Ипотекалық несие жайлы

КІРІСПЕ 3

1 ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 5
1.1 Ипотекалық несиелеудің қажеттілігі мен пайда болу алғышарттары 5
1.2 Ипотекалық несиенің ерекшеліктері мен ипотекалық банктердің негізгі қызметтері 8
1.3 Шетел тәжірибесіндегі ипотекалық несие 13

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НАРЫҒЫНЫҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ 18
2.1 Қазіргі кездегі Қазақстандағы ипотекалық несиелендірудің жағдайы 18
2.2 Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі банктердің ипотекалық несиелеу қызметіне талдау 23
2.3 «Қазақстан Ипотекалық Компаниясы» ИҰ» АҚ.ның қызметіне талдау 27

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЛЕНДІРУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУ БОЛАШАҒЫ 32

ҚОРЫТЫНДЫ 37

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 39
Ипотекалық несие – бұл батыс елдерінде жоғары қарқынмен дамып келе жатқан қаржы нарығының бағыттарының бірі болып табылады. Қазірде мамандар ежелден келе жатқан қозғалмайтын мүлік бойынша «пәтер маселесін» шешудің бірден бір перспективті жолы ретінде ұзақ мерзімді ипотекалық несие жүйесін дамытуды есептейді.
Шетел тәжірибесінен белгілі болғандай егер, мемлекет тарапынан дұрыс және тиімді саясат жүргізілетін болса, ипотекалық несие өзін - өзі қамтамасыз ететін және де бұл нарықтың белгілі бір дәрежеде дамуына әкелетін жүйеге айналады.
Жобалық жұмыстың өзектілігі - тұрғын үй нарығының дауымен олардың құрылуы әрқашанда экономикалық өсүдің негізі болып табылады.
Біріншіден адамдар өздерінің өмір сүру жағадайын жақсарту, тамақ-ас, киім кешек және т.б. үшін ең алдымен баспана құру мәселесін алдына қояды яғни ол үшін қажетті қаражат жинаумен айналысады.
Екіншіден, өндіріс күшін орналастыру, экономиканы құрылымдық жағынан қайта құру, осылардың бәрі мемлекет тарапынан тұрғын үй құрулысына қомақты қаржы бөлінуін талап етеді.
Үшішіден, осы тұрғын үй құрылысының дамуы құрылыс заттарын өндіретін кәсіпорындар, жобалау, инфрақұрылымды объектілер құрылысы, сауда-сатық кәсіпорындары, жол құрылысы, қалалық транспорт сияқты жәнет.б. мыңдаған адамды қамтитын салалардың дамуына алып келеді. Сондай-ақ, ұзақ мерзімді ипотекалық несиенің экономиканың нақты секторына тиімді әсері негізінде мемлекетке милиардтаған долаллардағы шетелдік тікелей инвестициялар тартылады. Сондықтан, ипетекалық несиелендіру тек қана экономиканы емес сондай-ақ онымен тығыз байланысты басқада салаларды жедел дамыту қәбілетіне ие жекелеген механизмдердің бірі болып табылады.
Ипотекалық несие тиімді салым жасаудың шынайы баламасын көрсетеді. Негізінен банктар тарапынан тартылып жатқан несиелер қысқа мерзімді болып келеді және де егер соңғы кездердегі тартылып жатқан қаражаттар бойынша проценттік ставкалар қарқынының төмендеуін есепке алсақ, онда ұзақ мерзімді ипотекалық несиені қаржыландыру ушін қажетті ұзақ мерзімді қаражаттардың құнын бағалау шын мәнінде олардың болмауына байланысты қиынға соғады. Дәл осы қысқа мерзімді қаражаттарға қарағанда ұзақ мерзімді құралдардың жетіспеуі банктердің тұрғын үй саласын несиелендірудегі жігерсіздігінің негізгі қаржылық себебін түсіндіреді.
Қазіргі кездегі мемлекеттік тұрғын үй саясаты ең алдымен халықтың әлеуметтік қорғалмаған және оның негізгі бөлігін қамтийтін орташа табысты жұмысшы халқтың тұрғын үй мәселесін шешүге бағытталуы қәжет. Яғни бұл мәселені шешудің басты жолы ипотекалық несие.
Әрине бұл жүйе мемлекет экономикасының даму қарқынына байланысты болып келеді. Халық табысының төменділігі, қаржы нарығындағы
1. Ж.ЕБөкейханова // Ипотекалық институтының қалыптасуы мен дамуы// Вестник КАСУ №4 - 2010 г
2. ГусевА.П., Ипотечное жилищное кредитование: жилье взаймы, Издательство: Феникс. Год: 2012
3. Ғ.ССейітқасымов А.А Мусина, Ақша, кредит, банктер: Астана – 2013 ж
4. Жылжымайтын мүлік экономикасы: оқулық Б.К Сагинова, А.Е Бименова, ҚР Білім және Ғылым мин-гі - Алматы, 2014ж
5. Кабашева Н.В Потребительское кредитование: современное состояние и перспективы развития (на материалах банков второго уровня Республики Казахстан) – Алматы, 2011г
6. Р.С Ансабаева, Шет мемлекеттерінің қаржылары: Оқулық–Алматы,2011ж
7. А.К. Кантарбаева // Ипотека зарубежных стран // Финансы Казахстана, №5 2009 г
8. Г.Дюзельбаева// Развитие системы ипотечного кредитования в зарубежных странах // Деловой мир Астаны
9. Социально-экономические аспекты механизма эффективной организации ипотеки в развивающейся рыночной системе (на материалах Республики Казахстан): автореферат дис.канд.экон наук Г.Е.Касенова-Алматы, 2010 г
10. Қазақстан Республикасы ипотекалық ұйымдардың ағымдағы жағдайы: www.afn.kz 2014-2015 жж
11. С.Б. Мақыш, Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулық – Алматы, Жеті жарғы 2011 ж
12. Қаржы нарығы: оқу құралы С.Т Зиядин, Л.Қ Мұқанова – Алматы, 2012 ж
13. Қазақстан Республикасы ипотекалық нарығына шолу www.kmc.kz
14. Гимазетдинова Э.Я // Жилищная проблема и пути ее решения в современных условиях // Москва – 2011 г
15. Қазақстанда тұрғын үй құрылысын дамытудың және несиелеудің
мемлекеттік бағдарламасының негізгі механизмдері, октябрь 2015г
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... несиелеудің қажеттілігі мен пайда болу алғышарттары
5
1.2
Ипотекалық несиенің ерекшеліктері мен ... ... ... қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ТАЛДАУ ... ... ... ипотекалық несиелендірудің жағдайы
18
2.2
Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі банктердің ... ... ... ... ... ИҰ>> АҚ-ның қызметіне талдау
27
3
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЛЕНДІРУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУ ... ... ... ... ... несие - бұл батыс елдерінде жоғары қарқынмен дамып келе жатқан қаржы нарығының бағыттарының бірі ... ... ... ... ... келе ... қозғалмайтын мүлік бойынша шешудің бірден бір ... жолы ... ұзақ ... ипотекалық несие жүйесін дамытуды есептейді.
Шетел тәжірибесінен белгілі болғандай егер, ... ... ... және ... саясат жүргізілетін болса, ипотекалық несие өзін - өзі қамтамасыз ететін және де бұл нарықтың ... бір ... ... әкелетін жүйеге айналады.
Жобалық жұмыстың өзектілігі - тұрғын үй нарығының дауымен олардың құрылуы әрқашанда ... ... ... ... ... ... адамдар өздерінің өмір сүру жағадайын жақсарту, тамақ-ас, киім кешек және т.б. үшін ең ... ... құру ... ... ... яғни ол үшін ... ... жинаумен айналысады.
Екіншіден, өндіріс күшін орналастыру, экономиканы құрылымдық жағынан қайта құру, осылардың бәрі ... ... ... үй ... ... ... ... талап етеді.
Үшішіден, осы тұрғын үй құрылысының дамуы құрылыс заттарын өндіретін кәсіпорындар, жобалау, инфрақұрылымды объектілер құрылысы, сауда-сатық кәсіпорындары, жол ... ... ... ... ... мыңдаған адамды қамтитын салалардың дамуына алып келеді. ... ұзақ ... ... ... экономиканың нақты секторына тиімді әсері негізінде мемлекетке милиардтаған долаллардағы шетелдік тікелей инвестициялар тартылады. Сондықтан, ипетекалық несиелендіру тек қана ... емес ... ... ... ... ... ... жедел дамыту қәбілетіне ие жекелеген механизмдердің бірі болып табылады.
Ипотекалық ... ... ... ... шынайы баламасын көрсетеді. Негізінен банктар тарапынан тартылып жатқан ... ... ... ... келеді және де егер соңғы кездердегі тартылып жатқан қаражаттар бойынша проценттік ... ... ... ... ... онда ұзақ ... ипотекалық несиені қаржыландыру ушін қажетті ұзақ мерзімді қаражаттардың құнын бағалау шын мәнінде олардың болмауына байланысты қиынға ... Дәл осы ... ... ... ... ұзақ ... ... жетіспеуі банктердің тұрғын үй саласын несиелендірудегі жігерсіздігінің негізгі қаржылық себебін түсіндіреді.
Қазіргі кездегі мемлекеттік тұрғын үй ... ең ... ... ... ... және оның негізгі бөлігін қамтийтін орташа табысты жұмысшы халқтың тұрғын үй мәселесін шешүге бағытталуы қәжет. Яғни бұл мәселені ... ... жолы ... ... ... бұл жүйе ... ... даму қарқынына байланысты болып келеді. Халық табысының ... ... ... ... ... жоғарылығы, тұрғын үй нарығының дамымағандығы және олардың құрылысына кететін қомақты қаржы, осылардың бәрі ипотека ... ... ... және де ол ... ... мәселелердің барлығын қамтиді деуге болмайды.
Мұндағы халықты ұзақ ... ... ... ... құрудың алғашқы этапында мемлекет маңызды рол атқарады. Мемлекет тұрғын үйді ипотекалық несиелендіру жүйесін ... ... ... ... ... ... сенімді және тиімді қызмет атқаруы үшін оның ... ... ... және де ... ... тұрғыдан қорғау механизмін құрайды. Ипотекалық несие нарығының қатысушыларын ынталандырушы салық саясатын жүргізеді, сондай-ак, нарықты ұйымдастыру үшін қажетті ... құру және ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелендірудің теориялық зерттеулер натижесіне сүйене отырып ұзақ ... ... ... ... мен оның ... даму ... ашып көрсету болып табылады.
Осы мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай міндеттерді шешу көзделген:
* ипотекалық ... ... мен ... болу ... ашып ... ... ... ерекшеліктері мен ипотекалық банктердің қызметтерін қарастыру;
- шетел тәжірибесіндегі ипотекалық несиені қарастыру;
- қазіргі ... ... ... ... ... зерттеу;
- Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі банктердің ипотекалық несиелеу қызметін талдау;
- ИҰ>> АҚ ... ... ... Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелендіру және оның даму болашағын ... ... ... ... ... сәтті тәжірибесі ипотекалық несиелендіру нарығын қалыптастырудың алғашқы кезеңіндегі ... ... оның тек қана ... емес басқа да салалармен байланысты мәселелерді шешудің маңызды құралы болып табылатындығын көрсетеді. Ол белгілі бір ... ... ... ... мен ... ... жылдар алға дамыту бағытын анықтайды.
Жұмысты орындау барысында ақпараттық негіз ретінде отандық және шетелдік авторларының еңбектерін және статистикалық ақпараттар ... ... ... ... теориялық аналитикалық тұрғыдан ашатын бөлімдер және қорытындыны қамтыған.
1 ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ
+ Ипотекалық ... ... мен ... болу ... ... дүниежүзілік қаржы экономика жүйесіне ежелгі Грециядан енген. Оны Архонт Солон (б.э.д. VI ғ.) енгізген болатын. Ал ... ... ... (б.э.д. 621 ж.) осы тұста әр түрлі жеке меншікке немесе оның басқа да ... ... ... қастандық үшін қатаң жазалау тәртіптерін енгізген. Солон б.э.д. 594 жылы өзінің жермен байланысты қарыздарға өзгерту енгізу, иесіз қалған мүлкті мұрагерлер ... ... ... ... ... қалтру еркіндігі сияқты әйгілі реформаларын жүзеге асырды. Соның арқасына кез келген адам өз меншігінен өз ... кешү ... ... қалтыру құқығына ие болды. Солон жеке меншікті (белгілі бір ... ... ... ... ... үшін ... ... бірге бұл жердің белгілі бір қарыз соммасының кепілі болып табылатындығын білдіретін қазық қағуды ұсынады және де ол деп ... . ... ... ... даму кезеңі Рим империясиы тұсында басталды. Яғни ... жүз ... онда жеке ... ... келпілдігімен несие бертін ипотекалық мекемелер құрылды. Әсіресе император Антония Пия (б.д. II ғ.) ... ... ... үшін ... заңдар қабылданған. Сол кездін өзінде онда 50 шақты банкпен 800-ден астам айырбастау пункттері қызмет атқарған. Мемлекет ... ... ... ... қолдау көрсетіп келген. Соның негізінде әлеуметтік институттар кұрылған. Сондай-ақ, император Траян кезінде жетім - ... ... ... ... сол ... ең ... ... табылатын жылдық 5% ставкамен ипотекалық несие беруші қаржылық - ... ... ... ... ... ... қысқа уақыт аралығында үш негізгі даму кезеңдерінен (яғни фидуция, пигнус және ипотека) өтті.
Фидуция - бұл сенім немесе ... ... ... жүзеге асырылатын түбегейлі қамтамасыз ету формасы болып ежелгі рим ережелері негізінде қалыптасты және дамыды. Классикалық рим құқықтарының даму ... ( яғни ... - ... ... кепіл зат ) пайда болған, сосын ғана ипотека. Сондықтан да алғашқы несиелік келісім негізінде жүзеге асырылатын ... зат ... ... шарт тек қана ... ... ... еді.
Фидуцияның негізгі мәні ол бойынша келісім шарт жасалынуымен кепілдікке қойылған мүлік бойынша кретдиторлардың құқы ресми ... ... және де сол ... ... ... ... ... кредиторға) берілуі, әрі қарай егер міндеттеме толығымен және де өз уақтысында орындалатын болса кредитордың мүлікті өз иесіне қайтару ... ... ... ... ... де өзінің даму кезеңінен өтті.
Фидуцияның алғашқы даму кезеңінде қарызгері қорғайтын ешқандай нақты бір инструмент ... ... яғни ... ... ... не ... болса соны, атап айтқанда, қаласа қарызгерден міндеттемені орындауын талап етті немесе кепілдікті өзіне қалтырып отырды. Кейінірек, кредитор үшін ... ... ... бұл ... жою мақсатында кепілзат туралы құжатқа ресми бұйрық енгізілді. Дегенмен, сонда да келісімді жүзеге ... ... ... үшін пайдалы болып табылатын және де қарызгерге кері әсер ... ... сол ... ...
Ипотекалық институттың келесі даму кезеңі қарызгерді кредитордың өз бетінше әрекеттерінен қорғау арқылы өзінің айтарлықтай тиімді ... ...
... ... кезеңіндегі кепілдік туралы келісім) кепілдікке қойылған мүлікті меншік ретінде емес керісінше тек қана ... ... ... ... кепілдігі ретінде пайдалануға беруді қарастырады. Сондай-ақ, қарызгер кредитордан кепілдікке қойылып жатқан ... ... тек қана ... ... ету құқығына ие болады. Сүйтіп, кредитор үшін тек қана бір шартты құқық яғни қарызгер өз міндіттемелерін орындамаған ... ғана өз ... ... ... үшін кепілдікке қойылған затты сату құқығы. Соның арқасында ғана кредитордың сатылған заттың өз иелігінде қалтыру мүмкіндігіне шек қойылды. Егер осындай ... ... онда ... ... ... ... пайдамен қарызгер миндеттемесінен артқан болігін толығымен оған қайтарып отырды. Келісімнің бұл түрі мұқият реттеліп отырды және де оған ... тек қана сот ... ... отырылды.
Ипотекалық институттың пайда болуының сонғы сатысы сол кездегі саяси және экономикалық жағдаймен тығыз байланысты болып келеді. Басқаша ... ... ... ... ... мен жерлердің жаппай жалға берілуі классикалық ипотекалық институттың пайда болуына әкелді. ... сол ... ... ... ... ... ... құрылымдардың ешбірі еңбек құралдарына басқа ештеңесі жоқ ұсақ жалгерлермен жерлерін жалға берүшілердің арасында жасалатын ... ... ... үшін сай келмеді. Осындай мәселені шешү арқасында кепілдіктің жаңа ... ... өз ... ... ... берүшінің меншігіне өткізбей-ақ оларды кепілдікке қою арқылы келісімге отыру пайда болды.
Кейінірек кепілдіктің бұл түрі оның ... да ... атап ... ... ... кепілдігіне де тарады. Осылайша, ипотекалық институттың пайда болуы біріншіден, кепілзат ... ... ... ... қарызгердің өз міндеттемесін орындауын және де бұл ... ... ... ... ... ... мүлікті жузеге асыру арқылы өз шығындарын жабу ... ... ... ... ... шартпен байланысты болып келеді. Мұндай келісімдерді куәлендіру үшін алғашқыда қарызгер мен ... ... жәй ғана ... ... ... заңды күшке ие ресми және ресми болмаған құжаттар жасалынып отырылды. Сондай-ақ, үш және одан да көп ... ... ... жеке ... да ... күшке ие болды. Сүйтіп ипотеканың классикалық бұл институты да өзінің даму кезеңінен ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын әр түрлі ресми ипотекалар енгізілді. Бұған заңды ... ... ... ... ... ... ... салық төлемейтін адам мүлкіне жасалынатын ипотекасы, яғни мұраға қалтырушының ... ... ... ... ... алған әйелінің ипотекасы және т.б. жатқызылды.
Сосын ипотека бітіндеп орта ғасырлар ... ... ... ... ... XVI - ғасырда құпия ипотека өмір сүрді. Еуропа мелекеттерінде ипотека екі түрлі ... ие. ... ол тек қана ... мүліктерге қолданылады, екіншіден, екпілдікке қойылған мүлік кредитор емес суд арқылы жүзеге асырылады. Ипотека кредиторлар үшін бойынша қарызгердің ... өз ... ... және ... да ... ... ... ең дұрыс жолына айналып жатыр. Яғни орта ғасырлық кодекстерден бері келе жатқан анықтамасына көре ... est tota in tota, et tota in qualibet parte" - яғни ... ... толығымен өтелмейінше қанағаттану құқығы сол ипотекаға қабылданған зат арқылы жузеге асырылады. Кепілдікке қойылған мүліктің бір бөлігінің сатылуы кредиторды ол ... ... ... ... ету ... ... Ипотека қозғалмайтын мүлік негізінде жүзеге асырылып, оның иесі ауысуынан тауелсіз болған[2].
Қазіргі кезде Қазақстан Республикасында АҚШ, Германия және ... ... ... ... ... ... тұрғын үй ипотекалық несиелеу жүйесі қызмет етуде(сурет-1)[3].
139065137160Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу жүйесінің құрылымы
00Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... Қазақстан Ипотекалық Компаниясы
4387215124269500 ... ... ... ... ... ... ... емес ... ... емес ұйымдар
1367790122364500 ... ... ... несие берушілер
00 ... ... ... 1. ... ... үйді ... несиелеу жүйесінің құрылымы
Ипотекалық келісімдерге қатысушылардың құқықтарын қорғаудағы мемлекеттің орны ерекше болды. ... ... ... ие ... ... ... ... жүйе үнемі қадағалау мен бақылауды талап етті.
1.2 Ипотекалық ... ... мен ... ... негізгі қызметтері
Жер учаскелері ипотекасының ерекшеліктері ипотекалық несилендіруде ауыл шаруашылығына қатысты жерлер тек қана осы ауыл шаруашылығы өнімдерінің жүзеге ... ... ... ... мен ... ... несиелік келісім шартты қамтамасыз ету үшін ғана тартылады. Қалалық құрылыс ережелеріне сәйкес ғимараттар мен ... ... ... ... ... ... ... болып табылмайды. Ауыул шаруашылығы саласында қызмет атқаратын кәсіпорындардың ұжымдық жалпы меншігіне тән жерлер бойынша ипотека тек қана сол ... ... ... ... ... ... ретіндегі белгілі бір көлемдегі жеріне жүргізілуі мүмкін.
Көлемін есепке алғанда жеке ... ... ... ... және ... ... жатпайтын жерлерге ипотека жүргізілмейді.
Жер учаскесін ипотекалық несиелендіру және кепілхат бойынша келісім шартқа сайкес кепілдікті ұстаушы болып ҚР Ұлттық Банкі тарапынан ... ... ... ... бар банктер табылады.
Кепілдік беруші меншігіндегі кепілдікке қойылған жерде орналасқан немесе соған салынатын ... мен ... сол жер мен бір ... ... ... ... ... кепілдік беруші меншігіндегі кепілдікке қойылған жер учаскесінде орналасқан ғимараттар мен құрылыстар кепілхатта қарастырылмығын болса, онда сол ... ... ... ... ... қарызгердің төлем қәбілетсіздігіне байланысты мүлікті жүзеге асыру жағдайында кепілдікке қойылған жер иесі онда ... ... мен ... ... қәжетті солар орналасқан шамадағы жер көлемін пайдалану құқығын өзінде сақтайды.
Егерде ипотеалық несиелер бойынша міндеттемелер өз уақтысында өтелмесе немесе қарызгер тарапынан ... да ... жол ... оның ... жер ... ... алынып қойылуы мумкін және де бұл процесс деп аталады.
Кәсіпорын ... ... ... ... ... болып жалпы бірыңғай мүліктік комплекс ретінде кәсіпорынның өзі ... ... ... ретінде кепілдікке қойылған кәсіпорынның мүлігіне материалды және материалды емес активтер, оның ішінде: ғимараттар мен құрылыстар, құрал жабдықтар, ... шикі ... мен ... ... ... ету ... ... және т.б. құқықтары мен қарыздары да жатады. Сонымен бірге кәсіпорынның кепілдікке қойылған мүлігінің құрамына алынбаған табыстары, сатып алған мүліктері, кәсіпорынның өз ... ... ... ... сондай-ақ, ипотекалық келісім мерзімі аралығында алған қарыздары да жатады. Кәсіпорынның кепілдік туралы келісімінде ... ... оның ... ... немесе баланс активінің бір бөлігі де көрсетілуі ... ... ... ... кепілдікке қою кәсіпорын мүлкінің иелерінің толық келісімі немесе өкілетті ... ... ... ... ... Ал ... осы талаптардың орындалуының бұзылуымен ипотекалық келісім шарт жасалынған болса ол жарақсыз деп есептелінеді.
Кәсіпорын ипотекасы оның ... ... ... кем болмаған сомадағы ақшалай қаражатпен қамтамасыз етілуі мүмкін.
Банкроттыққа ұшырап жатқан немесе ликвидациялау және қайта құру туралы шешім қабылданып ... ... ... бойынша кепілдікке қоюға жол берілмейді[4].
Ипотекаға кепілдікке қойылған мүлік құрамы мен ... ... ... ... ... ... арқылы анықталады. Инвентаризация актісі, бухгалтерлік баланс және ... ... ... мен құны ... ... ... ... міндетті турде кепілхатқа тіркелуі қәжет. Егерде кепілхатта көрсетілген кәсіпорын активінің жалпы соммасының ... ... ... онда ... берушінің кәсіпорын мүлкінің құрамын өзгертуге, сатуға, ауыстыруға, жалға ... ... ... және т.б. ... бар. ... бұл ... ... шарттың басқа да шарттарын бұзбайды. Тұрғын үй мен пәтер ... ... ... үй ... үй немесе пәтер сатып алу үшін, күрделі жөндеу жүргізу үшін, құру немесе ... құру ... ... ... қайтаруды қамтамасыз ету үшін жузеге асырылады. Егерде тұрғын үй немесе пәтер иесінің басқа да пәтері ... үйі ... және де ол ... иесінің отбасы мүшелерімен бірге өмір сүруі үшін толық қанағаттанарлы дәрежеде және жеткілікті көлемде болса, онда ол ... ... бола ... ... ... бір ... құрайтын бөлме ипотекалық несиенің объектісі болып табылмайды. Ипотекаға тек қана кепілдікке берушінің мүліктік ... ... үй ... ... қойылуы мүмкін.
Тұрғын үй немесе пәтерде келісім және жәлгерлік келісім шарт негізінде немесе басқа да заңда қарастырылған шарттар негізінде онда ... ... ... ... ... немесе пәтерлердің аукционда сатылуына байланысты одан көшірілуіне негіз болып табылмайды. Басқаша айтқанда олармен тұрғын жай туралы келісім, жалгерлік ... ... да ... өз ... қалады. Мұндай адамдар өздері орналасып алған осындай тұрғын немесе пәтерлерді жеңілдіктермен сатып алу құқығына ие ... ... да ... ... ... несие бойынша келісімде қарастырылмаған болса кепілдік беруші кепілдік ұстаушының (кредитордың) келісімімен ... ... бос ... ... жалға беруге құқылы.
Бірақ, ол кепілдік ұстаушының келісімінсіз де сондай пәтерді жалға бере ... ... ... мен ... ... ... ... қайтару мерзімінен бұрын бітетін болса.
Ипотекалық банктер қозғалмайтын мүлік кепілдігімен ұзақ ... ... ... ... ... ... ... табылады. Ипотекалық несиелердің салыстырмалы ұзақ мерзімге берілуіне байланысты ол бойынша ... ... мен ... қарыз сомасының бір бөлігінен құралатын ай сайынғы төлемдерді ағымдағы табыстар есебінен ... ... ... ... тиімді және қолайлы тәсілі болып табылады. Мысалы, жалға берілген үйдің құрылысын қаржыландыру жағдайында несие бойынша міндеттемелер арендалық төлемдер есебінен өтелуіп ... ... ... ... несиелер үшін қәжетті құралдарды кепіл хаттарды шығарып сату арқылы тартады. Олар өз ... ... ... негізінде табыс әкелетін банктің қарыз міндеттемелері болып ... ... ... банк ... берілетін және кепілдендірілген ипотекалық несиелер мен қамтамасыз етіледі.
Банк тарапынан шығарылатын құнды қағаздар ипотекалық несиелермен қамтамасыз етілуіне ... ... ... ... ... және несие көлемін белгілеуде қатаң ережелерге бағынуға міндетті. Заң бойынша несиелер тек қана иемденушісіне тұрақты табыс түсіретін жер ... ... ... ... ... берілетін несие сомасы жер учаскесінің мұқият есептелген құнының (кепілдік ... 60 % - нан ... ... ... ... үшін ... ипотекалық банкте банк басқармасы тарапынан ітелінген және ... ... ... ... ... ... ... өз клиентіне ұсынуы мүмкін несиенің шарты кепілхаттарды шығарып сату мен ... ... ... ... ... ... келеді. Кепілхаттар әдетте биржадағы қарыз міндеттемелерінің курсы негізінде өз номиналынан төмен бағамен сатылады. Бірақ, сату курсы банктің кепілхаттарды сатудан ... таза ... сәй ... ... ... ... банктердің өз құнды қағаздарын басқа несие несие институттары яғни коммерциялық банктер арқылы сатуға мәжбүр болып жатқандығында. Әрине, көрсеткен ... ... ... үшін ... банк ... ... деп аталатын сыйақы төлейді, яғни ол келесідей көрініске ие:
Таза пайда = сату ... - ... ... ... банктер эмиссияның барлық екзеңінде олар бойынша тұрақты пайыздар төлеу ... ... ... басқа банктің ағымдағы шығындары да болады. Сондықтан, проценттік ставка тек қана құнды қағаздарды ұстаушыларға төленетін пайыздарды ғана емес ... ... ... ... да жабуы тиіс.
Ипотекалық банк кепілхаттар бойынша пайыздық ... ... ... мерзімі біткенге дейін өзгертпегеніндей өзінің қарызгерлеріне несиелік ... ... ... пайыздар бекітуі мүмкін.
Міне осындай ерекшеліктірі арқылы кепілхаттарды сату есебінен берілетін несиелер жийнақ ... ... ... ... ... ... айырмаланады.
Қазіргі кезде кепілхаттар 10 жыл мерзімге шығарылуда. Жаңа эмиссия алдында құнды қағаздар нарығындағы жағдайға сәйекс несиелердің ... ... ... ... ... кепілхат бойынша пайыз төмендейтін болса, сәйкесінше несие бойынша проценттер де төмендейді. Дегенмен, тәжірибеде ... ... ... үшін ... етілетін пайыздар қарызгерлер тарапынан түсінбестікпен қарсы алынады, өйткені олар бұл ... ... ... ... ... ... ... Оның үстіне банк ұсынған несиенің және оған белгіленген проценттік ставка бойынша оның берілу шарттарын дайындауға міндетті ... ... және де ол ... ... ... ... мүмкін теріс өзгерістерге қарамастан оларды өзгертүге құқығы жоқ.
Ұсынылған несиені беру үшін банк өзі ... ... ... ... ... ... алып ... ипотекалық несие лезде берілмеуі мүмкін, ал пайыздарды банк тек қана несиені берген соң ғана ала алады. Осы ... ... ... ... мен ... ... бойынша өтелетін төлемдер арасындағы уақыт айырмашылығын толтыру үшін банкке айлық 0,25 % - ын құрайтын несиені бергендігі үшін төленетін ... ... ... ... ... жедел түрде өтеү құқығын тек қана проценттік төлемдерді өтеу бойынша келісілген мерзім біткен соң ғана ... ... ... төлемдерді өтеу мерзімі 10 жылдан кем болмайды, яғни кепілдікхаттарын пайдалану мерзімімен бірдей етіп бекітіледі. Өйткені, егер ... ... ... кері қайтару құқығына ие болған жағдайда банк несие бойынша проценттердің қарызгер тарапынан өтелмеуіне байланысты ... ... ... ... ... өтей ... ... қиындықтарғы тап болатын еді. Осындай жағдайларды ескере отырып банктер ипотекалық несиелерді беруді жинақ банктерімен біріге отырып жүзеге асырады. Бұл ... ... ... ... ... ... немесе ипотекалық несиенің берілуі оны жинақ банкі арқылы өтеу ... ... ... ... ... ... ипотекалық несие, сосын жинақ банкінің несиесі беріледі. Ипотекалық несиенің өтелуі 15-20 жылға созылады және бұл ... ... ... ... банкінің несиесі өтелініп болады.
Екінші жағдайда ипотекалық несиенің ... оның ... ... 30% - ын не ... ... ... отыру құқығын беру есебінен созылады. Сүйтіп, ипотекалық несие ұзағымен 10-15 жыл ішінде толық немесе бөлшектеп жинақ банкімен жасалынған ... ... ... Егер өтеу үшін ... сома толық болмаса ипотекалық несиенің мерзімі ұзартылуы мүмкін.
Ипотекаллық облигациялар банктердің артықшылығы бар ипотека және ипотекалық міндеттемелерімен қамтамасыз етілген ... ... ... ... ... ... ... табылады. Ол ұзақ мерзімді құнды қағаз болып және осы ... ... ... тұрақты капиталымен қоса белгілі мөлшерде пайдамен де қамтамасыз етіп отырады.
Басқа құнды қағаздар сияқты кепілхаттар да (ипотекалық ... ... ... түседі және де банктер олардың кепілдігімен несие бере ... Егер ... ... болса оларды төмен биржалық курспен сату емес кепілдікке қою ... ... ... ... ... ... ... білдірілген тұлға бақылауы астындағы арнайы регистрге енгізіледі және де сол тұлғаның қол қоюымен кепілхаттағы қәжетті жабу сомасы расталады.
Кепілхаттар әр ... ... ... ... Олармен бірге купондар кітапшасы да шығарылады. Ол ... ... ... оның уақты көрсетілген бірнеше парақтардан тұрады, және де оларды көрсету арқылы оның ұстаушысы онда көрсетілген ... ала ... ... ... ... ... ... өткізіп жібермеу үшін олардың уақтылы өтелуін қамтамасыз етіп отыратын ипотекалық немесе басқа да банктерде кепілхаттарды сақтау ұсынылады.
Купондардың өз ... ... ... ... ... ие. ... олар ... проценттер төленіп басталғаннан 4 жыл кейін оларды алу құқы тоқтатылады. Қазірде банктер тек қана ... ... ... Ол өз ... компанияның ипотекалық несие және кепілдік хаттар бойынша басқарушысының яғни кепілхаттар эмитентінің қызметін бір тұлға қызметі ретінде қарастыра отырып кепілдік ... ... ... ... ... ... ... есептеніледі.
Бұл жүйенің тиімділігін қамтамасыз ету онің келесідей ... ... және ... ету ... ... ... болып келеді(сурет-2).
Сурет 2. Ипотекалық несиелеу жүйесінің тиімділігін қамтамасыз ету және қызмет ету ... банк ... ... ... ... суммасы әр уақытта ипотекалық несие арқылы жабылып отырылуы керек. ... ... ... ... тек қана 60-70% ... қамтамасыз ету үшін тартылуі мүмкін.
Облигацияларды жабуға қызмет ететін барлық активдер кепілдікке қойылған ... ... ... номиналды сомасын, процент ставкасын, негізгі қарыз бойынша төленетін соманы, кепілдіктің сомасын, кепідікті пайдалану жолдарын ... ... ... ... ... банкроттық жағдайында облигация устаушыларының өз шығындарын банк міндеттемелері есебінен жабу артықшылықты құқығы болады. ... ... ... ... ... ... асырмайды. Дүниежузілік банктік практикада ипотекалық банктердің қызметі үстінен қатаң қадағалау жүргізіліп отырылады. Атап ... банк ... ... ... ... артып отыруы, бекітілген нормативтердің орындалуы, проценттік ставка саясатына, ішкі және ... ... ... ... ... ... ... құрылымдық объектісі болып жабу принципінің сақталынуы табылады. Бұл үшін ... ... ... ... ... кепілдікпен жабудың қамтамасыз етілуімен хабардар етіп отыратын тұлға (фидуциарий) тағайындалады. Фидуциарий жабудың жеткіліктілігімен мәліметтердің жабу регистріне енгізудің дұрыстылығына бақылау жасап ... ... ... ... жабылуы бойынша қәжетті сертификаттармен қамтамасыз етеді. Оған кепіл хаттарды шығарумен байланысты барлық құжаттарды тексерү үшін құқық беріген. Әдетте ... ... ... банк меншік капиталының үлесі де реттелінеді.
Қазақстан Республикасының ипотекалық несиелеу жүйесі шетел тәжірибесін негізге алып құрылған болатын. Ипотекалық ... ... ... ... ... ... қоса ... инвестициялық ресурстарды жұмылдыруға, сондай-ақ оларды мейлінше тиімді бағыттар бойынша пайдалануға мүмкіндік береді.
1.3 Шетел тәжірибесіндегі ипотекалық ... ... ... ... ... өте кең ... жəне ол ... өсуін жəне оның тұрақтылығын көтертін ықпал етуші ажырамас қаржы құралы болып табылады. Іс-тəжірибе көрсетіп отырғандай, ... ... ең ... өз экономикасын секъюритизация көмегімен кері қаржыландырудың тиімді жүйесі аясында ұйымдастырған елдерде мейлінше қомақты ауқымға ие болуда. Нақты осындай механизмдерді қолдану ... ... ... банк жүйесінде өз уақытында ақша деп аталатын қарқынды ағынды тудырды, бұл ипотекалық ... беру ... ... ... ... осы банк жүйелерінің өтімділігі мен сенімділігін кеңейтті. Сонымен қатар кері қаржыландырудың негізгі жүйесінің ерекшелігі экономиканы дамытудың ұзақ мерзімді перспективалары үшін ... ... ... ... ... ... да, тəуекелі шағын бағалы қағаздар рыноктарының болуы болып табылады. термині алғашқы рет біздің эрамызға дейінгі VI ғасырдың ... ... ... ... ... ... ... кезде, сұраныс та өседі. Іс жүзіндегі тұрғын үйге деген ... ... ... ... өте көп. ... компанияларының деректері бойынша Қазақстанда тұрғын үйге деген ықтимал сұраныс сақталуда. Біздің елімізде тұрғын үймен қамтамасыз ету орта ... 1 ... ... 18 ... ... құрайды. АҚШ бұл көрсеткіш - 65 шаршы метрге, Австрия мен Францияда - 38 шаршы метрге, ал Украинада - 23 ... ... ... мен ... - 22 ... ... Қырғызстанда - 14 шаршы метрге, Азербайжанда -- 13 шаршы метрге тең.
Ипотеканың мейлінше ауқымды екінші анықтамасының өмір ... ... жəне ... ... беру ... ... ... сөзсіз маңыздылығына ден қойып, қанша дегенмен оның негізін тікелей ... ... ... ұмытпаған жөн. Осыған байланысты ипотекалық кредит беруді ипотекалық активтерді беру, қызмет көрсету, сату жəне ... ... ... ... ... болатын қатынастар жүйесі ретінде қарау мейлінше дұрыс болар еді. Рыноктық қатынастар ... ... ... тек ... ... ... ... рыноктың бүгінгі даму деңгейіне мейлінше барабар болып табылады. ... елде ... ... беру ... ... ... құрамы маңызды түрде дифференциацияланған[6].
Əлемдік практикаға көңіл бөле ... ... ... кредит беру институттар жүйесінің мынадай айырықша ерекшеліктерін бөліп айтуға болады: - жүйе аясында əртүрлі меншік нысанды ипотекалық институттар (мемлекеттік, ... ... ... ... мемлекеттік ипотекалық институттардың рөлі бірте-бірте төмендеуде; - банктік жəне банктік емес ипотекалық институттар бар; - ... ... ... сондай-ақ əмбебап (көптеген елдерде соңғысының рөлі өсуде) банктер де айналысады; - кейбір ипотекалық институттар ипотекалық кредит ... тек бір ғана ... ... ... үй ... мамандандырылған, басқалары операцияларды ипотекалық кредит берудің барлық рыногында жүргізеді; - ипотекалық кредит беру рыногындағы ипотекалық институттардың жеке ... ... ... осы ... операциялардың дамуы қалыптасып отырған бəсекелестікпен, жылжымайтын рынок субъектілерінің, сондай-ақ мемлекеттік басымдықтардың қажеттіліктерімен анықталады; - ... ... ... жəне ... ... ... оның ішінде сақтандыру мекемелерімен байланыс жəне өзара қарым-қатынас өсуде, бірлескен қызмет жəне өзара ... саны ... - ... он ... ... ... беру ... əр ел үшін ипотекалық кредиторлар мен осы рынокқа жаңадан келген ипотекалық мекемелер арасында бəскелесу күресінің күшейіп отырғаны ... ... ... ... құны ... ... ... ипотекалық кредит беру институттарының пайда алу нормасы қысқарды (қазіргі ... 1,5% ... ... ... мемлекеттің рөлі ипотекалық кредит беру жүйесін дамытудың жалпы ... ... ... ... ... ... ... жəне бақылау функцияларын орындаумен өлшенеді; осы жүйе ара-арасында мемлекеттік əлеуметтік саясаттың делдалы ретінде ... ... ... ... ... ... моделдеріне қатысты сөз болғанда, негізінде олар үшеу, жəне олар ең бастысы ипотекалық кредит беру ресурстарын қалыптастыру принциптері бойынша ... ие ... - ... механизм (жинақ жүйесі); - банкке салынатын парақтар шығарылымын (облигациялық типті бағалы қағаздар) есебінен ипотекалық кредиттерді дербес кері қаржыландырған ... бір ... ... - ... ... ... жүйесі) негізгі оқшау белгісі жұмыс істеу принципі болып табылады. Мұндай ... ... ... ... ... ... ашық ... рыногында заемға берілмейді, тек мақсаткерлік бағытта депозиттік жинақтау принципі бойынша болашақ заемшылардың жинақтарын тарту есебінен қалыптасады. Құрылыс жинақ ... үшін ... көзі ... ... ... үй заемдарын пайдаланғаны үшін заемшылар төлемі, сондай-ақ егер заемшы белгілі бір кезең ішінде өз есебінен белгілі бір соманы (келісім-шарт ... ... ... - ... кассасы) салған жағдайдағы құрылыс-жинақтары туралы келісім-шартқа сəйкес төленетін ... ... ... табылады. Пайыздық ставкалар (салымға, сондай-ақ кредитке) келісім-шарттың қолданылуының барлық мерзімі аралығына белгіленген. Кассалардың рыноктық ставкалардан ... ... ... беру мүмкіндіктері бар, өйткені өздері қаражатты мейлінше төмен пайызбен тартады. Құрылыс-жинақ кассаларының салымшылары жəне ... ... ... ... табылатын тура сол адамдар болып табылады. Депозиттің төмен кірістілігі - төменгі ставкамен кредит алу құқығын беретін өзінше бір ... ... ... ... ... пайыздық ставкасының жоғары еместігінен ай сайын төлем жасау сомасы шамамен ай сайынғы жинақтық жарнасы сияқты болады.
Сөйтіп, кредит беруді ... ... ... ... негізделеді: - қаржыландыру капитал рыногына қатысты болмайды; - несие ... ... ... ең басында белгіленеді жəне жоғары болып табылмайды, сондықтан салымшы үшін ... - ... ... ... ... ... тəуекел болмайды; - кредитордың жасайтын төлем мөлшері бастапқыда белгіленеді. Кепілдік қағаздар - ... ... - ... ... ... ... ... ету салған ипотекалық кредиттік институттардың борыштық міндеттемелері болады. Кепілдік қағаздар жүйесі үшін кепілдік қағаздар ... ... ... ... ... ... компания басқарушысының жəне бір адамның атындағы кепілдік ... ... ... ... ... ... бар. Осы ... тиімді қамтамасыз ету оны құрудың жəне жұмыс істеуінің мынадай негізгі принциптерін сақтауға қатысты болады: - кепілдік ... ... ... ... бір ... ... ... лицензия қажет; - ипотекалық институт шығарған барлық кепілдік қағаздарының көлемі кез-келген сəтте ипотекалық несие арқылы жабылуы тиіс; - ... ... тек қана 60-70 %-ы ... ... ... ретінде тартылуы мүмкін; - кепілдік қағаздарын жабушы ... ... ... ... ... ... ... енгізілуі тиіс; - эмитент банкрот болған жағдайда кепілдік қағаздарын ұстаушы өз ... ... өтем ... ... ... бар; - активтер, пассивтер жəне ипотекалық кредиттік операциялармен жəне кепілдік қағаздарын шығарумен байланысты қызмет эмитенттің өзге қызметінен қатаң түрде ... ... - осы ... қағаздардың жоғары өтімділігі қамтамасыз етілуі мүмкін салада кепілдік қағаздардың болуы, олардың инвесторларға ашық болуы. ... ... ... құру жəне жұмыс істеуінің маңызды принциптерін сақтаған кезде ол мейлінше сенімді болып табылады.
Мұндай жүйелер Еуропада - Данияда, Швецияда, ... ... ... ... ... Финляндияда, Францияда жəне Испанияда басым болып табылады. Кепілдік қағаздар пұлымен қамтамасыз етілген бағалы қағаздар эмиссиялау жолымен ипотекалық ... кері ... ... ... деп аталды (securities - бағалы қағаздар) жəне бірінші рет АҚШ-та қолданылды жəне қазіргі ... ... ... ... Секьюритизация механизмі тəртіп бойынша ипотекалық кредитор мен ... ... ... ... кредит беру үшін ресурстарды қамту мақсатында) функцияларын шектеуді айыруды болжалдайды. ... ... ... бастапқы ипотекалық кредит берушіге баланстан ұзақ мерзімді ипотекалық кредиттерді жоюға, олардың өтімді активтерін ауыстыру есебінен өз ... ... ... ... береді; ипотекалық кредит беру барысында пайда болатын өз тəуекелдерін төмендетуге (осы ... ... ... ... ... жасайды); кредиттік операциялар көлемін өсіру. Секьюритизацияға стандартты ... бар бір ... ... ... жатқызылады (ең бастысы тұрғын үй несиелері)[7].
Бастапқы кредитор ұжымдық ... бар ... ... құралдарын шығару жолымен ипотекалық кредит беру үшін аккумуляцияланатын ресурстармен ... ... ... оған тиесілі міндеттемелерін сатады. Бағалы қағаздардың сенімділігін көтеру үшін резервтік қорлар құрылуда, заемшылар кредиттері бойынша өз міндеттемелерін орындамаған ... ... ... ... ... ... ... компанияларын секьюритизация процесіне тарту іс жүзіне асырылуда. Көптеген елдерде секьюритизация процесін ұйымдастыру кезінде ... ... ... ... ... ... ... операция жасайтын ірі мемлекеттік жəне жартылай мемлекеттік ұйымдар ... ... ... Соңғы он жылдықта секьюритизация механизмі (нақты талаптарға бейімделген) əлемдік практикада мейлінше кең таратылу ... ... ... ... ... ипотекалық кредиттерді секьюритизациялау жолымен кері қаржыландыру ипотекалық кредит институтының активтерін басқарудың мейлінше ... ... ... ... ... ... бір объективті шектеулер бар. Сөйтіп, осы қайта қаржыландыру мехнанизмін ... ... - ... емес ... ... ... мүмкіндік жоқ; - ипотекалық рыноктың кеңейтілген инфрақұрылымын құру талаптары кезінде, ... ... бір ... етуі ... жəне ... ... айналысқа түсіп отырған бағалы қағаздар эмиссиясын барынша төмен ... ... ... ... етіледі; - тұрақты экономика, сенімді кредиттік-қаржы жүйесі, жоғары дамыған қор рыногы, ... ... ... ... ... ... болады. Кредиттік ресурстарды жұмылдыру жəне кредит берудің өзін ұйымдастыру процесінде əртүрлі ... ... ... ... ... жоғарыда қаралған моделдер үшін ортақ нəрсе, ол олардың іс жүзіндегі жұмыс істеу процесіне мемлекет осы ... ... ... жəне ... реттеуді, мемлекеттік кепілдік беруді қосқанда күшті жəне жан-жақты қолдау көрсетуі керек. Ипотекалық кредит беру жүйесін ... ... жəне ... ... ... ... ... дамытуға жəне тікелей қолдау көрсетуге бағытталған белсенді саясаты арқасында мүмкін болады. Осы ... ... ... бар ... ... ... кредит беру жүйесін қалыптастырудағы мемлекеттің рөлін дұрыс түсіну үшін маңызды.
Əлемдік тəжірибе көрсетіп отырғандай, ипотекалық кредит беру ... ... жəне ... саласында экономикалық саясатты жүргізу əдістерін методологиялық жағынан мынадай əдістерге бөлуге болады: өз кезегінде мынадай əдістерге бөлінетін жалпы реттеу: - кредиттік-ақша ... - ... ... көлемін, жұмыспен қамтылуды жəне кері қаржыландыру (есептік) ставкасын реттеу арқылы баға ... ... ашық ... мемлекеттік бағалы қағаздармен операциялар жүргізу, коммерциялық банктердің резервтер нормасын реттеу ... ... ... ... - ... ... - ... заемшылардың, кредиторлардың жəне инвесторлардың ипотекалық қағаздармен операциялар жасауын ынталандыруға бағытталған жəне жекелеген салықтарды төмендету жəне жою үшін жасалады; Ипотекалық кредит беру ... үшін ғана ... бар ... ... атап айтқанда: - қайталама рыноктың операторлары - арнайы ұйымдарды дамыту үшін (АҚШ, Канада) оларды құру жөнінде бастама көтеру; - ... ... ... ... - ... ... заемшыларды ынталандыру: ипотекалық кредиттер бойынша ставкаларды субсидиялау, бірінші жарнаны төлем жасау субсидиялары, жинақталған қаражат бойынша сыйлықақылар ... ... ... жəне ... - ... ... есебінен ипотекалық кредит беру бағадарламасын жүзеге асыру (Испания, Индия жəне басқалар)[8].
Қазақстан əлемдік қаржы жүйесіне интеграциялана отырып жəне əлемдік ... ... ... бола ... ... ... ... нысандарын жергілікті талаптарға бейімдеп дамытады. Ипотекалық кредит беруге қаражатты қамтудың механизмінің тəжірибесі ... ... ... көрсетілді жəне соған сəйкес Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі құрылды. Жұмыс істеп отырған тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі жеке жəне ... ... ... банктік салымдарға тартуға жəне осы жинақтар есебінен салымшыларға несие беруге негізделген тұйықталған тұрғын үй ... ... ... ... Тұрғын үй жинақ жүйесі дамыған қаржы рыноктарының болуын талап етпейді жəне ол табысы орташадан төмен халық топтарына ... ... ... ... үй ... ... дəстүрлі ипотекалық кредит беруден айырмашылығы ол жоғары құнсыздану кезінде де ... ... ... ... Сонымен қатар, тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесінің жинақтау жəне кредит беру схемасы өзгеретін болады.
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НАРЫҒЫНЫҢ ... ... ... ... ... ипотекалық несиелендірудің жағдайы
Біздің елімізде тұрғын үймен қамтамасыз ету орта есеппен 1 ... ... 18 ... ... ... ... ипотеканы тұрғын үйді сатып алудың амалдарының біреуі ретінде қарастыруда. Көп ... ... және ... ... ... ... жылжымайтын мүлік нарығы жандана бастады, бағаның шамалы өсуі мен банктердің өз ипотека өнімдерін жылжытудағы белсенділіктері байқалады. Бірақ осы жанданулар ... ... алып келе ме ... ... ... ... ИҰ>> АҚ ҚР Ұлттық Банкімен құрылды
2002 жыл
ТМД елдерінде ... рет ... ... ... жыл
Еліміздің 15 өңірінде өкілдіктер ашылды
2005 жыл
ИҰ>> АҚ - ның ... KASE - де ... ... ... тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру
2008 жыл
Алғашқы несиелік рейтинг алынды
2010 жыл
Тұрғындарғы арналған тікелей ... ... ... ... ... ... 2011-2014 жылдарға арналған тұрғын үй құрылысы бағдарламасы аясында қолжетімді тұрғын үйге ипотекалық ... ... ... бағдарламасы басталды
2012 жыл
ҚР Үкіметі бағдарламасын бекітті, ИҰ>> АҚ бағытының операторы болып ... ... ... ... деңгейіндегі несиелеу рейтингін тағайындады
2013 жыл
ИҰ>> АҚ-ның мемлекеттік акция пакеттері Ұлттық басқарушы холдингі>> АҚ-ның басқаруына берілді
Ескерту. ... ... ... ... ... ... ... жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ипотекалық несие беру нарығында ипотека екінші деңгейлі 16 ... және 4 ... ... ... ... ... ... бойынша ИҰ>> АҚ және АҚ ... ... ... іске ... қолданыста лицензиялары бар 2 ипотекалық ұйым қалды, қалғандары ... ... ... ИҰ>> АҚ, ИҰ>> АҚ; ... АҚ), ... ипотекалық қоржынға қызмет көрсетуді жалғастыруда.
АҚ, АҚ және АҚ-ында ... ... ... қоржыны кәдімгідей ипотекаға тәуелді. АҚ-ында жеке тұлғалардың несие қоржынында ипотекалық қарыздар үлесі 2013 ... ... ... 49,3%, в -- 47,1%, в АО -- ... ... ... ... несие қоржынында ипотеканың аз үлесі -те (38,1%), -те (26,7%), АҚ-ында (18,9%) құрайды. 2013 жылы жеке ... ... ... ипотекалық қарыздар үлесі қысқарды АҚ (14%), АҚ (-13,5%), (-7,8%) (-1,5%) АҚ. ... жыл ... ИҰ>> АҚ 50 ... ... аса сомаға, соның ішінде АҚ-ынан, АҚ-ынан, Банкінен, ... өз ... ... ... ... ... ипотекалық қарыздар бойынша талап ету құқығын сатып ... 8 - ... ... банктерге берілген несиелері
14
АҚ ЕБ
(Қазақстан)
3 616
3,48% ... ... ...
15 ... RBK"АҚ ...
0,71%
0,11%
Ақпарат жоқ
-
16
"Банк"Астанафинанс"АҚ
2 878,40
7,62%
0,36% ... ...
17 ... ИҰ>> АҚ
55 347,00
- ...
5 246 ...
18
Басқалары,соның ішінде ипотекалық ұйымдар
127 559,00
-
15,82%
-
-
Барлығы:
806 068
8,57%
86 882
9,11%
... ... қ ... *
Банктің несие қоржыны
құрылымындағ ы ипотекалық кредит үлесі
Ипотекал ық
нарықтағ
ы үлесі ... ... ... ... (90 ... асқан
сумма
ипотекалық кредиттегі үлесі
1 ... ...
115 168 ...
14,29%
Ақпарат жоқ
-
2
" Қазақстан Халық
Банкі " АҚ
105 069 ... ... ... жоқ
-
3 ... ...
124 938
6,04%
15,5%
Ақпарат жоқ
-
4
"Банк ЦентрКредит"АҚ
157 862
18,02%
19,58%
Ақпарат жоқ
-
5 ... ...
71 837,5 ...
8,91%
20 509,4
28,55%
6
"Сбербанк"АҚ ЕБ
33 941 ... ...
472 ...
7 ...
33 673,6 ...
4,18%
3 259,6
9,68%
8
"Альянс Банк"АҚ
77 855
12,97%
9,66%
40 447 ...
9 ... ...
33 831,7 ... ...
5 094,7 ...
10
"ТЕМIР БАНК"АҚ
71 547,1
26,42%
8,88%
13 088,4 ...
11
" ... ... үй ... банкі" АҚ
110 717,9
-
13,74%
1 107,6
1,00%
12
"Нұрбанк"АҚ
9 361,5 ... ...
2 439,8 ...
13 ... ... ... ...
29,7
3,04%
01.01.2013 жылғы жағдай бойынша жиынтық несие қоржынында төмендегі банктермен берілген кредиттер біршама үлкен үлеске ие, олар - АҚ - 19,58%, АҚ - 15,5% және АҚ - 14,29%. ... ... ... ... ... ипотеканын үлкен салмағы АО -те - 23,7% байқалады. Бірінші жарты жылдықта АҚ ипотека қоржынын 4 ... ... 71,5 ... тенгеге дейін (жарты жылда 5,8% өсті) көтерді, нарықтық үлесті 8,9%-ға дейін ұлғайтты және ипотекалық бағытты белсенді түрде ... ... бұл ... ... ... ... талаптарынан көрінеді. "Банк ЦентрКредит" АҚ қоржынында ипотекалық қарыздар 18% -ды құрайды, Альянс Банктің несие қоржынында ипотекалық қарыздар үлесі - 11,3% (77,8 млрд ... 9 - ... ... ... беру ... ... мерзімді
Ұзақ мерзімді
Барлығы
Қорж ын
үлесі
ұлттық валютада
шетел
валютас ында ... ... ... ... нда ...
488
22
139 828
13 256
153 593
17,78 %
Алматы
4 640
1 346
149 978
115 487
271 451 ... % ... ...
31
19 065
1 182
20 279 ... ... ...
29
0
35 523
3 201
38 753 ...
Алматы облысы
92
1
13 632
3 628
17 352
2,01%
Атырау облысы
89
0
26 925
3 407
30 420 ... ...
121
0
58 487
6 657
65 265 ...
Жамбыл облысы
646
8
16 354
2 393
19 401
2,25% ...
245
0
21 355
1 632
23 232 ... ... ...
568
46
48 650
5 568
54 832 ... ... ...
47
0
20 952
2 395
23 394
2,71% ... ...
12
0
14 908
673
15 593 ... ... облысы
146
35
31 560
4 599
36 340
4,21%
Павлодар облысы
103
0
30 752
1 983
32 838 ... ...
18
4
14 927
1 673
16 621 ...
ОҚО
1 318
343
31 922
10 821
44 404
5,14%
Барлығы
8 591
1 804
674 818
178 555
863 769 ... ... ... Компаниясы интернет-ресурсы мәліметтері негізінде
Аймақтық бөлікте біршама үлкен көлем Алматы қаласында жиналғандықтан барлық ипотекалық кредиттің 31,43%, бұл 271,4 млрд. ... ... ... ... ең аз ... ... облысында беріледі, бұл тұрғындардың аз кіріс табуынан, барлық ипотекалық кредиттің - 1,81%, ... 15,5 ... ... ... ... ең арзан жылжымайтын мүлік Қызылорда қаласында, (абаттандырылған ... ... ... ... 1 ... ... ... бағасы 90 000 теңгені құрайды).
Астаналық нарық бір жыл ішінде 18,5 миллиард теңгеге (13,7%-ға) өсті.
Бір жыл ... ... өсуі 8,7 ... ... ... яғни ... ... Алматыдан Астанаға ауысқанын көреміз. Астана үлесі 1%-ға өсті, ал Алматы, 1,2%-ды жоғалтты. 2013 жылғы ... ... 31,4% ... ... (барлығы 271,5 миллиард теңге), Астана -- 17,8% (153,6 миллиард ... ... үшін ... тұрғын үймен қамтамасыз ету саласында саясаттың арнайы қаржы операторы болып табылатындықтан, ИҰ>> АҚ ... ... іске ... ... ... ... арналғанына қарамастан ипотекалық кредиттер беру нарығын жетілдіру мен дамыту механизмдері ... ... ... ... ету ... сатып алу жолымен банк-серіктестерге өтімділікті ұсынуды жалғастырады.
* ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЛЕНДІРУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУ БОЛАШАҒЫ
Ипотекалық ... ... ... ... - ... меншікті қаражаттары мен ұзақ мерзімді ипотекалық несиенің есебінен монополиядан арылған тұрғын үй ... ... үй ... ... ... қағидаттарына негізделген, орташа табысы бар азаматтарды шамасы жетерлік баға бойынша, тұрғын үймен қамтамасыз етудің тиімді жұмыс істейтін ... құру ... ... ... ... елдерде халықты баспанамен қамтамасыз етуде атқаратын ролі көпшілікке мәлім. Табыстары шағын болғанымен, оны тұрақты алатын азаматтар үшін ... ... ... ... ... жағдай жасаумен қатар, ипотекалық несиелендіру жүйесі құрылыс саласына инвестициялар тартуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ ол қор рыногының жаңа ... -- ... ... ... ... ... ... үй құрылысын қаржыландырудың жаңа жүйесін дамыту үшін көптеген жағдайларда тұрақты алғышарттар бар деп айтуға болады. ... ең ... бұл ... үйге мұқтаж азаматтар санының ұлғаюы, бұған бір жақтан ескі тұрғын үйлердің тозуы да септігін тигізуде. Сонымен қатар, Қазақстан экономикасының ... ... ... ... ... ... алу мүмкіншіллктері зор өңірлерге, мысалы мұнай өндірілетін аумақтарға қоныс аударуына ықпал етті. Ал, бұл ... ... үйге ... ... сұраныстың өсуіне әкеп соқты[14].
Соңғы жылдары орын алып отырған оңтайлы жағдайдың біріне халықтың жинақ қаражаты ... ... ... ... ... ол жинақтар тұрғын үйге мұқтаж азаматтардың көбіне тұрғын үйдің ... ... ... ... ... бермейді. Осыған орай, ипотекалық несиелерге деген сұраныс та туындауда.
Қазақстан банктеріндегі ипотекалық несиелеудің проблемалары келесіге байланысты:
* ... ... ... ... ... ... ... төменгі сұраныс.
Ипотекалық несиелендірудің проблемалары:
- ипотекалық несие арқылы тұрғын үй сатып алумен ... ... -- ... ... ... тым ұзақтығы және қымбаттылығы тб.
- салық жүйесінің қатаңдығы, салық мөлшерлемесінің жоғары болуы;-v ... ... ... ... үй ... жоқтығы;
- Халықтың миграциясы;
- Жылжымайтын мүлікке сұраныстың өсуі және ... ... ... нарығында негізгі үш тәуекелді міндетті түрде сақтандыру тәжірибесі қалыптасты:
1) заемшының өмірі мен денсаулығы;
2) ... ... ... немесе бүлінуі;
3) заемшының еңбеккежарамдылығын жоғалту тәуекелі.
Ипотекалық несиелеудің ерекшеліктері:
- Берілуінің ұзақ мерзімділігі (5 жылдан аса)
- Кепілзаттың қарыз алушысының қолында қалуы
Ипотекалық ... ... ... ... үй ... ... жерді сатып алу және жабдықтау;
-- ғимараттың салынуы;
-- тұрғын үйді сатып алу.
Ипотекалық несиелендірудегі мәселелер
Жетілдіру ... ... ... ... ... ... деген меншіктің болмауы;
* мемлекет деңгейінде ипотекалық бизнестің дамуы статегиясының болмауы;
* бұл жүйеге мемлекет тарапынан реттеу жүргізілмейді;
* бұл жүйенің қызмет етуі ... ... заң ... бұл ... ... ... көрсететін арнайы құрылған немесе маманданған ипотекалық банк шотын қоса;
* ипотекалық несие алушыға мемлекеттен беретін дотация ... ... ... ... ... ... ... төленетін пайызды мөлшері өте төмен;
* ресурстық базаның жоқтылығы;
* несие алушының төлем қабілетін бағалау қиындылығы;
* ... ... өсу ... ... банк ... көлемін және салымдарын тез қарқындылығы
* инфляция деңгейінің тұрақтылығы
* жылжымайтын мүлік бағасының өсу қарқындылығы қаралады
* 5 ... ... ... 10-15 жылға ұзарту
* банк өз салымдарын ұзақ мерзімге тарту
* жеке тұлғаның табысын бағалау шығындарын азайту
* қазіргі кезде орташа ... ... ... ... жеңілдету
* ипотекалық несиелендіруге қатысушы
* тұлғаларды ынталандыру мақсатындағы бюджеттік саясатты қарастыру;
* тұрғын үй ипотекалық несиелендіруді жетілдіру.
Ипотекалық несие берудің халықаралық тәжірибесімен және ... ... ... ... беру қызметтерімен таныса келе, ипотекалық несие берудің қазақстандық үлгісін ... ең ... ... ипотекалық несиелер бойынша төленетін өсімақы (сыйақы) мөлшерінің тым жоғары екендігіне көз жеткізуге болады.
Сондықтан, ипотекалық ... беру ... ... - келесі бір кемшіліктің негізін құрайды. Мемлекетте ипотекалық несиелер, негізінен, дайын тұрғын үйді сатып ... ... Тек ... ... ғана ... үй ... жүргізуге және жөндеу жұмыстарын орындауға ипотекалық несие беріп отыр.
Дамыған елдердегі ипотекалық несиенің топтамасын жасағанда несиелеудің ... ... ... ... ... жер ... сатып алу;
* жер телімдерін игеру немесе пайдалану;
* тұрғын үй құрылысын жүзеге асыру;
* тұрғын үйге жатпайтын нысандарды салу.
Жоғарыда ... ... ... түрлерінің ішіндегілерден тұрғын үй құрылысына, яғни дайын тұрғын үй ... ... ... ... үй ... ... несие беру республикада кеңінен қолданылуда. Банктік несиелер есебінен жер ... ... алу жер ... ... ... ... ... емес. заңға сәйкес кепілдікке қойылатын жылжымайтын мүлік несие алушының мүлкі ... ... Ал, ... жер жеке ... ...
Мұндай жағдайда Ресейде және батыстық елдерде деп аталатын жүйе іске ... ... ... - ескі ... үйді кепілге ала отырып, 90 күнге берілетін және оны сату арқылы несие сомасы өтелетін несие түрі болып табылады. ... ... мәні ... банк ... ... ... түзіп, келісімшартқа сай оған ескі тұрғын үй құнының 70 пайызы ... ... ... ... міндеттенеді. Бұл қаржы жаңа тұрғын үйді сатып алуға қажетті ипотекалық несиенің бастапқы ... ... ... ... Ал, ... ... 90 күн ішінде ескі пәтерін сатып, аралық несиені толығымен өтеуге міндеттенеді.
Келесі мәселе - егер ... ... ... ... ... ... мүмкіндігінен айрылса ше? Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес несиенің кезекті төлемақысын төлеу ... ... одан 30 күн ... ... банк ... қойылған мүлікті сот шешімінсіз сатуға толық құқылы. Сөзсіз, бұл банкті де, несие ... да қиын ... ... етеді. Шетелдерде және Ресейде осындай жағдайлардың алдын алу мақсатында қосымша кепілдікпен ипотекалық ... беру ... ... ... ... ... ... алушы сатып алатын жылжымайтын мүлік құнының 20% мөлшерінде бастапқы жарна мен 10% мөлшерінде кепілдік-депозит төлеуге міндеттенеді. Дәл осы 10% ... ... ... ... ... ... Несие алушы уақытша төлем қабілетсіздік жағдайға ұшыраған жағдайда, осы ... ... ... ... төлемақысы төленеді.
Бастапқы жарна мөлшерін төмендетуге мүмкіндік беретін аса маңызды тәсілдердің бірі - ... ... ... ... ... ... болып табылады. Ипотекалық несиені сақтандыру әдетте 10 жылға жасалады. Осы мерзім аяқталғаннан соң ... ... ... ... зиян ... оған ... деңгейге дейін азаяды. Негізінен, банк несие алушының несие сомасын толығымен немесе жарым-жартылай қайтармауынан сақтандырылады. ... ... ... ... ... ... беру ... қолданылмайтынына түсінбеймін. Сақтандыру мәселесі айтпаса да белгілі. Біріншіден, банктік сақтандыру төлемдері ипотекалық несиенің ... ... ... елімізде сақтандыру нарығының жеткілікті дәрежеде дамымағандығы соншалықты сақтандыру компаниялары мұндай қызмет-терді көрсетуге әлі де ... ... ... ... алдын да айтып өткенімдей, ипотекалық несие беру барысында кепілге қойылатын заттың, пәтердің бағасын ... өте ... ... ... саналады. Қарыз төленбей, жылжымайтын мүлік нарығындағы тұрақты баға сақталған жағдайда банктің аталмыш мүлікті сатудан белгілі бір мөлшерде зиян шегері ... ... ... жылжымайтын мүлік нарығының тұрақсыздығына және бір жыл ішінде пәтер бағасының 10000 АҚШ долларына ... ... ... көтеріліп кететіне банк кінәлі емес. Мұндай жағдайда пәтердің келешектегі бағасын нақты пішіп айту өте қиын. ... ... ... банктің емес, несие алушының ауыр зардап шегетіні байқалады. Кешектегі қаржылай зияннан қашу үшін банк несие алушының сатып алатын пәтерін оның ... ... 20-30% ... мөлшерде бағалайды. Осылайша, несие мөлшері пәтер сатушының сұраған бағасынан да төмен болып, несие алушының қаржылық ахуалына кері әсер тиері сөзсіз. ... ... ... ... ... ... қолданылып жатқан әдістің қаншалықты тиімді екенін уақыт көрсетеді.
несие беруші мекемелердің ұзақ мерзімді несие ... ... ... ... ... ... тарапынан ипотекалық облигациялар шығару және оларды қаржы нарығында өткізу;
* несие ... ... ... ... ... ... ... несие берушіні ипотекалық несиелердің екінші нарығының операторлары ... ... ... ... мен өзге де ... ... ... несиелер мен қарыздар[15].
Бүгінгі күні ипотекалық несиелеуге ұзақ мерзімді ресурстар банктердің ... ... және ... мен ... ... ... ... ұзақ мерзімді ресурстарды тартудың жоғарыда аталған үлгілерінен ең ... және ... ... ... - ... ... ... нарығында сату мақсатында кредиторлар тарапынан ипотекалық облигациялар шығару (Германия тәжірибесі) және несие берушіні ипотекалық ... ... ... ... ... ... қаржыландыру (АҚШ тәжірибесі) болып табылады.
Мынадай шарттарды орындаған жағдайда келешекте елімізде ипотекалық ... ... ... болады:
* қолданыстағы заңнамаға кейбір өзгерістер енгізу;
* қаржы нарықтарының тұрақтылығын қамтамасыз ету;
* нарыққа қатысушылар арасында өз міндеттерін қайта ... ... ... ... қол ... қатар, халықтың басым бөлігі тұрғын үй жағдайын жақсартуға мүмкіндік алып, тұрғын үй құрылысының ... ... ... ... ... арқасында экономиканың аталмыш саламен байланысты салалары да өздігінен дами түсіп, мемлекет бірқатар мәселелердің шешімін табады. ... ... ... ... үй құрылысын дамытуға жұмсалатын әр бір теңгеден салық және өзге де ... ... ел ... 5-10 теңге кіріс келетін болады.
Кейбір мамандардың пайымдауынша, несие жинақтау жүйесі ипотекалық несиелеу жүйесінен гөрі кеңірек қолданылады. Себебі, ... - оның ... ... ... ... ... ... төмен болып, ішкі капитал нарығындағы өзгерістерден әсерленбейді, яғни келісімшарт түзу ... ... ... ... бойына өзгертілмейді. Банктер үшін бұл жүйе өте тиімді.
Қандай ... да ... ... қос ... қызмет етуі халықтың тұрғын үй ахуалын жақсартып, ел экономикасының тұтастай дамыуына оң ықпалын тигізеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жалпы республикадағы орташа жалақымен ... ... ... ... ... ... болды. Тұрғындар табысының өсімі, ел ішіндегі тұрақты саяси жағдай мен экономика, ақшаның тұрақтылығы табыс шамасының өсуіне әкелді. Субъектілер табысының өсуінен ... ... ... қызығушылық пайда болды. Нәтижесінде сол кезеңдерде тұрғын үй бағасы мен операциялары ... ... ... үй ... дамыды, бірақ қазіргі таңда бұл жағдай біраз бәсеңсіген.
Ипотекалық несиелеу кәсіпорындардың, фирмалардың және құрылыстың қажеттіліктерін ... ... ... ... басуында үлкен рөлін атқарады. Ипотекалық несиелеудің дамуы инфляцияның жоғары қарқынды жағдайында және ұзақ мерзімдік несие ресурстарының тапшылығы ... ... ... ... ... ... үлкейтуге мүмкіндік береді.
Тұрғын үйге ипотекалық несиелеу қайталама нарығының жұмыс істеуі ипотекалық банктердің ... ... ... ... ... ақша массасын байланыстырады, елдің аймауқтарына және экономикалық сфераларға капиталды қайта бөлуге көмектеседі, несиенің пайыздық ставкаларды тұрақтандырады.
Ипотекалық банктердің ірі ... ... ... ... ... ... үшін ... тарту проблемасының шешімі болды.
ҚР-дағы ипотекалық қарым-қатынастарды ... және оған ... ... ... ... қорытындыға келуге болады:
1. Халықаралық тәжірибе көрсеткендей ипотекалық несиелендіруді дамыту ... ... ... әкеледі. Сондай-ақ, ол баспана мәселесінің шешілуіне жағдай жасайды. Ал бұл өз ... ... ... ... ... ... ... Ол азаматтардың жеке мүддесін ынталандырады. Бұдан басқа, несиелелендіру үшін қажетті ішкі ... яғни ... ... салымдары мен институтционалды инвесторлардың қаржылары тартылады. Халықтың соның негізінде экономиканың нақты секторлары атап айтқанда, ... пен оның ... ... ... ... ... ... мемлекеттің араласуынсыз түрғын үй қорының ескіргенін жаңарту, ... ... салу ... ... өз ... ... ... дамиды. Мұның бәрі салық салынатын базаны кеңейтеді, соның негізінде бюджетке келіп түсетін салықтар мен ... ... ... ... ... дәлелгенідей ипотекалық несиелендіруді дамыту ел экономикасын дамытудың негізгі факторларынан бірі болып табылады.
2. Қазақстандағы ... ... ... алғы ... ... ... үйге ... сүраныстың жоғарлығы, миграциялық процесстер, банк операциялары құрылымының өзгеруі табылады.
4. Қазақстанда ипотекалық несиелендіру жүйесін малазиялық моделге сүйене ... ... ... ҚР ҰБ-і өз ... ... Оның негізінде батыстық ноу-хау яғни екі деңгейлі ... ... ... ... Сол арқылы банктер құнды қағаздар нарығында ипотекалық несиеге бағытталған ұзақ мерзімді мақсатты қаражаттар жинақтайды және де ... және ... онша ... ... ... ... үй несиелерін жүзеге асыру мүмкіндігіне ие болады. Алғашқы деңгей дегеніміз-несиенің өзі, ал ... ... - ... ... ... ... арнайы ипотекалық құнды қағаздар (облигациялар, кепілхаттар).
5. Ипотекалық ұсыныстардың ... ұзақ ... ... несиелерді жүзеге асырудағы банктердің өтімділігік мәселесін шешуді қамтамасыз ететін қаржы ... құру ... ... ... бұл ... ... Қазақстанның Ипотекалық Компаниясы (КИК) айналысуда. Нарықтық экономикада оларға қор нарығынан тартылған институтционалды инвесторлардың қаражаттары жатады. Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... талап ету құқымен қамтамасыз етілген ипотекалық құнды қағаздарды шығару жолымен тартуды жоспарлап отыр. Бұл дәстүрлі инструмент ... ... да ... қолданылады, сондай-ақ, шетелдік инвесторлар арасында үлкен ... ие. ... ол ... пен ... және де ... ең ... құралы болып табылады.
6. Қазақстанда ең алдымен қарапайым адамдардың қажеттілігін қамтамасыз ететін ипотекалық ... ... ... етуі ... ... шарттармен жүзеге асырылатын несие көлемін жоғарылату үшін несиелендіруді басқа эквивалентісіз тенгеде және де онша жоғары болмаған сыйақы ... ... ... ... ... ... асыру керек.
7. Түрғын үйді несиелендіру жүйесінің концепциясы қабылдауымен ол республика бойынша өте тез шарықтап дамып келуде.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... Ж.Е ... // ... ... ... мен ... Вестник КАСУ №4 - 2010 г
* Гусев А.П., Ипотечное жилищное кредитование: жилье взаймы, Издательство: Феникс. Год: 2012
* Ғ.С Сейітқасымов А.А ... ... ... ... ... - 2013 ж
* ... ... экономикасы: оқулық Б.К Сагинова, А.Е Бименова, ҚР ... және ... ... - ... ... ... Н.В ... кредитование: современное состояние и перспективы развития (на материалах банков второго уровня Республики Казахстан) - ... ... Р.С ... Шет ... ... ... - ... А.К. Кантарбаева // Ипотека зарубежных стран // Финансы Казахстана, №5 2009 г
* Г.Дюзельбаева // Развитие системы ... ... в ... ... // Деловой мир Астаны
* Социально-экономические аспекты механизма эффективной организации ипотеки в развивающейся рыночной системе (на материалах ... ... ... дис.канд.экон наук Г.Е.Касенова-Алматы, 2010 г
* Қазақстан Республикасы ипотекалық ұйымдардың ағымдағы жағдайы: www.afn.kz 2014-2015 жж
* С.Б. ... ... ... банктер теориясы: Оқулық - Алматы, Жеті ... 2011 ж
* ... ... оқу ... С.Т ... Л.Қ ... - ... 2012 ж
* Қазақстан Республикасы ипотекалық нарығына шолу www.kmc.kz
* Гимазетдинова Э.Я // ... ... и пути ее ... в ... ... // Москва - 2011 г
* Қазақстанда тұрғын үй құрылысын дамытудың және ... ... ... ... ... 2015г

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
Ипотекалық банктердің құрылуы19 бет
Ипотекалық және тұрғын үй несиесі нарығының қазіргі кездегі жағдайы49 бет
Ипотекалық компания ТОО «нур-риэлти эстейт»38 бет
Ипотекалық компанияның несиелік қызметтерін басқару74 бет
Ипотекалық кредиттің экономикалық мәні мен мағынасы38 бет
Ипотекалық несие8 бет
Ипотекалық несие және оның Қазақстан Республикасындағы дамуы63 бет
Ипотекалық несие туралы6 бет
Ипотекалық несие түсінігі30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь