Мұнай-газ саласы

Кіріспе
1.1. Қазақстанның мұнай газ саласының дамуы
1.2. Қазақстанның мұнай газ саласын талдау
2.1. Шетелдік мұнай.газ компаниялары
2.2. Шетелдік инвестицияның экономикалық мәні, классификациясы және құрылымы
2.3. Шетелдік инвестициялар және олардың Қазақстан экономикасындағы атқаратын рөлі
3.1. Қазақстандық мұнайды тасымалдау маршруты. ҚР .ғы мұнай және газ өндіру көлемін талдау
3.2. Саланы дамытудың негізгі проблемалары, үрдістері мен алғышарттары
3.3. Қазақстан мұнай.газ саласының инвестициялық стратегиялары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қазақстанның мұнай-газ саласындағы ұйымдық өзгерістердің негізінде тәуелсіз мемлекетіміздің экономикалық өсуін қамтамасыз ету және оның қалыптасу тетіктерін осы жұмысымыздың өзекті тақырыбы ретінде қарастыруымыздың мәні мен маңызы жайдан-жай емес. Өйткені, нарықтық экономикаға және демократиялық даму жолына түскен тәуелсіз Қазақстанның әл-ауқатын көтерудің бірден-бір жолы – мұнай-газ саласындағы ұйымдық өзгерістер мен осы бағыттағы жұмыстарды заман талабына, уақыт ағымына сайма-сай ұйымдастырудың үлкен маңызы бар. Себебі, Қазақстан халқының әлеуметтік-тұрмыстық хал-ахуалының жақсаруы мен мемлекеттің бюджетінің толығуы осы саладағы нақты жағдай мен мүмкіндікке тікелей байланысты. Сондықтан да, республикамыз егемендік алған алғашқы күннен бастап мұнай-газ секторын дамытуға, осы салаға шетелдік инвестиция мен компанияларды тартуға, олардың арасында шын мәніндегі нарықтық бәсеке болуына ерекше назар аударылған болатын. Бірақ, барлығы да, Қазақстан тәуелсіздікке қол жеткізген бастап ойдағыдай шешілді десек, астамшылық болар. Өйткені, 1991-1995 жылдар аралығында ел экономикасын көтеру мақсатында жан-жақты бағдарламалар қабылданып, оң талпыныс болғанымен, оның барлығы бірдей күткендегідей нәтиже берген жоқ. Экономика құлдырап, инфляция өсе берді. Бұл Қазақстанның мұнай-газ өнеркәсібімен де тікелей байланысты. Кәсіпорындар тоқтай бастады. Төлемеушілік дағдарысы ушықты. Өзара есептеудің негізі айырбас болды.
Елбасы тілге тиек еткен екінші кезең «Қазақстан Республикасында мемлекет иелігінен алу мен мемлекеттік меншікті жекешелендірудің 1993-1995 жылдарға арналған Ұлттық бағдарламасы» негізінде жүргізілді. Бұл кезеңнің аса маңызды қадамы мемлекеттік меншікті басқару мен жекешелендірудің біртұтас жүйесі болды. Сол кезде шағын және орта бизнесті дамытуға мән беріле бастады.
Осы кезеңде бірінші кезекке мемлекеттік мүлікті басқаруды жетілдіру мәселелері шықты. Сондықтан да мемлекеттік меншікті басқару және онымен айналысу мәселелері бойынша мемлекеттік органдар арасындағы өкілеттіліктерді бөлуге байланысты жаңа көзқарас қалыптаса бастады.
Республикалық мемлекеттік кәсіпорындарды оңтайландыру ең басты назарда болды. Елдің экономикалық қауіпсіздігін анықтайтын экономиканың стратегиялық маңызды секторларына мемлекеттің ықпалы мен ондағы үлесі ұлттық компаниялар арқылы сақталады. Бұл – мұнай-газ секторында «ҚазМұнайГаз», энергетикада – «КЕГОК», телекоммуникацияда – «Қазақтелеком», теміржолда – «Қазақстан теміржолы» еді.
Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан – 2030» стратегиялық бағдарламасында Үкіметке сегіз нақты тапсырма берген еді. Соның ішіндегі ең бастысы экономика саласына байланысты болатын. «Біздің алдымыздағы не инфляция, не экономикалық өрлеу деген таңдау қойылған жоқ және қойылмайды да. Түпкілікті мақсат экономикалық өрлеу екенін және
1. Сейдалы А.С. Современное состояние и перспективы развития нефтегазодобывающей отрасли за рубежом и в Казахстане. – Алматы: КазгосИНТИ, 2012.
2. Грей Ф. Добыча нефти. - М.: Издательство ЗАО «Олимп – Бизнес», 2012.
3. Хамитов Е.Н. // Современная инвестиционная политика и ее основные направления. – Жн. «Тауар», 2012, №3-9c.
4. Камшыбаев Р., Марчевский В. // Иностранные инвестиции и интересы Республики, Мысль, 2013, № 3.
5. Указ Президента РК «Об утверждении перечня приоритетных секторов экономики Республики Казахстан для привлечения прямых отечественных и иностранных инвестиций», 2013.
6. Сагандыков С. Иностранные инвестиции в Казахстане: анализ и прогноз инвестиционных процессов в экономике. – Алматы, Ғылым, 2012, 138с.
7. Нефтяная отрасль РК (Аналитическая служба «Нефтегазовой вертикали»). Нефтегазовая вертикаль, сентябрь, 2012, №15-82c.
8. Сулейменов М. // Законодательство о недрах и нефти: проблемы и перспективы. Petroleum, 2013, № 5-23c.
9. Томас К. О'Брайен, Джеймс Б. Вараниз. // Инвестиционный режим в нефтегазовом секторе Казахстана. Нефтегазовая вертикаль, сентябрь, 2012, №15-82c.
10. Новейшая история казахстанской нефти. Petroleum, 2013, № 5-23c.
11. Окшантаева Н. // Экспортказахстанской нефти. Деловой мир. Астана, 2010, №5-10с.
12. Баймұханова С.Б. Бухгалтерлік есеп: Оқулық / Алматы: Издат Маркет,
13. Назарова В.Л. Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік оқулық
14. Алматы: Экономика, 2012 ж. – 310 бет
15. Сейдахметова Ф.С. Современный бухгалтерский учет. Учебное пособие.
16. Издание 2-е переработанное и дополненное. – Алматы: ТОО
17. «Издательство LEM», 2013. – 548 с.
18. Мұнай өндіруші кәсіпорындарындағы өткізу каналдарының дамуы және стратегиялары. Алматы: Экономика және статистика, - 2013. - №1. – Б. 82-83.
19. «Қазақстан Республикасының мұнай-химия өнеркәсібін дамытудың 2008 - 2013 жылдарға арналған бағдарламасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 29 қаңтардағы № 101 қаулысы.
20. Каспий теңізінің қазақстандық секторын игерудің мемлекеттік бағдарламасын іске асыру жөніндегі 2012 - 2014 жылдарға арналған (II кезең) іс-шаралар жоспарын бекіту туралы
21. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 29 қаңтардағы № 101 қаулысына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 13 желтоқсандағы № 1352 қаулысы.
22. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 13 шілдедегі № 693 қаулысына толықтырулар мен өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 24 желтоқсандағы № 1258 қаулысы.
        
        Кіріспе
Қазақстанның мұнай-газ саласындағы ұйымдық өзгерістердің негізінде
тәуелсіз мемлекетіміздің экономикалық өсуін қамтамасыз ету және ... ... осы ... ... ... ... мәні мен маңызы жайдан-жай емес. Өйткені, ... және ... даму ... ... ... ... ... көтерудің бірден-бір жолы – мұнай-газ ... ... мен осы ... ... ... ... ... ағымына сайма-
сай ұйымдастырудың үлкен маңызы бар. Себебі, Қазақстан халқының ... ... ... мен ... ... ... ... нақты жағдай мен мүмкіндікке тікелей байланысты. ... ... ... алған алғашқы күннен бастап мұнай-газ секторын
дамытуға, осы салаға шетелдік инвестиция мен компанияларды тартуға, ... шын ... ... бәсеке болуына ерекше назар аударылған
болатын. Бірақ, барлығы да, Қазақстан ... қол ... ... ... ... ... болар. Өйткені, 1991-1995 жылдар
аралығында ел экономикасын көтеру мақсатында ... ... оң ... болғанымен, оның барлығы бірдей күткендегідей
нәтиже берген жоқ. Экономика ... ... өсе ... Бұл ... ... де ... байланысты. Кәсіпорындар тоқтай бастады.
Төлемеушілік дағдарысы ушықты. Өзара есептеудің негізі айырбас болды.
Елбасы тілге тиек ... ... ... ... ... ... алу мен ... меншікті жекешелендірудің 1993-1995
жылдарға арналған Ұлттық бағдарламасы» негізінде жүргізілді. Бұл кезеңнің
аса маңызды ... ... ... ... мен ... ... болды. Сол кезде шағын және орта бизнесті дамытуға мән
беріле бастады.
Осы кезеңде бірінші кезекке ... ... ... ... ... Сондықтан да мемлекеттік меншікті басқару және онымен
айналысу мәселелері ... ... ... ... ... ... жаңа ... қалыптаса бастады.
Республикалық мемлекеттік кәсіпорындарды оңтайландыру ең басты назарда
болды. Елдің ... ... ... ... маңызды секторларына мемлекеттің ықпалы мен ондағы үлесі
ұлттық ... ... ... Бұл – ... ... энергетикада – «КЕГОК», телекоммуникацияда – «Қазақтелеком»,
теміржолда – «Қазақстан теміржолы» еді.
Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан – 2030» ... ... ... ... ... берген еді. Соның ішіндегі ең
бастысы экономика саласына байланысты ... ... ... ... не ... ... ... таңдау қойылған жоқ және қойылмайды
да. Түпкілікті мақсат экономикалық ... ... және ... осы
мақсатқа жетудің құралы ғана екенін біз назарда ұстауға тиіспіз. ... ... ... ... ... ... ... жағдайын қиындатқаны белгілі. Бірақ, жүйелі және құрылымдық қайта
құру ... ... ... мүмкін де емес еді.
Бұл құжаттың негізгі идеясы – Отандық ... ... ... осы мақсатқа шетелдік инвестиция тарту. Ең бастысы мемлекеттің
экономикалық дамуын ... сеп ... ... ... уақыт
үрдісіне сай өзгерістер жасаудың қажет екендігі анық еді. Бұл ... ... ... ...... үшін табыс табудың мол көзі болып
табылатын мұнай-газ секторына монополистік көзқарасты мүлдем жойып, ... ... ... бар, ... мол компанияларды көптеп тартудың
маңызы ерекше болатын. Ол үшін осы бағыттағы құрылымдық ... ... ... ... ... заңдылық, нормативтік базаны қалыптастыру да қажет
еді.
Мұнай-газ саласы облыстың ... ... ... да ... ... бере бастады. Мұнай мен газ өндіру және ... ... ... ... ... ... энергетика, телекоммуникация,
жол қатынасы дамыды. Рас, ... ... ... ... ... өтпелі кезеңнің және нарықтық реформалардың қиыншылықтарын бастан
өткерді. Бұл салада түбегейлі құрылымдық ... ... ... ... ... талабына сай реформалар жүргізілді.
Қазақстан геологтарының бағалауы бойынша, біздің республикадағы мұнай
көлемі 700 млрд.тоннаға жуық деп ... ... қоры ... өсуі ... деп саналатын аймақтардың қатарында Ақтөбе және ... ... да бар. ... Жезқазған облысы және Қызылорда облысы
да бұл ... ... ... ... да ... ... ... облыстардағы мұнай-газ саласына, ондағы құрылымдық өзгерістерге
толығырақ тоқталсақ, орынды шығар деп ойлаймыз.
Тағы бір ерекше ... ... ... мәселе – Каспий ... ... ... ... ... үшін мемлекет тарапынан
жасалған қадамға орай ел мүддесін қорғайтын, Каспий теңізіне территориялық
жағынан ... бар ... ... ... ... ... ... Бұл ретте ерекше ескеретін мәселе - ... ... ... қажеттігі туындаған болатын. Іс
жүзінде барлық мұнай экспорттайтын елдердің бәрі дерлік осындай қадамға
барды. Дүниежүзінде осы ... ... ... жинақталған. Мұнай және
мұнай өнімдеріне конъюктура өзгерістерінің әсерін ... ... ... ... экспорттаушы елдер соңғы 10 жылдықта мұнай экспорттаудан алынатын
табысты қайта бөлу есебінен экономиканың өндірістік құрылымын ... ... іске ... ... бір ... дамыған елдер
экономикасынан кіріс алу мақсатында ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсібіне жылдан жылға көбейіп келе
жатқан инвестициялар ... ... ... әртараптандыруға қолайлы
орта болып табылады.
Осыған байланысты, Каспий теңізінің Қазақстандық секторын кешенді әрі
тиімді игеру Отанымыздың ... ... ... ... күші ... ... теңізі айлағында алдын-ала жасалған болжамға қарағанда ... ... жуық ... қоры бар. Мамандардың болжамына сүйенсек,
ондағы кен орындарынан мұнай өндіру ... 150-200 ... ... ... жыл бойы осы ... тұруы әбден мүмкін. Сондықтан да Каспий
теңізінің қазақстандық секторын ойдағыдай ... ... ... ... ... осы ... ... кеңірек тоқталуды, жан-жақты
қарастыруды қажет деп таптық.
Қазақстанның ғана емес, ... ... да ... ... ... қаржы құюына байланысты басқару құрылымдарында бірқатар
өзгерістер болды. Бұл да өнім өндіру көлемін арттыруға, ... ... ... анық. Инвесторлардың келуі арқасында экономикамыздың мұнай
секторында «Тенгизшевройл» ... ... ... ... ... ... леопард» (Батыс Қазақстан және Атырау облыстары) секілді
бірлескен кәсіпорындар пайда болды. Керек ... бұл да ... ... ... ... ... көбірек инвестиция келуінің нәтижесінде
аграрлық аймақ саналатын Қызылорда облысы ... ... ... шыға
келді. Тек Қызылорда облысы ғана ... ... ... да ... экономикалық, әлеуметтік хал-ахуалы жаңа деңгейге ... алыс емес ... ... үміт бар. ... ... өндіру көлемі жылдан
жылға артып келе жатқандықтан. табыс та мол. Оның көп ... ... ... ... ... ... ... бастады.
Жалпы, Қазақстанның мұнай-газ секторындағы құрылымдық өзгерістердің
нәтижесінде экономикалық дамудың болғаны рас, оны осы ... ... ... ... ... ... ... еңбегіміздің негізгі желісі былай: ... ... ... ... ... ... ұйымдық
өзгерістердің жүзеге асуы және осыған орай мемлекетіміздің экономикалық
өсуінің қамтамасыз етілуі мен ... ... ... газ ... ...... елдің басты бағдары, асыраушысы, мақтанышы, сонымен
бірге түрлі ... мен ... ... көзі де. Биыл ... мерейтойларды атап өтуге себеп бар: Доссор кенішінің ашылғанына
100 жыл, Маңғыстау мұнайына 50 жыл және ... ... 25 жыл ... ... ... ... "Қазақстан мұнайы. Суреттер сыр шертеді" атты ... ... ... саласының дамуы туралы баяндайтын сирек
кездесетін суреттер жинақталған.
1899 жылы ... ... ... 40 метр ... ... ... рет мұнай шықты, Қазақстан мұнайының тарихы осы кезден ... 1911 жылы ... ... ... кенішінен шыққан жоғары сапалы
мұнай әлемдік деңгейде назарға ... Екі ... соң ... ... кеніш орны ашылды. 1914 жылы ... пен ... ... 200 ... ... мұнай өндіріледі.
1922 жылы "Ембімұнай" тресті ... ... ... ... ... ... 1926 жылдан бастап Ембіде мұнай барлау
ісінде айналдыра бұрғылау және геофизика әдістері қолданыла ... ... ... жолы іске қосылып, онымен Доссор мұнайы тасымалдана бастады.
1930 жылдары Гурьев облысы дәуірлеп дами бастады. Зертханалар пайда
болып, ... ... ... ... ... құрылды. 1932 жылдың
маусымында Гурьев ‒ Ембі ‒ Орск ... ... ... басталды.
Байшонас, Қосшағыл, Шұбарқұдық және Құлсары сияқты жаңа кеніштер ашылды.
1935 жылы қазақстандық ... ... ... қозғалысы
өріс алды.
Соғыс жылдары, Майкоп пен Грозный аудандарында мұнай ... ... ... оның ... ... үшін ... ... өндіруді
еселей ұлғайту міндеті қойылды. Орал-Ембі ауданының мұнайшылары бүкіл соғыс
жылдары демалыссыз тәулігіне 12-13 сағаттан ... ... ... ... ... ... армиясын жанармаймен қамтамасыз етті. Фашизмді
талқандап жеңіске жетуде Ембі мұнайы ... үлес ... ... ... ... сұраныстың үнемі артуы тұтастай
алғанда ... ... және ... ... ... салаларының қарқынды дамуына
түрткі болды. Қазақстандық өндірушілер КСРО-де алғаш ... ... ... ... ... Сағыз, Жақсымбай, Комсомольское,
Қошқар, Тентексор кеніштерін игеру басталды. Мұнайлы, Бекбике, және ... іске ... ... ... ... ... ... өңдеу зауыты салына бастады. 1965 жылы Гурьев мұнай өңдеу зауыты
маңғышлақ ... ... ... жөнелтті. Қазақстанда жыл сайын
өндірілетін мұнай көлемі 2 миллион тоннаға жетті.
Маңғышлақтың оңтүстігінде Өзен мен ... ... ірі ... ... ... ... қоры 20 ... ал жылдық мұнай шығару 14 есеге көбейді.
1969 жылға ... ... жыл ... шығатын мұнай көлемі 10 миллион
тоннадан асты.
Өткен ғасырдың 70-ші ... ... ... ... ... ... ... түрде айтуға болады. Аз ғана мерзім ішінде Қаражамбас, Солтүстік
Бозашы, Қаламқас кеніштері ашылды. 1974 жылға ... ... ... ... ... ... ... өндіріле бастады. Осылайша, Қазақстан Совет
одағында мұнай өндіруден екінші орынға шықты.
Қазақстан-америкалық «Теңізшевройл» бірлескен ... құру ... ... ... қол ... 1993 жылы Алматыда алғаш
рет «KIOGE» ... ... ... ... ҚР ... және ... министрлігі құрылды, «Мұнай туралы» заң ... ... Gas», ... ААҚ, ... және Қазақстан Республикасы
арасында Қарашығанақ ... ... ... ... ... қол қойылды. Жылына 60 миллион тонна мұнай тасымалдайтын құбыр
желісін (КТК) салу туралы ... ... Оман және ... ... ... ... ... қол қойылды. "Қазақойл" ұлттық мұнай
компаниясы ... оған ірі ... ... ... ... мүддесін таныту құқықтары берілді, сондай-ақ «ҚазТрансОйл»
ұлттық компаниясы құрылды.
1998 жылы ... мен ... ... ... ... ... ... шекарасы туралы тарихи келісімге қол
қойды. Ақтау портын қайта құру ... ... 1999 жылы ... ... ... ... атап ... ол бастауын Қарашұңғылда
алғаш рет мұнай атқылаған 1899 жылдан алады.
2012-шы жылдары «ҚазТрансГаз» АҚ ... ... ... ірі
компаниялардан түскен қаражатқа болашақ ұрпақтың қажеті үшін ... ... ... ... қор ... ... ... 30 жылда әлем бойынша өте ірі шикізат қоры
анықталған Қашаған кеніші ... ... ... ... ... Ресей және Әзербайжан арасында Каспий түбіндегі үш ... ... ... нүктелерін анықтауға қатысты үшжақты келісім
жасалып, қол ... жылы ... ... ... ... ... ... өндірілді.
Жыл сайын өндірілетін мұнай көлемі 2013 жылы 76 миллион тоннадан ... ... ... газ ... ... ... саласындағы ұйымдық өзгерістердің негізінде
тәуелсіз мемлекетіміздің экономикалық өсуін қамтамасыз ету және ... ... ... ... ретінде
қарастыруымыздың мәні мен маңызы жайдан-жай емес. Өйткені, ... және ... даму ... ... тәуелсіз Қазақстанның әл-
ауқатын көтерудің бірден-бір жолы – мұнай-газ ... ... мен осы ... ... ... талабына, уақыт ағымына сайма-
сай ұйымдастырудың үлкен маңызы бар. Қазіргі ... ... ... ... ... ете ... көмірсутектің бай қорына
иеленуші болып табылады. Елдің табиғи-шикі потенциалын отандық ... ... ... ... ... ... бар. ... Petroleum эксперттерінің мәліметтері бойынша, ... ... 1,1 млрд ... құрайды және ТМД елдерінің ішінде, Ресейден кейінгі
екінші орында тұр.
ТМД және әлемдік масштабтағы елдердің арасынан Қазақстанның мұнай қоры
бойынша ... орны (2013 ... ... ... ... |ТМД ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... |дәлелденген қорлар|
| | ... ... % ... % ... |6.7 |73.6 |4.7 ... |1.1 |12.1 |0.8 ... |1.0 |11 |0.7 ... |0.1 |1.1 |0.1 ... |0.1 |1.1 |0.1 ... ... ... |0.1 |1.1 |0.1 ... елдері – барлығы |9.1 |100 |6.4 ... ... |133.9 |- |93.6 ... ... |143.0 |- |100 ... ... review of world energy мәліметтері ... ... газ ... ... оның ... ... ... құрылымынан басталады. Каспий маңы ойпатын қосқанда
Қазақстан газының жорамал ресурстары 6-8 трлн м³ ... ... ... ... ... ... категориялы газ қоры 3,011 трлн
м³ болып табылады. Каспий маңы ойпаты кен ... ... ... тек 227 млрд м³ бекітілген қоры бар Қашаған кен орны ... ... және жер ... газ қоры ... ... қорының 64% Қарашығанақ және Теңіз кен орындарға (300 млрд м³ ... газ қоры бар), ал 16% (100-300 млрд м³ газ қоры бар) ... ... ... кен ... барланған. Бұл кен орындар және басқалары Каспий
ойраты ... ... ... ... және ... газдың
дәлелденген қордың 90% Атырау, ... ... ... және ... жерінде таралған. Қазақстан Республикасының табиғи газдың қоры
1,84 млрд. тоннаны құрайды және сәйкесінше төртінші орында тұр, яғни Ресей,
Түрікменстан және ... ... және ... ... ... ... Қазақстанның табиғи газ
қоры бойынша алатын орны (2013 жылдың аяғы)
 
|ТМД ... ... |ТМД ... ... масштаб |
| ... ... ... ... |
| ... ... |қорлар үлесі, % |
| | ... ... % | |
|1 |2 |3 |4 ... |47.57 |84.7 |30.7 ... |2.86 |5.1 |1.8 ... |1.87 |3.3 |1.2 ... |1.84 |3.3 |1.2 ... |1.12 |2.0 |0.7 ... |0.85 |1.5 |0.5 ... ... елдері |0.02 |0.04 |0.01 ... ... |56.14 |100 |36.2 ... елдер |98.94 |- |63.8 ... ... |155.08 |- |100 ... ... review of world ... ... ... ... компаниялары
«Texaco International Petroleum CO» команиясы Қазақстан рыногына 1970
жылы ... 20 % ... ... алып «Agip Eni», «Britis Gas, ... ... ... ... алып кен орнын игеру
бағдарламасын ... ... ... ... ол ... Texaco мен ҚР ... ... бөлу туралы келісімге қол қойылған ... Кен ... қоры 1,2 ... ... және 1,35 млрд.м³ газ, ол Оралдан
16 км жерде орналасқан. ... ... кен орны 100 ... ... 450
млн. стандартты фут³ газ өндіреді.
Солтүстік Бұзашыдағы геологиялық барлау бағдарламасының операторы және
серігі болды. Солтүстік ... кен орны ... ... 240 км ... қоры – 215-285 млн. тонна. 2012 жылы компания жобаның коммерциялық
мүмкіндіктерін анықтау үшін ... газ ... ... ... ... Қазіргі кезде күнделікті 2-2,5 мың. баррель мұнай
шығарылады. Жұмыс істейтіндердің 70 % жергілікті халық ... ... Texaco ... мен Астанада бензин құю станцияларын
ашып отыр, олар халықаралық стандарттарға сәйкес салынған және ... ... ... орындайды.
«Exxon Mobil» Қазақстанмен байланысы басталды. Ол компания АҚШ жағынан
Каспий теңізінің Қазақстан бөліміндегі көмірсутек потенциалын игеріп ... ... ... ... ... ... аяқталған соң
Қазақстан бөлімінің 12 блогы барлау ... ... ... ... ... үшін жаңа ...... құрылды. Бұл консорциумдағы
компанияның үлесі 14,3 %. «Exxon Mobil»-ға теңіз мұнайын өндіріп ... ... ... 25 % ... ... ТШО ... таңда сатып алған мұнай өндіру көлемі күніне 100 мың баррельден 220-
ға өсті, ал 2014 ... ... ... ... 360 мың ... ... ... Каспий құбырлар консорциумының (КТК) 7,5 % акцияларына ие. ... ... Қара ... ... Новороссийск портына тасымалдайтын құбыр
салуда. Компанияның ... май ... екі ... бар және «Mobil»
маркалы өндірістік және ... ... ... ... ... ... мен ... компаниясы Теңіз кен орнының бірлесіп (50х50)
игеру мақсатында «Теңізшевройл» бірлескен кәсіпорны құрылды. Қазіргі кезде
бұл кәсіпорында Шевронның – 50 %, ... – 20 %, ... ...... Lukarko-ның – 5 % үлестері бар. Теңіз мұнай кен орны әлемдегі ең терең
әрі ірі кен орны ... ... 2014 ... бері ТШО мұнай өндіруді
күніне 90 мың баррельден – 360 мың баррельге дейін ... Жаңа ... ... ... бұл ... 360 мың ... ... өнімін жылына 17 мың тоннаға ... ... ТШО ... ... 1 ... ... аса ... енгізбек. ТШО стратегиясы
маркетинг пен әр түрлі шикізаттарды (мұнай, ... газ, ... газ, ... жан-жақтылығы мен сенімділігіне бағытталған. Қазіргі кезде
мұнай темір жолымен, құбыр арқылы және баржалармен тасымалданады. Ең ... – Қара ...... ... ... әрі ... ... Шығыс
және Батыс Европа елдеріне мұнай танкерлерімен жеткізіледі.
ТШО-ның Қазақстанға тікелей төлеген ақшасы 2014 жылы 470 млн. ... ... ... ... ... ... тауарларының бағасы мен көрсеткен қызметтерінің ақысы,
«Қазақстан темір ... ... ... ... қаржылар,
үкіметке төлеген салықтар мен ... ... ... ... кіреді). 2012 жылдың алғашқы алты айындағы төлемдер 400 млн.
долларға ... ал ... ... 900 млн. ... ... ... кезде
ТШО штатында 68 % Қазақстан мамандары (басында 50), яғни 2200 қазақстандық
азаматтар бар. ... ... ... ... ... 50 000 ... жұмыс істейді. Қазіргі таңда Шеврон Алматыда, ал Астана мен
Атырауда май құю станцияларын жұмыс істейді.
Шеврон ... ең ірі ... ... ... есептелінеді (15 %).
КТК құрылысы аяқталу кезінде ... – 750 ... ... ... ... ... жатыр.
«Offshore Kazakhstan International Operating ... ... ... Солтүстік Каспий акваториясында алты жылдық барлау
жұмыстарын жүргізу үшін тіркелген. Консорциумның акционерлері ... ... ... ... ... Agip (14,29 %), BP Amoco ... ... %), British Gas International (14,29 %), Inpex North Caspian Sea ... %), ... ... ... Philips ... Kazakhstan Ltd.
(7,14 %), Shell Kazakhstan Exploration B.V. (14,29 %), Statoil (4,8 ... Elf (14,29 ... бөлу ... ... ... бойынша ОКИОК атқарушы комитет
бекіткен бағдарламаның орындалуына жауапты халықаралық ... ... ... ... ... өз ... орындап
отыруын акционерлер қадағалайды. Көмірсутектер ... ... ... ... шамасы 3 млрд. жоба бойынша барлығы 28 млрд. доллар.
Республика бөлінетін ... 80 % ... оған 400 мың ... ... ... ... ... расталатын болса, 40 жылға арналған мұнай ... ...... компаниясы ҚР үкіметінің қаулысы бойынша
Каспий теңізінің Қазақстан ... және ... да ... ... мен газ барлау, өндіру жұмыстарын жүргізу мақсатында ... ... ... ... ... ... консорциум жөніндегі
келісімге қол қойылып, оған жеті ірі компаниялар кірді: Agip, British ... British ... Statoil, Mobil, Shell, Total. ... ... болып Қазақстан-Каспийшельф бекітілді.
Қазақстан-Каспийшельф теңіздегі мұнай операцияларына қолдау көрсетудің
инфрақұрылымдарын құру бағдарламасын жасады және басты жобалар анықталып,
оларды ... ... ... кезде ККШ Каспий және Арал ... ... ... ... геологиялық-геофизикалық ақпараттарға ие.
Жұмы аяқталғаннан кейін «ҚҚШ» АҚ, «ҚҚШ» ААҚ ... ... ... ... құрылды.
«CNPC International Aktobe Petroleum JSC» – 2012 жылдың 2 қыркүйегіне
қарай 2,6 ... ... ... Өткен жылдың осы кезеңімен
салыстырғанда 17 %-ке артық. Бірінші жарты ... 194,3 млн. м³ ... ... оның 127,8 млн. м³ газ ... пайдаланушыларға
жөнелтілген. Өндірістік мәселелерді орындау көптеген ұйымдастыру-техникалық
шараларды шешуді қамтамасыз етеді. «Ұлы Қорған» ... ... ... ... 8 ...... ... кезеңнің 3 ұңғысын
бұрғылады.
Өткен осы жылмен салыстырғанда күрделі ... ... 17 есе ... ... бірінші жартысында төленген салық ... ... ... 3 есе ... ... ҚР ... ... Қызылорда облысындағы Қоныс және
Бектас мұнай-газ кен орындары жұмыс істейді. Аталған кен орындарын игеру
үшін компания Amlon Ltd ... ... ... ... ... ... оның ... қоры 10 млн.доллар.
Бұл өңірде 18 млн.т мұнай, 6,2 млрд. м³ газ бар ... ... ... ... кәсіпорны 40 мың тоннадан аса мұнай, ал 2012 жылы 200 мың
тоннаға жеткізу көзделген. 2012 жылдың қаңтарында ... ... ... ... құю ... салу ... БКО Павлодарда, Ертіс жағалауында
мұнай, газды ... және ... ... ... онда 150 млн. ... мұнай
қоры бар. Осы жұмыстарды орындау үшін “Gulf Star ... ... ... «Боран» және «Нұрбай» кәсіпорындарын құрды.
Омск-Павлодар мұнай құбырымен Павлодар МӨЗ-нің арасы ... бұл ... ... зор. Осы ... ... ... ... БКО-сын құрып, Шығыс Қазақстан мұнай және
газ қорын барлауға лицензия алды.
«Offshore Kazakhstan ... ... ... ... ... ... Каспий акваториясында алты жылдық барлау
жұмыстарын жүргізу үшін ... ... ... экономикалық мәні, классификациясы және
құрылымы
Бүгiнгi таңда ... ... ... ... ... ... қайта құру, жаңа өнiмдi жетiлдiру бойынша және
тағы басқа да ... ... ... тұр. ... ... ... ... етедi және кәсiпорынның жеке
қаражаттарының шектеулiгiнiң ... ... ... ... ... және ұзақ ... ... ие. Кәсiпорынның жеке
қаражаттарының жетiспеушiлiгiнен ... ... ... қаржылық қолдау көрсетудi сұрауға мәжбүр, бiрақ мұндай ... ... ... ... қиыншылықтармен соқтығысады. Экономиканың
тұрақсыздығы жағдайында кредиторлар қайтып келу тәуекелдiгiне ғана емес,
ұзақ мерзiмдi салымдардың ... ... ... ... ... жағдайларға байланысты потенциалды кредиторлар, ... ... ... ... және ... ... салымды қалайды,
ал мемлекеттiк несие мен мемлекеттiк қаржыға қазiргi кезде ... арту ... ... ... ... ... ... ықпал етеді,
ұлттық экономиканың көптеген макропропорциялары инвестиция қозғалысына
тәуелді. Кейнстік ... ... ... мен ... ... әртүрлі
процестер мен жағдайлар арқылы анықталады.
Ел аумағындағы инвестициялар ұлғаймалы ұдайы ... ... Жаңа ... ... үй ... жол ... байланысты
жаңа жұмыс орнын жасау ... ... ... капиталдың
құрылуына тәуелді.
Инвестицияға нақты және қайталанбайтын анықтама беру үшін ол ... ... ... ... салалар мен әртүрлі экономикалық
салаларда ол өз ерекшеліктерін көрсетеді.
Макроэкономикалық инвестициялар жаңа үйлерге және ең жаңа ... ... ... ... ... – бұл ... теорияда және бүкіл макроэкономикада,
инвестиция жаңа капитал құру процесі ... ... Ал, енді ... ... ... ... кезеңдегі “шығын”, болашақта табыс
әкеледі деген мақсатпен нақты және қаржылық ... ... алу. ... инвестициялар – бұл бүгінгі күндегі анықталған ... ... ... құнмен айырбасы.
Сонымен, бiз «инвестиция» деген ұғымда қаржылық аспаптар, инновациялық
салалар арқылы материалдық байлықтарға және қоғамымыздың ... ... ... ... ... ... салынған инвестициялық
ресурстарды түсiнемiз. Негiзгi ... ... ... белгiлi-бiр бөлiгi күрделi каржының көлемiмен бiрдей. Осыған
орай, бiз ол көрсеткiштi бұдан былайғы ... ... ... салынған
инвестиция немесе күрделi қаржы деп атайтын боламыз. Инвестициялардың
қандай ... ... ... ... әрқайсысының атқарар рөлi әрқилы
болғанымен де, олардың елiмiздiң экономикасын өркендетудегi маңызы зор.
Негiзгi капиталды қайта ... ... ... орны ... инвестициялардың атқарар рольдерi мына төмендегiдей ... ... ... және ... ... ... ... көбейтуге бағытталған таза инвестиция;
3) iстен шыққанның орнын толтыруға бағытталған инвестиция.
Экономикалық ... ... ... әсер ететiн
факторларға сәйкес оларды туынды және индукциялы, автономды деп бөледi.
Заттай ... ... ... ... ... ... келесiдей жiктелiнедi:
1) өндіріс тиiмдiлiгiн арттыруға жұмсалған қаражаттар, ... ... ... және т.б. ауыстыру нәтижесiнде өндiрiс
шығындарының төмендiгiн қамтамасыз етудi сипаттайды;
2) өндiрiстi кеңейтуге жұмсалған инвестициялар. Оның ... ... ... ... ... болып табылады;
3) таза өндiрiс орнын салуға жұмсалған ... ... ... ... ... жаңа ... ... көрсетуге
бағытталған кәсiпорындарды салуды қамтамасыз етудi сипаттайды;
4) жаңа ... ... ... ... ... ... жаңа ... немесе жаңа ... ... ... ... салуды қамтамасыз етудi сипаттайды.
Экономикалық түрлендiрулердi ... ... ... ... ... ... дамытуға пайдаланатын инвестицияларды олардың
экономикалық мазмұнына қарай әртүрлi нысанда бөлiп қарастырады. Оның iшiнде
бiзге танымалы мыналар:
Ссудалық капитал ... ...... ссудалық
қарыз немесе әртүрлi несие нысандарында пайдалануын сипаттайды.
Кәсiпкерлiк ... ...... капиталдың тiкелей
және жанама нысанында пайдаланылуын бiлдiредi.
Кәсiпкерлiк капиталдың тiкелей нысанында пайдаланылуы ... ... ал ... ... ... ... сипаттайды. Тiкелей инвестициялар өндiрiстiк кәсiпорындарға
тiкелей қаражат жұмсаумен байланысты экономикалық ... ... ал ... инвестициялар – бұл ... ... ... ... ... ... ... немесе
мекемелердiң бағалы қағаздарын, ... ... ... алу ... қаржы жұмсаумен байланысты экономикалық қатынастар
жиынтығын бiлдiредi.
2.3. Шетелдік инвестициялар және олардың Қазақстан экономикасындағы
атқаратын рөлі
Қазақстан ... ашық ... ... ... ... ... және экономикалық бір жүйелілікке беталыспен келеді. ... ... мен ... ... ... капиталдың
құйылуы ынталандырудағы іс-әрекеттерінен, қолданып ... ... ... ел экономикасында маңызды рөл атқарады және оның
мақсаты мен алға ... ... білу ... ҚР үкіметі соңғы
жылдардағы жинақталған тәжірибені негізге ала отырып, шетелдік ин-весторлар
мүддесінің ... ... ... ... ... алғанда соңғы жылдарда Қазакстан экономикасына шетелдік
инвестицияның (соның ішінде ... ... ... ... ... ... сомасы 22 млрд. АҚШ доллары тартылған. Соның ішінде ... – 9,4 ... ... оның 46,7 % мұнай-газ кешеніне, 29,7 %
металлургияға.
Болжап есептеуге қарағанда, жыл ... ... ... ... ... 4-6 ... АҚШ ... көлемінде. 2013
жылы шетелдік капиталды тарату 4,3 млрд.доллар деп ... оның ... ... 7,1% және 24% ... ... өз ... ішкі рынокқа да атқарып келеді.
Ішкі рынокта біріккен ... ... ... бөлшек сауда тауар
айналысының 16%-ын ... ... ... ... ... шикізаттық салаларына бірінші кезекте тау-кен өнеркәсібі
және отын-энергетика кешеніне көп көңіл аударуда.
Tау-кен өнеркәсіптік ... тура ... ... ... ... ең ірі және өте ... ... облысы, Бақыршақ кен
орнында ашылған алтын мышьякты ... ... мен ... фирма «Минпрон-
Чилевич» және НАК «Алтын Алмас». Инвестицияның болжамдағы ... 212 ... ... Ол 30 ... аралықтағы қызметінде 930 млн. АҚШ доллары
көлемінде таза табыс ... деп ... оның 230 млн. ... ... ал НАК ... ... ... сыбағасы 490 млн. АҚШ
доллары.
Қазіргі кезеңде 18 біріккен кәсіпорын көмірсутегін зерттеп табу ... ... ... ... Оның ... ... Тенгиз және Королев
мұнай орындарын игеріп ... ... ... ... компаниясының
«ТенгизШевройл» біріккен кәсіпорны және ... ... ... ... зерттейтін және өндіретін Түрік ұлттық ... ... ... Одан ... өз ... ... жатқан біріккен кәсіпорындарға: ... (АҚШ) ... ... ... ... кен ... игеріп жатқан біріккен
кәсіпорын «Арман», Канада фирмаларымен «Канадиен Оксидентал» және «Харикейн-
Хайдрокарбон» ашылған. ... ... ... ... ... және Арыскұм кен орындарында, ... Ойл ... ... ... ... Ақшабұлақ», Нуралы және Ақсай кен
орындарын игеріп жатыр.
Сонымен қатар қазіргі ... ... ... және өндіретін
Қазақстандық біріккен ... ... ... жағдайлар мен
инвестициялық мүмкіндіктерімен жер ресурстарының иесі ретіндегі мемлекеттің
өте тиімді пайда табуға ... ... да, бұл ... келісімдер
мақсатқа сәйкес емес. Мемлекет үшін тиімді келісім-шарт өнімді бөлу болды.
Қазақстан мұнай-газ ... өте мол ... кен ... ... өнімді бөлу келісім шартына кол ... ... ... ... салу мен ... ... ұлғаяды деп үміттенуге
болады. Қарашығанақ орнында «Бритиш Газ» ... және ... ... және Каспий теңізі шельфінде барлау мен ... ниет ... ... ... («Шел», «Бритиш Ретоулем»,
«Статойл», «Бритиш Газ», ... ... және ... ... ... ... ... мақсаты – ұлттық экономиканы
жетілдіру мен құрылымдық тұрғыдан ... ... ... пайдалану
негізінде экономикалық артта қалушылықты жою, ел өмірінің жоғарғы деңгейін
қамтамасыз ету болып табылады. Республика шетел ... ... ... ... ... ... ... елдердің белгіленбегенін атап өткен жөн.
Келісімшарттарды жасау шарты нашар ... және олар ... ... несиелік ресурстар республиканың ... ... ... мен ... ... ... ... минералдық шикізатының, отын-энергетика
ресурстарының, сирек кездесетін асыл металдардың, орасан зор қорына ... ... және ... ... ... ... ие бола
отыра көп салалы, осы ... ... ... ... ... ... тауар
өнімдерін шығару жөніндегі өндіріссіз қалып отыр. Іс-жүзінде ғылыми мәнді
техникалық күрделі өнімдерді ... сала жоқ, ... ... тауарлар
өндірісі мыналар дамыған: химия өнеркәсібі, ауыл шаруашылығының өнімдерін
ұқсату нашар пайдаланылады, өнеркәсіптің жетекші ... қара және ... ... ... ... көп кететін экологиясы лас
технологияны әбден тозған қондырғыны пайдаланудың үлес ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық
жобаларын, ұзақ мерзімді багдарламасы жасалды.
Артықшылық ретінде мыналарға бағытталған жобалар танылады:
1) өнімдердің дәстүрлі экспорттың түрлерін ... ... ... ... ... күрт ... ... металл, болат
прокаты, ақ қаңылтыр, хром кені, темір кені, сары ... ... ... ... ... ... тауарлық әзірлігін көтеретін мұнай
құбырлары өндірісін құру;
3) өнімнің жаңа түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... электр қозғалтқыштар, аккумуляторлар,
көмір қышқылы негізіндегі композициялық ... ... ... бастапқы алюминий және т.б.);
4) күрделі ғылыми мәнді өнімдерді және ... ... ... ... құру ... ... ... улы газды
тоқтатқыш, сирек металдар негізіндегі бұйымдар және ... ... ... (ЖҰӨ) 27 % және ... экспорт көлемде – 56%
құрайды. Мұнай-газ қызметінен салық төлемдері ... ... 1/3 ... ... Мәселен, 2012 жылы Қ.Р мемлекеттік
бюджетке мұнай және газ конденсатын экспорттаудан $38,5 млрд ... ... ... ... 60 % ... ... 10 жылда
Қазақстанның мұнай өндіру көлемі 2,6 есеге ... 2013 жылы 67,2 млн ... оның 10,6 млн т ... «ҚазМұнайГаз»АҚ ҰК- ң үлесіне тиеді.
Мұнай өндіретін ... ... ... бөлігі шетел
инвесторлардың үлесіне тиеді. Бірақ, мемлекет жыл сайын шетел инвесторлары
үшін, шикізатты ... ... ... ... ... ... экологиялық талаптар, келісім – шарттық міндеттерді орындалуына
сұранысты көбейту, салық мөлшерлемерін жоғарлату және ... ... ... және т.б. ... қатар, Қазақстанның мұнай – газ
саласына салынатын инвестициялар көлемі жылдан ... ... ... ... ... ... $13 млрд инвестиция жұмсалған. Осыдан, мұнай өндіру
саласы – Қазақстан Республикасындағы барлық ... ... ... ... ... саланың бірі екенін көруге болады.
2013 жылғы көрсеткіш бойынша, республиканың экономикасына $70 ... ... ... ... бұл Орта ... ... ... 80% құрайды.
3.1. Қазақстандық мұнайды тасымалдау маршруты. ҚР –ғы ... және ... ... ... ... ... өндіретін мемлкеттердің бірі болып табылады. Мұнай
өндіріс тәсілімен шамамен 100 жыл бойы ... ... ... мен ... ... бойынша Атырау және Маңқыстау облыстары алғашқы орында, осыған
байланысты облыс аймағында қазіргі ірі компаниялар ... бар ... ... ... ... және ... теңізінің қазақстандық бөлігіндегі
мұнайгаз потенциалын бағалауға мүмкіндік береді. Ірі, ... ... ... ... 2012 ... ... ... 102 млн т мұнай
өндіреді делінген. Мұнай өндіру көлемінің жоғарлауы және ... ... ... қоры бар Шығыс Қашаған кен орнының ... ... ... ... жылға қарай Қазақстан мұнай өндіруді 3-4 есе өсуруді жоспарлауда.
Қазіргі уақыттағы мұнай өндірудің ... ... 25-30 млн т ... ... ... болып саналады.
Көптеген кен орындары ұзақ уақыт қолдануда, содықтан олар ... ... ... облысының түелдей дерлік ... ... ... ... және «Өзен» сияқты ірі кен орындары
елде өндірілетін көмірсутек шикізаттың 1/3-ін ... қиын ... ... ... 60% қалдықты мұнай қоры бар, дегенмен «Өзен»
және «Жетібай» қорлардың түгелдей дерлік өндірілуімен, «Қаламқас» ... 30% және 9% ... ... ... ... ... экоөнімді қорын қарқынды өндіруде,
ал ол өз кезегінде қордың қиын ... ... ... ... ... 2012 жылы 100 млн т нүктесіне жету болжанды. Көпшіліктің
пікірі 2012-2015 жж. қарай Қазақстанның ірі үш кен ...... және ... ... өндіру тәулігіне 9 млн баррелге
жетеді деген оймен келіседі. Құрамында парафин және меркаптанның көп ... ... ... ... және ... ... себебі
қосымша шығынды талап ететін оның коррозияға түсу қасиеті жоғары, қоршаған
ортаға кері әсерінің болуымен сипатталады.
Қазақстанның ... ... ... ... шикізаттың
сыртқы нарыққа шығару мәселелерімен тығыз байланысты, сосың салдарынан
транспортты фактор аса ... ... ... ... ... ... ... 80% -ы Қазақстаннан мұнай ... ... 12% ... ... және 7% су ... тасымалдау
үлеісне тиесілі.
Республикада мұнай өндірудің қазіргі деңгейі ... бар ... ... 1% -ын ... және бұл ... ... уақытта бар
құбырлардың қызмет көрсетуі жеткілікті. Экспорттық баға бойынша қазіргі
уақытта ... ... ... ... ... ... ... көлемнінің 70-
80 млн т-дағы республиканың экспоттық қажеттілігін қамтамасыз етеді.
Қазіргі уақытта мұнайды экспорттау көлемі бар ... ... ... ... ... жыл ... өсу ... Он жылдық соңына
қарай Каспий қайраңының қазақстандық ... кен ... ... ... ... ... мүмкін: әртүрлі бағалар
бойынша 2013 жылға ... ... ... ... ... деңгейінен
6-10 есе өсуі мүмкін ол ... 10-150 млн т –ға ... ... тағы да ірі ... құбыр жолы қажет болады.
Қазіргі уақытта әртүрлі елдердің эксперттері ... ... ... ... аумағы арқылы энерго жабдықтаушыларды тасымалдау;
Жерорта теңізінен Синьцзян қытай провинциясына дейінгі доғаны ... ... ... жолы. Ұсынылған экспортты құбыр жолдардың
жобалары ішінен «Каспийдің Құбыржол Консорциумы» (КТК) ... ... ... Құбыр жол жүк тасымалдаушыларды тартады, тарифымен бәсекеге
қабілетті және сапа ... бар ... ... Оның ... ... 28,2 млн т/жылына тең. 2012 жылдың 8 ай ішінде КТК
жүйесі ... 7,1 млн т ган ... ... ... ... СП ... мұнайы құрайды.
КТК жүйесіне басқада кен орындарының мұнайын қосу үшін ... ... ... ... ... ... дамыту жобаларын
қаржыландыру жобаларын іске асыруды жоспарлауда. Атырау қ. ауданындағы
құрылыс қосқыш ... ... және ... ... ... ... ... бағыттауға мүмкіндік береді.
Жыл ішінде 10 млн т мұнай өткізетін Кенқияқ-Атырау ... ... ... ... ... ... және ... Кроме того,
планируется прокладка 46-километрового участка трубы ... ... и ... кен ... ... 46 км-лік құбыр тарту
жоспарлануда, ал ол өз кезегінде КТК және ...... ... ... ... айтарлықтай өсреді.
Сонымен, ортатәуліктік песрспективада (2012 ж. ... КТК ... ... ... 32 млн т жетеді, олардың 22 млн т ТШО-ның мұнайы,
7 млн т – ... ... және 3 млн т ... және ... шектеліп қалмай, Қазақстан Ресеймен басқа да жобалармен қарым
қатынас кеңейтуде, соның ... ... ... ... ... млн т-ға ... ... 2013 жылға қарай мұнай құбырының өтімділік
қабілетін 25 млн т-ға ... ... ...... маршрутына
қосымша қызығушылықты 2014 ж. желтоқсандағы эксплуатацияға қуаттылығы
жылына 12 млн т алғаш ... ... ... ... ... ... ... бойынша қазақстандық мұнайды Атырау – Самара
және
Батыс – ... ... ... ... мүмкін Сургут – Полоцк мұнай
құбырынан Самара – Альметевск – ... ... ... қабылдауға
мүмкіндік береді. Сонымен қатар Приморскіде мұнай өңдеу ... 95% ... ... 6 млн т ... МӨЗ-ның құрылысын салу
туралы шешім қабылданды.
Перспективті жобалар. Ресейлік – ... ... ... бағытқа
тасымалдау ішінен істе тұрғандарының бірден-бірі болып саналады. Бірақ
болшақта экспорттық инфрақұрылымды ... ... ... отырып,
қазіргі уақытта «Батыс Қазақстан – Қытай» және ...... ...... ... құбырлаы, Иран бағытындағы және «Баку – Тбилиси
– Джейхан», мұнай құбырлары, украиндық маршрут «Одесса – ... және ... ... —Александропулис» және т.б жобаларды түрлендіру мақсаты
қарастырылуда.
Батыс Қазақстан – Қытай ... ... ... бағытталған
мұнай құбырларының идеясы ақтөбе және Өзен мұнай ... ... ... ұлттық мұнай газ корпорациясының ... ... ТЭО ... сай трасса ұзындығы 3 мың км-ден ... ... 2,4 мың км-ы ... ... дейн ... өндірудің
минимальды көлемі жылына 20 млн т, 3 млрд ... ... ... – Қытай маршруты Атырау — Кенқияқ — Құмкөл — Атасу – Дружба
маршруттары ... ... ... ... ... ... және
каспийлік мұнайды Қытай және Азия-тынық мұхит елдеріне шығаруға мүмкіндік
береді. Қытайлық нұсқаны іске ... этап ... ... ...... ... қызмет етуде, Кенқияқ – Атырау құбыр жолы құрылып ... – Арал ... ... құбыры оның жалғасы болып табылады. ... ... ... жолы ... өндіру компанияларына Атырау – ... және ... ... ... ... ... береді. Капий және Қара
теңіздерге дейін транспорт ... ... ... және ... ... ... көлемін өндіру арқылы талап етілген көлемге
жетуге болады.
Қазақстан – Түркменстан – Ауғанстан – Пәкістан мұнай құбыры. Бұл ... жолы ... сай, ... ... ... ... ... кейін
Ауғанстан және Пәкістан ... ... ... шығанағына шығады.
Қазақстандық мұнай Чарджоуға 25 млн т ... ... бар, Омск ......... ... ... желісі арқылы келуі тиіс.
Иран бағыты. Иран жобасы ... ... ... ... ... және Жаңа Өзен ... Иранға тасымалдау үшін ұсынылды
және сонымен қатар ... ... ... шикі ... кен орынанан
тасымалдау үшін құрастырылды. Омск — Павлодар — ...... ... ол ... Сейди қаласының МӨЗ-на ... ... ... ... ... – Иран ... ... Ислам
Республикасы Иран нарығына кейнгі уақыттада мұнайды тасымалдауды іске асыру
мәселелері қарастырылады.
Қазақстан-Түркменстан-Иран ... ... ... ... экономикалық мақсаттары қызықтырады.
Оның өтімділік қабілетіжылына 1,5 – 2 млрд ... ... және ... ... ... қазақстандық мұнайды тасымалдаудың ең қысқа
қашықтығы болып табылады. Сонымен қатар Иранға ... ... ... ... 12-15 ... ... ... уақытта түсу
мүмкіндігі бар болғандықтан әлемдік нарықта ... ... ... ... ... солтүстігіне экспорттайтын мұнайдың көлемі 25
млн т құрауы мүмкін. Қолданыстағы құбыр жолдарын пайдалану ... ... ... ... ... ... ... қолдану арқылы 2-3
этапта іске асуы мүмкін. Біріншіде ... ... ... ... ... ... ... ол солтүстік Иранның МӨЗ-на
жеткізіледі. Иранның 4 МӨЗ-ныың қуаттылығының жалпы ... 810 ... ... және ... 50 млн т ... ... мүмкіндігін береді.
Өзен – Тегеран құбыр жолы салынған соң. ... ... ... ... ... және ... МӨЗ –да қолдану мүмкін, ал оның ... ... ... ... сол ... алады.
Баку – Тбилиси – Джейхан мұнай құбыры. Ұзындығы1760 км құбыр ... ... кен ... Түркияның айлақтарымен байланысты отырып, АҚШ-
қа энергия ұстаушы көздерді дмверсифицирлеуге және ... ... ... ... ... төмендетуге мүмкіндік
береді. Сонымен қатар, өзінің саяси және экономикалық ... ... ... Жоба 40-50 жыл ... 45-50 млн т жылына тасымалданатын
кезде рентабельді. Аналитиктердің көзқарасы бойынша Ақтау – Иран ... ... ... ... ... нарыққа шығарудың жолы
болып табылады. Тасымалдау потенциалы едәуір үлкен ... ... ... ... ... 25 млн т жету ... ... арқылы
тасымалдау мүмкіндігі қазақстанық мұнайды Азербайжандық мұнай құбыр
желісіне қосу ... уске ... ... тасымалдау көлік
инфрақұрылымының сатлы кен ... ... ... ... сонымен қатар
капитал құюды талап етпейді және өндіру көлемі кіші болганда, оны ... ... ... ... негізгі проблемалары, үрдістері мен алғышарттары
Мұнай-газ саласында бірқатар ... ... бар, ... ... Қарашығанақ және Қашаған кеңейту жобаларының шешімдерін
қабылдаудың орындылығы;
2. игерудің ... ... ... БӨ жер ... ... ... ... бірқатар кен орындары бойынша
пайдалануды жалғастырудың экономикалық тиімділігі;
3. ресурстық базаны ... ... жаңа кен ... ... республиканың дайындалған құрылымдарының қоры бүгінгі
күні шын мәнінде таусылды;
4. жоғары технологиялық процестер және ... ... ... ... мұнай өңдеу саласындағы қанағаттанғысыз жағдай
5. жоғары қосылған құнмен бәсекеге қабілетті экспорттық мұнай-химия
өнімін құру бағытында саланы әртараптандыру;
6. мұнай-газ ... ... ... үшін ... ... ... жүйелерді кеңейту және жаңаларын құру.
Мұнай мен газ өндіру Теңіз, ... және ... ... шешімдерін қабылдаудың орындылығы
Өндірудің одан әрі өсуі Теңіз және Қарашығанақ кен орындарын ... ... кен ... ... ... ... Техиикалық, экономикалық және әлеуметтік мәселелерді жан-жақты
қарау ... ... Жоба ... ... ... ... кен
орындарында жаңа ірі кеңейтулер үшін мүмкіндіктерді зерттеу жалғасуда.
Теңіз кен ... одан әрі ... ... үшін осы әсер ету ... ... алу және ... кері ... көлемдері мен мөлшерлері
туралы сараланған шешім ... ... алу үшін ... және ... қорының, олардың жұмыс тәртібінің, ... ... ... ... ... ... келтіру жөніндегі жұмыстарды
жандандыру талап ... ... ... Екінші Буын Зауытының
өнімділігі мен жүктелуі және шығарылатын мұнай қорларын ... ... ... шикі ... кері ... ... қолданып, өндірісті одан әрі
кеңейту нұсқаларын зерттеуде. Негізгі мақсаты - ... ... ... ... шикі ... тәжірибелік кері айдаудың және оның
Теңіздің платформалық бөлігінде таралудың ... ... ... ... одан әрі ... қамтамасыз ету болып табылады.
Жобаны іске асырудың орындылығы туралы түпкілікті ... ... ... ... құжаттар пакетінің негізінде жобаның
техникалық және экономикалық ... ... ... ... ... ... шығындар (мұнайды сепарациялау және бастапқы
өңдеу, газ айдау ... ... ... және ... алаңдарды, сондай-ақ сағалық қысымды төмендету объектілерін салуға
қосымша ... ... ... кен ... ... ... ... талап ететін жер
үсті құрылыстарының өнімділігі мен жай-күйіне ... ... ... және газ ... ... ... ұлғайту және ұңғымалар жұмысының
технологиялық режимін ... ... ... ... сұйық
көмірсутек өндірісінің жаңадан өсу мүмкіндігі болып табылады.
Қарашығанақ мұнай-газ конденсатты кен орны ... ... бөлу ... ... ... (бұдан әрі - ӨБТК) шарттарына
сәйкес кен орнын игерудің келесі сатысын - 3-кезеңнің іске ... ... қол ... одан әрі ... және ... ... көлемдерін
кәдеге жарату мақсатымен жұмыстар бағдарламасын орындауды ... іске ... ... ... ... ... ... мен өндірістік объектілердің мүмкіндіктерін, экспорттың
мүмкіндіктерін жобаның ... ... ... ... ... жеткізілімдері көлемін барынша көбейтумен шарттасады.
Қазақстан Республикасының өндірілетін газдың өсе ... ... ... ... мәселесін шешуі 3-кезеңді іске асырудың негізгі шарты
болып табылады. ... ... ... (КПО б.в.) мен «ҚазРосГаз»
жауапкершілігі шектеулі серіктестігі арасында ұзақ ... ... ... ... ... жасалды.
Мердігер Қарашығанақ жобасының 3-кезеңін іске асыру тұжырымдамаларын
зерттеуге кірісті. Қазіргі уақытта, ... ... ... ... кен ... ... 3-кезеңі тұжырымдамасына
техникалық шолу жүргізу көзделуде.
Қашаған кен орнын игерудің 2-кезеңі Базалық Жобалау сатысында, ... ... ... қарай аяқтау жоспарлануда. 2-кезең тәулігіне 1 ... ... ... 46 ... ... ... қол жеткізу үшін
тәулігіне 275 мың баррельден екі кезекті қамтиды. Сонымен бірге, Солтүстік
Каспий ... ... ... ... ... Компани Б.В.) кен орнын
игерудің 2-кезеңі құнының шығындарын ... және оның ... ... ... ... ... кен орны көмірсутектерінің орасан мол ... ... ... бірлесіп қана игеруге болады, сондықтан бұл ... ... әсер ету ... мен ... ... жете ... әзірлеу
қажет. Консорциум осы бағытта жұмыс жүргізуде.
Геофизикалық, петрофизикалық және физика-химиялық зерттеулердің,
сондай-ақ қысқа мерзімді ұңғымаларды ... ... ... ... ... ... ала ... түрлі
компаниялардың мамандары жаңа Қашаған кен орнын тәжірибелік-өнеркәсіптік
игерудің жаңа жобасын дайындады және ол ... ... ... ... Қашаған кен орнының шығыс учаскесінде кен орнын ... ... үшін ... ... ... мақсатында ілеспе газды қайта
айдау тиімділігін зерттеу және бағалау жөніндегі ... ... ... Осы жоба іске ... жағдайда 2015 жылға
қарай Қашаған кен ... ... әрі ... дамыту жолдары мен
перспективалары туралы ақпарат ... ... ... ... ... және газ ... ... көлемінің өсу
үрдісі
Көрсеткіштің атауы |2000ж. (нақты) |2010ж. |2011ж. |2012ж. ... | ... және газ ... млн. ... |76,5 |80,0 |1,0 |83,0
|82,0 |83,0 | |
3.3. Қазақстан мұнай-газ саласының инвестициялық
стратегиялары
Қазақстан ... ... ... ... экономика саясатын таңдады және
оның құрылымы үшін қажетті барлық алғы шарттары бар. ... ... ... ... ... ... қоры, жоғары білікті
кадрлар ресурстары, дамыған инфрақұрылым, өнімді өткізу нарықтарының жақын
болуы және т.б.) бизнестің ... ... ... үшін ... ... экономикасы дамуының жағымды жақтарынан он жылдық кезеңге
келесілерді атап ... ... ... ... ... ... банктік жүйе қалыптасқан;
2) Қор нарығы үшін барлық қажетті инфрақұрылым қалыптасқан;
3) Ұлттық ... ... ақша ... бар ірі ...... ... ... Шикізат салаларының ары қарай дамуы жөнінде стратегиялық ... ... ... ғылыми сыйымды шеңбері де өте маңызды (телекоммуникация,
мұнай химия, фармакология және т.б.)
Инвестиция тартушы және ... ... үшін ... ... ... ... үшін ... инвестордың мүдделеріне қарау керек деп түсіну
керек.
Мысалы, портфельді инвестициялар неғұрлым елге тез ... ... олар ... тез ... ... Мақсатты бағытталған акцияларды
сатып алу – бұл қор ... ... ... ел ... сатып алу
қабілетімен сипатталғанда, елде ... ... ... ... ... ... жасырын әдіс болып табылады. Бұл ... ... ... ... алу үшін ең ... жол болып табылады.
Инвестициялық тәуекелдің көлемі мен құны бойынша келесісі ... ... ... ... алу ... ... ... кәсіпорынды
Үкіметтің бақылауы кәсіпорын басшылығын ауыстыру ды қарастырады, барлық
қаржылық және ... ... ... ... ... яғни ... компаниясымен. Барлық жергілікті топ-менеджмент, сондай-ақ шетелдік,
шектелген кеңістіктің шектерінде ғана шешім қабылдай алады. Бұл ... ... ... ... ... бизнес дамуының ұзақ
мерзімді перспективаларына инвесторлардың көз қарастары мен талғамдарына,
инвестициялық жобалардың саяси салмағына, инвестордың ... ... ... ... мен оны қолдану мүмкіндіктеріне байланысты.
Жоғарыда келтірілген екі инвестициялық стратегиялар елдің Үкіметінің
келісімдерімен бірге жүреді және осы ... ... ... ... ... міндеттемелерді орындауды талап етеді. ... ... бұл ... ... трактовкасы және қайта тапсырыстар,
ереже бойынша, шығындар, бұзылған қатынастар және соттық ... ... ... ... ... ... алып
келеді.
Классикалық инвестициялық стратегиялар қаржылық ... яғни ... ... ... жеке құралмен) және
қосымша құрал-жабдықпен қоса, кез келген өтімді қорды кепілге бере отырып,
несие алумен ... Бұл ... ... ... ... ... шотына байланысты тәуекелдерді максимизациялаумен қатар өзіндік
тәуекелдерді ... ... ... инвестициялық
шығындардың көлемі болашақ табыстардың ағымымен өтеледі.
Келесі стратегия экспортты-бағдарланған өндіріс үшін ... ... қара және ... ... және т.б.). ... сондай-ақ қаржылық
тұтқаны күшейту инвестицияға қажетті көлемді және салықтық ... ... ... ... ... ... мен ... экспорт
ағымдарының есебінде жетеді.
Экономиканың маңызды стратегиялық салаларын инвестициялау ... ... алу ... ... жағымды түрінің
бірі болып табылады. Бұл жағдайда ХВҚ түріндегі халықаралық қор ... ... ... ... ... рөлді атқарады.
Барлық жоғары келтірілген базалық стратегиялар әртүрлі ... ... ... ... ... та, ... салымдар
табыстылығы мен перспективасы және қолданылатын инвестициялық стратегиялары
арасында бір баланс бар.
Инвесторларға мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... қажет:
1) Сыртқы сауда ақпараттар жүйесі және ақпараттық-кеңестік қызметтер
құру, сондай-ақ олардың аймақтық және ... ... ... ... ... ... сақтандыру және несиелендіру
механизмдерін қалыптастыруды қамтамасыз ету, ... ... лер ... мемлекеттік кепілдендіру міндеттемелерін беру;
3) Шетелде приоритетті инвестициялық жобалардың жылжуы ... ... ... ... ... ... ... маңызды элементі елдің инвестициялық
потенциалының дамуы үшін халықаралық экономикалық бірлестіктің әртүрлі
формаларын тиімді қолдану болып табылады.
Әлемдік ... ... ... жиырмадан астам негізгі
формалары бар екендігі белгілі, және де көптеген формалар таза ... ... ... байланысып қолданылады. Әрбір форманың өзінің
ұйымдық және экономикалық ерекшеліктері бар, және де ... епті ... ... ел үшін ... ... ... ... бағыттағы басты міндет өндірістік іс-әрекетте бірлескен
кәсіпорындардың өте кең ... ... үшін ... ... ... ... ... өнеркәсіп пен машина жасау салаларында, себебі,
қазіргі кезде шетелдік әріптестер ресурстық базаның ... мен ... ... ... жаңартуына немесе қызмет көрсету сферасына
инвестиция салуға көбірек ... ... ... ... ... экономикалық
өлшемдерінің құрамына мыналар кіруі қажет:
1) Экспортқа бағытталған өндіріс пен ... ... ... ету үшін өкілетті банктермен тартылған несиелік ресурстар
арқылы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... экспортын сақтандыру және несиелендіру
механизмдерін қалыптастыру, қазақстандық экспортерлердің әлемдік
нарыққа ... ... үшін ... ... ... және дамыту;
3) Экспортқа бағытталған инвестициялық ... үшін ... және ... ... ... мен ... ... келісімдер бойынша пұрсаттылықты тасымалдау ... ... ... ... ... үшін нарығы бар шетелдік
елдерге ... ... ... ... ... және ... ... Нормативті базаны жаңашаландыру;
2) Сыртқы сауда қзметін ақпаратпен қамтамасыз ету;
3) Экспортталатын өнімді сертификациялаудың тиімді жүйесін ... ... ... ... ... ... көмектесу;
5) Экспортерлардың, сондай-ақ ірі ... және ... ... біріктіруге мүмкіндік беретін ... ... және ... ... ... ұғымда, инвестициялық сфераны мемлекеттік реттеуді мемлекеттік
және жеке мүдделердің қызметін координациялау және ... ... ... басқару әдістері, құралдары және органдарының жиынтығы
ретінде, стратегиялық болжамдау және ... ... ... ... ... ... және инвестициялау ... ... ... әдісі ретінде анықтауға болады.
Экономикада мемлекеттің реттеуші рөлі ... ... ... ... немесе координация деңгейіне дейін өзгеріп отыруы
мүмкін. Осыдан, перманентті ... ... ... және
нарықтық реттеушілер приоритетті салалардың дамуын және ... ... ... қызметтерін, соның ішінде жеке
аймақтарды оңтайландыруға жетуге ... ... ... ... ... әсер етуінің сипаты мен өлшемі экономиканың берілген
саласында ... ... ... ... ... ... отырады.
Сонымен қатар, инвестициялық нарықтағы конъюнктураның өзгеруіне
байланыссыз, инвестициялық сфераны ... ... ... ... ... ... ... реттеушілер көбіне тиімді әсер
ете алмайтын күрделі құрылымды инвестициялық жобалардың ... ... ... ету ... ... ... көрсетілген жағдайларды, яғни инвестициялық
стратегияларды біртұтас жүйеде біріктіру ... ... ... жүйе ... ... мақсатты жорамалы:
2) Мемлекеттік деңгейде инвестициялық саясаттың нақты концепциясын ... ... ... ... ... ... мен ... көлемін есептеуге мүмкіндік
беретін мақсатты бағдарламалары,экономиканың жеке салалары мен елдің
территориялары бойынша ... ... жету үшін ... құрылыс
ұйымдарының қуаттылығы мен ресурстары;
4) Нақты кезеңдерге анықталған ресурстар, оларды тиімді қолдану ... ... ... ... мүмкіндігі
инвестициялық сферада, елдің экономикасында және оның ... ... жету үшін ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеу әдістері және формалары,
инвестициялық сұранысты жандандыру, сондай-ақ ... ... ... ... ... және ... мүлік нарығын
жандандыру.
Қорытынды
Осы курстық жұмыста Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... проблемаларымен қатар шығу тарихын
зерттелді. 1991-1995 жылдар аралығында ел экономикасын ... ... ... ... оң ... ... оның барлығы
бірдей күткендегідей нәтиже берген жоқ. ... ... ... өсе
берді. Бұл Қазақстанның мұнай-газ өнеркәсібімен де ... ... ... ... ... ... ... Өзара
есептеудің негізі айырбас болды.
Елбасы тілге тиек еткен екінші ... ... ... ... алу мен ... ... жекешелендірудің 1993-1995
жылдарға арналған Ұлттық бағдарламасы» негізінде жүргізілді. Бұл ... ... ... ... ... басқару мен жекешелендірудің
біртұтас жүйесі болды. Сол ... ... және орта ... ... ... ... ... бірінші кезекке мемлекеттік мүлікті басқаруды жетілдіру
мәселелері шықты. ... да ... ... басқару және онымен
айналысу мәселелері бойынша мемлекеттік ... ... ... ... жаңа көзқарас қалыптаса бастады.
Республикалық мемлекеттік кәсіпорындарды оңтайландыру ең басты ... ... ... ... ... экономиканың
стратегиялық маңызды секторларына мемлекеттің ықпалы мен ондағы ... ... ... ... Бұл – ... секторында
«ҚазМұнайГаз», энергетикада – «КЕГОК», телекоммуникацияда – «Қазақтелеком»,
теміржолда – «Қазақстан теміржолы» еді.
Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан – 2030» ... ... ... ... ... берген еді. Соның ішіндегі ең
бастысы экономика саласына байланысты болатын. ... ... ... не ... ... ... таңдау қойылған жоқ және қойылмайды
да. Түпкілікті мақсат экономикалық өрлеу екенін және макротұрақтандыру ... ... ... ғана ... біз ... ұстауға тиіспіз. Әрине,
басқа процестерге ... ... ... ... ... жағдайын қиындатқаны белгілі. Бірақ, жүйелі және құрылымдық қайта
құру жағдайында басқаша болуы ... де емес ... ... ... идеясы – Отандық тауар ... ... осы ... ... ... ... Ең бастысы мемлекеттің
экономикалық дамуын жақсартуға сеп ... ... ... уақыт
үрдісіне сай өзгерістер жасаудың қажет екендігі анық еді. Бұл тұрғыда ... ... ...... үшін ... табудың мол көзі болып
табылатын ... ... ... көзқарасты мүлдем жойып, жаңаша
жұмыс істеуге мүмкіндігі бар, ... мол ... ... ... ... болатын. Ол үшін осы бағыттағы құрылымдық өзгерістерді жасау
өз алдына, сонымен бірге заңдылық, нормативтік ... ... да ... ... облыстың экономикасының басқа салаларының да қарыштап
дамуына мүмкіндік бере бастады. Мұнай мен газ өндіру және ... ... ... ... ... ... энергетика, телекоммуникация,
жол қатынасы дамыды. Рас, мұнай-газ секторы ... ... ... ... ... және ... реформалардың қиыншылықтарын бастан
өткерді. Бұл салада түбегейлі құрылымдық өзгерістер ... ... ... ... талабына сай реформалар жүргізілді.
Қазақстан геологтарының бағалауы бойынша, біздің республикадағы ... 700 ... жуық деп ... ... қоры ... өсуі мүмкін деп саналатын аймақтардың қатарында Ақтөбе және Батыс
Қазақстан ... да бар. ... ... облысы және Қызылорда облысы
да бұл жағынан қалыса қоймайды. Сондықтан да ғылыми еңбегіміздің ... ... ... ... ондағы құрылымдық өзгерістерге
толығырақ тоқталсақ, орынды шығар деп ... бір ... ... ... ... ...... теңізінің
Қазақстандық бөлігіндегі мұнай көздерін игеру үшін ... ... ... орай ел ... ... ... теңізіне территориялық
жағынан қатысы бар ... ... ... ... ... ... Бұл ретте ерекше ескеретін мәселе - ... ... ... ... ... болатын. Іс
жүзінде барлық мұнай экспорттайтын ... бәрі ... ... ... ... осы ... ... тәжірибе жинақталған. Мұнай ... ... ... ... әсерін төмендету мақсатында аса
ірі мұнай экспорттаушы елдер соңғы 10 жылдықта мұнай экспорттаудан алынатын
табысты қайта бөлу ... ... ... ... ... шараларды іске асыруда. Осымен бір мезгілде дамыған ... ... алу ... басқа елдерге капитал экспорттау жұмыс
жүргізілуде. Қазақстанда мұнай-газ өнеркәсібіне жылдан жылға көбейіп келе
жатқан инвестициялар көлемі ... ... ... ... ... ... байланысты, Каспий теңізінің Қазақстандық секторын кешенді әрі
тиімді игеру Отанымыздың экономикасын дамытудың негізгі қозғаушы күші болып
табылады. Каспий теңізі айлағында ... ... ... ... ... ... жуық ... қоры бар. Мамандардың болжамына сүйенсек,
ондағы кен орындарынан мұнай өндіру ... 150-200 ... ... ... жыл бойы осы ... ... ... мүмкін. Сондықтан да Каспий
теңізінің ... ... ... игеруге байланысты басқару мен
құрылымдық өзгерістерге осы ғылыми жұмысымызда кеңірек тоқталуды, жан-жақты
қарастыруды қажет деп ... ... ... Сейдалы А.С. ... ... и ... ... ... за ... и в ... – Алматы:
КазгосИНТИ, 2012.
2. Грей Ф. ... ... - М.: ... ЗАО ...... Хамитов Е.Н. // Современная инвестиционная политика и ее основные
направления. – Жн. ... 2012, ... ... Р., ... В. // ... ... и ... Мысль, 2013, № 3.
5. Указ Президента РК «Об ... ... ... ... ... ... для привлечения прямых отечественных и
иностранных инвестиций», 2013.
6. Сагандыков С. Иностранные инвестиции в ... ... и ... ... в ... – Алматы, Ғылым, 2012, 138с.
7. Нефтяная отрасль РК (Аналитическая ... ... ... ... ... 2012, ... Сулейменов М. // Законодательство о ... и ... ... ... ... 2013, № 5-23c.
9. Томас К. ... ... Б. ... // Инвестиционный режим
в нефтегазовом секторе Казахстана. ... ... ... ... Новейшая история казахстанской нефти. Petroleum, 2013, № 5-23c.
11. Окшантаева Н. // Экспортказахстанской нефти. Деловой мир. ... ... ... С.Б. ... есеп: Оқулық / Алматы: Издат Маркет,
13. Назарова В.Л. Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік оқулық
14. Алматы: Экономика, 2012 ж. – 310 бет
15. ... Ф.С. ... ... ... ... ... ... 2-е переработанное и дополненное. – Алматы: ТОО
17. «Издательство LEM», 2013. – 548 с.
18. Мұнай ... ... ... каналдарының дамуы және
стратегиялары. Алматы: Экономика және статистика, - 2013. - №1. – Б. ... ... ... ... ... дамытудың 2008 -
2013 жылдарға арналған бағдарламасын бекіту ... ... ... 2014 ... 29 ... № 101 қаулысы.
20. Каспий теңізінің қазақстандық ... ... ... іске ... ... 2012 - 2014 жылдарға арналған (II
кезең) іс-шаралар жоспарын бекіту туралы
21. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 ... 29 ...... ... ... туралы» Қазақстан Республикасы ... ... 13 ... № 1352 ... ... ... ... 2006 жылғы 13 шілдедегі № 693
қаулысына толықтырулар мен ... ... ... Қазақстан
Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 24 желтоқсандағы № 1258 қаулысы.
23. http://www.kmg2.isd.kz/page.php?page_id=1096&lang=3
24. https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9
25. http://www.kmg2.isd.kz/page.php?page_id=1096&lang=3

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«мұнай және газ саласындағы азаматтық-құқықтық шарттар»40 бет
Мұнай газ өңдеу саласын жоспарлау негізі33 бет
Мұнай және газ саласындағы терминологиялық өрістің ерекшелігі93 бет
Мұнай-газ саласы бойынша22 бет
Мұнай-газ саласын дамыту97 бет
Мұнай-газ саласындағы бәсеке қабілеттіліктің теориялық аспектілері27 бет
Мұнай-газ саласындағы инвестициялық-инновациялық даму проблемалары110 бет
Мұнай-газ саласындағы кәсіпорындарда ұзақ мерзімді активтер есебі және аудиті89 бет
Мұнай-газ саласындағы кәсіпорынның техника-экономикалық көрсеткіштерді пайдалану арқылы инвестжобаның тиімділігін талдау14 бет
Мұнай-газ саласындағы техникалық мәтіндерді аудару ерекшеліктері47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь