Қазақстан Республикасындағы жер нарығының ерекшеліктері


Жер ресурстарын қорғау және тиімді пайдаланудың
әкономикалық мәселелері
Жерді пайдаланудың фуикциялық ерекшелігі оның табиғи ресурстардың арасындағы орнын анықтап береді. Жер өндірісінің, әсіресе, өндірістің қолдан жасалған құралымен салыстырып қарағанда өзіндік ерекшелігі болады.
Біріншіден, жер - табиғаттың өнімі, сондықтан да бастапқы жағдайда оның құны болмайды, өйткені оны жасайтын адам еңбегіне жұмсалатын шығын жоқ. Өндірістің басқа құралдары адам еңбегімен жасалатындықтан, олардың құны болмайды.
Екіншіден, өндірістің қолдан жасалған құралы физикалық тозуына қарай ұдайы өндірілуі мүмкін. Жердің топырақ жамылғысы да жаңғыртылатыи табиғи ресурс болып табылады, алайда оны табиғи жолмен қалпына келтіру үшін жүздеген жылдар қажет. Бұл мынаны білдіреді: келешекте бұлінген топырақ қабаттары қарқынды шаруашылық қызметке жарамсыз болады. 2,5 см қалыңдықтағы топырақ қабатының қалпына келуі үшіи 300-100 жыл керек, ал 18 см егістік қабатының қалпына келуі үшін 2-7 мың жыл қажет болады екен.
Біздің планетамыздың беті - 510 млн км2 (51 000 млн га). Оның көп бөлігі - 361 млн км3 (36 100 млн га), яғни 71%-ін су алып жатыр; құрлыққа тиесілі - 149 млн км2 (14 900 млн га). Бұл территорияның 4 060 млн га (28%-ін), орман алып жатыр, шалғын мен жайылым - 2 600 млн га (17%), өңделетін жер (еігістік) - 1 450 млн га (10%). Жер категориясы бойынша жер ресурстарының бөлінуі диаграммада бейнеленген:
Жер ресурстарын қолдануда қалыптасқан жағдай келешекте ауыл шаруашылығына пайдалы жердің көлемін арттыруға мүмкіңдік бермейді. Ауыл шаруашылық өнімдерінің өсімін алу үшін ендігі жерде, яғни бұдан былай өзгермейтін пайдалы жер пайдаланылады.
Жер - өндіріске мәңгілік қажетті жағдай әрі ол дұрыс пайдаланылатын болса, оның құнарлығы түресілмейді (таусылмайды). Тек бір мәрте пайдаланылуы ықтимал минералдық және орман ресурстарынан айырмашылығы жер жыл сайын өнім бере алады. Жерді пайдаланудан

Пән: Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Қазақстан Республикасындағы жер нарығының ерекшеліктері

Жер ресурстарын қорғау және тиімді пайдаланудың
әкономикалық мәселелері
Жерді пайдаланудың фуикциялық ерекшелігі оның табиғи ресурстардың
арасындағы орнын анықтап береді. Жер өндірісінің, әсіресе, өндірістің
қолдан жасалған құралымен салыстырып қарағанда өзіндік ерекшелігі болады.
Біріншіден, жер - табиғаттың өнімі, сондықтан да бастапқы жағдайда
оның құны болмайды, өйткені оны жасайтын адам еңбегіне жұмсалатын шығын
жоқ. Өндірістің басқа құралдары адам еңбегімен жасалатындықтан, олардың
құны болмайды.
Екіншіден, өндірістің қолдан жасалған құралы физикалық тозуына қарай
ұдайы өндірілуі мүмкін. Жердің топырақ жамылғысы да жаңғыртылатыи табиғи
ресурс болып табылады, алайда оны табиғи жолмен қалпына келтіру үшін
жүздеген жылдар қажет. Бұл мынаны білдіреді: келешекте бұлінген топырақ
қабаттары қарқынды шаруашылық қызметке жарамсыз болады. 2,5 см қалыңдықтағы
топырақ қабатының қалпына келуі үшіи 300-100 жыл керек, ал 18 см егістік
қабатының қалпына келуі үшін 2-7 мың жыл қажет болады екен.
Біздің планетамыздың беті - 510 млн км2 (51 000 млн га). Оның көп
бөлігі - 361 млн км3 (36 100 млн га), яғни 71%-ін су алып жатыр; құрлыққа
тиесілі - 149 млн км2 (14 900 млн га). Бұл территорияның 4 060 млн га (28%-
ін), орман алып жатыр, шалғын мен жайылым - 2 600 млн га (17%), өңделетін
жер (еігістік) - 1 450 млн га (10%). Жер категориясы бойынша жер
ресурстарының бөлінуі диаграммада бейнеленген:
Жер ресурстарын қолдануда қалыптасқан жағдай келешекте ауыл
шаруашылығына пайдалы жердің көлемін арттыруға мүмкіңдік бермейді. Ауыл
шаруашылық өнімдерінің өсімін алу үшін ендігі жерде, яғни бұдан былай
өзгермейтін пайдалы жер пайдаланылады.
Жер - өндіріске мәңгілік қажетті жағдай әрі ол дұрыс пайдаланылатын
болса, оның құнарлығы түресілмейді (таусылмайды). Тек бір мәрте
пайдаланылуы ықтимал минералдық және орман ресурстарынан айырмашылығы жер
жыл сайын өнім бере алады. Жерді пайдаланудан түсетін табыс бір емес,
бірнеше мәрте түсетіндіктен экономикалық бағалауда бұл табыс пайдаланылған
уақыт ішінде осы учаскіден түскен табыстың жалпы шамасын аынқтау үшін
жиынтықталуы қажет деп саналады.
Бұл тәсіл алуан түрлі әр мезгілде уақыттың бір сәтінде алынатын орман
шаруашылығы өнімдерін келтіру жолымен ағаш өнеркәсіптерін орналастырушы
ұйымдардың іс-тәжірибесінде кеңінен тараған деуге болады. Проблеманың мәнін
мынадай шартты мысалмен түсіндіруге болады. Айталық, екі орман учаскесі
бар. Бірінші учаскіде 50 жылда пісіп жетілетін қайың, ал екіншісінде - 100
жылдан соң кесуге жарайтын қарағай өседі. Қайыңды кесуден 100 м3 ағаш және
150 тенге табыс алынса, қарағайды кесуден 200 м3 жене 300 тенге табыс
алыыады. 100 жылдың экономикасы дамыған елдерде Е дисконтты коэффиценті
0,02-ден 0,08-ге дейінгі шекте қабылданған.
Соңғы жылдары түпкілікті өнім есімінің қарқыны күрт төмендеп кетті,
алдыңғы кезеңге арналған капитал салымына жоспарланған мөлшері өте аз, сол
себепті де нармотив көп төмен болуы керек, әдеттегіше капитал салымы
тиімділінің нармотивіне қарағанда әлде қайда кем болуы қажет. Халық
шаруашылығы бойынша ірі есептердің нәтижесі көрсеткендей дисконттаушы
көбейткіш шетелдерде қабылданған нармотивке сәйкесетін 0,02 - 0,04
шегіндегі шамаға ие болуы керек.
Табиғат ресурстары оның ішінде жер еңбек өнімі болып табылмайды,
осыған орай оның ақшалай бағасы әділ түрде толық анықталатын болса да құны
болмайды. Алайда ол бағаланған ресурстарды игерудің өткен шақтағы шығынымен
емес өндіріске - бұрын пайдаланылмаған учаскені игеруге кеткен шығынмен
беріледі.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ТӘУЕЛСІЗДІК ЖЫЛДАРЫ
ҚАЛЫПТАСҚАН ЖЕР ИЕЛЕНУШІЛЕР МЕН ЖЕР
ПАЙДАЛАНУШЫЛАРДЫҢ ЖАҢА ЖҮЙЕСІ.
Нарықтык экономикаға көшу, акылы жер пайдалану жүйесін енгізу,
мемлекеттік жер меншігі мен қатар шектеулі түрде оның жеке меншікте болуын,
жерді жылжымайтын мүлік және құқықтық реттеу объектісі ретінде бағалау, жер
реформасының эрі қарай даму жөніндегі міндеттерді, оның жаңа кезендерін
белгілейді. Жердің үлымды пайдаланылуына және корғалуына мүдделІ жер
пайдаланушылардың құқықтарын қамтамасыз ету, сонымен бірге жер рыногінда
дамуына жағдай жасау өзекті мәселелердін бірі болып табылады.
Жер реформасы казіргі кезенде мыңадай бағыттарда жүзеге асырылуда:
- техникалық жағынан дәлді, экономикалық және экологиялық тұрғыдан
негізделген шаруашылықаралық жерге орналастыру жобаларын жасау және
жер бетіне түсіру арқылы азаматтар мен занды тұлғалардың жер үлестерінін
аудандары мен межелерін нақтылау;
- қазіргі жер үлестерін пайдалануға немесе иеленуге құқық
беретін
кұжаттарды нақтылау, жаналарын дайындау және заң органдарында тіркеу;
- зерттеу және іздестіру материалдарын жаңарта отырып, жер кадастры
істерін қалыптастыру және мемлекеттік жер кадастырын жүргізу;
- кейінкен кайта бөлу мақсатымен арнайы жер қорын жасау және оның
сапалық күйін талдау;
- жердің пайдаланылуы және қорғалуы жөніндсгі
мониторинг пен
мемлекеттік бақылауды жүргізу;
- өндіргіш қасиеттерін топырақ кұнарлылығын, орналасуын,
суландырылғандығына және т.б. ескере отырып, жердің әрбір учаскесінен
пайдалану тиімділігін әрі қарай арттыру мақсатымен жерді категориялары және
алаптары бойынша қайта бөлу;
-жерді, қала жерлері мен ауылшаруашылық алаптарыныда базистік
ставкаларын, арттыру және кеміту коэффициенттерін, жер рыногін дамыту және
салық көлемін анықтау мақсатымен, толық түгелдеу және кұңдық тұрғыдан
бағалау;
-территория реттілігін қалпына келтіру және одан ары
жетілдіру мақсатынан нақты ішкі шаруашылық жерге орналастыру жобаларын
жасау;
-ауылды елді мекендердің жүйесін түгелдей отырып, олардың
жаңадан ұйымдастырылған шаруашылық құрылымдарының орталықтары
ретінде пайдаланылуын белгілеу.
Жер реформасын жүзеге асырудың нәтижесінде республикада шаруашылық
жүргізу субъектілерінің құрамы мен жер меншігінін формалары айтарлықтай
өзгерді. Үш миллионнан астам азаматтар жеке үй (қосалқы) шаруашылығын,
саяжай, тұрғын үй және баска құрылыстарды жүргізу үшін жеке меншікке жер
учаскелерін алды. Шаруа (фермерлік) қожалықтары да дамуда. Олардың ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстан Республикасындағы қор нарығының қызметінталдау
Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының құрылымы
Қазақстан Республикасындағы инфляция ерекшеліктері
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру нарығының қалыптасуы мен дамуы
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру нарығының қазіргі жағдайы
Қазақстан Республикасындағы құнды қағаздар нарығының ерекшеліктерін талдау
Қазақстан Республикасының қор нарығының даму ерекшеліктері
Монополиялық бәсеке нарығының ерекшеліктері
Қазақстан Республикасындағы жер кадастрын нормативті - құқықтық реттеу
Қазақстан Республикасындағы жер мәмілелерінің аясындағы қоғамдық қатынастар
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь