Қазақстанның су қоры

Қазақстан жерінде өзен, көл, мұздақтар мен жер асты суының таралуы және олардың деңгейлік ерекшеліктері ең алдымен климат факторына, жер бетіне түсетін жылу мен ылғалдың арақатынасына тәуелді. Су қорларының ішінде, әсіресе, өзен және көл ағындарының маңызы аса күшті. Бірақ көпшілік өзен-көлдердің деңгейлері үнемі күрт ауытқып отырады: кей жылдары су мөлшері қалыпты орташа деңгейден 2-4 есе артық болса, қуаң жылдары көптеген айдындар мүлдем құрғап қалады. Аридтік аймақта жайласқан Қазақстанның маңызды табиғи қорларының бірі – жер асты суы. Су қорлары кең байтақ аумақта біркелкі таралмаған.
Мұздық. Қазақстандағы жер беті ағын суының негізгі көзі – мұздықтар суы. Таулық өңірлерден жалпы ауданы 2033,3 км²-лік 2724 мұздық анықталды. (1985). Жалпы мұз басудың тең жартысына жуығы (1000 км²-ден астам Жетісу Алатауында (мұздық аум. 1369 км²-), қалғаны Іле мен Күнгей (610,7 км²), Теріскей (144,9 км²) Алатауларында, Алтай мен Сауыр жоталарында (106,2 км²), Қырғыз және Талас Алатауларында (101,5 км²). Қазақстан мұздықтарын 3 топқа жіктеуге болады: аңғарлық мұздықтар, беткейлік мұздықтар және денудациялық беткейлер мұздықтары (жұмыр, мүжіле тегістелген шыңдарда). Осылардың ішінде көбірек таралғандары (жалпы мұздықтардың 66%-ы) аңғарлық мұздықтар. Аңғарлық мұздықтардың көпшілігі Қазақстан табиғатын (әсіресе таулы өңірлерін) зерттеуге аса зор үлес қосқан ғалымдардың, әдебиет және мәдениет қайраткерлерінің есімдерімен аталған. Іле Алатауындағы Талғар массивімен байланысты күрделі аңғарлық Корженевский мұздығы – Қазақстандағы аса ірі мұздық болып саналады: ұз. 117 км. Ауд. 38,0 км², мұзының жалпы көлемі 6,32 км³. Аңғарларда және аңғарлық беткейлерде қалыптасқан мұздықтардың көпшілігінің қалыңдығы 50-100 м, ал таудың жоғары беткейлеріндегі мұздықтардікі 10-30 м.
Мұздықтардағы мұздың жалпы көл. 100 км³. Мұз басудың төменгі шекарасы мен фирн (мұзқар) сызығының (мұз шоғырының көбеюі кезіндегі жоғарғы және еріп азаюы кезіндегі төменгі бөліктері арасындағы шегі) абс. Биіктігі солтүстіктен-оңтүстікке және батыстан-шығысқа қарай арта түседі. Егер де Алтайда бұл көрсеткіші 2500-2800 м. болса, Тянь-Шань тауында
        
        Қазақстанның су қоры
Қазақстан жерінде өзен, көл, мұздақтар мен жер асты суының таралуы
және олардың ... ... ең ... ... факторына, жер
бетіне түсетін жылу мен ... ... ... Су ... ... өзен және көл ... ... аса күшті. Бірақ көпшілік
өзен-көлдердің деңгейлері үнемі күрт ... ... кей ... ... ... орташа деңгейден 2-4 есе артық болса, қуаң жылдары көптеген
айдындар мүлдем құрғап қалады. ... ... ... ... ... ... бірі – жер асты суы. Су ... кең ... ... ... ... жер беті ағын ... негізгі көзі – мұздықтар
суы. Таулық өңірлерден жалпы ауданы 2033,3 км²-лік 2724 ... ... ... мұз ... тең ... жуығы (1000 км²-ден астам Жетісу
Алатауында (мұздық аум. 1369 км²-), қалғаны Іле мен ... (610,7 ... (144,9 км²) ... Алтай мен Сауыр жоталарында (106,2
км²), Қырғыз және Талас Алатауларында (101,5 км²). Қазақстан ... ... ... ... ... ... беткейлік мұздықтар және
денудациялық беткейлер мұздықтары (жұмыр, мүжіле тегістелген ... ... ... ... ... мұздықтардың 66%-ы) аңғарлық
мұздықтар. Аңғарлық мұздықтардың көпшілігі Қазақстан табиғатын (әсіресе
таулы өңірлерін) зерттеуге аса зор үлес ... ... ... ... ... есімдерімен аталған. Іле Алатауындағы Талғар
массивімен байланысты күрделі аңғарлық Корженевский мұздығы – ... ірі ... ... ... ұз. 117 км. Ауд. 38,0 км², мұзының ... 6,32 км³. ... және ... беткейлерде қалыптасқан
мұздықтардың көпшілігінің ... 50-100 м, ал ... ... ... 10-30 ... ... ... көл. 100 км³. Мұз басудың төменгі шекарасы
мен фирн ... ... (мұз ... ... ... ... ... азаюы кезіндегі төменгі бөліктері арасындағы шегі) абс. Биіктігі
солтүстіктен-оңтүстікке және батыстан-шығысқа қарай арта ... Егер ... бұл ... ... м. ... Тянь-Шань тауында 3500-3800 м.
Бұның өзінде Оңтүстік беткейге қарағанда ... ... ... м. ... ... Қазақстан мұздықтары негізінен тым төмен
температуралы келеді. Әсіресе, мұздың үстіңгі 12-15 м ... қыс ... ... Жаз ... мұздың 1 метрге дейінгі беткі қабаты 0°С-қа
дейін ғана ... Мұз ... ... ... және ... ... ... түсуіне байланысты мұздықтар
жылына 50-70 м-ге дейін төмен ... баяу ... ... ... және булану процесінің) маусымы қалыпты жағдайларда 2-2,5 ... ... көп ... ... ... 1 м ... Мұздық суы –
тау өзендерінің толығу көзі. Әр тау ... ... ... ... 85%-ы, ... ... ... 35%-ы мұздық суының үлесіне
тиеді. Республика мұздықтары тартылуда. Кейбіреуінің ұз. Жылына 5-20 ... 1000 м², мұз қоры 0,05 – ... ... ... ... ... 20000 ... көп жылдық тоң белдемі қалыптасқан; оның төменгі ... 2000 м, ... 2300 м. ... ... 2800 м. және ... 3000 м-ге ... төмендейді.
Өзен. Қазақстан өзендерін ұзындығы бойынша топтасақ, онда
85 002 өзеннің ішінде 84 694-і ... (ұз. 100 ... ... 305-і орташа
(500 км-ге дейін) және 23-і ірі (500-1000 км-ден ... ... ... ... ... ... ... Жетісу және Іле
Алатаулары ылғалы мол ... ... ... ... (барлық өзендер
ұзындығы қосындысының осы ... ... ... басқа
өңірлергеқарағанда жоғары.0,4-1,8 км/км² шамасында. Шағын өзендердің көбі
Ұлытау, Шыңғыстау, Қарқаралы ... ... ... Қаратау,
Мұғалжар жоталарынан басталады. Арал және Каспий маңы шөлді өңірлерінде
өзен торының ... тым ... (0,03 ... ... ... ... ... Каспий, Арал теңіздерінің, Балқаш, Алакөл және Теңіз сияқты
көлдердің тұйық алаптарына жатады. Тек ... Есіл және ... ... ғана ... ... Кара т. ... ... Қазақстандағы ең суы
мол өзен – Ертіс. Оның республика жеріндегі ұз. 1700 км, ... ұз. 4248 ... ... ағыны 2 ірі су электр ст-ларымен ... ... ... Өзен суының біраз бөлігі Ертіс-Қарағанды каналы арқылы
Орт. Қазақстанға бұрылған. Ұзындығы жөнінен республикадағы екінші өзен ... ... ұз. 1400 км, ... ұз. 2219 км. Егін ... ... байланысты ағыны кейбір жылдары Арал теңізіне жетпей
тартылып қалады. Балқаш көлі алабындағы ірі өзен – ... ... ұз. 815 км. ... ұз. 1001 км). Оның ірі ... бірі Шілік
өзенінен бастап, Шамалған өзеніне дейін ұз. 200 км-ге жуық ... ... ... Батыс Қазақстан жерін негізінен Жайық өзені суландырады.
Ол республика жерінен тыс Оңт. Оралдан басталады. ... ұз. ... ... ұз. 2428 км. Ірі өзендер қатарына сонымен бірге Есіл, Тобыл,
Елек, Шу, ... ... ... ... ... ... Жем, т.б. өзендер
жатады. Бірақ бұлардың кейбіреуінің деңгейі жазда тым төмендеп, кейбіреуі
мүлдем тартылып ... ал ... қар ... ... ... ... ... жазда суы тартылып, жеке-жеке қарасуларға бөлініп
қалады. Біразы көктемгі қар суымен маусымдық көлдерге құйылып, ... ... ... ... ... ... 3 топқа бөлінеді: қар суынан
толығатын, мұздық суынан және аралас ... ... ... көктемде тасиды. Климат сипатына байланысты өзендердің көп жылдық
арын мөлшері де үнемі өзгеріп отырады. Жазық ... ... ... ... вариациялық коэфф. Негізінен 0,80-нен 1,20-ға дейін
жоғарылайды. Бұл шамадан тек тек Жайық өзенінің ағын өзгергіштігі кемірек
(0,58-0,80), ал ... ... ... ... ... Тау ... ағын ... ауытқуы онша болмайды, әсіресе Іле Алатауының солт.
Беткейінен ... ... ... ... Тау ... ... құрамына қарай гидрокарбонатты болады: ... ... ... ... 200-300 мг/л, деңгейі төмен түскенде 500-600 ... ... ... өңір ... суы сульфатты немесе хлорды топқа
жатады және олардың минералдығы су жинайтын алқаптың ауданына, жер ... ... ... климаттық жағдайына байланысты өзгеріп отырады.
Шөлейт және шөл белдемдердегі ... ... 100-200 ... ... 5000 ... ... (төм. ... артады.
Өзендердің лайлылығы жөнінен Қазақстанның жазық және таулы ... ... ... бар. ... жер ... және өзен ... ... байланысты мұндағы өзен суына қатты зат ағыны біршама ... ... 200 ... ... Борпылдақ жынысты өңірде ағатын
Батыс Қазақстан өзендерінің ... тым ... (500-700 ... ... ... ағыс ... ... қарай 50-100 г/м³-ге дейін
артады.
Көл. Қазақстан көлдерін ... ... ... онда жалпы 48
262 көл айдынының 45 248-і ... (ауд. 1 км ²-ге ... ... ... Ауд. 10 км ... ... ірі ірі ... саны 296, ал 100 км
²-ден астам аса ірі көлдер 21 (бұл 21 ... ... ... ... ... ... 60 %-ы ... Қазақстан аумағы бойынша көлдер
біркелкі таралмаған. ... ... ... ... ... ... кейбір өңірде жиі орналасып, біртұтас көлдер жүйесін құрайды. Солт.
Қазақстанда жалпы ауд. 15 623 км ² ... 21 580 көл ... ... Орт.
Және Оңт. Қазақстанда жалпы ауд. 4658 км ² болатын 17 554 көл ғана ... ... 100 км ... көл ... болса, бұл көрсеткіш Орт. Және
Оңт. ... ... ... 0,23 және 0,53 км ²-ге ... ... ... ... болуы жөнінен тектоник. және экзогендік ... ... және Арал ... ... ... ... ... т.б. ірі көлдер тектоник. қазаншұқырларда қалыптасқан. Экзогендік
көлдерге Сілетітеңіз, Теке, Жалаулы, Қызылқақ, Үлкен Қараой, т.б. ... дала және дала ... ... бай. ... ... ... абс. Биіктіктері 100 м-ден 3500 м-ге дейінгі борпылдақ ... ... ... ... су ... ... ... 10-нан 320 км-ге дейін, ал шөлейт және шөл ... ... ... ... Қазақстан көлдері шарасында 190 км³ су жиналған. Көктемде
көлдер деңгейі 0,2 м-ден 6 м-ге ... ... су ... ... ... 0,2 м-ден 6 м-ге дейін ... ... ... қарай
сіңу және булану мөлшерінің артуына байланысты көлдердің деңгейлері ... ал ... ... ... Төм. ... ... айларында
байқалады. Көпшілік көлдер деңгейінің орташа жылдық ауытқу амплитудасы 1 м
шамасында. Ағынсыз ... су ... ... ... дерлік булануға
кетеді. Көлдердің су балансдағы жалпы кірістің 10-90 %-ы жер беті ... %-ы ... ... ... ... жыныстар үстінде
қалыптасқан көлдер баланстары кірісінің 40%-ы жер асты суы ... Көл ... хим. ... ... ... пен ... құрамының
әртүрлілігімен және тұрақсыздығымен сипатталады. Тұз концентрациясының
маусымдық және көп ... ... көл суы ... ... тығыз
байланысты. Республика көлдері су көлемінің 87 %-дан ... ... ... Теңіз көлдері т.б.), ал қалғаны карбонатты немесе хлорды
келеді.
Теңіз. Қазақстанның батыс және оңтүстік – батыс жағын, ... ... су ...... және Арал теңіздері шайып жатыр. Кспий теңізі ... ... 4-8 м), орта (780 м-ге ... және ... ... м-ден астам) бөліктерге ажыратылады. Арал теңізінің шарасы Тұран
тақтасының төмен ... ... ... ... ... ... (к. ... теңізі және Арал теңізі).
Жер асты суы. Алаптағы не кендегі су сыйыстырушы жыныстардың сипатына
байланысты – жарықшақтық, жарықшақтық-қабаттық және қабаттық ... ... ... ... ... ... су ... қыратты және ұсақ шоқылы
аймақтарда кеңінен ... ... ... ... шөгінді, метаморфтық
жыныстардың жер бетіне жуық ... ... (30-50 м-ге ... қалыптасады. Бұлар жер бетіне көбіне минералд. Төмен ... су ... ... ... ... түрінде ұшырайды. Тектоник.
жарылыстар менжарылу тегі әртүрлі жыныстардың жапсарларын бойлай қуалаған
бұлақтар мен тайыз ұңғымалардың су ... 5-7, ... 10-15 ... ... жер асты ... ... таулы бөлігіндегі,
Мұғалжардағы, Сарыарқадағы, Оңт. және ... ... ... ... палеозой мен төм. мезозойдың әлсіз цементтелген
терригендік және карбонаттық жыныстарының ... ... ... ... ... ... не тайыз ұңғымалармен (су шығымы 5 ... ... ... Карстық құбылыс молынан дамыған әктасты қабаттардағы
бұлақтардың су шығымы кейде 10-35 л/с-ке жетеді. Жезқазған – ... ... ... ... ... ... т.б.) кен қазбалары мен
ұңғамаларға жарықшақтық-қабаттық су көп ... ... ... су көп ... ... және ... молаюдың қолайлы жағдайларында едәуір су ... ... ... 860 мың км² аумағына 800 м³/с немесе 25 ... ... ... сулардың жиналатыны анықталды. Оның 16 ... ... және ... ... ... 9 км³/жыл мөлшері
Сарыарқа мен батыс Қазақстанның биік ... ... ... Қабаттық жер
асты сулары ... ... ... баяу цементелген және
цементелмеген антропогеннен палеозойға дейінгі терригендік және карбонаттық
жыныстардың қат-қабаттарынан орын ... ... су ... ... өзен ... ... метрге, биіктеу өңірлерде 0,5-1,5 км-
ге, Шу, Сарысу, Арал маңы, Сырдария, Маңғыстау - ... ... ... ... ... 10-23 ... жетеді. Сулы жыныстардың жоғарғы
қабаттарында арынсыз грунт сулары, төменіректе арыны жоғары артезиан ... Тұщы және ... ... өзен ... ... ... су айырықтық құмдық түзілімдерде және срнымен бірге Каспий
ойпатының шығыс бөлігіндегі, Солт. Арал, Ортаңғы Маңғыстау, ... ... Іле, ... маңы ойпаттарындағы бор шөгінділерінде, пермь-триас,
юра,палеоген-неоген шөгінділері жиылғанжекелеген телімдерінде бірнеше метр
тереңдіктен 500-1000м. (Іле, ... 2700 м-ге ... ... 50-55 г/л ... ... ... Шу-Сарысу, Теңіз-Қорғалжын,
Торғай қолатының орт. Төм. горизонттарында, Маңғыстау мен Үстірттің ... ... ... ... тараған. Жалпы қабаттық қоры 570 м³/с
немесе 18 км³/ жыл. Жылда табиғи жолмен жаңарып (орны қайта толып) ... ... 43 ... тең. Осы ... ... жер асты ... болатын әлуеттік (потенциалдық) қоры 53 км³/жылға жетеді. Мұның
16 км³/жылдайы барланған. (2000). Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... маңы артезиан алабы,Қаратау артезиан
алабы, Қызылқұм артезиан алабы, ... ... ... ... ... ... Қазақстан артезиан алабы, Сырдария артезиан алабы, Торғай
артезиан алабы,Ұлытау артезиан алабы, т.б. жер асты ... ірі ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халық Ағарту Комиссариаты қоры құжаттарының Қазақстанның мәдени даму тарихындағы деректік маңызы51 бет
Қазақстанның алтын қоры картасын құрастыру20 бет
Қазақстанның биржа қорының қалыптасуы мен дамуы13 бет
Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қорының жалпы сипаттамасы және миссиясы10 бет
Қазақстанның жер қоры және ауыл шаруашылық саласындағы жерлерді игеру9 бет
Қазақстанның табиғи қорықтары32 бет
Қазақстанның қорықтары5 бет
Қазақстанның қызыл кітабына енгізілген жануарлар мен қорықтар тізімі11 бет
Қазақстанның өсімдіктері мен жануарлар дүниесі. Жануарлар ресурстарын қорғау шаралары. Қорықтар15 бет
Депозиттерге кепілдік беру қоры43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь