Қазақстан және бейбітшілік үшін саяси әріптестік

Кіріспе

Негізгі бөлім.

1. Қазақстанның ядросыз мемлекетке айналуы.
2. Қазақстанның Орта Азиялық елдермен әріптестігі
3. Қазақстан ЕҚЫҰ.на төрағалық етуі.
4. Қазақстан Америка стратегиялық әріптестік.
5. Қазақстанның аймақта бейбіт саясат орнауға қосқан үлесі.

Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақстанның ядросыз мемлекетке айналуы.
Осыдан дәл он жыл бұрын Қазақстан халқының еркіне сай әлемдегі ең ірі ядролық полигондардың бірі жабылды.
Біз, қазақстандықтар бұл конференцияны ядролық полигонды жабу арқылы алапат қарудан өз еркімен бас тартуды бастап берген елімізге деген құрмет пен сенімнің көрінісі деп бағалаймыз.
Қырық жылдан астам уақыт бойы олемдегі ең ірі екі державаның теке тіресінде аса бай ядролық арсеналдар талас – тартыстың негізгі тіреніші болып келді. Ол кезде ядролық қауіпсіздікке қол жеткізу бәрінен бұрын ядролық әлеуетті арттырумен байланысты қарастырылатын.
Он жылдан бері әлем блоктарға бөліп омір сүруін тоқтатты. Алайда ядролық қауіпсіздік проблемасы тарап кеткен аса қуатты державалардың бірінің ядролық арсеналының едәуір бөлігі жойылғаннан кейін де өзінен - өзі шешіле қалған жоқ.
Өкінішке қарай мыңжылдықтар межесінде біздің планетамыз кәдімгі қару – жарақ жағынан да, ядролық қару – жарақ жағынан да бұрынғысынан қауіпсіздеу бола түспеді.
Оның есесіне ядролық қатер өзінің бұрынғы қос өлшемдік ауқымынан асып, ағзаны жаулап алған радиациясынды жаңа түрлерге ауысып, тіпті, құбыжыққа айналып барады.
Бүгінгі таңда біз соңғы он жылдың ішінде іргелі ілгерілеуіміз ауқымды ядролық қақтығыс тұрғысынан алғанда қатерді азайта тұра, «ядролық болмыстың» жаңа өлшемдері пайда болуына қалайша септігін тигізгенін пайымдап алуға тиіспіз. // 1 /.
Біріншіден, ядролық қауіпсіздіктің XX ғасырда екі полюсті әлемге лайықталып қалыптастырылған халықаралық жүйесі жаңа геосаяси жағдайға шыдас бере алмады, ядролық қарудың «жер бауырлап жылжу» процесін тоқтатуға шамасы келмеді.
Күштердің ара салмағы бұзылды, ядролық қару «үлкен» бестіктің ғана меншігі болудан қалды. Бұл қаруды таратпау жөніндегі жұрттың бәрі қабылдаған, енді бұзылмастай көрінетін тәртіпке қарамастан, ядролық қаруға ие елдердің саны арта түсті. Әлемде жаңа геосаяси полюс — «үшінші ядролық әлем» пайда болды.
Планетаның адам ең бір тығыз орналасқан өңіріндегі тұрақсыздық қазірдің өзінде Азияның екі ірі елі — Үндістан мен Пәкстанның арасында пайда болған қатерлі ядролық меже арқылы анағұрлым шиеленісе түсті.
Егер бүгінгі әлемнің сан қилы қауіп – қатерлі аймақтарында ядролық қаруға ие болудан нақты дәмелі бірқатар елдердің бар екенін ескерсек, жағдай аса бір қатерлі сценарий бойынша өрбіп кетуі де мүмкін. Өйткен жағдайда әлем аса ауқымды ядролық қақтығыстың бұрынғы қатерінің орнына атом қаруын тактикалық мақсат үшін қолдана беретін аймақтық соғыстар келетіндей күй кешуі ғажап емес.
Екіншіден, қазіргі әлемде ядролық қаруға бұрыннан ие болып келе жатқан державалар мен ол қарута қол жеткізудің «табалдырығында» тұрған елдердің арасындағы теке тірес белгілері барған сайын айқын біліне бастады. Осының салдарынан ядролық қаруды жанталаса көбейтудің жанкешті жарысына ядролық державалармен қатар әлгі «табалдырықта тұрған» елдер де қосылатындай қауіп нақты төнуде.
Үшіншіден, аймақтық тұрақсыздықтың ұшынып кетуінің салдарынан қауіпсіздікке қатердің жаңа түрлері кеңінен өріс ала бастады.
Бүгінде ядролық материалдардың контрабандалық жолмен тасылуына, сондай – ақ бірқатар терроршыл топтардың ядролық қару – жарақты жасап шығаруға және оны тасымалдауға қажетті компоненттерге, технология мен мамандарға қол жеткізуге жанталаса ұмтылып жатқаны қатты алаңдаушылық туғызуда.
Ядролық қарудың террористердің қолына түсуі бүкіл адамзат баласы үшін қандайлық ауыр зардабы болатынына сіздердің назарларыңызды аударып жату артық та шығар.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:

1. Н.Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. Алматы., 2003 ж.
2. Н.Ә. Назарбаев. Бейбітшілік кіндігі. Алматы., 2001 ж. 300 б.
3. Қ.Тоқаев. Қазақстан Республикасынынң дипломатиясы. Алматы., 2002 ж.
4. Егемен Қазақстан. 2006 тамыз.
5. Егемен Қазақстан. 2007 ақпан.
6. Егемен Қазақстан. 2006 қазан.
7. Қауіпсіздік. //Егемен Қазақстан//. 2006 ж.
8. Н.Ә. Назарбаев. Сындарлы он жыл. Алматы., 2001 ж. 75 б.
9. Н.Ә. Назарбаев. Қазақстан тәуелсіздігі. Алматы., 1995 ж.
10. Н.Ә. Назарбаев. Тәуелсіздік белестері. Алматы., 2001 ж.
11. Егемен Қазақстан. 2007 тамыз.
12. Егемен Қазақстан. 2005 маусым.
13. Егемен Қазақстан. 2006 шілде.
14. Саясат журналы. 2005 ж.
15. Саясат журналы. 2006 ж.
16. Ақиқат журналы. 2004 ж.
17. Н.Ә. Назарбаев. Тарих толқыны. Алматы., 2003 ж.
18. Қ.Тоқаев. Дипломатия. 2002 ж.
        
        Қазақстан және бейбітшілік үшін
саяси әріптестік
Кіріспе
Негізгі бөлім.
1. Қазақстанның ядросыз мемлекетке айналуы.
2. ... Орта ... ... ... Қазақстан ЕҚЫҰ-на төрағалық етуі.
4. Қазақстан Америка стратегиялық әріптестік.
5. Қазақстанның аймақта бейбіт саясат ... ... ... ... ... ... ... айналуы.
Осыдан дәл он жыл бұрын Қазақстан халқының еркіне сай әлемдегі ең ірі
ядролық полигондардың бірі жабылды.
Біз, қазақстандықтар бұл конференцияны ... ... жабу ... ... өз ... бас ... ... берген елімізге деген құрмет
пен сенімнің көрінісі деп бағалаймыз.
Қырық жылдан астам уақыт бойы олемдегі ең ірі екі ... ... аса бай ... ... талас – тартыстың негізгі тіреніші
болып келді. Ол кезде ядролық ... қол ... ... ... әлеуетті арттырумен байланысты қарастырылатын.
Он жылдан бері әлем блоктарға бөліп омір сүруін ... ... ... ... ... ... аса қуатты державалардың
бірінің ядролық арсеналының едәуір бөлігі жойылғаннан кейін де өзінен - ... ... ... ... ... ... біздің планетамыз кәдімгі қару –
жарақ жағынан да, ядролық қару – ... ... да ... бола ... ... ... ... өзінің бұрынғы қос өлшемдік ауқымынан асып,
ағзаны жаулап алған радиациясынды жаңа түрлерге ... ... ... ... ... біз ... он жылдың ішінде іргелі ілгерілеуіміз ауқымды
ядролық қақтығыс тұрғысынан алғанда қатерді ... ... ... жаңа өлшемдері пайда болуына қалайша септігін тигізгенін
пайымдап алуға ... // 1 ... ... ... XX ... екі ... әлемге
лайықталып қалыптастырылған халықаралық жүйесі жаңа геосаяси жағдайға шыдас
бере алмады, ядролық қарудың «жер ... ... ... ... ... ара салмағы бұзылды, ядролық қару «үлкен» бестіктің ғана
меншігі ... ... Бұл ... ... ... жұрттың бәрі
қабылдаған, енді бұзылмастай көрінетін тәртіпке қарамастан, ядролық қаруға
ие елдердің саны арта ... ... жаңа ... полюс — «үшінші ядролық
әлем» пайда болды.
Планетаның адам ең бір тығыз ... ... ... өзінде Азияның екі ірі елі — Үндістан мен Пәкстанның ... ... ... ... меже ... ... ... түсті.
Егер бүгінгі әлемнің сан қилы қауіп – қатерлі аймақтарында ... ие ... ... дәмелі бірқатар елдердің бар ... ... аса бір ... ... ... ... кетуі де мүмкін. Өйткен
жағдайда әлем аса ауқымды ядролық қақтығыстың бұрынғы қатерінің орнына ... ... ... үшін ... ... аймақтық соғыстар келетіндей
күй кешуі ғажап емес.
Екіншіден, қазіргі әлемде ... ... ... ие ... келе ... мен ол қарута қол жеткізудің «табалдырығында» тұрған елдердің
арасындағы теке ... ... ... ... ... ... бастады. Осының
салдарынан ядролық қаруды жанталаса көбейтудің жанкешті ... ... ... әлгі ... ... елдер де қосылатындай қауіп
нақты төнуде.
Үшіншіден, аймақтық тұрақсыздықтың ... ... ... ... жаңа ... ... өріс ала бастады.
Бүгінде ядролық материалдардың контрабандалық жолмен тасылуына, сондай
– ақ бірқатар терроршыл топтардың ядролық қару – жарақты ... ... оны ... қажетті компоненттерге, технология мен мамандарға қол
жеткізуге жанталаса ұмтылып жатқаны қатты алаңдаушылық ... ... ... қолына түсуі бүкіл адамзат баласы үшін
қандайлық ауыр зардабы болатынына сіздердің назарларыңызды аударып жату
артық та ... ... ... ... ... ... емес, ядролық қаруы бар
болуы фактісімен өлешенетін ... ... ... бәрі ... ... одан әрі «жылжуына» жол бермеу, оның
таралуын бақылаудың халықаралық жаңартылған жүйесінің ... ... ... күш – ... ... ... ... егемен ел ретінде қалыптасуы ... ... ... ... күрделі геосаяси жағдайда өтті. Ядролық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... де ... ... дұрыс шешім екендігін
кейіннен өмірдің өзі көрсетіп берген күрделі ... ... ... - дәл он жыл ... 1991 ... 29 ... мен Қазақстан
жерін жарты ғасырға жуық уақыт бойы азапқа салып келген Семей ... жабу ... ... қол ... шешімнің сол кез үшін өте күрделі жағдайда ... ... ... ... қоғамда еркін ой айтудың кез ... ... кез ... ... ... ... тап болатын, мұны біз
талай рет көргенбіз.
Жариялылық саясаты келісімен қоғам ... ... да бой ... бастады. Адамдар да бұған сенді. Қазақстан
басшылығы 1987 жылдан бастап полигонды жабу проблемасын көтере бастады.
Ол ... ... ... әлі ... ... еместігін, барлық
басқа да республикалар сияқты орталықтың қатаң тәртібіне, әсіресе, әскери-
өнеркәсіптік кешен сияқты саладағы қатаң тәртіпке ... ... ... ... ... Мәскеу либерализация әскери - өнеркәсіптік ... ... ашық ... Бұл ... ... шешуге
республикалардың, тіпті бірінші басшылары да жолатылмайтын.
Сондықтан да ... ... ... жабу ... ... қыспаққа алыңды. Сол жылдардың аттап бассаң алаңдаушылыққа толы
ауанын ұмыта ... ... бәрі де ... бұрын - соңды болып
көрмеген қадамның қандайлық тәуекелге бел буу ... анық ... оның мән – ... бар ... ... ... асып түсетін...
1992 жылы Қазақстан тәуелсіз мемлекет ретінде жер ... қару - ... ... ... ... ... қол ... қару – жарақты таратпау жөніндегі өзінің міндеттемесін қуаттады.
1993 жылы Қазақстан ТМД мемлекеттерінің ... ... ... қару – ... таратпау жөніндегі Шартқа қосылды, ал 1994 жылдың
желтоқсанында әлемнің ядролық державалары біздің ... ... ... ... қол ... жылы еліміздің аумағынан бүкіл ядролық қаруды әкету аяқталды.
1995 жылы бұрынғы Семей полигонында соңғы ядролық ... ... жылы ... ... ... ... ... салу жөніндегі
Шартқа қосылды.
1997 жылы ... ... ... Бас ... ... ... зардап шеккен өңірлеріне көмек көрсету жөнінде қарар
қабылдады.
2000 жылы ... ... ... ... ... ең ... жойылды.
Біз сондай – ақ шапшаң нейтронмен жұмыс істейтін ... ... ... ... ... отынның қауіпсіздігін қамтамасыз ету
жөніндегі қажетті шараларды қабылдадық.
Осы қадамдардың ... ... ... ... ... жолмен
жүруіне қатысты жүз мыңдаған адамдардың тағдыры жатыр.
Бұл — жүздеген сағаттар бойы қинала толғанудың, айлар бойы екі ... көп ... ... келіссөздердің жемісі.
Бұл — саясаткерлердің, әскери қызметшілер мен ғалымдардың 10 жыл бойы
ыждаһатты еңбегі.
Осы жайында замандастарымызға айтуға болады, айту қажет те, егер ... ... ... басынан кешірген адам айтса, тіпті орынды.
Менің «Бейбітшілік ... деп ... жаңа ... ... ...... ... Мен оны жаңа жүз жылдыққа өткен ғасыр қалдырған
қатал «сыйлиқ» туралы аз - кем ғана ... ... ... ... пен ... ... ... шақыру деп қарастырамын.
Қазақстанның ядролық қарусыз ел статусына ие болуына байланысты ... ... еске ... ... ... ... ... ба, әлде сол
қарусыз қаламыз ба деген ... ... ... ... ... кеткен КСРО – ның әскери машинасы ... ... ... ... ауыр ... ... ... қалдырған еді. Ядролық стратегиялық күштер кешені жаппай қырып –
жоятын құралдардың және ядролық зарядтарды ... ең осы ... ... ... ... ... Ту-95 МС стратегиялық
көп мақсатты бомбалаушы ұшақтары мен СС – 18 ...... ... ... ... ... ... арсенал еді. Атуға дайын тұрған ядролық
қару – жарақты қоса Қазақстан оны өндіру мен сынақтан өткізу үшін ... ... да ие еді, бұл ... ... ... ... жасау
мен жетілдіру үшін тиісті ғылыми – зерттеу базасы болғанын да қоса ... ... ... аса ... ... ... еді. Жарты ғасырға жуық
уақыт ішінде ол жерде ұзын саны 456 ядролық және ... ... ... жұмсалған ядролық зарядтардың жалпы қуаты Хиросимаға
тасталған атом ... ... 2,5 мың есе асып ... ... ... ядролық қарудығы белсенді компоненттерін өндіру үшін қажетті ауқымды
ресурстарға ие еді, еліміз оған ... де ие. ... уран ... ... қазақ жерінде жатыр. Қазақстан аумағында табиғи уранды ... ... ... бар атом ... ірі ... ... ... кеткеннен кейін Қазақстан өзінің ядролық қаруын жасап шығару
үшін қажетті ғылыми – зерттеу, өндіру және ... ... ... ие ... қалды. Мұншалықты қуат пен ықпал әлеуетіне қол
жете тұрып, одан бас тарту ... ... келу өте - мөте қиын ... ірі державаға айналу мүмкіндігі біздің, қоғамымыздың белгілі бір
бөлігі үшін тым тартымды ... ... ... ядролық статусын сақтап
қалуды қолдаған нақты уәждер көлденең тартыла ... ... ... ... бұл елдің қауіпсіздігінің кепіліне, ықтимал қарсыластың
кеудесі басылып тұратындығының кешліне айналар еді деген ойлар да ... ... ... ... ... ... ... қару –
жарақты сақтап қалу Қазақстанның сол кездегі кәдімгі қару – ... ... ... және ... ... олқылықтарының орнын жабатын
көрінеді. Ядролық қару Қазақстанды аймақтағы ірі ... ... ... ... де ... қалған жоқ. Оның үстіне ядролық ... ...... әлеуетті арттыру, іргелі және ... ... үшін де ... екендігі атап өтілді. Қысқасы, «ядролық азғыруға»
елітушілердің де елеулі негіздемелері әрі кәдімгідей қарақұрым қолдаушылары
болған еді.
Алайда Қазақстан өзінің ерік қалауы ... ... ... мемлекетке
айналды. Осынау тарихи қадамды жасай отырып, біз ... ... ... алдық.
Бірінші. Бұл, ең алдымен, қазақстандықтардың өздерінің мүдделеріне
жауап беретін шешім болды.
Елу жылдайғы ... ... ... ... сынақтар біздің
халқымыздың денсаулығына және айналадағы ортаға орны толмас залал келтірді.
Тек ... ... ... ... ... апат аймағы 300
мыңнан астам шаршы километрді алып жатыр. Бұл Германияның ... ... ... ... бір ... ... сәуле алған
қазақстандықтардың жалпы саны жүз мыңдаған адам болады деп санайды. ... ... ... ...... ... зақымдауда.
Қазақстандықтардың туған кезде Семей полигоны дегеннің не ... әлі ... ... ... денсаулығында ядролық сынақтардың ауыр
салдарының азабын тартатын болады. Адамдар ғана емес ... өзі де ... ... ... ... ұрындырды. Ядролық жарылыстардың орнында
ластанған радиациялық суға толы тұтас көлдер ... ... ... ... жер ... ... әлеуетін толық қалпына келтіру ... ... 300 жыл ... // 2 ... ... ... ... 1989 жылы Қазақстанда ерісті «Невада -
Семей» халықтық қозғалысы құрылды. Ол ... ... ... ... әлемнің басқа да полигондарында сынақтарды тоқтатуды жақтаған
ұлты, жасы мен мамандығы әр ... ... ... ерік - ... ... оның қолдауына ие бола отырып, біз
Қазақстан аумағыяда ядролық қару сынақтарын мәңгілікке тыю ... ал ... ... ... ... қарусыз мәртебесі ... ... ... ... таңдау — бұл Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... салдарын түсінуінің нәтижесі.
Атомдық арсеналды сақтау ... ... бойы ... ... таратпау жүйесіне шабуыл болып шығар еді.
Әлемнің саяси картасында соидайлық қуатты жаңа ядролық мемлекеттердің
пайда ... ... ... ... бұзылуына қатерлі түрткі болар еді.
Үшінші. Ядролық қарудан бас ... ... өз ... ... бастап бейбітшіл сыртқы саяси бағытты таңдап ... ... акт ... біз ... қауымдастыққа өз сыртқы саясатымыздың
ашықтығын, өзіміздің зорлық - ... пен ... ... ... ... көрсетіп бердік.
Қазақстан ядролық қарудан бас тартуымен жай халықаралық бедел алып
қана қойған жоқ. Біз ... ... — АҚШ – тан, ... ... мен ... аумақтық тұтастығымыз бен біздің
егемендікті қүрметтеудің берік кепілдерін алдық.
Бүгінде Қазақстанның ядролық ... ... — бұл ... ... өлшемдері бойынша бейбітшілік пен қауіпсіздіктің негізі
болып табылады.
Бұл Қазақстанның басқа елдермен ... ... ... да осы ... біз ... аумағындағы ядролық
сынақтардың салдарын жою саласында да кеңейте түскіміз келер еді.
Бүгінде ... ... ... ... жою ... ... ... Іс жүзінде біз полигонга ... ... ... – бет ... отырмыз.
10 жылдың ішінде біз ядролық сынақтардан залал шеккен адамдарға өтем
төлеуге, халықтың ... ...... алу ... ... жапсарлас аймақтардың экологиясын қалпына келтіруге жүздеген
миллион теңге жұмсадық.
Осы ... өз ... ... ... ... шешу ... алған тегін көмектің жалпы көлемі бар – жоғы ... ... ... Ал енді ... ... ... ... жөніндегі жұмыстардың ғана құны 1 миллиард доллардан
асады.
Ғаламдық мәні бар проблеманы шешу ... ... ... жалғыз
көтеру бізге айтарлықтай қиын тиеді.
Бүгін конференцияға бейбітшілікті ... және ... ... ету ... ... ... ... қарусыз мәртебесінің
қалыптасуына зор үлес қосқан көптеген елдердің беделді өкілдері ... ... ... ... салдарын жою мәселесінде де
сіздердің қолдауларыңызға үміт артамын.
Ядролық мәртебеден бас ... ... біз, ... ... ... ... ету процесінің сырттай бақылаушысы ... ... он ... ... ... және таратпау процесіне қатысудың
біз жинақтаған тәжірибесі бізге ғаламдық қауіпсіздік проблемасына деген
түсінігімізді ... ... ... мәні ... ... ... ... ие болу негізінде стратегиялық тежеу
принципі ... ... ... ... рел атқармайтын болуын
көрмеу мүмкін емес.
«Бейбітшілікті қаласаң — соғысқа дайындал» дейтін қашанғы принцип жаңа
ғасырда енді талассыз емес. ... да ... ең ... ядролық
қауіпсіздікті қамтамасыз ету механизмін жетілдіру қажет.
Таратпаудың барлық принциптерін әмбебаптандыру қажет.
Ядролық державалар ... ... ... күш – ... ... ал ... тарату саласында өздерін ешқандай шектейтін ... ... ... ... ядролық қаруға жаңадан ие болушылықты шектейді,
бірақ оған бұрыннан ие ... ... ... ... ұлғаюын
шектемейді.
Елдердің барған сайын қорланып өсе түскен соғыс арсеналдары, соның
ішінде, ядролық арсеналдар қазіргі ... ... гөрі ... үдеткіші болып табылады.
Жалпыға ортақ тыйым салуға қарамастан, дүние жүзінде іс жүзінде Семей
полигонынан басқа бірде – бір ... ... ... ... ... полигондары «отсыз» режимде жұмыс ... кез ... ... кез ... ... ... ... бар.
Ядролық державалардың әлемдік саясатта ... ... ... ... - ... өзі басқа бірқатар елдер үшін оған сыртқы
саясаттағы күшті аргумент ... ... бір ... қоюшылық болып
көрінеді.
Сондықтан да біздің ойымызша, таратпау саласында ядролық та, сондай –
ақ ядролық ... ... ... ... – ақ ядролық
қауіпсіздікті ... ... ... ... міндеттілігін арттыру
мақсатында қолданыстағы уағдаластықтарды ... ... жүру ... ... ... ... қауіпсіздік проблемаларын, сайып
келгенде ядролық қаруға ие елдердің тобы ғана ... ал енді ... ... рет — 1962 жылы ... ал 1974, 1983 жылдары техникалық
себептер бойынша ... ... ақыр – ... дейін мәлім болып отыр.
Сондықтан да проблема бұл процеске Ядролық қаруды таратпау туралы
шартқа қол ... ... ... ... қатысуы жағдайында ғана
шешіле алады.
Үшінші. Біз ядролық державалардың ракетаға қарсы ... ... ... ... жалғастыруды жақтаймыз.
Ядролық қауіпсіздік мәселелері бойынша бұл елдердің арасындағы базалық
көзқарастағы тұрақтылық, түсіністік пен ынтымақтастықтың ... әлем ... мәні ... ... ... алғанда, тәуелсіз мемлекет ретінде Қазақстан
халықаралық қауіпсіздікті, соның ішінде, ядролық ... да ... аса ... аспектісі сенімді кеңейту мен нығайту болуы керек ... осы ... ... ... ... осы ... дейін үстемдік
етіп тұрған әскери тежеу принципін алмастыруы керек.
Сенім доктринасының нақты да ... іске ... ... ... ... саясаттың транспаренттігі, шекаралар ауданында әскери
күштерді қысқарту, ... ... ... ... ... мәселелері бойынша өзара консультациялар, бірлескен әскери жаттығулар
және с.с.
Араласу көп болған ... ... де көп. ... бар ... қарсы
тұрушылыққа орын жоқ. Бұл қарапайым, алайда өте құнды ақиқат.
Бүгінде бұл ... ... ... ... ойдағыдай байқап
көруден өтті және Шанхай ынтымақтастық ұйымының қызметінде іске асырылуда.
Жапсарлас шекаралар ауданында сеиімді нығайту және қару – ... ... ... бүл ... қатысушылар терроризмге жене
есірткі бизнесіне қарсы бірлескен күресті қоса алғанда, қауіпсіздіктің жаңа
салаларын белсенді түрде ... ... өте келе ШЫҰ ... ... ... ядролық қауіпсіздігі саласына да
көшірілетін болар.
Осылайша, Шанхай ынтымақтастығы ... ... ... аймақтық
қауіпсіздік жүйесін құрудың және кейбір ... ... ... да
аймақтарда негізге алынуы мүмкін.
Ғаламдық қауіпсіздікті ... ету ... ... ... бір ... сәті оған XXI ғасырда тек қана ұжымдық
күш – жігер ... қол ... ... ... ... өзінің ядролық қарусыз мәртебесін жариялаумен ... ... ... жаңа ... құру ... ...... емес және жай ғана қатарласа келушілік емес.
1992 жылы БҰҰ Бас ... 47 – ... ... айтылған
Азиядағы өзара ықпалдастық және сенім шаралары жөнінде Кеңес шақыру
бастамасы ... ... ... ... және ... форумдардың қолдауына ие болды.
Үстіміздегі жылдың қарашасында ... ... ... жою ... ... ... мен өзара ықпалдастық туралы
мәселелерде келісілген көзқарасты білдіретін ... қол қою үшін ... ... басшылары алғаш рет Алматыға жиналады.
Жаңа ғасырда ғаламдық қауіпсіздік жүйесін түзетуге деген ... ... ...... ... ... және ұжымдық күш – жігерін —
ядролық қатерді жою туралы сөз етілетін жағдайларда да қолдануға ... ... ... ... да ... ... ынтық. Планетаның тебесінен Дамокл
селебесі теніп тұрған жарты ... ... ... ада әлем үшін ... ... ... адамзат ядролық ессіздіктің құрдымына құлап кетпей аман тұрса,
мұның өзі сол қаруды таратпауды ... ... ... ... ... ... жөніндегі пайымдауларының, адамдардың бейбітшілікке
ұмтылуының арқасы.
Біздің конференциямыздың ізгілік мақсаты — XXI ... ... ... ... ... ... мақсатын көздейді. Біздің
дауысымыз бүкіл әлемге естілуі тиіс, естіледі де!
Сіздерге жемісті жұмыс тілеймін!
2. ... ... Азия ... ... бәрі бір көрпенің астында ұйықтайды, бірақ әр қайсысы әр түрлі
түс көреді",-кезіндегі Қытай Төрағасы Дэн Сяопинің осы бірн ... ... кең ... Азия ... геосасяси кеңістіктің келбетін келісті
бейнелеген қанатты ... ... ... ... Н.Назарбаев Азиядағы өзара ықпалдастық және сенім шаралары
жөніндегі кеңесті (АӨСШК) шақыру ... ... 1992 жылы БҰҰ ... 47 ... жариялаған болатын. Содан бері өткен ... ... ... ... ... саясат ведомствосының негізгі іс-
қимылдары Елбасының бастамасыніс жүзіне асыруға бағытталды.
Әлемдік қоғамдастықты айтпағанның ... ең ... Азия ... бастаманы ой елегінен өткізіп, келешегіне сену үшін біраз
уақыт кететіні түсінікті еді.Сондықтан да бұл ... ... бет ... соқпақсыз» жолмен жүріп, қалыптасудың күрделі кезеңдерінен
өтуіне тура келеді. Кеңестің аумағын қамтитын ... ... ... мен ... діні мен ділі, даму жолдары әр ... ... ... мен ... ... ... бастаманың
болашағын мойындаушылардың аз болғаны анық.. Өңір елдері арасында шешімін
таппаған мәселелердің жиынтығы да ... ... ... ... ... ... Қазақстанның сыртқы саясаты саласындағы көп жылғы
жанқиярлық еңбек өз жемісін беред Бірнеше жылдың ішінде ... ... ... бірі ... алшақтығын барынша азайта отырып,
ынтымақтастықты көбейтуге жол ... ... әрі әділ ... келу ... қол ... ... түрде алғанда қысқа мерзім ішінде
Азия мемлекеттері АӨСШК шеңберінде құрлақтағы ... ... ... ... өз ... ... бір ... алға
жылжыды. // 3 / .
Мемлекет басшылары Саммитін өткізуге ... ... ... ұтымды нәтижесі-Азия өңірінде бой алып тұрған қайшылықтар
қауіпсіздік пен ынтымақтастықтыңмаңызды ... ... ... көз ... ... ... ... алмайтынымәлім болды.
Нәтижеде, Кеңеске мүше ... ... ... ... ... 14- ... ... АӨСШК-ге мүше мемлекеттер арасындағы
қарым-қатынастарды реттейтін Принцптер ... қол ... ... рет ... қауіпсіздік жүиесінің нақты тетіктері анықталған заңдық
негізі қаланды.
Азия кеңесінің ауқымдылығын ұғыну үшін келесі ... көз ... ... 17 мемлекеті мүше болып табылады. Бұлелдердің
жалпы аумағы 39мин. Шаршы ... ... яғни ... Азия ... 89%-ы және ... құрлығының 72%-ы. Оларда 2,8млрд. адам немесе
күллі жер шары тұрғындарының 48%-ы тұрады.
Әрине, Азия құрлығында ... ... ... ... ... ... Соның ішінде геогрефиялық қағидат бойынша құрылған –АСЕАН,
өз қызметін Азия өңірінің кейбір аймақтарына таратып ... ... ... лигасы, Ислам конференциясыұйымы және бүкіл әлем назарын
өзіне аудара бастаған –Шанхай ынтымақтастық ... атап ... ... ... ... ... –ол Азия ... бейбітшілік,
қауіпсіздік және тұрақтылықты қамтамасыз ету ... ... және сол үшін ... ... мен ... нормаларын,
мемлекеттердің саяси, идеологиялық бағытталуы тәуелсіз бейбіт жағдайда
қатар өмір сүру және ... ... ... ... келісіп
даярлауды көздейтін форум. АӨСШК-ге мүше елдердің саяси және экономикалық
әлеуеті, олардың өңірлік жіне дүниежүзілік ... ... ... ... зор ... бірі екенін білдіреді.
Кеңеске қатысушы он алты (Таиланд Корольдігі кейіннен ... ... бас ... ... ... ... Алматыда 2002жылғы 4
маусымды өтуі Қазақстан дипломатиясының ірі ... ... ... әділімен бағалады. Бірінші саммитке мүше ... және ... ... ... –ақ БҰҰ, ЕҚЫҰ және ... лигасының басшылықтары қатысқан еді.
Жиынға қатысқан мемлекет басшылары АӨСШК Форумын құру арқылы құрлықтің
қауіпсіздігі мен тұрлаулы дамуын қамтасасыз ету ... Азия ... ... ... ... ... сенімі мен ынтымақтастығын нығайту
жолдарын бірлесіп қарастыруға мүмкіндік беретін айрықша ... ... ... еді. Бұл ... Азиядағы қауіпсіздікті қамтамасыз етудің
сенім мен құрметке және ынтымақтастыққа сүйенетін түбегейліжаңа қағидаттары
жөнінде тең пікірлер ортаға салынды.
Алғашқы ... ... ... ... қол ... ерекшелігі мен өзіндік сипатын ескере отырып, халықаралық
саясаттанушылар ... ... ... ... ... етуге
бағытталған бірегей құжат деп бағалады. ... ... ... ... қол ... ... Сенім шаралары каталогын түзу,
жаппай қырып-жою қаруларын ... ... ... ... ... ... азат ... құру, терроризм мен сепаратизмге , есірткі
безнисіне, қарудың ... ... ... ... ... ... ... қабылдады.
Жер шарының түкпір-түкпірінде терроризмніңтамыр жаюы әлем ... ... ... жәитке айналды. Адамзат қауымына үрей туғызушы
осы зұлматқа бірауыздан қарсы тұрудың өзектілігі ... ... ... ... жою және ... ... диалогқа жәрдемдесу
декларациясында көрініс тапты.
Ең басты- лаңкестік әрекеттерді белгілі бір дінмен, ... ... ... ... ... ... ... Делегациялар терроризм актілері мен әдіс –амалдарын айыптаумен
қатар, өркениеттер арасындағы диалогтың, қарапайым тілмен ... ... ... ... днп бөлінбей, өзара ... ... ... мән ... ... ... ... үні алғаш рет қазақ жерінде естіліп,
татулық пен ынтымаққа шақыратын тағылымды ойлар ... ... ... бұрышы түгел көз тіккен Алматыдағы алғашқы жиында ... ... мен ... ... мен Израильдің ат басын түйістіруі
талайлардың күтпеген оқиғасына айналды.
Министрлер кеңесінде2004жылы қабылданған Сенім ... ... ... жоғарғы деңгейде дайындалған, әрі өңірде ... ... ... ... ... ... ... құжат. Оның
ерекшелігі, әскери-саяси сенім шараларымен қатар, экономикалық, экологиялық
және гуманитарлық аспектілердің маңыздылығына ... орын ... ... ... қатар, келісілген шараларды ... тең ... ... ... әскери қызметі,
қауіп- қатерлерге қарсы күрес, ... мен ... ... және ғылыми
байланыстардыарттыру жөнінде, сондай-ақ төтенше ... ... ... ... ... ... болады. Өркениеттер арасындағы диалогты,
соның ішінде діни диалогты дамыту қажеттігіне де мән берілген.
Алдағы ... ... ... ... ... Каталогта қамтылған
қағидаттарды іске асыруға бағытталады. Осылайша АӨСШК үдерісі аясында ортақ
іс-қимылдың мынадай ... ... ... жаңа ...... қарсы бірлесіп күресу (ЖҚҚ)
жасауға пайдаланылуы мүмкін кмпоненттердің заңсыз айналымы.
- ... ... ... ... ... ... және ... іске асыру тетіктерін қарусыздану және қару-
жарақты бақылау соның ішінде өңірде ... және өзге ... құру , ... алшдын алу, экономикалық ынтымақтастық
адам құқықтары және мәдени байланыстар.
- АӨСШК ... ... құру ... ... ... әлеуметін
дамаыту,Азия қауіпсіздігінің өзекті мәселелері бойынша ақпарат
алмасу, қаржыландыру ресімдер ережесі).
Бүгінгі саммит Қазақстанның дүние ... ... ... ... ... халықаралық деңгейдегі өкілетілігі жоғары оқиға болмақ.
Биыл Кеңеске Оңтүстік Кор ... ... ниет ... Делегация
басшылары АӨСШК –ні дамыту жәиіттерімен қатар, аймақта һәм жалпы әлемде
қалыптасқан ахуалды кеңінен ... ... ... Саммит Декларациясы қабылданады.
Декларацияда мемлектердің ... ... ... ... ... ... қырып жоятын қаруды таратпау,
аймақтық жанжалдарды шешу қазіргі ... ... ... тұру
өркениеттер арасындағы диалогты одан әрі дамыту) көзқарасы айқындалмақ.
Биыл форумда 2004 ... ... ... ... көрсетілген
міндеттерді нақты іс асыру, үдерісті жалпы дамыту мәселелер талқылау
көзделген.
Форумның ерекше мәні деп, ... ... Азия ... іске ... ... ... Хатшылық форумның әкімшілік,
ұйымдастырушылық және техникалық қызметін қамтамасыз етеді. ... ... ... ... мен ... ... ,,АӨСШК Хатшылығының Қазақстан Республикасы аумағында
болуының шарттары туралы” және АӨСШК-нің ... ... ... қаржылық жағдайы туралы жобасы қарастырылады. Алматыда
өтетін ... ... ... ... ... жолына түскен Азия жұртын
бірлікпен ынтымаққа шақырып , бақуатты өмір бастайтын ... ... ... мол.
Мүше мемлекеттер қауіпсіздіктің жа ... ... ... ... іздеуінен –ақ АӨСШҚ-нің өзектілігі арта түспек. ... ... ... ... ... шамада төніп тұрғаны
хақ. Олай болса, АӨСШҚ үдерісінің серпінді ... көп ... ... ... ... бір сыры осында жатса керек. Азия құрлығында
қауіпсіздік жүйесін құру анық ... ... ... ... әбден болады. Біздің елімізде екінші жолы ... ... жиын ... ... ... деген ойдан аулақпын.
Қатысушылар бұған дейін қол жеткізілген ... ... ... ... ... ... ниеттеніп, форумның енді
тұрақты негізде жүргізілетін жұмысына жаңа ... ... ... отыр.
Форум халықаралық қатынастардың дербес институты ретінде ... ... ... ... саммитінің нәтижелері Азиядағы бейбітшілікті, ең
алдымен, бізді сыртқы шекараларымыздың өнбойындағы ... ... ... ... ... ... іске ... Қазақстанның сыртқы
саясаты әлеуетін паш етумен бірге, өнерлік және жаһандық қауіпсіздікті
нығайтуға қосқан салмақты үлесінің жарқын ... ... ...... ... ... Амангелді Смағұлұлы! Сізбен сұхбатты Елбасы Жолдауының "Осы
заманғы қауіп-қатерлер мен қыр ... ... ... ... ... іске ... деп аталатын алтыншы басымдығынан
бастасақ. 2006-2010 ... ... ... ... ... ... ... Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев биылғы Жолдауында еліміздің қауіпсіздік
саласына қатысты маңызды бағыттарды нақтылап атап өтті. Қазіргі ... ... ... ... ортақ екендігіне ешкімнің таласы
жоқ. Ол бір адамның, немесе бір ... ғана ... ... тұрмағандығын
дүниежүзілік қауымдастық, әлем жұртшылығы мойындады. Тіпті барлық жағынан
дамыған өркениетті ... өзі ... бірі ... ...
халықаралық ланкестіктің алдында өздерінің дәрменсіздіктерін көрсетті.
Мұндай мәселелерді қашанда ... ... күш ... ақыл-ой, бір
мәмілеге келу секілді адамның парасаты ғана шеше ... Осы ... ... Азия ... ... ынтымақтастықты арттыру,
оның ішінде Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымы, Шанхай ... ... ... ... ... ... ... басқа да мәселелерге
тереңірек мән беру, дамыту бағытын көздеп отырмыз. Осы ... ... ... ... ... ... наурыз айында Президент Комитеттің
басшы ... ... ... де ... ... алдына нақты
тапсырмалар қойған болатын. Оларға қысқаша тоқталып ... ... ... ... елімізге төнетін қауіп-қатерлерге жоғары
біліктілікпен лайықты тойтарыс беріп, өзінің жедел ... ... ... ... ... ... қажет. Бұл шаралар жоғарыда аталған қауіптермен
бірге экстремизм, ... ... пен ... ... ... ... тұру ... қарастырып отыр. ... ... пен ... ... ... ... ... ету де
біздің маңызды міндеттеріміздің бірі болып табылады. Сонымен ... ... оның ... ... ... ... ... ұмтылыстарына төтеп беріп, мемлекеттік құпияларымызды қорғау да
басты басымдықтардың бірі.
Осындай тапсырмалар жүктелген ... ... ... ... ... ... ... басшылыққа ала отырып, белгіленген
міндеттерді жүзеге асыру тетіктерін жетілдіру ... ... ... ... ... ... жалпы
қауіпсіздік органдары құрылымындағы өзара іс-қимылды үйлестіру ... ... ... ... жаңа ... ... пысықтау жүргізілуде. Жедел
қызметтегі іс-қимылды жіті ... ... да ... ... ... бұл
бағыттағы шараларды жүзеге асыру барысында Конституция мен тиісті заңдардың
қатаң сақталуы ... есте ... ... да ... ... Елбасы Жолдауында айтылған, қауіпсіздік стратегиясында
қамтылған мәселелерді іске асыруға барлық күш-жігер мен мүмкіндіктерді
жұмылдырудамыз.
... ... ... ... ... шекарасының өн
бойында достық, қауіпсіздік белдеуін құрғаны белгілі. Солай болсадағы
осындай стратегияның жасалуына не ... ... ... ... ... ... ... себептері бар. Солардың бастыларына
тоқталайын. Қауіпсіздік белдеуінде елге, ... ... ... алу, ... ... ... тамырын алыстан, елімізге
жеткізбей қию мақсатындағы ... ... ... ... экономикалық-әлеуметтік реформалардың сәтті жүзеге асуы,
халықтың әл-ауқатының артуы көптеген ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта тәуелсіз мемлекетіміз көршілес
елдермен достық қарым-қатынаста. Соның арқасында сауда-саттық, ... ... ... заман. Көршілес ел болғандықтан, бір-біріне
деген сенім де болуы керек. ... ... сол ... ... ... де қамтамасыз ету бүгінгі заман талабы болып отыр.
Ел Президентінің "Қазақстан-2030" Даму стратегиясында: "Біз басқа
елдермен ... ... ... ... Қазақстанға қатысты дәл
сондай қарым-қатынасты талап етеміз және кез келген тосын ... ... ... "Қауіпсіздік пен тұтастық мәселелерінде біз үнемі қырағы
болуға тиіспіз. Біздің ... ... және ... да ... беретін
ізеттілігіміз бен меймандостығымыз тіпті де аңқаулық пен ... ... деп ... айтылған болатын. Яғни, қауіпсіздік мәселесін
ешқашан естен шығармауымыз керек. Осы ... ... ... ... ... болып табылады. // 4 /.
Қазақстан құқықтық базасын нығайтып, лаңкестікке қарсы ... ... ... ... ... Осы актілердің ережелері ұлттық
заңнамада көрініс тапқан. Қазіргі таңда саясатшылар арасында "Үлкен Орталық
Азия" деген ұғым пайда болды. Бұл ... да ... ... атқару уақыт
күттірмейтін мәселе болып табылады. Тағы да қайталап айтамын, біздің мақсат
қауіп-қатерді мүмкіндігінше алыстан, ... жая ... ... ... әріптестермен бірлесе отырып, әртүрлі деңгейде шар қолдану.
Міне, достық әрі қауіпсіздік белдеуі осы секілді басқа да ... ... ал ... ... ... соның негізгі
алғышарты болып табылары анық. Мұның қарапайым халыққа тиімді, көптеген
пайдалы жақтары болмаса ... ... ... ... ... ... болғанындай, Қазақстанға төнетін
қатерлер қатарына діни экстремизмді халықаралық ... және ... ... ... ... ... қысқаша тоқталып, олардың
қандайлық нақты екендігін газет оқырмандары түсінуі үшін мысалдар келтіруге
бола ма?
— Ең ... ... ... бастасақ Жоғарыда айтып өттім, аталған
қауіп-қатерлер бір елдің шеңберінен шығып, әлемдік ауқымда ... ... ... ... ... ... ... бірінші ғасыр
дамыған ақпарат ғасыры, дамыған жоғары технологияның ғасыры деп айтамыз.
Шын мәнінде, қауіпсіздік мәселесі, ... ... ... ... де ... тұр дер ... экстремизм көп жағдайда дін ... өз ... ... түсіндіруге тырысатын ұйымдардың қолданыс құралына ... ... ... ... ... ... ... мүшелікке тарту, сонымен қатар радикалдық іс-қимылға шақыратын,
қоғамға жарықшақ түсіруге, қалыптасқан ... ... ... ... ... ... ... әдіс-амалдары болып
табылады. Өкінішке орай, осындай жолға түсушілер кездесуде.
Халықаралық ... өз ... ... ... ... ... іс-әрекеттері орны толмайтын қайғыға,
зардаптарға соқтыратындығы ... ... аян. ... ... ... басқару органдарына немесе түрлі деңгейдегі
халықаралық ұйымдарға ықпал ету ... өз ... ... үрей ... ... ... іс-әрекеттері терең талдауды
қажет етеді. Тіпті, оқырмандардың есінде болса, ел аумағында қауіпсіздік
органдарының күшімен ... ... ... ... ... ... жолы ... баршаға аян. Олардың шетелде арнайы лаңкестік
орындарда дайындықтан өткенін айтсам, ... ... ... ... ... ашыла түседі. Заң негізінде, соттың
қарауымен ... ... жат ... ... ... ... ... тәжірибе көршілес мемлекеттерде де қолданылуда.
— Төраға мырза, осы жерде ... ... ... секілді: діни
экстремистік, халықаралық лаңкестік ұйымдар өз іс-қимылдарын жүзеге асыру
үшін қаржы-қаражатты қайдан ... Кім ... ... ... ... де ... ... Сауалыңыз өте орынды деп санаймын. Бір лаңкестік әрекетті іске
асыруға қомақты қаржы қажет ... ... да ... Ал ... ... ... ... ететін көздерінің бірі — ... ... ... Бүгінгі таңда есірткі саудасы төрткүл дүниені қамтып
отырғаны, одан миллиондаған пайданың түсіп ... ... де ... ... ... ... дүниеге айналып кету қаупі ... де ... ... да әлем елдерінің барлық күш құрылымдары оған қарсы күрес
жүргізуде. Мұндай бағыттағы ... ... ... комитетінде де
жалғасын табуда. Алыс және таяу ... ... ... ... ... өткізілді. Нәтижесінде, заңсыз айналымнан айтарлықтай
есірткі заттары ... ... ... ... мен олар ... ... ... Үстіміздегі жылдың өзінде он шақты есірткі ... ... ... ... ашылып, олардан екі мың килограмға жуық
есірткілік заттар ... Оның ... ауыр ... ... ... елу килограмнан асып жығылады. Героиннің санаулы грамының өзі адам
өміріне қаншалықты қауіпті екендігі ... та ... ... ... ... ... ... түрі кең тарала
бастаған секілді...
— Иә, Оңтүстік-Батыс Азия елдерінен келетін ... ... ... ... ... ... сапар шегетін болса, қазір сол Батыс елдерінің
өздерінен химиялық жолмен алынатын синтетикалық есірткі ... ... ... ... ... ... полициясымен бірлесіп, ФРГ және
Қазақстан азаматтарынан тұратын қылмыстық топ ашылды. Заңсыз ... ... ... ... төркіленді.
Халыкаралық есірткі бизнесінің республика экономикасына нұқсан
келтіретін жағы бар ... де айта кету ... ... ... орай ... ... ... капитал жинақтауы өсе
түсуде. Заңсыз жолмен алынған қаржыларды заңдастыруға тырысу ... ... ... ... ... жетерлік. Қазақстан қазір есірткі
экспансиясына ұшырап отыр. Ал ... ұлт ... ... ... айтпаса да түсінікті. Бұл зауалды тыю тек ... ... ғана ... деп, екі ... ... ... қойып отыруға
болмайды. Қоғам мүшелері тарапынан үлкен қозғау ... ... ... ... ... шараларын, әсіресе адасып жүрген
жасөспірімдер, жастар арасыңда жүзеге асырудың ... ... ... ... ғана қоғамдағы есірткі дертін жеңілдетуге болады.
— Бүгінде Қазақстан әлемнің көптеген ... ... ... ... ... басқаруға берілген, ... ... ... Елімізде халықаралық конференциялар, форумдар
жүйелі өтіп тұрады. Әрине, оларға ниеті түзу адамдар келетін болуы ... ... ... ... болса да түрлі содырлар мен
ланхестердің, экстремистердің өтіп ... ... ... ... ... саясатта өзіндік орны мүмкін ... ... бар, ... ... ... толыққанды мүшесі ретінде танымал
елге айналды.
Ұлтаралық конференциялардың, әртүрлі деңгейдегі жиындардың өтуі ... десе ... ... түзу ... ... ... барлық
жағдай жасалған. Әрине, осындай сәттерді кейбір жат пиғылды адам-дардың өз
пайдасына қарай қалданатындығы бар. ... ... мен ... өтіп ... ... үшін көп деңгейлі қауіпсіздік
шаралары жұмыс істеуде. Жоғарыда айтылған қауіпсіздік ... де ... ... ... Ол сонау шекарадан басталып, тиісінше түрлі
мемлекеттік ведомстволардың ... ... Ал ... ... ... ... комиссиясы арқылы мемлекеттік
органдардың ... ... ... ... шешіліп отырады. Оған
Ұлттық Қауіпсіздік комитеті, Ішкі істер, ... ... ... ... Төтенше жағдайлар министрлігі, Әділет
министрлігі, Кеден ... ... ... да күш құрылымдары енеді.
Оның сыртында күдікті тұлғалардың жүруі мүмкін ... ... ... елдердің арнайы қызметтерімен ... ... ... ... ... көз ... ... қылмыс жасаған орындарына
байланысты экстрадициялау шаралары жүргізіледі. Бір ғана ... ... ғана ... ... ... ... экстрадицияланды. Ол Әбу Дзейт
құрған бандалық топтың құрамын қылмыстық әрекеттерге барған. Кавказдағы
Назрань, Беслан ... ... ... ... асыруға қатысқан.
Байқап отырсыз, күдікті тұлғалар Қазақстанға өтіп ... ... жүре ... Бұл ... ... ... ... істеп тұрған,
бірнеше тосқауылы бар жүйенің сүзгісіне ілінеді.
— Сіз ... діни ... ... ... ... Ал енді осылардың қатарында ел азаматтарының жүруін ... ... ... әлемдік діндер — буддизм, христиандық, ислам және
дәстүрлі діндер туралы түсінік жұмыстары әлсіз ... ... Ата ...... ... "Әркімнің ар-
ождан бостандығына құқығы бар. Ар-ождан бостандығына құқығын жүзеге асыру
жалпы адамдық және азаматтық құқықтар мен ... ... ... болмауға немесе оларды шектемеуге тиіс" деп нақты жазылған. ... ... ... ар-ождан бостандығына қатысты Конституция
нормасы толығымен сақталып отыр.
Ал ... осы ... ... ... ... ... ... отыр
ма деймін. Талдау материалдарына ... ... дін ... біржақты түсіне; Содан ... діни ... ... ... ... жат ... жол ... Қазақстан
жұртшылығы айтулы діни мерекелер кезінде немесе әлемдік деңгейдегі діни
жиындар өткен ... ғана ... ... ... жатады. Ал бұл жұмыс
күнделікті түрде, бір ырғақпен жүргізіліп отырылуы ... Дін ... шын ... ... ... ... уақыт жетті деп білемін.
Кейбір экстремистік діни ұйымдарды мақсаты Орталық Азия өңірінде
халифат ... ... ... ... Ал осы ... ... қаншама
тәуелсіз мемлекеттер өмір сүруде. Соның бірі — Қазақстан. ... ... ... ... төндіретіндігі айтпаса да
түсінікті. Соларды үнпарақтарын ... ... ... ... ... көпшілігі жастар. Бұл нені көрсетеді, жастар арасында діни
үгіт-насихат жұмысын тұрақты түрде дамыту керектігін, ... ... ... ... ... дәлелдейді.
Еліміздің ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету дегеніміз Қазақстанның
әрбір азаматынан, әрбір ... ... ... ... ... Қоғамда осындай ахуал қалыптасқан кезде ғана сіз
айтып отырған мәселенің жолы кесіледі.
— Елбасы Жолдауында сыбайлас ... ... ... ... ... ... ... сипатталған. Елімізде оған қарсы күрес
барынша өрістетіліп отыр. Осы тұрғыдағы Ұлттық қауіпсіздік комитеті ... ... ... ... Сыбайлас жемқорлық біз өмір сүріп отырған қоғамның дертіне ... ... ... ... болашағы мен мемлекетіміздің мұратына
қатысты қаншама салауатты істер атқарылуда. ... ... бен ... ... мақсаттар айқын белгіленген уақытта, енді
тек қана білек сыбанып, бір кісідей еңбек ететін кезде ... ... ... ... Егер табандылық таныта отырып біз ... ... оңда кез ... ... кедергілерден абыроймен өте
аламыз. Өкіншіке орай, сыбайлас ... ... ... ... ... органдарын күш құрылымдары секілді басқа
да орындарды қамтуы ащы да ... ... ... ... ... ... ... тиісінше
оған қарсы күрес қатысты құқықтық ... ... үшін ... ... ... және ... ... тартылды.
Олардың ішінде ауылдық аймақ өкімдері, сот, ішкі ... ... ... органдарының және басқа да құрылымдардың қызметкерлері бар.
Үстіміздегі жылдың ... ... ... сыбайлас жемқорлық
сипатында елуден астам ... іс ... Сот ... ... ... ... ... шығарды.
Ұйымдасқан қылмыс әлемі де қоғамды алаңдатып отырғаны мәлім. Кісі
өлтіру, бопсалау, қарақшылық шабуыл жасау, ... ... ... ... ... ... бөліскен аумақтарына өз ықпалдарын
жүргізу және өз ... күш ... ... тарту
ұйымдасқан қылмыстық топтардың бүгінгі заманғы кескін-келбетін, іс-әрекетін
айғақтайды. Қылмыстық топтардың республика аумағында ғана ... ... өзі ... мүдделес топтарымен, қылмыстық беделді адамдармен,
"воры в законе" ... ғой, ... ... орнату фактілері де
кездесуде. Қазақы тілмен айтқанда "заманына қарай адамы" дейді ... ... бұл ... тиісінше күрес жұмыстарын жүйелі жүргізіп
келеді. Өз күшімізбен, ішкі істер ... шет ... ... ... ... ... ... бірнеше қылмыстық топ
ауыздықталды. Олардың ішінде таяу ... ... да бар. ... ... ... ... Бұл істерді сотқа жеткізетін боламыз.
Жалпы айтқанда, ұйымдасқан қылмыстық топтың басшылары мен мүшелеріне
қатысты үстіміздегі жылы да айтарлықтай ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік органдары кадрларының
біліктілігі жөніндегі сұраққа не деп жауап берер едіңіз?
— Тарихтан белгілі, кез ... ... ... қызметсіз өмір сүре
алмайды. Мемлекет қауіпсіздігінің бір тұтқасы ... ... ... талантты, білімді, қиындықтан қиналмай жол табатын, қателесуге
құқы жоқ, қысылтаяңда ... ... ... ... ... ... ... керек деп білемін. Әрі заман талабы сондай. Осындай мамандар
біздің арамызда бар. Жұмыс істеуде. Тәуелсіздігіміздің алғашқы ... ... ... ... ... ... тиісінше тәжірибелі деп
айтар едім.
Біздің қызметкерлер арасында Президентіміздің мақтауыш ... ... ... да ... ... ... ... мемлекетіміздің ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз
ету жолында көрсеткен ... ... мен ... ... айта
алмаймын. Олардың аты-жөндерін де атауға әлі ертерек. Қызметтің ерекшелігі
сондай. Уақыт келер, халық ... ... ... танысатын болады деп
ойлаймын. Міне, осы мысалдардың өзі-ақ сіздің ... ... ... ғана ... ... ... істер, қорғаныс және
қауіпсіздік жөніндегі комитетінің бір топ депутаттары ... ... ... қауіпсіздік органдарының жұмысымен, оның ішінде сіз қойып
отырған кадрлардың біліктілік, тәрбие мәселесімен танысып ... ... сай ... ... ... ... іс-қимылдарын
көрсеткен кадрлардың біліктілігі ойдағыдай дәрежеде ... ... ... біліктілігі, олардың кәсіби деңгейін ... ... ... ... ... түрде жалғасын табуда.
— Газет оқырмандары қауіпсіздік шараларымен қатар ҰҚК төрағасы туралы
да білгісі келетіні анық. Бұл ... ... ... ... ... қандай?
Адам бойындағы қасиеттердің қайсысын ұнатасыз, қайсысын ұнатпайсыз? Демалыс
сәттері болып жатса, немен айналысасыз? ... ... да сәл ... Қауіпсіздік органдарына келгеніме отыз жылдан асыпты. ...... ... аға ... ... ... ... сатыларының
барлығы мен үшін өмір мектебі, тәжірибе мектебі ... ... ... ... білгенімізді кіші буынға үйреттік ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік
комитеті арнаулы қызметінің басшысы болдым. Еліміз тәуелсіздік алған
жылдары Президенттің тұңғыш ... ... ... ... Ал 2002 ... ... Күзет қызметінің бастығы болып қызмет еттім. Бұл
жердегі қызметтің әрбір сағаты, әрбір мезгілі есте ерекше сақталыл ... дене ... ... Мәскеу қаласындағы қауіпсіздік
органдарының жоғары курстарын аяқтадым. Педагог және ... ... ... ... ... ... ... қасиеттерден адалдық, адамгершілік, сол секілді үлкенге
құрмет, кішіге ізет секілді халқымыздың асыл қасиеттеріне бас иемін. ... ... ... десеңіз, бес нәрсеге асық бол, бес нәрседен қашық бол"
деген ғой. Бұл да менің өмірлік қағидама айналған.
Демалыс ... ... ... Ол жағы ... ... Елімізде үлкен
реформалар, өзгерістер жүріп жатқан кезде Отанын сүйетін, ... ... ... ... ... барлығы осы жолда жан-тәнімен еңбек етуі тиіс ... ... ... да ... ... демалыс сәтін отбасыма арнауға
тырысамын. Отбасымызбен бірге домбырадан тәтті күй тыңдағанды ұнатамыз.
Жақсы ... ... ... бар. Ал атқа ... ... қай ... да бойынан табылатындығын айтып жату артық болар. Тау шаңғысы, ... ... ... ... ... ... уақыт табуға
тырысамын. Спорт дегеніміз қашанда сергектік деп білемін.
Зайыбым Гүлнар ғылым жолында. Көптеген ғылыми ... ... үшін 15 ... пен ... алған. Төрт бала өсіріп отырмыз.
Солар ел ... ... ... ... ... құрметіне бөленсе екен деп
тілеймін.
— Бүгінгі мәнді де мағыналы әңгімеңізге оқырмандар ... ... ... етіңіз. Қауіпсіздігіміз берік болса, еліміз де аман ... Ал ... ... ... ... әлі де ... ... Сізге де рахмет. Сіз ... ... бас ... ... ... ... олардың отбасы мүшелеріне қашанда мықты
денсаулық, сәттілік пен табыс тілеймін.
3. Қазақстан ЕҚЫҰ-на төрағалық ... жылы ... ... ... ... ... ... дінаралық, этносаралық және мәдениетаралық ... ... ... ... ... ұсынған болатын. ... ... өрши ... ... ... ... ... дінаралық өзара түсіністік пен келісім жөніндегі
ұсынысы айрықша маңызға ие ... ... ... ... мәселесі
көтерілді. Ал нәтижесінде кездесу, өздеріңіз көргендей, жоғары ... Бқл ... шет ... ... ... ... елдердің департамент жетекшілері келіп, оның жұмысына белсене қатысты.
Президенттің кеңеске қатысып, сөз сөйлеуі бірқатар өте ... ... ... ... ... ... Пьер ... мен ЕҚЫҰның бас
хатшысы Марк ... де ... ... үшін ғана ... ең ... бұл ... ... осы мәселеге қатысты негізделген тәжірибе
туралы жан-жақты айтып берді. Әрине, ол ... ... ... ... сөз емес. Неге? Өйткені, мұндай жағдайда әр елдің өздеріне
қатысты біршама ... ... ... ... әр ... ... ... өз әдіс-тәсілі пайда болады. Ал біздің әдіс- тәсіліміз
негізгі тұрғыда барлық мемлекеттер үшін ... ... ... ... толераттылықта, яғни өзге пікірге төзімділікке
байланысты. Ал төзімділік біздің қоғамызда табиғи түрде дамып отыр. ... ғой? ... бұл ... жылдар бойғы әртүрлі мәдениет, әр түрлі
дін өкілдернің, тату ... және ... ... өмір ... нақты
жемісі, нәтижесі. Екіншіден, біздің мемлекетіміздің саналы әрі ... ... ... ... ... Ассемблеясындағы
бастаманы үнемі қолдайтынымыз сияқты, дінаралық диалог ... да ... ... шын ... ... ... ... емес
құрылымдардың қызметі екендігі баршаға мәлім. Бұл да маңызды мәселе. Бірақ,
тағы бір маңызды мәселе бар. Қазақстанда тұратын ... ... ... қағидаттары бар. Бұл ең алдымен, мемлекетті құрушы
халық саналатын қазақ халқына қатысты. ... ... ... ... болмайыд, Олардың бір-бірімен қарым-қатынасында этностық, діни ... ... ... маңызды. Осыған байланысты, менің ... ... туып ... Тіпті, Батыс Еуропа елдерінде де ... ... ... жаңа « ... деген ұғым пайда болды.
Әдетте бұлар еңбек иммиграциясы немесе эмиграция ... ... діни ... пайда болуы. Еуропаның солтүстігінде, Скандинавия
елдерінде мұсылмандар осылайша ... ... ... ... Исламды
ұстанушылар христиан- протестанттардан кейін екінші орында.
Мұндай жағдайдан шығудың екі әдісі бар. ... ол ... ... ... ... өзінің мәдени ортасында дамуға
мүмкіндік беру. ... ... ... олар халықтың белгілі топтарын
бір-бірінен бөліп тастайды. ... ... екі ... қатары өмір сүреді
де, олардың ... ... ... яғни,
төзімсіздікті, тіпті бір-біріне қарсылықты да ... ... ... ... ... өзінің діни, этностық, басқа да құндылықтарыңды
сақтай отырып, өзің өмір ... ... ... ... ... Бұл ... қауіптілігі- ол басқаның, басқа нәсілдік
ерекшелікті баспы шанщшуға, кемсітуге ... ... Адам ... ... ... ... келіп жатады. // 5 /.
Мұндай жағдайда бір дауа ұсыну қиын. Бұл жерде өз қоғамының ... ... қол ... ... ... ең ... ... қоғамның
дамуына қатысты болар. Осындай проблеманы шешуде көптеген дағдарысты
жағдайдың пайда болуы ... аса ... ... Аз ... ... жаңа ... ... Бұл ретте ЕҚЫҰ-да көптеген мысалдар
бар. Ол 55 елді біріктіреді. ... ... және ... ... ... әртүрлі халық тұрады. Шешілмеген түйіндер көп, оның ішінде
этностық, діни қақтығыстар да жетерлік. Балқан мен Оңтүстік ... ... та ... ... жетеді.
Қазақстандағы нақты жағдайда қарасақ, мұнда толыққанды түсіністік
бар. Әрине, проблемаларды біржола шешіп ... ... ... ... бірге
қалайда төңкеріске соқтыратын жағдайлардың болуын жоққа ... ... ... ... ... өз заңдылығы бар. Шиеленісті тудыратын
жағдайлар бар. Оны ... ... ... ... ... болса,
дағдарыстардан құтылуға болады. Бұл жерде мемлекет қана емес, оған ... ... ... да ... ат ... керек.
Түрлі пролемалар туындайтын жағдайды болдырмауға барлық кезде де,
барлық жерде де ... бар. Оны ... ... ... дегеніңіз ол консенус болып табылады. Егер ЕҚЫҰ шеңберінде
қарар ... ... ... оған тіпті бір-екі ай аздық етеді. Бұл-ереже.
Өйткені, ЕҚЫҰ ... ... Бұл ... ... ... ЕҚЫҰ –ның басты
хатшысы қорытып, Алматы кеңесіне өз бағасын ... ... ... Австриямен саяси салада да, сауда-
экономикалық, ынтымақтастық саласында да мүдделеріміз бар. ... ... ... ... керегі де жоқ, күні кеше ғана қазақстандық ... ... займ ... ... ... қол қойылғаны
хабарланды. Бұл мәмілені Австрияның ең белсенді “Reiffeisen” банкі жүзеге
асырды. Айтпақшы, ... ... ... азаматтары жұмыс істейді.
Бүгін біз Қазақстанның шынымен де, ... ... ... ... ... мүшесіне айналып отырғанын көріп ... ... ... да ... ... ... ... Мұның өзі біздің
жаһандық рыноктың бір бөлігі болып отырғанымызды аңғартады.
Қазір Президенттік ... ... орай ... ... ... ... ... Және олардың
экономикалық білімі ... ... ... сай ... ... неге ... ... жөнінде Нұрсұлтан
Әбішұлы кеңестегі сөзінде атап айтты. Осы ... ... ... мен үшін өте ... ... ... ... жылы Қазақстан ЕҚЫҰ-
ға 2009 жылы төрағалық ету кандидатурасы жөнінде ... Бұл ... ... ... ... ... Шындығында да, біздің мәлімдемемізге
көзқарасы түзу мемлекеттер баршылық. Олардың есептеуінше, бұл ... ... ЕҚЫҰ үшін және ... ... ... үшін және ... ... табылады. Екіншіден, ЕҚЫҰ-да төрағалық қызметін ... үшін ... өзі шын ... осы ұйымның құндылығы мен
стандарттарына тұтастай сай болып, бейімделу қажет. ... ... ... біздің Президентіміздің өзі қазақстанның ... ... ... жағдайында тұрғандығын сан рет айтқан
болатын. Және мұның өзі қазіргі ... ... ... ұзаққа
созылмақ. Қазақстанның 2009 жылы ЕҚЫҰ –ға төрағалыққа деген ниетін ... ... ... ... ... Қазақстан Америка стратегиялық әріптестік
Америка Құрама штаттарымен қарым-қатынас-Қазақстан Республикасы сыртқы
саясатындағы жетекші басымдықтардың бірі. АҚШ-тың ... даму ... ... рөлін және жаһандық қауіпсіздікті ... ... ... ... ... ... алып державамен
достық және тұрақты қатынас республиканың ұлттық мүдделеріне сай ... ... ... ... да ... ... оның ... мен экономикалық өркенділігін нығатуға жағдай жасайды.
Қазақстан-Америка байланыстары ... ... ... және ... әрі екі жақты қатынастардың бүкіл кешені бойынша тереңдеуге
және кеңеюге қарай дәйекті ілгерілеумен сипатталады. Оның негізінде ... ... ... ... халықаралық және
өңірлік шешуші проблемалар бойынша көзқарастардың жақындығы, ұлттық ... ... ... проблемаларын екі жақты деңгейде және
қолайлы шешімдерді іздестіруде ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 1992 жылдың мамырында АҚШ-қа алғашқы ... екі ... ... ... ... орнату туралы
жариялаған кезден қаланған болатын. Кейіннен екі жақты қатынастарда ... ... ... толыса түсті. 1994 ... ... екі ... ... «Демократиялық ... ... үшін ... ... өзекті құжатқа қол қойды. Хартияда
көзделген сауданы, саясатты, экономиканы, денсаулық ... ... ... ... салалардағы өзара ықпалдастықты дамыту ниеті кешенді
түрде іске асырылуда.
Біздің ... ... ... ... орнықтыру мен
тереңдетуге Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 1997 жылдың ... ... ... ... ... ... 18 екі ... құжатқа қол қойылуы
келіссөздердің маңызды қорытындысы болды, олардың арасында ... ... іс- ... ... ... ... газ
конденсаты кен орнын игеру жөніндегі аса ірі коммерциялық ... ... ... ... бөлу ... ... айрықша
орын алады.
Содан бергі жылдары ынтымақтастықтың ... ... ... ... ... ... екі ... құжаттар әрекет етуде.
Қазақстан басшысының 8 ... және ... ... ... ... одан әрі ... және ... Вашингтонның, АҚШ іскерлік
топтарының әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... Қазақстанның жетістіктерін, республиканың ... ... ... ... ... ... ... тануының қуатты
кепілі қалыптасқанын айрықша атап көрсету қажет.
Қазақстан-Америка бірлескен ... ... ... ... ... жылдардағы бастапқы ... ... ... пен АҚШ Вице-президенті А.Гор жетекшілік етті. Қазақстан
америка екі ... ... іске ... ... және ... ... екі ... атқарушы билігінің жоғары лауазымды
өкілдері қатысады. Халықаралық қауіпсіздік пен ... ... ... ... ... жаңа ... мен қатерлерге қарсы
тұру, ... ... ... ... ... ... мен азаматтық қоғам арасындағы байланыстарды кеңейту екі жақты
ықпалдастықтың басым бағыттары болып табылады.
Қазақстан мен АҚШ осы ... екі ... ... ... және халықаралық проблемалар бойынша биік және жоғары
деңгейдегі ... ... ... сақтай алды және оған
сенімділік ... мен ... ... маңыз бере білді. Екі ел сыртқы
саяси ведомостволары басшыларының арасында ... ... ... асырылып келеді. АҚШ президенттері Дж.Буштың, Б.Клиентонның, ... ... ... ... ... екі жақты, сондай-ақ
көп жақты тұрғыда ондаған кездесулер өткізілді. ... ... ... ... ... ... тән. ... адамдар
арасындағы байланыстар жолға қойылып отыр.
Президент Н.Ә.Назарбаевтың 2001 жылдың желтоқсанындағы АҚШ-қа ресми
сапары екі жақты ... үшін ... ... ... ... ... ... кездесуінің нәтижесінде «Қазақстан –америка жаңа
қатынастары туралы» ... ... қол ... ... жоюға қатысты келсімге түсуге қол қойылды. Бұл құжатқа
сәйкес ... ... ... АҚШ ... ... ... ... қаржы бөлетін болды.
Экономикалық даму бағдарламасы бойынша өзара түсіністік туралы үкіметаралық
меморандум жасасылды, ол ... ... ... ... ... қазақстандық жобаларды бірлесіп қаржыландыру жүзеге ... ... ... мен АҚШ ... ... ... ядролық
материалдардың заңсыз қозғалысының алдын алу ... ... ... ... қол ... АҚШ ... жоғары
технологиялар және экспортқа бағдарланған өндірістер ... ... ... іске ... қолдау жасауға әзірлікін білдірді.Әңгіме,
бірінші кезекте биотехнологиялар, ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-зерттеу және білім беру орталықтарын
ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... іске асыру үшін
тұрақты әрекет ететін екі ... ... ... ұйымдастыру мүмкіндігі
туралы бастама көтерді.
Американ ресми тұлғаларының мәлімдеулері бойынша, АҚШ Қазақстанда
басталған экономикалық реформалар жалғасқанжәне ... ... ... ... ... экономикалық өзара тиімды ынтымақтастықты ... және ... ... ұсынған республиканың әлемнің
бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру жөніндегі өршіл міндетін
ілгерілетуге жәрдемдесуге ... ... ... құрамдастыққа
айрықша рөл берілген. Қазақстан мен АҚШ-тың экономикалық ынтымақтастығының
серпінділігін прагматизм жіне ... ... ... мұны ... 1997 және 2001жылдары АҚШ-қа сапар барысында Экономикалық
әріптестік туралы ... және ... ... ... қол қоюы ... ... Екі ел арасындағы экономикалық
ынтымақтастықты дамату ... ... ... ... екі ... да ... ҚР мен АҚШ ... өзара сауда қатынастары
туралы келісім (1992ж.),Күрделі қаржыны қорғау және ... ... ... Қосарланған салық салуды болдырмау туралы
шарт жіне басқа құжаттар осындай маңызды рөл атқарады.
Экономикалық ... ... ... рөл ... маңызды
фактор мұнай өнеркәсібі болды. Қазақстан ... ... ... ... саласы американ инвестициялары үшін өте тартымдынысан
болып табылады. Қазақстанда бизнесін бастаған алғашқы ... ... ... ... еді. Оның ... ... ... кен орнын 1993 жылы игеруді бастаған "Шеврон" 1997 ... ... 80 млн. ... ... ... қамтамасыз етті. Әлемде бір де бір
компания мұндай табысқа ... ... ... да ... ... "Амоко","Эксон" секілді АҚШ-тың жетекші мұнай компанияларының
Қазақстанға инвестиция салуында өзіндік бір бағдаршам болды.
Американ ... және ... ... ... ... ... қатысуы арқасында Қазақстан ... ... ... жаңа ... ... қана қойған жоқ, сонымен бірге
энергия ресурстарын әлемдік ... ... ... ... ... ... ... қатысуы жайында Каспий тұрба
құбыры консорциумы құрылып, 2001жылы мұнай құбыры пайдамануға ... 16 ... ... ... ... ... ... осынау ауқымды жобаны іске асыру АҚШ тарапынан жасалған
күш- жігердің және саяси ... ... ... болды. Мұнай
экспортының Қазақстанның мемлекеттілігін және жаһандық ... ... ... ... өскелең рөлін ескерер болсақ,
АҚШ-пен бұлсаладағы өзара тиімды ынтымақтастық екі ... ... ... және ұзақ мерзімді факторларының бірі болып қала
береді.
Біздің ... ... ... ... өсе ... 2006 ... жартысында ғана тауар айналымы көлемі 844,7 млн. ... ... ... ... ... – 260,55 млн., импорт-584,15млн. долларды
құрады, салыстыру үшін ... ... ... 1870,42 млн. ... ... ... ... 666,02млн., АҚШ-тан импорт 1204,4
Мұның өзі американ бизнесінің Қазақстан ауыл шаруашылығыныңең ... ... ... ... қызығушылығының нақты дәлелі.
5. Қазақстанның аймақта бейбіт саясат орнауға қосқан үлесі.
Бүгінде ядролық ... ... ... біздің еліміздің
халықаралық сахнадағы басты басымдықтарына жатады. Қазақстанның қазіргі
жаһандық ... ... ... ... құрайтын маңызды
құжаттардың бірі- Ядролық қаруды таратпау шартына 1993 жылы қол қоюы ... бас ... 51- ... 1996 ... 24 қыркүйекте ядролық
қаруды сынауға жаппай тыйым салу шартына қосылуы ел ... ... ... ... ... ... ... мүше болып кіру біздің ниетіміздің дүниежүзілік қоғамдастық
тарапынан лайықты ... тағы бір ... ... ... ... ... ... пайдалануға, өндіруге, таратуға,
сақтауға, беруге, сондай-ақ даярлауға ... ... ... ... шарттар мен конвенциялардың барлығына ... ... ... ... ... ... біз ... қаруға тйыым салу ... Таяу ... ... ... және ... ... даярлауға, өндіруге және жинақтауға тыйым салу және оны жою
туралы ... ... ... ... ... ... Республикасы-Ядролық жеткізушілердің толитарлық тобының мүшесі.
Бұл режим ядролық ... мен ... және ... ... ... ... реттейді. Келешекте ... ... және ... -нің қауіпсіздік кепілдері туралы
келісімінде қосымша құрамдастарын террористер ... ... ... іс- ... ... көздейді. Осы тұрғыда ... ... ... және оның айналымына сенімді бақылауды қамтамасыз
ету, ядролық объектілерді ... ... ... ... ... ... ... тиімді құралдар әзірлеу, ядролық материалдарды
тасымалдауға ... ... ... ... жолын кесу
жөніндегі халықаралық ынтымақтастықтың ... ... мен ... ... жетілдіру. Келешекте ядролық ракетаны бақылау және ТАТЭ-
нің Қауіпсіздік кепілдері ... ... ... ... ... бар. ... ... қаруға байланысты меңдемей отырған
қатерлер жер жерде жаңа ... ... ... түрткі болуда.
Біздің мемлекет 2005 жылы Баллистикалық зымырандардың таралуына қарсы күрес
бойынша ... ... ... Бұл кодексте баллистикалық
зымырандар жүйесінің таралуын болдырмау ... ... ... ... ... ... зымыран саласында әмбебап шарт, сонымен
қатар, зымыранды қаруды жасау мен өндіруге тйым ... ... ... ... ... да, ... ... міндеті мен мақсаты- барлық
елдер қабылдай ... ... ... ... биыл 15 ... ... мен АҚШ ... терроризмге күрес
жөнінде Санк-Петербургте ұсынған бастаманы қабылдады. Өйткені, ... ... оның ... түрі мен ... ... ... ... қолданумен жасалатын террористік актілер- әлемдік
қоғамдастықты бетпе-бет ... ... ең ... және қауіпті сынақтардың
бірі деп санайды. Осындай әрекеттерді жасау ... арта ... ... ... мен ... ... ... режимін нығайтудың маңызды
элементі және әлемдік ... ... қару ... ... ... байланысты қылмыстардың кез келген түрінің жолын
кесу жөнінідегі халықаралық ынтымақтастықтың ... ... мен ... ... ... ... ... ие болған. Қазақстан сондай-ақ
Үлкен сегіздік елдерінің « Қарудың және жаппай қырып-жоятын ... ... ... ... бастамасына қосылу бойынша жұмыстарды
жалғастыруда. // 6 /.
Бұл орайда БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі 2004 ... ... ... ... тоқтала кетудің жөні бар. Халықаралық өмірдің елеулі
оқығасы дерлік осы құжатта ... мүше ... ... ... ... ... ... шаралар туралы тиянақты баяндама
ұсынуға міндетті. Соның арқасында БҰҰ Хатшылығы ... ... ... ... ЖҚҚ ... ... ... қатерін аңғарып отыру
мүмкіндігіне ие болады.
Сонау тоқсаныншы ... ... –ақ ... ... ... өз ... бастартуы, ең алдымен, Азия құрлығындағы қауіпсіздік
жүйесінің нығаюына тікелей әсер еткені даусыз. Тарихи, ... ... ... кезеңде тап осы Азия континентінде жанжал ошақтарының
сөнбей тұрғаны баршаға аян. Жер беті ... ... ... тұратын
құрлықта қауіпсіздік жүйесін қамтамасыз етуден асқан келелі міндет жоқ
жейміз. ... 20-30 жыл ... ... ... ... ... ие болудың техникалық мүмкіндігі бойынша жеңілдеді Оны
жасауға ... ... қол ... де ... салу. Сонымен
бірге ядролық қуатты бейбіт ... ... ... ... ... ... аймақтар Латын Америкасында, Африкада, тынық мұхит
аймақтарында, сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс Азияда құрылғанын және бұл ... аса ... ... айта ... орынды.
Қазақстанның саяси қауіпсіздігі: ықтимал және шынтуайт қатерлер
Қазақстан ... ... ... ... ... ... базаға барабар келмеуінің ұлғаюы және осыған қоса ішкі-сыртқы
саяси жүйеде барған сайын наразылықтардың өрши түсуі тұтқалы ... ... ... ... қазіргі жағдайда "саяси қатер" дейтін ұғымның ... ... ... ... ... ... тек "кейбір саяси
шешімдердің, оқиғалар мен ... ... ... инвесторлар
пайдадан айрылып қалатындай әсер етуінің" ғана ықтимал көрінісі деп қарауға
болмайды. Ол неғұрлым кең ... ... ... және саяси
құрылымындағы құйқылжыма ара-қатынастың бұзылу мүмкіңдігін де ... ... ... кезеңнің саяси жүйесіндегі өзгерістердің
экономикадағы өзгерістермен үйлесімсіздігінен жүйелі дағдарыс өршіп ... ... ... ... Мәселенің күрделілігі сонда, Оңтүстік-Шығыс
Азиядағы соңғы қаржы дағдарысы мен ... ... ... ... ... ... ... Азияның саяси
құндылықтарымен соқыр үйлестіруге тырысудың қан-шалықты дәрменсіз екендігін
жарқырата көрсетті, мұның себебі ... тән ... ... мен ... ... Шығыстың топшыл және шенге бас ұратын дәстүрімен
кереғар келуінде. Теориялық ... ... ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы әртүрлі саяси
мәдениеттердің тоқайласуы жүрген елдер мен ... ғана өмір ... ... бар.
Дегенмен, Батыс пен Шығыс өркениетінің қарама-қайшылығын түп-түгел
орағытып өтудің қисыны жоқ, бұл жөнінде кезінде американдық ғалым ... рет ... ... Ол ... ... ... саяси
"дүмпулерінің" әсерімен мынадай тұжырымға келген: "Азиядағы саяси даму
демократиям барар ... ... ... ... жағынан қауырт өсіп-
өркендеуіне қарамастан, ... ... ... ... ... ... ... қашанда Солтүстік Америкаға ... ... ... ... ... топтық иерархия Таиландтан Жапонияға
дейінгі бүкіл ... ... ... ... ... шырмап жатыр. Бұл өреде Жапонияның демократиялық ... ... ... ... ... ... ... да есеп емес.
Мұндай иерархиялар Сингапур тәрізді ... ... ... ... ... ... ... Фундаментальдық ислам немесе
коммунистік ұстанымдардан бір өзгешелігі, "жұмсақ" ... ... ... түрі ... капитализммен, демек, технологиялық жаңғырудың
ең жоғары ... ... ... кетеді. Сингапурдың бұрынғы премьер-
министрі Ли Куан Ю мұндай саяси жүйе ... ... ми ... гөрі конфуциялық мәдениетпен әлдекайда үйлес келеді дей алар
еді. Ол ... ... ... ... ... ... ... мұндай түрі Батыстың либеральдық демократиясының ... ... ол ... технологиялық, постиндустриялық қоғамға қол
жеткізуге қажет білімдар, түрткі себебі бар және ... ... ... ... ... ... құндылықтардың идеологиялық тұрғыдан бір-біріне
қарама-қайшы келуі Кіндік Азиядағы посткеңестік ... ... ... ... және ... ... басты
тежеуші факторге айналып отыр. Алайда әлемдік тәжірибе көрсетіп отырғандай,
демократия ... оған ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-саяси орныктылық екен. Олай
болса, саяси жүйені өзгерту ісінде көне демократиялық дәстүрлері ... ... ... ... ... ... қоғам тоталитаризм
мен демократия аралығында жатқан авторитаризм арқылы өтуге ... ... ... ... ... көшу ... ... ұштасуы ортақ мақсатқа қол жеткізуде қоғамдық ресурстарды
шоғырландыруга септесе отырып, мемлекеттің саяси орнықтылық пен ... ... ... ... ... Дейтұрғанмен, қалай десе де,
авторитаризм өтпелі кезеңде саяси тұрақтылықты қамтамасыз етудің тиімді
құралы бола ... һәм, ... ... оның болашағы жоқ: "әлбетте,
авторитарлық-плюралистік режим өзінің ... ... да, ... ... ... ... ... осынау бүгінгі заманның бюрократтық
мемлекеті күштеп мәжбүр етудің барша құралына ие, оның ... ... ... ... аз. ... ... мен Тайвань тәжірибесі
бюрократтық авторитарлық ... кез ... өзге ... режимнен
саяси қатыгездік жағынан кем ... ... ... ол ... ... әралуандыққа жол ашып немесе тіпті оған қолдау көрсете
алатындығын байқатты. Алайда мұндай текті ... ... ... ... ... дамуын көтермелей отырып), ав-торитарлық-
плюралистік режим (саналы немесе еркінен тыс) орта ... ... ... ... ... табысты жүрген жағдайда, ... ... бұл топ ... ... келе бермек. Ақыр соңында,
ол авторитарлық режимге қарсы саяси күресін ... ... ... салада азаматтық бастамаларға тосқауыл ... ... ... ... беретіндіктен, тұрақтылықты
белгілі бір уақыт мөлшерінде ғана қамтамасыз етуге ... ... ... мен ... ... ... ... дамымақ.
Фукуяма айтпақшы, капитализм демократияны талап етпей-ақ, ав-торитарлық
басқарудың көптеген түрлеріне ... кете ... ... да, ... орнықты демократияның тууына әкеп соғатын қауырт әлеуметтік-
экономикалық өзгерістерге бастайтын жол болғандықтан, әрқандай жеке ... ... үшін ... ... болып табылады. Алайда бұдан
капиталистік (нарықтық) экономика қашанда ... алып ... ... ... керек. Белгілі ғалым Ральф Дарендорф Германияда екінші рейх
дәуіріндегі (1870-1918) ... ... ... ... ... ... ... тұтас және белсенді орта
топты туғыза алмады, оның ... ... төбе ... буржуазияның
неғұрлым талантты да жігерлі өкілдерін ... ... ... ... ... ... ... саяси тұрғыдан бөлек буржуазия
тарапынан ... ... ... басталып, бағытталып ... ... ... ... алатын топтар ды өзіне қосып,
либеральдық демократияны алмастыра алады"3. Еуропа елдерінің ... ... ... ... ... саяси демократия мен
белгілі бір экономикалық жүйенің толықтай үйлесіп кете ... ... ... ... ... ... тастауларына негіз
болды.
Кіндік Азияның посткоммунистік елдерінің саяси ... ... ... ... ... ... санасының құндылық әлеуетінің күрт
өзгеруіне де байланысты күшейіп отыр; ... ... ... ... бөлікке жарылды; сөйтіп, демократиялық реформалардың
одан әрі ілгерілеуі ... ... ... ... ... ... келуді
тілейді. Кіндік ... жаңа ... ... ... ... ... қол жеткізіп, сол арқылы жүйедегі дағдарысты
орағытып ете ала ма? ... ... ... ... ғаламаты сонда,
аймақтағы әр республиканың одан әрі саяси дамуының векторы, бұл ... ... ... ... дәрежеде халықтың өзіне (қарапайым
сайлаушыларға) ғана байланысты ... ... ... ... және ... ... бүкіл тұтқасын жинап алған төбе топтың
саяси ерік-жігеріне де қатысты: "Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... әзірге билік иелерінің өздерінің
құзыреті жөніндегі ұғымына байланысты болып ... отыр және ол тек ... ... Мұның өзі билік ... ... ... түсінбеушілігі емес, бәріміздің қасіретіміз. Тарихи тұрғыдан
келгенде, бізде бұрын ... ... мен ... ... ... ... ... де сыяды һәм бұл жағдай режимнің елеулі ... ... ... ... ... шығу үшін реформа басында тұрғандардың өздері,
олардың ойлау жүйесі өзгеріске ... ... Олар ... ... құрылымын қоғамға тікелей және тура ықпал ... ... ... ... өзін басқару механизмін, саяси жүйені жаңғыртуға және
трансформациялауға пайдалану қажет екендігін көбінесе ескере бермейді"4.
Бүгінде Қазақстандағы әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... осы ... қолдайтын бөлігі мен оған қарсылық
жасап отырған бөлігінің ... ... ... ... ... ... ... тоқайластырудың объективті
алғышарттары өндірістің капиталистік әдіс-тәсілі терең ... ... ... ғана орын алады екен. Басқаша айтқанда, демократиялық консенсус
мәдениеті ... ... ... ... ... мен ... бәсекелесу процедурасы тамырын тереңге жіберген кешеу
капиталистік қоғамдарға ғана тән. // 7 ... жаңа ... ... ... ... өзіндік зор
қауіп-қатері бар, себебі, қалпына келтіру ісі ... ... ... алып ... кезеңге тұспа-тұс келді. Халықтың көпшілігі
қарақан басын күйттеген, неше түрлі ... ... түсе ... ... ... ұраншыл бұйдагер - лидерлерге ықыласты. Ресей
саясаттанушыларының егеске толы саяси мәдениет төзбеу салтын туғыза отырып,
өтпелі ... ... ... жайлап алатын-дығы туралы пікірін
осы тұрғыдан түсіндіруге болады. Егер кешеу ... ... ... ... ... ... жөргекте жатқан капитализмнің басты
ерекшелігі - орнықсыздық немесе ... ... ... ... қоғамдық ахуалдың тайғанақ болуы. Сондықтан қазірде бүкіл
күш-жігер әртүрлі және ... ... ... келісімге келтірудің
шынайы және объективті алғышарттарын ... ... ... ... демократияға орнықты түрде көшу жаңғыру процесі ымыраға келу және
сындарлы пікір алысу жолымен қоғамның ... ... ... ... ... ... саналуандығы арнасымен дамыса ғана мүмкін
болмақ.
Қоғамды да, мемлекетті де нақты ... ... ... ... ... және тек ... анықталғаннан кейін ғана оларды шешу
тұтқалары жасалмақ. Неміс социологы Ральф Даррендорф жазғандай, уақытша
тұншықтырылған ... ... ... ... ... ... лайық, осы қисынға бақсақ, ... ... ... ... соған орай ол бейдауа дертке айналады.
Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық
зерттеулер ... мен ... ... тобы ... ... ... салу ... бойынша, посткеңестік кеңістіктегі елдерде
елеулі қауіпсіздік проблемаларының орын алуы негізінен ішкі ... ... Бұл ... ... үшін өмір сүру ... ... ... ... ... бәрінен де басым
күйде қалып отыр. Сарапшылардың пікірінше, қауіптің бұл түрі ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық дамуының
1994-1997 жылдарға жүргізілген статистикалық мәліметтерін талдау адамдардың
ғұмыр жасы ... ... күрт ... ... бала туу азайып, өлім-жітім көбейіп келеді, соның салдары
- халықтың табиғи өсімінің абсолютті шамасы ... ... 1989 ... мың ... 1994 ... 145,8 мың ... кеміді, немесе 43 процентке
орта түсті. Мұндағы гәп бала туу ... сан ... ... ... оның деңгейінің халықтың кәдімгі ұдайы ... ... ... ... ... 1998 ... 1 қаңтарда Қазақстан Республикасы
халқының саны 15641,9 мың адамды құрады. Сол ... ... ... бала саны ... ... 30,7 мың ... көп ... жалпы өсімі 4 облыста байқалды, соның ішінде Оңтүстік ... -6,8 мың ... ... ... - 3,0 мың ... ... - 1,8 мың ... Атырау облысында -1,1 мың адамға, соңдай-ақ
Астанада - 2,3 мың ... және ... ... -1,4 мың ... ... ... теріс құбылыстар жеткілікті дәрежеде жан басына шаққандағы
жиынтық ішкі өнім (ЖІӨ) ... күрт ... ... адам ... даму ... ... сараптамалық талдау
бала туу саны ... ... 1991 ... 1996 ... ... ол 16 процент
түскен (0,787-ден 0,660- ға дейін).
Экономикалық ахуалдың нашарлауы ... ... ... ... і томендеуінің басты себебі болып отыр. Гиллер институты ... ... ... ... ... ... тапсырысы бойынша
жүргізген социологиялық ... салу ... ... ... ... ... органдарына сенімсіздік
білдірген7. Үкіметке мүлдем ... - 26,8%, ... ... 16,9%, ... ... сенбейтіндер -30%, Парламентке сенбейтіндер
-24,7%, қаладағы, ... ... ... ... ... - 33,9%, ... қорғау органдарына сенбейтіндер - 37%, саяси
партияларға сенбейтіндер - 31,9%. Қандай партияға жататындығына және ... ... ... ... көпшілігінің режимнің елді
дағдарыстан алып шыға алатындығына деген ... ... ... ... ... ... Саяси қатерді бағалаудың ... ... ... ... ... деңгейінің ең жоғары
шекті мәні мынадай аражік мәндер болып табылады: ... егер ... ... ... ... ... үлес салмағы
сайлаушылардын ... ... ... ... ... орталық билік органдарына сенімсіздік деңгейі 20-
25%-тен аспаса.
Сөйтіп, бұқара санасының бағдардан айрылуы әлеуметтік-экономикалық
құрылымның ынтымақгасушылық мәнін ... ... ... ал ... бұл соңғы жағдай ойлау жүйесінің белгі беруінің ... ... ... ... ... Жеке ... соған орай өтпелі
кезеңнің бастапқы кезіндегі халықпен экономикалық тұрғыдан ойнаудың жаңа
ережелері ... - ... ... ... да, ... келіп
адамдардың пікірі мен нақты мінез- құлқы, іс-әрекеті арасындағы ... ... ... ... патерналистік күтуден одан әрі ілгерілеу
баяу жүреді һәм халықтың көпшілігі өздерінің жеке ... ... ... қызметімен байланыстырады. Адамның өзінің осы ... ... ... әлеуметтік ахуалдың кенет шиеленісіне алып
келуінің өзі табиғи нәрсе. Ал бұл өз ... ... ... ... ... түрлеріне тартылу сезімін тұтандырады. Осы орайда ... ... алуы және ... ... ... ... әсер ... бірқатар уақыт едәуір өрлеу үстінде өтеді. Қоғамдық санадағы
пессимистік көңіл-күй күйректік, қорқыныш сезімімен де ... ... ... ... көпірме бос сөзі мен экономикалық процеске көпе-көрінеу
орындалмайтын ... ... ... ... ... одан әрі
тұрақсыздандырып жіберуі әбден мүмкін. ... ... ... ... үзілуі билік органдарының өкілдік те, атқарушы да
буындарына ... ... алып ... ... ... үшін ішкі ... ... сондай-ақ АҚШ президентінің 1977 жылдан 1981 жылға ... ... ... ... де ... ... ... оның
пікірінше, Қазақстан үшін бәрінен бұрын ұлтаралык қақтығыстардың қатері
зор, себебі, республика ... ... ... табылады. Мұндай
қақтығыстардың бастау көзі этникалық астамшылық (эгоизм) бола ... деп ... бұл ... түрі мен сипаттамасы сан алуан,
бұл жерде ұлтшылдық көптеген зерттеушілер тарапынан ... бір ... ... ... атап айту жөн. Мысалы,
айталық, Жан-Жак Руссо барша ұлттық ... ... ... ... деп ... Әйткенмен, посткоммунистік елдердегі
ұлтшылдықтың қазіргі таңда ... ... ... ... ... ие ... отыр.
Отарланған мемлекетте тұратын ұлттар тәуелсіздік ала сала ұзақ жылдар
бойы кемшілікте болып келген ... ... ... да бір жолмен
білдіруге ұмтылады. Осынау талпыныс ... ... және ... ... ... ... жүз ... сәт аз емес. Ұлтшылдықтың
бейғақыли (иррациональды) табиғаты оны ... ... ... ... жолына сырғытады да, содан келіп ұлтаралық шиеленіс өршиді.
Өтпелі қоғамдарда жалпы ұлттық келісімді ... ... ... тән бейғақылилық сипаты салдарынан, әр ... ... басы ... ... ... көнбейтіндігінен тереңдей түседі.
Сөйтіп, солақай ұлтшылдықтың демократиялық консенсус мәдениетіне басы әсте
қосылмайды. Олай ... ... ... ойран жұртында көп
этникалық негізде дүниеге келген ... ... ... ... ... күні бұрқ етіп ... ... жатыр.
Қазақстандағы ұлтаралық кикілжіңдер әртүрлі ұлт өкілдерінің әлеуметтік
қажеттерді өтеу мақсатындағы бәсекесіне орай да шығып кетуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... кем ... басқалардың артықшылыққа ие жағдайы арандатып жіберуі де ... ... ... ... орталығы жүргізген
социологиялық зерттеулер мәліметіне қарағанда, ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалык факторлармен белгіленеді8.
Негізгі әлеуметтік топтар өкілдері ... өмір сүру ... ... ... ... да, ... төмен қазақтардың үлес салмағы
салыстырмалы түрде жоғары. Мұның өзі ... ... үлес ... көп ... ауылшаруашылық секторында орын алған әлеуметтік-
экономикалық ауыр ахуалдың көрінісі болып отыр. Бес жылдың (1991 ... ... ... ... ғана ... ... жұмыссыздар саны 106
еседен жоғары мөлшерге ... (1991 ж.- 1,6 мың ... 1996 ж. -170,8 ... ... шегі 1992 жылы ... - бұл жылы 1991 ... ол 20 ... ... ... ... ... жерлердегі
жүмыссыздықтың едәуір өсуі дәстүрлі мал ... ... ... ... ... деңгейі неғұрлым жоғары облыстарды
(8,6-дан ... ... ... ... Атырау, Оңтүстік Қазақстан және
Павлодар облыстары құрайды.
Қазақтардың нарық жағдайына баяу ... ... ... ... Ал республиканың түпкілікті халқының материалдық өмір сүру
деңгейі неғұрлым жоғары әлдебір ... ... ... қабақ көрсетпеуі
қазақтарға тән ... ... ... ... экономикалық реформалардың, осыған қоса-қабат әлеуметтік
сараланудың терендеуі Қазақстанда ұлтаралық қатынастарды ... ... ... ... ... ... Мәселен, айталық
қазақстандық демограф ... ... ... ... ... ... ұлтаралық кикілжіңдер орын алуы мүмкін 12 ықтимал аймақ
бар екендігін айтады.
Қазақстан стратегиялық зерттеулер ... ... ... және ... этникалық кикілжіңдер Қазақстан
Республикасының ұлттық қауіпсіздігіне, этникалық - ... ... ... ... ... көп ... ... Бірақ
басқа ғалымдардың топшылауынша, ұлтаралық ... ең ... ... туындауы ықтимал, себебі, этностардың
стратификациялық өрістегі белсенді әлеуметтік ... ... ... алатын орнымен, мәртебесімен, билігінің ... ... ... орай қазақ этносының елгезектігі мен әлеуметтік
кірпияздығы жоғарылай беруі мүмкін, ал мұның өзі, ... ... ... ... ұлттардың, ең алдымен орыс халқының әлеуметтік сезіміне
әсер етпей қоймайды. Сөйтіп, бүгінгі ... ең ... ... ... ... ... жою, барша ұлттық топтардың
дамуына қажет берік материалдық база жасау болып ... ал бұл ... елде ... ... түбегейлі сауығып кетуіне жол
ашады. Қазақстандық саясаттанушы А.Бижановтың ұлтаралық бөтенсу мен ұлттық
астамшылықты мынадай үш ... ... ... алады деуі тегін емес:
- экономикалық фактордағы қиындықтар;
- жұртшылықтың қорғалу дәрежесінің ... ... ... ... бой ... ... орнықтылығына алып баратын даңғыл жол
республика аумағын ... ... ... ... топтардың әлеуметтік-
экономикалық өмір сүру жағдайын жақсарту, экономикалық ахуалды тұрақтандыру
арқылы жүзеге аспақ. Мысалы, ... ... ... ... ... ұлтаралық шиеленістің шығуы көбінесе
экономикалық және саяси жүйелердің ... ... ... ... ... зәру мәселелерге байланысты". Яғни кикілжің туу
деңгейі әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... нарықтық экономикаға қарай ілгерілеу ... ... ... ... ... мысалы – Ақтөбе мемлекеттік университетінің
саясаттану және социология кафедрасы жүргізген ... ... ... ... ... тез ... тиіс өткір проблема деп
өндірістің құлдырауын (35%), төлемсіздік мәселесін (26%), ... және ... (15%) ... ... ... ... ... басым болып шығуы, ал одан да көбірек олардың "темірдей тәртіп"
орнатуға жол беру жөніндегі пікірлері ой саларлық. Айталық, ... ұлт ... сай ... ... ... ... орнауын
мақұлдайды, 53%-і ұлт мүддесі жолында өндіріс құрал жабдығына ... ... ... деп ... ал 60%-і өз ұлты үшін ... ... ... жеке меншік институтының енгізілуіне қарсы.
Жастар арасында кикілжің деңгейінің ... ... ... осы ... ... ... еді. Сұралған студенттердің 56%-інен астамы қарулы бой
көрсетулерге, (35%) –і ... ал 40% -і жиын – ... ... ... білдірген.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1. Н.Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. Алматы., 2003 ж.
2. Н.Ә. ... ... ... ... 2001 ж. 300 б.
3. Қ.Тоқаев. Қазақстан Республикасынынң ... ... 2002 ... ... ... 2006 ... ... Қазақстан. 2007 ақпан.
6. Егемен Қазақстан. 2006 қазан.
7. Қауіпсіздік. //Егемен Қазақстан//. 2006 ж.
8. Н.Ә. Назарбаев. Сындарлы он жыл. ... 2001 ж. 75 ... Н.Ә. ... ... ... Алматы., 1995 ж.
10. Н.Ә. Назарбаев. Тәуелсіздік белестері. Алматы., 2001 ж.
11. Егемен Қазақстан. 2007 ... ... ... 2005 ... ... ... 2006 ... Саясат журналы. 2005 ж.
15. Саясат журналы. 2006 ж.
16. Ақиқат журналы. 2004 ж.
17. Н.Ә. Назарбаев. Тарих толқыны. Алматы., 2003 ... ... ... 2002 ж.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоршаған ортаны ғарыштық қызметтің жағымсыз салдарынан халықаралық-құқықтық қорғау120 бет
НАТО құрылуы және қарым-қатынастары37 бет
Солтүстік атлантикакалық шарт ұйымы қызметінің халықаралық-құқықтық қырлары87 бет
Азаматтық қорғаныс күштерінің халық өмір қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі рөлі мен міндеттері. Бейбітшілік және соғыс кезіндегі төтенше жағдайлар6 бет
Бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыс40 бет
Бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар24 бет
Бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар жайлы22 бет
Бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар туралы ақпарат14 бет
Бейбітшілік уақытындағы төтенше жағдайдағы медициналық көмекті ұйымдастыру51 бет
Ислам - әлемдегі бейбIтшIлIктIң кепIлI13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь