Философия пәні

1. Философия пәні мен ерекшеліктері 2
2.Философияның негізгі мәселесінің екі жағын көрсету: 4
онтологиялық және гносеологиялық 4
2.1 БОЛМЫС МӘСЕЛЕСІН ҚАРАСТЫРАТЫН ФИЛОСОФИЯЛЫҚ БӨЛІМ. ОНТОЛОГИЯ 5
2.2 Таным философиясы 7
Біздің эрамызға дейінгі VII-VI ғасырларда Үндістанда, Қытайда, Ежелгі Грецияда пайда бола отырып, кейінгі ғасырлардың қоғамдық санасының тұрақты формасы ретінде танылды. Философтардың ой-көзқарастары негізінде дүниетанымдық мәселелер алға қойылып, оларға жауап ізделді. Мұндай мәселелерді түсіндіру адамдар үшін өмірдің маңызды мағынасы, негізгі мәні болып табылады.
Күнделікті практикалық өмірдің барысында әрбір адам философиялық мәселелермен соқтығысады. «Философия» термині грек тілінен аударғанда «филео - махаббат, құштарлық; софия – даналық» деген мағынаны білдіреді. Терминнің шығу тегін грек ойшылдары Пифагор, Сократ есімдерімен байланыстырады. Осыдан кейін «ғылымдардың ғылымы» ретінде саналатын философиядан тарихи түрде әртүрлі білім салалары бөлініп шығады: астрономия, математика, механика, физика, медицина және т.б. Француз философы О.Конт философия өз дамуында 3 сатыдан өтеді дейді. Олар-теологиялық,(theos-грек сөзі,-Құдай), метафизикалық (meta phisika-грек сөзі,-табиғаттан кейін, болмыстың алғашқы құдіретті бастамалары жөніндегі ілім) және позитивистік. Соңғы сатысында философия тек қана жалпы ғылым және таным методтары (method-грек сөзі,-әдіс) жөніндегі пәнге айналмақ. Көне гректе бұл білімге философия деген атақ берілген. Сонымен қатар, философияның өз табиғатына тән сұрақтары пайда бола бастайды. Олар- Дүниенің негізінде не жатыр? Адам-ол кім? Ақиқат, ізгілік,әсемдік дегенімз не? т.с.с сұрақтар.Аристотель бүкіл философияны үлкен 3 бөлікке бөлді: ол теоретикалық философия (ой өрісінен шығады), практикалық (адамның өмірдегі жүріс-тұрысы мен іс-әрекетін зерттейді) және көркемөнерлік(шығармашьшықгы зерттейді). Аристотель өз заманының ғұлама ғалымы ретінде ғылымның жеке мәселелерімен де айналысты, мысалы жануарлардың дене құрылысы, я болмаса, риторика т.с.с. (гһеіогіке — грек сөзі, әсем сөйлеу өнері). Бірақ бұл ғылым салаларын ол кісі философиядан бөлек ажыратып қараган жоқ. Философияның пәні Дүние мен адам арасындағы жүйедегі шегіне жеткен ең жалпы байланыстар мен қатынастар жиынтығын құрайды. Орта ғасырларда дінге, діни сезімге басым орын берілгенімен, философия пәні жөніндегі Көне Замандағы қалыптасқан көзқарас сол күйінде қала берді. Алайда бұл жағдай дүниеге Жаңа дәуір келе өзгере бастайды.
Философияның негізгі мәселесінің болуы туралы Фридрих Энгельс өзінің «Людвиг Фейербах және неміс классикалық философиясының соны» деген еңбегінде көрсетті. Ф. Энгельстің пікірінше философияның негізгі мәселесінің екі жағы бар: онтологиялық және гнесеологиялық. Онтология дегеніміз – болмыс, яғни бұнда дүние, мән туралы айтылады. Онтологияда не пайда болды: материя немесе идея, болмыс немесе сана, рух немесе табиғат мәселесі қарастырылады. Ал гносеология-таным, мұнда дүниені тануға бола ма, болмай ма деген мәселе қарастырылады. Философия адам санасының мазмұны мен табиғаты туралы мәселені зерттейді. Сана дүние туралы ой, бейне мен ол ойдан тысқары тұрған әлем арасындағы қатынас арқылы
        
        Мазмұны
1. Философия пәні мен ерекшеліктері 2
2.Философияның негізгі мәселесінің екі жағын көрсету: 4
онтологиялық және ... ... ... ... ... БӨЛІМ. ОНТОЛОГИЯ 5
2.2 Таным философиясы 7
1. Философия пәні мен ... ... ... VII-VI ... ... Қытайда, Ежелгі Грецияда пайда бола отырып, кейінгі ғасырлардың ... ... ... формасы ретінде танылды. Философтардың ой-көзқарастары негізінде дүниетанымдық ... алға ... ... ... ... ... ... түсіндіру адамдар үшін өмірдің маңызды мағынасы, негізгі мәні болып табылады. ... ... ... ... әрбір адам философиялық мәселелермен соқтығысады. термині грек тілінен аударғанда деген мағынаны ... ... шығу ... грек ... ... Сократ есімдерімен байланыстырады. Осыдан кейін ретінде саналатын философиядан тарихи түрде әртүрлі білім салалары бөлініп шығады: астрономия, математика, механика, ... ... және т.б. ... ... О.Конт философия өз дамуында 3 сатыдан өтеді дейді. Олар-теологиялық,(theos-грек сөзі,-Құдай), ... (meta ... ... кейін, болмыстың алғашқы құдіретті бастамалары жөніндегі ілім) және позитивистік. Соңғы сатысында философия тек қана жалпы ғылым және ... ... ... ... ... пәнге айналмақ. Көне гректе бұл білімге философия деген атақ берілген. Сонымен қатар, философияның өз табиғатына тән ... ... бола ... ... ... ... не ... Адам-ол кім? Ақиқат, ізгілік,әсемдік дегенімз не? т.с.с сұрақтар.Аристотель бүкіл философияны үлкен 3 бөлікке бөлді: ол ... ... (ой ... ... практикалық (адамның өмірдегі жүріс-тұрысы мен іс-әрекетін зерттейді) және көркемөнерлік(шығармашьшықгы зерттейді). Аристотель өз заманының ғұлама ғалымы ретінде ғылымның жеке ... де ... ... ... дене ... я болмаса, риторика т.с.с. (гһеіогіке -- грек сөзі, әсем ... ... ... бұл ... ... ол кісі ... ... ажыратып қараган жоқ. Философияның пәні Дүние мен адам арасындағы жүйедегі шегіне жеткен ең жалпы ... мен ... ... ... Орта ... ... діни сезімге басым орын берілгенімен, философия пәні жөніндегі Көне Замандағы қалыптасқан көзқарас сол күйінде қала берді. Алайда бұл ... ... Жаңа ... келе өзгере бастайды.
Философияның негізгі мәселесінің болуы туралы Фридрих Энгельс өзінің ... ... ... Ф. ... ... философияның негізгі мәселесінің екі жағы бар: онтологиялық және гнесеологиялық. Онтология дегеніміз - ... яғни ... ... мән ... ... ... не пайда болды: материя немесе идея, болмыс немесе сана, рух немесе табиғат мәселесі қарастырылады. Ал гносеология-таным, мұнда дүниені ... бола ма, ... ма ... ... ... Философия адам санасының мазмұны мен табиғаты туралы мәселені зерттейді. Сана дүние туралы ой, бейне мен ол ... ... ... әлем ... ... ... ... алынып, карастырылады. Басқаша айтқанда, философ өз ойлауының жемісін өзінен тысқары тұрған тәуелсіз дүниемен салыстырады. Осы бағытта ол ақиқат пен ... ... мен ... ... ... мен ол ... қиял пікірдің ара жігін ажыратудың қажеттілігін және маңызын түсінеді.
Философия таным процесінде ненің дәлелді, дұрыстығын және керісінше, ненің дәлелсіз, қателігін көрсететін ... ... ... ойланудың жалпы танымдық мәселелерімен шұғылданады.
2.Философияның негізгі ... екі ... ... және ... ... дүниенi танудың алғашқы формалары-дүниенi сезiну және дүниенi қабылдау - эмоционалды-сезiмдiк сфералармен, түйсiктермен байланысты болады. Әрбiр адам жастайынан дүниенi танып бiле ... ... мен ... ... ... ... ... және пессимистiк көзқарастар дүниенi сезiнумен байланысты, ал сол сезiмдер негiзiнде қалыптасқан образдар мен бейнелер мыс. белгiлi бiр өткен немесе ... ... өмiр ... ... ... қабылдау болып табылады). Дүниенi сезiну мен қабылдау адам өмiрiнде маңызды орын алады, бiрақ құбылыстар мен процестердiн терен мәнiң,олардын себептерi мен ... ... ... ... Ондай мүмкiндiк тек дүниетаным негiзiнде қалыптасады. Адам заттар мен құбылыстар жайында бiлiмдер жинақтай отырып, ... неге ... ... тууы мен өлiмiнiң, бақыты мен қайғы - қасiретiнiң себебi неде деген мың-сан сұрақтар қойып,оларға жауап iздейдi.Бұл сұрақтарға адам ... ... ... байланысты, арнаулы немесе жалпы бiлiм дәрежесiне орай,әр түрлi өзара әнгiмелесудiң әсерiмен және ... ... ... мен ... ... ... ... қарай жауап бере отырып,өзiнiң жеке өмiрлiк философиясын,өз дүниетанымын құрастырыды. Дүниениетаным дегенiмiз ... ... ... ... принциптерi мен әрекеттерi, бiлiмi мен сенiмi,ой-пiкiрлерi мен құндылықтарының синтезi, жинтығы. ... ... мен ... ... ... ... дүниенiң өзгерiсi мен дамуы туралы кең көлемдi көзқарас, ой-пiкiрге айналады (дүниетаным дүниеге көзқарсқа айналады). Дүниедегi ... орны ... және ... ... мақсат-мүдделерi туралы,өзiнiң өмiрлiк ұстанымы мен iс-әрекетi туралы ойлана ... адам ... бiр ... ... Дүниеге көзқарас дегенiмiз-айнала қоршаған орта, бүкiл әлем, тұтас дүние туралы, ондағы адамның орны, тiршiлiктiң мән-мағынасы туралы көзқарастардың пiкiрлер мен ... ... ... ... ... Оның ... ... сенiмдер мен нанымдар, құндылықтар мен ережелер; эмоционалды-ерiктiк компонентер кiредi.
Философияның негізгі мәселесінің болуы ... ... ... ... деген еңбегінде көрсетті. Ф. Энгельстің пікірінше философияның негізгі мәселесінің екі жағы бар: онтологиялық және ... ... ... - ... яғни бұнда дүние, мән туралы айтылады. Онтологияда не пайда болды: материя немесе идея, болмыс немесе сана, рух немесе ... ... ... Ал гносеология-таным, мұнда дүниені тануға бола ма, болмай ма деген мәселе қарастырылады. Философияның онтологиялық жағы ... және ... деп ... ... - ... ... объект, тән пайда болды деген философиялық бағытты айтады. Идеализм - алғашқыда ... ... рух, жан ... ... ... философиялық бағыт. Ал идеализ өз ішінен объективті және субъективті мәселелерді ... ... ... ... ... негізі деп адам санасынан тыс жалпы рухани идеяны құдай деп білетіндер. Субъективті жағы ... жеке ... ... ... ... ... гностиктер деп атаса, дүниені тануға болмайтындарды агностиктер деп атайды. Гносеологияда ... және ... ... бар. ... - ... тәжірибемен тану, ал рационализм - білімді ... ... ... ... ... ... ... ОНТОЛОГИЯ
Онтология грек тілінен аударғанда онтос - болмыс, логос - ілім яғни ... ... ілім ... ... ... - ... ... кең мағыналы, терең ауқымды философиялық ұғым. Әр ... өмір ... ... бұл ... көбінесе жүйелі философиялық толғаныстардың бастапқы негізі деп ... Осы ... ... де болмыс туралы бұл көзқарас өз мәнін сақтап ... ... ... ... ... ... үшін ең алдымен адамзаттың шынайы өмірінде қандай түбегейлі орын алатынын ұғыну қажет.
Онтология терминін алғаш енгізген (1613) ... ... ... пен ... Бұл философтардың пікірінше Онтология адамның шынайы дүниемен байланысын түйсікпен емес материалды болмыстан бөлек тұратын ақыл-парасат, абстракциялық рух арқылы таниды. Олар ... ... ... ... ... субстанция, кеңістік пен уақыт, т.б.) негізі мен ... ... ... ... ... себебін, дамуын түсіндіретін бірден-бір ғылым деп санады. Онтология - ... ... ... ... ... бар ма? ... ... бар ма, әлде біз олардың бар екеніне тек сенеміз бе? ... ... ... ... не? Осы ... ... ... бөлімі қарастырады. Адамның дүниеге қатынасының негізінде қандай құндылық жатса да, оның бастамасы - болмыс. Мәнділік жөнінде айтқанда не ... ... да ... болу жолы ... ... оның ... құрайды дегенбіз. Болу жолдары және сан алуан құндылықтар - бәрі де ең ... ... ... ... Онда ... ... не ... Бұл сұраққа оның барлық формаларының мазмұнын ашу арқыл ғана жауап ... ... ... ұғымы- қоршаған әлемдi философиялық тұрғыдан танып бiлуде ең ежелгi, негiзгi және ең маңызды категориялардың бiрi. Болмыс түсiнiгiнiң арғы ... ... "бар ... деген мағынаның жатқаның аңғартуға болады. Бұл түсiнiк адамның айнала қоршаған ортаны бiртұтас (онда адам да, ... ... мен ... да өз ... ... әлем есебiнде танып-бiлуге ұмтылуынан туындаған. Болмыс туралы ой ... ... ... ... ... бар" ... ... түiндермен шектелмейдi. Себебi дәл осы арада дүниенiң "өткенi мен ертеңi ... бар ... ... ... де, барлық жерде бар емес пе?" деген сұрақтар заңды түрде туындайды. Бұл сұраққа бiр ... ... ... ... ... ... деп ... Екiншiлерi- дүние бар және бола бередi, бiрақ қеңiстiкте де, уақытта да бастамасы мен ақыры бар деп ... ... ... ... ... өмiр ... тұрақтылығы мен өткiншiлiгi туралы пiкiрлердiн өзара қарама-қайшы болуына әкелдi: 1) ... ... Элей ... ... ... ... ... от және жер деп есептедi, ең бiрiншi болып болмыс пен сана арақатынасын талқылады, ... ... деп ... ... ... ... пен ... қарсы қойды. Болмыс - бар болу, өмiр сүру, одан басқа ештеңе жоқ. Ол ... ... ... ... ... Ал,жоқ болу-болмыссыздық, ол нақты емес, иллюзиялы, сондықтан да оны айтып-түсiнуге де, тануға да болмайды. 2) ... ... ... (Эфес қаласының тұрғыны, стихиалық материалист, диалектиканың негiзiн қалаушы, бәрiнiн бастамасы от дедi, оның бәре ... ... ... ... деп атады, "күрестi" барлық қарама-қарсылықтардың атасы,"Табиғат туралы"-фрагменттер)- керiсiнше, болмыстын ... ... оның ... және үздiксiз дамуда болуы дедi. "Бiр өзенге екi рет кiруге ... "Бәрi де ... бәрi де ... деп ... iрақ ... ... мән мен ... оны заттардың басты өмiр сүруi, нақты әлемнiң бар болу жағдайы деп түсiндi. Мұны, "заттық" онтология деп айтуға болады.
3) ... ... ... ... ... өмiр ... өзгермейтiн сана тектес рухани идеялар дүниесi. Идеялар- заттар мен құбылыстардың түп негiзi, ... ... ... олар ... объективтi, материалды емес, кеңiстiк пен уақытқа тәуелсiз. ... ... ... ... ... тек ... ... танылады. Әр сезiмдiк заттың мақсаты- идея, әр зат сол идеяның қалпы, моделi. Ал заттар өткiншi, пайда болады, тозады, ... яғни ... ... ... бар ... ... дүниесiнiң күңгүрт бейнесi. Діни дүниетаным үстемдік еткен ортағасырлық философияның өзегі - ... ... ... ... ... да, ... де тысқары тұр. Ол бүкіл әлемді, табиғатты, дамды жаратушы. Неміс классикалық философияның аса ірі өкілі Г. Гегель шынайы болмыс - деп ... Ол ... ... жалғастыра отырып, болмыс мәселесіне бъективті идеализм тұрғысымен келгенімен, ең бастысы, болмыс ұғымына диалектикалық ... ... даму ... ... Л. ... ... ... болмыс - табиғат, ол табиғаттың ғажап туындысы әрі жетістігі - адам деп ... К. ... пен Ф. ... ... ... мен ... ... отырып, қоғам мен оның тарихын танып-білудің жаңа сипаттағы ғылыми методологиясын ұсынды. Олар философияға деп ... жаңа ... ... Адам ... ... бөлінеді: адам тікелей жанды, нақты кісі ретінде өмір сүреді. Оның үстінде адамның өмір сүруінің табиғи алғышарты - оның ... өмір ... ... ... ең ... .
Болмыс- объективтi (материалды социо-табиғи дүние) және субъективтi (адамның психикалық күйлерi, оның санасы, оның ... ... ... ... ... - бар ... өмiр ... бәрi-бәрi.
Басқаша айтқанда болмыс- еш себебі жоқ таза тіршілік. Болмыс- өзi өзiнiң себебі. Болмыс-нақтылық. Болмыс ұғымы арқылы дүниенiң бар ... ... оны ... ... ... тән, ... бiрiктiретiн неғұрлым ортақ, жалпы әлемдiк байланысты табамыз.
2.2 Таным философиясы
1. Таным теориясы немесе гносеология философияның алғашқы даму кезендерiнен келе ... (гр. ... ... iлiм). ... ... ... ... табиғатың, бiлiмнiң шындыққа қатынасын, оның мәдениет және қатынастар - байланыстар жүйесiнде алатын орының, даму ... ... ... және ... ... ... бiлiмдерге жету заңдылықтары мен әдiс-тәсiлдерiн қарастырады.
Одан кейiн, кең тараған эпистемология термины пайда болады (гр.episteme-бiлiм, logos-iлiм). Бұл терминмен әдеттей ғылыми ... ... ... ... заманының батысеуропаның философиясында танымды "субъект-объект" арақатынасы негiзiнде қарастырып келе жатыр. Таным субъектiсi деп ... ... ... ... ... ... ... жасаушы және оны бағалаушыны айтады, мұнда жеке индивид, ұжым, әлеуметтiк топ, жалпы қоғам жатады.
Таным ... деп бiз ... ... ... неге ... соны айтамыз. Танымның объектiсiне материалдық және рухани құбылыстар, сондай-ақ субъектiнiң өзi де кiредi. Танымның субъектiсi мен объектiсi бiр-бiрiнiң себебi ... ... ... ... ... жоқ, ... ... де болуы мүмкiн емес. Таным процесiнде субъект және ... ... ... ... ... Таным объектiсiн таңдауының өзi субъектiнiң болуын қажет етедi. Ал бұл ... ... ... мiнезiмен және оның рухани қажеттiлiктерiмен айқындалады: бiреуге өнер туындысы эстетикалық сезiмдер объектiсi болса, екiншiсiне ол өнертанымдық анализ жасау ... ... ... ... ... саласында объектiмен субъектiнiң арасында басқада "делдал"(посреднтчество) қызметiн атқаратың әр-түрлi құралдар мен техникалық құрылымдар байқалады. Мысалы, атомдық физика саласында, микробиология және т.б. бiлiм ... ... ... таза ... қасиеттерiне, өзiнен-өзi өмiр сүретiнге жатпайды, өйткенi олар әр-түрлi құралдардың ықпалымен алыңған болғандықтан , ... ... ... ... Және ... өзiнiң табиғаты жағынан әлеуметтiлiкке негiзделгендiк тен, ол да таза болмай, қоғамның даму денгейiмен байланысты болады. Сондықтан да, ... ... ... ... ... ... индивидуалды субъект және оған қарсы тұрған объектi емес, керiсiнше қоғамдық жүйелер дамуы мен ... және ... ... ... ... ... ... философтар әр түрлi пiкiрде болды. Себептiлiк тұғырнама (Гоббс, Локк т.б.)- таным екi табиғи жүйелердiң арақатынасының нәтижесi деп түсiнiп, ал бiлiм ... ... ... ... ... ... ... белсендi де физикалық әсерiнiң нәтижесiнде қалыптасады. Әрекеттiлiк тұғырнама (Выготский, Копнин, Лекторский т.б.)- әлеуметтiк таным теориясынның бейнесi ретiнде түсiнуде ... ... ... ... ... дәне объект арақатынасы деп қарастырылады, бiрақ субъектiнiң белсендiлiгi, әлеуметтiкмәдени ортаға тәуелдi қалыптасатың адамның қабiлетi деп түсiну. Философияның негізгі мәселесінің ... ... ... және ... ... байланысы бар. Гнотицизм өкілдері (әдетте,материалистер) былай ойлайды; Дүниені тануға болады: Танымның мүмкіндігі шексіз; Агностиктер(әдетте, идеалистер)қарама-қарсы пікірде; Дүниені ... ... ... ... адам ... тынымдықмүмкіндігімен шектелген.
Гностицизм (көне грекше: γνωστικός) -- білім, ілім) - христиан дініндегі догматтар мен ... ... ... ... діни ... ... ... табылатын діни философиялық ағым. Гностицизмнің шығуына Рим империясының шығыс елдерін өзіне қаратып, ... ... және ... ... қалыптасуы себепші болды. Гностицизмнің мистикалық ілімі бойынша адам аян беру арқылы білімге жетіп, сол арқылы жанның жай ... ... ... яғни ... ... ... ... құтылады деп аскетизмді уағыздайды Классикалық неміс ... ... ... ... зор ықпал етті. Ол онтологиялық және гносеологиялық мәселелерді, яғни болмыс, мән, таным және өзге де философиялық мәселелерді ... ... ... жете зерттеп, дамытты. Алайда, XIX ғасырдың екінші жартысынан бастап, классикалық философия дәстүрі әртүрлі сынға ұшырап, екі жарым мың ... ... бар ... мән мен таным мәселесінің орнына , жеке адам, құбылыс, психологиялық және т.б. ... ... ... ... Осы дәуірде классикалық неміс философиясын, әсіесе гегельдік философияны сынаудың екі бағыты көзге түсті:
, материалистік философия өкілдері - Л.Фейербах, ... ... ... , ... ... ... неогегельшілдік философиялық мектептер пайда бола бастады:
■ Неокантшылдық мектептер. Марбург мектебі - ... ... ... ... ... ... Бұл мектеп - Герман Коген (1842 - 1918), Пауль Наторп (1854 - 1924), Кассирер (1874 - 1945), Ганс ... (1852 - ... ... ... - Канттың әлеуметтік философиясы мәселелерімен айналысты. Өкілдері - В. Виндельбанд (1848 - 1915), Генрих Риккерт (1863 - 1936);
■Неогегельшілдер - ... ... ... ... (1862 ... ... философияның негізінен екі бағытта кең тарады: иррационализм және ;
Тарихтың барысында бірін-бірі ауыстырып, оз ара күреспен тартысқан ... сан ... ... қарамастан, ағылшын философиясына материалистік дәстүр ежелден тән. деген-ді Маркс. Ағылшын философиясына бүкіл дүниені рационалистік тұрғыдан ... гөрі ... ... бай жеке ... ... ... ... индуктивтік, аналитикалық бағыт тән. Сонымен бірге бұл философия табиғат тану білімінің дамуымен тығыз байланысты (бұл жөніндө Ньютон мен ... ... ... да ... Р. Бэкон, Дунс Скот жөне У. Оккам сияқты орта ... омір ... аса ірі ... ... ілімдері арасында елеулі, айырмашылықтар бола тұра, олар католиктік догматикаға ... ... 17 ғ-да ... философиясының, өсіресе материализмнің дамуы елдің экономика, саяси-әлсуметтік өмірінің жаппай орлеуімен және бурж. революциямен байланысты болды. Бұл ... ... ұлы ... Ф. ... ... және Локк басқа елдердегі философияға да зор ықпалын тигізді. Ағылшын материализмі мен жаңа дәуірдегі тәжірибеге сүйенген ғылымның негізін ... Ф. ... ... ... (гр. а - ... шығару, ал gnostos - білім) - дүниені танып-білу мүмкіндігін теріске шығаратын ілім. Терминді алғаш ағылшын жаратылыс ... ... ... ... ... ... мәні ... және гносеологиялық мәселелерді қарастырумен ғана анықталып, шектелмейді. Әлемді философиялық тұрғыдан қараған кезде танып-білудің қандай әдіс қолданылатындығын естен шығармауымыз керек. Егер ... ... ... болсақ, бір-біріне қарама-қарсы екі ойлау әдісі-диалектика мен метафизикалық әдістерін аңғарамыз.
Агностицизмнің көрнекті өкілі Иммануил Кант ... ... ... адам санасы,парасаты зор мүмкіндікке ие, біраұ,бұл мүмкіндіктердің өзіндік шегі, шекарасы бар. Адам санасының танымдық мүмкіндіктерінің шеттілігі мен шектілігінен ... ... шеше ... ... ... қайшылықтар(антимоноиялар) туындайды, мысалы:
-Құдайдың бар екенін дәлелдеуге болмайды,дәл сол сияқты;
-Құдайдың жоқ екенін де дәлелдеуге болмайды.
Канттың ... ... ... ... мәселелерін жаңаша қойды және жаңаша шешті. Ең алдымен ол таным процесінін аумағын, шекарасын анықтады: бұл-субъект пен объектің ара - ... ... ... Субъект және объект жөнінде Кантқа дейінгі таным теориясында әңгіме болмады: таным процесінде қайдағы бір абстракты адам ... бір ... ... қалай болса солай тануға тырысады. Кантқа дейін тіпті философияда субъект жоғалып кетті. Субъекті философияға енгізген Кант және оның ... И.Г. ... ... Адам мен ... ... қарым-қатынасында бұрынғы түсінік бойынша, белсенді рөлді сыртқы дүниедегі құбылыстар атқарады деп есептелді. Адам санасы, адам () ... ... ... қабылдаушы ғана. Сыртқы дүниенің (Кант ілімінде ) әсерімен адам ол ... ... ала ... Объектпен қарым-қатынас жасап, объект субъектіге әсер еткенше адам санасында ешқандай ... жоқ (). Кант осы ... ... ... Оның ... объект субъектіге тәуелді: объекті анықтайтын, объект ретінде қарастыратын субъект. Субъект ... ... ... ... деп атап ... ... ... жай пайымдау, бейнелеу емес, белсенді әрекет. Сананың, ойлаудың, танымның, субъектің белсенділігі, жасампаздығы жөніндегі идея, ... ... ... ... Адам кез ... ... тани ... өзіне қажет, өзін қызықтырған объектіні ғана таниды. Кант философияда алғаш рет практика жөнінде мәселе қойып, ... ... іс ... ... ... ... ... болып табылатынын болжап білді. Таным процесін жай бейнелеу деп тану ... ... ... Кант мына жәйтты естерімізге салып отыр: таным процесінде субъект объектіні сырттан жай бақылап қоймайды, оның ішкі ... ... ... ... ... және ... ... жаңаша қарастырды. Таным субъекті - өзімен өзі өмір сүретін, дара адам, аралдағы ... ... Ол - ... адамдармен әр алуан қарым-қатынаста болатын, әлеуметтік ортада тәрбиеленіп жетілген қоғам өкілі; таным субъекті ... ... ... ... ... ... ... ғылымына, біліміне, техникасына арқа сүйеді.
Таным процесінде, ғылымда, философияда қоғам алға тартқан мәселелер қойылып, шешімін табады. Таным объектін де Кант ... ... бұл - ... ... реалдылық емес, онымен субъект қарым-қатынас жасай алмайды. Объективтік дүние - шексіз. Таным ... сол ... ... бір ... бөлшегі (фрагменті) ғана. Сондықтан философиядағы дәстүрлі мәселе: ... ... - ... қойылған мәселе. Ол жөніндегі әдеттегі түсінікте: деген тұжырым - абстракты. Дәұрысында - - деген сұраққа: - - деп ... беру ... ... ... дүниенің танылатынына күмән келтірмейді, бірақ дүние шексіз болғандықтан, ол ешкашан да бұратала танылмайды. Канттың кезінде де, одан ... де ... деп ... ... ұстанымын түсінбеуден туған. Кант таным процесіне нақты, тарихи тұрғыдан карауды талап етеді. Формальды тұрғыдан деген пікір агностицизмді білдіреді. Бірақ ... ... ... ... ... дүниенің шексіздігін, ал субъект пен объектің тарихи, нақты кұбылыстар ... ... ... объективтік реалдылық ретіндегі шексіз дүние мен белгілі бір кезеңде таным объектіне айналған нақты дүниені (құбылыстарды) ажыратады. Алғашқысын деп ... ол ... ... ... нақты түсінік жоқ, біз онымен қарым-қатынасқа енген жоқпыз. Сондықтан ол дүние танылмайды. Ал объект - бұл , ... ... біз ... ... ... Объект, сөз жоқ, ерте ме, кеш пе танылады. та, дейді Ленин, бүгін танылмағанмен кейін ... ... ... ... ... осындай сұрақтарға жауап ретінде Кант мынаны ескертеді: таным объектері үнемі өзгеріп, күрделеніп отырады, жаңа объектер пайда ... ... қай ... де әлі ... объектіне айналмаған, сондықтан танылмаған болады.Кант философияда тұңғыш рет таным ерекшелігі жөніндегі мәселені қойды. ... ... ... кіріспестен бұрын, дейді Кант, , , , деген сияқты мәселелерді шешіп алу керек. Таным процесімен барлық ғылымдар ... ... ... ... шешу тек ... ғана қолынан келеді. Өйткені, философияны таным нәтижесі ғана қызықтырмайды, сол ... яғни ... ... ... ... ... жол да ... Философияның гносеологиялық тұжырымдары басқа ғылымдар үшін методологиялық нұсқау болып табылады. Сонымен, философия, Канттың ойынша, нақты таным процесінен тыс, оған дейін ... ... ... ... алуы ... ... бұл ... кейін Гегель келеке кылады: - дейді. Гегель сөзінің де жаны бар: суда ... ... үшін суға түсу ... ... рет ... шығу керек. Сол сияқты танымның мәні, мүмкіндігі таным процесінде ғана анықталады деді.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Философия тарихы" пәнінен тест сүрақтары5 бет
Философия пәні және дүниеге көзқарас15 бет
Философия пәні және оның қоғамдық міндеттері8 бет
Философия пәні және оның қызметі6 бет
Философия пәні мен қызметі173 бет
Философия пәнінен сұрақтар мен жауаптар13 бет
Философия пәнінен тест сұрақтар14 бет
Философия, оның пәнi және қоғамдағы ролi7 бет
Философия, оның пәні, қызметтері және зерттеу объектісі13 бет
Философия: пәні мен функциясы16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь