Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің қызметтері мен операциялары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3.4
I. Негізгі бөлім. Коммерциялық банктердің қызметін ұйымдастыру.
I.1 Коммерциялық банктер туралы түсінік және оның қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5.10
I.2 Банктердің пассивтік операциялары ... ... ... ... ... ... ... ..11.17
I.3 Банктердің активтік операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... 18.23
II. Бөлім. Коммерциялық банктердің басқа да операциялары
II.1 Банктің есеп айырысу.кассалық операциялары ... ... .24.30
II.2 Банктің комиссионды.делдалдық операциялары ... ...31.34
III. Бөлім. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35.36
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37
Коммерциялық банктердің қызметтері мен операциялары атты кустық жұмысымның өзіндік ерекшелігі - коммерциялық банктердің қызметін ұйымдастыру, олардың негізгі атқаратын операциялары жөнінде және де олардың нарықтық экономикаға өтудегі рөлі мен қызметтері жайлы нақты әрі толығырақ мәліметтер сипаттплады.
Жалпы мақсаты – коммерциялық банктердің операцияларын теориялық бағытта қарастыра отырып, мазмұнын, мәнін толығымен ұғыну.
Субъектісі - осы операцияларды жүзеге асыратын заңды тұлғаны айтуға болады.
Ал негізгі зерттеу объектісі – коммерциялық банктердің қызметтері мен оперциялары болып табылады. Осы объектіге сүйене отырып, келесідей міндеттер туады:
- жалпы коммерциялық банктердің қызметін ұйымдастыру джөніндегі түсінікті кеңейту;
- пассивтік операциялар дегеніміз не, оның қалай қалыптасатынын түсіну;
- активтік операциялардың ұғымы мен пайда болу көздері жөнінде;
- басқа да есеп айырысу-кассалық және комиссионды делдалдық операцияларына көңіл бөлу.
Ал енді менің курстық жұмысым екі бөлімнен тұрады.
I-бөлімде 3 сұрақ қарастырылады. 1-сұрақта жалпы банк ұғымы, қалыптасу тарихы, коммерциялық банктер жөніндегі ұғым, банкті ашу кезеңі, қызметі мен операциялар түсінігі, ұйымдастыру процессі қарастырылады.
1. Мақыш С. Б. Ақша айналысы және несие. – ИздатМаркет, Алматы, 2004 жыл.
2. Мақыш С. Б. Коммерциялық банктердің оеперациялары. - ИздатМаркет, Алматы, 2004 жыл.
3. Сейтқасымов Ғ.С. Ақша. Несие. Банк. – Алматы: Экономика, 2001 жыл
4. “Ақшалай төлемдер мен аударымдар туралы” ҚР заңы. 26.06.1998 жыл.
6. “ҚР-дағы вексель айналысы туралы” ҚР заңы. 28.04.1997 жыл.
7. “Валюталық реттеу туралы” ҚР заңы. 24.12.1996 жыл.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ  БІЛІМ ЖӘНЕ  ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Т.Рысқұлов атындағы Қазақ Экономикалық университеті
«ҚАРЖЫ НАРЫҒЫ ЖӘНЕ БАНКТІК БИЗНЕС» ... ... ... ... ... ... қызметтері
мен операциялары
Орындаған: 2 – курс студенті
«Қаржы және есеп» факультеті 203 а топ
Нуралина И.
Тексерген: Сарманбетов Қ.С.
АЛМАТЫ 2005
Жоспары
Кіріспе.................................................................3-4
I. ... ... ... ... ... ... ... банктер туралы ... және ... ... ... ... ... ... операциялары................................18-23
II. Бөлім. Коммерциялық банктердің басқа да операциялары
II.1 ... есеп ... ... Банктің комиссионды-делдалдық операциялары.......31-34
III. Бөлім. Қорытынды.............................................35-36
Пайдаланылған әдебиеттер....................................37
Кіріспе
Коммерциялық банктердің қызметтері мен операциялары атты ... ... ... - ... ... қызметін
ұйымдастыру, олардың негізгі атқаратын ... ... және ... ... экономикаға өтудегі рөлі мен қызметтері жайлы нақты әрі
толығырақ мәліметтер сипаттплады.
Жалпы мақсаты – ... ... ... теориялық
бағытта қарастыра отырып, мазмұнын, мәнін толығымен ұғыну.
Субъектісі - осы ... ... ... ... ... ... ... зерттеу объектісі – коммерциялық банктердің қызметтері
мен оперциялары болып ... Осы ... ... ... ... туады:
- жалпы коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... ... не, оның қалай қалыптасатынын
түсіну;
- активтік операциялардың ұғымы мен пайда болу ... ... ... да есеп ... және ... ... көңіл бөлу.
Ал енді менің курстық жұмысым екі бөлімнен тұрады.
I-бөлімде 3 сұрақ қарастырылады. 1-сұрақта ... банк ... ... коммерциялық банктер жөніндегі ұғым, банкті ашу кезеңі,
қызметі мен операциялар түсінігі, ұйымдастыру процессі ... ... ... ... рөлі ... ... ... ресурстардың жинақталуы, формалары, ... ... және ... ... ... қаражаттарды жинақтау
тәсілі жайлы.
3-сұрақта банктердің табыс алу және өтімділігін ... ... ... ... ... лизинг, факториг және
форфейтинг операциялары қарастырылған.
Ал ... ... ... да ... ... яғни ... комиссионды-делдалдық операцияларының ... ... есеп ... операцияларының
фомаларының жүзеге асырылуы, түрлері қарастырылды.
Осы бөлімнің 2-сұрағында комиссионды-делдалдық ... мән ... ... ... ... ... ... оның
жүру процесі мен қатысушылары, қызметтеріне ... ... Ал ... ... ... ... реттеу туралы заңына
сәйкес жүзеге асырылатындығы туралы, яғни ... заң ... ... бөлім. Коммерциялық банктердің қызметін ұйымдастыру.
I.1. Коммерциялық банктер туралы түсінік және оның ... ... біз ... ... ... ... ... шыққаны,
қай ғасырларда, қай ... ... ... ... ... ... біраз тоқтала кетсек.
Банктің маңызды элементі банктер болып табылады. Кейбір ғалымдардың
пікірінше, алғашқы банктер ... ... ... және ... ... ... қалаларында (Венеция, Генуе) XIV-XV ғасырларда
пайда болған. Алғашқы банктердің Италияда пайда болу ... ... ... ... сауда орталық болғандықтан, әр ... ... сол елге ... ... ... ... тікелей қатысуына байланысты түсіндіріледі. Сонымен банк
сөзіне анықтама беретін болсақ.
“Банк” сөзі “ banco” ... ... ... аударғанда
“айырбас столы” дегенді білдіреді. Бұл “айырбас ... ... ... ... ... Банктер пайда болардың алдында
ақша-сауда капиталының өкілдері саудагерлердің ... ... ... ... ... ... Уақыт өте келе,
айырбастаушылар бұл ... ... ... ақша ... беріп, пайыз алу үшін пайдалана бастады.
“Қазақстан Республикасындағы ... және ... ... ... ... “банк – осы заңға сай ... ... ... ... ... ұйым ... табылатын заңды тұлға”.
Сонымен қазіргі түсінікте ... ... - бұл ... ... ... кәсіпорын немесе қолма-қол және ... ... ... реттеуді жүзеге асыратын ақша-несие институты
болып табылады.
Қазақстан ... ... ... өз ... жылы ... ... “Қазақстан Республикасының Ұлттық
банкі” және 1995 ... ... ... ... ... және ... қызмет туралы” ... ... ... ... ... ... ... екінші деңгейін білдіреді.
Олар банктік ресурстарды ... ... ... және ... кең ... ... ... мен қаржылыққ
қызметтерді жүзеге асырады. Коммерциялық ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы екінші
деңгейдегі ... ... ... Ұлттық банктің берген
лицензиясы негізінде ... ... ... ... ... және онда ... банктердің айналысатын қызмет түрі
жазылады. ... ... ... ... шет ... әмбебапта. Сонымен қатар ... ... ... операцияларды жузеге асыру үшін ... банк ... Банк ашу ... оның ... ... мынадай үш
кезеңнен тұрады:
Банк ... ... ... рұқсат алу;
Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өту;
Банк операцияларын ... ... ... ... ... заңға сәйкес банкті заңды және жеке тұлға ғана ... ... ... - бұл ... ... сондай-ақ халыққа ... ... ... ... ... деп бұл ... ... деңгейдегі банктер
туралы ... ... ... ... ... ... ... капиталдың қалыптасуына қарай:
➢ мемлекеттік;
➢ акционерлік;
... пай қосу ... ... ... ... ... ... капиталының қатысуымен).
2. Операцияларының түрлеріне қарай:
➢ әмбебап, яғни экономиканың барлық ... және кең ... ... ... ... ... ... яғни бір ғана салаға қызмет ... ... ... ... ... мемлекетаралық;
➢ ұлттық;
➢ аймақтық;
4. Салалық белгісіне қарай:
➢ өнеркәсіптік банктер;
➢ ауыл шаруашылық банктер;
➢ сауда ... ... ... ... Филиалдар санына қарай:
➢ филиалсыз;
➢ көп ... ... ... ... ... ... өз ... жүзеге асыру барысында филиалдарын, ... ... ... ... аша ... ...... туралы ережеде немесе лицензияда
көрсетілетін банктеік операцияларды ... ... ... ... дербес бухгалтерлік ... бар, ... ... ... ... ... ... банктер өздерінің филиалын ашу үшін ... ... ... ... Ол үшін ... ... тапсырады:
- Филиал ашуға рұқсат алу өтініші;
- Банк операцияларының тізімі көрсетілген банк филиалы туралы ереже;
- Бірінші жетекші және бас ... ... ... ... ... ... Республика аумағында филиалдарын ашуға
заңмен тыйым салынады.
Банктің өкілдігі – банктік операцияларды жүзеге ... ... ... және оның ... әрекет ететін банктің орналасқан
жерінен тыс, заңды тұлға болып табылмайтын банктің ... ... ... ... банктің келісімімен ашылады. Шетелдік банктер
өкілдіктерін ашу үшін Ұлттық банкке мынадай құжаттармен тапсырады:
- өкілдік ... ... алу ... өтініш жасаушы банктің құрылтайшылық құжаттары;
- Қазақстан Республика аумағында өкілдік ашу ... ... ... шешімі;
- өтініш жасаушы банктің банктік қызметті жүргізуге ... ... ... сол мемлекеттегі банктік қадағалау
органның ... ... ... ... ... ... ... аумағында өкілдігін
ашуға қарсы еместігін ... сол ... ... ... ... ... ... жұмыс жасайтын қызметкерлердің саны және жетекшісі ... банк – ... ... елу ... ... бас ... және өзінің дербес бухгалтерлік балансы бар заңды тұлға.
Есеп ... ... ... - ... ... банктік операциялардың жекелеген түрлерін орындайтын, ... ... ... жоқ, ... ... ... Ұлттық банктің келісімі
негізінде құрылатын банктің аумақтық бөлімшесі.
Қазақстан Республика Ұлттық ... ... ... ... ... рұқсатын мынадай негіздерге байланысты қайтарып алуы мүмкін:
- банк ... өз ... ... құру ... таралуы туралы шешім
қабылдау;
- банк ... ... ... сот ... ... ... ... алынған күннен бастап; бір жылдан астам
уақытқа дейін банк операцияларын жүргізу лицензиясын ... ... банк ... сол ... ... ... ... асыруы;
- мемлекеттік тіркеуге алынған күннен бастап, бір ... ... ... ... ... төлемеу.
Қазақстандық тәжірбиеде басқа ... ... ... ... ... ... төленген жарғылық ... ... ... ... ... ... банкті
тіркеуге алу үшін жарияланған жарғылық қордың 50%-дан астам ... ... ... қаражат, бағалы металдар немесе ... ... ... ... техникалар, автокөлік) төленуге
тиіс. Ал қалған ... яғни 50% - ға ... жыл бойы ... ... ... ... 50 % - ның ақшалай түрдегі ... ... ... ... ... ал ... ... түрде бағалануына байланысты банкті ... ... ... акті бойынша қабылданады.
I.2. Банктердің пассивтік операциялары
Пассивтік операциялар негізінде ... ... ... да ... ... ... банктер қызметіндегі
рөлі жоғары. Банк ресурстары ... ... ... оған ... баерген дұрыс. Қаржы және несие сөздігінде:
”пассивтік операциялар – бұл ... және ... ... ... ... банктің өз ресурсын құру операциялары”, - делінеді.
Ал соңғы оқулықтарға сүйенсек, пассивтік операциялар – ... ... ... ... ... - пассивтің ... ... яғни ... пен ... арту ... ... сипаттайды.
Бұл анықтамалар бірін-бірі толықтырады десе де болады, ... ... ... толық түсінігін бере алмайды. Пассивтік
оперциялар көмегімен банктер ... ... ... ... ... операциялардың мынадай фоамалары болады:
коммерциялық банктердің бағалы ... ... ... капиталдарды немесе қорларды ұлғайту және
құру;
басқа да заңды тұлғалалардан ... ... ... ... ... екі ... бөлінеді:
- банктің меншікті қаражаттары;
- банктің тартылған қаражаттары.
Банктің меншікті қаражаттары – банктің экономикалық дербестігін және
қызмет ету ... ... ... әр ... ... ... бөлінбеген пайда жиынтығы.
Банктің меншікті қаражатына жататындар:
банктің жарғылық капиталы;
банктің ... ... ... және ... есебінен құрылған басқа
қорлары;
сақтандыру резервтері;
бөлінбеген пайдасы.
Банктің жарғылық капиталы – заңды тұлғасы ретінде ... ... және өмір ... ... ... ... Жарғылық
капиталдың төменгі мөлшері ... ... ... ... ... Банктің жарғылық капиталы, оның құрылтайшыларының қосқан
жарналары немесе пайлары соммасынан тұрады.
Банктің меншікті қаражаттарының түріне резервтік қор жатады.
Резервтік қор – банк ... ... ... ... ... ... мақсатында құрылған ақшалай қаражаты. Резервтік қордың құрылуының
негізгі көзіне банк пайдасы жатады. ... ... ... ... ... қор ... банктің артықшылығы бар акциялары ... ... ... ...... және жеке ... уақытша
бос қаражаттарын тарта отырып, коммерциялық банктер ... ... ... қаражаттарына деген сұранысымен қатар халықтың тұтыну
қажетін қанағаттандырады.
Әлемдік банктік тәжірбиеде ... ... ... жинақтау
тәсілдеріне байланысты үлкен екі топқа бөледі:
I топ – ... топ – ... емес ... ... қаражаттар ішінде ең көп бөлігін депозиттер құрайды.
Депозиттер банк үшін ... ... ... көзі ... ... – бұл клиенттердің (жеке және заңды тұлғалардың) банктегі
белгілі бір шотқа салған және ... ... ... ... емес ... ... – бұл ... қарыз түрінде
немесе өз меншікті қаражаттарын сату ... ... ... банктік тәжірбиеде салымдардың, депозиттердің және депозиттік
емес ресурстардың шоттарының әр түрлері кездеседі. Экономикалық ... ... ... ... ... етуіне дейінгі депозиттер;
мерзімді депозиттер;
жинақ салымдары;
бағалы қағаздар.
Талап етуіне дейінгі депозиттер – бұл салым иелерінің бастапқы талап
етуіне байланысты әр ... ... ... ... ... ... ... шоттардағы қаражаттар.
Талап етуіне дейінгі депозиттерге мыналар жатады:
- мемлекттік, ... ... ... әр ... ... құрылымдардың ағымдық шоттарындағы сақталатын қаражаттары;
- әр түрлі мақсатқа тағайындалған қорлардың ... есеп ... ... ... ... қаражаттары және олардың шоттарындағы
қаражаттары;
- басқа банктердің корреспонденттік ... ... ... ... ... ... шоттардың артықшылығы олардың иелері
үшін жоғарғы өтімділігіне ... ... ... ... ... шоттарға қаражаттар, шаруашылық және басқа да операциялардың
жүзеге асырылуы барысында түседі және пайдаланады.
Ал кемшілігі – бұл шот ... ... ... ... ... ... ... Міне, осыдан келіп талап етуге дейінгі
шоттардың қалыптасады.
Мерзімді салым ...... ... бар және ... пайыз
төленетін, сол сияқты алдын ала алуға шек қойылатын салым.
Мерзімді салымдар мен мерзімді депозиттердің ерекшеліктері:
есеп айырысу үшін пайдаланылмайды, әрі мұндай ... да есеп ... ... толтырылмайды;
шоттағы қаражат баяу айналады;
тұрақты пайыз төленеді;
пайыз мөлшерінің ең жоғарғы деңгейі Орталық банк ... ... ... бойынша ең төменгі ... ... бір ... ... ... бір түрі – жинақ салымдары.
Олардың белгіленген мерзімі жоқ, қаражатты ... ... ... етпейді,
салымның жоғарғы шегі шектелген, ақшаны салу және алу ... ... ... қажет.
Жинақ салымдарының тұрақты мерзімі болмайды. Бұл ... ... ... ... қарағанда төменгі мөлшерде пайыз төленеді.
Жинақ салымдарының жинақ кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ ... ... ... ... ... қаражаттар сақтауда тұрақты мерзімі болмайды;
✓ шоттағы қаражатты ... ала алу ... ... ... талап етілмейді;
✓ ақшаны шотқа саларда ... ... ... ... ... ... қозғалаысы көрсетілетін жинақ кітапшасының
болуы талпп етіледі.
Жинақ салымдары ... ... ... және ... ... түрлерге бөлінеді:
- мерзімді жинақ салыдары;
- қосымша жарна қосатын мерзімді жинақ салымдары;
- ұтыс ... ... ұтыс ... ... және ... ... алдын ала алуын хабарлайтын салымдар;
- валюталық салымдар.
Мерзімді жинақ салымдарға тұрақты мерзімі белгіленетін және ... ... ... мүмкін емес салымдар жатады. Мерзімді жинақ ... ... ... қарағанда жоғары мөлшерде пайыз төленеді.
Қосымша жарна қосатын салымдар – бұл шоттағы ... ... ... уәде бойынша үздіксіз ақшалай саманы қосып отыруға болатын
салымды білдіреді. Бұл шотта ... сома ... бір ... ... ... , ... кезде және тағы сол сияқты) толық төленеді.
Мерзімді депозиттер мен жинақ салымдарының бір түріне депозиттік ... ... ... болады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары – бұл салым иесіне белгілі мерзім
өткен соң, тиісті ... және оған ... ... ... құқық
беретін және оның шотындағы ақшалай қаражатының барлығын куәландыратын
эмитент банктің жазбаша куәлігі.
Депозиттік және жинақ ... ... ... екі ... ... ... сертификаттар;
2. Мәлімдеуші сертификаттар.
Атаулы сертификаттар және жинақ сертификаттары бұл салым иелерінің
атына ... ... Ал ... ... ... ... аты-
жөні көрсетілмейді, яғни оны кім ... сол ... иесі ... және ... ... ... таурлар және көрсетілген
қызметтер үшін төлеуге болатын төлем құралы ... есеп ... ... ... Депозиттік сертификаттар көбіне ірі сомада шығарылатындықтан
да, оларды заңды тұлғала сатып алады.
Әлемдік тәжірбиеде депозиттік сертификаттардың мынадай екі түрі ... ... ... ... ... иелерінің қолдарында
болып, уақыты жеткен соң банкке ұсынылады.
Аударылатын депозиттік сертификаттар ... бір ... ... ... ... ... өтеді.
Жинақ сертификаты жеке ... ... ... ... ... 1 жылдан 3 жылға дейінгі мерзім аралығын құрайды.
Жинақ сертификаты тек жеке тұлғаларға ғана ... ... және ... ... ... ... ... мүмкін. Мұндай жағдайда банк сертификатты сатып алады,
бірақ төменгі ... ... ... Коммерциялық банктер үшін бұл
сертификат ресурсты жинақтау тиімділігімен, яғни ірі соманың белгілі ... ... ... депозиттер түріндегі бағалы қағаздар ... ... ... және ... ... ... ... мен
облигациялары;
- банкке сақталуға берілген және ссудамен қамтамасыз ... мен ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар
мен құндылықтар.
Отандық банктеріміздің таралған қаражаттары ішінде банкаралық
несиенің рөлі ... ... – бұл ... ... ... ... ... бұл басқа ресурстармен салыстырғанда өте ... ... ... ... ... ... ... – бұл банктердің табыс алу және ... ... ету ... ... бар ... жүзеге асыратын операцияларды білдіреді.
Активтік банктік операциялар өзінің ... және ... әр ... ... келеді. Банткрдің активтік опрацияларының ең ... ... ... ... ... ... опрациялар;
депозиттік опрациялар;
қаржылық операциялар;
басқа да операциялар.
Ссудалық операциялар банктің ресурстық базасын орналастыруда банктің
активтік қызметінің негізгі ... ... ... ... ... ... оның ... банктер уақытша жұмыс жасамайтын
ақшалай ... ... ... және ... ... ... ... инвестициялық опрациялары – несиелік операциялардан кейін
банкке табыс әкелетін ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады. Банктің бағалы қағаздар
портфелін қалыптастыруының екі ... ... ...... ... екіншісі - өтімді активтер қатарын толықтыру.
Банктің инвестициялық операция жүргізетін бағалы қағаздары екі топқа
бөлінеді:
1) Мемлекеттің бағалы ... ... ... ... бағалы қағаздары табыстылығына қарай үш түрге бөлінеді:
- Дисконттық, мұндай бағалы қағаздар алғашқы нарықта ... ... ... ... ... сатылып, номиналдық
құны бойынша өтеледі.
- Купондық, яғни номиналдық ... ... ... ... ... ... Купон мерзіміне қарай 2 – 4 ... ... ... яғни ... және ... ... қатар табыс әкелетін
бағалы қағаздар. Бұл ... ... ... ... екі ... ... ... және купон мөлшерлемесі түріндегі табыстардан құралады.
Сонымен қатар активтерінің бір ... ... ... бағалы
қағаздарға да орналастыруда. Корпоративтік ... ... ... және ... сертификаттары;
ипотекалық куәліктер;
депозиторлық қолхаттар.
Осылардың ішінде инвестициялау операциялары ... ... ... көп ... ... Ал қалғандарының нарығы әлі
өз деңгейінде дами қойған жоқ.
Акция – бұл ... ... ... капиталына үлес
қосқандығын куәландыратын және басқару ісіне ... ... ... сондай-
ақ иесіне табыс әкелетін бағалы қағаз.
Акциялар шығару формасына қарай да ... ... ... және ... (шоттардағы бухгалтерлік жазулар
арқылы).
Облигациялар – оның иесінің ... ... ... және ... осы ... ... ... құны)
мен пайызды қайтарып беру туралы міндеттемесін ... ... ... ... ... облигациялар табыстылығына қарай
екі түрге бөлінеді:
- Купондық облигация -инвестор банкке пайыз ... ... алты айда ... ... бір рет ... ... ... Дсконттық облигация - инвестор банктің облигацияны шығарушыдан
номиналдық құнынан ... ... ... ... оны өзінің құнымен қайта
сату арасындағы ... ... ... ... ... түрі.
Банктің депозиттік операциялары ... ... ... корреспонденттік қатынас орнату негізінде дамиды. ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асады. Сонымен қатар банктер ... ... ... ... ... дамуына мүмкіндік жасайды.
Банктің қаржылық операциялары несиелік ... ... ... ... ... активтік операцияларды сипаттайды. Оларға: ... және ... ... ... сөзі “to lease” ... етістігінен аударғанда, “жалға
беру” ... ... ... - бұл ... ... ... ... тиесілі құрал-жабдықтарды, машиналарды, ЭЕМ, ... ... ... және ... ... ... ... (жалгерге) лизигтік төлем төлеу шартымен,
белгіленген мерзімге пайдалануға беруін қарастыратын ... беру ... ... ... екі түрге бөлінеді: шұғыл және қаржылық
лизингтер.
1. Шұғыл лизинг – бұл мүліктің ... ету ... ... ... ... ... және ... құнын толық өтеумен
сипатталады.
2. Қаржы лизингі – бұл ... ... ... ... ... ... өзінің толық амортизациялық құнын төлеп шығумен немесе
өзін-өзі өтеуімен байланысты сипатталады.
Коммерциялық банктердің ең көп ... ... ... ...... сөзі ... ... “a factor” , аударғанда
“маклер, ... ... ... ... ... ... ...
бұл делдалдық операция.
Факторинг операциясы – жабдықтаушының (банк клиентінің) ... мен ... ... үшін төленбеген төлем ... ... ... ... ... ... операциясына үш тарап қатысады:
1. Факторигтік ... ... ... ... - ... шот-фактураны сатып алатын арнайы мекеме.
2. Клиент (таурды ждабдықтаушы, несие ... - ... ... ... өнеркәсіптік немесе сауда фирмасы.
3. Кәсіпорын (қарыз алушы) - таурды сатып ... ... ... ... ... ... толық талдау жұмысы
жүргізіледі. Кәсіпорыннан тапсырыс алғаннан соң, факторинг ... ... ... 1 – 2 апта ... ... ... және
қаржылық жағдайын зерттейді. Егер де ... ... ... ... ... ... клиенті бола қалған жағдайда, ол факторинг
компаниясына сатып алушыға жіберілетін барлық шот-фактураны ... ... ... ... ... келісім алуға тиіс. Факториг
компаниясы ... ... ... ... ... ... қабілетін анықтайды. Бұған 2 – 3 күн ... ... ... ... ... ... уақыты жеткен кезде немесе
мерзімінен бұрын төлей алады.
Факторинг ... ... ... ақша ... дами алмай
отыр. Факторингті енгізу сынағы, ... 1998 жылы ... ... банкімен жүзеге асырылып, кейінен өзге де коммерциялық
банктер факторинг операцияларын орындай бастады. Сөйтіп, 90-шы ... ... ... ... ... ... үшін тиімсіздігін
анықтап, нәтижесінде ... ... күні ... ... ... салғырттық танытуда.
“Факторинг” сөзі француз тілінде “a forfait”, ... бас ... ... ... Форфейтинг - тауарларды
жабдықтау немесе қызметтерді көрсету барысында пайда болатын және ... ... ... ... ... ... білдіру үшін
пайдаланатын термин.
Форфейтинг операциясы – ... яғни ... ... арнайы компанияның экспортерға төлеуге тиісті импортердің берген
төлем құжатын ... ... ... үш ... болады:
1. Экспортер, яғни тауарды орта мерзімді несиеге беруші;
2. ... яғни ... ... ... Форфейтор, яғни мәмілені қаржыландырушы банк немесе арнайы ұғым.
Форфейтинг операцясының мерзімі 180 күнен 5 жылға ... ... кей ... – 7 ... ... ... ... элементтеріне мыналар
жатады:
еуровалюталық нарығындағы несиенің құны ... ... ... ... мөлшерлемесі);
импортер елінің тәуекел құны және валютаны аударуға
байланысты тәуекел құны 0,5-тен 6%-ға ... ... ... ауытқиды;
несиені басқаруға қатысты форфейтордың шығындары (0,5%-ға
дейін жылдық);
міндеттеме үшін алынатын комиссия (1 – 1,5% ... ... ... ... ... да операциялары.
II.1. Банктің есеп айырысу-кассалық операциялары
Есеп ... ... ... ... ... ... және ... да шоттары арқылы жүзеге асады.
Қазіргі кезде екінші деңгейдегі банктерде шоттар ашу ... ... 29 ... ... ... мен аударымдар туралы” Қазақстан
Республика заңына және 2000 жылғы 2 ... ... банк ... ... Республикасының банктеріндегі клиенттердің ... ашу, ... және жабу ... ... №266 ... Осы ... сай ... ашылатын шоттар мынадай түрлерге
бөлінеді: ағымдағы, жинақ және корреспонденттік.
Банктің есеп айырысу-кассалық операциялары екі ... ... ... ... мен ... ... есеп айырысу.
Қолма-қол ақшалармен есеп айырысулар – бұл нақты ақшалармен төлемдер
және аударымдар жасауды сипаттайды.
Мұндағы ... ... ... және монеталар жатады. Қолма-қол
ақшалармен есеп айырысулар көбіне кассалық ... ... ... ... ... басым бөлігі қолма-қолсыз түрде жүреді.
Қома-қолсыз ақшалармен есеп айырысулар – ... ... ... ... ... ... ... бір шоттан екінші ... ... ... ... ... ... – чектер, пластикалық карточкалар,
электорндық аударымдар көмегімен ... ... ... ... ( депозиттер).
Қолма-қол ақша мен қолма-қолсыз ақшалар арасындағы тығыз байланыс пен
өзара тәукелдік бар. Ол ақшаның үнемі бір айналыс сферасынан ... ... ... ... ... ... ... банктегі депозитке
салынуы,олардың қолма-қолсыз ақшаға айналуын ... ал ... ... , ... зейнетақы және тағы сол сияқты төлеу үшін ақша алған
жағдайларда қолма-қолсыз ақшалардың қолма-қол ақшаларға ауысуы байқалады.
“Қазақстан ... ... ... ... пайдалану және
қолма-қолсыз төлемдер мен ... ... ... ... ... ... Республикасы Ұлттық банк Басқармасының 2000 ... ... ... №179 ... сәйкес, заңды тұлғалар арасындағы 4000
айлық есеп ... ... , яғни 3488000 -(4000 х 872) ... ... ... есеп ... тке қана ... тәртіпте
жүзеге асырылуы тиіс. Осы ережеге сәйкес қолма-қолсыз есеп айырысуларда
қолданылатын төлем құжаттарының түрлеріне мыналар жатады:
төлем ... ... ... есеп ... есеп айырысу.
Төлем тапсырмасымен есеп айырысу – бұл ... ... ... есеп ... ... ... – ақшаны аударушының (төлеушінің) аталған тапсырма
көрсетілген ақша сомасын бенефициарға аудару ... ... ... ... ... тапсырмасымен есеп айырысу мынадай төлемдерді жүзеге асыру
үшін қолданылады: алынған тауарлары мен көрсеткен ... ... ... операциялар (зейнетақы және сақтандыру қорларына төлемдер, салықтық
төлемдер, банкке комиссиондық ... ... ... ... тауары жәнге көрсетілген қызметтері үшін алдын ала ... ... ...... ... оған қызмет көрсетуші
банкке бағытталған, жөнелтілген өнім, атқарылған жұмыстар және көрсетілген
қызмет құнына ... есеп ... ... ... төлеу талабы.
Төлем талап-тапсырмасы – бұл қолма-қолсыз ақшамен есеп айырысудың жаңа
формасы, біздің тәжірбиеге 1990 жылы ... ... ... төлем
талабы және төлем-тапсырмасының элементтері қатар қамтылған.
Инкассалық өкім – заң актілерінде ... ... ... ... оның ... ... ақшаны алу үшін
пайдаланылатын ... ... есеп ... ... ... ... ... заңды және жеке
тұлғалар пайдалана алады. Чек арқылы есеп ... ... ... ... тауарды алғанға дейін төлегісі келмей, ... ... ... ... ... ... ... жағдайда;
сатушы белгілі болған жағдайда.
Еліміздегі чекті пайдалану барысы 1998 жылы 5 ... ... ... банк ... ... №226 ... жүзеге асады.
Аталған ережелерге сәйкес чектер мынадай түрлерге бөлінеді:
кепілденген чек;
кепілдендірілмеген чек;
қамтамасыз етілген чек;
қамтамасыз етілмеген чек.
Вексель – ... бір ... ала ... ... ... жерде төлейтіндігі туралы борышқордың қарыздық міндеттемесі.
Вексельдің екі түрі бар: жай және ... ... ... ... вексель айналысы ... ... ... ... ... ... ... Жай вексель (соло) – вексельді ұстаушыға вексельде көрсетілген
соманы белгілі бір уақытта немесе ... ... ... ... ... берушінің еш нәрсемен негізделмеген міндеттемесін сипаттайды.
- ... ... ...... ... ... ... уақытта алғашқы вексельді ұстаушыға төлеу арқылы үшінші бір ... ... еш ... ... ... ... вексель.
Келесі бір операциялар – ол банкаралық есеп ... мен ... есеп ... ... ... ... ... яғни көптеген дербес
коммерциялық банктердің құрылып, жұмыс жасауына байланысты банкаралық есеп
айырысу жүйесі ... ... ... Бұл ... ... арасында өзара
корреспонденттік шоттар арқылы қатынасқа түседі.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... мынадай екі варианты бар:
I варианты – орталықтандырылмаған, яғни коммерциялық банктердің бір-
бірімен корреспонденттік қатынас ... ... ...... яғни ... ... есеп айырысулар Ұлттық банктегі, яғни Қазақстан Банкаралық есеп
айырысу ... ... ... ... ... шот – бұл ... ... өзара есеп
айырысуларды жүргізуге арналған елдің ... ... және ... ... ... шоты.
Корреспонденттік шотта банктердің меншікті ... және ... ... есеп ... және ... қызмет көрсетуіне
байланысты операциялары көрсетіледі. Мұндай оперцияларға;
банк клиенттерінің ... ... ... және ... ... бюджетпен, зейнеақы қорларымен және басқа
ұйымдармен есеп айрысулары;
клиенттерге қолма-қол ақша беру;
банкаралық займдар және депозиттер, бағалы қағаздар;
берілген ... үшін ... ... ... да ... шоттар бойынша пайыздар төлеу;
банктің өзінің бюджетке ... ... ... ... ... ... жатады.
Корреспонденттік шотты ашу үшін банктер мынадай құжаттарды Ұлттық
банкке табыс ... шот ашу ... ... ... ... операцияларды жүргізуге рұқсат беретін лицензияның
көшірмесі;
қолдары мен ... ... бар ... ... ... Республикасындағы екінші деңгейдегі банктер өздерінің
кассалық операцияларын 1999 жылы 15 қарашада Ұлттық бантің ... ... ... ... ... ... ... операцияларды жүргізу” ережесіне сәйкес жүзеге асады.
Осы ережеге сәйкес, касалық операция – бұл ... ... ... ... айырбастау, беру, сорттау, орау және сақтаумен
байланысты ... ... ... ұйымдастыру, яғни клиенттерге кассалық операциялар
бойынша қызмет көрсету және ... ... үшін ... ... ... тиіс:
кіріс кассасы;
шығыс кассасы;
кіріс-шығыс кассасы;
қайта санау кассасы;
кешкі касса;
сыртқа шығатын касса.
Банк кассасына клиенттердің қолма-қол ақшаларды ... ... ... , ... ... ... ... алу мынадай кіріс
кассалық құжаттар көмегімен жүргізіледі;
1) қолма-қол ақшаны салатындығының хабарламасы;
2) ... ... ... бойынша.
Басқа да құндылықтарды қабылдау баланстан тыс ордерлер ... ... ... ... үшін ... кіріс кассалық құжатты
толтырады және оған қосымша бетте кассаға өткізілетін банкнота ... ... ... онда ... ... ... ... мен монеталардың жалпы сомасын ... және ... ... ... ... ... ... кассир қабылдаған соманы,
кіріс кассалық құжатындағы соммамен салыстырады, сома ... ... ... ... кассалық құжатқа қолын қойып, түбіртекке “Кіріс
кассасы” деген мөр ... оны ... ... ... ... ... тапсырушының тапсырған сомасы мен кіріс
кассалық құжатындағы сомасы арасында сәйкессіздік ... ... ... ... ... онда ... бастапқы құжатты қайта
сызып тастап, оның келесі бетіне ұсынылған соманы көрсетіп ... ... ... оны куәландырып, клиентке береді. Ал кіріс кассалық құжаттар
операциондық жұмыскерлерге ... онда ... ... ... ... қайта рәсімдлініп, бақылаушы бухгалтерге қайтарылады, ... ... ... ... ... ... ... жаңа соманы
жазады.
II.2. Банктің комиссионды-делдалдық операциялары
Бұл операцияларға траст операциялары мен ... ... ... ... ... “сенім” деген сөзді білдіреді.
Траст операциялары – клиенттің ... ... ... оның ... және ... ... ... да қызмет көрсетуге байланысты
банктің операциялары.
Траст операцияларына қатысушыларға мыналар жатады:
1. Траст құрылтайшысы (немесе оның негізін ...... ... ... ... ... ... мүліктің немесе мүліктік
құқықтардың меншік иесі. ... ... ... ... ... бар ... немесе жеке тұлға бола алады.
2. Траст иемденуші (сеніп тапсырған тұлға) – траст келісімшартындағы
көрсетілген жағдайға сәйкес, ... ... ... өзіне қабылдайтын
тұлға. Мұндағы мүлікке жылжитын және ... ... де ... ... - ... ... ... пайдасына жарататын кез-
келген заңды және жеке ... Яғни ол ... ... берілген
мүліктен түсетін табысты алып отыруға құқылы тұлға.
Сонымен, банктің тарст операциясы – бұл банктің өз клиенттерне ... жеке ... ... әр ... ... ... сенім
операцияларын білдіреді.
Траст қызметіне: біріншіден, жылжымайтын және жылжитын мүліктерді
басқару; ... ... ... ... және оны ... ... сақтауға қабылдау, қабілетсіз ... ... ... мүлкін басқару; төртіншіден, тұрақсыздыққа ұшыраған
фирмаларға қатысты несие берушілердің қоятын талаптарын ... ... ... ... ... басқару қызметтері жатады.
Траст қызметі жеке ... ... ... да ... ... ... траст қызметі.
Мұраға қалдырған мүлікті иемдену. Мұраға қалдаырған ... ... ... - бұл сот ... алу үшін мұраға қалдырған
мүлікті жинау және оның ... ... ету, ... ... және ... бойынша есептесу, салықты төлеу, қалған мүлікті отбасы
мүшелері арасында бөле ... ... ... ... ... ... негізінде клиенттің мүлкін басқару. Бұл операция сенім
білдірген тұлға мен сенім ... ... ... ... бар
тұлға берумен байланысты жасалатын келісімнен туындайда.
Клиент келісімшартқа сәйкес немесе ... ... ... ... ... агенттік қызметті жүзеге асыруды тапсырады. Ол ... ... ... болуға тиіс:
клиент атынан келісімшарт жасау;
акциялар мен облигацияларды беру;
несие алу;
чек жазу;
вексельді аударып жазу және тағы ... ... ... ... ... жеке ... ... іскер кәсіпорындар үшін агенттік қызметті атқаруын құрайды.
Банк көрсеткен траст қызметі үшін комиссиондық сыйақы ... ... ... ... – ол ... ... операциялардың анықтамасын беруден бұрын “валюта”
терминінің мәніне ... ... ... ... ... ... сәйкес, “валюта - мемлекеттердің ... ... ... ... ақша ... немесе банкноттар, қазыналық билеттер
мен тиындар, соның ішінде қымбат металдардан жасалған ... ... ... алынатын, бірақ айналымда ... ақша ... ... қоса ... ... қолма-қол және аударым
нысандарындағы құнның ресми ... ... ... ... халықаралық ақша немесе есеп айырысу бірліктеріндегі құжаттары”.
Валюталық ... ... ... ... ... банктік
операциялар жүргізуге Қазастан Республикасының Ұлттық ... ... бар ... банктер ғана орындай алады.
Банкте жүргізетін валюталық операциялардың өзіндік белгілеріне
байланысты жіктелуі:
1. Клиенттердің шоттарын ашу және ... ... ... ... ... және жеке ... ... бойынша пайыз төлеу;
операция жасалуына қарай шоттың көшірмелерін беру;
кез-келген уақыт аралығында шот ... ... ... бойынша операцияларды орындау;
экспорттық-импорттық операцияларға бақылау жасау.
1. Сауда емес операциялар.
Сауда емес операцияларға клиенттерге таурлар және ... ... ... және ... ... бойынша қызмет көрсетулер үшін есеп
айырысуларға байланыссыз операциялар жатады.
2. Шетел банктермен корреспонденттік ... ... есеп ... ... ... үшін ... ... өздерінің корреспонденттік шоттарын ашады. Ондай шоттар екі
түрлі болып келеді:
1. НОСТРО шоты ... ... ... – банк корреспондентке
коммерциялық банктің атына ... ... ... ЛОРО шоты ... шотыңыз бізде) - коммерциялық банкте банк
корреспонденттің атына ... ... ... ... операциялар.
Конверсиондық операциялар – сол елдің қолма-қол және қолма-қолсыз
ұлттық валюталарына қолма-қол және қолма-қолсыз шетел валюталарын ... ... стау ... ... ... валюталық мәмілелер жатады: СПОТ,
ФОРВАРД, СВОП.
4. Халықаралық есеп айырысу бойынша операциялар.
Сыртқы сауда есеп ... ... ... ... ... ... инкассо, банктік аударым.
Құжатталған аккредитив - аккредитивте көрсетілген құжаттарға ... ... ... ... ... ... бойынша жасайтын аккредитив ашушы банктің ... ... ... ...... банктің, сенім білдірушінің берген
құжаттарын төлеушіге (импортерға) төлеу үшін ... ... ... ... өзіне алған міндеттемесі.
Банктік аударым – банктік аударым жасаушының жасаған тапсырмасы
негізінде есеп ... ... ... ... ... ... алынуын білдіреді.
Қорытынды
Әрбір елдің банк жүйесінің дамуы, оның белсенділігі жоғарылату маңызды іс
болып табылады. Осы жүйеде коммерциялық банктердің алатын орны ... ... ... ... мен ... түсініктер мен
сипаттамаларға тоқталғым келіп отыр.
Жұмысымның бірінші бөлімінде коммерциялық банктердің түсінігін,
түрлерін және ... ... ... ... ...... қаржылық операциялармен қызмет ... ... ... ... Олар ... ... қоры ... бойынша,
аумақтық белгісі бойынша, ... ... ... ... саны және ... ... бойынша жіктеледі. Ал банктің
ұйымдастырылуы құрылымы банті басқару құрылымына және оның ... мен әр ... ... ... ... ... мен ... банктердің қызметтері мен оперцияларын
қарастырдым. Қызметтеріне тоқталатын болсақ, олар:уақытша бос ... ... ... ... ... есеп айырысуларды
ұйымдастыру , клиенттерге басқа да қаржылық қызмет көрсету.
Жүргізілетін операциялар активтік, пассивтік, қаржылық-делдалдық ... ... ... мәні – ол ... алу ... ... ... операциялар – бұл несиелік операцияларды жүзеге асыруға
арналған банктің өз ... құру ... Ал ... ... ... ... Бұл ... өте маңызды. Сонымен қатар мен бұл ... ... ... статистикалық мәліметтер қолдандым.
Жұмысымның үшінші бөлімінде, еліміздегі банктердің бүгінгі тандағы
жетістіктері мен ... ... ... енгізілген жаңашылдықтар
туралы қарастырдым. Бұл ... де мен ... ... ... ... оның ... ... бірқатар жетістіктерге жетіп, қызмет
көрсету міндеттіліктері ... ... ... болып табылатын
жаңашылдықтар енгізгенін анықтадым, яғни ол банктерде ашылатын ... ... ... ... ... ... ... тәжірибені игеріп
жатыр. Оның өзі біздің республикамызды дамудың жоғарғы денгейіне апаратыны
сөзсіз. Сондықтан да, қаржы ... ... ... байланысты
өзгеруін қадағалап, ары қарай дамытуға жетелейтін шараларды қарастыруға ... бөлу ... ... ... Мақыш С. Б. Ақша айналысы және несие. – ИздатМаркет, Алматы, ... ... С. Б. ... ... оеперациялары. - ИздатМаркет,
Алматы, 2004 жыл.
3. Сейтқасымов Ғ.С. Ақша. Несие. ...... ... 2001 ... ... ... мен аударымдар туралы” ҚР заңы. 26.06.1998 жыл.
5. “ҚР-дағы вексель айналысы ... ҚР ... ... жыл.
6. “Валюталық реттеу туралы” ҚР заңы. 24.12.1996 жыл.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы лизингтік операциялар78 бет
Қазақстан Республикасының несие жүйесі, және оның қалыптасуы мен дамуы58 бет
Қазақстан Республикасының коммерциялық банктердің қызметтері мен операциялары21 бет
Инвестициялық операциялары39 бет
Коммерциялық банктің ұйымдастыру құрылымы және коммерциялық банктердің операциялары21 бет
Коммерциялық банктердің жіктелуі24 бет
Коммерциялық банктердің операциялары мен қызметтері26 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктер туралы25 бет
Қазақстан Республикасының комерция банктері, олардың қызметтері мен операциялары44 бет
Қазақстан Республикасының коммерциялық банктері41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь