Қазақстан Республикасындағы тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы басқару жүйесін қалыптастыру жолдары

"Алматы кілем", "Алматы мақта" ЖШС, дағдарысқа қарсы басқару механизмінің стратегиясын жасау үшін біз экстрополяция, бюджеттеу әдістерін пайдаландық. "Алматы кілем" кәсіпорынында дағдарысқа қарсы басқару механизмінің стратегиясын жасау үшін дамудың келесі вариантын ұсынамыз: импортты алмастыру бағдарламасы бойынша кілемдер өндірісін модернизациялау үшін несие алу ұсынылады. Жобаның мақсаттық бағыты тарау, тоқу құрал-жабдығын алу және орнату. Несие көлемі 1 млн. АҚШ доллары көлемінде, несиелеу мерзімі 7 жылға бекітіледі. Пайыздық ставка мөлшері 11%. Несиені игеру транштар бойынша алдыңғы 6 айда өтеді, жеңілдік кезеңі алғашқы 15 ай, негізгі қарызды қайтару әр алты жүргізіледі. Несиені уақытынан бұрын қайтаруға болады.
Жоба жоғары технологиялы, қазіргі заманға сай электрондық жаккардтық машиналары және басқармалы компьютері бар кілем тоқитын станоктарды алуды қарастырады. Осы станоктардың өнімділігі жылына 90000 кв.м бола отырып, фабрика бұрын шығармаған тығыздығы жоғары кілемдерді шығаруға мүмкіндік береді. Кілемнің осы түрін шығару арқылы нарықтың жаңа сегменттерін игеруге,импортты алмастыратын және экспорт бағытты өнім шығаруға және шетелдерден келген импортты кілемдер жаулап алған нарық бөлігін қайтадан қайтып алуға болады. Тығыздығы әдеттегідей кілемдерді шығару бұрынғы көлемде қала бермек. Өнім сапасының жоспарлап отырған деңгейіне шығу, тоқыма станогын, тарау құралын сатып алу үшін инвестициялық көмек керек. Жаңа құрал-жабдықтың әсерінен өнімнің өзіндік құны азаяды, бәсеке қабілеттілігі артады, жаңа жұмыс орындары ашылады. "Алматы кілем" экономикалық қауіпсіздік стратегиясының жобасына қажетті капиталдың қалыптасуы 34 кестеде көрсетілген (1 АҚШ доллары 155 теңгеге тең деп алдық).
Жобаның қалыптасуына 1844503 АҚШ доллары қажет, өндірістік емес шығындар 1935 доллар, өндірістік шығындар 117000 доллар шамасында болмақ. 1 млн теңге жаңа құрал-жабдықты алуға жұмсалса, персоналды оқыту үшін 20000 доллар, суретті дайындайтын станция 97000 доллар болмақ. Жоба капиталының қалыптасуына қажетті жетіспеген қаржыны
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1 Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан Халқына Жолдауы Алматы 2005 ж.
2 Назарбаев Н. Ә. Қазақстан - 2030. Барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі қауіпсіздігі және әл - ауқатының артуы. Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. Алматы, Білім, 1997.
3 Қазақстан Республикасының "Ұлттық қауіпсіздік туралы" Заңы. 26. 06. 1998 // Егемен Қазақстан, 28. 06. 1998.
4 Антикризисное управление. Учебник под ред. Короткова Э.М.М.: ИНФРА-М, 2001, 128-6.
5 Антикризисный менеджмент Под ред. Грязновой А.Г.М:Экмос,1999, 7-6
6 Теория и практика антикризисного управления. Учебник под ред. Беляева С.Г. М.:ЮНИТИ, 1996,57-6.
7 Мухамбетов Т.И., Нукушев А.Г. Банкротство и антикризисное управление предприятием (учебное пособие). Алматы, 2000, 226-228-6.
8 Нуров С. Законодательство о банкротстве: актуальные вопросы // Фемида, №5-6, 2000, 54-58-а.
9 Мухамбетов Т. Банкротство - единственный путь спасения экономики // Экспресс К, 24.11.2000.
10 Справочник кризисного управляющего. Под ред. Уткина ЭА. М.: Экмос, 1999, 45-47-6.
11 Управление развитием организации: модульная программа для менеджеров. Модуль "Антикризисное управление", М.,2000, 11-17-6
12 Клейнер Г.Б., Качалов Р.М. Предприятие в нестабильной
экономической среде: риски, стратегии, безопасность. М.:Экономика, 1997, 93-95-6.
13 Экономическая стратегия фирмы. Под ред, Градова А.П. СПб.: специальная литература, 1995, 55-59-6.
14 Базаров Т.З., Беляев С.Г. Теория и практика антикризисного управления. Учебник для вузов. Москва.: ЮНИТИ, 1996, 35-6.
15 Гришаев С.П., Аленичева Т.Д. Банкротство и практика применения в России и за рубежом. М.: ЮРИС, 1993, 116-6.
16 Востриков П. О банкротстве предприятий заемщиков и банков за рубежом // Хозяйство и право, №3,1995, 102-103-6.
17 Марьина О. Банкротство — это серъезно: анализ законодательства о несостоятельности (банкротство предприятий в странах Содружества) // Профсоюзы, №1,1994, 36-38-6.
18 Монич Ю. Банкротство предприятий в странах Центральной и Восточной Европы: цели, проблемы, результаты //Проблемы прогнозирования, №5, 1995, 37-6.
19 8.01.1998 №-6-ФЗ "О несостоятельности (банкротстве)" РФ
Федералдық Заңы//Экономика и жизнь: ваш партнер консультант, 1998, ақпан, 5-8-6.
20 Хоа Л. Новый закон РФ о несостоятельности (банкротстве): взгляд зарубежного экономиста // Экономика и жизнь, 1998, №11,28-6.
21 ҚР-ның 21.01.1997 жылғы "Банкроттық туралы" Заңы 2003
жылдың 1 қыркүйегіне өзгертулермен және толықтырулармен.
Алматы.: Юрист, 2003.
22 Лобков А. Законодательство о банкротстве кардинально изменилось // Азия-ЭЖ, 1998, №27, 5-6.
23 Радостовец В.В. Банкротство юридического лица и связанные с ним процедуры // Бюллетень бухгалтера, 2000, №35, 4-7-6. Информация. Анализ. // Текстильная промышленность, 2001, №1,32-33-6.
24 Нукушев А. Анализ вероятности банкротства // Транзитная экономика, 2000, №3,23-43-6.
25 Ковалев В.В. В ведение в финансовый менеджмент..: Финансы и статистика, 2000, 98-6.
26 Антикризисное управление. Учебное пособие для технических вузов. Под ред. Минаева Е.С. М.: Приор, 1999, 123-6.
27 Федотова М.А. Как оценить финансовую устойчивость предприятия // Финансы, 1995, №6,15-19-6.
28 Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. Минск, 2000, 670-671-6.
29 Крюков А.Ф., Егорычев И.Г. Анализ методик прогнозирования кризисной ситуации коммерческой организации с использованием финансовых индикаторов // Менеджмент в России и за рубежом, 2001, № 2, 94-6.
30 Зайцева О.П. Антикризисный менеджмент в российской фирме // Аваль,1998,№11-12, 45-47-6. Ковалев В.Н., Волкова О.Н. анализ хозяйственной деятельности предприятия. М.: ПБОЮЛ, 2000, 385-395-6.
31 Дюсембаев К.Ш. Анализ финансового положения предприятия. Алматы, экономика, 1999, 125-129-6.
32 Дюсембаев К.Ш. Анализ вероятности банкротства предприятия // Сб. научных трудов, Алматы, Экономика, 1999, Ч 1, 170-186-6. '
33 ҚР Үкіметінің "Жеңіл және тамақ өнеркәсібі салаларында импорт алмастырудың 2001-2003 жъшдарға арналған бағдарламасы" // ҚР Президенті мен ҚР Үкіметінің актілер жинағы, 2001, №30,10-49-6.
34 Мамыров Н.К. Развитие экономики РК в условиях глобализации мирохозяйственных связей. Материалы международной научно практической конференции "Национальная экономика РК в условиях глобализации". Алматы, 2002, З-10-б.
35 Сейфуллина Т.А. Импортозамещение как фактор экономической безопасности РК // www.kisi.kz
36 Концепция развития текстильной и легкой промышленности РК. Проект. Алматы, 2002.
37 2001-2003 жж. ҚР-сы кедендік декларациялар ақпараттары
38 Социально-экономическое положение г.Алматы за 2000-2003гг. Алматинское городское статистическое управление. Алматы, 2003.
39 Основные показатели работы промышленности г.Алматы январь-декабрь 2003г. Алматы, Алматинское городское статистическое управление, 2003.
40 Цены и тарифы на непродовольственные товары, платные
услуги. Алматинское городское статистическое управление.
Алматы, 2003, январь.
41 ҚР жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары Қауымдастығының мәліметтері.
42 Алматы қаласы кәсіпорындарының 2003 жылдың қаңтар-
желтоқсанындағы өндірістік-қаржылық қызметі туралы ақпарат
43 "Алматы кілем" АҚ-ң 2003-2004 жылғы есептік -қаржылық
мәліметтері.
44 «Алматы Мақта» ЖШС 2003-2004 жылғы есептік -қаржылық
мәліметтері.
45 Герчикова И.Н. Менеджмент. Учебник. Москва.: ЮНИТИ,2001, 47-353-6.
46 Донских А. Рыночный урок текстилыциков//Казахстанская правда от2б.11.2002, №254-255.
47 Губенко А. Своя рубашка ближе к телу//Новое поколение ОТ22. П.2002, №47.
48 Ибраев К. Отечественные финансовые группы скупают базовые предприятия легкой промышленности//Панорама от 01.11.2002, №42.
49 Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия 2-е изд., перераб. и доп. — Мн.: "Экоперспектива", 1998, 272-279-6.
50 Киричевский Г.Е. Текстильная химия: эволюционные и революционные процессы сегодняшнего дня и ближайшего
будущего // Текстильная промышленность, 2001, №3, 20-22-6.
51 Юхина Е.А.; Юхина О.С. Отступить, чтобы наступать? //
Текстильная промышленность, 2003, №10, 66-68-6.
52 Айзенштейн Э.М. Производство и потребление полиэфирных волокон. Сегодня и завтра //Текстильная промышленность, 2003, №9,28-31-6.
53 Тимофеев Д. К борьбе за долю рынка//Текстильная
промышленность, 2003, №9,44-47-6.
Артемьев А.В. полимерные отходы-сырье будущего для химических
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ТОҚЫМА ЖӘНЕ КІЛЕМ ӨНЕРКӘСІБІ КӘСІПОРЫНДАРЫНЫҢ
ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ
1 Тоқыма және ... ... ... қарсы басқару
механизмінің стратегиясы .
"Алматы кілем", "Алматы мақта" ЖШС, дағдарысқа қарсы ... ... ... үшін біз ... бюджеттеу әдістерін
пайдаландық. "Алматы кілем" кәсіпорынында ... ... ... стратегиясын жасау үшін дамудың келесі вариантын ұсынамыз:
импортты алмастыру бағдарламасы бойынша кілемдер өндірісін ... ... алу ... ... мақсаттық бағыты тарау, тоқу құрал-
жабдығын алу және орнату. Несие көлемі 1 млн. АҚШ ... ... ... 7 ... бекітіледі. Пайыздық ставка мөлшері 11%. Несиені
игеру транштар бойынша алдыңғы 6 айда ... ... ... ... 15 ай,
негізгі қарызды қайтару әр алты жүргізіледі. Несиені уақытынан бұрын
қайтаруға ... ... ... ... ... сай ... жаккардтық
машиналары және басқармалы компьютері бар кілем тоқитын станоктарды алуды
қарастырады. Осы станоктардың өнімділігі ... 90000 кв.м бола ... ... ... ... ... ... шығаруға мүмкіндік
береді. Кілемнің осы түрін шығару арқылы нарықтың жаңа ... ... және ... ... өнім ... ... келген импортты кілемдер жаулап алған нарық бөлігін ... ... ... ... ... кілемдерді шығару бұрынғы
көлемде қала бермек. Өнім сапасының жоспарлап отырған деңгейіне ... ... ... ... ... алу үшін ... көмек керек.
Жаңа құрал-жабдықтың әсерінен өнімнің өзіндік құны ... ... ... жаңа жұмыс орындары ашылады. "Алматы ... ... ... ... ... капиталдың
қалыптасуы 34 кестеде көрсетілген (1 АҚШ доллары 155 теңгеге тең ... ... 1844503 АҚШ ... ... ... ... 1935 доллар, өндірістік шығындар 117000 доллар шамасында болмақ. 1
млн теңге жаңа құрал-жабдықты алуға жұмсалса, персоналды ... үшін ... ... ... ... 97000 ... ... Жоба капиталының
қалыптасуына қажетті жетіспеген қаржыны ... ... ... ... ... - "Алматы кілем" АҚ-ының инвестициялық жобасы капиталының
қалыптасуы
1 доллар=155 ... ... ... ... ... |Барлығы|
| | | ... |
| | | |я | |
| | ... ... ... ... ... капитал | | | |
|2 ... ... және ... | |602581 ... ... ... бар ... | |356987 |
| ... | | | |
|4 ... ... | |883000 |883000 |
| ... | | | ... ... қаржылары | | | ... ... ... ... ... | |323871 |
| ... және материалдар | | | ... ... | | ... ... емес ... | | | ... ... баж салықтары |300000 | |1935 ... ... |300000 | |1935 ... ... ... ... | | ... |Персоналды оқыту | |20000 |20000 ... ... ... станциясы| |97000 |97000 ... ... ... |2200000 | |14194 ... ... ... |1000000 ... тоқитын жаңа станокта жұмыс орындары ашылатын болғандықтан, біз
ары қарай қанша персоналдың қажет екенін,орташа айлық ... ақы ... ... 34 ... ... кесте -"Алматы кілем" АҚ-да жаңа кілем тоқу станогы үшін ... ... ... |Персонал саны, адам |Айлық ... ... | | ... | | |, ... |е |
| | |1 ... үшін |
| | ... ... ... кілемдерді сатудан түсетін|3528000000 |2276129 |
| ... | | |
|2 ... ... ... ... ... |1531510 |
| ... | | ... ... мен ... ... |65032 |
| ... ... ... | | |
|4 ... ... беруден табыс |3780000 |24387 ... да ... |3780000 |24387 ... ... |3921445 |
|7 ... ... ... құны (жай ... |1797419 |
| ... | | |
|8 ... өнімнің өзіндік құны (тығыз |187470000 |1209484 |
| ... | | ... ... |3006903 ... ... ... |141800000 |914542 ... ... ... ... |274362 ... ақша ... ... 17% ... |282452 ... ... ... ... |129032 ... ... ... |1034006 ... ... таза ... ... 1034006 ... ... керек. Біз
жобаның қай кезден басталатыны көрсетпей отырмыз, себебі қазір кәсіпорында
инвесторды іздеу процесі ... ал ... беру ... 7 жыл ... ... алу ... тозған негізгі капиталын жаңартады,
нарыққа бәсеке қабілетті өнім шығарылады, қосымша жұмыс орындары ... ... ... ... басқаруды қамтамасыз етеді.
2006-2008 жылдарға "АММК ТК" ... ... ... Ол үшін ... ... ... тәуелділік әдісін
қолдандық. Бұл әдістің ... ... ... ... бір
көрсеткішін идентификациялап, базалық көрсеткіш ... ... ... соған пропорционалды "байлап" өсіріп отырамыз деген тезис
құрайды. Базалық көрсеткіш ретінде, ... өнім ... ... ... ... ... құны ... Бұл әдісті таңдауымыз логика
тұрғысынан дұрыс және өзара ... ... ... ... ... ... ... 38 кестеде көрсетіледі.
38 кесте - "Алматы мақта" ЖШС қызметінің 2006-2008 жылдарға болжамды
көрсеткіштері
|№ ... ... |2006 ж. |2007ж. |2008ж. |
| | ... | | | ... ... |мың ... |776123 |963550 |1150977 |
| ... ... | | | | |
|2 ... ... |мың ... |572261 |686713 |824056 |
| ... құны | | | | ... ... |Мың ... |276837 |326921 |
|4.|Кезең шығындары |Мың ... |124077 |136485 ... ... |Мың ... |152760 |190437 |
| ... ... | | | | |
|6 ... ... ... |Мың ... |152760 |190437 |
| ... ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... |Мың ... |63746 |106932 |133306 ... саны ... |1100 |1100 |1100 |
|9 ... ақы қоры |Мың ... |175888 |204762 |233636 ... ... ... ... |13325 |15512 |17699 |
| ... ... | | | | ... ... ... |теңге |0,88 |0,84 |0,83 |
| ... | | | | ... ... жылдары негізгі кызметтен түскен табыс болмайды
деп есептедік. "Алматы ... ЖШС біз ... саны 2006 -2008 ... ... деп ... ... және ... өнеркәсібінде шағын
кәсіпкерліктің дамуы қолдау көрсететін басыңқы бағдар болғанымен, ... ... ... шығаратын кәсіпорын біреу болғандықтан, кәсіпорынды
төлем қабілетсіз, экономикалық қауіпті жағдайда екен деп жауып ... ... ... ... кәсіпорындағы экономикалық дағдарысқа
қарсы басқаруды қалпына келтіруді бірте-бірте ... ... Осы ... ... инвестиция тартудың біз көзін көріп отырғанымыз жоқ. "Темір
банк" АҚ-мен болған тартыстан кейін, кәсіпорынның жақын ... өз ... ... ... деп ... ... бұл ... кәсіпорынның "қол
қусырып, қарап отырсын" деген түсінік емес, даму бағдарларын маркетингті
жақсарту, өнімнің ... ... ... ... ... ... ... деп ойлаймыз. Қарастырылып отырған жылдары кәсіпорын
қызметінен оң нәтиже алады деп болжап отырғандықтан, таза ... ... ... ... капиталды модернизациялауға бағыттаған ұтымды шешім
болар еді.
"Алматы кілем" АҚ-ның экономикалық дағдарысқа қарсы ... ету үшін ... ... келесі бағыттарға аудару керек:
1. негізгі капиталды ... ... ... технологиялық
станоктарды өндіріске енгізуге ұмтылу;
2. кәсіпорындағы жоспарлау деңгейіне көңіл аудару, жоспарлардың орындалуына
тырысу;
3. әкімшілік шығындарын төмендету;
4. өнімнің сапасын ... ... ... ... өнім ... ... ... бекіту.
"Алматы мақта" ЖШС экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды ... үшін ... ... ... ... ... ... болып, кәсіпорын емес, өндірістік процестер табылғандықтан,
маркетинг немесе өндірістік бөлімшелер ... ... ... ... ... ... жататын үрдістерді анықтау үшін
ІSO 9001 сапа жүйесін жалпы бағдар ретінде қабылдауға ... ... ... ... ... ... ... Басшылықтың жауапкершілігі;
2. Сапа жүйесі;
3. Мәмілелереді талдау;
4. Жобалауды ... ... ... ... сатып алу;
7.Тұтынушыларға ұсынылатын өнім;
8. Өнімді идентификациялау;
9. Үрдістерді басқару;
10. Сынақтарды бақылау және өткізу;
11.Бақылау, өлшеу қүрал-жабдығы;
12. Бақылау және ... ... ... емес ... ... Алдын-алу және түзеу іс-шаралары;
15.Тиеу-түсіру жұмыстары, сақтау, жеткізу;
16. Сапа ... ... ... ... ішкі тексеру;
18. Кадрларды дайындау;
19.Техникалық қызмет көрсету;
20. Статистикалық әдістер
"Алматы мақта" ЖШС бизнес реинжинирингті төрт кезеңде өткізуге болады:
болашақ компанияның бейнесін жасау; компанияның ... ... ... ... ... ... ... үрдістерді енгізу.
Бизнес-инжинирингті өткізу барысында бірнеше шешімді рольдерді
бекітуге болады:
1. ... ... ... ... ... ... топқа қатысушы;
5. сыртқы кеңесші;
6. үйлестіруші (координатор).
"Алматы мақта" ЖШС бизнес-реинжинирг үрдістерін ... ... ... ... ... ... деп күтілуде.
Зерттеу жұмыстарының нәтижелері тоқыма және кілем ... ... ... ... ... ... ... ету шешуі күтетін маңызды мәселелердің бірі екенін көрсетті. Осы
тұрғыда кәсіпорын тұрғысынын, ... ... ... тұрғысынан
жүргізілетін жұмыс бір арнада жүргізілсе, сала кәсіпорындары әлі де әлемге
аты шыққан ... ... ... ... ... Ғалам даму жағдайындағы тоқыма және кілем өнкеркәсібі кәсіпорындарының
дағдарысқа қарсы қамтамасыз ету бағыттары
Қазақстан Республикасы тоқыма және ... ... ... ... басқаруды қамтамасыз ету бағыттарын ұсыну үшін, бұл
саладағы ... ... мен ... ... кеткен жөн. Осы
жерде себептерді өзара байланысты екі топқа бөліп көрсеттік.
Бірінші топтың себептері - ... ... және ... ... ... ... Осы ... шетел тоқыма және кілем
өнеркәсібі кәсіпорындарының деңгейіне сәйкестендіре ... ... ... ... ... ... ... кілем өнеркәсібінің кәсіпорындары өнім түрлері бойынша
әмбебептылығымен ерекшеленіп, әртүрлі талшықтар мен жіптерден
маталар, тоқыма бұйымдарын, маталық емес ... ... ... ... пен сән ... ... бейімделе біледі.
Біздегі тоқыма ... ... ... ... ... бойынша қатаң бөлінді (мысалы: Қарғалы шүға,
Алматы мақта-мата комбинаттары). ... ... мен ... ... бойынша мамандануы бәсеңдеп,
кәсіпорындар нарық талаптарына жақсы бейімделе бастады.
Өндірілетін өнім ... ... ... және ... ... тоқыма және маталық емес өнімдер
үлесі көбірек, олардың өндірісі маталармен салыстырғанда аз еңбек
сыйымды. ... ... және ... өнеркәсібінде бұл
өнімдердің үлес салмағы аз. Қазір шығарылатын өнім ... ... ... және ... өнімдер
үлесі жыл сайын артып келеді.
З.Тоқыма және ... ... ... ... Шетелдік
тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының көбісіндегі адамдар саны 300-
ге дейін, нарық талаптарына жедел ... ... ... саны ... саны ... дейін жететін қазақстандық кәсіпорындардың нарықтық
талаптарға сай келмеуі экономикалық ... бір ... ... Қазақстан
Республикасындағы тоқыма және кілем өнеркәсібінің алып кәсіпорындарының
құрылымын ... ... ... ... ... ... жедел бейімделуге мүмкіндік туғызады.
Технологиялық ... ... ... тоқыма және кілем кәсіпорындарындағы ақпараттарды
жинау, жоспарлау, өндірісті және ... ... ... ... ... ... тиімділігін және құрал-
жабдық жұмысының көрсеткіштерін біршама арттыруға мүмкіндік
береді. Қазақстандық кәсіпорындарда бұл элементтерді саусақпен
санарлықтай ғана ... ... ... ... ... және ... үрдісті басқаруды
компьютерлеу жақсаруда. Бірақ, станоктарды ... ... ... ... тек қана жаңа ... алынған соң жүзеге асырылады.
Синтетикалық талшықтарды пайдалану. Шет ... ... және ... ... синтетикалык
талшықтар мен жіптерді, әсіресе, тоқыманың тұтыну қасиеттерін
арттырып және ... ... ... ... өте кең ... Дамыған елдерде оларды
пайдалану 50%-дан асып ... ... ... ... мен
талшықтарды пайдалану мүмкіндігі мен қажеттілігі де артып отыр,
енді олардың еркін ... ... ... ... оңай сатып алуға мүмкіндігі бар.
Маталардың ассортименті мен ... Шет ... ... ені кең ... көп ... бар, өндірісте ені 140 ... ... ... ... Бұл ... ассортименті нарық
конъюктурасымен қалыптасып және оның әсерінен жедел өзгеріп
отырады. Қазақстан кәсіпорындарындағы дайын маталардың ... ... тең ... ... ... ... арттыруға
бағытталған Қазақстан Республикасының тоқыма өнеркәсібінде
технологиясы жеңіл, ... ... ... басым болды.
Қазіргі кезде маталардың ені ұлғайтылды, ... ... ескі ... станоктарды өндірістен алып
тастауда. Нарықта импорттық ... ... ... ... тура ... маталардың сапасы мен
ассортименті жақсарып келеді. Дегенмен, құрал-жабддықтардың
жағдайы және ... ... ... ... ... ары ... жақсарту қажеттілігі де бар.
Құрал-жабдықтардың деңгейі мен жағдайы. ... ... ... бәсеке жағдайында болғандықтан,
жұмыс параметрлері компьютерлендірілген жоғары өнімді, жетілген
құрал-жабдықтармен ... ... етуі ... Бұл ... ... ... өнім ... арттырады, өнімнің
өзіндік кұнын төмендетеді. ... ... ... ... ... ... Тек қана жіп иіру ... ... ... шет ... ... ... еді. ... өзінде де, сатып алынатын
машиналар амортизация кезеңінен шығып кеткен болуы мүмкін. Қазіргі кезде
құрал-жабдықтардың деңгейі мен ... одан да ... ... ... ... біз айтқан машиналар мен станоктар одан ары ... ... ... тозды. Бұл жағдайдан кәсіпорындарды қазіргі заман талабына
сай құрал-жабдықтармен ... ету ... ... болады.
Екінші топтың себептері — кәсіпорындарды басқару деңгейі. Көптеген
фабрикалардың басшыларында шикізаттарды сатып алу, маталарды өткізу, ... ... ... ... ... ... ... болған
жоқ. Жақсы жүмыс істеп отырған фабрикалар басшылары нарық жағдайларына тез
бейімделді, даму стратегаясын бекіту және ... ... ... табысқа жетіп отыр.
Бірінші топтың факторларын жақсарту көп қаржы салымдарын ... ... бір ... немесе бір сағаттың ішінде шеше салатын мәселе емес.
Сондықтан олар "инерциялық" ... ... ... ... факторлары —
кәсіпорындарды басқару деңгейін де аз уақыт ішінде түбегейлі ... Осы екі ... ... ... ... біртіндеп дұрыс жолға
қойса, уақыт өте келе жемісін жейтініміз анық [74].
Нарықтық экономика ... ... ... ... ... ұшырып, бәсеке қабілетті кәсіпорындар қызметін жалғастыруы керек
екенін білеміз. Тоқыма және кілем өнеркәсібіндегі жағдайды талдау, ... көп ... ... ... ... бір ... ... екенін көрсетті.
Қазақстан Республикасының 2010 жылға ... ... даму ... ... тоқыма және кілем өнеркәсібі ... ... ... ... Осы стратегияда тоқыма және ... ... ... ... ... ... ... нарықты теріс пиғылды бәсекеден қорғау жатады.
Алматы қаласының 2010 жылға дейінгі индустриалдық дамуы саясатының
регионалдық ... ... ... ... дамуының негізгі
бағыттары болып:
7. кәсіпорындарды қаржылық сауықтыру;
8. жаңа технологияларды ... ... ... ішкі ... ... ... ... тауарларының үлесін
арттыру табылады.
Саланың дамуы ең алдымен отандық ауыл шаруашылық ... ... ... бар ... ... базасында өткізіледі.
Саладағы маңызды міндеттер ... ... аз ... ... ... ... базасында шағын және икемді
бәсекелесті өндірістер құру ... ... ... нысандары болып, жеңіл өнеркәсіптің дайын
тауарларын конкурстық негізде әскери және соларға ... ... ... ... ... және ... орта
мерзімге несиелеу жатады.
Алматы қаласы жеңіл өнеркәсібін дамытудың ... ... және ... ... ... ... ... тоқыма
полотнолар және жоғары сапалы тігін өнімдерінің өндірісі үшін ... ... ... ... ... кәсіпорындарында:
"Алматы мақта" ЖШС, "Алматы тоқыма комбинаты" ЖШС-де жаңа технологиялык
циклдар құру керек. Қажетті инвестициялар ... 20 млн. АҚШ ... ... ... және тоқыма өнеркәсібінің өз артықшылықтары бар, ... ең ... ... ... ... ... экономикалық
жағдайда тоқыма және кілем өнеркәсібіне инвестициялар және инновацияларды
салу ... үшін ... ... және кілем өнеркәсібіне
салынған инвестициялар басқа салаларға қарағанда аз болуы мүмкін және ... ... ... ... аз ... ... ... алуға болады.
Айналым қаржыларын ұсыну да тиімді, себебі бір жылдың ішінде қаржылардың 4-
6 рет ... ... ... жөне ... ... ... ... дағдарысқа
қарсы басқаруды қамтамасыз ету экономикалық, әлеуметтік тұрғыдан қажет.
Тұрғылықты жерлерінде жұмыстан ... ... ... ... ... ... сұрақтардың бірі. Оның ... ... және ... ... ауыл ... кешенінің, химия өнеркәсібінің және
машина жасау саласының ... ... ... ... және ... өнеркәсібі кәсіпорындарының экономикалық дағдарысқа
қарсы басқаруды қамтамасыз ету төмендегідей ... және ... ... ... Мақтаны, зығырды (оның котонизациясы жоғары сапалы аралас
маталарды алуға мүмкіндік береді), химиялық шикізатты, жүнді
өңдеудің жаңа технологияларын, ... ... ... ... ... ... тері-галантерея өнеркәсібі үшін)
кеңірек пайдалану негізінде саланың шикізат базасын дамыту;
2. Маркетингтік, ақпараттық, жарнамалық ... ... ... ... қаржылар мен инвестицияларды
басқару бойынша ассоциацияларды дамыту;
Салада ұлттық киімдер, ... ... ... ... ... ... ... дамыту;
Мақта-мата және жүн өнімдерінің, өңделген тері, ... ... ... пайдаланған тігін
өнімдерінің экспортын дамыту;
Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарындағы әлеуметтік
сфераның обьектілерін ... ... ... ... Республикасында шығарылмайтын құрал-жабдықтар
мен материалдар үшін баж салықтарын төмендету немесе ... ... ... ... ... мүнай өндіру-
өңдеу өнеркәсіптерінің үдемелі сұраныстарын қанағаттандыру үшін
тендерлер ұйымдастыру;
Спорт және басқа да ... ... ... үшін ... ... сұранысты қанағатгандыру үшін жеңіл
және ... ... ... ... және ... ... экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды
қамтамасыз ету жүйесі ... ... ... ... ... ... бәсекені жою.Қазақстандық нарыққа тоқыма және ... ... баж ... және жеңілдікті салық
төлеу ... ... ... жою. Қазақстанның кедендік
территориясына ... ... ... оның ... жою үшін өнім ... ... ең ... ... ... ... компанияны құру және ... ... ... ... ... ... беретін лизингтік операцияларды жүргізуге қажетті қаражаттармен
қамтамасыз ету.
Жоғары сапалы, экологиялық таза және қауіпсіз өнім шығару
үшін мемлекеттік стандарттарға жаңа ... ... ... мен ... метрологиялық және талдау құралдарын,
әдістерін енгізу. Бұл ... ... ... ... ... керек. Жоғары сапаны анықтайтын сертификациялық ... ... ... ... ... ... аралық көтерме-жеке тауар өткізу желісін
құру.
Кәсіпорындардың қаржылық ... ... ... ... ... ... қосымша құн салығына, Қазақстанда шығарылмайтын
технологиялық жабдықты және оның ... ... ел ... ... ... жеңілдіктерді қайта қалпына келтіру.
Тоқыма және кілем өнеркәсібі ғылыми-зерттеу секторын қайта
қалыптастыруды өткізу.
Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының ... ... ... басқаруды қамтамасыз етуді біз келесі ... ... ... ... ені 150 сантиметрден асатын
маталар өндірісін ұлғайту.
16. Жіп иіру өндірісіне ... ... ... үшін
кардотарайтын, ленталық машиналарды енгізу.
17. Өндеу (отделка) өндірісіне таза мақта және химиялық талшықтар
мен жіптер қосылған ... ... үшін ... және ... ... ... енгізу.
18. Жуылған, жуылмаған және карбондалған жүнге және солардан
жасалатын өнімдерге нормативті-техникалық құжаттаманы ... ... ... көркем-колористік, жеңілдетілген ерлерге және әйелдерге
арналған пальто, костюмдік маталарды өндіруді ... және ... ... ... ... ... ... игеру.
21. Сән әлемінде тақымал дизайнерлердің лицензиялары бойынша
киім өндірісін ұлғайту [76].
Әлемдік тоқыма және кілем ... ... ... ... ... ... үлес салмағының артқанын көрсетті.
Жасанды талшықтардан жасалған тоқыма және ... ... әлі де ... ... ... отыр [77] (38 ... кесте — 2040 жылға тоқыма талшықтарын әлемдік тұтынудың болжамы
|№ ... ... ... ... |
| | ... | ... |1970 |1980 |1990 |2000 ... | |1 |Жүн |млн. т |1,5 ... |1,7 |1,5 |2,0 | |2 ... |млн. т |9,4 |12,3 |14,2 |18,2 |20,2 |33,0
| |3. |(нарықтық үлесі) |% |64,5 |53,3 |46,6 |45,8 |37,3 |21,0 | ... ... |млн. т |1,8 |4,8 |8,2 |10,4 |16,2 |38,0 | ... ... |% |12,0 |20,5 |27,1 |26,2 |30,0 |24,0 | |6. ... |млн. т |1,5 |4,0 |5,9 |8,9 |15,5 |85,0 | |7 ... үлесі) |%
|10,1 |17,1 |19,4 |22,4 |28,7 |53,0 | |8. ... |млн. т |14,6 ... |39,8 |54,1 |160,0 | |9. |Өсу ... (алдыңғы кезеңге шаққанда) |% |-
|4,7 |2,7 |2,8 |зд |2,2 | |10 |Жер шарының тұрғындары |Млр адам |3,0 |3,6
|4,4 |5,3 |6,1 |9,2 | |11 ... ... ... ... ... |6,2 |6,7 |7,5 |8,8 |17,3 | |Ескертпе: Мәліметтер [78] дерек көзі
бойынша ... ... ... ... ... ... ... жылға дейін барлық талшықтар мен жіптердің 50%-ын ... ... ... ... ... талшықтарды пайдаланудан аз болуы ... ... ... ... және ... ... осы үрдістен
өз орнын табуға ұмтылуы қажет.
Тоқыма және тігін өнеркәсібі дамуының негізі ... ... ... ... нәтижелері, тауардың тұтынушылық қасиеттерін
арттыратын жаңа материалдарды, өнімнің жаңа үлгілерін, жаңа ... ... ... ... жібек, астарлық маталарды, тігін
жіптерін, қосымша материалдарды, ... ... ... ... ... бір де бір ... жоқ ... айта кету
керек.
Ауыл шаруашылық кешенін басқару сұрақтары байсалды
ойлануды талап етеді. Мамандану есебімен құрылған, міндетті
түрде ... ... бар ауыл ... ... керек. Сол жағдайда "Өндіріс - ... - ... ... - ... ... ... тізбек болады.
Ғылыми және инновациялық зерттеулердің басыңқы бағдарлары болып:
22. ... ... ... ... ... ... ... сорбциялық сиымдылығы және селективтілігі жоғары ... және ... ... аз ... тығыздықты жеңілдетілген жартылай ... табу ... ... мен ... ... ... "ғылым -
өндіріс" тізбегінің қай кезде де осал тұсы ... ... ... ... ... ... қолдануға
мәжбүрлейді деу артық айтқандық болар еді. Бұл мәселе кәсіпорындардың төмен
қаржылық жағдайымен, ғылыми жетістіктерді өндіріске енгізуді ... ... ... ... ... ... тұтынушылар талаптары сапа түсінігін кеңейте
түсіп, кәсіпорындардың бәсекеқабілеттілік және сенімділік факторы ретінде
қарастырылатын ... ... ... және ... ... қазіргі кезде тиімді сапаны басқару жүйесін қажет етеді.
Қазір ... және ... ... ... ... ... ... "Сертификаттау туралы" заңдарына және ... ... ... [79, 80, 81]. ... ... мен
бағдарламаның басты мақсаттары адам өміріне, қоршаған ортаға қауіпсіз және
бәскекеқабілетті өнім өндіру болып есептеледі.
Қазақстан ... ... ... ұйымдар мен
кәсіпорындарда халықаралық сапа ... ... көшу ... бар.
Қазір көптеген кәсіпорындарды менеджмент жүйесі жұмысының дұрыстығы және
ақырғы ... ... ... ... сапа менеджменті жүйесін
енгізу процессі өзекті болып отыр. Халықаралық ... сапа ... ... ие ... ... ... халықаралық сапа стандарттары,
менеджменттің өзары байланысқан жүйесі және ... ... ... ... [82]. ISO ... стандарттары жалпы сипатта болады ... ... ... ... ... ... ... Ұйым
қажеттіліктерінің әртүрлілігіне байланысты халықаралық стандарттар ... ... ... ... ... ... тұрғызу және тәжірибеде қолдану нақты ұйымның
міндеттерімен, өнімімен, процестерімен және жеке ... ... ... ... сапа ... қандай элементтерден тұратынын
көрсеткенмен, нақты кәсіпорын қалай ... ... ... ... және тиімділікті барынша қамтамасыз ету үшін
сапа жүйесінің қызметтің немесе ұсынылатын өнімнің ... ... сай ... ... жүйе тек кәсіпорынның ішкі құрылымын жақсартып және тиімділігін
арттырып қоймай, ... ... ISO ... ... алуға да
мүмкіндік береді. Мысалы: ISO 9000 ... ... ... ... жәке жеке тендерлердің тұрақты қатысушы ... ISO ... ... мәні ... ... үнемі
жақсартуды білдірсе, ISO 14001 сертификациялық жүйесі бар ... ... ... ... ... және ... жолы ашық ... ISO жүйесін енгізу процесіне кәсіпорындардың көп санын тартып қана
қоймай, оларда болатын қайта құрылымдаудан қорықпау ... айту ... ... ... ... ... тоқыма және тігін
бұйымдарымен ... ... ... ... ... ... сапа сертификатының болғаныны тартымды. Өкінішке орай,
кәсіпорындар көп жағдайда оны ұсына алмайды.
Қазір бұл стандарттар ... 73 ... ... ... ISO 9000 ... енгізіп, ҚР СТ ISO ... ... І8О ... ... ... әрбір
кәсіпорын ерікті болғанымен, оны енгізу қажеттілігін нарық талаптары
анықтап отыр. ISO ... ... ... ... ... жалпы
басқару негіздеріне сәйкес және 4 деңгейде жүргізіледі:
1. Стандартқа ... ... ... ... ... ... сәйкестігі;
4. Ерекше талаптарға сәйкестігі [85].
Қазақстан Республикасының ... және ... ... оның ішінде біз "Алматы кілем", "Алматы мақта" ЖШС, ... ... ... ... ... ... тек бағдарда ғана
бар. 2003 жылдың 7-қарашасында Алматы ... ... ... ... өткізген "ІSO стандарттарын жеңіл ... ... ... ... ... және ... өнеркәсібі
кәсіпорындары басшылары халықаралық стандарттарды кәсіпорындарға енгізу
қажеттілігімен келісті.
Әлемге танымал ... ... ... ... ... қатынастарына жол ашады. Бұл сондай-ақ, Бүкіл әлемдік Сауда
Ұйымына ... ... ... ... ... ... жатыр. Олардың сипаты мен
серпініне баға беру үшін ... бір ... ... ... ... ... де бүл ... сипаты анықтальш келе жатыр, олардың барлығы да
ғаламдандырумен тікелей байланысты. Тоқыма және кілем өнеркәсібінің әлемдік
дамуында келесідей бағдарларды анықтадық:
тоқыма және ... ... азия ... ... дамып келеді, оған
еңбек ақының, энергияның төмен болуы әсер етіп, ... ... ... ... жыддан-жылға арта түсуде;
орта сапалы, көлемі шектелмеген өнімдер Еуропалық Одақтан,
АҚШ-тан, Жапониядан тыс мемлекеттерде өндірілуде;
дамушы елдердің шығаратын тоқыма бұйымдарының ... ... ... ... ... күрделі, сәнді, модельдік бұйымдар
өндірісі даму үстінде.
Дамушы индустриалдық елдердегі фабрикаларды қаржыландырудың нұсқасын
зерттей келе, А.Ормирод бүл ... ... ... үшін де пайдалы
болатынын айтады. Қаржыландырудың жалпы формуласы келесідей: кәсіпорын
капиталының 51%-ы меншік капиталы, 49%-ы ... ... өтеу ... ... ... керек. Қаржыландырудың осы нысанын Халықаралық қаржыландыру
корпорациясы (ІҒС), еуропалық инвестициялық банк ... ... ... (АІВ) қолдайды [86].
Ұлттық экономикалардың өзара тартылысының бір-біріне әсер ... ... ... кезеңге жетті. Әлемдік экономиканың дамуында 1950-
2000 жылдар аралығында әлемдік өндірістің 7 есе, ... ... ... ... ... өнеркәсіптік өндіріс 10 есе, оны сыртқа шығару-35 есе артқанын
көруге болады.
Әлемдік шаруашылықтың ... ... аса ... орын ... ... ... (БСҰ) ... Себебі, ол халықаралық сауданың
либерализациясы мен дамуын қамтамасыз етуші ... ... ... құрылған Сауда мен Тарифтер бойынша Бас келісімнің мұрагері болып
табылатын БСҰ өз қызметін 1995 жылдың ... ... БСҰ - ... ірі ұйым ғана емес, қызметіне жүздеген келісім жүргізушілер,
эксперттер қатысатын, үдемелі ... және ... ... ... механизм
болып табылады. Басқа халықаралық ұйымдармен салыстырганда ... ... ... сомалармен бағаланатын мәмілелерді бақылайды, нәтижесінде
тұтынушылардың және ... ... ... ... ... ... ... мен импортының ережелері белгіленеді [87].
БСҰ халықаралық ... ... ... мен еркіндігін қамтамасыз ету және сауда, сауда шекаралары
бойынша қатысушы-елдер арасындағы ... ... шешу ... ... ... ... әлемдік деңгейдегі бірден-бір
ұйым.
БСҰ-на кіру ... ... үшін 1996 ... ... ... және
осы шараның нәтижелері біздің ел өмірінің барлық тұстарын, экономиканың
барлық салаларын, ... ... ... ... тұтынушылыры мен
өндірушілерін қамтиды. Бүл ... ... оны ... ... ... қарастырған жөн. Осы беталыс отандық тоқыма және
кілем өнеркәсібінің кәсіпорындарын, олардың тұтынушыларын айналып өтпейді.
Қазақстан ... ... ... ... кіру ... осы ... ... бірдей деңгейде қайтарым алмайтындығын
айта кету керек. ... ... тез ... ... ... ... сай ... бәсекеқабілетті технологиясы мен құрал-
жабдығы бар, әлемдік деңгейде сапа және ... ... қүны ... ... ... ... қызметі экспортқа бағытталған жеке салалар мен
кәсіпорындар бар, ... ... ... толық бәсеке қабілетті салалар мен
жеке кәсіпорындар жоқтың қасы. Сондықтан ... өту ... ... ... көп ... ... да қажетті міндеттердің бірі. Бірақ, бұл
шараны өткізбей отандық экономика дамуға ынтасыз, бәсекеқабілетсіз болып
қала ... 10-15 ... ... ... ... дамушы елдер (Оңтүстік
Корея, Қытай, Түркия) өндірістің барлық түрлерінің ... ... ... ... экспорт үлесін арттырғанын көрсетеді.
Қазақстан Республикасы БСҰ-на мүше болып кіргеннен кейін, отандық
тоқыма және кілем өнеркәсібінде қандай ... ... ... өту үшін
қандай қиыншылықтар мен ұтымдылықтар бар?
Біздің ойымызша, қиыншылықтарға ... ... ... ... ... мен ... ... ете алмайтын құрал-
жабдықтардың тозған, қазіргі заман талаптарына сай емес ... ... көп ... ... ... ... бірге ... ... ... ... ... деңгейі.
Тоқыма және одан өнім өндірушілердің БСҰ-на кіруіне жеңілдіктерді
келесі ... ... :
- ... және дамушы елдердегі еңбек ақы деңгейімен салыстырғандағы
жүмыскерлердің еңбек ақы ... ... Бұл ... өнімнің
өзіндік құнында аз үлестік салмақты алатын ... баға ... ... ... ішкі және ... ... ... Осы себептен, Батыс Европа, АҚШ, Жапониядан технологиямен
бірге капиталдың көші дамушы елдерге бет ... ... ... ... дамыған елдерге өткізіледі. Осылайша, еңбектің, капиталдың, ... және ... ... бөлінісі жүргізіледі. Бүл жерде барлығы да,
дамушы елдер де ... ... ... ... ... қазіргі кезге сай
технологиялар енгізіледі, еңбек ақы мен тұрғын халықтың әл-ауқаты артады.
Жеке қазақстандықтың ... ... ... ... ... ... қазақстандық жиынтық тұтыну
нарығының жоғар ... ... ... кең ... және ... ... ... және шетелдік
өндірушіліерінің бәріне орын ... Киім мен ... ... үшін ішкі тұтыну нарығы көлемінің 50-60%-
ын игерудің өзі де өндірісті дамыту үшін жеткілікті болар еді.
Сапасыз импорттың ... ... баж ... ... ... ... ... сертификация
өткізіледі. Осындай жүйеде ешқандай сертификациялау органдары керек болмай
қалады.
5. Лабораториялардың тәуелсіздігіне мін ... ... ... ... ... ... - ... емес, арнайы маманданған персонал, ... ... ... аккредитация болуы қажет. Осындай
лабораторияны үйымдастырудың ... ... - ... ... сапасын тестілейтін жүйелер, әдістер, құралдар деңгейі
тоқыма және киім ... ... ... ... болған құрал-жабдықтарынан қалмауы керек.
8. Тестілеу қымбат болмауы керек.
Тестілеу жүйесін ұйымдастыруға қоғамдық ұйымдар белсене
ат салысады. АҚІП-та тоқыма өнімдерінің сапасы мен ... ... ... ... ... ... ... үшін ISO жасайды.
Осының бәрін қорытындылай ... ... және ... ... жаңа ... ... заманға сай ... ... ... ... ... Республикасында жасауды
Ұйымдастыру.
Қазақстанның БСҰ-на енуі тоқыма және тігін өнеркәсібі үшін оң ... ... ... бір ... ... осал ... ... шетелдік
инвесторлардан корғау шараларын ... ... ... ... ... ... жағдай жасау қажет. Осындай тауарларға жүн
жіптері, мақта маталары, киім, тоқыма бұйымдары жатады. Киім ... ... ... және ... тұрғысынан қайта
қүру кажеттігі бар. Бұл үрдістер икемді болуы, басқару ... тез ... ... ие, ... ... ... ... ресурстарын қажет етуі керек. Кәсіпорындар нарық
жағдайының талаптарына сай, киім ... мен ... ... ... мен ... ... киімді тігу үрдісін
автоматизациялауға қабілетті болып тұрғызылуы тиіс. Шағын және орта ... ... ... бәрі ... Сондықтан, киім
өндірісінде шағын кәсіпорындардың кең желісін қалыптастыру ұтымды болмақ.
БСҰ-на өту отандық кәсіпорындарға әлемдік саудаға ... ... ... жағдайларда қатысуға, БСҰ-ң механизмдерін тоқыма және ... ... ... ... пайдалануға, ... ... ... ... өнім ... ... береді. БСҰ-ның мүшелігі болу Қазақстан Республикасы
үшін өзекті қажеттілік болып отыр. БСҰ ... ... ... ... ... ... ... шешу керек:
қазақстандық экспорттың дискриминациясын болдырмау;
өркениетті сауданың ережелері мен ... ... ... ... ел ... ... ЕврАзЭО және ТМД ... ... ... ... ... нақты Кедендік одақ пен ... ... ... ... ... ... ... жасау ... ... ... ... мүше 144 ... ... ... жүргізіп отыр. БСҰ-на мүшелікке өту қазақстанға осы ... ... мен ... ... ... ... ... береді [88].
Соңғы кезде баспасөз бетінен Қазақстан БСҰ-ның 2005 жылы толыққанды
мүшесі болады деп айтылып жүр. Бұл ... ... ... стратегиялық
әріптесі Ресей Федерациясымен бірге өткізілмек [89, 90, 91].
Әлемнің ғаламдануы ... ... және ... ... үшін ... ... БСҰ-на мүшелікке өтуі,
халықаралық стандарттау ISO 9000 жүйесін енгізу, салада шағын кәсіпкерлікті
дамыту, химиялық талшықтар өндірісін жолға қою және ... да ... ... ұйымдастырушылық шаралар осы саланың кәсіпорындарының экономикалық
дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз етеді деп ... ... ... ... ... мен ... болады:
1.Қазақстан Республикасы ашық нарықты экономикалы ел екенін ... ... ... ... сыртқы ортадан, бәсекелестері
тарапынан қауіп-қатер төнуі ... ... ... ... ... дағдарысқа қарсы басқаруды ... ... ... ... ... кәсіпорын деңгейіндегі экономикалық
дағдарысқа ... ... ... ... көпшіліктің еті үйрене қоймаған
термин болып ... ... ... ... қарсы басқаруды қамтамасыз етуге берген анықтамаларын зерттей
келіп, кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды — ... ... ... ... ... ғылыми-инновациялық,
қаржылық, кәсіпкерлік) ұтымды пайдалана отырып, дағдарыстардың ... ... даму ... механизмінің тиімді қызмет ету жағдайы деп
пайымдаймыз. Үдемелі дамып отырған қоршаған ортада ... ... ... ... ... ... ... болуы қажет.
Тоқыма-кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының қызмет ету ерекшеліктерін ескере
отырып, экономикалық ... ... ... ... ету ... кезең бойынша кұру керек. ... ... ... ... ... ... қауіпсіздіктің дәл қазіргі
жағдайы бағалануы; үшіншіден, қысқа және ұзақ ... даму ... оң ... ... Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету
- кәсіпорынның күнделікті өмірінде қолданылып, ... ... ... бар ... болатын әлуетін кешенді, жүйелік негізде қолданып,
уақытша қиыншылықтырды жеңетін және нарықтағы өз ... ... ... ... ... ... қарсы басқару іс-шараларының жиынтығы
ретінде көрсете отырып, біз ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің негізі дегенге тұжырымға
келдік. Шетелдік және ... ... және ... қорытындылай келе, ... ... ... ету жүйесін, біздің ұсынымыз бойынша, екі тұрғыда
қарастыру керек. Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының экономикалық
қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... бір қыры ... ... деңгейде көрінсе, екінші қыры кәсіпорын ... ... ... ... Мемлекет деңгейіндегі кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа
қарсы басқаруды қамтамасыз ету тетіктеріне: ... ... ... ... ... ... өнім және қызмет сапасын мемлекеттік
реттеу, импортты алмастырудың және ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарды
оңалту және санация жатса, кәсіпорын ... ... ... өнім ... және ... ... ... әлуетін
оңтайландыру, еңбек ресурстары мотивациясы, контроллинг, кәсіпкерлік
белсенділікті ынталандыру, ... және ... ... ... ... ... ... жатады.
3. Экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды ... ... ... ... кәсіпорын басшылығына дағдарыстың, катердің
алдын-алып, болжай алуы және оң ... бүра ... ... ... келдік. Осы ретте, ... ... ... ... ... ... ... еді: мүмкін болатын экономикалық
қатерлерді талдау; қарсы ... ... ... ... ... экономикалық ... ... ... ... ... Шетелдік және дағдарысқа қарсы мемлекеттік реттеу
аспектілерін салыстыра ... ... біз ... ... ... ... белгілері бойынша жіктедік. Осы
жіктелу бойынша Қазақстандағы дағдарысқа қарсы мемлекеттік
реттеуді ... ... ... ... ... төлемқабілеттілігін анықтайтын, реабилитация ... айға ... ... ... жедел диагностикалы
завдылық деп ... ... ... дағдарысқа қарсы
басқаруды қамтамасыз ету жүйесі үшін дағдарысқа қарсы реттеудің жедел
диагностикасы толық ... ... ... ... Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету
біз ... ... ... ... ... ... дағдарысқа қарсы басқаруды қамтамасыз ету 8
топтан тұратын көрсеткіштер жинағы
ретінде ... ... ... ... өнім ... және ... ... әлует көрсеткіштері; Еңбек әлуетінің көрсеткіштері;
қаржылық ... ... ... ... ету ... ... ... инвестициялар және инновациялар
көрсеткіштері; шығындар жөне ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері. Осы ретте, біз кәсіпорынның ... ... ... экономикалық қауіпсіздікті
қамтамасыз етудің микродеңгейдегі жүйесінің бағыттарымен
ұштастыруга ... ... ... ... ... қамтамасыз ету қамтамасыз ету жүйесі 9 бағыттан
тұрады. Дегенмен, маркетинг және ... ... сапа ... ... ... отырады, бизнес-реинжиниринг
міндеті алдыңғы міндеттер оң шама бермегенде қосылады деп ойлаймыз, себебі
бизнес-реинжинирг кәсіпорын қызметін қайтадан ... ... ... ... ... экономикалық әдебиеттерде анықталған
деңгейлерден немесе ... ... ... кем ... ... Оның
үстіне, жоғарыда айтылып кеткен агымдағы өтімділік ... ... ... және ... ... кәсіпорындары үшін бірден екіге
дейінгі аралықта қалдыруды қолдаймыз. Өтімділік коэффиценті 1 ... ... ... ... 2 ... ... қатаң орналасқан
деп есептеуге болады. Кәсіпорынның экономикалық дағдарысқа қарсы басқаруды
қамтамасыз ету осылай бағалау арқылы ғана экономикалық ... ... ... ету механизмінің диагностикасын толыққанды етіп
көрсете аламыз.
6. ... ... және ... ... ... ... дамуымен салыстырғанда 2003 жыл мәліметтеріне сүйенсек, көп
кейінде қалып отыр: ... және ... ... дамуы жалпы
өнеркәсіптің дамуымен салыстырғанда 2004 жыл ... ... ... ... ... ... деңгейі өнеркәсіп бойынша — 16,6%,
тоқыма және тігін өнеркәсібі бойынша -2,5%; жұмыскерлердің орташа ... ... ... ... — 27759 ... ... — 9095 теңге, Алматы
қаласы бойынша — 15647 теңге; негізгі құралдардың тозу ... ... ... - ... -51%, ... қаласы бойынша - 65,4%-
ды құрайды. Осы көрсеткіштердің даму сипаты тоқыма және тігін өнеркәсібінің
экономикалық дағдарыс жағдайында тұрғанын ... ... ... ... ... саласының
кәсіпорындарының 73%-ы киім өндірісінде ... ... киім ... де бар), ... ... ... тіркелген кәсіпорындардың 18%-ы, былғарыдан бүйымдар
жасауға және аяқ киім өндірісіне 9%-ы ғана маманданған (басқаша
сөзбен айтқанда, тұтынушылардың аяқ киімінің барлығы дерлік
импортталған ... ... ... ... дағдарыс
жағдай қалыптасқан, себебі Қытайдан, Түркиядан, Қырғызстаннан
импортталатын тоқыма тауарларының сапасы көп жағдайда көңілге
қонымды ... ... ... ... болғандықтан сол импорттық
тауарларды тұтынамыз.
8.Жүргізілген зерттеу нәтижелері бойынша "Алматы кілем" АҚ-ның,
Алматы ... ... ... дағдарыс жағдайында деп бағалаймыз.
Экономикалық қатер төніп отырған Алматы мақта" ЖШС,тәлем қабілеттілігін
ұсынған әдістемеміз бойынша ... ... ... ... ... 1,0486 шамасында екенін анықтадық.. Ендеше, ағымдағы
активтері қысқа мерзімді міндеттемелерін толығынан ... ... ... ... қысқа мерзімде экономикалық ... ... ... ... ... бар деп есептеледі.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан ... ... ... ... ... Жолдауы Алматы 2005 ж.
2. Назарбаев Н. Ә. ... - 2030. ... ... қауіпсіздігі және әл -
ауқатының артуы. Ел Президентінің ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының "Ұлттық қауіпсіздік туралы" Заңы. 26. 06.
1998 // ... ... 28. 06. ... ... управление. Учебник под ред. Короткова Э.М.М.: ИНФРА-М,
2001, 128-6.
5. Антикризисный менеджмент Под ред. Грязновой А.Г.М:Экмос,1999, ... ... и ... ... ... ... под ... С.Г. М.:ЮНИТИ, 1996,57-6.
7. Мухамбетов Т.И., Нукушев А.Г. Банкротство и ... ... ... пособие). Алматы, 2000, 226-228-6.
8. Нуров С. Законодательство о банкротстве: актуальные вопросы ... №5-6, 2000, ... ... Т. ... - ... путь спасения экономики //
Экспресс К, 24.11.2000.
10. Справочник ... ... Под ред. ... ЭА. М.: ... 45-47-6.
11. Управление развитием организации: модульная программа для менеджеров.
Модуль "Антикризисное управление", М.,2000, 11-17-6
12. Клейнер Г.Б., ... Р.М. ... в ... ... риски, стратегии, безопасность. М.:Экономика,
1997, 93-95-6.
13. Экономическая стратегия фирмы. Под ред, ... А.П. ... ... 1995, 55-59-6.
14. Базаров Т.З., Беляев С.Г. ... и ... ... ... для ... ... ... 1996, 35-6.
15. Гришаев С.П., Аленичева Т.Д. Банкротство и практика ... ... и за ... М.: ... 1993, ... ... П. О ... предприятий заемщиков и банков за рубежом
// Хозяйство и право, №3,1995, 102-103-6.
17. Марьина О. ... — это ... ... ... ... ... предприятий в странах Содружества) //
Профсоюзы, №1,1994, 36-38-6.
18. Монич Ю. Банкротство предприятий в странах Центральной и ... ... ... ... ... ... №5,
1995, 37-6.
19. 8.01.1998 №-6-ФЗ "О несостоятельности ... ... ... и ... ваш ... ... ... 5-8-6.
20. Хоа Л. Новый закон РФ о несостоятельности (банкротстве): ... ... // ... и ... 1998, ... ҚР-ның 21.01.1997 жылғы "Банкроттық туралы" Заңы 2003
жылдың 1 қыркүйегіне ... және ... ... ... Лобков А. Законодательство о банкротстве кардинально изменилось //
Азия-ЭЖ, 1998, №27, ... ... В.В. ... ... лица и ... с ... // ... бухгалтера, 2000, №35, 4-7-6. Информация.
Анализ. // ... ... 2001, ... ... А. ... ... банкротства // Транзитная экономика,
2000, №3,23-43-6.
25. Ковалев В.В. В ... в ... ... Финансы и
статистика, 2000, 98-6.
26. Антикризисное ... ... ... для ... ... ред. ... Е.С. М.: ... 1999, 123-6.
27. Федотова М.А. Как оценить ... ... ... ... 1995, №6,15-19-6.
28. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. Минск,
2000, 670-671-6.
29. Крюков А.Ф., ... И.Г. ... ... ... ... ... ... с использованием
финансовых индикаторов // ... в ... и за ... 2001, ... 94-6.
30. Зайцева О.П. Антикризисный менеджмент в российской фирме //
Аваль,1998,№11-12, 45-47-6. ... В.Н., ... ... хозяйственной деятельности предприятия. М.: ПБОЮЛ, 2000, 385-
395-6.
31. Дюсембаев К.Ш. Анализ финансового положения предприятия. Алматы,
экономика, 1999, ... ... К.Ш. ... ... ... ... // Сб.
научных трудов, Алматы, Экономика, 1999, Ч 1, 170-186-6. '
33. ҚР ... ... және ... ... ... ... ... жъшдарға арналған бағдарламасы" // ҚР
Президенті мен ҚР Үкіметінің актілер жинағы, 2001, ... ... Н.К. ... экономики РК в ... ... ... ... международной научно
практической конференции "Национальная экономика РК в ... ... 2002, ... ... Т.А. ... как ... ... РК // www.kisi.kz
36. Концепция развития текстильной и легкой промышленности РК. Проект.
Алматы, ... ... жж. ... ... декларациялар ақпараттары
38. Социально-экономическое положение г.Алматы за ... ... ... ... ... ... Основные показатели работы промышленности г.Алматы январь-декабрь
2003г. Алматы, Алматинское городское статистическое управление, 2003.
40. Цены и ... на ... ... ... Алматинское городское статистическое управление.
Алматы, 2003, январь.
41. ҚР жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары ... ... ... ... ... 2003 жылдың қаңтар-
желтоқсанындағы өндірістік-қаржылық қызметі туралы ақпарат
43. "Алматы кілем" АҚ-ң ... ... ... ... ... ... ЖШС ... жылғы есептік -қаржылық
мәліметтері.
45. Герчикова И.Н. Менеджмент. Учебник. Москва.: ЮНИТИ,2001, 47-353-6.
46. Донских А. ... урок ... ... №254-255.
47. Губенко А. Своя рубашка ближе к телу//Новое поколение ОТ22. П.2002,
№47.
48. Ибраев К. ... ... ... ... ... легкой промышленности//Панорама от 01.11.2002, №42.
49. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия 2-е
изд., ... и доп. — Мн.: ... 1998, ... ... Г.Е. ... ... ... и революционные
процессы ... дня и ... // ... промышленность, 2001, №3, 20-22-6.
51. Юхина Е.А.; Юхина О.С. ... ... ... ... ... 2003, №10, 66-68-6.
52. Айзенштейн Э.М. Производство и потребление полиэфирных ... и ... ... ... 2003, №9,28-
31-6.
53. Тимофеев Д. К борьбе за долю ... 2003, ... ... А.В. ... ... ... для химических волокон
// Текстильная промышленность, 2003, №11- 12,42-45-6.
55. Кокеткин П.П. Новые технологии в производстве ... для ... ... ... // ... ... ... Кащеев О.В. Глобализация против ... 2003, ... ... А.В. Хлопковый сезон закончится на ... ... ... 2003, ... ... Е.М. ... меч ... //Текстильная промышленность,
2003, №6,66-67-6.
68. Информация. Анализ.//Текстильная промышленность, 2001,№1,32-33-6.
69. ... А.А. ... ... из ... ... и
нитей стран Юго-Восточной Азии//Текстильная промышленность, 2002,
№2, ... ... С. США // ... ... и международные отношения,
2002, №8,34-36-6.
71. Викшрайтис В. Легкая прмышленность Литвы сегодня //
Текстильная промышленность, 2002, №7,44-6.
72. ... Ю.В. Рост ... ... ... 2002, ... Вотчиникова С.Н. Швейная ... ... ... // Швейная промышленность,2001,№4,14-15-6.
74. Жуков С. ... ... ... // ... 2002, ... ... ... Казахстана 2003.
Статистический сборник. Алматы, Агентство Республики Казахстан
по статистике, 230-232-6.
76. Материалы сайта ... ... Э.М. ... для ... ... ... промышленность, 2003, №4, 34-36-6.
78. Калымбетова Д.Ж. Ғаламдану жағдайындағы тоқыма және тігін өнеркәсібі
кәсіпорындарының ... ... ... ... ... 2003, №2.
79. Региональная программа развития индустриальной политики г.Алматы на
период до 2010 ... ... ... ... план ... РК до 2010 года. Утвержден Указом
Президента РК от 04.12.2001, №735, Астана, 2001.
81. ... ... ... ... Заңы ... ... Қазақстан Республикасының "Стандарттау туралы" Заңы // ... ... ҚР ... ... ... ... Республикалық "Сапа"
бағдарламасы туралы" Қаулысы // Егемен Қазақстан, 08.05.2001.
84. Выживание — дело добровольное, или Что такое ISO? ... ... 2003, №4, ... ... ... и ... предприятием.
Под ред. Туровца О.Г. Москва.: ИНФРА-М, 2002, ... ... Г.А. ... стандартизации и управления качеством продукции.
Ч 2. СП6Д995, 75-78-6.
87. Международный стандарт ИСО 9004-1:1994. Управление качеством ... ... ... Справочник МЭК. Москва, 1999.
88. Кричевский Г.Е. ВТО и ... ... ... ... ... ... 2002,№2,4-5-6.
89. Бутырина Е. По мнению международных экспертов, казахстанские
компании обладают ... ... для ... ... по ... ... от
17.10.2003, №40.
90. Издибаев Т. Казахстан может стать полноправным членом ВТО в 2005году
// ... от ... ... ҚР ... ... ... өндірушілерді қорғау
жөніндегі жекелеген шаралар мен оны ... ... ... ... // ... ... 1999, 9
қазан.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорындағы дағдарысқа қарсы басқару95 бет
Кәсіпорынның дағдарысқа қарсы басқаруы70 бет
Тоқыма және кілем өнеркәсібі кәсіпорындарының дағдарысқа қарсы басқаруын бағалау37 бет
"Жігер Ақ" сүт өнеркәсібі кәсіпорындарының қазіргі жағдайы және даму тенденциялары23 бет
1946-1970 жылдардағы Қазақстан ауыр өнеркәсібіне инженер кардларды даярлау63 бет
1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы және оның дағдарысқа ұшырауы16 бет
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
«Мұнай өңдеу және мұнай химия өнеркәсібіндегі зауытының санитарлық нормасы ».13 бет
Автомобиль көлігі кәсіпорындарының жағдайы мен жетілдіру жолдарының құрылымы16 бет
Аймақ өнеркәсібін инновациялық дамыту124 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь