Көз аурулары және көзге арналған жаттығулар

1. Көз туралы түсінік
2. Көз аурулары
3. Көздің көруін әлсірететін жағдайлар:
• Темекі тарту
• Компьютер алдында отыру
• Теледидар алдында
• Тазалыққа көңіл бөлмеу
• Дәрілерді бет алды пайдалану
4. Көз гигиенасы
5. Көздің шаршағанын басуға арналған кешенді жаттығулар
6. Көз массажы
Офтальмология (грек. ophthalmos – көз және logos – ілім) – көз аурулары, оларды анықтау, емдеу әдістері және олардан сақтану шараларын зерттейтін ілім; клиникалық медицинаның бір саласы. Қазақстанда көз ауруларын зерттеу 20 ғ-дың 20-жылдарында басталды. Республикадағы офтальмология мәселелеріне арналған жүйелі зерттеулер 1933 ж. Алматы қ-нда Өлкелік практик. офтальмология ғыл.-зерт. ин-ты ашылғаннан кейін басталды. Осы ин-т негізінде құрылған Қазақ көз аурулары ғыл.-зерт. ин-ты республикада бұл салада жүргізілетін ғыл.-зерт. жұмыстарын үйлестіріп отырады. 1934 ж. Алматы мемл. медицина ин-ты, 1964 ж. Алматы дәрігерлер білімін жетілдіру ин-тының құрамында көз аурулары кафедрасы ашылды. “Қазақстанның офтальмологиялық очеркі” атты алғашқы ғыл. жинақ жарық көрді (1934). Республикада басыр (трахома) мәселелеріне айрықша назар аударылып, осы дерттен айығып кету жолдары іздестіріліп, соның нәтижесінде қазір елімізде бұл ауру толығымен жойылды. Зақымданған көзді, көзге шыққан ісіктерді, суқараңғыны, миопияны, қитарлықты түзету, іштен туа біткен көз бұршағының ағаруын сылып тастауды хирург. жолмен емдеу әдістері жетілдірілді. Көз ішіндегі бөгде заттың тұрған жерін рентген сәулесімен анықтап, оны көзден алып тастаудың, көз алмасын алғаннан кейін орнына қозғалмалы бөлшек жасап салудың, жасанды көз дайындаудың жаңа тәсілдері анықталды. Көздің мүйізгек қабығын Филатов әдісімен ауыстырып салу күнделікті дәрігерлік жұмыста пайдаланылатын болды. Ауыр өнеркәсіп салаларында жұмыс жасайтын жұмысшылардың көздерін офтальмоэргономик. әдістермен зерттеу, фосформен уланудың салдарынан болатын көз ауруларының клиник. және электрфизиол. ерекшеліктерін анықтау зерттеліп, оларды алдын ала болжау мәселелері жолға қойылды. Қазақстанда О. саласының дамуына үлкен үлес қосқан ғалымдар: О.А. Дудинов, И.Н. Шевелов, І.Жалмұхамедов, Г.Тілегенова, К.Көшеров, Т.Тілеуова,Е.Мәмбетов, Б.Сүлеева, т.б.
Көру талдағышы ең жақсы дамыған құрылым. Оның қызметі нәтижесінде организм қоршаған ортаны бағдарлап, айналасындағы заттардың түсін, пішінін, көлемін және оларға дейінгі ара қашықтықты ажыратады. Эволюциялық даму барысында көру мүшесі жарық пен түсті ажыратуға бейімделген. Адам мен сүт қоректі жануарларда ол дамудың ең жоғары деңгейіне жеткен.
Көру талдағышының негізгі мүшесі — көз алмасы. Ол бас сүйектің аддынғы жағындағы екі ойықта — көз шарасында, орналасқан. Көру мүшесі оптикалық, фоторецепциялық жүйелерден және қосымша қорғағыш аппараттан құралады.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық Университеті
Факультет: Экономика
Кафедра: Экономика
Тақырыбы: «Көз аурулары және көзге арналған жаттығулар».
Орындаған: __________________
Тексерген: ... - ... Көз ... ... Көз ... ... көруін әлсірететін жағдайлар:
• Темекі тарту
• Компьютер алдында отыру
• Теледидар алдында
• Тазалыққа көңіл ... ... бет алды ... Көз ... Көздің шаршағанын басуға арналған кешенді жаттығулар
6. Көз массажы
Офтальмология (грек. ophthalmos – көз және logos – ілім) – ... ... ... емдеу әдістері және олардан сақтану шараларын
зерттейтін ілім; ... ... бір ... ... 20 ... 20-жылдарында басталды. Республикадағы
офтальмология мәселелеріне арналған ... ... 1933 ... ... офтальмология ғыл.-зерт. ин-ты ашылғаннан кейін басталды.
Осы ин-т ... ... ... көз ... ғыл.-зерт. ин-ты
республикада бұл салада жүргізілетін ғыл.-зерт. жұмыстарын үйлестіріп
отырады. 1934 ж. ... ... ... ... 1964 ж. ... ... жетілдіру ин-тының құрамында көз ... ... ... офтальмологиялық очеркі” атты алғашқы ғыл. жинақ жарық көрді
(1934). Республикада ... ... ... ... ... ... дерттен айығып кету жолдары іздестіріліп, соның нәтижесінде қазір
елімізде бұл ауру ... ... ... көзді, көзге шыққан
ісіктерді, суқараңғыны, миопияны, қитарлықты түзету, іштен туа біткен көз
бұршағының ағаруын ... ... ... жолмен емдеу әдістері
жетілдірілді. Көз ішіндегі бөгде ... ... ... ... ... оны көзден алып тастаудың, көз ... ... ... орнына
қозғалмалы бөлшек жасап салудың, жасанды көз дайындаудың жаңа тәсілдері
анықталды. Көздің мүйізгек ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын болды. Ауыр ... ... ... ... ... офтальмоэргономик.
әдістермен зерттеу, фосформен уланудың салдарынан болатын көз ауруларының
клиник. және ... ... ... ... ... ... болжау мәселелері жолға қойылды. Қазақстанда О. саласының дамуына үлкен
үлес ... ... ... ... талдағышы ең жақсы дамыған құрылым. Оның қызметі нәтижесінде организм
қоршаған ортаны ... ... ... ... пішінін, көлемін
және оларға дейінгі ара қашықтықты ажыратады. Эволюциялық даму ... ... ... пен ... ... ... Адам мен сүт қоректі
жануарларда ол дамудың ең жоғары деңгейіне жеткен.
Көру талдағышының негізгі мүшесі — көз ... Ол бас ... ... екі ... — көз шарасында, орналасқан. Көру ... ... ... және ... ... аппараттан құралады.
Көз алмасы (лат. bulbus oculi Bulbus — алма, oculus — көз) —
пішіні шар тәрізді, алдыңғы бетінен артқы жағына қарай сәл қысыңқы келген
көру ... ... ... ... ... ... ... ортаңғы — тамырлы қабықтан және ішкі — торлы
қабықтан құралған. Фиброзды қабық мөлдір қасаң қабыққа және ақ қабыққа
бөлінеді.
Тамырлы қабық ... ... ... қабықтан, кірпікті денеден және
өзіндік тамырлы қабықтан тұрады. Торлы қабықпигментті эпителиймен
қапталған, үш қабатта орналасқан нейроциттер қатарынан түзілген жүйке
ұлпасы. Оның бірінші қабатын жарық пен ... ... ... ... ... ... қабатын биполярлы (қос өсінділі)
нейроциттер, үшінші қабатын мультиполярлы (көп ... ... ... ... нейроциттер аксондары көз алмасы мен
аралық миды жалғастырып, көру талдағышының өтгізгіш жолын құрайтын көру
жүйкесін (ми жүйкесінің II жұбы) түзеді. Көз ... ... ...... ... ... және ... қуыстарындағы
көз сұйықтығы (шылауық) және шыны тәрізді дене құрайды.[2]
Көз алмасы шар пішінді құрылым. Онын ... ... ... ... ... ... полюсі, ал артқы жағын — артқы полюсі деп ... ... көз ... үш қабықпен қапталған. Ең сыртқы фибриозды қабық — ақ
қабық, ортаңғы -тамырлы қабық, және ішкі — ... ... ... ... ... ... ... деп атайды. Ол түссіз,
мелдір, ... ... ... ... үқсас келеді. Қасаң қабық ... ... ... ... сыңцырылып өткізіледі. Осы фиброзды қабықтың
артқы бөлігін ақ қабық деп ... Ақ ... көз ... ... ... көру ... ... қаптап, нерв қабын түзеді.
Ақ қабықты астарлай тамырлы қабық орналасады. Бұл ... ... кан ... орын ... ... ... ... қабықты
астарлай орналасқан алдыңғы бөлігін нурлы қабық деп атайды. Көздің түсі ... ... ... ... ... болады. Нұрлы
қабықтың ортасында ... деп ... ... ... Ол арқылы жарық
сәулесі көздің ішіне өтіп, торлы қабыққа ... ... ... сақиналы
және сәулелі бағытта орналасқан ет талшыктары болады. ... ... көз ... ... ... еттер жиырылғанда — ол кеңейеді.
Осының нәтижесінде көз алмасының ішіне ... ... ... шоғыры
кебейіп, не азайып отырады да, көз ... ... ... — көз
адаптациясы жүреді.
Қарашықтық артында екі беті дөңес линза пішінді мөлдір дене -көз ... Ол ... ... жүқа ... ... ... белдеміне
циннов байламы бекиді. Бұл байлам тамырлы қабықтың құрылымы — ... ... ... ... ... нәтижесінде көз бүршағының
пішіні өзғеріп, ол не қабысыл, не дөңестеліп отырады. Қасаң қабық пен ... ... ... ... ... камерасы, ал қарашық пен көз
бүршағы арасындағы қуысты — көздің артқы камерасы деп атайды. Бұл ... ...... ... Көз ... көз бұршағының артында
жатқан қуысын шыны тәрізді дене деп ... ... ... ... зат ... ... Аталған құрылымдар — қасаң қабық, шылауық, көз
бұршағы және шыны ... дене — ... ... ... сындырушы жүйесі
деп аталады. Оптикалық жүйе, ... көз ... ... ... ... ... ... — аккомодация үрдісін қамтамасыз
етеді.
Торлы қабықта жарық сезгіш ...... мен ... ... оны ... ... ... фоторецепциялық, бөлім деп
атайды.
Торлы қабықтың құрылымы өте ... ол 10 ... ... ... ... жанасатын сыртқы қабатын пигментті жасушалар түзеді. Бұл жасушалар
қүрамында жарықтың шағылысуына мүмкіндік бермейтін ... ... ... ... тым ... жарық түссе, пигмент ... ... ... ... ... таяқшалар мен сауытшаларды күшті
жарықтан калқалайды.
Түнгі ... ... ... ... ... ... ... ерекше кристалдан, немесе талшықтан құралған
жарықты кері шағылыстыратын ... ... ... кері ... ... ... түнгі жануарлар көзі жарқырап тұрады. Осыдан
фоторецепторларға тікелей түскен сәуле ғана ... ... ... де ... ... қараңғыда жарықты сезіну мүмкіндігі артады. ... ... ... ... ... көзі ... тұрады. Бұл
көздің түбінде, ... ... ... ... шағылдырғыш жарғақтың
(тапетум) болуына байланысты. Аталған жарғақ күміс кристалдар ... ... да, ... ... жарықты кері шағылыстырады.
Торлы қабықтың келесі ... ... мен ... ... ... көру аппараты, олар күшті жарқыраған жарықпен ... ал ... ... көру ... олар ... ... әсерімен тітіркенеді. Таяқшалардың жалпы саны 130 млн.,
сауытшалар саны 9 млн. Үй ... ... ... ... көп ... ... ортаңғы бөлімінде сауытшалар, ал шет жағында таяқшалар
көбірек шоғырланады. ... екі ... — ішкі жөне ... ... ... ... қабатқа жақын орналасқан буында жарыққа сезімтал
көру ... ... ал ішкі ... ... қуат ... ... ядро мен митохондриялар орналасады. Фоторецепторлар буындары ... ... ... Бұл мембрана арқылы 16-18 жіңішке жіпшелерден
— фибриллалардан, құралған шоғыр өтеді. Ішкі ... ... ... ... қозу ... ... ... қос өрісті
(биполярлы) жасушаларға беріледі.
Қос өрісті жасушалар туйінді (ганглиозды) жасушалармен жалғасады. ... ... көру ... ... ... қос ... жасушалар
көптеген таяқшалармен байланысады. Әр бір сауытша тек бір ғана қос ... ... ... соған ғана береді. Демек, қатар жатқан
таяқшалардан шыққан сигналдар ... ... ... ... ... ... ... талдағышының өткізгіш жолын көру жүйкесі құрайды. Бұл жүйке ... ... имек дене ... төрт ... ... ... ... Ал соңғы құрылымдар нейрондарының ... ... ми ... шарлары қыртысының шүйде бөлігіне орналасқан көру
талдағышының орталығына беріледі.
Жарық сезгіш жасушаларда қозу үрдісі ... ... ... ... ... ... ... родопсин, ал сауытшаларда — йодопсин
деген заттар болады. Родопсин мен йодопсин белок ... ... ... ... ... ... ретинен (А дәрумендерінің альдегиді)
және опсин белогына ыдырайды да, өзінің ... ... ... ... сары
түске айналады, артынан түссізденіп кетеді. Қараңғыда ретинолдың ... ... ... ... ... ... ... Ретинол
жетіспеген жағдайда бұл реакция тежеліп, қараңқыға ... ... ... ... байқалады.
Көру рецепторлары аталған пигменттерінің фотохимиялық ... ... Көру ... ... ... ... ... торлы
қабық рецепторларын тітіркендіріп, көру жүйесінде импульстер пайда болады.
Құрылымы жағынан йодопсин родопсинге ... ол ... мен ... ... ... ... үш турлі болады, сондықтан
сауытшалар әр түрлі ұзындықтағы ... ... ... ... ... ... жасушалар болып жіктеледі. Осы үш түрлі сауьггшалардың ... ... ... ... түрлі рең түйсігі пайда болады.
Егер көзге ұзын ... ... әсер ... онда тек осы толқынды
қабылдайтын сауытшалар ... ... түс ... ... ... ... ... екінші түрі қозса — жасыл түс түйсігі, ал ... ...... түс түйсігі туындайды. Аралық түстер осы үш түрлі
сауытшалардың әр түрлі деңгейде қозуының нәтижесінде пайда болады. ... сары түс ... ... ... күшті, жасыл сауытшалар жеткілікті
деңгейде, ал күлгін сауьггшалар әлсіз деңгейде тітіркенгенде пайда болады.
Ал осы үш ... ... ... ... ... — ақ түс қабылданады.
оларды әр түрлі қашықтықтан қарағанда анық кескінін беретін қасиет
аккомодация деп аталады. Көз - оптикалық жүйе. Жарық адамдардың айналадағы
нәрселерді көруіне мүмкіндік ... ... ... ... ғана біз ... ... танимыз. Көру мүшесі – біздің көзіміз.
Көз өзінің құрылысы жағынан оптикалық жүйе ... ... ... ... ... күрделі. Адам көзінің пішіні шар
тәрізді, шамалы қысыңқы , диаметрі 23-25 мм. Көз сыртқы жағынан үш қабықтан
қапталған . Сыртқы ақ түсті ... және ... ... склера немесе ақ
қабық деп аталады. Ол көздің ішін механикалық зақымданудан сақтайды.
Склераның алдыңғы ... ...... ... деп аталады. Көздің қалған
бөліктеріндегі склера мөлдір емес , ақ түсті, ... ... ішкі ... ... қоректендіретін күрделі өрімделген қан
тамырларынан тұратын тамырлы қабық жанасқан. Бұл екінші қабық – ... ... әр ... әр ... боялған сұр, қоңыр, көгілдір және
т.б. түсті қабыққа өтеді. Көздің сыртқы мөлдір қабығының ... ... ... тесік болады. Жарық қарашық арқылы көз алмасының ішіне өтеді.
Түсту қабық – ... ... ... ... Ол деформациялану арқылы
қарашықтың диаметрун өзгерте алады. Көздің қарашығы – ерекше келген
тірі диофрагмалар.
Тамырлы қабықтың ішкі бетінде ... ... ... қабық орналасқан. Ол
көздің алдыңғы бөлігінен басқа түбін толық жабады. Артқы жағынан қабық
арқылы көзді мимен жалғайтын көру ... ... ... ... мен ... ... ... тармақталуынан тұрады және
көздің жарық сезгіш бетін құрайды.
Түсті қабықтың артында мөлдір серпімді дене ... ... Ол ... ... бұлшық еттермен қоршалған. Көз бұршағының диаметрі- 8-
10 мм кішкентай көздөңіс линза.
Қасаң және түсті қабықтардың аралығында су тәрізді ... зат бар, ал ... ... ... - шыны ... денемен толған.
Аталған төрт орта – қасаң қабық, су тәрізді сұйық, көз бұршағы және шыны
тәрізді дене – ... күші D = 58,5 дптр ( F=17,2 мм) ... ... оптикалық жүйе құрайды. Ол күрделі объективтің ролін атқарады.
Көз « объективі » - фотоаппарат тәрізді көз ... ... шын, ... және төңкерілген кескінін береді. Тордың жүйке талшықтарымен
тітіркенуі- көру жүйкесі арқылы миға беріліп адамға көру әсерін туғызады,
соның нәтижесінде адам нірселерді көреді. Көру ... мида ... ... біз нәрсені тікелей қабылдаймыз. Көз торламасында нәрсе
кескінінің пайда болуынан көру сезімі ... ... ...... ... және одан торламаға
дейінгі қашықтыққа , яғни нәрсеге қарау бұрышына байланысты . Бұл бұрышты-
көру бұрышы деп атайды. Нәрсе неғұрлым алыстаған сайын оның көз ... ... ... ... және көрі ... ... ... қалай орналасса да, көз торламасында
кескін алуды қамтамасыз ететін тамаша, өмірлік ... ... бар. ... ... ... ... көз торламасында нәрсенің,
Нәрсе көзден 12 см қашықтықта болғанда, аккомодация шегіне
жетеді. Кірпік бұлшық ... ... ... ... ... ... ... деп аталады. Көзге көп күш салу арқылы көрінетін нүкте жақын нүкте
деп аталады. Сау көз үшін алыс ... - ... ... жақын нүкте – көзден
15-20 см шамасындағы қашықтықта жатады.
Сау көз бен оның алыстан көргіштік және ... ... ...... ... пен ... арақашықтығына байланысты. Егер
көзге күш түсурмей параллель шоқтарды торламада жататын нүктеде жинаса ... ... ... ... Көз бұлшық еттерінің босаңсыған күйінде фокусы
көз ішінде жататын болса, онда оны жақыннан көргіштік деп аталады. Жакыннан
көргіштікте көз алмасы үзарып, көз ... ... ... ... ... көргіш адам алыстағы нөрсені нашар кереді.
Жакыннан көргіш адамдарда нөрсенің анык кескіні торламаның алдында болады,
ал торламада кескін анық ... ... ... ... ... ... менискілік линзалы көзілдірік киеді Олар нәрсенің
анық кескінін торламаға жылжытады. Мұндай линзалардың ... ... ... ... ... ... -0,5 ... -1,5 дптр жөне т.б.
Көздің екінші бір көру кемістігі — алыстан көргіштік адамның жасы ұлғая
келе, шамамен 40 жастан асқан соң, біртіндеп ... ... ... ... ... ... Алыстан көргіштіктің себебі — көз бұршағының айналасындағы
бұлшык еттердің босаңсуынан. Алыстан кергіш — адамда алыстағы нәрсенің де,
жақындағы нөрсенің де анық ... ... ... көз ... ... ... болады Сондыктан торламаның өзіндегі кескін анык болмайды.
Алыстан көргіштікті жасанды тузету ушін дөңес ... ... ... ... ... ... нәрсенің аны кескінін алуға көмектеседі. Алыстан
көргіш адамдарға ... ... ... күші +0,5 ... +2 дптр
және т.б.
Бір көзбен немесе екі көзбен көрудің айырмашылығы бар ма? Бір көзбен көру,
бізге кай ... ... кай ... алыс ... ... ... бермейді. Сондыктан нөрселер, бізге бір жазықтыкта жаткандай
корінеді. Басты бұрмай, бір көзіңді жүмып түрып, жіпті инеден откізіп
көріңдер. Екі көзбен кору — кору ... ... біз ... ... Екі ... ... еттерінің келіскен әрекеті салдарынан, жақындағы
және алыстағы нәрселердің арақашықтығы туралы айтуға, дененің кедір-бүдырын
көруге болады. Екі көзбен көретіндіктен, біз нөрсені ... ... ... ... ... тәжірибелер жасап және оларға өзі құрал-
жабдықтар құрастыра отырып, өзінен бүрынғылардың қалдырған ғылыми мүрасын
дамытты. Ол көру теориясын ... ... ... ... суреттеп
және кескінді қабылдайтын көз бүршагы екеніне болжам жасады. Алхазеннің
көзқарасы кескін торламада ... ... ... ... ... ... болды. Алхазен обскур-камераның жұмыс істеуін біліп,
оны астрономиялық құрал ретінде Күн мен Айдыңкескінін алуға пайдаланған
алғашқы ғалым болған. ... ... ... ... ... ... ... Ол берілген жарық көзі және көз арқылы целиндрлік
айнадан шағылған нүктенің орнын ... ... ... аурулары – көздің көруінің нашарлауынан, оның сәуле сындыру күшінің
ақауларынан (алыстан көргіштік, алыстан
көрмеушілік, астигматтық, дальтонизм) пайда болатын және іштен туа ... ... ... ... туа ... ауру – су ... (глаукома) мен
көз жарақаттары жиі кездеседі. Көз ауруларының пайда болуына мехникалық ... ... алу, т.б.), ... ... ... т.б.), ... ... т.б. әсері) және
физикалық-химиялық (ультракүлгін, инфрақызыл сәулелер, жарық, т.б.)
факторлар әсер етеді. Көз ауруларының жиі кездесетін түрлері басыр
бленнорея, катаракта, коньюктивит, көзге ақ ... т.б. ... ... coma corneae) – ... ... қабығының ауруы. Бұл,
көбінесе, жарақаттанудан, қабынудан, көзге шыққан ... ... ... ... ... қасаң қабықта ақ дақ
пайда болып, ол кейде беріштеніп бітуі мүмкін. Мұның салдарынан көздің
көруіне нұқсан келеді. Көздің көруі қасаң қабықтың қай ... ақ ... ... ... Егер ақ ... түссе, адам көрмей қалады.
Көзге түскен ақ дәрі-дәрмекке ... ... Ішкі ... мен ... ... да Көз
ауруларына әкеледі. Мысалы, қоян көз, бадырақ көз, Аргайлл
Робертсон белгісі, т.б. Емделмеген Көз аурулары көздің көруін нашарлатып,
соқырлыққа да әкелуі мүмкін. 
Көз гигиенасы. Көз ... ... ... ... ... білу абзал.
1. Көзді бөгде заттардың түсуінен қорғай білу;
2. Жұмыс орнындағы жарықты реттеп отыру; ол тым шаңқиған жарық немесе ... ... ... ... ... коятын шамның жарығын сол жақтан түсіру.
4. Кітапты окығанда, іс тіккенде көзден 30-35 см қашықтықта ұстау.
5. Теледидарды ұзақ ... 2,5-3 м ... ... ... ... «А») ... ... Ой еңбегі мен дене еңбегін алмастырып отыру.
8. Темекі тартпау, ішімдік ішпеу.
9. Кітапты жатып оқымау.
10. Серуендегенде, орман-тоғай аралағанда көзді бұтақ ... ... ... ... ... тиюі өте ... ... көзге ақ түседі. Көз
зақымданғанда көрсетілетін алғашқы жәрдем егер көзге бөгде зат ... ... жылы ... көзді сыртынан ішіне карай жуу; көзге қышқыл, сілті
сияқты сұйықтықтар тисе, суды ағызып ... жуу; ... еш ... ... ... болмайды; тек таза, жұмсақ шүберекпен сүртеді.[1]
Көздің көруін ... ... ... ауырып, жас ағып, бұлыңғырланып жүр ме? Онда мына
кеңескеназар аударыңыз.
10 жас пен 65 жас ... ... ... ... ... кейін адамдардың орташа есеппен аптасына компьютер, смартфон,
телеэкран қарау ... 49 ... ... 80% ... көз ісу, көз ... жас ағу, ... ... сияқты белгілер пайда болған. Сонымен
бірге көз құрғау ауруына шалдығу салыстырмасы да үздіксіз жоғарылаған.
Ендеше, осызаман адамдарының көру қуатының әлсіреуіне не ... ұзақ ... ... ... ... алысты көре алмау ауруы болсын, әлде көздің шаршауы, көз құрғау
ауруына ... орта ... ... ... ... ерекшелік – көзді
қалыптан тыс істету немесе уақытында демалдырмау. Көз ұзақ уақыт қызмет
істегенде, ... ... ... қышуы сияқты ауру белгілері пайда
болады. Кітап оқығанда немесе ғаламтор шолып, телевизор экранына ұзақ уақыт
қарап отырғанда, дұрыс отырмау, ұзақ ... ... ... ... ... отырғанда смартфон не кітап қарау сияқтылар бұл түрдегі ауруды онан
әрмен асқындырады.
Тазалыққа көңіл бөлмеу
Көз жайсызданғанда адамдар көзді уқалағанды ... ... ... ... ... бактериялардың көп болуы себепті бұлай істеуге әсте
болмайды.
Зерттеу нәтижесі бойынша, адам ... 100 ... ... өмір ... түрлі көз ауруларына, әсіресе қызыл көз ауруы мен басыр ... ... ... ... ... ... ... күн жұмыс істегеннен кейін көздің ісінуі мен қабынуын, көздің
қызаруы, қышуы сияқты жайсыздықтар пайда болатындықтан, ... ... ... көз дәрілерін пайдаланып, ауруды басқысы келеді. Бұлай істеу
керісінше адам ... кері ... ... ... құрамында шірітуге қарсы зат болатындықтан, осы тектес
дәрілерді ұзақ уақыт істеткенде көз тор қабығын зақымдайды және ауыр
трагедияларды тудыруы мүмкін.
Жарықтан зақымдалу
Әйнек немесе ... ... ... ... ... ... мен еден
шағылыстырған нұр, алуан түсті жарық көздің жарықтан зақымдалуын келтіріп
шығарады. Уақыт ұзара келе, ... тор ... ... ... және көру ... ... ... қылады. Әсіресе, ұзақ уақыт
әйнек немесе айна шағылыстырған нұрмен жанасқан адамдардың көзіне ақ түсу
салыстырмасы ... ... ... – көру ... әлсірететін себептердің бірі. Темекі тартқанда адамның
денесі сімірген оттегі сарп ... ... ... ... азайып, көз
тор қабығына оттегі жетіспеуі мүмкін.
Уақыт ұзара келе көз нерв талшықтары өзгеріп, шылым шегетін ... ... ... тіпті көздері көрмей қалуы да мүмкін.
Мұнан бөлек, темекі шеккенде сімірген ... ... ... сияқты зиянды
заттар қан тамырды тарайтып, қан пластикасының ... тыс ұюы, көз ... ... қан ... ... сары ... ... өзгеру сияқты көз
ауруларына себеп болады.
Клиникалық бақылау нәтижесі бойынша, темекі тартатындардың көз ... ... да ... ... ... ... көздің сарысы сулану
науқасы бар адамдарда ауыр болады.
Бірыңғай азықтықтармен азықтану
Көз түрлі ... ... ... Ал бұл ... ... ... табылмайды. Егер бірыңғай азықтықтарды үнемі тұтына
берсеңіз, көзге қорек жетіспей, көзіңіз көз ... оңай ... ... көруі нашарлағанын қалай байқауға болады?
Алыс-жақыннан көзіңіздің көруін ... ... ... ... бір рет ... тексеріп отырғаныңыз жөн. Егер көзіңіз сәл
бұлдырласа, демек көруі ... ... Тез ... ... ... Көз ... ген арқылы беріле ме?
Ия, көптеген зерттеулердің нәтижесі көз ... ген ... ... ... дейді. Departament of Ophthalmology ата-анасының екеуі де
миопиямен ... 7 ... ... балалар арасында зерттеу жүргізіп, 45 %-
ының көздері нашар көретінін анықтаған.
3. Көздің көруін жаттығу арқылы ... бола ... ... ... арналған жаттығу көз бұлшық еттерін ... ... ... алу үшін ... ... ... көруі нашарласа,
жаттығуларға сеніп жүре бермей, бірден окулиске жүгінгеніңіз жөн.
4. Неге компьютер мен ... ... зиян ... ... толқындар, тым жақыннан көрсетілген суреттер, жап-
жарық сәуле жүк түсіреді. ... ... ... де ... кәдімгідей
күш түсіреді екен. Дегенмен, қауіпсіздік шаралары барынша ... ... ... көзге соншалықты қауіпті деу қиын. Бәрі
компьютердің алдында қанша уақыт өткізетініңе байланыст. ... ... ... ... сирек қағу көзге зиянын тигізеді. Егер экран ... ... көп ... ... ... мен ... арақашықтығыңыз 3 метр
болсын. 
5. Компьютермен жұмыс істегенде көзілдірік пен ... ... ... ... адам ... ... ... арнайы көзілдірік
кигені жөн. Линзаны компьютер алдында кимеуге кеңес береміз. 
6. Компьютер көзге зиян келтірмес үшін не ... ... ... ... Отырған бөлмеңіздегі шам көзге шағылысатындай жап-жарық ... ... анық ... ... ... ... ... жерде тұрса, терезеде ... ... ... ... оң ... түскені дұрыс. 
• Монитордың жоғарғы жағы көзіңізден төмен орналасуы керек.
• Экран мен көзіңіздің арасы 50-70 см ... жөн. ... ... ... ... ... ... тұруы керек.
7. Көзді жақсарту үшін қандай тамақтар жеген дұрыс?
Балық, лимон, ... ... ... ... ... (черника),
саумалдық (шпинат). Осы тағамдарды міндетті түрде жеңіз.
Көзге арналған гимнастика
Компьютерден қолыңызды босатып, көзіңізге гимнастика жасаңыз.
Статистикаға сүйенсек, жер шарында әрбір үшінші ... көзі ... ... Егер ... көз ... кінарат болса(алыстан көрмеу немесе қыли
көз, астигматизм) және сіз мұндай жағдайға көнгіңіз келмесе, біліп қойыңыз
– бәрі сіздің қолыңызда.
Бірақ мынаны ескеріңіз, ... ... ... ... ... оның ... ... де ақырын жүреді. Біз сіздің көзіңіз- дің
қалыпқа келуін хирургиялық, лазерлік немесе коррекциялық жолдармен емес,
шынайы жолмен емделуін сөз етіп ... ... ... сіз бір-ақ
жыл жұмыс істеген жоқсыз. Көзіңіздің жөнделуіне дәрігер емес, ... ... ... ... ... болу үшін ... сіңіру
керек.
Жаттығулар, көзді күнделікті дағдыландыру да көз ауруларын алдын ала
емдеуге, көруді жақсарту үшін маңызды. Көзге дұрыс жаттығуларды жасау үшін,
біздің көзіміз ... ... ... ... көрейік. Компьютер- мен
шарасыздан жұмыс істеу кезінде көзіңіздің шаршағанын басу үшін ... ... 1-2 ... сайын көзді демалдыру: 5-10 минут алысқа қараңыз
- 1-2 минутқа демалдыру үшін көзіңізді жұмыңыз
- көз еттерінің көп бөлігін жұмыс ... ... 4-5 жәй ... жасау
керек.
Көз еттеріне, мойыныңызға, арқаңызға, иық жақтарыңызға жаттығулар жасаңыз.
Балалар үшін ... де ... ... ... ұзағырақ әрі жиі жасау
керек: 12-14 жас аралығындағы балалар әр 45 минут сайын, ал 15-17
жастағылар - ... ... ... ... 15 ... кем болмауы тиіс.
Көруді жақсарту үшін кешенді жаттығулар
1. Көзді көкжиектік қалыпта қозғау: оңға – солға.
2. Көз қарашығын жоғары-төмен тік қозғау.
3. Көзді ... ... ... тілімен және қарсы бағыт бойынша.
4. Жылдамдатып, қарқынды түрде көзді жұмып-ашу.
5. Көзді диагоналды қозғау: көзді сол жақ төменгі бұрышына, сосын ... ... ... ... ... ... ... мұрынмен сәйкестендіру. Бұл үшін екі көзіңіздің ортасына саусағың-
ызды қойыңыз да соған қараңыз, көздеріңіз тез арада "бірігіп" кеткендей
болды.
7. Көзді жиі ... ... ... ... ... ... алдына келіңіз, жақсы көрінетін,
жақын тұрған затқа мұқият қараңыз: терезе сыртындағы ағаштың бұтағына
немесе терезедегі сызатқа. Әйнекке қағаздан ойылған кішкентай ... ... ... алысқа бұрыңыз, барынша алыстан бір затты
көруге тырысыңыз.
Әрбір жаттығудың бағыттарын ... 6 ... ... ... ... ... келесі жаттығулар пайдалы (отырып,
бастапқы қалыпта, әрқайсысы 5-6 реттен қайталанады):
1. Артқа қарай шалқайып, терең тыныс алып, сосын алға ... дем ... ... ... ... ... үстін жабыңыз, көзіңізді
қатты жұмыңыз, қабағыңызды ашыңыз.
3. Қолдарыңызды бүйіріңізге қойыңыз, басыңызды оңға бұрыңыз, оң қолың-
ыздың ... ... ... ... бұрыңыз, сол қолыңыздың шынтағына
қараңыз, бастапқы қалыпқа келіңіз.
4. Көзіңізді жоғары көтеріңіз, сағат тілімен ... ... ... ... ... ... Қолдарыңызды алға созыңыз, саусақтарыңыздың ұшына қараңыз, қолдар-
ыңызды жоғары көтеріңіз (дем алыңыз), көзіңізбен қолдарыңыздың қозғалысын
бақылаңыз, ... ... ... ... (дем ... ... ... жұмыс кезінде мүмкіндігінше әрбір 40-50
минут сайын қайталаңыз. Бір рет ... 3-5 ... ... ... шаршағанын басуға келесі жаттығулар көмектеседі:
1. 2-3 секунд алысқа алдыңызға тура қараңыз. 25-30 см. көзден қашығырақ
саусақтарыңызды қойып, соған 3-5 секунд ... ... ... тағы ... ... 10-12 рет ... ... тұрған қолыңыздағы қарындашты мұрныңыздың ұшына, сосын артқа
жылжытыңыз, қозғалысын байқап тұрыңыз. 10-12 рет ... ... ... көз ... сай ... 3-5мм. дөңгелек белгі жапсыр-
ыңыз. Назарыңызды терезе сыртындағы заттардан аударыңыз және қайтадан. 10-
12 рет ... ... ... жәймен тыныстап, ырғақты қалыпта көзбен кеңістікте
"сегіздің" суретін салыңыз: көкжиектегі, тік, диагонал бойынша. Әр бағытта
5-7 рет қайталау.
5. Үлкен саусағыңызды ... ... ... екі ... ... ... ... қараңыз, бір көзіңізді 3-5 секундқа
жабыңыз, сосын қайтадан екі көзіңізбен де қараңыз, екінші көзіңізді
жабыңыз. 10-12 рет қайталау.
6. Көзіңіздің деңгейіне қойған оң ... ... ... ... ... оң ... ... басыңызды қозғалтпай
назарыңызбен саусағыңызды бақылаңыз. Сол қолыңызбен осылай жасаңыз. Әр
бағытта 5-7 рет қайталау.
7. Басыңызды бұрмай, назарыңызды төменгі ... ... – оң ... ... ... оң жақ төменгі, одан кейін – сол жақ жоғарғы. 5-7
рет қайталау, сосын ретімен кейін қарай.
Шаршаған көз үшін гимнастика
1. ... ... ... ... ... ... бет, басты,
мойын еттерін қыса түсіңіз. Тынысыңызды 2-3 секунд ұстап тұрып, сосын тез
деміңізді сыртқа шығарыңыз, дем шығарғанда көзіңізді қатты ашыңыз. 5 ... ... ... ... және көзіңіздің астын айналдыра қозғап,
мұрныңыздан самайға қарай массаж істеңіз.
3. Көзіңізді ... ... бос ... ... ... ... және ... солға бұрыңыз. 10 рет қайталау.
4. Үлкен саусағыңызды ... ... ... екі ... ... ... ... қараңыз, бір көзіңізді 3-5секунд жабыңыз,
сосын қайтадан екі көзіңізбен қараңыз, ... ... ... 10 ... Саусағыңыздың ұштарын аздап қысыңқырап самайыңызға қойыңыз. 10 рет ... ... ... ... ... терең тыныстап көзіңізді жұмыңыз
әрі демалыңыз. 3 рет қайталау.
Көзге арналған жаттығулар:
Көздерді оңға – ... ... оңға ... ... ... ... одан ... қарату;
Сағат тілі бойымен көзді айналдыру;
Тез арада көзді ашып – ... ... ... ... оңжақ үстіңгі бұрышқа қарату. Дәл солай
бірақ енді керісінше жасау.
Әрбір жаттығуды кемінен 6 рет қайталау қажет.
1 жаттығу
 Екі көзімізбен бірге екі ... ... ... ... осы ... ... ... қажет.
2 жаттығу
Екі көзімізбен бірге мұрын ұшына қарап, осылай 5 секунд тұрамыз.
3 жаттығу
Екі көзімізбен бірге оң жақ ... ... 5 ... тұрамыз
4 жаттығу
Дәл 3 жаттығуға сәйкес, бірақ керісінше сол жақ ... ... 5 ... ... ... ... тілімен айналдыру және керісінше айналдыру. 3-4
қайталау.
6 жаттығу
Отырып жасаймыз. 2-3 секунд алға ... ... ... оң жақ ... ... ... ол мұрын алдында 25-30см жерде, 3-5 секундтан соң қолыңды
жібер.
7 ... ... 2-3 ... сол ... сұқ саусағын алдыға созып қара,
содан қолыңды бүгіп мұрныңа жақындат.
8 жаттығу
Отырып жасалады. 3-5 секунд созылған оң қолыңның сұқ саусағына ... ... ... ... сол жақ көзіңді 3-5 секундқа жаба тұр, осы арада оң
жақ қолыңды бүгіп және жазып тұр. Ал енді керісінше оң ... оң ... ... ... ... мен қан ... жұмып тұрған көзіңізді сипау, дірілдету, қысым,
алақанмен жеңіл массаж жақсы әсер береді. Ең көп ... екі сұқ және ... ... ... қозғап массаж жасау. Көздің төменгі жағымен
мұрынға қарай, көздің жоғарғы жағымен – қастың астымен. Мұндай қимыл 8-16
рет қайталанады.
 Көз ауруларын емдеу және ... ... алу ... медицинаның өзнекті
мәселелерінің бірі болып табылады. 
Ұтымды еңбек және демалыс режимі, дұрыс және ... ... ... және ... ... көру ... ... және оны
ұзақ жылдарға сақтап қалуға көмектеседі. Көз жітілігін жас ұлғайып
қартайған ... ... ... үшін ... ... нышандары пайда
болғаннан дәрігерге қаралып қана қоймай, мүмкіндігінше әр түрлі аурулардың
дамуының ... алу ... ... көз ... ... ең көп ... ... бірі
алыстан көрмеушілік (миопия) болып табылады. Миопияның пайда болу себебі
тұқым қуалаушылық, кейбір соматикалық аурулар, ауыр аллергия, көз ... ... және туа ... ... ... ... ... заттар
алмасуы генетикалық тұрғыда бұзылған жағдайда көз алмасы ұлпаларының қанмен
қамтамасыз етілуі ... ... бұл ... ... ... Ал ... ... (мектепте оқыған кезде) толығымен қорек алмайтын көз
алмасының қабығы созылады, ал бұл ... ... ... ... ... жоғарыда аталған тәуекел факторларының болмауы алыстан
көрмеушіліктен сақтай алмайды. Күн тәртібі дұрыс ... ... ... ... ... жазу ... ұзақ уақыт бойы жұмыс істеу
барысында көз жітілігін төмендету қаупі өзекті мәселе ... ... ... ... алу үшін ең ... ... күн тәртібіне,
дұрыс тамақтануына, дәрумен терапиясын алуына назар аудару қажет.    
Рационда ... ... ... ... ... ... және
басқа да көз ауруларына қарсы тамаша профилактикалық ... ... ... ... ... ... ... биологиялық белсенді заттардың
жеткілікті мөлшері келіп түсуі тиіс. Атап айтқанда, көз денсаулығы үшін ... В,  С және Е ... ... аса ... дәрумендермен қанығуы -  денсаулықты сақтаудың және қалыпты ... ... ... ... шарты. Сондықтан «Юнифарм, Инк»
компаниясы көз жітілігін сақтауға арналған арнайы препараттар кешенін
әзірледі:   Витрум® Вижн – дәрумендер, минералдар мен өсімдікті
каротиноидтар кешені, ол ... ... аса ... жүктемелер кезіндегі
дәрумендер мен минералдар тапшылығының орнын толтырады,  әлсіз жарық
жағдайында көз ... ... ... ... ... ... бос радикалдар әсерінен қорғайды), катаракта даму тәуекелін, көз
торы дегенерациясын төмендетуге және көру қабілетін қалпына келтіруге
септігін тигізеді. Осы ... ... ... ... ... ... дәрумендер мен минералдар бар.   
Жас ерекшелігі макулодистрофиясы, катаракта, глаукома, миопия, астенопия,
диабеттік ... ... көз ... ... үшін ... ... - ... Вижн Форте – құрамында лютеиннің тиімді дозасы,
зеаксантин, антиоксиданттық дәрумендер үштігі, қаражидек антоциандары және
микроэлементтер бар емдік препарат. Бұл кешен антиоксиданттық, қорғайтын
және ... ... ... көз ... ... етеді, көз
жітілігін күшейтеді (соның ішінде асқынған миопиясы бар науқастарда),
ымыртта көру қабілетін жақсарттады, көзге түсетін аса жоғары жүктемелер
кезінде көру қабілетін жақсартады.      
Көздеріңіз сау ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сұлулық30 бет
Қозғалыс жүйесі және физикалық ауыртпалық (жүктеме)21 бет
Дәріхана жағдайында дайындалатын офтальмологиялық дәрілік түрлер.6 бет
Көз- оптикалық жүйе. Көру8 бет
Көздің дәрiлік формаларын дәрiхана және өнеркәсiптiк өндiрiстiң жағдайларда дайындау13 бет
Сақтардың саяси тарихы4 бет
Сезім мүшелері атауларының лексика-семантикалық өрісі және олардың орыс тіліне аударылу мәселелері83 бет
1)вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.адьюванттар,иммуномодуляторлар 2)құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары21 бет
Адамның гендік аурулары51 бет
Адамның экологияға тәуелді аурулары14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь