күшті дислокацияланған вулканогендік интрузиялары гранитінен түзілген. Тау
етегіндегі ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылады.
Ал Сауыр провинциясы Қазакстанның шығыс ... ... ... Абс. биіктігі 3816 м. Палеозойлық тақтатас, әк тас, ... ... ... төзілген. Жотаның үгілуге ... ... ... жақпар тасты келеді. Солтүстік беткейінде жалпақ жапырақты
орман, тау етегінде және оңтүстік беткейінде дала және ... ... ... ... ... Сарыарқаның шығысындағы Шыңғыстау жотасын
қамтиды. Солтүстік ... Шар ... ... ... ... ... ... бөліп тұрады. Шығысында Зайсан тау аралық қазан
шұңқырына, оңтүстік-шығысында ... ... ... ... Шыңғыстау антиклинорийі үстінде түзілген. Бозғылт қызыл-қоңыр
топырақ бетіндегі бетегелі-жусанды-бозды өсімдіктер ... ... ... мен ... ... ... ... облысының климаты тым континенттік, оңтүстік-
шығысына қарай континенттігі арта түседі. Шығыс ... ... ... ... ... ... ... солтүстік-шығысында ж/е оңтүстігінде биік таулардың жатысы
климатының ... ... ... Тау ... мен төменгі
беткейлері ылғал, ал иен жазық бөліктеріне Орталық Азия мол ... ауа ... ... әкеледі. Қысы суық әрі ұзақ, ... қар ... ... Қыста Сібір антисиклинорийі әсер ... ... ... ... арта түседі. Бұл жылдық
ж/е тәуліктік ауа температурасының аз уақыт ішінде күрт ... ... ... бір ... ... ... өту ерекшелігінен
байқалады. Қысқа, ылғалды, жылы ... ... ... тез ... ... айының аяғында да түнгі аяздар болуы мүмкін. Күзде температура шұғыл
ауытқып, үсік жаңбыр, қарлы жаңбыр ... ... үсік ... ... бірінші
жартысында байқалады.
Қысы суық әрі ұзақ, жазық өңірінде қар жамылғысы өте жұқа. Қаңтардың
орташа темперетурасы жазықта -16 -190 С, ... ж/е ... ... ... ... кейде -550 С-қа дейін барады. Қаңтарда ауаның
орташа температурасы Өскеменде 16,20 С, Семейде 17,10 С. ... ... қар ... ... 40-50 см, ... -2-2,5; ... 20-25 см. Жазы ... батыс бөлігі қуаң. Шілденің орташа
температурасы ... ... 19,60 С, ... 23-240 С. ... ... ... 400 С-қа ... көтеріледі. Шілдеде ауаның
орташа температурасы солтүстік ... 19,60 С, ... 23-240 ... ауаның абсолюттік максимумы 400 С-қа дейін көтеріледі.
Шығыс Қазақстанның ... ... ... жыл бойы күшті ... ал ... ж/е ... циркуляциялық режимнің өзгеруіне байланысты
тіпті күшейеді. Желдің орташа жылдық жылдамдығы 4-5 м/с, ... (тау ... ... 2-3 ... ... төмендейді. Таулар континенттік желдер
бағытына зор әсерін тигізеді. Жоңғар қақпасында күшті Ебі желі соғады (кей
кезде 70 ... ... ... ... ... ... жылдық жылдамдығы
3,7 м. Жалпы, облыс бойынша жыл бойына шамамен 20-30 күн ... ... 4-10, ал ... жылдары 14-18 күн ұзамай ... Ал ... ... 27 күн күшті жел тұрады. Бұл аудан республика бойынша ең
ұзақ әрі көп қайталанатын ... ... ... өйткені мұнда
жылына орташа есеппен алғанда 67 күн (ал кей ... 85 күн) ... ... ... ... ... ... жағдайлары - ... ... өте ... ... Алтайдың, Қалба жотасы мен
Тарбағатайдың қара ж/е қоңыр топырақты ылғалы ... ... ... үшін өте ... Зайсан қазаншүңқыры ... ... ... ғана ... ... ... ... қолдан суаруды керек етеді; оның есесіне қардың жұқа
түсуі кейде малдың жыл бойы ... ... ... береді.
1.2. Әлеуметтік – экономикалық ахуал.
Шығыс Қазақстан облысы Қазақстандағы экономикасы ... ... ... ... қорғасын, мырыштың негізгі бөлігін және ... ... ... ... ... ... ... металдар өнімінің біразын
осы облыс береді
Шығыс ... - ... және ... ... ... ... ... аудандарының бірі. Сонымен қатар, аудан экономикасында ауыл
шаруашылығы көрнекті орын ... ... аса ірі ... ... ... ... Қазақстан облысының экономикасында жақсы дамыған ... ... келе ... аграрлық-өнеркәсіптік кешенмен ұштасқан.
Өнеркәсібінің басты саласы - түсті металлургия; ірі кәсіпорындары - ... ... ... ... ... ... ... Зырян қорғасын комбинаты, Ертіс полиметалл комбинаты, Белогор
кен байыту (Ақсубұлақта) және Шығыс Қазақстан мыс-химия ... ... ... ... ... кен орындары мен
кәсіпорындар Кенді Алтайда, Ертіс аңғарында, Оңтүстік Алтайда және Қалба
тауында ... ... ... және ... мен ... ... көп қажет ететін түсті металдар өндірісі - осындағы өнеркәсіптің
мамандаушы салалары болып табылады. Облыс түсті ... ... ... ... сипатталады. Рудалық шикізатты комплексті игеру
облыстың түсті металлургиясының ең басты мақсаты ... ... ... ... ... ... облыста
(Өскемен, Риддер, Ертіс комбинаттарында) ... ... ... бояу ... ... Облыс өнеркәсібінің бұлайша
мамандануы оның жер қойнауындағы көп компонентті түсті металдарға ғана емес
сонымен қатар, ... ... ... болуына да байланысты. Ертіс пен
оның оң жақ салаларына арзан электр энергиясын өндіретін бірқатар су ... ... ... ... ең ... - Бұқтырма, Шүлбі және
Өскемен су электр станциялары. Бұған қоса, бірқатар қалаларда жылу электр
станциялары жұмыс ... олар су ... ... ... ... ... ... орасан зор электр энергиясының басты түтынушысы полиметалл
өнеркәсібі. Бұл өнеркәсіптің кенді өндіруден бастап, қорғасын, мырыш, ... ... да ... кездесетін металдар өндірісіне дейінгі ... ... ... бөлініп шығатын күкіртті газдарды пайдалану
есебінен газдарды кәдеге жарату ... ... ... ... ... ... ... бар. Негізінен тау-кен жабдықтарын, электр
станциялары үшін конденсаторлар мен аспаптар ... ... ... саласы
да түсті металлургиямен тығыз байланысты. Өндірістің энергияны көп ... ... ... ... ... ... мен ... кейінгі жылдары Өскемен өнеркәсіп торабының қалыптасуы Кенді
Алтайда көп салалы түсті металлургияның ... ... ... мұнда
ірі қорғасын-мырыш және ... ... Бұл ... полиметалл концентраттары мен Зыряннан, ал титан-магний
шикізаты Оралдан әкелінеді. Өскемен ... ... ... ... ағаш ... ... және жеңіл өнеркәсіп орындары бар.
Риддер және ... ... ... ... ... ... торабтары болып саналады. Риддер өнеркәсіп торабында түсті
металлургияның толық ... ... ... ... ал Зырян өнеркәсіп
торабында - полиметалл кендерінің ... ғана ... одан ... ... үшін ... қорғасын-мырыш комбинатына жөнелтіледі. Екі
өнеркәсіп торабында да ... және ... ... ... ... жасау және жөндеу өнеркісібі негізінен облыстың өз мұқтажын
өтеуге ғана бағытталған, бұл салада ... ... ... ... ... ... шығару басым. Ірі кәсіпорындары -
Семей кеме жөндеу-жасау кәсіпорындары, ... ... ... ... бұйымдар зауыты, Өскемен темір-бетон, ірі панельді ... ... ... осы ... ірі ... қатарына
жатады.
Орман және ағаш өндеу өнеркәсібінің үлес салмағы Республиканың өзге
облыстарына қарағанда, Шығыс Қазақстанның өнеркәсіптік кешенінде әлде ... Бұл ... ... қоры мен ағаш ... ... ... орын алып отыр ... болады. Үлбі өзенінің аңғарында ағаш
дайындау айтарлықтай көлемде жүргізілсе, ... ... ... аңғарында және Бедағаш даласындағы қарағай орманында шамалы
мөлшерде жүргізіледі. Ағаш ... ... үшін ... Риддер, Зырян,
Шемонайха мен Семейде ағаш өңдейтін ... ... Олар ... ағаш бұйымдарын, есік қораптарын, терезе жақтауларын
шығарады. ... ірі ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік кешенінде мал шаруашылығы
жетекші роль атқарады. Мұндағы кең байтақ дала мен тау ... ... ... ... жағдай туғызады. Шабындықтар да кең
алқаптарды алып ... ... ... Бұқтырма, Нарын өзендерінің
жайылмасындағы суармалы шалғындар ең жақсы пішендіктер болып саналады. ... ... ... мал ... ... балансында көрнекті орын
алады.
Облыстағы мал шаруашылығының негізгі саласы - ... ... Ол ... сол жақ ... ... ... шұңқырында
Оңтүстік Алтайдың, Сауыр мен Тарбағатайдың бөктерінде, ... ... ... ... ... дамыған. Облыстың барлық жерінде сүт-ет
және ет-сүт бағытында ірі қара өсіріледі. ... ... көп ... ... мен ... оңтүстік баурайында омарта шаруашылығы
дамыған. Хош иісі ерекше дәмі және шипалы қасиеті үшін Алтайдың тау ... ең ... ... бірі ... ... Ауданның таулы бөлігінде
мал шаруашылығының ерекше саласы - ... ... ... Ауданда табынды
жылқы шаруашылығы да өркендеген. Шошқа өсірудің де біраз маңызы бар.
Шығыс Қазақстанның егіншілігінде ... ... ... ... ... Ертіс бойындағы далаға, Кенді Алтайдың Қалба жотасы мен
Тарбағатайдың бөкетерлері мен аңғарларына орналасқан. Ертістің оң ... ... ... ... бөктерінің Шемонаиха тұсындағы
орманды далада жыртылған жерлер тұтас алқапты алып ... ... ... күнбағыс басты орын алады. Бұл дақылдың
Республикадағы негізгі егісі осында орналасқан. Оның әр ... ... ... 10 ... ... жиналады, оны ұқсату үшін Өскеменнің май
шайқау зауытына жөнелтіледі. ... пен ... ... ... ... мен ... бөктеріне тараған.
Ауыл шаруашылық шикізаттарын ұқсату негізінде ірі Семей өнеркәсіп
торабы өсіп шықты. ... ... ... - ет ... ... байланысты былғары мех комбинаты. Сонымен қатар , өнеркәсіптің басқа
да салалары дамып ... ... таяу ... ... ... және ... салаларын дамытуға маманданған қуаты шағын Аягөз өнеркәсіп ... ... ... комплексінде жеңіл және тамақ
өнеркәсіптерінің маңызы ... ... ... ірі ... - ... ... фабрикасы, Семей былғары-мех өндірістік бірлестігі, Семей мәуіті-
шұға комбинаты, Семей ... ... ... фабрикасы, Өскемен киім
тігу бірлестігі жасанды жібек комбинаты. Тамақ өнеркәсібінде ет өндірісінің
маңызы ерекше. Семей ет-консерві ... осы ... ... ... бірі. Облыс экономикасында балық өнеркәсібі елеулі орын алады.
Ірі кәсіпорындарының бірі - ... ... ... ... ... ... электр энергиясын
өндірудегі аса ... ... ... ... ... ... Риддер СЭС-тер каскады, Өскемен СЭС-і, Бұқтырма СЭС-і, Семей,
Өскемен СЭС-тері т.б. біртұтас Алтай энергетикалық жүйесіне ... ірі ... ... ... ... Риддер, Зырян.
Көлігі. Шығыс Қазақстан облысында темір жол, ... су және ... ... ... ... ... Сондықтан, облыстың табиғи
ресурстарын игеру, ... ... ... ... ... ... жаңа ... және автожолдарының құрылысын қажет
етпейді.
Территориясындағы темір жолдың ұзындығы 1200км., жүк айналымы ... ... ... ... орын ... Жүк ... ... маңызы күшті; басты пристаньдары - Семей, Өскемен, Серебрянск.
Тас жол облыстың Өскемен, Семей ... ірі ... ... ... бас қаласы Астанамен байланыстырады. Маңызды
автомобиль жолдары: Семей - ... - ... ... - ... -
Алматы, Аягөз – Бақты - ... - ... Тас ... ұзындығы
16,3 мың км.
Облыс пен Москва, Алматы, Ташкент, ... ... ... ... ... арасында тұрақты әуе қатынасы бар.
Шығыс Қазақстан облысының шаруашылығы ... ... ... байланысты. Өзінен түсті металдар, құрылыс материалдары, ағаш, мал
шаруашылығының өнімдері, дәл приборлар және ... ... Өзі ... ... (Екібастұздан), мұнай (Сібірден), қара металды,
машина және өндірістік жабдықтар ... ... ... ... ... ... және Оңтүстік Қазақстаннан) алады.
Облыстағы аса маңызды ... ... бәрі ... ... ... солтүстік-батыс бөктерімен аңғарларында
халық айтарлықтай жиі қоныстанған. Климат ... ... ... әрі ... ... ... да ... жиі қоныстанған. Облыстың
мұндай халық жиі қоныстанған аймақтарындағы ауылдар да үлкен болып келеді.
Олар көбіне тау ... ... мен өзен ... кейде -
су айрықтарына орналасқан.
Алтайдың биік таулы ... мен ... ... ... ... ... ... сирек қоныстанған. Мұнда ұсақ, көп жағдайда мал
фермаларының маңына орналасқан маусымдық елді мекендер басым. ... ... ... ... тау бөктерлері, Тарбағатайдың беткейлері мен Зайсан
қазаншұңқырлары халықтың орналасу тығыздығы жөнінен біршама ілгері ... ... ... ... Қазақстанда қала халқының үлес
салмағы күшті өсті. Бірақ ол облыстағы ... ... ... ... Қала ... үлес салмағы облыстың шығыс, неғұрлым өнеркәсіпті
таулы бөлігінде едәуір жоғары. Мұнда ... ... ... мен ... ... ... қазбаларды өндіретін жерлер,
кеніштерде, байыту фабрикалары мен металлургия зауыттарында ... ... мен қала ... ... өсіп ... 861 ... жалпы білім беру мектептері (онда 297,2мың оқушы
оқиды), 30 техникум т.б. орта білім беру оқу ... ... және ... оқу ... ... студент) бар.
1.3. Туристік индустрия және инфрақұрылым.
Бүгінгі таңда Шығыс Қазақстан облысында 38 ... ... ... Оның ... 18 Семей қаласында, 18 Өскеменде, Риддерде жұмыс
атқарады.
Бұл фирмалардың негізгі ... ... шет ... ... Азия
елдерінен Иран, Сирия, Израиль, әсіресе ҚХР мен БАЭ және Түркиямен тығыз
карым-катынас ... Ал ... ... ... Австрия,
Венгрия, Франция, Чехия, бірақ басым көпшілігін құрайтындары Германия мен
Ресей.
Шетел ... ... тек ... Шығыс Қазақстан аңшылар
және балықшылар бірлестігі ғана айналысады. Ал ішкі туризммен тек ... ... ... фирмалары ғана айналысады. Қорыта келе,
Шығыс Қазақстанда шетел туристерін ... ... ... бола тұра ... инфрақұрылым деңгейі төмен ... ... ... ... |
|1.Агат-1 ... ... ... |Германия, Турция.|
| ... к-сі, 38. Тел. 660-547. | ... ЛТД ... Б.Н.Абдуллаев, Өскемен, |Сирия, |
| ... ... к-сі, 16. ... ... |
| |тел. 256-053 |БАЭ, |
| | ... ... |0027 (Б), ... Семей, Абай |ҚХР.ГЕрмания, |
| |пр., 3, офис 85, тел. 622-278 |БАЭ. ... |0028 (Б), ... ... ... |
| ... к-сі, 2, офис 18, тел. |ҚХР, БАЭ. |
| |272-731 | ... Қазақстан |0312 (А), А.Г.Калмыков, Өкемен, |Шет ел туристерін|
| ... к-і, 89. ... ... |
|аңшылар және | | ... | | ... | | ... Гармония |0187 (а), ... |ҚХР, БАЭ, Иран |
| ... | |
| ... ... 3, т. 624778 | ... Гауһар |0322 (А), Г.К.Тамбетова, ... |
| ... к-сі т. 450644 | ... Гион ... ... ... |ҚХР, Түркия, Иран|
| ... ... к-сі ... | |
| ... | ... ... ... ... ... |ҚХР, БАЭ |
| ... к-сі 8, ... | ... ... В |0029(Б) Е.Ю. ... ... |БАЭ, ... |
| ... ... 16. т. 256053 ... ... Достық Трэвел |0071 (Б), К.К.Момбаева, Өскемен |ҚХР |
| ... к-сі 29, ... | ... ... и Ко ... ... ... |ҚХР, Түркия, БАЭ |
| ... к-сі 16/46 | ... ... ... ... Өскемен, |ҚХР, Германия, |
| ... к-сі 29, ... ... БАЭ ... ... |0101(Б), А.Н.Ковапенко, Өскемен ... |
| ... 97, т. 645525 ... Франция |
|15. Паспортист |031 1(Б), ... ... |ҚХР, ... |
| ... ... 26, офис 232, | |
| ... | ... ... ... ... ... |Ішкі туризм |
| ... 16 б, офис 36, т. 25397 | ... ... и Ко ... ... |ҚХР, Германия, |
| ... ... 68, ... |Ресей ... ... и К |0361 (В) ... |ҚХР, ... |
| ... ... 50, ... | ... ... |0031 (А), ... ... ҚХР |
| ... к-сі, ... | ... Саяхат |0061 (Б), ... ... |ҚХР, |
| ... ... ... с., | |
| ... ... 4, т.22502 | ... ... |002 1(А), ... ... |ҚХР, ... |
| ... 9, т.422534 | ... ... |0051 (А), ... ... ... ... |
| ... 26, ... ... |
| | ... БАЭ ... Старые друзья |0314(5), С.А.Дерновой, Семей, |ҚХР, БАЭ |
| ... 82а, ... | ... ... |0077(Б), С.Н.Оспанова,Семей, |Санкт-Петербург |
| ... ... к-сі 26, ... |ҚХР ... ... ... ... ... ... Түркия,|
| ... ... ... ... ... | ... ... | | ... Шахмаметьева |036(Б), С.А.Шахмаметьева, ... БАЭ, |
| ... ... ... үйі, ... ... |
| ... ... ... ... ... Өскемен |Ішкі туризм |
|кәсіпкер ... | ... ... ... ... Өскемен, |Германия, |
| ... 22, ... ... |
| | ... ... ... облысында туристік шаруашылықтың 3 объектісі жұмыс істейді:
- туристік база;
- туристік қонақ үй;
- атты ... ... ... ... ... ... ... құрылған). Өскеменнен 120
км. қашықтықта ... су ... ... ... ... 500 м. ... Қалба жотасында орын тепкен. 486 орны ... мен ... ... ... ... ... қызмет
көрсетеді. Мұнда 2-3 орындық номерлер, асхана, клуб, спорттық ... ... жаға жай, ... ... ... ... жүк ... камерасы бар.
9-14 күндік жаяу, сонымен қатар екінші категориялы ... ... 7 ... ... балалар мен атаналарға,
оқушыларға, жастарға қызмет көрсетеді.
"Турист" қонақ үйі (1976 ж. салынған) ... ... 259 ... бес ... ... бүкіл жыл бойы үзілмей қызмет көрсетеді. ... ... 2-3 ... ... 28 орны бар, ... ... кино ... жеңіл мәшинелер тұрағы, жүк сақтайтын камера бар.
Мынадай ... ... киім ... және ... ... ... ... такси шақырту, тұрмыстық құралдар пайдалану т.б..
Қонақ үйдің айналасында жағажайлар және балық аулауға қолайлы орындар
бар, ... ... ... жолдар тарайды:
«Өскемен-мәдени орталық»
«Тасты таулар түсында»
«Күн мен су өлкесінде»
«Алтай қысы»
«Алтай ... ... су ... ... қаласының қонақтарын «Турист» атты қонақ үйі қабылдайды.
Бағдарламасында: Семей қаласының ... мен ... ... ... ... ... ... «Семей мәдени орталық», «Ертіс жағасындағы қала»
атты экскурсияларды ұсынады.
Шығыс Қазақстанның сарқылмас табиға ендік байлығы химиялық құрамы ... ... ... ... ... ... бар ... жатқан көлдері, әр
түрлі климаты мен көрікті жерлері - жергілікті курорт-санторий жүйесін
дамытуға өте ... ... ... ... емдеу факторларына
қарай минералды сумен, шипалы балшықпен, ... ... ... санаторий-курортында климатпен емдеудің бірнеше ... Олар ... ... ... ... жаяу ... ... пайдалануда.
Рахман бұлағы.
Теңіз деңгейінен 1760 м. биіктікте Алтай тауларының құрсауында,
табиғаты әсем екі ... ... ... бұлағы курорты орналасқан.
Жердің астынан атқылап шыққан ... ... ... ... ... полиартрит, сүйек аурулары, бұлшық ет, радикулит, омыртқа, жүйке
жүйесі ауруларына ... бір ... ... суы ... ... аз минералданған азотты-
кремний емдік сулары тобына жіктеледі және құрамы жағынан ... ... ... ... ... ұқсас келеді, бірақ өзінің емдік
қасиеттері жөнінен ана құрылым артады.
Радонды су Орталық жүйке жүйесінің, жүрек тамыр жүйесінің ... ... мол әсер ... ... суды ішу - ... ішек
ауруларына ем. Курорттың негізгі емдеуші факторы - ... Ол ... ... ... ... үлкен жетістіктерге апарады.
Рахман бұлағының өз тарихы бар. 200 жылдан астам уақыт бұрын аңшы
Рахман ... ... ... ... ... ... екі күн
жүріп отырып буы шығып тұрған маралды көреді. Оны өлтіріп, бірінші оғы
тиген ... ... ... ... ... ... ... қасиетін
өзіне пайдаланып көреді. Күніне үш рет шомылып ол бір апта ... ... бойы ... ... ... ... Ф.Геблер «Рахман бұлағы» ... су ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету
деңгейі әр түрлі, барлық жағдайлары бар коттедждер ұсынылады. Бұл 14 адамға
есептелген екі қабатты котедждер.
Жоғары комфортабельді 5 бір ... ... бар. ... ... ... ... 3 рет ... Әсіресе ұлттық тағамдар
демалушылар көңілінен шығады.
Курортта демалыстың активті түрлерін ... ... ... ... атқа міну ... ... ... Қыстың күндері
шаңғы тебуге мүмкіндік бар.
Табиғатпен тілдесу және шипалы су шаршап ... ... ... ... келтіріп, ұмытылмас естеліктер қалдырады.
«Рахман бұлағы» курортындағы баға мөлшері ... ... ... ... ... бағалар төмендетілген. Демалу ұзақтығы -
21 күн. ... ... ... ... 480 км. қашық орналасқан.
Транспорт мұнда әрбір 5-9 күн сайын қатынайды.
Риддер санаторииі.
Лениногор ... 25 км. ... Үлбі ... ... ... ... континенттік. Қысы суық, жазы салқын. Орташа ылғалдануы ... таза ... ... ландшафт дем алып, ағзаны сауықтыруға
аса қолайлы. Санаторий 300 орынға есептелген. Негізгі емдік ... ... ... Ем ретінде жасанды емдік су қабылдау, магнитотерапия,
физиопроцедуралық ... ... ... ... ... ... ... кеңейіп, жаңа тәсілдер енгізілуде. Мысалы, емдік физкультура
және массаж, аэросолярий, электроемдеу, диагностикалық лабораториясы ... ... бұл ... өте көп ... ... ... ... фито
бар ашылды.
Санаторий негізінен тыныс жолдары ауруларын, қан айналысы жүйесі
ауруларын, жүйке жүйесі ауруларын емдеуге ... ... ... қызмет көрсету сапасының жоғарылығы, мәдени
шаралардың ұйымдастырылуы, өзеннің жағасында орналасуы
санаторийдің дем алушылар арасында ... атқа ие ... ... ... 4 ... 15-ке ... ... балалар мен ересек
адамдарды қабылдайды. Дем алушылар бес ... ... екі ... ... Өскемен қаласының «Защита» станциясынан «Үлбі» станциясына
дейін жетіп, әрі қарай транспортпен санаторийге дейінгі жол.
Шығыс Қазакстан ... ... ... ... ... қалалар мен қала үлгісіндегі елді
мекендер бар. Олардың 2/3 ... ... ... ... - ... ... ... Шығыс Қазақстандағы қалалардың көпшілігінің және
қала үлгісіндегі қоныстардың бәрінің дерлік дамуы ... ... ... ... олар ең ... ... Алтайда және
Ертістің оң жақ жағалауына айтарлықтаи жиі орналасқан. Өскемен, ... ... т.б. ... дәл ... ... Боко, Ақжал, Әуезов
секілді қала ... ... ... ... ... және ... кен ... бай Қалба жотасының баурайында пайда болған. Кейбір
қалалық елді-мекендер темір ... жүк ... ... немесе ауыл
шаруашылық аудандары мен ағаш өңдеу орталықтары ретінде өсіп шыққан. ... Шар, ... ... ... - ... Путинцево,
Қаракөже жатады. Алайда облыстың ең ірі қалалары облыстық орталығы ... ... - ... ... ... ... ... Алтайдың аса ірі
өнеркәсіп және көлік жолы торабы. ... - ... ең ... ... Екі ... ғасырдан артық тарихы бар қаланың іргесі 1720
жылы Үлбі ... ... ... ... ... ... ... пайда
болған. 1868 жылы уездік қала болып белгіленді. 30-40жыл ... соң ... ролі ... соң оның жүк ... ... және сауда орталығы
ретіндегі маңызы арта түсті. Оны кезінде «Кенді Алтай қақпасы» деп ... ... ... Алтайды және Оңтүстік Алтайдың біраз бөлігін
зерттеуге және ... ... ... бәрі ... ... ... ... - Қазақстандағы түсті металлургияның ... ... ... ... ... ... ... мен мырыштың едәуір бөлігін өндіреді. Сонымен қатар машина жасау,
тамақ, жеңіл және ағаш өңдеу өнеркәсібі дамыған.
Республикадағы халқының саны, жер ... ... ... орын ... облыстың орталығы.
Мәдениет сарайы, мәдениет үйі, Жамбыл атындағы драма театры,
кинотеатрлар, ... ... ... ... ... екі
қалалық парк, туристік база, тарихи-өлкетану, өнер мұражайлары бар,
кұрылыстың дені ... оң ... ... Қала ... ... құрылған.
Риддер 68,9 мың ... бар. ... ... ... аса ірі ... ... және сирек кездесетін металдар қорытатын
Өскеменнен кейінгі ... ... Ол Үлбі ... ... ... тау ... ... мен Бытруха шоқылары арасынан ирелеңдеп
өтетін Иванов жотасының бөктерінде орналасқан. Қала 1786 жылы ... ... ... ... - ... полиметалл кен орнын ашушы ... ... ... Ауыл ... маңындағы қарағай
орманында климатымен және қымызымен ... ... ... ... санаторий
және демалыс үйлері салынған.
Абай мұражайы.
Абай Құнанбаевтың әдеби-мемориалдық мұражайы Семей қаласында, ... ... ... жүрген үйде, ұлы ақынның 95 жылдығы ... ... - Абай ... ... ... Онда ... жас шағы, өскен ортасы, қазақ фольклоры мен әдебиеті, ежелгі Греция
мен Шығыс ойшылдары, орыстың озық ойлы ... ... ... Орта Азия мен ... ... ... ... жөнінде бөлімдер бар. Мұражайда Абайдың өзі пайдаланған бірсыпыра
заттар бар. Ұлы ақынның ... ... саны ... ... мұражайы.
Қазақстанның тарихи-өлкетану мұражайларының бірі. 1883 жылы саяси жер
аударылғандар Е.П.Михаэлис, А.А.Леонтьев, П.Д.Лобановский, ... және ... ... ... ... ... Ол он жыл бойы осы комитеттің қол астында болды. 1893 жылы
бастауыш білім беру қамқорлығына ... 1927 жылы ... өз ... ... болып бөлінді.
Мұражай экспонаттары негізінен үш бөлімнен тұрады: табиғат, совет
дәуіріне дейінгі кезең, совет қоғамы тарихы. Онда 35 ... ... ... мың ... аса ғылыми әдебиет бар.
ІІ бөлім. Аймақтың туристік-экскурсиялық ресурстар сипаты және оны игеру.
2.1. Туристік-рекреациялық ресурстарға баға беру және ... ... ... ... ... ... бай
территория. Территория бойынша туризмнің әр түрлерін дамытуға ... ... ... ... ... ... ... табиғи-
рекреациялық объектілер орын алған. Олардың ... ... биік тауы ... ... ... сирек ұшырасатын Марқакөл көлі табиғаты ерекше.
Сауыр мен ... ... ... көлемі жөнінен 5-ші орын ... ... ... ең ірі өзен - ... ... қатар табиғаты
ерекше Рахман, Язь, Себі көлдері т.б. жатады. Тауда суының шипалы қасиеті
бар шипалы ... көп. Олар ... ... ... ... ... Барлық арасан т.б.
Шығыс Қазақстан табиғат жағдайлары бойынша алуан түрлі, өйткені оның
шағын территориясы ұсақ ... ... ... ... ... ... сондай-ақ тау арасындағы көлемді қазаншұңқырларды, айтарлықтай ... ... және ... кей ... мәңгі қар мен мұздықтар басқан биік
тауларды да қамтиды. Сондықтан жер ... ... ... ... алуан түрлілігі бұл облыстың табиғатына ерекше,
қайталанбас әсемдік береді.
Рельефі ... ... әрі өте ... ... оң жағы Кенді
және Оңтүстік ... ... ... үстірттері, тауаралық
қазаншұңқырлары алып жатыр. Ең биік жері облыстың ... ... ... шыңы, 4506м.). Кенді Алтайдың Уба, ... ... ... 2000 ... ... Алтайдың Нарын, Сарымсақты,
Тарбағатай Күршім, ... ... ... ... ... 3000 метрден
астам. Алтайда Үлкен Берель және Кіші Берель мұздықтары бар. ... ... кең ... ... ... ... Оның оңтүстігінде
Тарбағатай, Сауыр жоталары бар. Қазақстанның орманның жартысы дерлік осы
Шығыс Қазақстан облысында. ... ... ... жапырақты орман кездеседі.
Шырша аралас май қарағайлы орман таудың бөктерін ... ... ... ... ... ... ... орны. Адамдардың
денін сауықтырып тынықтыруға табиғаттың өзі де жағдай жасаған. ... 1760 м. ... ... тауларының құрсауында табиғаты әсем екі
көлдің аралығында «Рахман бұлағы» ... ... Ал ... ... ... ... қызмет көрсету сапасының жоғарылығымен
демалушылар арасында белгілі дәрежеге ие болып отыр.
Алтайдағы Қалба ... ... ... ... ... маңында
табиғаты әсем бірнеше көл бар. Қаладан 80 км, жерде тау ... ... ... ... ... ... әртүрлі бес көл
орналасқан. Әрбір ... ... ... ... ... қиып
қойғандай гранит қоршайды.
Шығыс Қазақстан гидрографиялық торы жиі. Көлемі 1 га-дан асатын жалпы
аумағы 896 шаршы км. 1968 көл бар. ... ... ... және оның салапары:
Қалжыр, Күршім, Бұқтырма, Үлбі, Уба. Ертіс оңтүстік-шығыстан солтүстік-
батысқа ... ағып ... ... ... ... ... суы мол, ағымы қатты келеді.
Ертіс бойында ерте кезде өмір сүрген халықтардың ізі қалған. Тастан
жасалған ... ... ... ... ... ... бәрі осы маңда ... ... ... ... ... (Өскеменнің қасында) жоңғар ханы Абылай ХVIIғ. ... ... Бұл ... 1760ж. ... Охей ... ... ... енгізді. Мұнан бүкіл Ертіс
өңірінде кездеспейтін ғажап картина галлереясы - ежелгі ... ... ... ... ... Олардың творчестволық мұрасы алуан түрлі.
Онда көбіне адамның, ... ... ... ... Тауда ешкілерін
аулауды бейнелейтін бүтін бір сюжеттер де бар. Осы шатқалдан 2000 ... ... ... ... ... оң ... түгел дерлік Кенді және Оңтүстік Алтай
таулары алып жатыр. Оның кейбір шыңдары теңіз бетінен 3000 ... ... ... ... және басын мәңгі қар мен мұз басып жатады. Сол жақ
жағалауында белес-белес аласа Қалба таулары созылып жатыр, Өлкенің ... ... ... мен ... тауы ... орналасқан.
Таулық өлкелердің ең төмен белдеуін таулық, дала, одан ... ... ... ... ... ... ... балқарағай,
самырсын) алып жатыр. 2000-3000 метр биіктіктегі беткейлерде субальпі ... ... ... ... ... ... тауының терең қойнауына
орналасқан. Ертіс өңірінің бұл ... ... ... ... ... мен өзен жағалаулары аққайың, қарағай, долана, шетен, некен-
саяқ шырша өскен аралас орман. Жоғары ... ... ... ағаштар
жойылып, олардың орнын қарағай мен балқарағай, ал солтүстік ... ... ... ... ... ... орман пайда болады.
Ал мәңгі мұз жатқан шыңның ... ... мен ... түгел
жалаңаш. Бұл арада жақпар тасқа ... тек ... қына мен мүк ... Оқта-тектес ғана жықпыл-жықпылдарда жармаса өскен жатағана
самырсындар мен ... ... ... да, бұл ... ... ... ... Сондықтан Шығыс Қазақстан ғалымдарды ғана
емес, көптеген табиғат әуесқойларын да, тынық орманда ... ... мен ... ... ... ... құштар етеді. Жидек түрлері
өте көп: қызыл, қара және ақ ... ... ... ... шетен
жидек, мүк, жидек, бүлдірген, әсіресе, қойбүлдірген көп.
Регион флора мен фаунаға өте бай. Жануарлар дүниесінен әсіресе терісі
бағалы ... көп. ... ... ... ... ... борсық, түлкі,
қасқыр ,аю, марал мекендейді. Тау ... да ... көп. ... ... ... ... ... архар, бұғы кездеседі. Сирек
аңдардың бірі марал, құсың 250 түрі мекендейді.
Шығыс ... ... ... жол, ... су және әуе, ... ... ... жақсы дамыған. Облыста туризмнің мейлінше
қарқынды дамуынан транспорт жағдайлары біршама ... ... ... ... 1200 км., тас жол ұзындығы 16,3 мың км., ал ... ... ... ... су туризмі үшін барынша
пайдаланылады. Ертіс өзенінің облыстағы басты пристаньдары - ... ... ... ... тас жол облыстың Өскемен, сияқты ірі
туристік орталықтарын Қарағандымен, Алматымен, ... бас ... ... ... автомобиль жолдары: Семей-Қарқаралы-
Қарағанды, Павлодар-Семей-Алматы, Аягөз-Бақты-Жалғызтөбе-Өскемен.
Облыспен Қазақстан қалалары, ТМД қалаларымен әуе жолы ... ... ... ... ... Свердловск, Омбы,
Қарағанды, Павлодар, Астана арасында тұрақты әуе қатынасы ... ... ... ... ... ... Ертіс өңірінің
жері ғажап сұлу. Бұл өңір тамаша демалыс орны ретінде ... ... ... ... ... шығанақ», «Мөлдір бұлақ» сияқты толып
жатқан санаторийлер, пансионаттар, лагерьлер бар. Жаз айларында бұл ... мың адам дем ... ... шығанағы» атты туристік ... ... ... ... оның бір ... ... көңіл сергітер көп нәрсе көруге
болады. Жаңа келгендерді лагерьден ... ... ... ... селосына апарады. Сол арада олар алғаш рет шатырда түнеп
шығады, ал ... - ... ... ... ... ішіндегі жалғыз аяқ
жолмен Язь көліне дейін барасыз. Ертеңіне сыңсыған ... ... ... су ... ... алып ... тау ... өтесіз, Көккөлде
су 45 метр биіктіктен сарқырап құлап жатыр. ... ... ... ұтымды
маршрут бойынша саяхатқа шығасыз да, Үлкен Берельдің мәңгі мұзды ... ... ... Қара Берельдің жағасымен жүріп отырып «Рахман
бұлақтары» курортының үстінен ... ... ... шолудың өзінен-ақ нағыз табиғат әуесқойы алдынан Алтайдың
талай тамаша сырларын ашатынын айқын аңғаруға ... ... ... ... ... орман ғажап.
Зайсан көлінің маңында ежелгі аңдардың мұнан 50 млн. жыл бұрын өмір
сүрген титанотерий, ... ... т.б. ... ... ... су ... станциясын салғанда үңгірден мамонттың және ежелгі
өгіздің сүйегі табылған.
Зайсан ойпатының бір тамаша жері - Зайсанның жағасындағы Чекельместің
сазды ... ... жел ... ... ... тұрпаты ғажап. Бұл ежелгі
заманның ескі сарайына, көне қаланың, мешіттің қақпасына ұқсайды. Бірақ бұл
арада ... ... ... Ерте ... бұл маңда адамдар тұрған - кейбір
құлаған ... ... ... ... ... сілемін
кездестіруге болады.
Ертіс Қазақстандағы ең ірі ... Өзен ... бай ... ... ... еткен. Екі жағынан биік жартас өзеннің сағасын қысып тұрады.
Өскемен түбінде тау ыспағынан суырылып шыққан Ертіс әрі ... ... ... ... ... қүятын өзендердің ең үлкені ... ... ... Үлбі және ... Бұл ... ең ... - Ертістің оң жақ саласы. Оңтүстік Алтайдың ... ... ... бұл өзен өте ... ... ағады. Өзеннің әрбір
бұрылысы табиғаттың көркем көрінісін бейнелейді. Өзеннің жағалауларында
биіктігі 100-200 м-ге жететін ... тік ... ... ... ... мен ... тау етегіне дейін өсіп, өзенге келіп тіреледі де, ... баяу ... оның ... ... ... ... тұрады. Өзендер мен
жыралар Бұқтырмаға жан-жағынан құйып жатады.
Ертіске құятын ... да тау ... ... ... ... ... сынынан өткізеді. Бірақ жастарды
жорыққа ынтықтыратының өзі де осы, өйткені ... ... ... ... ... ... ... сондықтан да Бұқтырма, Уба, Ульба
өзендерінің ... ... жаңа ... ... ... ... ... құятын басқа өзендердің суы тапшы болады. Көктемде
кемеріне ... бұл ... ... ... қалады. Бұлардың ішінде Буконь,
Қайыңды, Ұлан, Тайынты, Канайка және басқалары. ... бәрі ... ... ... ... су ... станциясы бұл өңірдің бүкіл ... ... ... Ол ... Қазақстан жерінің қойнауындағы мол
қазына ... ... ... ... ... болды.
Сонымен, Ертіс өңірі - алуан түрлі ғажап өлке, табиғат ... мен мән ... ... бірінен бірі асып түседі.
Шығыс Қазақстан облысында аңшылар мен ... ... көп. ... ... далаларда қояндар, қарсақтар, бөкен, ал
көлдер маңында жабайы шошқа көп мекендейді. ... ... және ... ... жатқан тоғайға ақтиін, ақшыл күзен, түлкі, ақ ... және ... ... ... Шаған өзенінің жағасындағы Қоңыр Әулие үңгірі
- қазақ даласында сирек кездесетін табиғат ескерткіші. Үңгірдің аузы тар,
ішінің ... 25, ... 100 м-ге ... түбі ... суға ... ... бетін мүк басқан қалың тас қорым жатыр.
Сонымен, ... ... тау, су, ... туризм түрлерін дамытуға
толық мүмкіндік беретін табиғи-рекреациялық объектілер мол, әрі өте жиі
кездеседі.
Қазақтың ... ... ... Абай ... ... ... ортасында
осы жерде, Шыңғыс таудың бауырында дүниеге келді. Ұлы ақын ... ... - ... ... ұлттық мақтанышы. «Атаңның ... ... ұлы ... ... қазақ мақалы. Бұл сөзді Абай жөнінде де
айтуға әбден болады.
Ұлы ақын Семейде оқыды, соңынан ... ... ... ... ... мен ... ... кезеңдері Семеймен байланысты. Бұл
күнде ақын әрі ойшыл Абайдың есімі, оған ... ... ... ... ғана емес, бүкіл республика мен елімізге әйгілі. Оның өлеңдері
мектепте оқылады, ол ... ... мен ... ... ... атына қойылған қала, орнатылған ескерткіштер бар. Әйтсе де ең басты
ескерткіш - ... адал ... ... ... ... ... бұлактары.
Рахманов бұлақтары - Шығыс ... ... ... шипалы, ыстық бастау. Оңтүстік Алтайдағы кішкентай техникалық
ойпатта, Арасан көлі жағасында, теңіз бетінен 1750 м, биіктікте ... - биік тау, ... ... ... ... өте ... ... терең тектоникалық жарықтардан шығып жатыр. Судың температурасы
35-420 С. Оның ... ... ... ... ... да, ... мүмкіндігі
18 ғ-дың аяғынан бері анықталды. 1925-36 жж.бұнда ... ... ... жол қатынасының қиындығынан кейін жабылып қалды. Онда жыл 12 ... ... т.б. ... ... ... дем ... негізгі емдеу факторы - көмір қышқылды, радонды су. ... ... 200 ... ... ... ... ... элементтер бар. Бұлақ суының тәуліктік өнімі 600 куб.м. ... ... ... буымен уланудан, түрлі жаралардан, асқазан ауруларынан,
ревматизмнен, гинекологиялық аурулардан, нерв ... мен ... ... ... өте ... судың көзін аңшы Рахманов 1763 ж. ашқан және судың шипалық
қасиетін анықтады.
Барлықарасан.
Барлықарасан - ... ... ... ... ... ... (4). Барлық тауының батыс жақ ... ... ... ... Бұлақтар карбонның гранит-порфирит жыныстарындағы
жарықтардан шығады. Суының температурасы 25-420 С, құрамы ... ... ... бай, ... мен бор ... (0,6 г/л.) ... 1,6-1,8 г/л. ... газдардың көбі (97-98%) - азот. Тәулігіне
225
куб.м. су ... ... ... ... суы жазғы балнеологиялық емханада
ауруларды емдеуге пайдаланылады. Судың тері және буын ауруларына ... ... - ... ... ... таулы аймағының алабындағы ірі
ағымды көл жағалауы шығанақтармен тілімделген тік құз ... ... ... сирек кездесетін көл. Теңіз деңгейінен 1434 м. биіктікте
орналасқан. Оның айдыны 500 шаршы км-ге жуық, ал ... 27 м.. ... ... ... мен тау қоршаған, көптеген койнау бар, суы ... ... ... Көл ... тау беткейінде қарағай, самырсын т.б.
орман ағашы өседі. ... ... ... өзен ... бір ғана ... ағып ... Суы ... мөлдір, балыққа бай. Таудағы аса көрікті көл
және оның әсем табиғаты көп адамдардың дем алып ... Азия ... ... ... ... Батыс Сібірдің континенттік, Моңғолияның қатаң континенттік
және Орта Азия шөлдерімен ... ... ... тоғысқан тұсында
орналасқан. Осындай географиялык, ерекше жағдайы, теңіз деңгейінен 1,5 км,
биіктікте жатуы және орасан су айдынының өзі оның ... ... ... ... ғажайып байлығы мен бөлек қайталанбас өзгелігіне
себепші. ... суда және ... ... ... ... және өсімдік ағзаларының 160 түрін санап ... ... тау ... ... ... 19 ... ... ал
зоологтар сүтқоректілердің 40-тан астам және құстардың 200-ден астам түрін
анықтаған.
Ертіс - Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... өтіп жатыр. Бұл дүние жүзіндегі үлкен
өзендердің бірі, оның ұзындығы 4331 км. Соның 1700 км-і, яғни, үштен ... ... ... бұл - ... суы мол, ең қуатты тұсы,
сондықтан да ... ... ғана ... ... да ... деп ... сонау ... ... ... ... Қара ... деп ... бұл өзен ... түскен соң арнасын кеңейтіп, Зайсан көлін құрады. Осы ... суы ... ... ... тар ... ал ... ... ағынын баяулатып, Батыс Сібір жазығымен солтүстікке қарай ағады.
Арнасы иір-иір, әртүсті тарамданып, көптеген аралдар жасап ... ... ... соң ... Обь ... өзінің 26 млрд. текше метрдей
суын ... ... ... алып ... мол алқапты ерте заманнан бері Ертіс ... ... ... ... кеме ... өзен бойының бай табиғаты
адамдарды ... ... ... Сондықтан да олар бұл өңірге ерте заманда-
ақ қоныстана бастаған. Бұқтырма өзенінің ... ... мен ... ... ... қазбалардан алғашқы қауым адамдарының
мекендерінің қалдықтары табылып отыр. Бұндай ... ... ... ... бірден-бір экскурсиялық объект болатындығы сөзсіз.
Ертіс өңірі - Қазақстанның осы аймағының табиғи мол байлығы жөнінде
көптеген ... ... ... ... ... ... Г.Потанин, В.Обручев, Н.Пржевальский өмір сүріп, қызмет еткен
өлке. Ертіс ... - ... ұлы ... ағартушы - Абай Құнанбаевтың отаны.
Ертіс өзені ... ... ... ... Өзен ... ... оның арнасы мен аумағы, табиғаты танымдық-
спорттық, ғылыми-тәрбиелік туризм түрлерін дамытуға мол ... ... ... ... ... ... ... су жорықтарын
ұйымдастыруға болады.
Рахманов су көзінен 10-15 км. жерде. Ақберелі өзенінің ... ... бар. ... қоршаған тау баурайында өскен кедір, қайың т.б. ағаш көп.
Берел мұзының қуатты табанына ағатын Ақберелі өзенінің ... тым ... ... ... ақбалшықты жынысты жуып өтеді. Осыдан барып оның ... да ақ ... ... ... да өзен ... деп ... ... Көккөл келіп қүяды. Шағын өзен 40-50 м, биіктіктен ... ... ... ... су ... кездеседі. Сондықтан да
туристер бұған назар аудармай өте алмайды.
Алтайдағы Қалба тауының ... ... ... Өскемен маңында
табиғаты әсем бірнеше көл бар. Қаладан 80 км. ... тау ... ... ... ... көл бар (5).. олардың көлемі, көркі, аумағы
әртүрлі. Қиып қалағандай керемет гранит ... ... ... ... тік ... еңкейе түскен тастары төңірекке ерекше көрік береді.
Бұл жер ... аса бай ... Екі ... ... жатқан сидаң граниттің
біреуін тесіп өткен жел мен су аумағы 30-40 метрдей тереңдігі 10 ... ... ... осы үңгірге су толады.
Арасан көлі.
Арасан көлі - Таулы Алтайдағы туристік ... бар әсем ... ... ... ... ... ауылынан солтүстікте 20
км. жерде, науа тәрізді тектоникалық ойыста орналасқан. ... ... 1,5-2 ... ... ... ... ... 1750 м.
биіктікте. Суы тұщы, мейлінше ... ... жоқ. ... ... сәуірдің ... ... ... ... ... тау ... және радонды ыстық су шығатын Арасан бастауы
құяды, ал одан ... сол ... ... ... басталады. Көлдің жар
қабақ болып келген жағасында қылқан жапырақты ... ... ... ... ... курорты орналасқан.
2.2. Туристік –экскурсиялық нысандар және оның құндылығы
Алтай таулары.
Алтай биік шыңдарын мәңгі қар ... биік ... ... халық
көптеген жоталарды белки деп ... ... ең биік шың - ... шекарасындағы белки Катунь жоталарында орналасқан. Қазақстандағы
Алтай ... ... ... ... ... және ... жотасы деп аталатын
батыс бөлігі кірген. Алтайдың ең биік ... ... ... ... ... бірте-бірте аласара береді де, ... ... ... ... ... ... сілемдері Ертіске жетіп, арғы
жағасына қарай созылып кетеді. Ол барған сайын аласара ... де, ... ... ... ... бұл бөлігі Қалба жотасына ұласады.
Алтай туризм рекреациялық ... үшін өте ... Биік ... ... құз, жартастар мәңгі мұз басып, қар көмкерген
тұтас жоталардың ... ... дем ... көзі ... ... ағаш ... жартысына жуығы осы Алтайда орналасқан. Алтай
ормандарында балқарағай, ... ... ... ақ қайың.
Қарағайлардың ... ... ... ақ тиіндер мен ала тышқандар,
қара аю, түлкі, қасқыр, ақ тышқан терісі, аса қымбат бұлғын сияқты ... ... ... белдеулер жапырақты бал қарағай мен майқарағай алқабы
басталады. Жоғары көтерілгенде тау ... ... Тау ... ... ... тау текелер жүреді.
Алтайдың ең басты байлығы жер қойнауының кені. Алтайда түсті металдың
мыңға тарта кен орны ... ... мыс, ... ... мырыш, күміс
және басқа металдар өндіріледі. Сондықтан да оның бұл бөлігі ... ... ... ... ... ... тартады», - деп жырлады қазақтың ұлы
ақыны Жамбыл.
Шынында да Алтай топырағы басқа кен ... ... ... ... ... мұнда да желілерде де, қорымдарда да кездеседі.
Маркакөл корығы.
Шығыс Қазақстанның алтын алқасының бірі - ... ... Бұл ... және онымен жапсарлас Орталық Қазақстан далаларымен Моңғол
шөлінің бүкіл байлығын бойына ... өте ... ... өзгеше өлке.
Көлге тек үстіміздегі ғасырдың басында ғана адамдар келіп қоныс теуіп ... ... елді ... ... ... - ... ... мен Азу жоталарының аралығындағы терең
ойпатта жатқан ... ... көл. Ол ... ... 1485 м. биіктікте
орналасқан. Көлдің оңтүстік жағалауы ор қабақты, ал солтүстігі жалпақтау
болып ... Оның ... ... дүние жүзінде тең келетін көл ... 38, ені 19 ... ... оған ... таулардан үлкенді-
кішілі 28 өзен құяды. ... ең ... ... ... ... Еловка, Тастыбұлақ, Матабай, Жиренбайтал, Қарабұлақ, Байбақсу
және Балғындыбұлақ. Бұлар өздерінің басын биіктігі 2000 ... ... ... ... Ал ... қарама-қарсы беттегі жағалаудан бас алатын
Жалғыз, Қалжыр өзені ғана көлден ағып шығады. ... ... 24 ... ... көлдердің жағасында өсетін қамыс, құрақ және сары тұңғиық, су
лала гүлі жоқ. Бірақ ... және оның ... ... пен өсімдік
ағзалаларының 160-тан астам әртүрлі пішіндері тіршілік етеді. Қорықтың
міндеті - ... ... ... ... су режимін зерттей
отырып, қорын молайтудың ғылымға ... ... ... ... жылы ... желек жамылған орман алқабын қорғайтын орман
шаруашылығы құрылды. Ал 1970 ж. көл ... ... ... ... ... ... 36,8 мың га. ... алқабы бірінші топқа көшірілді. Көлде
балық аулауға тыйым салынды. Табиғаты әсем көл маңы жанданып, бұл жерге жыл
сайын ... ... мен дем ... ... ... ... бұл ... аймағының байлығын қалпына келтіріп, сақтау үшін ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қорығы құрылды.
Бұл қорықтың негізгі мақсаты - маңайда сирек кездесетін бағалы аңдар
мен құстарды және көктемде ... ... ... ... ... ... ... сая болатын орманын, айдын көлі мен ... ... ... сұлу да әсем ... ... ... сақтау. Көл маңының
табиғаты өте көрікті. Тау ... ... ... ... ... ну ... Тау
жоталарының теріскей бетінде орман ... ... м., ал ... теңіз деңгейінен 2400-2500 м. биіктікте өседі.
Көл жағасынан тауға көтерілген сайын дала, ... ... ... ... тән өсімдіктерді кездестіруге болады тау ... ... ... ... көктерек және теректер өседі. Одан жоғары
қыраттарда қылқан жапырақты ... бой ... ... ... ... бал қарағайлы орман алып жатыр. Субальпі және альпі ... бай, ... ... ... өсімдіктің алуан түрлері таралған.
Тіпті орманның өзінің 19 түрі ... ... ... бұл ... балқарағайлы орманының өсу ... оның ... ... ... ролі ... болмақ. Сондай-ақ, қорық жерінде алуан
түрлі палеонтологиялық қазба байлықтары бар. ... ... ... өте бай. Онда сүт қоректілердің 40, құстардың 200-ден аса түрі
мекен етеді. Оған қоса бұл ... қос ... 3, ... 6 түрі таралған.
Қорықтың көлемі 71359га. жерді алып ... Оның 3756 ... ... ал жайылымы 21000 га-дан асады. Территориядағы табиғат комплекстерін
ғылыми тұрғыдан тексеріп, оларды қаз қалпында сақтап, ... ... ... қызметкерлері үлкен жұмыс атқаруда.
Сұлулығына көз тоймайтын Марқакөл жағасында қорықтың орталығы бой
көрсетіп, онда ғылыми лаборатория, ... ... және ... ... ... ... ... бөлімінде биолог, су мен орманды
зерттейтін ... бар. ... ... - Марқакөл қорығында сүт
қоректілер мен құстардың таралуын, қорын, олардың биологиясын, орта
жағдайына бейімделуін ... ... ... су ... ... ... сол орта жағдайына әсері, қорықтың жер бедері, ... ... ... ... ... бағы.
Алтай ботаникалық бағы ... ... ... ... кең орманды алқапты алып жатыр. 50 мың га. жерде ... ... ... мен ... өсетін өсімдіктердің көбі осында өседі,
Сібір шыршасы, Ресейдің орталық жазығын жақсы көретін кәдімгі алып
емен, бойы 20 м. ... ... ... Тоғайға бойлап енген сайын туған
жердің ақ қайың көк терек, ... ... ... ... ... ... бұрын еміс-еміс естіген немесе тіпті белгісіз ағаштардың өсіп тұрғаны
жиі көрінеді. Маньчжурлық жаңғақ, жапон ... ... ... ... ... ақ қараған, жұмыр шегіршін мекені басқа құрлықта жатқан бейтаныс
бұталар. Айнала толған алуан түрлі гүлдер, олар да ... ... ... ауа райы ... өзгеше жерлерден әкелінгендер. Тек бір ғана астра гүлдің
ботаника бағында 100-ден астам түрі өсіріледі. Одан ... ... ... мен ... ... ... ... өңірінде қар төмен жақын жататын осы ... ... ... ... ... ... ... орташа температура бірқалыпты
болып тұрады. Сонымен қатар бұл араға еліміздің бүкіл азиялық бөлігімен
салыстырғанда олардан әлдеқайда көп - ... ... 2100 ... ... ... ылғал түседі. Осындай өзіндік ауа
райының арқасында Таулы Алтай өсімдік әлемінің сарқылмас бай қазынасына ... ... ... ... жергілікті таулар ежелгі ағаш
өсімдіктерінің таптырмас панасы болды, соның арқасында ... мұз ... олар ... аман ... деген пікір айтады.
Климат жағдайының қолайлы болуы ботаника бағында ... ... ғана ... өзге ... ... ... сынауға мүмкіндік
жасайды. Оның ғылыми қызметкерлері дүние ... ... ... үнемі байланыс жасап отырады. Ботаника бағында 100-ға ... ... бал ... көріктік өсімдіктер сынақтан өткізіледі.
Шығыс Қазақстанда ерекше қорғауды қажет ететін ... бара ... мен ... түрлерін табиғи күйінде сақтайтын жер -
Марқакөл қорығы бар. Табиғат кешенінің ... бір ... - ... мен ... ... ... алынған. Атап айтқанда, Шығыс
Қазақстан облысында 13 заказник және 7 перспективалы заказник бар. ... аса ... ... Аягөз, Асубүлақ заказниктері. Табиғат
ескерткіштері дегеніміз - сирек кездесетін, құрып бара ... ... ... ... ... және сонымен бірге ғылыми, эстетикалық, тарихи
және мәдени жағынан құнды табиғат ... ... ... ... облыста үшеу («Гусиный перелет» т.б.) және перспективалы 12
табиғат ескерткіштері бар.
Құлжа зоологиялық заказнигі (46 мың га.). ... ... ... ... ... ... (теңіз деңгейінен 600м.),
орманды-шалғынды-далалы (2000м-ге ... ... ... Қылқан
жапырақты өсімдіктер тән. ... ... ... қою биік ... ... Қорғау объектілері: елік, марал, бұлан, ақ тиін,
бұлғын, ор қоян, сонымен қатар жабайы құстар - құр, ... шіл ... ... ... ... ауд., ... Тарбағатай тауының
батыс сілемдері шатқалында орналасқан. ... ... үсақ ... ... тән. ... ... алма, қара мойыл, шәңкіш. Заказниктің
мақсаты - Тарбағатай жотасының фаунасымен флорасын ... ... ... ... ... 26 мың га.). Тарбағатай
жотасының батыс ... ... дала ... алып ... Суыр,
қарақұйрык табындары, кекіліктер қорғауға алынған.
Қаратал құмдары (Күршім ауданы, 1,3 мың га.). ... су ... ... ... ... тал, ... т.б. бұталы
өсімдіктері өскен кішігірім өзендер және су ... ... - ... ... ... - ... бұталы тоғайын қорғау
мақсатында ұйымдастырылған,
Төменгі Тұрғысын ботаникалық заказнигі (Зырян ауданы, 2,2 мың га.).
Оңтүстік Алтайдың ... ... ... орман беткейлерін алады. Жалпақ
жапырақты, шыршалы-майқарағайлы таулы-тоғайлы ормандар тән. Заказниктің көп
бөлігін итжидек пен ... ... ... ... ... мақсаты - осы
дәрілік өсімдіктерді (бүрген, тікен.алдақ) қорғау.
Солдатская щель (Ұржар ауданы, 156 га.). Тарбағатай жотасының тауалды
аймағын қамтиды. ... тау ... ... ... ... ағаштар
және бұталы өсімдіктер өседі. Әсіресе мойыл, жабайы алма, шәңкіш, долана
т.б. көп тараған. ... ... ... ... ... ... т.б,
кездеседі. Тарбағатай жотасының бай және алуан түрлі флорасын сақтаудың
үлкен ... ... ... ауданы 120 г.). Заказник Тарбағатай тауының оңтүстік
батыс беткейлерінің шатқалында орналасқан. Ұсақ ... ... тән. ... ... ... алма т.б. ... ... (24 мың га.). 1968 жылы ұйымдастырылған.
Заказникті ұйымдастыру ... бұл ... ... ... ... ... қара шұбар жылан, ... ... ... ... ... ителгі, бүркіт, арқар, қоян, суыр, елік, құр, сұр шіл,
кекілік, үкі, тазқарақұс мекендейді. ... ... ... ... ... ... кесіп өтеді. Гранитті, сланецті су ... ... ... ... ... жамылғылары, тау шатқалдары жиі
кездеседі, рельефтің төменгі сатыларында - ... ... ... геологиялық-минералды заказнигі Ұлан ауданында 400 га. жерді
алып ... Онша биік емес ... ... ... ... ... ... орналасқан. Заказник екі бөліктен тұрады. Солтүстік
бөлігінде 1944 жылдан белгілі қар мен қуыс сайы бар. 280 млн. жыл ... ... ... ... ... ... сирек кездесетін
минералдар шоғыры бар. Химиялық қосындысы күрделі минералдар құрамы ... ... ... ... ғажайып ... ... ... табиғат әуесқойларын т.б. қызықтырады.
Перспективалы заказниктер:
1. Дұбығалы;
2. ... ... ... Теректі (ботаникалық);
6. Қалжыр;
7. ... ... ... ескерткіштері.
«Гусиный перелет» - Павлодардың солтүстік-батысындағы ауданы 2 га.
палеонтологиялық қазынды. Ертістің жағасында және бетінен 6-8 м. ... ... ... ... ... бұғы, мүйізтұмсық, жолбарыс,
түйеқұс, тасбақа т.б. 12-14 млн. жыл ... ... ... ... ... Қазынды жануарлар сүйегі қабатының қалыңдығы 3 м-ге дейін ... ... ... ... ... қазындысы онда табылған жануарлар
сүйегінің мөлшері жөнінен классикалық ... ие. ... 1971 жылы 7 ... ... ... ... ... - табиғаттың уникальды палеонтологиялық ескерткіші.
Солтүстік-шығыс Зайсан өңірінде, Күршім ауданында 300 га. жерді алып ... жылы ... ... және ... ... ... гингко т.б. өсімдік түрлері жақсы сақталған. Сонымен ... ... ... ... болып кайнозойда дамыған ... ... ... ... Киин-Кириш тауының жоғарғы
қабатында флора қалдықтарынан ... ... ... ... сақталған.
Киин-Кириш палеоген қалдықтарының әртүрлілігі жағынан Европа ... оған ... ... жоқ. ... ескерткішіне геологтар аса мән
бөледі. Сондықтан ЮНЕСКО-ның Халықаралық ... ... ... ол ... ... Парижде жарияланып отырмақ.
Ашутас разрезі- Марқакөл ауданында Қара Ертістің сол жағасында Боран
селосынан 18 км. қашықтықта орналасқан. Ашутастағы ... ... 1927 жылы ... ... ... ... ... зерттеуді
бастаған М.Ф.Нейбург. Кейін бұл өңірге профессор ... ... ... ... ... эндемик өсімдіктері тән.
Қозы-Көрпеш-Баян сұлу кешені.
Қозы-Көрпеш-Баян сұлу күмбезі Аягөздің оң жақ жағасында, Таңсық ... ... ... Қозы мен ... ... ... - сәулетті етіп
жасалған биік кешен. Ондайлар Қазақстанның көп жерлерінде әлі күнге ... ... бұл ... мен оның ішінде тұрған мүсін тастар ислам
дәуірінен көп бұрын жасалған өте ескі ... ... ... шыққан
кезі түрік қағанатының тұсы. Яғни 6-7-ғғ. шамасы. Мүсін ... ... ... ... қадірлеген, тастан қиып адамның суретін салу сол ... ... ... ... көптен көп қызықтырады.
Өткен ғасырда-ақ ... ... ... ... ... ... немесе
әскербасылар болсын, оған соқпай кетпеген, кешен ... ... ... ол ... ... ... ... аңыздарды жазып алғызуға түрткі
болған үлкен әдебиет мұрасына айналады.
Ғасырлар бойы жарқын түрде ... келе ... ... ... ең ескі ... ... Ол тым көне замандағы ... ... көп ... оқиғаның сюжеті.
Енлік-Кебек мазары.
Еңлік-Кебек ескерткіші - махаббат мұнарасы. Феодал-билердің кесімі
бойынша 1780 жылы шынайы махаббат жолында құрбан болған ... қыз бен ... ... ... ескерткіш мұнара. Семей облысының Абай ауданындағы
Ералы жайлауының шығыс жағында, Семей-Қарауыл тас жолынан 5 км. ... ... ... ортасынан 4 қабырғалы күмбез-тұғыр соғылып,
оның үстінен орнатқан биіктігі 6 м. ... мен ... ... ... көз ... ... Күмбездің 4 құбыласында шығыстық мәнермен
оймалап шығарған 4 арка бар, олардың ... ... ... ... ... егіз есім тұр. Осы ескерткіштің батыс ... 8-9 км. ... бір ... бар. ... «1917 жылы 7 ... ... «Еңлік-
Кебек» пьесасы осы арада алғаш рет киіз үй ... ... - ... тауалды зонасы. Бұған қиыр Ресеймен шекаралас қиыр ... ... ... ... ... ... ... аудандары кіреді. Бұл зонадағы ірі қалалар: Риддер және Зырян. Жер
бедеріне байланысты тау туризмі, оның ... ... ... тау-жаяу
туризм түрлері жақсы дамыған. Территорияда көптеген тау ... ... ... ... ... және жаңа ... ... Бұл зонаның басты ерекшелігі биік ... ... және ... ... көлі мен қорығы, Рахман бұлағы, Төменгі Тұрғысын ... мен ... су ... Бұл ... ... емдік-сауықтыру
орындары бар. Флора және фаунасы өте бай. Климаты ... ... ... мөлшері басқа зоналармен салыстырғанда анағұрлым
көбірек. ... ... ... ... ... ... Қазақстан облысы бойынша
туризмді дамытуға жоғары ... зона ... ... ... ... ... ... Бородулиха, Семей қаласына
қарасты территорияны, Бесқарағай аудандарын қамтиды.
Зонаның басты ерекшелігі территориядағы Батыс ... мен ... ең ірі өзен - ... Ол ... сол саласы. Қытайдағы Моңғол
Алтайының оңтүстік-батыс беткейіндегі мұздықтардан басталады. Ертістің
Зайсан көліне ... ... Қара ... деп аталады. Жалпы ұзындығы 4248
км., су жиналатын алқабы 1592 мың шаршы км, ... ... ... өзенінің
сағасына дейін созылған (114 км.) Ертіс бойы ... ... ... ... ауданы). Нарым өзенінің сағасынан төмен ... ... ... ... ... ... өзені құятын жерден Өскемен қаласы
тұсына дейін (106 км.) (Ұлан ауданы) өте тар аңғармен ағады. Бұл ... ... тік ... Одан ... ... Уба және Үлбі өзендері құяды. Семей
қаласынан ... ... ... ... Ертіс өзені Батыс-Сібір жазығымен
өтеді, бұл тұсында ағысы баяу. Зонада әсіресе су ... ... ... ... ірі мәдени орталықтары Өскемен және Семей қалалары
орналасқан. Құлжа, ... ... ... ... ... Зайсан, Тарбағатай, Ұржар ... ... ... ... ... ... ... Территорияда Сауыр-Тарбағатай жоталары (Тастау, 2992 м.)
созылып жатыр. Сауыр жотасы ... ... және ... ... ... ... ... орналасқан. Зонада Қаратал ботаникалық,
Тарбағатай зоологиялық заказниктері, одан басқа архитектура ... ... ... дала зонасы. Облыстын шығысындағы Жарма, Абай, Аягөз аудандарын
қамтиды. Бұл туризмге қолайлығы төмен зонаға жатады. Өйткені, ... ... ... ... құаң ... ал ... және ... Алтай тауалды, Ертіс өңірі зоналарына қарағанда онша бай емес. ... ... ... ... ... көп ... ... Қозы-Көрпеш-Баян сұлу, Еңлік-Кебек мазарлары. Бұл ... үш ... ... дүниеге келіп, өздерінің өлмес жырларын
толғаған. Олар: Абай, ... ... ... ... ... ... аты ... |ұзақтығы |Мерзімі ... ... ... |15 ... ... қойнауы» турбазасы) | | | ... ... |20 ... ... ... турбазасы ) | | | ... мен су ... ... |10 ... ... ... ... |2 адам | | ... су қоймасы» |су |15 ... ... ... ... | | | ... тайгалық жолдарымен» |ат |15 ... ... ... үйі, Өскемен) | | | ... ... ... |5 ... ... ... үйі, ... ) |оқу-шыларына| | |
| ... | | ... ... мен ... |5 ... ... ... ... үйі, |2 адам | | ... | | | ... Қазақстан облысының| |2 ... ... ... ... ... | | ... ... ) | | | ... ... 2 адам |10 ... ... қойнауы» турбазасы) | | | ... ... ... ... ... ... |
|(«Турист» қонақ үйі, Семей ) ... | |
| ... | | ... ... ... |10 ... ... ... үйі, ... ) ... | | ... ... ... |5 ... ... ... қонақ үйі, Семей )|оқушылар ына| | |
| |арн. | | ... | |3 ... ... ... үйі, ... ) | | | ... ... | |2 ... ... ... үйі, ... ) | | | ... орман» | |5 ... ... ... үйі, ... ) | | | ... | |7 ... |
|(«Турист» қонақ үйі – «Алакөл» | | | ... ) | | | ... ... ... |20 | ... ... ... ) | | | ... ... ... ... ... маршруттар.
1.Маршрут «Белуханын етегінде». 20 күндік, мерзімі: шілде-тамыз
айлары. «Алтай қойнауы» турбазасынан басталады.
Маршрут ... ... ... 10 ... ... ... ... сарқырамасына және «Рахман бұлағы» курортына
экскурсиялар.
Белуха - ТМД елдері арасында ... ... 5-ші ... Белухаға
ең алғаш рет шыққан 1914 ж. 30 ... ... ... ... ... ... ... 3 күндік жаттығулар өткізгеннен кейін, туристер 14
күндік жорыққа шығады. Олар ... ... ... ... ... дейін жетеді. Осы жерден табиғаты көркем таулы аудандармен, жалпақ
жапырақты ормандар, альпілік шалғындар арасымен жүретін ... ... ... ... селосынан туристер жалғыз аяқ жолмен таудағы Язово көліне
бағыт алады. Тауға ... көз ... ... жотасының керемет көрінісі
ашылады. Көпір арқылы Ақ Берелі өзенінің ар ... өтіп ... ... ... 40 м. ... ... аққан Көккөл сарқырамасына арнайы
экскурсия ұйымдастырылады.
Қара ... ... ... аяқ ... ... ... ... бұлағына бет алады. Таулы ауданда емдік радонды бұлақтар негізінде
санаторий құрылған.
Таудың таза ауасы, күн, ... ... ... - ... ... ... келтіруге табиғаттың өзі жаратқандай.
«Рахман бұлағы» курортында болып ... ... ... ... базаға оралады.
2.Маршрут «Маркакөл көлі». 20 күндік, мерзімі: шілде ... ... ... акклиматизацияланып, оқу-әдістемелік
жаттығулар жүргізгеннен кейін туристер ... ... 10 ... ... ... ... ... - еліміздегі ең биік орналасқан тұщы
көл. Маршрут ... ... ... ... ... таулы өзендер
ажарлары арасымен өтпек.
Турбазада 3 күн ... ... ... ... ... ... Жол «Бұқтырма теңізі» деген атқа ие ... ... ... ... ... ... ... жетелейді. Шыңғыстай
селосынан асып туристер дала жағдайында 1-ші рет түнейді. Олар ормандар мен
шалғындарды басып Тарбағатай жотасындағы асуға ... ... ... ... ... ... Қарақаба өзеніне түсіп, оның арғы жақ
бетіне өтеді. Бұдан ары ... жол ... ... ... ... селосына
бағытталмақ.
Марқакөл - Алтай тауларының терең қойнауында орналасқан. Көлдің көк
мөлдір суы жарқырап жатады. Әсем ... ... ... бар. ... ... ... ағаш өседі немесе тік жартас төніп тұрады,
Көл ... ... 2 күн ... ... ... ... қайықпен жүзіп, балық аулайды. Кешкісін от жағып балық пісіреді.
Қайтар жолда туристер Күршім және ... ... ... ... ... автобуспен қайтады. Жалпы маршруттың ұзындығы 786
км., оның 186 км-і - жаяу.
4. Маршрут «Алтайдың тайгалық жолдарымен». ... түрі - ... ... ... ... ... ... атты маршрут базасы
орналасқан Жаңа Үлбі селосына ... ... Онда ... атқа ... 9 ... ... аттанады.
Ертістің оң жақ жағасын сыңсыған тайга алып жатады. ... ... ... осы ... ... облысында. Мұнда көбінесе
қылқан жапырақты орман ... ... ... май ... ... ... өрмелеп өседі. Ол теңіз деңгейінен 2000 м. ... өсіп ... қар ... ұшар ... ... ... - аса бағалы құрылыс
материалы. Мүнда кедір, ... және ... ... шетен, мойыл, бүрген, шие, қарақат, жидек, арша т.б. бұта
ағаштар өте көп ... Тау ... және ... аса бай ... ... ... дәрі-дәрмектік зор маңызы бар.
Маржандай төгілген, моншақтай тізілген алуан түрлі ... ... Биік ... басындағы табиғаттың қысымындағы осы ... ... ... ... ... ... емес. Таулы жердегі саңырауқұлақтың
бірнеше түрі бар.
5. ... ... су ... Су туризмі, ұзындығы 100 км,,
ұзақтығы 7 күн, мерзімі: шілде-тамыз.
Трасса: «Алтай қойнауы» турбазасы - Прибрежный ... - ... - ... ... - ... селосы - Тұрғысын селосы –
«Алтай қойнауы» турбазасы.
Ертіске құятын бірнеше өзендердің ең үлкені - ... ... ... ... көркем өлкенің бірі. Бұқтырманың суында хариус және
т.б. балық көп.
2. ... ... ... (мектеп оқушыларына арналған), 10 күндік.
Оқушы-туристер «Турист» қонақ үйінде тұрып, Семей қаласымен ... және ... ... ... ... мынадай
экскурсиялар кіреді: «Ф.М.Достоевский ізімен», «Абай және ... ... ... - Шар - ......... («Турист» қонақ үйі,
Семей ). Ұзындығы 1542 км., ... 10 күн, ... ... ... ... жағалауында арнайы демалыс ұйымдастыру
көзделген.
Алакөл - ірі тұзды көл, таза ауасымен, ыстық күндерінің молдығымен,
балық аулау және ... ... ... көзге түседі.
«Күншуақ көлі» автокемпингі Алакөлдің ... ... ... 3 км. ... ... ... - ... селосы - Талица селосы –Семей». ( «Турист» ... ... ... 45 км., ... 10 күн, жаяу ... Маршрут Озерки
селосынан басталады, оған туристер автобуспен және теплоходпен келеді.
5. Маршрут «Абай елінде».
Семей қ. - ... п. - ... с, - ... с. - ... - ... с. - Абай ... Ұзындығы 260 км., мерзімі: тамыз айы.
М.Әуезовтың «Абай жолы» романын оқи отырып, Абайдың туып ... ... ... Абай ... ... (1845-1904) -
қазақтың ұлы ақыны, композитор, ... ... ... ... негізін
қалаушы, оның алғашқы классигі. Бұл маршрут Абайдың туған жерін ... ... ... саяхат жасап туристер осынау дара тұлғаның ... ... ... ... ... ... мол мүмкіншілік бар.
Семейдегі Абайдың 125 жылдығына ашылған мұражай ... ... ... ... жерлер көп - қазақ драма театры, оқу орындары,
көшелер. Абай көшесінде мемлекеттік мемориалды-әдеби мұражайы, Абай ... 1883 ж. ... ... ... көне ... ... ұсынылады. Абай қазақ тіліне ... ... ... М.Ю.Лермонтовтың «Бородино», «Кинжал», И.А.Крыловтың мысалдарын
және т.б. шығармаларын аударған.
Әрі қарай маршрут Семейден оңтүстікке ... ... ... (25 км.), ... (95 км.) ... ... ... Жидебай
жайлауына - Абай мұражай үйіне бағытталады. Қасқабұлақ ... ... ... ... белгілі жазушы Мұхтар Әуезовтың мұражай-үйіне
тоқтауға болады.
Келесі аялдама 22 км. жердегі Ералы ұыстауы. Бұл жерден Ащысу ... ... (5 км.) ... ... Ромео мен Джульеттасының шынайы
трагедиялық махаббаты туралы жырлаған ел аузындағы ... келе ... ... ... ... ал 1917 ж. ... ... алғаш рет қойған
Мұхтар Әуезов болды.
Келесі нүкте Абай ауданына қарасты Қарауыл ... (90 км.). Бұл ... аң ... ... еді. ... селосынан солтүстік-шығыеқа қарай
Жидебай жайлауына дейін 25 км, жол бар. Абайдың Жидебайдағы қыстауы - ұлы
ақыннан ... ... ... ... ... ... ... қайтыс болғаннан кейін өзінің ескі мекені - ... ... ... ... ... ... түгелдей дерлік осында өтеді. Үй
шикі ... ... ... 6 ... Ол ақынның республикалық
әдеби-мемориалдық мұражайының (Семейдегі) филиалы болып, 1954 ж. ... ... (1,5 км,) ... 60-шы ... басында ескрткіш
құлпытас салынып. 1995 ж. Абайдың 150 жылдығына қарсы сәулетті етіп Абай
мазары салынды
Маршруттың аяқ ... 2 ... ... ... болады:
1.Батыс бағытта - Қайнар (130 км.) арқылы атақты ... ... және Абай өзі көп ... ... ... Қоянды
ауылы.
2. Шығыс бағытта - Жарма ... жол ... (130 км.) ... ... қайтып оралу. Абай ауылынам 60 км. Арқат таулары ... ... ... ... ... Тауда аққайын, шырша, емен,
өседі. Су жузетін құстар мекен ... Қопа көлі ... ... ... осы көк ... шұрайлы жерде бірнеше күн демалуды
ұсынамыз.
Қорытынды.
Қорыта ... ... ... облысында туризмнің барлық түрлері мен
формаларын дамытуға толық мүмкіндік бар. ... ... ... ... Шығыс Қазақстанның сарқылмас табиғи емдік байлығы, химиялық ... ... ... ... ... шипалы балшығы бар толып жатқан көлдері,
әртүрлі климаты мен ... ... ... ... ... ... өте қолайлы.
Облыс табиғатының сұлулығымен, әсемдігімен, алуан-түрлілігімен,
қайталанбас көріністерімен ... мол ... ... ... зор ... ... Жалпы, туризм саласының өркендеп өрлеуі
тікелей табиғат жағдайларының қолайлығына байланысты.
Бірінші және ... ... ... физика-географиялық
және туристік рекреациялық ресурстарға халықаралық және ... ... әсер ... ... факторлар болып табылады.
Демалыс ауданын таңдауда табиғат жағдайлары үлкен роль ... ... ... және ... ... ... ... спортпен
шұғылдану мүмкіншіліктері, аңшылық, балық аулау және ... ... ... әсер ... тарихи, мәдени және басқа
объектілермен қатар көлікпен жету ыңғайлылығы, ... ... ... ... қамтамасыздандырылған бағыттарды таңдайды. Жоғарыда аталған
элементтердің көрсеткіші, сапасы, деңгейі неғұрлым жоғары ... ... үшін ... ... ... немесе объект аса тартымды болып
көрінеді.
Кез-келген облыстың физика-географиялық ... ... ... яғни ... ... және орманды аудандардың болуы, шет елдермен
қарым-қатынасы, маңызды транзиттік жол үстінде орналасуы т.б.
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... жөнді зерттелмеген. Жалпы, қазіргі ... ... ... тек ... ... ... ... жекелеген
туристік фирмалар, кәсіпорындар тек сыртқа шығу әрекетгерімен ... ... ... ... ... пайда-мақсатын ғана көздейді.
Болашақта Қазақстанда, шаруашылықтың маңызды ... бірі ... ... одан әрі ... оған ... жасау маңызды мәселе болмақ.
Қолданылған әдебиеттер.
1. Хайрулин Г.Т., Бейсенбаева А.А., Саипов А.А. Республиканский кабинет
Каз.Академии им.Алтынсарина. Алматы, 2001 ж.
2. Саипов А.А. ... и ... ... ... Монография – Рик,
1999ж.
3. Ердаулетов С.Р., Мусин К, Шабильников С. ... ... ... ... А. ... ... Астана 1999ж.
5. Шығыс Қазақстан. Деловой мир Казахстана, 2003ж.
6. Аблайханова Г., ... Р. ... в РК. ... и устойчивое
развитие.
7. Ердаулетов С.Р. Казахстан туристкий. Алма-Ата «Қайнар» 1989ж.
8. РК энциклопедический словарь. Алматы. «Главная инциклопедия», «Қазақ
инциклопедиясы», 2004ж.
9. Гущик В. ... ... и ... ... – Казахстан – 1998
– 16 октября.
10. Казахстан – стратегия перехода к рынку. Учебное пособие. Алматы,
1991ж.
11. ... ... по ВКО ... ... экспедиции. 1959ж.
12. М.Өтемағамбетов Қазақстанның физикалық географиясы, Алматы, 1967ж.
13. 1998 жыл басындағы Қазақстан Республикасының облыстары, қалалары,
аудандары, ... ... мен ... ... ... Қазақстан
Республикасының ұлттық статистика агенттігі. Алматы, 1998ж.
14. Семейдің «Алтын жабағысы». ... ... ... ШҚ, ... Ә.Жумадилов, А.Бекенов, Х.Қыдырбаев Қазақстан қорықтары. Алматы
«Қайнар», 1980ж.
16. Қазақстанның көрікті жерлері. Қазақ ... ... ... 1959ж.
17. С.Р. Ердаулетов Основы туризма Казахстана.
18. В.А. Филиппов ... ... ... Алтая. Алма-Ата
«Наука»,1986г.
19. Ердавлетов С.Р. Достопримечательные места Казахстана. Алма-Ата, 1988г.
20. ... ... ... 1986г.
21. Б.Кузьменко Ертіс өңірі. Алматы «Қайнар», 1984ж.
22. В.Ф.Михайлов Марқакөл. Алматы «Қайнар», 1984ж.
23. ... ... ... Алма-Ата «Қайнар», 1989г.
24. А.К.Резников, ... По ... - ... ... ... В.Кутин Дорогами Рудного ... ... ... ... ... ... по Казахстану. Москва
«Физкультура и спорт», 1976г.
27. ... ... ... ... ... ... 1984ж. Семей
Алматы «Өнер», 1984ж.
28. Әлкей ... ... - Баян сұлу ... ... ... Абай елі. ... ... «Рудный Алтай» Восточно-Казахстанская областная ... ... ... ... ... ... ... газеті, 1999ж, № 3,1.
32. Гладышева Е.Н. По ... ... ... ... По ... Азии и ... ... Москва «Мысль»,
1973г.
34. Горный ... ... для ... ... 1972г.
35. В.Садчиков Встреча с Алтаем. Барнаул, 1988г.
36. ... ... ... ... ... № 1, 1987г, № ... Н.Назарбаев Қазақстан - 2030. Ел президентінің Қазақстан халқына
жолдауы. Алматы ... ... ... ... 2005 ж

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шығыс Қазақстан облысының экологиялық туризм дамуы51 бет
Шығыс Қазақстан облысы19 бет
12-жылдық білім берудегі компьютерлік графиканын мүмкіншіліктері13 бет
«атакент» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу37 бет
«Саяхат» туристік компания қызметінің деректер қорын жобалау31 бет
«Қой шаруашылығындағы шығындар есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялауды жетілдіру» (Алматы облысының мәліметтері негізінде)147 бет
«Ұлы Жібек жолының – Қазақстан туристік экскурсияны жандандыру мен дамытудағы маңызы»65 бет
«әуезов атындағы орындар» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу36 бет
Абылай хан даңғылы» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу33 бет
Автомобиль жолдарын табиғаты күрделі ауданда жобалау25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь