Микрокредиттік ұйымдардың несие нарығындағы рөлі

Кіріспе.

I. Несие нарығының негізгі субъектісі микрокредиттік ұйымдардың әлеуметтік.экономикалық мәні.

1.1.Микрокредиттік ұйымдардың маңызы, қалыптасу тәртібі.
1.2.Микрокредиттік ұйымдардың қызметінің құқықтық базасы.

II. Қазақстан Республикасының микрокредиттік ұйымдарының несие нарығындағы алатын орны.

2.1.Микрокредиттік ұйымдармен несиелендіруді ұйымдастыру реті.
2.2.Микрокредиттік ұйымдар қызметінің жағдайына экономикалық талдау.

III. Қазақстан Республикасындағы микрокредиттік ұйымдардың проблемалары мен даму перспективалары.


Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер.
Қазақстан Республикасының «Микрокредиттік ұйымдар туралы» Заңына сәйкес, микрокредиттік ұйым дегеніміз- занда белгіленген тәртіппен микрокредиттер беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға. Микрокредит дегеніміз- микрокредиттік ұйымның қарыз алушыға заңда белгіленген мөлшерде және тәртіппен ақылылық, мерзімділік және қайтарымдылық талаптарымен беретін ақша.
Жалпы еліміздегі микрокредиттік ұйымдардың құрылу тәртібіне келсек, олар коммерциялық және коммерциялық емес нысанда құрыла алады. Коммерциялық микрокредиттік ұйым шарушылық серіктестік нысанында, ал коммерциялық емес микрокредиттік ұйымдар қоғамдық қор нысанында құрылады. Коммерциялық емес микрокредиттік ұйым тек қана шағын кәсіпкерлік субъектілері болып табылатын жеке және заңды тұлғалардың қызметтерін ынталандыруға бағытталған міндетті қамтамасыз ету және оларға заңға сәйкес қаржылық қолдау көрсету мақсатында құрылады. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін коммерциялық емес микрокредиттік ұйым микрокредиттерді беру жөніндегі кәсіпкерлік қызметті, сондай-ақ басқа да қызмет түрлерін ( занда белгіленген) жүзеге асыруға құқылы.
1. Қазақстан Республикасының «Микрокредиттік ұйымдар туралы» заңы.
2. «Рынок ценных бумаг Казахстана» №2 2005 жыл
3. «Рынок ценных бумаг Казахстана» №11 2005 жыл.
4. «Рынок ценных бумаг Казахстана» №12 2005 жыл.
5. «Рынок ценных бумаг Казахстана» №16 2005 жыл
6. «Финансы и кредит» №4 2005 жыл.
7. « Финансы и кредит» №7 2005жыл.
8. «Финансы и кредит» №9 2005 жыл.
9. «Финансы и кредит» №11 2005 жыл.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ
ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ
ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТ
Қаржы нарығы және
банктік бизнес
кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: ... ... ... ... ... 2005.
Жоспар.
Кіріспе.
I. Несие нарығының негізгі субъектісі микрокредиттік ұйымдардың әлеуметтік-
экономикалық мәні.
1.1.Микрокредиттік ұйымдардың маңызы, қалыптасу тәртібі.
1.2.Микрокредиттік ұйымдардың қызметінің құқықтық базасы.
II. ... ... ... ұйымдарының несие
нарығындағы алатын орны.
2.1.Микрокредиттік ұйымдармен несиелендіруді ұйымдастыру реті.
2.2.Микрокредиттік ұйымдар қызметінің жағдайына экономикалық талдау.
III. ... ... ... ... ... даму перспективалары.
Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер.
а
I-бөлім.Несие нарығының негізгі субъектісі микрокредиттік ұйымдардың
әлеуметтік-экономикалық мәні.
1.1.Микрокредиттік ұйымдардың маңызы, қалыптасу ... ... ... ... ... Заңына
сәйкес, микрокредиттік ұйым дегеніміз- ... ... ... беру ... қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға.
Микрокредит дегеніміз- ... ... ... ... ... ... және тәртіппен ақылылық, мерзімділік және
қайтарымдылық талаптарымен беретін ... ... ... ... құрылу тәртібіне келсек,
олар коммерциялық және коммерциялық емес нысанда құрыла алады. Коммерциялық
микрокредиттік ұйым ... ... ... ал ... ... ... қоғамдық қор нысанында құрылады. Коммерциялық ... ұйым тек қана ... ... ... ... табылатын
жеке және заңды тұлғалардың қызметтерін ынталандыруға бағытталған міндетті
қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... ... мақсатында
құрылады. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін коммерциялық емес микрокредиттік
ұйым микрокредиттерді беру жөніндегі кәсіпкерлік қызметті, ... ... ... ... ( ... ... жүзеге асыруға құқылы.
Еліміздегі микрокредиттік ұйымдарға келсек, коммерциялық емес,
корпоративтік қор ... ... ... және орта ... ... ... ұйым ретінде « Казахстанский ... ... ... атап ... ... ... ұйым ... Ұлттық Банкі берген лицензиясы негізінде қызметін ... Қор 1997ж. ... ... және де ... ... өз ... кәсіпкер- әйел азаматтарды қолдау, көмек көрсету. Сондай-ақ қордың
бірнеше қалаларда: Талдықорған, ... ... ... жұмыс істейді.
Микрокредиттік ұйымдардын жарғылық капиталы ... ... ұйым ... құрылатын микрокредиттік ... ... ең ... ... оны ... ... кезіне
қарай тек қана Қазақстан Республикасының ұлттық валютасымен ақшалай толық
төлеуге міндетті. Микрокредиттік ұйымнын жарғылық капиталының және ... ... ең ... ... ... ... бюджет туралы заңында тиісті қаржы жылына арнап белгілеген
айлық есептік көрсеткіштің мың еселенген ... кем ... бұл ... ... емес ... ... қолданылмайды.
Жоғарыдағы мысалымдағы қорға келсем, онын алғашқы доноры ... даму ... ... ... (USAID) болды. Техникалық
көмекті, қордың құрылтайшысы болған ... емес ... ... ... ... ... ... оның толық атауында
міндетті түрде « ... ... ... ... ... олардың туынды
сөздері болуға тиіс. Ал қысқартылған атауында міндетті ... « ... ... ... ... ... қандай тәртіппен
береді? Микрокредиттік ұйым бір ... ... ... ... ... ... туралы заңында тиісті ... ... ... ... ... мың еселенген мөлшерінен ... бір ... ... ... ... ... капиталы мөлшерінін
жиырма бес процентінен аспайтын ... ... ... ... ... ... микрокредитті берудің тәртібі мен талаптары
микрокредиттік ұйымның жоғары органы ... ... ... және ... беру туралы шартта белгіленеді.
Микрокредиттік ұйымдардың маңызы. Дамушы, өтпелі экономикасы бар
елдердің экономикалық өсу ... ... ... ... мәңге ие.
Себебі микроқаржы секторы шағын бизнесті ... ... ... ... ... роль ... сондай-ақ осы арқылы
елдегі кедейшілік көрсеткіштерін ... ... ... мойындау
ретінде БҰҰ-ның Бас Ассамблеясының 2005жылды микрокредит ... жылы деп ... атап ... ... деңгейі орташа, аз қамтылған ... ... ... ... микроқаржылық ұйымдар қаржы секторының, онын ... ... ... ... үлкен үлесін тигізеді.
Микрокредиттік ұйымдардың маныздылығын ашу үшін мысал ... фонд ... ... ... ... ... бұл ... азаматтарды қолдаумен қызметін жүзеге асырады. Статистикалық
мәліметтер ... ... ... 83%-ы әйел ... Олардын көп
бөлігі базарларда, сауда үйлерінде жұмыс істейтін немесе өз шағын ... ... ... көзі ең ... және ... ... ... Сондай-
ақ қор қайырымдылық ісімен де айналысады. Мысалы Талдықорған қаласының
балалар футбол ... міне бес жыл бойы ... ... отыр. Ол яғни
түрлі шаралар өткізуге, команданы қажетті қорлармен қамтамасыз ... ... ... т.б. ... қолдау көрсетумен
айналысады.
Аталған көмектен басқа 2003ж. қор келесідей салаларға қаражат бөлді:
- Шымкент және Талдықорған қалаларында ... ... ... ... ... ... ... асыруға
«Виктория» психологиялық орталығына;
- Мүгедек- балалар қоғамына арнап жаңа жыл мейрамын өткізуге;
- Жергілікті әкімшілікпен бірігіп ҰОС-на қатысушыларға ... ... ... ... ... газетке жазылуға қолдау көрсету;
Өзінін қызмет ету барысында қор келесідей шараларға үлес ... ... ... ... Тұрмыс деңгейі төмен семъялардан шыққан балалар балабақшасы;
- Көркем галереяда жәрмеңке өткізу;
- «Ана мен бала» фотоконкурсы;
- Қамтамасыз ... ... ... орталығына сыйға
компъютер ұсыну.
Көріп отырғанымыздай микрокредиттік ... ... ... ... ... ие. ... көріп отыранымыз 1-деңгей екінші
денгейлі ... ... ... ... ... жекелеген
түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар және 3-денгей микрокредиттік ұйымдардан
тұрады. Сондай-ақ ... ... ... ... ... базасы.
Микрокредиттік ұйымдардың қызметің ұйымдастырудың ... ... ... ретінде Қазақстан Республикасының Президентінің
халыққа жолдаған «Қазақстан-2030: ... ... және ... ... ... ... болып табылады. Бұл
жолдауда еліміздегі ... пен ... ... ... ... жолымен шешілетіні қарастырылған. Бұл ... ... ... 1998ж. ... ... № 3834 « ... ... 2030ж. дейін жүзеге асыру шаралары ... ... ... ... ... ... секторын несиелендіруін әрі қарай
кеңейту , сол сияқты несиелендірудің үш деңгейлі ... ... ... ... ... мәселелері қаралды. Осыдан барып
Қазақстан Республикасы ... 1998ж. ... ... ... ... аз ... жігін микронесиелендіру бағдарламасы
бекітілді. Бұл бағдарламада тұрмыс деңгейі орташа ... ... ... ... ... микрокредиттер беру қарастырылды және бұл шаралар
Алматы, Жамбыл, Қызылорда, Онт. ... ... ... ... ... ... ... асырыла бастады. Алайда бұл бағдарлама
сол уақыттағы қаржыландырудың тұрақты көздерінің және қарыз қаражатын
қайтарудың ... ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің 2000ж. 3-маусымда,№833 «2000-
2002ж.ж. арналған жұмыссыздық пен ... ... ... ... ... ... ... көрді. Бұл қаулыға ... ... ... ... ... жаю
көзделді; әсіресе экологиялық апатқа ұшыраған ... ... ... ... ... ... несие алу шарттары өзгереді деп
көзделді. Микрокредиттерді қайтару мерзімі ... ... ... ... ... ... үшін-3ай, тұрғындарға қызмет көрсеткені,
ұлттық тұтыну тауарларын өндіруші ұйымдарға-6ай, маусымдық ... мал ... ... ... ... ... жабу үшін ... пайыз көлемінде беру көзделді.
Микрокредиттерді алушы үміткерлер қатарында жұмыссыздар және өз ісін
бастаушылар болды. Микрокредиттердін сомасы 100-ден 400 АҚШ ... ... ... ... ... реттеудің жана
заңнамалық кезені 2002ж. келді. Яғни бұл жылы ... ... ... ... ... ... ... шаралар қатары
қабылданды: банктер, кредиттік серіктестіктер және микрокредиттік ұйымдар(
бұл туралы ... ... ... даму ... ... ... ... елдерде кездеседі. Осыған байланысты еліміздін Ұлттық Банкі бірнеше
жылдар ағымында келесідей мәселелер ... ... ... ... ... ... ... көп қарыз алушылардың қолын
жеткізудің жолын қалай ашуға болады ;
- Ақша ... ... ... ... ... ... қызмет түрлерін қалайша көбейтуге болады.
Аталған мәселелерді шешу мақсатында 2002ж. ... ... ... ... ... үш заң ... ... ұйымдар туралы», «Микрокредиттік ұйымдар қызметтеріне
байланысты ... ... ... ... ... ... ... туралы» Қазақстан Республикасынын заңына өзгерістер мен
толықтырулар ... ... « ... ... қызметіне байланысты
мәселелер бойынша әкімшілік құқық ... ... ... ... ... мен ... ... туралы».
Осылайша елімізде 2003ж. нурыз айының 6-жұлдызында « Микрокредиттік
ұйымдар туралы» Қазақстан Республикасының заңы ... ... ... ... ... заң ... ... талаптар құрылған:
- Жарғылық капиталының минималды мөлшері бойынша;
- ... ... ... ... ... ... ... Ұйымдастырушылық-құқықтық формасы бойынша;
- Микрокредиттерді ұсынумен байланысты қажет құжаттарды қалыптастыру
бойынша;
- Микрокредиттерді берумен ... ... мен ... ... ... соң ... микрокредиттік ұйымдардың қызметтері
реттеліп, тұрақтала бастады.
Аталған заңға сәйкес микрокредиттік ... ... ... ете ... не ... етпей микрокредиттерді беруге,
онын ішінде берілген микрокредиттерге занда белгіленген тәртіппен
және жағдайда ... ... ... ... беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді ... ... ... ... алушылардан сұратуға;
- Қазақстан Республикасының заңдарында және ... беру ... ... өзге де ... ... асыруға құқылы.
Микрокредиттік ұйымдардың міндеттері:
- Орналасқан жері өзгерген не атауы өзгерген жағдайда қарыз алушыларды
микрокредиттік ... және оның ... ... ... жері
бойынша екі баспа басылымында, мемлекеттік тілде және орыс ... ... ... ақпарат жариялау жолымен, не мұңдай өзгерістер
болған күннен бастап отыз күнтізбелік күннен кешіктірмей, әр ... ... ... ... ... ... ... беру ережелерінің көшірмесін оны көруге және онымен
танысуға қол жетімді жерде орналастыруға;
- Қарыз алушы микрокредиттерді ... ... ... ... оған қызмет көрсетуге байланысты шығындар туралы оны ... ... ... ... ... байланысты онын құқықтары мен
міндеттері ... ... ... ... ... ... белгіленген өзге де талаптарды
сақтауға міндетті.
Микрокредиттік ... ... беру ... ... беру ... ... ... қамтылуы тиіс:
- Микрокредитті беру мерзімдері;
- Берілетін микрокредиттер бойынша сыйақы ставкасының ... ... ... ... жөніндегі сыйақыны төлеу тәртібі;
- Микрокредиттік ұйымдар беретін қамтамасыз етуге ұсынылатын талаптар.
Сондай-ақ ережеде өзге де талаптар және Қазақстан Республикасының заңдарына
қайшы ... ... де ... ... ұйым ... қаржы-шаруашылық қызметін бақылауды жүзеге
асыру үшін ішкі ... ... ... Ішкі бақылау қызметінің жұмыс
тәртібі жарғымен, сондай-ақ ережелермен және ... ... ... ... өзге де ... ... ұйымдар микрокредит беру жөніндегі қызметіне қоса
келесідей қызмет түрлерін жүзеге асырады:
- Қазақстан Республикасының резиденттерінен және ... ... ... ... ... ... қарыз түрінде ақша
тартуды қоспағанда) және гранттар тарту;
- Уақытша еркін активтерді ... ... ... корпоративтік
бағалы қағаздарға, екінші деңгейлі банктердің ... ... ... ... ... келмейтін басқа да
тәсілдермен орналастыру;
- Микрокредитті қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... заңдарында көзделген тәртіппен
мәмілелер жасасу;
- Басқа заңды тұлғалардың жарғылық капиталына ... ... ... ... ... ... беру жөніндегі қызметке байланысты мәселелер ... ... ... ... ... ... жалға беру;
- Лизинг қызметін жүзеге асыру;
- Өтеусіз негізде оқыту.
Микрокредиттік ... ... ... микрокредитті қарыз алушының
тіркеу журналында тіркейді. Микрокредит алу үшін қарыз ... ... ... ... ... ұйым ... ... бойынша микрокредитті беру туралы шартқа қол қойылған күннен
бастап жасалатын кредиттік досъені ... ... ... ... ... Қарыз алушы қол қойған, ... ... ... ... микрокредит берілген жағдайда), микрокредитті өтеу ... ... ... ... ... ... ... етуге берілетін, құны көрсетілген ... ... ... ... ... туралы мәліметтерін қамтитын өтініш;
- Қарыз алушынын белгіленген тәртіппен куәландырылған құрылтай
құжаттарынын көшірмелері(занды ... ... ... ... жеке куәлігінің көшірмесі(жеке тұлға үшін);
- Қарыз алушы ... ... беру ... ... қол ... ... құжаттар;
- Микрокредит беру туралы шарт;
- Қарыз алушының жұмыс орнынан жалақының мөлшері туралы анықтама немесе
Уәкілетті Мемлекеттік Органның тұрақты немесе уақытша ... ... ... анықтама (жеке тұлға үшін);
- Берілген микрокредит мүлік кепілдігімен қамтамасыз етілген жағдайда –
кепіл туралы шарт.
Микрокредиттік ұйым мен микрокредитті алушы арасында ... ... шарт ... Шарт ... ... ... онын бір данасын
микрокредиттік ұйым ... ... ... досъесінде сақталады.
Микрокредит беру туралы шартта келесілер көрсетіледі:
- Микрокредиттік ұйымның толық атауы мен ... ... ... ... ... атын немесе толық атауын қоса алғанда, микрокредиттік
ұйым және ... ... ... ... ... ... ... беру кезінде);
- Берілетін микрокредиттің жалпы сомасы;
- Микрокредитті өтеу мерзімі;
- ... өтеу ... ... не ... ... беру ... шарт бойынша қарыз алушыны міндеттемелерді
орындауын қамтамасыз ету;
- ... ... ... онын ішінде микрокредит бойынша сыйақының
жылдық ставкісінің мөлшері;
- Тараптардың жауаптылығы;
- Қазақстан Республикасының ... ... өзге де ... ... ... беру ... ... ұйымның онын
мақсатты пайдалануын бақылауды жүзеге асыруға құқығы бар, ал ... ... ... ... бақылауды жүзеге асыру мүмкіндігін қамтамасыз
етуге міндетті.
Еліміздегі микрокредиттік ұйымдардың дамуын жеделдету мақсатында, заңға
сәйкес, ... ... ... процедурасы енгізілген. Соған сәйкес
микрокредиттік ұйым тек әділет және статистика органдарында ғана ... Ал ... ... ... салықтық тексерулер, бақылаулар
арқылы қадағаланады.
Микрокредиттік ұйымдардың негізгі критерийлері:
- ... ... ... ... Шағын бизнес субъектілерімен мақсатты пайдалану;
- Несиелендірудің қысқа мерзімі;
- Несиелерді беру және қайтарудың ... ... ... ... ... ... нарығындағы алатын орны.
2.1. Микрокредиттік ұйымдармен несиелендіруді ұйымдастыру реті.
Қазақстанның қаржылық секторының даму концепциясына ... ... үш ... ... ... етеді (I-деңгей II-деңгейдегі
коммерциялық банктерден,II-деңгей ... ... ... ... асыратын ұйымдар және II-микрокредиттік ұйымдардан тұрады). Сондай-
ақ осы жүйедегі ... ... ... ... ... соғұрлым онын
қызметі мемлекет тарапынан аз қадағаланады. I-деңгейлі жүйенің, яғни екінші
деңгейлі коммерциялық банктердің қызметі қатаң ... ... яғни ... ... ... ... жүзеге асыратын ұйымдардың
қызметі- мұнда қадағалау I-деңгейге қарағанда төменірек, III-деңгейде, яғни
микрокредиттік ұйымдар-мұнда олардын ... ... ... мен ... жоқ, ... қызметі мемлекет тарапынан қатаң
бақылауға алынбайды. Жоғарыда атап өткенімдей микрокредиттік ұйымдар ... ... ... ... мен ережелер орнатусыз, әділет ... ... ... ... ... болуынын басты себебі-
мемлекет тарапынан микрокредиттік ұйымдардың ... ... және ... женілдіктер ұсыну.
Осы үш деңгейлі жүйедегі ұйымдардың ... ... ... ... ... несие нарығындағы ролін ашу үшін мысал
ретінде коммерциялық банктердің несиелендіру жүйесі мен ... ... ... ... ... мемлекетімізде экономиканың алда тұрған, ең негізгі салаларының
бірі-ол коммерциялық банктер. ... сан ... ... ... ... ... ... банктер халыққа белсеңді түрде қызмет көрсетуде.
Коммерциялық банктердің ең басты қызметтерінің бірі- ... ... ... Алайда банктердің несие беруінде бірқатар кемшіліктер
кездеседі, атап ... ... ... ... ... ала ... бойынша төлемдерді жүзеге асыру, міндетті ... ... ... ету. Ал ... ... ... халық келісе алады ма? Әрине
көп жағдайда келісе бермейді, оның ... ... ... ... ... іздеуді жөн көреді. Ал бұл өз кезегінде көптеген алаяқтықтын ... ... сол ... ... көлеңкелі экономиканың кең өріс алуына
әкеп соқтырады.
Өзімізге белгілі микрокредиттердің максималды көлемі 1000 ... ... тен, яғни 971000 ... ... ... ... көптеген коммерциялық банктер микронесиелендірумен айналыса
бермейді. Себебі, мысалы банктерге 5000 ... ... 100 ... 5000 ... сомасында 1 кредит берген тиімдірек. Не себепті?
Себебі бір несиені рәсімдеу үшін оған ... ... ... ... Ал ... ... ше? ... несие беру шарттары қандай?
Коммерциялық банктермен салыстырғанда микрокредиттік ... ... ... яғни тек ... ... ... ... шығындарын жабу үшін
белгіленген пайызбен береді. Сондай-ақ тапсыратын құжаттар қатары да аз, ал
ен ... ... ... ... ... ету ... ... мәліметтерге сүйенсек, 2005ж. ... ... ... ... ... бұл ... ... 20,1%-ға жоғары. Шағын бизнеспен ... ... ... ... ол 2004 жылмен салыстырғанда10,9%-ға ... ... ... ... 524,6 мын адам ... тұлға болып табылады,
шаруа қожалықтарыңда 409 мың адам, жеке тұғалар 451,7 мың ... ... ... ... 77,6%-ы ... қызмет ететінің көруімізге
болады. Мұндай ... ... ... ... ... ... отыр. Елімізде микрокредиттерді көбіне әйел азаматтар алады екен. Оны
келесі суреттен көруімізге болады:
Микрокредиттік ұйымдардың маңызын бүкіл әлем мойындап ... оны 1998ж. ... БҰҰ ... ... 2005ж. микроқаржыландыру болып
жариялағандығынан көруімізге болады. ... ... мен ... ең ... ... болды. Бірінші адам 100 ... ... оны ... ... яғни өз ... ... ... етеді. Ал ол
өз кезегінде елдін экономикалық өсуіне өз ... ... 2000 ... ... мың ... ... ... даму саласындағы БҰҰ мақсаттарына жауап береді.
Қазіргі ... бұл ... ... ... ел қол ... ... келесідей 8 мақсаты белгіленді:
- Шекті кедейшілік пен жоқшылықты қысқарту;
- Жалпыға бірдей бастапқы білім беруге ... ... ... ... Бала ... ... ... қолдауды жақсарту;
- Спид, мамерия және тағы да басқа іңдет ауруларымен күрес;
- Экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету;
- Даму мақсатында ғаламдық серіктестіктерді ... ... ... БҰҰ ... ... ... ең кедей
тұрғындарды микроқаржыландырудың оларға беретін мүмкіндіктерімен
таныстырады.
Микроқаржыландыру жылы БҰҰ өз ... ... ... ... Микроқаржыландырудың қоғамдық түсінігін кенейту, оның кедейшілікті
төмендетудегі үлесі туралы ... ... ... ... қаржы жүйесінің бір ... ... ... ... ... көмектесу;
- Микроқаржыландырудың кедейлерге тиімді қызмет көрсетудің жүйесі
ретінде ... ... ... ... ... және ... ... күшейту;
- Үкіметтер,БҰҰ, жеке және қоғамдық салалардағы ұйымдар арасында қарым-
қатынасын күшейту.
Осы мақсаттарға жету үшін БҰҰ ... ел үшін ... мен оны ... стратегиясын жасау бойынша ұлттық коммисия құру
туралы ұсыныс айтты. Сондай-ақ ... ... ... мен ... ... ... ... Осы процеске жеке сектор донорларды,
үкіметті микроқаржыландыру ұйымдарына ... жылы ... ... ... ... елде микроқаржылық қызмет көрсетуден пайда табатын
адамдардың саның стратегиялық түрде көбейту керек.
Микроқаржыландыру саласындағы БҰҰ даму ... ... ... ... жұмыс істейді. Біріншіден, бұл микроқаржылық ұйымдардың
дамуына көмек және қызмет ... ... ... ... ... микроқаржыландыру саласына байланысты заңдар қабылдауға кеңес
береді. Үшіншіден, зерттеулер негізінде микроқаржыландырудың қоғамдық ... ... ... ... ... құжатпен ақпараттар
жасалады.
Қазақстандағы микроқаржыландыру ... ... ... ... 90-шы ... басында келген болатын.
Бүгіңгі таңда нарықта микронесиелік қызмет ... ... түрі ... ... Бұл ... емес микрокредиттік ұйымдар,
мемлекеттік қорлар, шағын кәсіпкерлікті қолдау бағдарламасы шеңберінде
жұмыс істейтін ... ... ... нарықтың белсенді түрде
дамуын көруге болады.
Бірақ бірқатар мәселелер бар. Олардың негізгісі- ... ... ... ... ... деңгейі, адамдардың тек белгілі ... ... ... ... ... ... ең ... 1%-ы ғана микроқаржылық қызмет ... ... ... ... екінші мәселесі- бұл әлемдік микроқаржылық ұйымдармен
салыстырғанда Қазақстандық ұйымдар өте ... және ... ... ал бұл өз ... ... өсуі мен ... жол бермейді.
Бұл сондай-ақ елдің өсуі мен даму деңгейіне ... ... ... ... ... көмек көрсетуді тоқтатуда. Тағы бір себебі
бұл микроқаржылық ұйымдарға ... алу өте ... ... ... ... ... келмейді.
Қазақстандық заңнама бойынша микроқаржылық ұйымдардың банктерден
айырмашылығы-олардың салымшыларды ... ... ... ... ... ... ... заңнамалық реттеуді қажет ететін кейбір мәселелер бар. Осындай жағдай
донорлардын көмек көрсету төмендеген ... ... ... ... ... ... әзірлеу міндеті туындайды.
Семей және Атырау аймақтарыңда екі жоба жүргізіледі. ... ... ... кедейшіліктің деңгейін
төмендету, өмір сүру ... ... жаңа ... ... ... ... ... 4000 адамды құрады, онын ішінде 98%-ы
әйелдер. ... ... ... ... клиенттері 3200 адамды
құрады. Шағын гранттар жобасы 303 жергілікті жобаларды қаржыландырады. Онын
ішінде 81 бастамашылық топ және ... 50 ... 16 топ. ... БҰҰ даму ... ... ... ... өз алдына Азия даму банкімен бірге әзірленген 2003-2005
жылдардағы Қазақстан ... ... ... мемлекеттік
бағдарламасына негізгі құрал ретінде енгізілді.
Микроқаржыландыру ... ... ... ... ... ... ақша ... түсіндіріледі. Бұл ... ... ... ... Микроқаржыландыруға микронесиеден басқа
сақтандыру, лизинг, жинақтар жатады. Басқа ТМД ... ... ... ... ... даму ... өте жоғары. Оны
осы сектор дамуының бұрынғы және қазіргі кездегі көрсеткіштері дәлелдейді.
Болашақта осынау дамушы ... ... ... ... донорлар
үлесін тигізу өте манызды.
2.2. Микрокредиттік ұйымдар қызметінің жағдайына экономикалық талдау.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... аяғыңда 72 микрокредиттік ұйым тіркелді. Оның ішінде ... ... ... ... ... ... тіркелген. Осы аталған ұымдардың
көбісінің қызметкерлерінің саны аз болып келеді, яғни штат көлемі төмен. ... өз ... ... ... ... ... төмендігі мен қарыз
алушылардың көлемінің төмендігін көрсетеді.
Сонымен борлық микрокредиттік ұйымдардың ең ... ... ... ... мен несиелік мекемелері бар қалада болып келеді. Осы ... ... ... ... ауыл ... ... Ауыл ... несиелендірудің төмен болу себебі- несие
көздерінің ... ... ... ірі ... ... ... ... дайындап, кепіл
мүлкімен қамтамасыз ету.
Негізгі қызметі сату және сатып алу болып табылатын шағын және ... ... ... қолданылатын микрокредиттердің салалық
құрылымына да өз әсерін тигізді. ... ... ... микрокредиттік
ұйымдармен сауалнама жүргізу нәтижесінде ... ... ... ... ... қарыздардын шамамен 80%-ы сауда
сферасына, 15%-ы қызмет көрсету сферасына және 5%-ы ... және ... ... ... ... ... бойынша сауда-саттық
қызметімен айналысатын шағын бизнестін ... 60% ... онда ... ... барлық 80 % құрайды. Бұл сферадағы капиталдың тез қарқыңды
айналуына байланысты таң қаларлық жайт емес.
Кішігірім ... және ... ... ... себебіне олардың қайтарымсыздық тәуекелінің тым ... ... ... да ... іске ... сол ... территорияларды
экономикалық- әлеуметтік көтеру бойынша шараларды ... ... ... ... бойынша Агенттігінің
мәліметтеріне сүйенсек, 2005ж. ... 670000 ... ... ... бұл 2004ж. ... 15% жоғары болып келеді.
Тіркелген шағын кәсіпкерлік субъектілерінің жалпы санының 23%-ы занды тұлға
болып табылады, жеке кәсіпкерлер мен ... ... саны ... жылмен
салыстырғанда 12%-ға өскен. Бұл кәсіпкерлік саладағы жұмысшылардың саны ... және ... күні ... ... жұмыспен қамтылғандар саны 1536000
адамдарды құрайды. өткен жылмен салыстырғандағы өсім 14%-ды ... ... ... табыстылығына келсек, онда 2005ж. бірінші жартысында
жеке тұлғалардың дайын өнімді сатудан түскен табысы104,1 ... ... ал 2004ж. бұл ... 69 ... ... ... яғни ... сомасы
шамамен екі есе көбейген. Міне, осы және басқа да көрсеткіштер шағын
бизнестін ... ... Бұл ... ... ... ... басты
мәселе- осы динамиканы бірқалыпты сақтау.
2005ж. 1-шілдесіндегі мәліметтер бойынша ... ... ұйым ... ... ... 2004ж. салыстырғанда өсім
шамамен 50% -ды құрайды.
2005ж. мамыр айында ... ... ... ... ... ... және орта ... дамыту бойынша қарқыңды
шаралар бағдарламасы қабылданған. Бұл ... ... ... ... қолдау. Бағдарламада кәсіпкерлікті қолдайтын
мемлекеттік ... ... яғни « ... ... ... ... АҚ
арқылы шараларды жүзеге асыру бойынша қаржылық негіздеме анықталған.
Микрокредиттеу ... ... ... ... ... ... ... орналастыру және операторды таңдау. Міне, бүгінгі күні
негізгі оператор болып «Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры» ЖАҚ ... ... ... ... ... қордың филиалдар жүйесінің болуы
және орта бизнесті ... ... ... ... ... бұл ... 120 млн. ... сомасында несиелер берілген, оның ішінде
72млн.доллар- бұл Европалық Қайта Құру және Даму ... ... ... Бұл жағдайда несиелерді берудің бірнеше( сызбалары)
жолдары ұсынылады:
- Облыстар бойынша « ... ... ... қоры» ЖАҚ-ның
филиалдарымен
- Микрокредиттік ұйымдар ... ... ала ... маржа шарттарымен II-деңгейлі банктер арқылы;
- Қазпочта ұйымы арқылы;
Салалық құрылымына келсек, онда ШКДҚ –ы бүгінгі күні несиелердің ... ауыл ... ... ... ... ... құру және дамытудын тәжірбиесі
қалыптасып отыр. ... 250000 ... ... ... алу үшін
конкурс жарияланды. Конкурсқа 20 адам қатысты. Олар үшін екі күндік тренинг
өткізілді. Кредитті алу үшін екі шарт ... бір ... орын ... ... ... органында тіркелу. Бұл шарттар мен 20 адамнын ішінде
жақсы дайындалған 10 адам келісім берді. Ай ... ... ... ... ... ... ... отырды. Аз табысы бар
тұлғаларды қаржыландырып ... ... ... ... ... ... млн. тенге бөлініп отыр.
Кез-келген микрокредиттік ұйым- бұл пайыздық ставкалар есебінен қызмет
ететін жеке ұйым. Рентабельдігін және қаржылық ... ... ... ұйымдар жоғары пайыздық ставкалардың қайтарылымын қамтамасыз
ету қажет. Қазақстанның ... ... ... ... ... портфелдің жоғары ... ... ету ... 98%-ке ... дивесификациясымен арнайы методикаларды
қолдану қажет.
Қазақстандағы көптеген микрокредиттік ұйымдардың ... ... ... ... мен ... ... құрылуында. Мысалы;
Атырау облысындағы үш жыл жұмыс істеп келе жатқан микрокредиттік орталық
«Шеврон Тексако» ... ... ... БҰҰ- нын ... ... ... Бұл ... сәйкес мирокредиттер
нақты кәсіпкерлер топтарына кепілдіксіз беріледі. Микрокредиттеу орталығы
қайтарымдық ... ... ... ... бар ... ... ... үшін құрылған. Бағдарламаның артықшылығына келесілер жатады:
- Несиені кепілдіксіз беру;
- Несиеге деген ұзақ мерзімді қол ... ... ... ... Өтінішті қысқа мерзім ішінде қарау;
- Шағын және орта бизнесті біртіндеп ... ... ... ... ... негізгі принципі өз
ісін дамытқысы ... ұсақ ... ... ... деген( қол
жетімді) қажеттілігін қамтамасыз етеді. Микрокредиттерді беру үшін ... ... ... және ... ... ... ... емес саны 5-10
адамнан тұратын топ ... ... өз ... өтеу үшін ... болуы, ұйымның әрбір мүшесіне кепілдіксіз 3-4 айға несие ... ... ... 100 ... ... ... ... доллармен аяқталады.
Бірінші кезекте несиелер жұмысы жоқ тұлғаларға, ... ... ... ... ... әйелдерге беріледі. Қарыз
алушылардын 87%-ы әйелдер, ал қалған 13%-ы ... ... ... Несиелер
негізінен қарқынды инвестициялар қажет қызмет түрлеріне және капиталдың ... ... ... қызмет түрлеріне беріледі, мысалға, ұсақ сауда-
саттық, ұсақ өндірістік қызмет көрсету салаларына.
Микрокредиттеу ... ... ... ... ... ... ... табылады. Бұған негізгі себеп болған кепілдіксіз
неиселеу тәжірбиесін қолдану, нақты халықтың тобына ... ... де ... қабілеттілігін талдаудын жаңа жолын қолдану.
Қазақстан Республикасының статистика бойынша Агенттілігінің
мәліметтеріне ... 2005ж. ... ... ... ... саны 209 болды. Ол 1-қантармен салыстырғанда(немесе 1-тоқсанда)
32 бірлікті құрады ... 19 %, ал 2003ж. ... 137 ... ... 209 ... ұйымдардың ішінде белсенді қызмет
ететіні- 39,2%, немесе 82 бірлік, уақытша қызмет етпейтіндер-10% ... ... бір ... ... ал қалғандары енді қалыптасу
стадиясында. Микрокредиттік ұйымдардың 172 бірлігінде( 82,3%) бес ... ... бар. ... ... ... ... ... ірі
қалаларда орналасқан. Мұның негізгі себебі шағын қалаларда және ... ... ... ... ... ... ... дамыту үшін қаржы-қаражатының жеткіліксіздігі.
Микрокредиттеуді жүзеге асыратын ... ... ... ... « НПО МК» АҚ, ... фонд ... АҚ, « ... кредитный фонд» АҚ « Казахстанский фонд
кредитования общин» Корпоративтік қоры, « Ассоциация обществ ... ... ... ... ... ... ... аналар ассоциациясы, «
Фонд поддержки фермеров» АҚ .
Тәжірбие көрсетіп отырғандай шағын баизнеске ... ... ... көп ... қызмет көрсету және сауда-саттық
сферасын несиелендіреді. Мұны келесі сызбадан көруге болады:
Бұл жағдай келесілермен түсіндіріледі:
Біріншіден, ... ... ... және ... ... ... жүзеге асыру ушін жеткіліксіз.
Екіншіден,микронесиелендіру құрылымы шағын және орта ... ... ... ... әлі ... ... шағын және орта бизнестін 50%-
ы сауда-саттық және қызмет көрсету сфераларына ... ... шет ... ... ... ... қалыптасып, қызмет етеді
және олар қолдау көрсетуден бас тартқанда көп жағдайда өздігінен ... ... ... ... ... ... мен даму ... таңда микрокредиттік ұйымдардың дамымауының ... ... ... ... жатқызуға болады.
Микрокредиттің мөлшері 1000 ... ... ... ... ... ... 971000теңге және де бұл ең максималды сома, бұдан асқан
сомаға ешбір микрокредиттік ұйым кредит бере ... ... ... бұл сома ең аз ... жан ... шаққандағы ЖІӨ-нін 10%-і көлемінде
болу керек. Бүгінгі таңда ол 4000 айлық есептік көрсеткішті көрсетіп отыр.
Тек осы жағдайда ғана осы ... ... ... ... ... кредит
неғұрлым аз болған сайын, операциялық шығындар көлемі жоғары болады, соған
сәкес әкімшілік шығындар да жоғары. ... ... ... ... 40%-ы ғана ... ... асырады.
Шағын қалаларда және ауылды аймақтарда микрокредиттік жүйе дұрыс
дамымаған, оны ... ... ... ... жатқызуға
болады:
- құқықтық ұйымдастыру;
- қаржылық;
- кадтлық.
Құқықтық ұйымдастыруға байланысты келесідей проблемаларды атап ... ... ... басқару органдарымен мемлекеттік даму
институттарымен өзара қарым-қатынас жасау сызбасынын ... Ішкі ... ... ... даму ... төмендігі,
сәйкесінше бағдарламаны қамтамасыз ету жүйесінін жоқтығы;
- ... ... ... ... ... ... ... және банктік емес ұйымдармен өзара қарым-
қатынастарының әлсіздігі, олардын қаржы ресурстарын ... ... ... ... ұйымдардың жүйесінін әлсіз дамуы.
Қаржылық проблемалар тобына келесілерді жатқызамыз:
- Шағын қалалар мен ауылды аймақтардағы тұрғындарды ... ... ... ... ... ... ... өз қаражаттарының жеткіліксіздігі;
- Кәсіпкерлік қызметті жүргізу үшін берілетін микрокредиттер сомасының
жеткіліксіздігі және алған несиені қайтару ... ... ... ... көп ... ... тарихынын болмауы;
- Микрокредиттер беру қызметін ... ... ... ... шығындардың жоғарылығы.
Кадрлық проблемаларға келесілерді жатқызамыз:
- Микрокредиттік жүйедегі ... ... ... ... ... ... ... бойынша консультациялық
қызмет көрсетумен айналысатын тұлғалардын білім ... ... ... ... ... ашу ... ... ақпараттар мен
мәліметтердің жеткіліксіздігі.
Микрокредиттік ұйымдарды мемлекеттік қолдаудың негізгі құралы- сәйкесінше
инфрақұрылым қалыптасу болып ... ... ... ... банктерден айырмашылығы- төрт негізгі айырмашылығы бар:
1. Мемлекет тарапынан қатаң қадағалаудың жоқтығы;
2. Микрокредиттік ... ... үшін ... ... ... ... ... – білім беру
элементтерінің ... ... ... өзара жауапкершілігі қағидатына негізделген топтық
несиелендірудің дамуы.
Микрокредиттік ұйымдарды ... ... ... ... ... ... қалыптасқан:
I. Шағын кәсіпкерлік субъектілерінің ... ... ... ... ... ... ... байланысты қарыз қайтару мерзімінің
сәйкес болуы;
- Қарыз қаражаттарын қайталап беру;
- Кәсіпкерлікке алған қарыз қаражаттарын өзі басқаруға ... ... ... үшін де, ... үшін де ... ... ... берілетін соманың аздығы;
- Клиент үшін қолайлы жағдай ... ... ... ... ... ... пен арыздың қарапайым формасы;
- Қысқа мерзім арасында арыз беру мен ... ... ... ... Шығындарды төмендету ... ... ... ... ... ... қарапайым процедурасы;
- Несиелендіру процесінің стандартты болуы;
- Өз шығындарына бақылау ... ... ... ... Қарызды өз уақытылы қайтаруға бейімдеу қағидасы:
- Дәстүрлі емес қамтамасыз ету, сонын ішінде топтық несиелендіру;
- Қарыз алушының мінез-құлқын бағалау ... ... ... ... ... ... ... қарызын уақытылы жауып отыруына байланысты қайталап қарыз
беруді ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың барлық шығындарын жабатын пайыз
мөлшерлемесін анықтау қағидасы:
- Көп мөлшерде ... ... ... ұсақ ... беру ... Аз ... алатын қарыз алушылар қызмет көрсету ... ... және ... ... ... ... болатындығы шарттар
негізінде жоғары пайызды төлейді;
- Пайыз мөлшерлемелері аса жоғары болмауы қажет-олар ... ... ... ... ... ... ... қолдаудын мақсаты микронесиелендіру
жүйесін дамыту жолымен шағын кәсіпкерлік субъектілерінің ... ... қол ... шараларын қалыптастыру;
Қолдау көрсетудің негізгі бағыттары келесілер болуы қажет:
1. Микрокредиттік ұйымдар желісін ... ... ... ... максималды деңгейде жаулап алу мақсатымен микрокредиттік
ұйымдардың ... ... ... ... ... желісін
қалыптастырудын келесі сызбасы болжанады:
- Қызмет ... ... ... ... ... ФРМП
үлесі (49%).
- Қайта құрылатын микрокредиттік ұйымдардын жарғылық капиталындағы ФРМП
үлесі ( ... ... ... ... үлеспен кем
дегенде 3 құрылтайшынын болуы).
- Банктік операциялардың жекелеген ... ... ... ... ... ... ... мұның негізгі мақсаты-
микрокредиттік ... ... ... жасау.
2. Микрокредиттік ресурстарға жол ашу үшін микронесиелеудің ... ... ... мүлікпен қамтамасыз етілмеген ... ... ... ... ... ... несиелерді беру қарыз
алушылардың өз ... ... ... ... ... мемлекет бойынша микрокреиттік ұйымдардың міндеттерін орындау
үшін ... ... ... ... ... сызбасы қолданылады:
- Жеке және топтық несиелендірудің әдістері;
- Қарыздарды қамтамасыз ету ... ... ... ... Пайыз мөлшерлемесін есептеу әдістері.
3. Ауылды аймақтарда микронесиелендіруді дамыту. Экономикалық белсенді
халыққа ... ... жол ашу үшін ... ... ... ... келесідей топтарына беріледі:
- Күнкөріс минимумынан төмен табыс табатын үй ... ... ... ... үй ... ... 1млн. теңгеге дейін табыс табатын шағын шаруашылықтар.
Күнкөріс
минимумынан төмен табыс табатын үй ... ... ... ... табатын үй шаруашылықтарына жеке кәсіпкерлікпен айналысу
үшін микрокредиттер ұсынылады,ол өз ... ... ауыл ... ... етеді.
Сондай-ақ ауылды аймақтағы орналасқан микрокредиттік ұйымдар қарапайым
халықтың ... ... ... ... салдарынан бірқатар
проблемаларға шалдығады.
Мысалы: Ұлыбританияда жүргізілген зерттеулер ... ... 39% ...... тек бір ... ғана танысады және көп
жағдайларда өздерінің ... ... ... ... ... ... ... Қаржылық мекемелердің
жүргізген зерттеулер нәтижесінде тұрмыс деңгейі төмен 600 ... 92% ... ... ... ... 28% ... қайтару
сомасын білмеген, 29% өзінің жабылмаған балансы туралы ақпараттан хабардар
болмаған.
Аталған проблемаларды шешу үшін бұл ... ... ... ... ... ... ... тегін кеңес беру, ... ... . ... group алдағы 10 жыл ағымына 100 елдің
қаржы сфераларына 200 млн. АҚШ ... ... ... ... жүйесіне қатысушыларды оқыту, ақпараттық ... ... ету. ... ... ... ... ақпараттық-
әдістемелік білім беру жүйесін қамтамасыз ... ... ... біліктілік деңгейің жоғарлатудың тиімді жүйесін қалыптастыруды
көздейді және келесідей бағыттарды қамтуды көздейді:
- ... ... ... үшін ... ... және ... Микронесиелеу процесін тиімді ... ... ... ... құрылған микрокредиттік ұйымдар үшін мамандарды оқыту:
- Ақпараттық жүйе және ... ... ... ... ... ... қатысушылары микронесиелеу ... ... ... ... және қайтару тәртіптерін, келісім-шарт
шарттарын мониторинг
жүргізуді, қарыз алушылардың несиелік ереже-тәртіптерін білу қажет.
5. Микрокредиттік ұйымдар ... және ... ... ... ... ұйымдардың сәтті дамуының кепілі ретінде ... ... ... болады.Мониторингтің тиімді жүйесін құру
барлығына жеткілікті, ... және ... ... ақпарат ағымын
қамтамасыз етуге мүмкіншілік туғызады. Жинақталған және ... ... ... ... ... ... ... тарату бойынша шешім қабылдауға, олардың қызметінің нәтижесін басқа
микрокредиттік ұйымдармен салыстыруға, даму ... ... ... Алға ... ... жету үшін келесідей шараларды
қолдану қажет.
- Басқарма ақпараттық жүйені енгізу:
- Ішкі бақылауды жүргізу:
- ... ... ... есеп ... ... ... ... және микрокредиттік ұйымдардың
рейтенгін жүргізу:
Алғашқы екі позицияны ФРМП-ның ... ... ... ... ... жүзеге асыруы ... ... ... ... жүргізу, есеп беру). Сондай-ақ соңғы екі позицияны
жүзеге асыруда ФРМП тарапынан болуы ... Бұл үшін ... есеп ... ... қалыптасуда. Қалыптасқан стандарттар
микрокредиттік ұйымдардың ... ... анық ... қажет;
Микронесиелеу бойынша да , әлеуметтік-экономикалық жағдайы ... ... ... ... ... ... мен өнімдерді
диверсификациялау, сату мен өндіріс көлемін ұлғайту, негізгі ... ... ... олармен жасалған келісім-шарт
негізінде ФРМП ... ... Осы ... ... ... ... рейтенгі қалыптасады, ол өз ... ... үшін ... ... ... жеке тұлғалар)
нақты және толық ақпараттар ретінде болады. Микрокредиттік ... ... ... ... «микрокредиттік ұйымдар ... 15 бап ... ... ... ... мониторингін
жүргізеді.
6.Микрокредиттік сектордың қатысушыларының капиталын сақтандыру ... ... ... ... ... қалу тәуекелін
тудырады. Экономиканың ... ... екі ... ... бар- бұл қамтамасыз етудің түрлі формалары (кепіл-мүлік,
кепілдеме, кепілгерлік) және ... ... ... Сондай-ақ
ФРМП, ФФПСХ, микро ұйымдар , әлеуетті инвесторлар қызмет ... ... өз ... ... құқылы. Осыған байланысты микронесиелеу
жүйесінің барлық қатысушыларының қызметіне талдау жүргізу ... ... ... оларды сақтардыру механизімін қалыптастыру қажет.
7. Микронесиелеу мәселелері бойынша нормативтік- ... ... ... ... ... мемлекттік саясаттың негізгі
бағыттарының бірі микрокредиттік ұйымдардың қызметін реттейтін нормативтік-
құқықтық актілерді ... ... ... ... ... ... нарығы жаңадан
дамуда. Микроқаржыландыру тұжырымдамасы 90-жылдардың басында келген
болатын.Бүгінгі ... ... ... қызмет көрсететін
институттардын бірнеше түрі жұмыс ... Бұл ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау
бағдарламасы шеңберінде жұмыс істейтін коммерциялық банктер. Осылайша
нарықтың белсенді ... ... ... ... микрокредиттік ұйымдардың дамуында бірқатар проблемалар туындап
отыр.Солардың бірі микрокредиттік ұйымдардың ең ... ... ... ... мен ... ... бар ... орналасуы, яғни ауылдық
жердегі микерокредиттік ұйымдар санының төмендігі. Сондықтан да ... ... ... ету ... ... ... ... жердегі микрокредиттік ұйымдардың көбісінің
қызметкерлерінің санының аздығы , яғни штат ... ... ал бұл ... ... ... ... ... мен қарыз алушылардың
көлемінің төмендігін көрсетеді. Микрокредиттік ұйымдардың даму деңгейінің
төмендігі ... ... ... ... ... ... өз
бетімен коммерциялық көздерден қаржы ресурстарын ... кері ... ... аймақтағы орналасқан микрокредиттік ұйымдар қарапайым
халықтың қаржылық білім ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының «Микрокредиттік ұйымдар туралы» заңы.
2. «Рынок ценных бумаг Казахстана» №2 2005 ... ... ... ... ... №11 2005 жыл.
4. «Рынок ценных бумаг ... №12 2005 ... ... ... ... ... №16 2005 жыл
6. «Финансы и кредит» №4 2005 жыл.
7. « ... и ... №7 ... ... и ... №9 2005 ... ... и кредит» №11 2005 жыл.
-----------------------

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Макроэкономика теориясының негізгі мәселелері7 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау және қорғау10 бет
. Еуропалық қаржы нарығындағы Евро22 бет
Ауыл шаруашылық өнімдерін өткізу нарығындағы мәселелер41 бет
Ақтөбе нарығындағы тұтынушылардың мінез-құлқын талдау60 бет
Ақша нарығындағы тепе-теңдік10 бет
Ақша нарығындағы ұсыныс және сұраныс27 бет
Банктік емес ұйымдардың түрлері және жүзеге асыратын операциялары33 бет
Бағалы қағаздар нарығындағы қызметті жүзеге асыру26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь