1941-1945 жылдардағы ұлы отан соғысы жайлы

1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан Соғысы социалистік революцияның женісін, социалистік Отанды қорғау, прогресшіл адамзатты фашизм апатынан сақтау үшін совет халқының дүние жүзілік империализмінің екпінді күші - фашистік Германияға және оның одақтастарына (Венгрия, Италия, Румыния, Финляндия) қарсы жүргізген әділетті азаттық соғысы, 2-дүние жүзілік соғыстың (1939-1945) құрамдас бөлігі.
¥лы Отан соғысында қарама-қарсы екі қоғамдық жүйе - социализм мен капитализм, олардың идеологиясы бетпе-бет кездесті. Гитлер, оның сыбайластары фашистік соғыс машинасының күшімен совет елін, оның қоғамдық құрылысын құртуды мақсат етті. Фашизм Совет Одағын бөлшектеп, «Осландия» (Белорусия мен Прибалтика), «Московия» ( Россия) (Москва, Тула, Ленинград, Горкий, Вятка, Қазан, Уфа, Пермь) «Украина» (Украина, Россия, Волга өңірі, Воронеж), «Кавказ» (Армения, Азербайжан, Грузия, Солтүстік Кавказ) сияқты отар елдерді құруды жоспарлады. Сонымен қатар фашистер Советтік Азия жерінде «Түркістан», «Еділ-Орал» деген буржуазиялық қуыршақ мұсылман мемлекеттерін құруды көздеді. Фашистер Россияның кең-байтақ территориясын мекендейтін халықтар арасында алауыздық пен жік туғызуға тырысты. Совет мемлекетін құртып жіберу, онда отаршылық езгі орнату - Герман фашизмінің бүкіл дүние жүзін жаулап, үстемдік жүргізуге бағытталған стратегиялық жоспарының құрамдас бөлігі еді.
АҚШ-тың агрессияшыл топтары Германияның соғыс өнеркәсібін дамытуға ат салысты, агрессиялық жоспарларын қолдап қуаттады, фашизмді совет еліне қарсы соғысқа итермеледі. Міне, осындай дүние жүзілік империализмнің сыбайластық жағдайында Советтік Россияны күйрету жоспары жасалды. Гитлерлік Германия Совет мемлекетінің тәуелсіздігіне, оның халықтарының бостандығына қатерлі қауіп төндірді. Фашистік Германияның 3700 танк, 5000 самолет, 472600 зеңбірлік және минометтермен қаруланған 5.5 миллион әскері бар, 190 дивизиядан құрылған жойқын күші 1941 ж, 22-ші маусымда таңғы сағат 4-те Совет Одағымен
Қолданылған әдебиеттер:

1. Қазақстан тарихының дәрістер курсы. 2 кітап (Аманжолов Қ.Р., 2004 жыл, 84-100 бет.)
2. Қазақстан тарихы 10 класс. (Манаш Қозыбаев, Ілияс Қозыбаев, 183-186 бет) кесте.
3. Қазіргі заман тарихы 10 класс (Көкебаева Г.К., Салпынов Ж.И. 2003, 208-бет) кесте.
4. Тарих атласы СССР. 5 класс (Юрченко В.И., 1973 жыл, 12-13 бет.).
        
        Кіріспе
1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан Соғысы социалистік революцияның женісін,
социалистік ... ... ... ... ... ... ... үшін
совет халқының дүние жүзілік империализмінің ... күші - ... және оның ... ... Италия, Румыния, Финляндия)
қарсы жүргізген әділетті азаттық соғысы, 2-дүние жүзілік соғыстың (1939-
1945) құрамдас ... Отан ... ... екі ... жүйе - ... ... олардың идеологиясы бетпе-бет ... ... ... ... ... ... ... совет елін, оның қоғамдық
құрылысын құртуды мақсат етті. ... ... ... ... «Осландия»
(Белорусия мен Прибалтика), «Московия» ( Россия) (Москва, Тула, Ленинград,
Горкий, Вятка, Қазан, Уфа, ... ... ... ... Волга өңірі,
Воронеж), «Кавказ» (Армения, Азербайжан, Грузия, Солтүстік ... ... ... құруды жоспарлады. Сонымен қатар фашистер Советтік Азия
жерінде ... ... ... ... ... ... ... көздеді. Фашистер Россияның кең-байтақ территориясын
мекендейтін халықтар арасында алауыздық пен жік туғызуға ... ... ... ... онда ... езгі ... - Герман фашизмінің
бүкіл дүние жүзін ... ... ... ... ... құрамдас бөлігі еді.
АҚШ-тың агрессияшыл топтары Германияның соғыс өнеркәсібін дамытуға ... ... ... ... қуаттады, фашизмді совет еліне
қарсы соғысқа ... ... ... дүние жүзілік империализмнің
сыбайластық жағдайында Советтік Россияны күйрету жоспары жасалды. Гитлерлік
Германия Совет ... ... оның ... ... ... ... ... Германияның 3700 танк, 5000 самолет,
472600 зеңбірлік және минометтермен қаруланған 5.5 миллион әскері бар, ... ... ... күші 1941 ж, 22-ші ... ... ... 4-те
Совет Одағымен шабуыл жасау туралы шартты опасыздықпен бұзып, тұтқиылдан
шабуыл ... ... ... ... Ұлы Отан ... ... Ұлы Отан соғысына түбегейлі бетбұрыс жасаған
Сталинград-Курск шайқасында (1942 - 1943 ж.ж.).
Соғыстың екінші кезеңі (1942 жылдың қарашасы - 1943 ... ... ... ... дана ... ... негізінде Совет Қарулы
Күштері қару-жарақтың жаңа үлгілерімен жабдықталып, СССР-дің әскери резерві
кеңейе түсті. Совет ... ... ... ... ... жаңа ... әскери техниканы меңгерді. Тек қана 1942 жылы ... ... ... 24 мыңнан астам танк, 57 мыңға жуық зеңбірек және ... ... ... шығарылды. Совет тылы бүрынғысынан да ... ... ... мен оның ... 1942 жылдың қарашасында совет-герман
майданына барлық күштерін ... ... ... 6.2 млн ... 71 ... ... пен миномет, 6600 танк, 3500 самолет және 194 ... ... 1942 ... 19 ... - 1943 ... 2 ... екінші дүние
жүзілік соғыста түбегейлі ... ... ең ірі ... - ... ... түбіндегі қарсы шабуылы болды. Ол 330 мың ... ... ... 91 мың ... ... түсірумен аяқталды, гитлерлік
командованиенің Әскери доктринасы толығымен күйреді. Сталинград шайқасы
кезінде 2 неміс, 2 ... және 1 ... ... ... 1,5 ... көзі жойылды. Солтүстік Кавказ, Орталық Донда шабуыл операциялары
басталды. 1943 ... ... ... блокадасы бұзылды. Совет-герман
майданындағы шығындардың орнын толтыру ... 1943 ... ... мен оның одақтастарында жаппай мобилизация басталды. 1943 жылдың 5
шілде - 5 ... ... ... ... совет әскерлерінің тамаша
жеңісімен аяқталды. Бұл ... ... ... ... ... ... одан әрі ... түсті. Жаудың 30 дивизиясы (оның ішінде 7 танк
дивизиясы), 500 мың әскері талқандалды. ... және ... ... ... совет әскерлері әскери инициативаны біржолата ... ... 6 ... Киевті азат етті. Жау тылындағы партизандық күрес
күшейді. Бұл кезеңде СССР фашистік Германиядан ... және ... ... түсті. Азат етілген жерлерде халық шаруашылығы қалпына
келтіріле бастады. Совет қарулы ... ... ... ... ... Қарсыласу қозғалысы мен жау ... ... ... ... жұмысы өрістеді. СССР, АҚШ және Ұлыбритания мемлекеті басшыларының
соғыс қимылын бірлесіп жүргізу ... ... ... (1943 жылы ... - 1 желтоқсан) өтті.
Сталинград шайқасы - Ұлы Отан соғысының 1942 жылғы 17 шілдеден 1943
жылғы 2 ... ... ... ... соғыс тарихындағы ірі
шайқастардың бірі. Ол Совет Армиясының ... ... (17 ... - ... 1942) ... ... ... қарсы шабуылы ("Уран", 19-
30 қараша 1942), Котельников қорғанысы (12-23 желтоқсан 1942), ... ... ... ... сатурн", 16-31 желтоқсан 1942), Котельников қарсы
шабуылы (24-31 желтоқсан 1942) және ... ... ... топтасқан күшін
жоюды көздеген қарсы шабуыл ("Кольцо", 10 қаңтар - 2 ... ... ... ... Ұлы Отан ... мен ... ... дүние
жүзілік соғыстың барысында түбегейлі бетбұрыс жасауға шешуші үлес ... ... ірі ... ... ... жүзілік соғыстың көрнекті оқиғаларының ішінде оның барысы
мен нәтижесіне шешуші ықпал жасаған окиға ... ... ... ... ... жеңістің заңды ... ... ... ... ... ... қарай бұрды. Гитлерлік Германия
құрамаларына Францияны басып алу үшін 44 күн, ... мен ... ... үшін 19 күн ... болса, Сталинград шайқасы 200 күнге созылды және
онда фашистік Германияның тандаулы құрамалары жеңіліске ұшырап, тізе бүкті.
Европада екінші майданның ... ... ... гитлершілер
1942 жылдың жазында совет-герман майданының Оңтүстік қанатында ірі шабуылға
шықты.
Фанатик Гитлер Волганың төменгі алқабындағы өнеркәсіп орталығын басып
алу үшін, бұл ... 330 мың ... бар 22 ... және 160 жеке ... енетін 6 және 4-танк армияларын бағыттады. 1942 жылдың ... жау ... ... ... ... тарихта бұрып соңды болмаған ірі
әскери күш және техника жағынан ... ... ... ... ... ... 27, 387, 28, 29, ... дивизиясы мен 81-атты әскер дивизиясы, 152-атқыштар бригадасы
қатысты. 1942 ... 10 ... бір ғана ... майданында жалпы
қазақ жауынгерлерінің саны 8280 адам ... ... ... ... жатқан кезде ондағы қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... ССР Жоғарғы Советі
мен Халық Комиссарлары Советі 1942 жылы 9 қазанда үндеу ... ... ... - ... кілті. Сталинград түбіндегі қазақ
жауынгерлері орыс, украин, белорус, ... ... ... ... ... сияқты өзінің от басын, өз семьясын, өзінің туған Совет
жерін қорғайды. Қазақ ... өз ... ... өз ... өз
балаларының неміс баронының құлдарына айналуына жол бермейді", - ... ... ұрыс ... Қарсыбай Сыпатаев өзінің тамаша ерлігімен
көзге түсті.
Қарсыбай 61-атты әскер ... ... ... ... ... ... ... еді. Қарсыбай қызмет ететін батарея
Сталинградтың іргесіндегі "Красный Герой" ... ... ... ... ... Осы ... ол ... оқ жаудырып, жаудың
бір взводқа жуық ... ... ... Ал 1942 жылдың 26 караша күні
Арнутовск селосына таяу жерде бұл ... үш ... ... ... мен ... ... ... жасады. Осы бір сын сағатта
Қарсыбай асып-саспады. Алғашқы ... ... ... ... ... Бірақ дұшпанның басқа да танктері өршелене ілгері ұмтылып, оқ
жаудырумен болды. ... ... ... ... ... снарядтар жерді
сілікіндіріп жіберді. Ал Қарсыбайдың мергендікпен дәл атқан снаряды жаудың
жаяу әскерлерін танктерден бөліп тастады. Осы ... ... ... оның
зеңбірегінің үстіне төніп қалған еді. Қарсыбай снарядты көтеріп алып ... ... жата ... Жау ... қара ... көмілді.
СССР Жоғарғы Советі Президиумының 1943 ... 17 ... ... ... ... Сыпатаевқа (қаза тапқаннан кейін) Совет Одағының
Батыры ... ... ... ... ... ... ... оның жерлестеріне былай деп хат жазды:
"...Қарсыбай Сыпатаевтың батылдығы, ... және ... ... шайқас даласында жеңіс туындай болып көтерілді және оның ... ... ... ... ... мықты соққы берді. Біздің
жарқын ісіміз үшін ... қаза ... ... оның тамаша ерлігі совет
халқының жүрегінде мәңгі өмір сүреді. Өшпес өмір ... ... ... Бұл ... Қарсыбай Сыпатаевтың туған ауылы мен ... ... бірі оның ... ... қорғауда 1942 жылдың 19 ... күні ... ... әуе ... 21 ... ер жүрек ұшқыш Нүркен
Әбдіров капитан Н.Ф.Гастеллоның ерлігін қайталады. Ол ... ... ... танк колоннасының үстіне құлатты. Совет халқы Нүркен
ерлігін ... ... оған ... ... ... атағын берді. Нүркен ана
сүтін ақтап, туған елін, Отанын қорғады. Өмірді ... ... ... ... ... қазақстандық жауынгерлердің, басқа
бауырлас ұлттармен бірге жасаған қаһармандығы мен ... ... еді. ... ... жауынгер қыздар Мәлике Тоқтамысова,
Роза Момынова, Әсия Бекерова өздерінің ерлігімен ... ... ... күндерінде Мамай қорғаны Россияның басты ... ... Осы ... 140 күн мен түнге созылған ұрысқа бүкіл дүние жүзі
құлақ түрді. Совет Одағының Маршалы, екі ... ... ... ... ... ... ... былайша еске алады: "16 қыркүйектің
таңынан бастап Елиннің полкі 12-атқыштар дивизиясының бөлімшелерімен бірге
Мамай қорғанын жаудан ... ... одан арғы ... бөгеліп қалды, бетпе-
бет ұрыстар басталды. Анығырақ айтқанда, 1943 ... ... ... ... қанды шайқас болды. Мұнда жаудың көптеген танк және жаяу
әскер ... мен ... ... ал біздің дивизиялар ауырлығы
жағынан бұрын тарихта болып көрмеген қиян-кескі ... ... ... ... ... баратын авиобомбалар, калибрі 203 мм-лік ... ... ... ... ... ... сүңгілері мен
гранаталар іске қосылған қолма-қол айқас сол кездегі жағдайда күрестің
басты, неғұрлым оңтайлы және ... ... еді. ... ... ... ... кезінде де қап-қара болып жататын: артиллерияның отынан қар ... ... ... кететін.
Аты аңызға айналған Сталинградтағы "Павлов үйі" шын мәнінде берілмес
қамал болды. Осынау әйгілі үйді ... ... ... ... Мұрзаев та болды. Павловтың бастауымен шағын ғана топ 50 күн ... не ... ... ... ... ... бар осы ... тұрды. Гитлершілер "Павлов үйіне" каншама ... ... ... ... ... олар ... ғана қаһарман гарнизонның
сағын сындыра алмады. 24 адамы бар аз ғана жауынгерлермен ұрыс ... ... ... ... ... ... ... мұнда да сонша
әскерін құрбан етті. Нағыз ерлік деген осы емес пе! ... ... ... ... ... деген шексіз сүйіспеншіліктің
асқан үлгісін күллі әлемге паш етті. ... ... ... ... ... ... ... да қорқуды білмеді. Олардың әрқайсысының ойында "Біз
жеңеміз!" деген сенім бар еді. Сталинградты қорғаушылардың ... - ... ... ең ... және мақтаныш ететін ұлы ... ... ... ... ... ... күшейе берді. Қарашаның орта
кезінде неміс-фашист әскерлері Сталинград ... ... мың ... ... ... ... ... қорғанысқа көшуге мәжбүр болды.
Сол мезгілде неміс-фашист әскерлерінің, Кавказдағы шабуылы Кавказ жолының
етегінде және ... ... ... тоқталған еді. 1942 жылғы 19
қарашада Сталинград түбінде Қызыл Армияның қарсы шабуылы басталды.
Гитлер ... ... ... ... жеңіліске ұшыруы, оның
еуропалық тылын шайқалтты, Германияның соғыс қуатын және фашистік армияның
күші мен ... ... ... ... ... үкіметін терең
дағдарыс кезеңге әкеп ... ... ... ... соң ... халықаралық беделі артты. Гитлерге қарсы одақтастардың ... ... ... ... ... 1942 ... 19 қарашадан 1943
жылдың 2 ақпанына дейін созылды, осы ... ... мен ... бес ... ... Оның ішінде жаудың 32 дивизиясы, ... ... ... 29 және ... ... батырлары
Сталинградты қорғаушылардың қатарында өздерінің батырлығымен елімізді
сүйсіндірді. ... ... ... ұйымшылдығы, ерлігі,
тәртіптілігі үшін 29-атқыштар дивизиясы ... ... ... атаққа
ие болды. Бұл дивизияның жауынгерлері қазақ халқының "Өліспей беріспендер"
деген тапсырмасын адал ... ... ... ... ... ... ... армиясының 297-гренадер жаяу әскер
дивизиясының желігін басып, қабырғасын қаусатқан, ... тізе ... ... ... болды. 297-гренадер дивизиясының
командирі генерал Мориц фон Дреббер тізе бүгер алдында ... ... ... ... ... деп ... ... солдаттар мен
офицерлердің өміріне жауапты болғандығымнан, ең ... ... ... кеп мен ... ... ... бірге Қызыл Армияның 38-
дивизиясының командиріне тұтқынға берілуді ұйғардым. Дұшпан болса да, ... ... ... ... ... келе ... бұл ... ісін жақсы бағалауға тура келеді. Оған бас июіміз ... үшін ... яғни 1942 ... тамызынан бастап қоршалған
гитлершілерді талқандағанға дейін қазақстандық 38-дивизияның бір өзі жаудың
12 мыңнан астам ... мен ... ... ішінде 8 полковнигін, 2
генералын тұтқынға алды. 68 танкісін, 22 самолетін, 3 ... ... ... мен ... ... ... мен ... мыңнан
астам автомашинасын, үш мың автоматын, 800 пулеметын, жүздеген қару-жарақ
қоймаларын және басқа мүліктерін қолға түсірді. 15 ... ... ... ... 108 ... 5 ... жоқ қылды.
Сталинград шайқасындағы жауынгерлер мен командирлердің ерлігі,
батылдығы және тәртіптілігі үшін 1943 жылы 1 ... ... ... ... ... ... атақ берілді. Осы 73-гвардиялық атқыштар
дивизиясының 2882 адамы әр түрлі ордендермен, медальдармен ... ... полк ... ... ... ... Алмаев, батальон командирі
Досжан Әлімжанов, жауынгерлер ... ... ... ... және т.б.
ерліктің тамаша үлгілерін көрсетіп, Отан наградасына ие болды.
73-гвардиялық дивизия Сталинградтық дивизия деген құрметті ... ... ... ... Ғани Сейфуллинге генерал-майор атағы берілді.
1943 жылдың 6 ақпанында "Правда" газеті өзінің "Даңқты қазақ халқы
советтік Отан үшін ... ... бас ... ... ... және ... жауынгерлерінің майдандағы ерліктерін жоғары бағалады:
"Қазақтар майданда жауға қарсы жақсы ... ... ... ... ... майдан үшін жұмысты аянбай жақсы істейді. Қазақстан өз
жерінің барлық байлықтарымен, тауларының барлық асыл ... ... ... ... ... ... совет адамдарына жақын және қымбатты.
Біздің ел қазақ халқының турашыл, ашық, ер ... оның ... ... ... ... - деп ... жағалауында және Кавказ тауының ... ... ... кезінде фашистік блоктың армиялары бір миллионнан астам адамынан
айрылды. ... ... жау ... ең ... ... 300 ... адамы бар армиясын қоршап алып, біржола талқан-даумен аяқталды.
Волгоградтағы Мамаев қорғанында Сталинградты ... ... ... ... қазақ жауынгерлерінің есімі бар. Солардың
ішінде Нүркен Әбдіровтың ... ... ... ... ... 60 ... өтсе де Сталинград шайқасында қаза тапқан батырларды ... ... ... Мамаев қорғанындағы Мәңгі от жанып тұрған әскери даңқ
залы өте салтанатты және ... ... ... ... жалаулар,
оларға Мамаев қорғанында ... ... ... ... ерлікпен қаза тапқан мыңдаған совет жауынгерлерінің есімдері
алтын әріптермен жазылған.
Мамай қорғанының топырағы – қасиеітті ... Оның ... ... ... ... ... ... Бресте, Батыр қалаларда,
бүкіл еліміздегі, яғни Куриль аралдарынан Батыс ... ... ... ... киелі дүние ретінде әкелінген.
Сталинград шайқасы кезінде Қазақстанның Батыс аудандары ... ... ... ... Мұнда әскери қоймалар мен
госпитальдар, жөндеу ... ... ұзақ ... ... ... ... мем Жоғарғы Бас командованенің ... ... ... ... жүйесі салынды. Жау бұл
аудандарды, әсіресе, Шоңай, ... ... ... ... ... ... Совет Армиясының тарапынан 350 дивизия, 250-
ден астам полктер, жекелеген әскер ... ... ... ... ... 292-, 387-атқыштар дивизиялары мен 152-атқыштар
бригадасы, 81-атты әскер дивизиясы, 129-миномет полкі мен ... ... ... ... Сталинград шайқасының қорғаныс және қарсы шабуыл
ұрыстарында ерекше көзге ... 29- және ... ... 1943 жылы 1
наурызда 72-, ... ... ... құрылып, кейін осыған қосымша
Сталинград облыстық партия және ... ... ... ... ... құрметті атақ берілді. Рабоче-Крестьянская көшесінде
қорғаныс ұрыстарын жүргізген 116-атқыштар дивизиясындағы 565-атқыштар
полкінің ... ... ... ... еді. ... ... жуығы қаза
тапқанымен қорғаныс шебін жау ала ... Ұрыс ... соң ... ... ат ... ... ... заводы мен оның
солтүстік ... ... ... ... ... С.Грушевский, Б.Қарымбасв, Д.Солоха т.б. қазақстандықтар ... Ал аты ... ... ... ... үйінің гарнизонында Т.Мұрзаев
асқан ерлікпен ... Танк ... ... ... ... ... ... Ленин орденімен ... ... ... ... жау ... астына түскен қатардағы
жауынгер, минометші Қ.Сьшатаевқа, жанған самолетін жау ... ... ... ... ... ... ... атағы берілді.
Сталинград шайқасындағы жеңіске халықтардың тыл мен майдандағы шынайы
достығы ... ... ... - ... ... жеңіс.
Москва мен Сталинград түбінде ойсырай жеңілсе де ... және ... ... әлі де ұтылғанымыз жоқ деп ... Олар ... және ... ... ... үшін кек қайтарамыз деп
үміттенді. Стратегиялық инициативаны өз пайдаларына қарай өзгертуге ... ... ... ... ... 1943 ... жазғы,
жаңа үлкен шабуыл жасауға ниет қойғанды. Гитлершілдер Москва мен Сталинград
түбіндегі ... үшін ... ... "Аяз ... ... ... Жаз шыға ... болар деп дәмеленді.
1943 жылғы жазғы шабуылға вермахт командованиесі ... үміт ... мен оның ... ... ... иінді Қызыл Армияға соққы
беру үшін ең ... және ... ... ... деп ... Бұл ... жағынан немістің "Центр" армиясының әскерлері тұрды, ал ... "Юг" ... ... ... тұрды. Дүшпан иінді қиып тастап,
біздің Орталық және Воронеж майдандарымыздың қорғаныста тұрған ірі күштерін
талқандамақ болды. Бұл ... ... 1943 ... көктемнен басталды.
Бүкіл Германияда ер-азаматтардың барлығын армияға жаппай шақыру басталды.
17-ден 50-жасқа дейінгі ... ... ... ... ... сапқа
тұрғызылып, майданға аттандырылды. ... ... және ... ... ... ... ... ауыр "Тигр" және "Пантера"
танктері, ... ... ... ... "Фокке - Вульф 190А",
"Хеншель -129" тәрізді соғыс самолеттеріне де ... ... ... ... үлкен сенім артты.
Гитлерлік командование ... ... ... ... ... ... бере ... бұл үшін күшті де, қажетті
құралдарды да аямады. "Герман армиясы жинақтауға ... ... ... деп көрсетті гитлерлік генерал Эрфург, - "Цитадель" операциясын іске
асыруга жұмдырды". Бұған Еуропада ... ... да ... ... ... командование Франция мен Германиядан қосымша бірнеше
дивизияны ... ... мен ... ... алып ... авиациялық бес топ осында әкелінді. Шығыс майданындағы әскерлер
құрамы мейілінше толықтырылды. Операцияны жүзеге асыру үшін жау ... оның ... 16 танк және ... ... бір жерге
шоғырландырды. Оларда 900 мыңға жуық ... пен ... 10 ... ... пен миномет, 2700-дей танк және 2 мыңдай самолет болды. Сөйтіп,
бронетанкті және авиациялары ... зор күш ... 50 ... ... ... ... шайқас басталар алдында еліміздің әскери-саяси жағдайы
анағұрлым нығая ... еді. ... ... ... ... шаруашылығын
қайта құру 1942 жылдың орта шеніндегі толық аяқталды. ... ... ... көшірілген соң қалпына келтіріліп, қуаттылығын
бұрынғысынан да күшейте ... ... ... да ... сай ... ... өнімдері үздіксіз жөнелтіліп жатты. 1943
жылдың шілдесіне ... 9580 танк және ... ... әзір ... жалпы саны 1941 желтоқсанында 2495 қана болса, 1943 жылғы
шілдеде 8293-ке ... ... ... ... үдемелі әдіспен
шығарудың нәтижесінде, 1942 ... ... ... ... ... және ... ... мүмкіндік туды. 1943 жылы жазға таман
Совет Армиясы гитлершіл вермахтан адам ... 1,2 есе, ... ... 2 есе артып түсті.
1 шілдеде Гитлер "Цитадель" операциясының негізгі басшыларын шақырып
алып, шабуылды 5 ... ... ... ... ... Шабуыл жөніндегі
бұйрықта ол былай деп жазды: "Солдаттар! ... ... ... ... үлкен
шабуыл жасайсыздар, оның аяқталуы соғыс үшін шешуші маңыз алуы тиіс. Совет
Армиясына берілетін бүгінгі таңдағы соққы оларды түп ... ... ... ... барлаушылары гитлершілердің шабуылға әзірленуінің ... дер ... ашып қана ... ... ... ... ... соққы беретін бағыттарын да анықтап алды. ... ... ... да ... мүмкін болды. Вермахт генералдары біздің
майдан шебінің тылына ... 250-300 ... ... жерді алып жатқан жақсы
жабдықталған қорғанысымыздың бар екенін ойламаған да еді. Дұшпан ... ... ... жәнс Воронеж майдандарының әскерлері 9240 километр
болатын траншеялар мен қатынас жолдарын ... ... ... ... ... ... ... және
"Фердинандтардың" қосылғаны да бізге құпия емес еді. Сондықтан 5 шілде күні
таң сәріде, ... ... ... ... ... ... Орталық майдан әскерлері артиллериялық қарсы соққы берді. Жау шабуылын
өздері белгілеген мерзімінен 2 сағат кеш ... еді. Ең ауыр ... ... ... ... 12-13 ... басталды. Бұған дейін
стратегиялық маңызы бар екі ірі оқиға ... ... ... ... болып, Батыс және Брянск майдандарының сол қанатындағы әскерлер
дұшпанның Орел тобына қарсы шабуылға шықты. Екі ... ... жуық ... ... бұл ... ... жекпе-жегі деп атауға болады.
Біздің гвардияшыларымыз дұшпанды жақын жерден соғысуға мәжбүр ... ... ауыр ... ... ... ... Прохоровка түбіндегі
бір күнгі шайқастың ішінде гитлершілдер 400-ден астам ... ... ... ... ... ... да ... совет әскерлерінің
шабуылы басталды.
Совет Армиясы 600 шақырымға ... кең ... алға ... ... бара ... ... ... Орел және Белгород, 23 тамызда Харьков
қалалары жау ... азат ... ... иініндегі 50 күнге созылған
шайқас аяқталды. Совст ... Орел мен ... ... азат ... 1943
жылдың бесінші тамызында Москва аспанында Ұлы Отан соғысы күндеріндегі
алғашқы ... ... ... бері салют беру дәстүрге айналды. Курск пен
Белгород түбіндегі қантөгіс шайқастарда ... ... ... ... есін жия ... ... ... ол жолы жаудың өте ... және ... 30 ... ... 1500-дей танкін, 3500-
ден астам самолетті жоқ етті.
Курск түбіндегі шайқаста 73-гвардиялық дивизия Қазақстанның ... ... 1943 жылы 6 ... ұрыс қимылдарына көрсеткен ерлігі мен
батылдығы үшін 7-гвардиялық армияның командашысы генерал-лейтенант Шумилов
73-гвардиялық ... ... ... ... алғыс
жариялады. Белгород қаласының маңындағы ... ... ... ... ... наградасына ие болды. Қазақстанның 4 қаһарман
ұлына, оның ішінде 23 жасар капитан Ілиясовқа Совет ... ... ... атақ ... операциясының күйреуімен бірге фашистік билеп-төстеушілер
Совет ... ... ... соғыста ұтамыз деген үміттерінен біржола
айрылды. Курск шайқасында 5 майданның - ... ... ... Воронеж
және Дала майдандарының әскерлері қатысты. Олар өте ... ... ... ... ірі ... ... ... Совет
Одағының 1943 жылдың жазындағы жеңістері фашистік топтың ... ... ... ... ... әскерінің 1944 жылғы шабуылы.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Қазақстан тарихының дәрістер курсы. 2 кітап (Аманжолов Қ.Р., ... 84-100 ... ... ... 10 класс. (Манаш Қозыбаев, Ілияс Қозыбаев, 183-186
бет) кесте.
3. Қазіргі заман тарихы 10 класс (Көкебаева Г.К., Салпынов Ж.И. ... ... ... атласы СССР. 5 класс (Юрченко В.И., 1973 жыл, 12-13 бет.).
-----------------------
Ленинград пен ... ... ... ... ... әскерлері
шегініп, Ленинград қоршаудан толық босатылды.
Оңтүстік Бугтегі шабуылдар нәтижесінде Сол.Батыс Украина азат ... ... ... ... ... ... тамызға дейін неміс әскерлерінің Белорусияда тұрған
«Орталық» тобына қарсы шабуылдар жүргізілді.
Кеңес әскерлерінің Орталық және Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы шабуылы
Румыния
Болгария
Югославия
Польша
Венгрия
1944 ж. ... ... ... ... кірді.
Қыркүйекте Болгария бітім сұрады.
1944 ж. қыркүйек айында Кеңес ... ... ... ... ... ... Крайова Варшавада қарулы көтеріліс бастады.
1944 ж. күзінде ... ... ... ... Германияның әскерлерімен
қиян-кескі шайқастар бастады. Венгрия жері 1945 ... ... ... ... ... мен Румыния уақытша бітім жасады.
IV V
VI ... ... ... 1941 ж. 30 қыркүйекте Москваға шабуыл жасады.
2. Қазан айында Вязьма, Брянск қоршауға түсіп қалды.
Батыс және ... ... ... ... ... тек ... қаруы жаңа, әуеде немістер самолеті көп болды, ... 13-18 ... ... ... Малоярославец, Тарус ұрыс болды.
4. 15-16 қарашада Москваға жаңа ... ... ... ... және ... ... көмек.
1942 жыл ақпанда неміс әскері Москвадан 100-250 шегінді.
1942 ж. көкекте Кеңес әскері бәсендеді.
Себебі:
Күш, қару, жетпеді.
Мақсаты:
Әскерді қорғанысқа ... сол ... ... күш ... әуе, ... ... ... құрап алуға.
6. 1942 ж. 25 тамызда Сталинградқа ... ... ... құрды, күштер жіберілді, қорғаныс шептері салынды.
1942 ж. 19 қарашада Сталинград түбінде ... ... ... ... ... ... алу.
б) «Кіші Сатурн» қоршауға алынған неміс әскеріне батыстан оңтүстіктен
келетін көмектердің ... ... ... ... ... ... армиясын талқандау.
Міндеттерін іске асыру
Оңтүстік-Батыс майдан (қолбасшысы-Н.Вагутин)
Сталин майдан (қолбасшысы – А.Еременко)
Дон майдан (қолбасшысы – К.Рокоссовский)
1943 жыл 2 ... ... 1943 ж. 18 ... Ленинградты қоршауға алған герман әскерінің шебі
бұзылды.
8. 1943 жыл ... ... ... шабуыл жасалды.
Москва – 1942. 15-16 қараша-ақпан.
Сталин – 19 қараша – 1943 2 ақпан.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы5 бет
Қазақстан 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы дәурінде20 бет
Ұлы Отан соғысы жыдарында марапатталған қазақстандық Совет одағының батырлары9 бет
I сынып қазақ тілі оқулығын қатысымдық бағыт тұрғысынан тузу әдіс-тәсілдері38 бет
XIX ғ. ІІ-жартысындағы Қазақстан7 бет
Алакөлдің көпжылдық су деңгейі режимі43 бет
Бастауыш сынып оқулықтарының лексикалық қорын анықтау62 бет
Кеңестік дәуірдегі дамуына орыс тілінің тигізген әсері16 бет
Соғыстан кейінгі жылдары очерктерден құрастырылған жинақтар12 бет
Қазақстандағы 1921-1922 жылдардағы ашаршылық8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь