Қазіргі қазақ поэзиясындағы метаморфоза құбылысы


Метаморфоза – мифологиялық ойлау дәуірінен туындаған заттың бір түрден екінші түрге алмасуы, өзгеруі. Өзінің архаикалық формасында метаморфоза ежелгі мифопоэтикалық ойлау сипаттарын танытады. Заттың бір түрден екінші түрге ауысуы, адамның аңға, құсқа немес тасқа айналуы, сондай-ақ табиғаттағы басқа да өзгерістер көне дәуір адамдарының түсінігінше, адам мен табиғат тепе-теңдігінен туындайды. Адам мен табиғатты тұтас жаратылыс деп қабылдаған сенім уақыт өтке келе көркем туындыларда басқаша , яғни көркемдік аспектіде қызмет атқара бастады. Сол желі күні бүгінге дейін тартылып келе жатыр.
Мифтік құбылушылық көркемдік тәсіл ретінде көркем жазба әдебиетте кеңінен қолданылды. Қазақ жазба әдебиетінде фольклорлық-мифологиялық сюжеттерді, бейнелерді шығарма мазмұнына арқау ету бұрыннан қалыптасқан дәстүр. Қазіргі қазақ ақын-жазушылары авторлық позициясын танытуда, шығарманың идеясын ашып, көркемдік айшықтарын бедерлей түсуде мифтік сюжеттерді, мифологиялық түсініктерді, оның ішінде мифтік құбылушылықты мақсатты түрде пайдаланып, шығармашылықпен дамыта қолданғанын байқауға болады. М.Жұмабаевтың, С.Сейфуллиннің көркем туындыларында құбылушылық орын алса, мұндай желі қазіргі ұлттық әдебиетімізде де кездеседі.
Мифтік құбылушылық мақсатты және мақсатсыз болып келеді. М.Жұмабаевтың “Оқжетпестің қиясында” поэмасындағы Пір-бабаның тасқа айналуын мақсатты құбылушылыққа жатқызсақ, Р.Нүрпейісовтің “Ақ бұғы және аңшы”, М.Айтқожинаның ғашықтардың аққуға айналуы жайлы поэзиялық туындылары да осы құбылушылыққа үндеседі. Мифтік құбылушылық ХХ ғасырдағы қазақ әдебиетінде суреткердің көркемдік-идеялық тәсілі ретінде көрінді.
Мифтік құбылушылықтың бір себебі қатты шаршағандықтан болса, С.Сейфуллин шаршап жатып, ұйықтап кеткен батыр туралы мифті былай жырлайды:
Болыпты баяғыда Жеке батыр,
Тау бағып жатады екен тігіп шатыр.
Бір күні қарауылда қалғып кетіп,
Сол батыр бүгінгіше ұйықтап жатыр (18).
Бұл жерде батырдың тасқа айналуы өз қалауынан емес, құбылу себебі

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ халқының демографиялық өткені мен болашағы35 бет
1993 ж акша реформасы35 бет
«Ақтау теңіз порты» АЭА-ның даму концепциясы19 бет
Алдын ала қыздырылған мұнай және мұнай өнімдерін айдау10 бет
Денелердің температуралық жарығы95 бет
Катодты қорғау станциясының ерекшеліктері, оны құру шарттары, оның түрлері мен тәсілдері49 бет
Конвертерлік болат өндіру тәсілі. Оқу құралы155 бет
Мономер сипаттамасы және оны алу механизмі30 бет
Түркі мәдениеті. Қазақ философиясының және дүниетанымының қалыптасуына түріктердің мифологиялық ағымдарының әсері4 бет
Эмиль Дюркгейм (1858-1917)4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь