Невада-Семей қозғалысы

І. Кіріспе

ІІ. Невада.Семей қозғалысы.
а) Невада.Семей полигонының инфрақұрылымы
б) Семей ядролық полигонының алғашқы жүргізілуі
в) Семей ядролық полигонындағы сынақтардың адамдарға, қоршаған ортаға әсері

ІІІ. Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
КСРО заманында Қазақстан аумағында атом бомбалары сынақтан өтті. Ол үшін арнайы 18 млн га жер бөлініп, Семей ядролық полигоны ашылды. Бастапқысынды адамдарға, жануарлар мен табиғатқа тікелей зардабын тигізген ашық сынақтар жасалды. Сосын оларды жер астына жасай бастады. Атом бомбаларының жарылыстары сұмдық ауыр болды. Семей маңындағы радиациялық әсер аймағында тұратын 500 мыңдай адам осы сынақтан азап шекті.1949 жылдан 1963 жылға дейін жер бетінде жасалған сынақтардың зардабы әсіресе мол болғаны рас. Бұл аймақтағы аурулардың есеп-қисабы 1990 жылға дейін мұқият жасырылып келді. Облыста онкологиялық, жүрек-қан тамыр, жүйке және психикалық аурулар саны күрт өсті. Азап шегіп, өлім құшқан адамдар қаншама. Отбасыларында кемтар балалар көбейді. Бұның өзі қазақ ұлтының келешегіне төнген зор қауіп болатын 1980 жылдардың аяғына қарай халықтың төзімі таусылып, шегіне жеткен еді.Басқа ядролық державалармен салыстырғанда, Қазақстан аумағында қиратқыш әлуеті жағынан орасан зор ядролық арсенал болды.Қазақстандағы қарудың жиынтық ядролық қуаты бұрынғы Кеңес Одағының барлық ықтимал дұшпандарының аса маңызды стратегиялық объектілерінің барлығының тамтығын да қалдырмауға жетіп артылатын. Бұл қаруды қолдану миллиондаған халқы бар мыңнан астам қаланы, ол былай тұрсын, тұтас бір мемлекеттерді, тіпті континенттерді жермен жексен етуге мүмкіндік беретін.
Қазақстан стратегиялық қару-жарақ пен оны жеткізу құралдары орналастырылған жай ғана орын болған жоқ. Біздің елде жайласқан сұмдық әскери-техникалық әлует қуаты жағынан тұтас бір индустрия, өзіндік бір «мемлекет ішіндегі мемлекет» еді.
КСРО-ның ыдырауы нәтижесінде Қазақстан толық әскери ядролық циклды: ядролық қаруды сынау, жаңғырту және өндіру циклын жүзеге асыру мүмкіндігі алды.
1. Н.Ә. Назарбаев «Бейбітшілік кіндігі». – Астана «Елорда», 2001
2. О. Жанайдаров «Менің елім - Қазақстан». – Алматы: «Балауса баспасы»,
2003
3. Журнал «Арай» 1988 жыл № 10
        
        Жоспар
І. Кіріспе
ІІ. Невада-Семей қозғалысы.
а) Невада-Семей полигонының инфрақұрылымы
б) Семей ядролық полигонының алғашқы жүргізілуі
в) Семей ядролық полигонындағы сынақтардың адамдарға, қоршаған ... ... ... әдебиеттер
Кіріспе
КСРО заманында Қазақстан аумағында атом бомбалары сынақтан өтті. Ол
үшін арнайы 18 млн га жер ... ... ... полигоны ашылды.
Бастапқысынды адамдарға, жануарлар мен табиғатқа тікелей зардабын тигізген
ашық сынақтар ... ... ... жер ... жасай бастады. Атом
бомбаларының жарылыстары сұмдық ауыр ... ... ... радиациялық
әсер аймағында тұратын 500 мыңдай адам осы сынақтан азап шекті.1949 жылдан
1963 жылға дейін жер ... ... ... зардабы әсіресе мол
болғаны рас. Бұл аймақтағы аурулардың есеп-қисабы 1990 ... ... ... ... ... онкологиялық, жүрек-қан тамыр, ... ... ... саны күрт өсті. Азап шегіп, өлім құшқан адамдар ... ... ... көбейді. Бұның өзі қазақ ұлтының ... зор ... ... 1980 ... ... ... ... төзімі
таусылып, шегіне жеткен ... ... ... салыстырғанда,
Қазақстан аумағында қиратқыш әлуеті жағынан орасан зор ядролық ... ... ... ... ... ... Кеңес Одағының
барлық ықтимал дұшпандарының аса маңызды стратегиялық объектілерінің
барлығының тамтығын да ... ... ... Бұл ... қолдану
миллиондаған халқы бар мыңнан астам қаланы, ол былай тұрсын, тұтас бір
мемлекеттерді, тіпті континенттерді ... ... ... мүмкіндік беретін.
Қазақстан стратегиялық қару-жарақ пен оны жеткізу құралдары орналастырылған
жай ғана орын ... жоқ. ... елде ... ... ... ... жағынан тұтас бір индустрия, өзіндік бір ... ... ... ... нәтижесінде Қазақстан толық әскери ядролық циклды:
ядролық қаруды сынау,  жаңғырту және өндіру циклын жүзеге асыру ... ...... ... ... көп айтылды — мақалалар, сұхбаттар,
түсініктемелер жарияланды, деректі фильмдер ... ... ... авторлар да бар. ... ...... ... ... ... қазіргі заманның осы қозғалысына үстірттеу ғана
сипаттама бере ... ... ... мені ... осы ... ... ... құрмет қана емес, тікетірес және шиеленіс кезеңінде
полигон төңірегінде болған оқиғалардың ... де әділ баға ... ... ... ... ... оқиға 1989 жылдың 28 ақпанында, менің
20 ақпанда ... ... ... ... ... хатымның талабымен
Семейге В. Букатов бастаған үкімет ... ... күні ... еді. Сол
күні ақын әрі жалынды шешен ... ... ... ... ... жасады. О. Сүлейменовтың сол жалынды сөзінен ... ... ... ... ... бағытталған ашу-ыза өрті қаулап
кетті деуге ... сол күні ... көп адам ... ... О. ... ... қоғамдық, шығармашылық, діни ұйымдарына, советтік
бейбітшілік қорғау ... ... ... ... ... ... алып қалу» халықаралық қорының Комитетіне, Невада ... ... тиым салу ... ... Үндеуін оқып, Қазақстанда
ядролық сынақтарды тоқтатуды талап етті.
Үндеу адамдардың, ... ... ... ауыр ... ... жыл
бойы көтеріп келгендердің жүректеріне бірден ұялап, көпшілік тарапынан қызу
қолдау тапты.
Тек наурыз айыңда ғана Үндеуге ... ... ... ... қойылды, ал қозғалыс қорына көптеген қайрымдылық қаржысы ... ... 11 ... ... ... туралы шетел ақпарат агенттіктері
хабар берді — планетамыздың бейбітшілік сүйгіш ... ... ... ... ... ... мен міндетін
мақұлдады. Қозғалыс халықаралық мойындауға ие болды.Елімізді және ... дүр ... ... саяси белдесуде «Невада — Семей» қозғалысы
өзінің асқан гумандығымен және адам сүйгіштігімен ерекше көзге ... ... үшін ғана ... әрі қолдауға лайық.
Қозғалыс, бейнелеп айтқанда, жұртты ұйқысынан оятты. Мен ... ... ... ... ... ... ... ондаған
адамдардың атын атай аламын. Жазушылар, көсемсөзшілер, тарихшылар әлі ... ... осы ... ... ядролық сынақтарға қарсы тарихтың
тың беттерін толтырады.
Қозғалыс қатарына қосыла отырып және оның тіршілік болмысын қолдай
отырып, ... ... ... ... коллективтерінде және тұрғын
үйлерінде айтарлықтай еңбек етті және жаңа қолдаушылар қатарын ... ... ... бригадирі В. С. Белоусовты ... ... ... ... өз қағидасына берік адам, ол полигон жөнінде
ойланбастан берік байлам ... СОКП ... ... ... бола
жүріп, үкіметтің және ВПК-ның мәртебелі әрі ... ... СОКП ... ... ... мен ... кеңестерде
айбынды ведомствоны қатты сынға алды. Ядролық сынақтарға қарсы ... ... ... ... кездесулерде зардап шеккен аймақтың
мүддесін қорғап сөз сөйледі.СОКП XXVIII съезінде Валентин Сергеевич ... ... ... Ол ... және ... төрағалық етушінің алдына
бірнеше рет барды, біраң оған ... сөз ... ... ... ... бір ... ... қалғандығында болып отыр: егер
Семей облысының өкілдері сөз сұраса, ... ... ... деп ... ... ... де, ... деңгейдегі басқа жиындарда да
біздің мінбеге ... жол ... Бұл жолы ... өз ... сөз ... Оның ... сөзін делегаттар зейін қоя тыңдады ... ... жоқ қой деп ... ... атқару комитетінің төрағасы Е. Чайковский
ядролық жарылыстарға қарсы белсенді күрес жүргізді, ол ... ... ... ... ... ... ... әскерлерге
бағынбауға шақырды. Ол әртүрлі жиындарда, соның ішінде халықаралық
форумдарда да ... ... ... ... ... ... ... қаузауымен өткізілген көптеген қарсылық митингтері,
баспасөз конференциялары, ... ... ... ... ... ... жүзіндегі ядролық сынақтарға қарсы күресте топтастырғыш күшке
айналды.Полигонға қарсы күрес жүргізілген осы ... ... де ... бір ғана ...... ... ... жабуды көздеген
«Невада — Семей» қозғалысымен бір қатарда, бір сапта болдық.
Өкінішке қарай, полигонды жабу туралы мәселе іс ... ... ... ... кімнің еңбегі сіңді?— деген сұрақ төңірегінде
кикілжің басталды. Баспасөз беттерінде біржақты баға берілген ... ... ... тек қана ...... қозғалысының арқасында деп
жауап берді.
Бұл қозғалыстың әрбір әрекеті дәл осындай пікір ... ... ... ... ... ... жағына бірден ауа бастады.
Оның көптеген белсенділері, олардың ішінде кездейсоқ адамдар да бар, ... реті ... де, ... де, тек ... ... деп ... кей ... жалған сыбыс таратуға да барды. Ал алшақ кеткен митингтік
толқын қажеті жоқ айғайшуға, кейде тіпті тәртіпсіздікке, шынайы ... ... әкеп ... ... ... да. Облыс басшылырының еншісіне қара жұмыс
тиген еді, оны ... ... ірге ... дайындау үшін жер қазатын
адамның еңбегімен ғана салыстыруға болады. Біз өз жұмысымызды ... ... ... ... ... ... мен ... біле отырып, өзіміздің қиын жұмысымызды дабырасыз-ұрансыз ... Шын ... жұрт ... ... ... жолдардан, биік-биік
бөгеттерден өткенімізді ... ... ... ... оқиғалардың ортасында болған адам ретінде, мен Семей ядролық
полигонын жабу ... ... ... ... ... ... ... барлығының Қазақстан Президентінің, республика
Жоғарғы Советінің және ... ... ... ... күш жұмсауының
арқасында жеттік дегенді атап айтқым ... ...... тәрізді қозғалысты қолдаймыз, оның бұқаралығы
мен адамгершілік мақсаты ... ... Біз ... де өз ... ... біздің мақсатымыз ортақ болуға тиіс және оған біз ... ... ... бола ... қол ... ... керек. Бұған
қарсы әрекеттердің бәрі де орынсыз.
Невада-Семей полигонының инфрақұрылымы
Сол ядролық ... ... бірі – ... ... ... ... ... стратегиялық объектісі болды.
Осынау полигонның кемел инфрақұрылымы: Курчатов ... ...... ... ... «Г» ... ... «Ш»
(«Тәжірибелік алаң» дейтін) сынақ алаңдарын, ... ... ... да ... алаңдарды қамтиды.
Семей ядролық полигонның осынау тәжірибелік алаңдарында 456 ... ... ... ... атом ... ... ... айтарлықтай
арттыруға ғана емес, оның жаңа түрлерін де жасауға мүмкіндік берді.
Семей ядролық полигонындағы сынақтардың ... ... ... тұңғыш атомдық жарылыстың радиоактивті өнімдері аймақтың барлық елді
мекендерін жауып қалды. ... ... ... ... не ... жатқаны
туралы титімдей түсінігі жоқ жақындағы ауылдардың ... ... ... ... ... ... сынақ туралы ескертілмеген де еді.
Ядролық жарылыстар туралы халыққа 1953 жылдан бастап қана ... Онда ... мен ... ... ... таралу аймағынан
уақытша көшіру, оларды қарабайыр қорғаныш объектілеріне, орларға немесе
кепелерге жасыру көзделді. ... ... ... адамдар радиациядан
былғанған жерлердегі өз үйлеріне оралып отырды.
Жарылыс толқыны көптеген үйлер терезесінің шынысын ұшырып жіберген,
кейбір ... ... ... ... ... алдында уақытша
көшірілген адамдар полигон жанындағы ... ... ... ... ... ... үйінің орнын сипап қалды, не қақырап кеткен
қабырғаларды көрді.
Семей ядролық полигонындағы сынақтардың ... ... ... шын ... ... ... КСР Ғылым академиясы жүргізген кең ... ... ... ... ғылыми экспедицияларды профессор Б. Атшабаров басқарды.
Радиацияның адамға ықпалының механизмі ... ... ... ... Бұл ... ең қауіптісі – иондалатын радиацияның ықпалы гендік
кодты дауасыз ... ... ... ... ... ... жер бетіндегі жарылыстан бастап Семей және Павлодар
облыстарының радиациялық сәулеленудің ықпалына ... ... ... арасында сырқат санының ұдайы өсіп келе жатқаны байқалады.
Бұлар өкпе мен сүт бездерінің ... ... және ... да қатерлі
ісікті патологиялары. Жалпы алғанда рак ... ... ... бері ... өсті.
Семей полигонына жақын нақ сол аудандарда жетілуіндегі ... ... және ... кемшіліктер әрқилы сәбилер дүниеге ерекше көп келеді.
Мамангдардың айтуынша, соны бәрі нақ ... ... және ... ... болатын генетикалық мутациямен байланысты.
Адамдар ғана емес, жер де азап шегеді. Жылма-жыл радионуклидтердің жинала
беруі ... ... ... ... зор микроэлементтер: темір, мыс, магний және басқа металдар
әрттүрлі ... ... адам ... сіңеді.
Қорытынды
Бір кездері ядролық полигон нақ Семей жерінде неге құрылды деген
сұрақтың жауабын іздегенде сол ... бұл өңір ... ... адам ең ... ... ... ... коммуникация жерлерінен оншалықты қашық
емес деген сөздер шыққан. Тек осы себептерден ғана құрбандыққа шалу ... саны ... ... ... ... ... ... Темір жолдың екі жүз
километрін үнемдеуден гөрі, жалғыз да болса, ... ... ... ... ... ... ... атом полигонын табу үшін күресті
бастауға ұйғарған «Невада - ... ... ... митингісі
өткізілді. Оны басқарған – белгілі қоғам ... ақын ... ... жылдың 6 тамызында Семей облысының Қарауыл ауылында ... ... ... ... жөніндегі ұсынысты КСРО және АҚШ Президенттеріне
үндеу қабылданды. Онда былай делінген болатын: «Сайын ... ... ... ... ... да онда ары ... ... қалу мүмкін
емес. 40 жыл ішінде бұл арада мыңдаған Хиросималар жарылды. Біз келешекті
қауіппен күтудеміз. ... ... су мен ... ішу, ... ... әкелу
мүмкін емес болып барады. Қазақстандағы ... ... ... үшін, өз
үйімізде бейбітшілік пен тыныштық орнату үшін, өз құқықтарымыз үшін ... біз ... - ... ... ... ... дейін үнсіз тығылып келген халық бір дауыстан «ядролық
қаруға жол жоқ!», «Сынақтар ... деп ... ... ... ... барлық бұқаралық ақпараттары құралдарында, телевидение мен
газеттерде әңгіме бола бастады. ... ... ... ... қозғалыс ұрандарын талқылап жатты. Радиациялық сәулелердің
зардаптары ... ... мен ... ашық ... қозғауға батылдары
жетті. Бұқараның қысымымен Семей полигонындағы сынақтар саны азая ... ... ... тұңғыш ретКСРО Үкіметі ядролық ... ... салу – ... жасау туралы шешім шығарды.
Қазақстан Республикасының егемендігі туралы Декларацияда ел ауағы
ядросыз аймақ деп жарияланды. ... ... Н.Ә. ... ... жабу ... ... шығарған күні – 1991 жылдың 28 тамызы.
Сөйтіп тиянақтылық пен ... ... ... халқы өз мақсатына жетті:
ең үлкен полигон ... атом ... бас ... ... жасала бастады.
Семей полигоны жабылғаннан кейін Ресейдің, АҚШ пен ... ... ... ... ... жарияланды.
1991 жылдың 29 тамызында Семей ядролық полигоны жабылып, 1992 жылдың
мамырында оның базасында Курчатов қаласындағы ... ... ... әдебиеттер:
1.    Н.Ә. Назарбаев «Бейбітшілік кіндігі». – Астана «Елорда», 2001
2.    О. Жанайдаров «Менің елім - Қазақстан». – Алматы: «Балауса баспасы»,
2003
3.    ... ... 1988 жыл № 10

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1970-1990 жылдардағы Қазақстан15 бет
Адамзат үшін ядролық сынақтың салдарлары14 бет
Ядролық қару11 бет
Қазақ халқының ақиық ақыны - Олжас Сүлейменовтың өмірі және қоғамдық - саяси қызметі55 бет
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі12 бет
Азғыр-Тайсойған сынақ полигоны10 бет
Невада-Семей полигонының инфрақұрылымы11 бет
Олжас Сүлейменов13 бет
Семей ядролық полигонның алғашқы жүргізілуі6 бет
Семей ядролық полигоны8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь