Интернет технологиялары пәнінен электронды оқулық жасау

Кіріспе
1 Жоба сұрағының қойылуы
2 Техникалық.экономикалық негіздеме
3 Жоба тақырыбына сипаттама
3.1 Қазақстандық ақпараттық технологиялар
3.2 Қазіргі жай.күйін талдау
3.2.1 Халықаралық тәжірибе
3.2.2 Қазнеттің қазіргі жай күйі
3.3 Тұжырымдаманың мақсаты мен міндеттері
4 Тұжырымдаманы іске асырудың негізгі бағыттары мен тетіктері
4.1 Интернет желісінің ұлттық сегментін дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру
4.2 Ұлттық заңнаманы жетілдіру
4.3 Инфрақұрылымды дамыту
4.4 Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жүйесін дамыту, оны ұйымдастыруды жетілдіру
4.5 Қазнетті дамыту мониторингі және бағалау
4.6. Қазақстанның ғаламдық ақпараттық желілер мен жүйелерді құру мен пайдалану үдерістеріне қатысуы
4.7 Күтілетін нәтижелер
5 Электронды оқулықтың ішкі мазмұны
5.1 Ақпарат және ақпараттық технологиялар
5.2 Технологиялық шешімдер
5.2.1 Клиент.сервер технологиясы
5.4 HTML тілінің негіздері
5.4.1 PHP дағы серверлік сценарилер негіздері
5.4.2 РНР сипаттамалары
5.4.3 Объектілер жайында жалпы мағлұматтар
5.5 Ақпаратты қорғау
5.6 Вирусқа қарсы құралдар
5.7 Вирусқа қарсы бағдарламалар
5.8 Компьютерлік желілер
5.8.1 Компьютерлік желілер
5.9 Компьютерлік желілерді аппарттық.бағдарламалық қамтамасыз ету
5.10 Интернетте адрестеу
5.11 INTERNET хаттамасы
6 Электронды оқулық жайлы мәліметтер
6.1 Білім беруді ақпараттандыру
7 «Интернет технологиялар» пәнінен электронды оқулықты пайдалану
7.1 Білім беру үрдісін ақпараттандыру
7.1.1 Программалау жасалған Delphi ортасына түсініктеме
7.2 ЭО.ң жасалу ортасы және жұмыс істеу кезеңдері
8 Тіршілік қауіпсіздігі
8.1 Еңбек қорғау
8.2 Электрқауіпсіздігі
8.3 Шу деңгейлеріне және дірілдеуге талаптар
8.4 Шаң және зиянды химиялық заттар
8.5 Микроклимат
8.6 Ақпаратты көрсету жүйелеріне эргономикалық талаптар
8.7 Оператордың жұмыс орнын ұйымдастыру
8.8 Жұмыс орынының эргономикалық талаптары
8.9 Жұмыс орынның жарық болуы
8.10 Жарықтандыруды үйрену және бағалау
8.11 Қоршаған ортаны қорғау туралы
9 Экономикалық тиімділік есебі
9.1 Программалық қамсыздандыруды енгізу құны және шығындар есебі
9.2 Келтірілген шығындар және экономикалық тиімділік есебі
Қортынды
Әдебиеттер тізімі
Қазіргі кездегі жапшаң жүріп жатқан жаһандану үрдісі әлемдік бәсекелестікті күшейте түсуде. Тіпті бірқатар дамыған елдерде бұл идея ұлттық қағидаға айналған. Сондықтан халықаралық ұйымдар әлем елдерінің бәсекеге қабілеттілігінің рейтингін анықтауға кірісті. Елбасы Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы атты жолдауында «Білім беру реформасы – Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін аса маңызды құралдарының бірі» деп атап көрсетті.
Қай заманда да өркениеттің дамуы интеллектуалдық шығармашылық қабілеттіліктің негізінде жасалынған, әлі де солай болып келеді. Шығармашылық адам санасының жасампаздығын және іс-әрекетінің биік белсенділігін көрсетеді. Адам қабілетінің дәрежесі, оның кәсіби іскерлік шеберлігі, бизнес пен кәсіпкерліктің нәтижелілігі, жаңалық ашуы тұлғаның шығармашылық ойлауына қатысты анықталады.
Мұғалім жеке көзқарасы бар, соны қорғай білетін жігерлі тұлға, зерттеушілік, ойшылдық қасиеті бар маман, білімді де білікті, көп оқитын, көп тоқитын, білімін күнделікті ісіне шебер қолдана білетін, өзінің оқушысын өз бетінше білім алуға үйрете алатын болу керек. Бұл өмір талабы. Мұғалімде ұйымдастырушылық, құрылымдық, бейімділік, сараптамалық қабілеті болуы шарт. Ол сонымен қоса ұлттық құндылықтарды яғни, этнопедагогика, этнопсихология негіздерін меңгеру қажет. Ғаламдасуға байланысты «интернет» жүйесін жетік меңгерген, әлемдік білімге сай, мәдениеті жоғары, жеке тұлға тәрбиелей алатын ұстаз болуы қажет. Осыған қарап ХХІ ғасырда мұғалімге қойылатын талаптар зор екенін көреміз.
ХХІ ғасыр – бұл ақпараттық қоғам дәуірі, технологиялық мәдениет дәуірі, айналадағы дүниеге, адамның денсаулығына, кәсіби мәдениеттілігіне мұқият қарайтын дәуір. Бүгінгі білім мазмұны мұғалім мен оқушының арасындағы байланысты субъективті деңгейде көтерудегі демократиялық бастамалардың барлығы мұғалімдер арқылы жүзеге асырылады. Бүгінгі мұғалімге тек пән мұғалімі ретінде қабылдау олқылық көрсетеді. Мұғалім қоғам айнасы.
Ертеңгі күнімізге аттамас бұрын бүгінгі ұстаздың кім екендігіне баға беріп көрейік. Бүгінгі мұғалім ата-ана, бала бағбаны, қоғам қайраткері. Мұғалім – оқытушы, мұғалім – ұстаз, мұғалім – оқулық авторы, мұғалім – технолог, мұғалім-жаңалықты дәріптеуші, таратушы.
Қазіргі таңда дәстүрлі оқыту әдістемесінің заман талабына сай толық білім беруге, меңгертуге кепілдік бермейтіндігін мектеп тәжірибесі көрсетіп отыр. Сондықтан жаңартылған әдістемелік жүйенің оқыту процесінде іске асу үшін оны технологияландыру қажеттілігі туады.
1. Кандзюба С.П. Delphi 6\7. Базы данных и приложения. Лекции и упражнения. Спб.: ООО «ДиаСофтЮП», 2002. –576с.
2. Архангельский А.Я. Object Pascal в Delphi. -М., 2002г.
3. Гофман В.Э., Хомоненко А.Д. Delphi 5. –СПб.: БХВ – Санкт-Петербург, 1999. – 800 с.:ил.
4. Дарахвелидзе П.Г., Марков Е.П., Котенок О.А. Программирование в Delphi 5. –СПб.: БХВ-Питербург, 2001.
5. Епанешников А.М., Епанешников В.А. Delphi 5. Язык Object Pascal. –М: «Диалог –МИФИ» 2000
6. Епанешников А.М., Епанешников В.А. Программирование в среде Delphi: Часть 3. Проектирование программ. –М: «Диалог –МИФИ» 1998
7. Культин Н. Delphi 6. Программирование на языке Object Pascal.
8. Дарахвелидзе П.Г., Марков Е.П. Delphi-среда визуального программирования. Спб.: BHV - Санкт-Петербург, 1996г.
9. Архангельский А.Я. Приемы программирования в Delphi. –М.: ООО «Бином-Пресс», 2003 г. –784 с.
10. Джон Матчо, Дэвид Р. Фолкнер. Delphi на примерах. –М.: БИНОМ, 1995г.
11. Орлик С.В. Секреты на примерах: –М.: Восточная книжная компания, 1996г.
12. Конопка Рэй Создание оригинальных компонент в среде Delphi. Киев: DiaSoft Ltd, 1996г. -512с.
13. Епанешников А.М., Епанешников В.А. Программирование в среде Delphi: Часть 4. Работа с базами данных. Организация справочной системы. –М: «Диалог –МИФИ» 1998
14. Пономарев В.А. COM и ActiveX в Delphi. –СПб.: БХВ-Питербург, 2001.
15. Елманов Н.З., Трепалин С.В. Delphi 4. Технология COM, OLE, ActiveX, Automation, MIDAS, Microsoft Transaction Server. –М.: Диалог-МИФИ, 1999 –320с.
16. Федоров А., Елманов Н. ADO в Delphi. Пер. с англ. –СПб.: БХВ-Питербург, 2002.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ
ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ сму
Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар факультеті
«Автоматтандыру және басқару» кафедрасы
Қорғауға жіберілді
Кафедра меңгерушісі
_________Золотов А.Д.
«___»___________2009ж.
ДИПЛОМДЫҚ ЖОБА
Тақырыбы: «Интернет технологиялары ... ... ... ... ВТ-527 топ студенті ____________ ... ... аға ... ... ... ... жоба 88 беттен, 36 суреттен, 5 кестеден, 1 қосымшадан ... ... ... ... ЖАҢА ... ПРОГРАММА, ПӘН
АЙМАҒЫ, КЛИЕНТ, ШЫҒЫСТЫҚ ЖӘНЕ КІРІСТІК ҚҰЖАТТАР, АВТОМАТТАНДЫРУ, МӘЛІМЕТ,
АҚПРАТТЫ ... ... ... тақырыбы: «Интернет технологиялары пәнінен
электронды оқулық жасау»
Дипломдық жобаның ... Delphi ... HTML ... ... оқулық құру.
Зерттеудің нысаны – жоғары оқу орнындағы педагогикалық ... пәні – ... ... ... ... ... жүргізуге оқытуды ұйымдастыру.
Қазіргі таңда дәстүрлі оқыту әдістемесінің ... ... сай ... ... ... ... ... мектеп тәжірибесі көрсетіп
отыр. Сондықтан жаңартылған әдістемелік жүйенің оқыту ... іске ... оны ... ... ... беру ... ақпараттандыру – жаңа ақпараттық технологияларды
пайдалану арқылы дамыта оқыту, дара ... ... ... мақсаттарын
жүзеге асыра отырып, оқу-тәрбие үрдісінің барлық деңгейлерінің тиімділігі
мен сапасын жоғарлатуды көздейді.
Кіріспе
Қазіргі кездегі жапшаң ... ... ... үрдісі әлемдік
бәсекелестікті күшейте түсуде. Тіпті бірқатар дамыған ... бұл ... ... ... ... ... ұйымдар әлем елдерінің
бәсекеге ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы
атты жолдауында «Білім беру реформасы – ... ... ... қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін аса маңызды құралдарының
бірі» деп атап ... ... да ... ... ... ... негізінде жасалынған, әлі де солай ... ... адам ... ... және ... ... ... Адам қабілетінің дәрежесі, оның кәсіби іскерлік
шеберлігі, бизнес пен кәсіпкерліктің нәтижелілігі, ... ашуы ... ... ... ... жеке көзқарасы бар, соны қорғай білетін жігерлі тұлға,
зерттеушілік, ойшылдық ... бар ... ... де ... көп ... тоқитын, білімін күнделікті ісіне шебер қолдана білетін, өзінің
оқушысын өз ... ... ... ... алатын болу керек. Бұл өмір талабы.
Мұғалімде ұйымдастырушылық, құрылымдық, бейімділік, сараптамалық ... ... Ол ... қоса ... ... ... этнопедагогика,
этнопсихология негіздерін меңгеру қажет. Ғаламдасуға байланысты «интернет»
жүйесін жетік меңгерген, әлемдік білімге сай, ... ... жеке ... ... ... болуы қажет. Осыған қарап ХХІ ғасырда мұғалімге
қойылатын талаптар зор екенін көреміз.
ХХІ ... – бұл ... ... ... ... ... айналадағы дүниеге, адамның денсаулығына, кәсіби мәдениеттілігіне
мұқият қарайтын дәуір. Бүгінгі білім ... ... мен ... ... ... деңгейде көтерудегі демократиялық
бастамалардың барлығы мұғалімдер арқылы жүзеге асырылады. Бүгінгі ... пән ... ... қабылдау олқылық көрсетеді. Мұғалім қоғам айнасы.
Ертеңгі күнімізге аттамас бұрын бүгінгі ұстаздың кім екендігіне баға
беріп көрейік. Бүгінгі ... ... бала ... ... ...... ... – ұстаз, мұғалім – ... ... ...
технолог, мұғалім-жаңалықты дәріптеуші, таратушы.
Қазіргі таңда дәстүрлі оқыту әдістемесінің заман талабына сай ... ... ... ... ... мектеп тәжірибесі көрсетіп
отыр. Сондықтан жаңартылған әдістемелік ... ... ... іске асу
үшін оны технологияландыру қажеттілігі туады.
Білім беру үрдісін ақпараттандыру – жаңа ақпараттық технологияларды
пайдалану арқылы дамыта оқыту, дара ... ... ... ... ... ... ... үрдісінің барлық деңгейлерінің тиімділігі
мен сапасын жоғарлатуды көздейді.
Жаңа ақпараттық технологияларға (ЖАТ) ғалымдар әр ... ... ... ... ... «ЖАТ – ... ... негізіндегі
технология» деп тұжырымдайды. М.И.Жильдак бұл терминнің неғұрлым кеңірек
анықтамасын береді. Ол «ЖАТ – ... ... ... олардың
техникалық және әлеуметтік үрдістерді басқару ... ... ... ... ... ... ... және жеткізудің
техникалық құралдары мен әдістерінің жиынтығы» дейді.
Біз жоғарыдағы анықтамаларды өз іс-тәжірибемізге ... ... ... ала отырып жұмыс істеп жатырмыз. Әсіресе ақпаратты оқушыға
компьютер арқылы әзірлеу мен тарату үрдісіне ерекше мән ... ... әр ... ... ... ... оқыту кезінде кез келген
жақсы оқитын оқушы информатика ... ... ... ... көпшілігі алған білімдерін практикада қолдана алады.
Бұл оқушылардың оқу материалын формальды ... да ... ... Кез ... ... ... оқулықты пайдалану оқушылардың
танымдық ... ... қана ... логикалық ойлау жүйесін
қалыптастыруға, шығармашылықпен еңбек етуге жағдай жасайды.
Электрондық оқулықпен ... ... ... ... ... үздіксіз
және толық деңгейде бақылау, сонымен қатар ақпараттық ізденіс ... Жоба ... ... ... ... ... университеті
«Автоматтандыру және басқару» кафедрасы
«БЕКІТЕМІН»
Каф. меңгерушісі____________А.Д.Золотов
«_____»_________________2009 ж.
(күні) ... ... ... - ... ... пәнінен
электронды оқулық жасау.
Электрондық оқулықпен оқытудың ... ... ... үрдісін үздіксіз
және толық деңгейде бақылау, сонымен қатар ақпараттық ... ... ... және ... ... дамуы
мәселелерінде студенттерді мемлекеттік тілге ... ... ... ... қоса ... ... ... қолдану және
кеңейтуде үлкен қажеттілік туындап отыр.
Сондықтан кәсіби даярлау жүйесінде іс ... ... ... ... ... процесіне ақпараттық технологияларды енгізу
жолдарын іздестіру мен жетілдіру мәселерінің көкейкестілігі ерекше ... ... ... ... тудырды, яғни ... іс ... ... ... ... ... оқыту,
ғылыми түрде негізделген және бәсекеге ... ... ... ... ... ... іс ... жүргізуге
оқытудың педагогикалық шарттары» тақырыбын таңдап алуға негіз болды.
Зерттеудің мақсаты – ақпараттық технологиялар арқылы студенттерді іс
қағаздарын ... ... ... шарттар жүйесін теориялық
тұрғыда негіздеп құрастыру.
Зерттеудің нысаны – жоғары оқу ... ... ... пәні – ... технологиялар арқылы студенттерді іс
қағаздарын жүргізуге оқытуды ұйымдастыру.
Зерттеудің негізіне келесі ... ... ... егер ... ... оқу-тәрбие процесінде ақпараттық технологиялар арқылы студенттерді
іс қағаздарын жүргізуге оқытудың педагогикалық шарттар ... ... іс ... ... ... ... білім берудегі тиімділігі
арта түседі, өйткені мұнда бәсекелі ... ... ... ... принциптері жүзеге асады.
Зерттеудің міндеттері:
- іс қағаздарын жүргізуге оқытуда ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... іс қағаздарын жүргізуге
оқытудың педагогикалық шарттар жүйесін құрастыру;
- іс қағаздарын жүргізуге оқытудың ... ... ... ... ... ... арқылы іс қағаздарын жүргізуге оқытудың
педагогикалық ... ... ... ... ... ... жетекші идеясы – жоғары оқу орнының педагогикалық процесіне
ақпараттық технологиялар арқылы іс қағаздарын ... ... ... ... іс ... ... білімі, білігі және дағдысы
қалыптасады, ақпараттық қоғамда бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... және ... ... - тұлға дамуының жалпы
диалектикалық теориясы; таным теориясы; біртұтас педагогикалық ... ... және ... ... ... ... ... философиялық, психологиялық-педагогикалық ілімдер,
педагогикалық технология, педагогикалық эксперимент ... ... ... ... ... - ... проблемасы бойынша философтардың,
педагогтардың, психологтардың, құжаттанушылардың және іс ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Конституциясы, Қазақстан Республикасының ... ... ... Қазақстан
Республикасының «Тілдер туралы» Заңы және «Қазақстан-2030» стратегиясы,
мамандықтардың білім беру стандарттары және ... оқу ... ... оқу ... ... оқу бағдарламалары; оқулықтар; сөздіктер;
мәселе бойынша ғылыми зерттеу жұмыстар ... ... ... - ... психологтардың, философтардың,
құжаттанушылардың, іс қағаздарын ... тіл және ... ... ... теория жүзінде талдау; ... іс ... ... және ... оқулықтарда
ақпараттық технологиялар бойынша жинақталған педагогикалық тәжірибе бойынша
талдау және ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелі-педагогикалық эксперимент, математикалық
статистика әдістері.
Зерттеу кезеңдері:
– бірінші кезеңде (2000-2002 ж.ж.) зерттеу проблемасы ... ... іс ... ... ... әдебиеттер қарастырылды, жалпыланды, ғылыми-
әдістемелік, диссертациялық ... ... ... ғылыми
аппараты (болжам, мақсаты, міндеттері, нысаны, пәні) қалыптасты,
базалы ұғымдар нақтыланды.
... ... ... ж.ж.) ... эксперимент іске
қосылды, іс қағаздарын ... ... ... ... жасалды, студенттерді іс қағаздарын
жүргізуге оқыту ... ... және ... ... ... және негізделді; арнайы курс жасалды;
жасалған технология практика ... ... ... ... ... ж.ж.) ... іс қағаздарын
жүргізуге оқытуды ұйымдастырудың педагогикалық шарттар жүйесін
қолдану және ... ... ... ... ... ... ... берінділері талданды және өңделді.
Алынған нәтижелер ... және ... ... ... диссертациялық зерттеу материалдары рәсімделді.
Зерттеудің негізгі базасы: Эксперименттік жұмыс Е.А.Бөкетов атындағы
Қарағанды мемлекеттік университетінің ... ... шет ... ... ... Айткешұлы Е.
(қолы)
(аты-жөні)
Дипломдық жоба жетекшісі ... ... ... ... ... негіздеме
Әзірленген программалық қамсыздандыру «Интернет технологиялары»
пәнінен электронды оқулық жасаумен ... ... ... толығымен кіру білім жүйесінің халықаралық
денгейде ... ... ... ... ... беру ... ... берудің
мақсаты, мазмұны, мен технологиялары ғылыми тұрғыдан зерттеліп, егемен
елімізде ... ... жаңа ... ... ... ... беру ... алуда.
Жаңа ақпараттық қоғамның негізін қалаушы сипаттамаларының бірі оның
ғаламдық сипаты болып ... Жаңа ... ... ... біртіндеп ақпарат тарату және алмасу тәсілдері мен ... ... ... ұлттық шекаралар мен кедергілер бұзылады,
әлемдік ақпараттық кеңістігінің, экономика, сауда, қаржы, адамзат өмірінің
басқа салаларының құрылымы ... ... ... ... ... ... ... гомогенизациясы, мәдениет пен мәдени
моделдердің әмбебаптығы (ықшамдау) байқалынады, динамизмі жылдамдатылады,
бәсекелестік ... ... ... ... ... ... таңда жоғары білім саласына
ақпараттық технологиялардың, соның ішінде электронды оқулықтардың ... ... ... ... жобалау барысында жобаның техникалық- экономикалық
тиімділік есебі жасалды.
Әзірленген ... ... ... ... ... ... ... Оқулықта өңделетін ақпараттардың көлемінің өсуіне байланысты
құжатайналымның автоматтандырылған жүйесі маңызды болып табылады.
Осы дипломдық ... ... ... ... ... автоматтандырылған тапсырмаларын шешеді. Өнім шығындарды
және ... ... ... ... ... ... орындалуды
бақылау) уақытын азайтады. Сонымен қатар өнім барлық жерде ... ... ... ... және шығындарды есептеу үшін
шығындар калькуляциясы бойынша іске асырылады.
Экономикалық тиімділік есебінің көрсеткіштері енгізілетін программаның
тиімді ... ... ... ... жобаның экономикалық тиімділік
көрсеткіштері берілген.
Кесте 2.1 Экономикалық тиімділік
|Есеп түрі ... ... ... |
| ... ... кейін| |
| ... | | ... ... ... ... тенге |306058,35 тенге |43551,15 тенге |
|Құрал-жабдықтың жылдық |1524 сағат |1333,5 ... |190,5 ... ... ... | | | ... ... ... |344080 тенге |301070 ... |43010 ... ... уақытының тиімді |2024 сағат |1771ағат |253 сағат ... | | | ... ... |11,3 | ... ... ай | | | |
3 Жоба ... сипаттама
3.1 Қазақстандық ақпараттық технологиялар
Қазіргі таңда бүкіл әлемде ... ... кең ... ... ... технологиялардың (бұдан әрі - АКТ) қарқынды
дамуына байланысты. Ғаламдық ақпарат қоғамның ... ... ... ... ... ... ... қоғамының қалыптасуына әсер ететін ең маңызды факторлардың бірі болып
табылады. Олардың ... ... ... ... олардың
біліміне және жұмысына, сондай-ақ үкімет пен азаматтық қоғамның ... ... ... болып отыр. Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар
әлемдік экономиканың қарқынды ... ... ... ... ... отыр».
Көптеген дамыған және дамушы елдер АКТ-ң дамуы мен таратылуы алып ... ... ... ... Ақпараттық қоғамға қозғалыс - бұл адамзат
өркениетінің болашағына жол ... ... де ... ... өз ... алған сәтінен бастап, әлемдік қауымдастыққа
ықпалдасу позициясынан нақты орын алды, өзін ... және ... ... тең ... ... кооперацияның мүшесі ретінде
ғана емес, сонымен қатар ақпараттық ... ... ... ... көрсетті.
Қазақстанның «индустриалды» қоғамнан «ақпараттық қоғамға» ... ... ... Қазақстандағы азаматтық қоғам мен
демократиялық дәстүрдің дамуына, ... ... ... Бұл ... шешу ... ... ... қоғамдық
жағдайдың көтерілуін, демократияны нығайту саласында ... ... ашық және ... ... адам ... және ... ... саяси және экономикалық тұрақтылығын ... ... ... тең ... ... ... қоғамдастыққа
енуін қамтамасыз ететін мақсаттарға жету негіз болып табылады. Республикада
жоғарғы қарқынмен ... келе ... ... ... ... ... ақпараттық сегментін, оның
рөлін және ... ... ... орны туралы түсінікті қайта қарауды
талап етеді.
Бұған елді ... ... ... және
Интернеттің ғаламдық желісінде Интернет-Қазнеттің ... әрі - ... ... ... дамыған ақпараттық кеңістігін құруға өту
әрекеті негіз болып отыр.
Қазнеттің бірыңғай ақпараттық кеңістігін ... осы ... ... ... ... ... ететін ... және ... ... ... ... ... тек қажетті әрекеті мен ... ... ... және
негіздейтін бірыңғай тұжырымдамасының негізінде болуы мүмкін.
Тұжырымдама Қазақстан Республикасының бірыңғай ақпараттық кеңістікке
орнықты, жоспарлы, қауіпсіз және ... ... ... ... шаралар кешенін әзірлеуге, Қазнетті дамыту үшін негізгі саяси,
әлеуметтік-экономикалық, мәдени және техникалық-технологиялық алғы ... ... оның ... мен ... ... ... ... ережелері мен басымдығын айқындауға бағытталған.
3.2 Қазіргі жай-күйін талдау
3.2.1 ... ... ... қоғамның негізін қалаушы сипаттамаларының бірі оның
ғаламдық сипаты ... ... Жаңа ... қоғамды қалыптастыру
үдерісінде біртіндеп ақпарат тарату және ... ... мен ... уақыт үнемделеді, ұлттық шекаралар мен кедергілер ... ... ... ... сауда, қаржы, адамзат өмірінің
басқа салаларының құрылымы түбірімен өзгереді, адамдардың ... ... ... интенсивті гомогенизациясы, мәдениет пен мәдени
моделдердің эмбебаптығы ... ... ... ... ... ... ... даму кезеңінде ғаламдық ақпараттық ... ... ... ақпараттық кеңістігінің ең көлемді және жаппай жайылған
сегменті болып табылады. ... ... ... өте, ... ақпараттық
интернет желісі ақпарат алу және алмасудың, ... ... ... үшін ең қол жетерлік құралы болғаны айдан
анық.
Қазіргі уақытта Интернеттің ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... жатады:
1) The Internet Corporation for Assigned Names and Numbers ... ... ICANN) - ... протоколдардың параметрлерін бөлу, домендік
атаулардың жүйесін ... (Domain Name System, DNS), ... ... Server System) деп ... ... ... ... әкімшілеу және
қолдау үшін құрылған коммерциялық емес ұйым;
2) Интернет желісінде нөмірлеуді бөлу жөніндегі уәкілетті ұйым ... - IANA, The Internet Assigned Numbers ... ... желілік үйлестіру орталығы (бұдан әрі - RIPE NCC) ... үшін ... ... және ... ... ... RIPE
NCC тіркеушілер үшін ІР-адрестерді бөлу мен тіркеуді қамтамасыз етеді. RIPE
NCC қызмет ... ... ... ... ... әділетті
бөлуге кепілдеме бере отырып, Еуропа, Таяу Шығыс, Солтүстік Африка және
Азияның бөлігінің тіркеушілеріне қызмет ... The Internet ... Task Force ... әрі - IETF) - Интернет
сәулетін дамыту және қолданыстағы инфрақұрылымның үздіксіз қызмет ... ... ... жұмыс жасайтын желілік хаттамаларын
дайындаушылар, операторлар, өндірушілер және ... ... ... ... ... ... зияткерлік жеке меншік ұйымы (бұдан әрі - ДЗЖҰ).
Жоғарғы деңгейдегі ... ... әрі - TLD, Top Level Domain) ... ... ... ... - жалпы пайдаланатын домендер (generic
TLD немесе gTLD) және екіншісі - ... екі ... ... (country ... ... ccTLD). ... пайдаланатын домендерге COM, NET, ORG, INFO, BIZ,
MUSEUM, NAME, AERO, COOP, PRO, INT, GOV және басқа да домендер ... ... ISO 3166-1 ... ... сәйкес елдер мен
аумақтардың екі әріпті кодтар саны бойынша ұлттық домендер - 250 (RU ... ... DE - ... ... UK - ... үшін) Ұлттық домендерді
басқару бойынша өкілеттік елдердің интернет-қауымдастықтарының келісімдері
бойынша IANA ұйымымен беріледі.
Ұлттық домендерді дамытудың ... ... ... біріншіден,
академиялық желілерден ұлттық домендердің операторлар ... ... ... қатар тіркеу ережелерін дайындауға елдің
интернет-қауымдастығының қатысуы: нарықтың ... ... ... ... ... ... екіншіден, домендік
атауларды тіркеуде операторлар қатысуының коммерциялық кестелерін дайындау;
үшіншіден, ... ... ашық ... ... ... ... ... Интернеттегі қызметі құқықтық проблемалардың
тұтас сериясын қалыптастырады. Олар пайдаланушының ... ... және оның ... ... ... ... ... авторлық және аралас құқықтардың орындалуына; «киберэкономиканы»
қалыптастыру (электрондық ақшалар, ... ... ... ... банктер, жарнама, маркетинг, электрондық контрактілер,
салықтар); жеке және ... ... ... ... ... құру және ... негіздерінің ұтымдылығы бойынша
үдеріс 80 жылдардың басынан бастап Еуропа және АҚШ-та (және бірқатар басқа
да шет елдерде) басталған.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... қалыптасты:
1) халықаралық;
2) өңірлік (Еуропалық одақ және ТМД шеңберінде);
3) ұлттық.
Осы деңгейлердің әрқайсысында өкілетті заң ... ... ... ... ... ... ... желісінің трансшекаралылығы Интернет желісіндегі құқықтық
қарым-қатынастарды халықаралық құқықтық реттеу, қолданыстағы ... ... ... ... ... ... ЕО шеңберінде, сондай-ақ БҰҰ шеңберіндегі
(УНИДРУА жеке құқықты біріздендіру ... ... ... ... Жеке ... Ұйымы (ДЗЖҰ), Халықаралық сауда
палатасы (ХСП), БҰҰ ... ... ... ... ... бизнеске ықпал ету БҰҰ Орталығымен жүргізіледі.
ТСР/ІР желі хаттамаларының ыңғайсыз ... ... ... есте
қалатын әріптік сөз тіркестеріне ауыстыруға мүмкіндік берген домен атаулары
жүйесінің пайда болуы, ... ... ... ... ... ... ... жылдары домен өздерінің белгілері бойынша олардың
қолданыстағы түрлеріне ұқсас - тауар ... ... ... ... емес ... ... ... Мазмұнында домендік атауы ғана
берілген жарнамалық тақталар жиі ... ... ... интернет-жобалар
жүзеге асырылып жатыр, олар үшін домен ... ... ... ... ... ... ... доменді электрондық бизнес
субъектісінің қандай да бір тауар, жұмыс ... ... ... ... ... жай ... ақпараттық ресурстар желісінің, ақпараттық-телекоммуникациялар
жүйесі мен желісінің, ұйым мен азаматтардың ақпаратпен ... ... ... қағидаттар мен жалпы ережелер негізінде жұмыс
істейтін, ... ... және ... технологияларының, сондай-ақ
олардың ақпараттық қажеттілігін ... ... ... ... ... ... ... мынадай басты құрамдас
бөліктерден тұрады:
1) Қазнеттегі ақпаратты, деректерді, мәліметтерді және білім беруді
құрайтын ақпараттық желілік ... ... ... ... ... ... өңдеу, сақтау,
тарату, іздеу және беру бөлігінде) жұмыс істеуі мен ... ... ... құрылымдардан тұратын және тиісті ... ... ... ... олардың ақпараттық
ресурстарға қол жеткізуін қамтамасыз ететін азаматтар мен ұйымдардың өзара
ақпараттық ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға және дамытуға қатысушылар арасындағы өзара
қарым-қатынасы мен қызметін реттейтін ... ... және ... ... ... және ... ... мыналарды жатқызуға болады:
1) сақтау және меншік ... ... ... ... ... құрайтын мәліметтер, құпиялы ақпараттар сияқты және
ашық қолжетімді ақпараттық ресурстар;
2) жеке және заңды ... ... ... алу, ... пайдалану құқығы, құпия ақпарат пен зияткерлік меншікті қорғау;
3) Интернет ... ... ... ... негізделген қоғамдық
сананы (көзқарастар, саяси көзқарастар, моральдық және этикалық құндылықтар
және басқалар) қалыптастыру жүйесі;
4) көп жағдайда ақпаратпен қамтамасыз ету мен ... ... ... ... ... қабылдау үдерісіне әсер ету жүйесі;
5) мемлекеттік ... ... ... ... және
әлеуметтік-экономикалық аспектілерімен ақпараттау жүйесі;
6) Интернет желісінде орналасқан бұқаралық ақпарат құралдарына ... ... ... ... ... ... мәлімет беру желісінің жалпы ұлттық, өңірлік және жергілікті
ақпараттық-телекоммуникациялық жүйе, оның ... ... ... ... ... байланыс жүйесі;
8) электрондық сауда жүйесі - Интернет арқылы ... ... ... ... ... - ... ... негізгі бөлігі
болып табылады. Қазнеттің ресми тарихы 1994 жылғы 19 қыркүйектен басталады.
Бұл күні IANA дерекқорында жоғарғы деңгейдегі KZ ... ... Ал ... ... айында бірінші қазақстандық веб-сайттардың - Kazakh Internet
Yellow & White Pages ... ... ... ... ... 1997 ... ... қазіргі уақытта ең танымал қазақстандық веб-ресурстар
рубрикаторы каталогының - ... WWW ... ... ... кеңістігі ресурстардың мынадай түрлерін:
1) KZ домен аймағындағы дербес интернет-ресурстарды;
2) қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан аудиториясына бағытталған шетелдік ресурстарды;
4) басқа домен аймағында орналасқан қазақстандық ... ... ... КZ аймағында домен атауларды әкімшілендіру, Қазақстан
Республикасының Ақпараттандыру және байланыс агенттігінің төрағасы міндетін
атқарушының 2005 жылғы 5 ... № 88-б ... ... ... ... сегментінің домен кеңістігін бөлу ережесіне» сәйкес
жүргізіледі.
Қазақстанда үш деңгейдегі - Тіркеу орны, ... және ... ... ... бөлу жүйесі (Shared Registry System - SRS) қолданылады.
KZ доменін басқару және ... екі ұйым ... ... ... ... жағынан жұмыс істеуіне жауапты Қазақ желілік ақпарат
орталығы (бұдан әрі - KazNIC) және де-юре - құрамында ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандық ІТ-
компаниясының қауымдастығы. Қазіргі уақытта домендерді тіркеу нарығында ... ... ... ... ... мәртебесі бар 9 компания тіркелді.
SPS-ті пайдалана отырып, домен ... ... ... бар ... санын көрсететін моделіне қарамастан, тұтынушыларға тұрақты
және ... ... ... аккредитацияның жеткілікті ... ... ... ... аккредитациялау рәсімі домен
атауларын тұтынушыларға тіркеу және қолдау бойынша ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық ресурстар туралы мәліметтерді жүйелеу, сондай-
ақ жеке және заңды тұлғаларды мәліметтермен хабардар ету және мемлекеттік
органдарды ... ... ету ... ... ... 2007 жылғы 21 қарашадағы № 1124 қаулысымен Электрондық
ақпараттық ... мен ... ... ... ... және
депозитарийді жүргізу ережесі бекітілді.
Қазнет желісі ресурстарын контентпен толықтыру бірінші кезектегі және
басым роль атқарады. Кез келген ресурстың ақпараттылығы, оған қол ... ... оны ... мен ... қамтамасыз етеді. Интернеттегі
желілік ресурс Интернет ғаламдық ... ... ... өмір ... түсіну маңызды сәт. Қазнет те жүйелік ... ... оған ... яғни еркін қолжетім ақпаратын
ізденушілерге нақты бағытталуы ... ... ... ... ... және ... деп сипаттауға болады. Контенттің
"дамымағаны" ресурсты ... құру және ... ... ... ... жоқтығымен, ал контенттің "әлсіздігі" ресурстағы ақпаратқа
релеванттықты елемеу және ... ... ... негізделген.
Ресурс контенті және оның маңыздылығы Google, Yahoo, MSN және ... Yandex, Rambler және т.б. ... ... ... ... және көріну қабілеттілігімен анықталатынын түсіну қажет.
Қазақстандық ресурстардың мазмұнды бөлігі стихиялық ... ... ... ... мен ... ... құқықтық, моральды-
этикалық және басқа нормалар мен ұлттық мүддені ескермейді.
Қазақстандық контенттерді дамыту маңыздылығы оның көп ... ... ... ... Group ... ... нүкте қолданатын тілдердің
рейтингін жариялады, онда орыс тілі 10 орын ... 2006 ... 30 ... ... орыс тілді пайдаланушылар әлемдік ... 2,3 % ... Жүйе ... орыс ... ... оның ... орындарын көрсетеді - тілдер арасында веб-
аудиторияның өсуі бойынша ... ... ... орыс тілді веб-
пайдаланушыларға 23,7 млн., ал орыс тілді ортаға Интернеттің өту ... % деп ... ... ... ... ... тілі (30 %, 1,12
млрд. пайдаланушылар), екінші ... - ... тілі (13,8 %, 1,34 ... ... ... - ... тілі (8,3 %, 128 млн.
пайдаланушылар). Көптеген интернетті пайдаланушылар екі немесе одан да ... ... атап ... жөн. Қазнеттегі кириллица контентінің дамуы
болашақта перспективті және дамуы үшін жоғарғы әлеуетке ... ... ... ... өте ... деңгейде қалып отыр.
Олар бұрын қазақ тілін кодтау және тану проблемасы болса, ... ... жоқ. ... ... жоқ, ... мен ... ... ресурстары
әлсіз дамыған, Қазнеттің мультимедиялық контенті оны тек ... ... ... Осы ... дейін мемлекеттік тілдің билік
органдарына, күнделікті тұрмыста пайдалануға ... ... және ... ресми жүйелік ресурсы жоқ. 2002 жылы ... ... ... ... ... ... ... (www.kazakhtili.kz)
бүгінгі күні жоқ. Қазнет тарихын дамытудың және сақтаудың ... ... ... ... - ... үлкен энциклопедиясы - Александр
Ляховтың жеке ... ... ... отыр.
Халықтың көпшілік топтары арасында ақпараттық сұраныс қалыптаспаған
немесе дәстүрлі сұраныстарды қанағаттандыруда ақпарат ролі білінбей ... ... ... ... ... ... үшін ... бөлігі болмай отыр. Қазнеттің ... ... ... ғана ... ... ... арналуы керек,
олардың өмірін жеңілдету және табысы үшін ақпараттық ресурстың қажеттілігін
түсінуі ... ... ... ... ... ... ірі порталдар шеңберінде басталып отыр. Ол қолданушылар немесе
потенциалды қолданушылар ... ... ... ... ... ... ... қарау көзқарасын қалыптастырумен байланысты.
Қазақстанның ақпараттық-коммуникациялық нарығы қосалқы және бірінші
провайдерлерді ұсынады. Бүгінгі күн қызметтің осы түріне 391 ... бар, оның ... 2007 жылы 34 ... ... ... ... ... жылдан жылға өсуде,
бұған елдегі компьютерлер паркінің қарқынды өсуі және күнделікті ... ... ... түсіну себепкер болып отыр.
2006 жылғы жүргізген зерттеулеріне сәйкес Қазақстан ... ... ... ... ең ... 8 ... ... телефон желісіне (dial-up) қосылу, бұл туралы ҚР тұрғындарының
33,2 % ... ... ... тасымалдығы жөнінен аванстық ... ... ... ... бойынша қосылу тұр. Интернеттің осындай
қолжетімдігі туралы ҚР ... 25,6 % ... Ұялы ... арқылы
интернетке қосылу туралы хабардарлық ересек халықтың 18,7% үлесін құрайды.
Қазақстан халқының жартысы (53,1%) Интернетке кірудің ... ... ... атап ... жөн. 2007 ... ... ... желісіне Қазақстандық мектептердің 7405 немесе 95% ... саны - 7724) ... оның ... ауылдық мектеп - 5785 немесе
94% (барлық ... ... саны - 6095). ... ... ... ... 1 095 403 ... тұрғындары немесе 6% ғана Интернет ... ... ... ... ... 2006 ... 7 ... № 519
қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының ... ... 2006 - 2008 ... арналған бағдарламасында Интернет желісіне
жаппай, кең жолақты қол жетімділікті дамыту, Интернеттің ... ... ... Интернет қызметтеріне «Қазақтелеком» ... ... ... ... АҚ ... ... қол ... қызметтерінің және Интернет желісінің кеңжолақты
қол жетімділігі қызметтерінің (бір ... ... ... ... ... ... іс-шаралар жүргізілді.
Ағымдағы жылға ресурстардың хостингі қызметтеріне ... ... ... АҚ ... ... ... яғни Қазнетті дамытуға және танымал етуге ықпал ... ... және ... ... жоспарланған.
«Nursat» АҚ Интернет желісінің ресурстарына сапалы қолжеткізуді
қамтамасыз ету үшін ... және ... ... жылдамдықты спутник
арналарын пайдаланады. Жетекші ресейлік сервис-провайдерлері мен ... ... ... ... ... желісіндегі ресейлік
ресурстарға тез жетуге мүмкіндік береді. ... ... ... ... және ... күндері шексіз қолжетімділік, қол
жеткізудің жылдамдығы 56 кбит/с (протокол V.90), Қазақстан бойынша ... ... ... ... ... ... 96 елді мекенін және 162 торапты қамтиды. Желінің жалпы
өткізу қабілеттігі - секундына 698 ... ... ... ... АТМ - желісі болып табылады және АТМ - ... ... ... 1999 жылы қыркүйекте «Kazakhstan-Online» желісі
базасында «Интернет - аймағы» жобасы коммерциялық пайдалануға ... ... түрі ... ... ... Интернетке коммутациялық
қолжетім мүмкіндігін ұсынады және ... және үйде ... ... ... жеке пайдаланушыларға арналған. Интернет желісіне қол
жеткізу қалалық ... ... ... ... ... «нүкте-нүкте» қосуын орнату арқылы жүзеге асырылады. «Интернет-
аймағы» жобасымен бірге 2000 жылы маусымда жалпы ... беру оқу ... жаңа жоба ... Бұл жоба «Қазақстандық интернет» деп
аталады және Қазақстандық интернет-ресурстарына ... қол ... ... ... ... ... ... желісінде Қазнеттің
саны жағынан да (операторлар мен пайдаланушылар саны) сапасы жағынан да
(көрсетілетін ... ... ... ... өсуі байқалады.
Интернет саласындағы қазақстандық заңнама өз дамуының бастапқы кезеңінде
тұр.
3.3 ... ... мен ... мақсаты Интернет Қазнеттің бірыңғай ақпараттық
кеңістігін ... ... ... мақсаттарға жету үшін мынадай міндеттер қойылды:
1) Интернет желісінің ұлттық сегментін дамыту саласындағы мемлекеттің
саясатты және оны іске ... ... ... мен ... ... ... желісінің ұлттық сегментін дамыту ... ... ... ... ... дамыту;
4) ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жүйесін дамыту, ... ... ... ... ... ... ... мен бағалау
жүйесін әзірлеу;
6) ғаламдық ақпараттық желілер мен ... құру мен ... ... ... ... іске асырудың негізгі бағыттары мен тетіктері
4.1 Интернет желісінің ұлттық сегментін дамыту саласындағы мемлекеттік
саясатты іске асыру
Мемлекеттік басқару ... ... ... ... және ... ... ... перспективті және тұрақты ұлттық
бағдарламасын дайындау және жүзеге асырудың ... ролі ... ... және ... ... ... басқару органдарымен диалог жүргізу
арқылы өте маңызды кеңес беру ролін атқаруы тиіс. ... ... ... ... бір ... ... отырып, ақпараттық және коммуникациялық
технологиялар, инфрақұрылым, контент және қосымшаларды дамыту және ... ... ... өте ... ... мәні ... басқару органдары билік органдарының қызметінің айқындығы
және жұртшылықтың игілігі болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... жатқан өзгерістердің катализаторы, Қазнеттің барлық
қатысушылары әрекеттерін ... ... ... ... ол қоғам мен
тұлғаның дамуын жағымды жаққа бағыттайтын құқықтық және нормативтік базаны
қалыптастыруы тиіс.
Қазіргі ... ... ... ... қызметінде Қазнеттің
бірыңғай ақпараттық кеңістігін кең пайдалану негізінде мемлекеттік билік
жүйесін ... ... және ... ... ... ... ... мемлекеттік ақпарат жұмысының нәтижелілігі ... ... ... ... ... жою үшін ... ... кеңістікті дамытудың мемлекеттік саясаты халықаралық
құқықтың кең қабылданған ... мен ... ... ... заңнамалық тәртіпте бекітілген халықаралық
келісім-шарттарды және ... ... ... да актілерін сақтау
арқылы, сондай-ақ жеке және ... ... ... ... билік органдарының, Қазақстан Республикасының заңды ... және ... ... ... етуді ескере отырып құрылуы
тиіс.
Қазнет саласында мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарына мыналар
жатады:
1) ... ... ... ... конституциялық құқықтарын жүзеге
асыруға кепілдеме беретін жағдайларды қамтамасыз ету, олардың ақпараттық
қажеттіліктерін қанағаттандыру;
2) ... ... ... ... қолдану және пайдалану
үдерісінде мемлекеттің, аймақтық және жергілікті құрылымдардың, жеке ... ... ... ... қамтамасыз ету;
3) оларды пайдалану бойынша технологиялар мен қоғамдық қатынастардың
өзгеруін ескере ... ... ... ... ... және
пайдалану саласында құқықтық реттеу тетігін уақытылы жетілдіріп ... ... ... ... ... және ... ... заманғы ақпараттық технологиялар, халықаралық стандарттар,
ақпаратты топтастыру және кодтаудың ұлттық жүйесі негізінде ақпараттандыру
жүйесінің өзара әрекеттесу және сыйысушылығын ... ... ... ... бірыңғай ақпараттық кеңістігін дамыту үшін
мемлекет пен жеке сектордың ынтымақтастығы шешуші ... ие. Осы ... ... білдірген жақтардың қатысуымен ұйымдасқан диалогты
жалғастыру ... ... ... ... және аймақтық деңгейде Қазнет
ақпараттық кеңістікті дамытатын қызығушылық білдірген тараптар ... ... ... және ... қажет тетіктерді анықтау
қажет. Осы жүзеге асырылып жатқан бастамалардан барынша артықшылық алу ... ... ... ... алу керек.
Қазнеттің бірыңғай ақпараттық кеңістігін қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... барлығына міндетті болып табылатын қатаң технологиялық ... ... ... Ұлттық заңнаманы жетілдіру
Интернет саласындағы нормативтік құқықтық актілерді әзірлеудің басты
мақсаты: қазақстандық ... ... емес ... ... ... органдары мүддесіне орай Қазақстан Республикасында Интернеттің
дамуы үшін ... және ... ... ... ... ... дамуының техникалық, технологиялық және ... ... ... ... ... және ... ... қазақстандық сегментінің операторлары мен мемлекеттің
қатысуы үшін жағдайларды қамтамасыз ету; ... ... ... ... ... ... ішінде Қазақстанның экономикалық
және әлеуметтік дамуы бойынша мүдделерді қоса), Қазақстан ... ... ... және ... құрылымдардың Интернетпен
байланысты қатынастардағы құқықтары мен заңдық мүдделерін ... ... ... ... ... құқықтық актілерді әзірлеу кезінде
Интернеттің ... ... желі ... ... мен ... ... ... қағидаттарды ұстанған жөн:
1) Интернет құқықтық реттеудің объектісі не ... ... ... мен ... ... ... Интернет
арқылы ақпарат беру және қызмет көрсетуге байланысты ... ... жеке ... ... ... ... реттеу пәні болып
табылады (пәндік реттеу қағидаты).
2) Интернетпен байланысты құқықтық қатынастар «экстра-ұлттық» мазмұнда
болады. Мұндай қарым-қатынастарға ... ... ... ... ... ... ... құқықтық нормаларды қолдану тиімді болмайды.
Бұл Интернеттің құқықтық нормаларын халықаралық-құқықтық деңгейде әзірлеу
кезінде әмбебап халықаралық келісімдерді ... ... ... ... арқылы) түзу және орындау (құқықтың халықаралық деңгейінің
басымдылығы) жолымен басым назар аударуды талап етеді);
3) ... ... ... ... ... ... реттеусіз, «интернет-қоғамдастыққа» қатысушылардың
өзара ұйымдық әрекеті әрі Интернетте қолданылатын ережелерді ... ... ... (реттеудің заңды емес әдістерін қолдану)
шешімін табуы;
4) Интернеттің ғаламдық ақпарат ресурстарына ... ... ... ... ... маңыздылығы Интернетте тұлға, қоғам және
мемлекеттің заңдық мүдделерімен маңызды құқықтарын қамтитын ... ... мен ... ... (құқықтық) бекітілуін қажет етеді
(мысалы, азаматтардың жеке өмірін қорғау, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... қорғау,
құқық қорғауды сақтау) (реттеудің саналы жеткілікті қағидаты);
5) Интернетпен байланысты құқықтық қатынастардың әртүрлілігімен жан-
жақтылығы сәйкес ... ... ... жеке ... ... ... шектелуге рұқсат бермейді. Интернет желісінің ерекше
жұмыс істеуімен байланысты жаңа ... ... ... қатар,
қолданыстағы қазақстандық заңнамаға, оның Интернет қызметіне қатысты қарым-
қатынастарда тікелей қолдану мүмкіндігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... жағдайда маңызды өзгерістер)
енгізу қажет.
Қазнеттің заңнамалық базасының қазіргі жай-күйі және жоғарыда аталған
қағидаттарын ... ... оны ... және ... ... ... ... заңнаманы ішінде дамытудың екі негізгі бағытын
білдіреді:
1) Қазнеттің жұмыс істеуі мен даму ... ... ... актілерді жетілдіру;
2) қолданыстағы заңнамалық актілердің мазмұнын ... ... ... ... қолдану (немесе түсіндіру) тетіктерін құру.
Ұлттық интернет сегментінің жалпы әлемдік тенденциялардан ... ... және осы ... ... Республикасының мемлекеттік
мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету үшін тез ... ... ... ... ... ... ... мыналарды жатқызу керек:
1) Қазақстандық тұтынушылардың Интернет желісіне және оған сәйкес желі
ақпараттық ресурстарға еркін қол жеткізуін, ... ... ... ... оның ... халықаралық алмасуды да қамтамасыз ету
керек;
2) Интернетте орналастыратын және ... ... ... арқылы берілетін ақпараттың құқықтық жүйесін анықтау;
3) Интернетте іске асатын қоғамға қауіпті әрекеттерді болдырмау (оның
ішінде, ... және ... ... ... ... қарсы үндеулер),
сонымен бірге осындай құқық бұзушы адамдарды тиімді анықтау және жазалау
үшін ... ... ... ... ... ... ... объектілерінің авторлық
және басқа да ерекше құқықтарын қорғау;
5) жеке деректерді қорғау, атап айтқанда ... ... ... іс-
қимыл үдерісінде және Интернетте қызмет ... ... ... Интернет тұтынушылары туралы деректерді қорғау;
6) Интернетте электрондық құжат ... үшін ... ... ... ... ... ... қағидаттары мен тәртібін
орнату, ақпараттық өнімдерге, көрсету құралдары және ақпаратты ... ... ... электрондық коммерция үшін нормативті ... ... ... ... келісімдердің заңды күшін мойындау.
Нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу кезінде, ең ... ... және жеке ... ... ... ... алу ... желісінің ұлттық сегментінің нормативтік құқықтық базасын
құру үдерісінің қатысушылары ... өз ... ... ... ... ... және ... желісінің операторлары ... ... емес ... ... бола ... ... қажеттілік шеңберінен шығатын интернет проблемасын шешуге
«интернет - қоғамдастықты» тартудың жалпы ... ... ... ... құқықтық базасын құру кезінде, қолданыстағы
нормативтік құқықтық актілердің және тәжірибелік пайдалануды біріздендіруді
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... тәжірибесін максимальды деңгейде ескеру қажет, сондай-ақ
халықаралық келісімдер ... ... ... ... ... ... ... дамыту
Қазнет ақпараттық инфрақұрылымын дамыту - үлкен қаржылық инвестицияны
талап ететін ... ... ... ... ... ... технологиялардың дамуын қажет ететін күрделі үдеріс.
Инфрақұрылымды қалыптастыру ... ... ... органдары сияқты
ірі коммерциялық ұйымдарда тартылуы тиіс.
Интернетке қол жетімділік қызметінің ... ... ... ... дамытудағы қазіргімен салыстырғанда қолдаушылар
санын ғана емес клиенттер және инвесторлардың ... ... ... қол ... ... ... ... инфрақұрылымдардың
тартылуын және қысқа мерзімде еліміздің экономикалық ... осы ... ... кеңейттіреді.
Барлық ақпараттық ресурстардың іске қосылған ... ... ... ... ... инфрақұрылымы, Қазнет
бәсекелеске қабілетті нарығына және ... ... ... ... ... және жүйелер Қазнет бірыңғай
ақпараттық кеңістігін құруды қамтамасыз ... ... ... ... басты міндет - ақпараттандырудың техникалық
базасын қамтамасыз ету, Интернетте ... ... ... ... ... ... ... маңызды құрамдас бөлігі оның
телекоммуникациялық ортасы - деректерді беру үшін байланыс линиясы ... ... ... ... және ... ... ... табылады.
Қазақстан тұрғындарына Интернет қызметтері мен қызмет көрсетудің толық
кешенін ұсынуды қамтамасыз ететін, (облыстық, қалалық және ... ... ... ... ... желісіне және ғаламдық
жүйелерге шығатын телекоммуникациялық ортаның әрі қарай дамуын қамтамасыз
ету керек.
Осы міндетті шешу үшін ... ... ... ... ... бойынша жүзеге асырылуы тиіс:
1) Интернет желісіне қосылған ... ... ... емес және ... да Интернет желісіне қосу қызметтерін ұсынатын
мемлекеттік және ... ... ... құру және ... ... ... қосудың қызметтеріне жалпы және тең ... ... ... осы Тұжырымдама ережелерінің негізінде мемлекеттік ақпараттық және
телекоммуникациялық жүйелер мен желісін дамытудың ... ... іске ... ... ... ақпараттық жүйелер мен өзара іс-
қимылы мен ... ... ... ... ... мен ... жүйелерді құруды және
дамытуды ынталандыру;
4) телекоммуникациялық желілерді автоматтандыру және ... ... ... қауіпсіздігі мен орнықтылығын арттыру.
4.4 Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жүйесін ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін
ақпараттық ... ... ... екендігін халықаралық тәжірибе
растайды. ... бір де бір ... ... және ... ... - вирустардың таралуы, жағымсыз хабарлар (бұдан
әрі - спам), ерсі ақпараттар, қарақшылық, алаяқтық негізгі ... ... ... жоқ.
Ақпараттық қауіпсіздікті қорғау ұлттық заңнаманың шығарылған
ақпараттың ... ... ... ... ... ... вирустардың, қорлау және ерсі ақпараттардың, қоғамға ... ... ... ... ... ... Интернетті
пайдалануға қолданылатын қорғау құралдарын пайдаланудың тәртібін белгілеу,
сондай-ақ мұндай құқық бұзушылық жасаушы тұлғаларды ... ... ... үшін ... ... ... ... емес.
Бірыңғай ақпараттық кеңістікте құқықтық қамтамасыз ... ... ... ... ... етуі ... ... және техникалық шараларын қабылдауды талап етеді. Бұл
шаралар мыналарды қарастырады:
1) ақпараттың тарап кетуінің, жоғалуының, жасандылығының ... ... жеке ... ... мемлекеттің ақпараттық қауіпсіздігі қауіп-
қатерінің алдын алу;
3) ақпаратты жою, модификациялау, бұрмалау, көшіру, ... ... ... алдын алу;
4) жеке меншік объектісі ретінде ақпараттың және құжаттаманың құқықтық
режимін қамтамасыз ету, ... ... және ... ... ... ... түрлерінің алдын алу;
5) азаматтардың ақпараттық жүйедегі бар дербес ... және жеке ... ... конституциялық құқығын қорғау;
6) құжатталған ақпараттың жасырындылығын және құпиялылығын сақтау;
7) ... ... және ... ... ... мен құралдарды шығару және қолдануды әзірлеу кезінде ... ... ... қамтамасыз ету;
8) Қазнетке қатысушы ұйымдардың ақпараттық қауіпсіздігі ... ... ету ... ... ақпараттық-
анықтама қорын құру;
9) сыртқы теріс әсерден Қазнеттің ақпараттық кеңістігін қорғау;
10) Интернетті құқыққа қарсы мақсаттарда пайдалану ... ... ... ... ... ... ... асыру.
Бірыңғай ақпараттық кеңістіктегі субъектілердің өзара іс-әрекет етуін
ұйымдастыру ережесі заңдардың орындалуын, мемлекеттік және ... ... ... етуі қажет. Бұл ережелер заңдармен реттелуі
қажет.
Бірыңғай ақпараттық кеңістікте ... ... ... ... және ... беру ... ... қандай сатысында болса да хаттамалауды және ақпаратты қорғауды
қамтамасыз етуі қажет.
Бұдан ... ... ... ... ... ... ... қызмет етуші мемлекеттік органдар мен бизнестің
серіктестігі, халықаралық ұйымдардың ... ... ... және ... ... ... ісі болып
табылады.
4.5 Қазнетті дамыту мониторингі және бағалау
Қазнеттің бірыңғай ақпараттық кеңістігін қалыптастыру ... ... ... және оны ... ... ... ... Бұл
үдерісті мемлекет бастаған және тек негізгі өндіруші ... ғана ... ... азаматтық қоғамның барлық топтарының мүддесі үшін болатын
қоғамдық қатынастарды жаңалау үдерісі ретінде ... ... ... ... ... оның тұрақты өту механизмін құруында
болады, елдің экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Осындай механизмді құрудың
негізгі принциптері ретінде мыналарды бөліп көрсетуге болады:
1) проблемаларды шешудің таңдалатын ... ... ... және
тәуекелдерді бағалау;
2) қабылданған нұсқаларды модельді және экспериментальды түрде
пысықтау;
3) оларды практика ... ... ... ... ... ... ... кең түрде қоғамдық талқылау жүргізу және осы талқылаудан алынған
нәтижелерді ... ... ... ... ... жүзеге асыруда эволюциялық жолды
қолдану.
Барлық осы қағидаттарға ғылыми әдістер арқылы ахуалға кешенді ... ... ... жоспарлау және орындалу үдерісі
кезінде қадағалау және үйлестіруді жүзеге ... ... ... ... ... ... жауап береді.
Мониторингтің міндеті Қазнеттің ақпараттық ... ... ... ... мемлекеттік реттеу саясатын әзірлеу үшін және ... ... ... сондай-ақ осыған байланысты нақты проблемалар
мәнінің мониторингі барысында ... ... ... бір аумақтарды
іріктеп, мемлекеттік қолдау үшін ... және ... ... құрудан
тұрады.
Қазнеттің бірыңғай ақпараттық кеңістігіне мемлекеттік есепке алу және
қозғалысты көрсеткіштеу органдары қажетті және жеткілікті ... оның ... ... көрсеткіштер мен мониторинг индикаторларын,
ақпараттық қызметтердің тізбесін ... ... рөл ... және ... қол жеткізуді жан-жақты дамытуы әрі ... ... ... ... мен қол ... үшін ... ... Қазақстанның ғаламдық ақпараттық желілер мен
жүйелерді құру мен пайдалану ... ... ... ... ... интернеттің әлемдік ақпараттық
кеңістігінің елеулі құрамдас бөлігі болуы тиіс. Ол ... ... ... басқа елдермен және ... ... ... ... ... ... ... қажет:
1) озық елдердің ұйымдастыру және техникалық тәжірибесін пайдалану;
2) отандық ақпарат ресурстарын ... үшін ... ... ... ... ресурстарының экспортын ұйымдастыру;
4) Қазақстанның заңды және жеке тұлғаларының әлемнің дамыған елдерінің
ақпараттық ресурстарына қол жеткізу мүмкіндігін қамтамасыз ... ... және ... ... ... ... пайдаланушыларды қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ұсынудың нысанын реттейтін
халықаралық стандарттарды ... ... ... ... ... жаңа ... құру және әлемдік бірлесіп жұмыс жасаудың қолданбалы
бағыттарын ... ... ... ... ... ақпараттардың әлемдік жүйесін құру және пайдалану) Қазақстан
Республикасының халықаралық бағдарламалар мен ... ... ... бар
мүшесі ретінде қатысуын қамтамасыз ету;
7) ақпараттық ресурстар, ақпараттық ... ... және ... ... ... ... құру және
дамыту саласында заңдық, құқықтық және нормативтік реттеумен байланысты
құжаттарды ... ... ... ... жұмысына қатысуды
қамтамасыз ету;
8) Қазнеттің бірыңғай ақпараттық кеңістігінің орнықты ... ... жаңа ... ... ... ... алуға
шетелдік фирмалармен контрактіге отыру мүмкіндіктері;
9) жаңа ақпараттық технологиялар құралдарын жасап шығаратын бірлескен
кәсіпорындар құру және ... ... ... ... барысында барлық жұмыстарды - екіжақты және
көпжақты келісімдер жасаудан бастап атқарушы биліктің мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... дейін ақпараттық сүйемелдеуді жүзеге асыру орынды.
4.7 Күтілетін нәтижелер
Бұл маңызды бағыттың жетістігі үдеріске қатысушылардың бірлескен күш-
жігеріне, осы ... ... мен ... іске ... іске асыру:
1) Қазақстанның ақпараттық және технологиялар ... ... ... және ... ... ... ... сала мен аяның Қазақстан өңірлерімен келісілген дамуын
қамтамасыз етуге;
3) Қазақстан Республикасында ақпараттық теңсіздік проблемасын ... алғы ... ... мемлекет қызметінің әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
саясатының басымдық бағыттарын құруға;
5) Қазнет ақпарат құралдары арқылы мемлекеттік билік және ... ... ... ... өмір ... ... ... жаңа мүмкіндіктерін ашуға;
6) Қазнеттің құқықтық және ұйымдық тетіктерін, ... ... ... ... құқықтары мен міндеттерін іске асыру
кезінде саяси және ... ... ... ... ... ... ... Қазнеттің бірыңғай ақпараттық кеңестігін құру үшін жағдай жасауға
мүмкіндік береді.
Қойылған міндеттерді ... және ... шешу ... Интернет
кеңістігін жаңғыртады, қазіргі әлемнің ғаламдық қатеріне барабар жауап
беруге және Қазнеттің жаңа, сапалы деңгейге ... ... ... ... ... ішкі ... Ақпарат және ақпараттық технологиялар
Ақпарат -адамнан да ерте ... ... ... ... ... ... беру мен ... жаңа құралдарын іздейді және
табады. Қазіргі кезде ақпарат адам өміріне, ғылымның ... ... ... ... ... ... ... физика, математика,
информатика және т.б. ғылым салаларында кеңінен қолданылуда. Бірақ ... әр ... ... әр ... ... ... ... тұрғыдан алғанда, ақпарат әр түрлі заттар мен қоршаған ортаның
әсері болып табылады. Яғни ол қандай түрде ... де, ... ... ... ... немесе қиялдағы бейнесі болып табылады. Ақпарат
адамның өзінің басында алынған мәліметтердің өңделуі ... ... тек ... ... ғана ... ... адам миы ... өңдеуден де алынадыСондықтан да ... ... бір ... беруге болмайды. Бірақта күнделікті өмірден ... ... ... ... ... жуық ... беруге болады:
Ақпарат алу дегеніміз - ... ... ... құбылыстары мен
объектілерінің қасиеттері, құрылымы немесе ... ... ... ... ... мен деректер алу.
5.2 Технологиялық шешімдер
5.2.1 Клиент-сервер технологиясы
Ереже бойынша ақпараттық жүйенің құрамына кіретін ... ... тең ... ... табылмайды. Желідегі бір ... ... ... ... қызмет, басу қызметі, мәліметтер
базасы сияқты ақпараттық-есептеу ресурстарды ... Ал ... ... Кез – ... ресурсты басқаратын компьютерді сол ... ал ... ... ... ... ... деп аталуы
қабылданған. Нақты сервер өзінің ие болған ресурс түрімен ... егер ... ... ... ... онда ... мәліметтер
базасын өңдеуге байланысты клиенттердің сұраныстарына қызмет көрсету болып
табылатын, мәліметтер базасының сервері туралы ... егер ... ... жүйе ... онда ... ... немесе файл-сервер туралы айтылады
және т.с.с.
Бұл принцип үрдістердің өзара әсерлесуіне де таралады. Егер ... ... ... ... ... беру арқылы кейбір
функцияларды атқаратын болса, мұндай үрдіс сервер ... ... ... ... ... клиенттер деп атау қабылданған.
Бүгінгі таңда “клиент-сервер” технологиясы кең қолданыс алуда, алайда
өзінен-өзі ол ... ... ... Ол тек ... ... ... жүйенің қалай ұйымдастырылу ... ... ... береді. Оның үстіне бұл технологияның ... ... және де ... ... түрлерінде жүзеге асуы әлдеқайда
ажыратылады.
“Клиент-сервер” технологиясының негізгі принциптерінің бірі әртүрлі
табиғаты бар ... ... ... үш ... бөлуге
негізделген. Бірінші топ - бұл мәліметтерді енгізу және ... ... топ ... пәндік облысқа сипатталған тек ... ... ... Үшінші топқа мәліметтерді сақтау және
басқару (мәліметтер базасын, файлдық ... және т.б.) ... ... ... кез ... ... келесі логикалық компоненттер
таңдалады:
− бірінші топтың қызметтерін жүзеге асыратын ... ... ... топтың қызметтерін қолдайтын қолданбалы компонент (business
application);
− үшінші топтың қызметтерін қолдайтын ... ... ... (resource acces) немесе ресурстар менеджері (Resource manager).
“Клиент-сервер” технологиясының шеңберінде қосымшаларды ... ... үш ... ... ... ... ... қызметтерін жүзеге асыру үшін қандай механизмдер қолданатындығымен.
Үшіншіден, жүйеде компьютерлер арасында логикалық ... ... ... ... ... ... жүзеге асатын үш
әдістемелер ерекшеленеді:
− қашықтықтағы мәліметтерге қатынау моделі (Remote Date Access ... ... ... серверінің моделі (DateBase Server - DBS);
− қосымша серверінің моделі (Application Server - AS).
RDA-моделінде көрсетім ... және ... ... ... және ... орындалады. Соңғысы мәліметтерді енгізу
және көрсету функцияларымен бірге таза қолданбалы функцияларды да қолдайды.
Ақпараттық ресурстарға қатынау, ... ... ... ... ... тілі, егер мысалы мәліметтер базасы туралы айтылатын болса) немесе
арнайы кітапхананың ... ... ... ... ... ... API болса). Ақпараттық ресурстарға сұраныстар ... ... ... жіберіледі (мысалы, мәліметтер базасы серверіне).
Соңғысы сұраныстарды өңдейді және орындайды және клиентке мәліметтер блогын
қайтарады (сурет 5.1). ... ... ... айтқанда,
көбінесе осы модель туралы айтады.
Сурет 5.1 Қашықтықтағы мәліметтерге қатынау моделі
DBS-моделі (сурет 5.2) компьютер-клиентте орындалатын үрдіс ... ... ал ... ... компиляциялянатын
резиденттік процедуралар немесе ... ... ... ... ... процедураларда жүзеге асырылған (stored procedure)
деген жорамалда құрылады. Олар тікелей мәліметтер базасында сақталады ... ... ... ... ... мәліметтерге
қатынауды басқаратын компонент, яғни МББЖ ... ... ... ... – DBS- ... ... ... әзірше тек
қана МББЖ- де, онда да бәрінде емес бар болғандықтан ... ... ... ... ... ... 5.2 ... базасы серверінің моделі
Тәжірибеде егер мәліметтер базасының бүтіндігін қолдауды және ... ... ... ... ... ... болса аралас модельдер жиі қолданылады, ал әлдеқайда күрделі
функциялар компьютер-клиентте ... ... ... ... ... ... ... бірден екі моделідің
элементтерін қамтитын мұндай шешімдер ... ... ... ... толығымен өзгерте алмайды.
AS – моделінде (сурет 5.3) ... ... ... ... және ... ... береді (яғни, бірінші топтың
қызметтерін жүзеге асырады). ... ... ... ... ... ... ... (қолданба серверлері)
орындалады. Қолданбалы есептерді шешу үшін қажетті ақпараттық ресурстарға
қатынау RDA-моделіндегідей әдіс ... ... ... ... ... түрдегі ресурстарға қатынау бар- мәліметтер
базасы, ... ... ... және т.б. ... бойынша, қосымшалар
сервері ресурс менеджері қызмет ететін компьютерде орындалады, бірақ басқа
компьютерлерде де орындалуы мүмкін.
Сурет 5.3 ... ... ... және DBS- ... функцияларды бөлудің екізвенолық сұлбасына
тіреледі. RDA- моделінде қолданбалы ... ... ... ... ... үшін жауапкершілікті МББЖ ядросы
алады. Бірінші жағдайда қолданбалы компонент көрсетім ... ... ... – ақпараттық ресурстарға қатынау компонентіне
интегралданады. Керісінше, AS-моделінде функцияларды бөлудің үшзвенолық
классикалық сұлбасы ... ... ... қолданбалы компонент қолданбалы
бағдарламаның маңызды элементі ретінде белгіленген, оны анықтау үшін
көпесепті операциялық ... ... ... ... және екі
басқа компоненттері бар интерфейстер стандартталған. Бұл ерекшеліктен ... ... ... үшін ... ... ... артықшылығын
көрсетеді.1.3 Қолданылатын бағдарламалық құралдар
5.4 HTML тілінің негіздері
HTML бағдарламалау тілі болып табылмайды, бұл мәтіндік құжаттарды
белгілеу ... Онда ... ... тілдерінде сияқты айнымалыларды
процедураларды, класстарды және басқа да атрибуттарды баяндалуы синтксиске
нақты ... келу ... ... Егер де сіз TITLE және BODY ... ... ... онда браузер сәйкесті мәндерді үндеусіз түрде
қолданады. Егер де сіз ... қате ... оны ... ... оңай ... және жөндеуге болады.
HTML-ді меңгеру үшін екі нәрсе қажет: Кез-келген браузер, яғни HTML
–файлдарды ... ... ... – Internet Explorer немесе
Netscape ... ... ... редакторы. Windows үшін ... ... ... HTML ... ... ... ал ... бақылау құралы ретінде қолданады.
&-тізбектері. "" символдары ... ... ... ... ... туады: ал бұл символдарды экранда
қалай көрсетуге болады? HTML да бұл ... ... ... ... да ... ... ... эскейп-тізбегі деп атайды). Егер
мәтінде < (ағылшын ... ... ... less than ... ... браузер экранда "" белгісі >
(ағылшын сөзінін бірінші ... greater than ... ). ... ... & ... кодталады. (") екі тырнақшалар "
тізбегімен кодталынады. Еске сақтаныз нүктелі үтір ... ... ... ... ... ... ... әріптер
төменгі регистрде болу керек. " немесе & ... ... ... ... ... айтқанда, &- тізбектемелері ASCII-
кестесінің жарты бөігіндегі ... ... орыс ... кіреді) барлық
символдары үшін анықталған. Кейбір символдар сегіз биттық ... ... ... ... ... ... 127 ... &-тізбектері түрінде беруге болады.
Қаріптерді форматтау. HTML мәтін бөлігін белгілеудің екі әдісін рұқсат
етеді. Бір ... ... ... ... ... қою ... иілген
болу керектігін тікелей көрсетуге болады, яғни мәтіннің физикалық стилін
өзгерту.Бір жағынан, мәтіннің ... ... ... ... ... ... болады, осы стиль интерпретациясын браузерге тастау
керек.
Физикалық стильдер. ... ... деп ... қаріп модификациясын
браузерге тікелей көрсету деп түсінуге болады. Мысалы, және ... ... қою ... жазылады. және
арасындағылар иілген қаріппен ... және ... ... ... ... ... ... машинасымен жазылған қаріпке
ұқсайды
Логикалық стильдер. Логикалық стильдерді ... ... ... ала, ... ... нені ... ... Әртүрлі браузерлер бірдей
логикалық стильдерді әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... стильмен белгіленгеннің орнына
қалыпты мәтінді көрсетеді. Міне ең көп таралған логикалық стильдер.
5.4.1 PHP дағы серверлік сценарилер негіздері
РНР- ді ... ... ... ... ... Web ... тілдері
ретінде сипаттуға болады. Және ол құрушыларға тез әрі тиімді динамикалық
web-қосымшаларды ... ... ... және ... позициясынан РНР С бағдарламалау тілін еске
түсіреді. Қызықтыратын мүмкіндіктерін ішінде — ... ... ... ... істеудің қуатты құралдары, объектке бағытталған әдістеме
және мәліметтер базасымен жұмыс істеудің ... ... , ... ... ... ... тысқары
қосымшаларды (яғни HTML) жазғанда, РНР сонымен қатар ... ... Markup ... және басқа да ... ... ... ... құрылымдарды жасау және басқару үшін қолданылатын
бағалы құрал болып ... ... ... ... арқасында
РНР, жасаушының ойына келуі мүмкін кез-келген тапсырманы шеше алады. Оның
ішінде ... және ... ... ... кең ... бар,
математикалық есептеулер, электрондық коммерция және XML (Extensible
Markup Language), ODBC (Open Database ... және ... ... ... ... ... бар. ... кең
таңдауы модульдерді қосудың оңай емес жұмыстарынан және ... ... ... дүниежүзіндегі көптеген жасаушылар
өзінің таңдауын РНР ге тоқтатады. РНР дің ең басты қасиеті, ол ... ... ... ... ... ... HTML ... үшін
көптеген командалар жазуға тура келмейді. HTML және РНР ... ... ... ... ... ұзақ ... кодсыз ,
ешбір қосылған кітапханасыз- бағдарлама қойылған ... ... ... ғана ... ... РНР ... ... үшін РНР
бағдарламалық қамтамасын алдын ала серверде орнату және қалыпқа ... РНР ... ... ... ең басты фактор қолайлылық болып табылады.
РНР программистке қойылған есептің тез әрі ... ... ... ... Жалпы РНР сипаттамалары бес негізгі қасиеттермен сипатталынады:
( дәстүрлілікпен ;
( қарапайымдылықпен;
( тиімділікпен;
( қауіпсіздікпен;
( икемділікпен.
РНР дің әсіресе қызықтыратын сипаты ол ... ... ... ... ... С ,Perl ... көбінесе РНР коды қарапайым С немес Pascal ... ... ... ... Бұл РНР үйренудің бастамасын
жеңілдетеді.
Қарапайымдылық. РНР сцинариі 10 000 жолдан немесе бір ... ... – оның ... есептің спицификасына байланысты, Қажетті
кітапханаларды ... ... ... ... ... осы ... жасауға тура келмейді. РНР механизмі қарапайым () экрандалған тізбегін кездестіргенге дейін жалғастырады. ... ... ... ... ол ... ... орындалады.
Тиімділік. Тиімділік көпқолданушылық орта үшін бағдарламалау
кезінде негізгі ерекше ... ... ... оның ... және WWW ... 4.0-де ... белгілеу механизмі және объектке бағытталған
бағдарламалаудың қолдауын қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... нұсқада артық жадыны белгілеуді болғызбайтын,
сілтемелерді (reference ... ... ... ... ... РНР ... мен ... икемді әрі
тиімді қауіпсіздік құралдарын қолдануға ұсынды, олар екі ... ... ... ... және ... ... ... деңгейдің қауіпсіздік ... ... ... ... механизмі іске асырылған. РНР-
ді қалпына келтіру дұрыс іске ... ... ... ... және
қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. РНР ... ... деп ... ... ... ... ... орындалудың максималды уақытын және
жадының қолданылуын (бақыланбайтын жады шығыны сервердің жылдамдығына теріс
әсер ... ... ... ... ... администратор, каталог
бойынша шекту қоя алады, оның ішіне қолданушы РНР сценариын қарайды және
орындайды, сонымен ... ... ... ақпаратты көру үшін
(мысалы, passwd файлын) РНР сценарилерін қолдануға ... ... ... ... РНР ... ... ... берік механизміндері кіреді. РНР сонымен
қатар көптеген ... ... ... ... бұл ... ... (e-commerce) қорғалынған технологияларымен оңай
интеграциялануына мүмкіндік береді. Басқа артықшылығы РНР ... ... ... көре ... ... сценарий қолданушының
сұрауына жіберілгенге дейін ... РНР дің ... ... ... ... ... сценарилердің ұрлануын ... білу View Source ... ... үшін ... . РНР ... (embedded) тіл болғандықтан, ол
құрушының қажеттілігіне қатысты ... ... ... Әдетте
РНР-ді HTML-мен тіркестіріп қолдану ұсынылғанмен, ол тағы да ... XML және ... ... де ... ... Бұдан басқа, жақсы
құрылымдалған РНР қосымшалары қажеттілігіне қарай оңай кеңейтіленеді ... ... ... ... ... ... ... жоқ, себебі клиентке жібермес ... ... ... ... жақта компиляцияланады. Негізінде, РНР
сценарилерін браузерлермен кез ... ... ... ... оның
ішінде ұялы телефондар, электрондық жазба кітапшалары, пейдхерлер ... ... ... РС. Қосалқы утилиттермен айналысатын
программисттер, РНРді командалық жол режимінде жіберуге болады. РНР ... ... ... ... ... қолданушы анықталған
серверлермен шектелмейді (мүмкін, олар үшін ... ... РНР ... ... ... - Apache, ... IIS, Netscape ... Stronghold және Zeus . Бұл серверлер әртүрлі ... ... РНР ... тәл ... ... және ... FreeBSD және Windows 95/98/NT сыйақты платформаларда іске ... ... РНР ... ... ... Java Beans немесе СОМ-
объектілері Win32 сыйақты сыртқы компоненттермен жұмыс істеуге мүмкіндік
береді. ... жаңа ... ... РНР қазіргі заманғы
технологиялар арасында ерекше орын алады және жобалардың жеткілікті шегіне
дейін масштабталуын ... ... ... Open Source ... ... және ... ... тегін таралуы қолданушылар үшін баға жетпес көмек
көрсетті. Қосымша, РНР қолданушыларының ... ... ... қызметі» болып табылады, танымал электрондық конференцияларынан ең
қиын сұрақтарға ... ... ... ... ... ... мағлұматтар
JavaScript тілі JavaScript және С++ тілдерімен салыстырғанда
қатаң ... ... ... ... Оның ... олар ... ... жады бөлу жолымен жадыны конструкторларды қолдайды, ол
Оның орнына ол ... олар үшін жады бөлу және ... ... ... қасиеттерін иницализациялау жолымен құратын конструкторларды
қолдайды. Барлық конструкторлар объектілер болып табылады, ... ... ... ... ... конструктор, протатипті және
бөлінетін қасиеттерге ... ізін ... іске ... үшін ... ... ... Объектілер new операциясында конструкторларды
шақыру жолымен құрылады; мысалы new String ... жол) String ... ... ... конструкторды шақыру нәтижесі ... ... ... жол") , ... емес көп ... жолды
құрады.
JavaScript протатипке негізделген, із басуды ... ... ... протатип байланысқан, және конструктормен құрылған
әрбір объект осы прототипке сілтемені құрайды (объектінің порототипі ... ... өз ... өз ... және ары ... сілтеме
құруы мүмкін. Осылайша прототиптер тізбегі құрылады.Объектінің қасиетіне
сілтеме- бұл ... ... ... ... ... ... бірінші прототипіне сілтеме. Басқа сөзбен айтқанда, егер
берілген ... ... ... ... болса, онда осы қасиетке
сілтеме қолданылады, егер жоқ болса, онда осы объектінің қасиеті зерттеледі
және ... ... ... объектке бағытталған тілдерде,
ағымдағы қалып класстар ... іске ... ... ал із ... құраммен және мінез құлқымен . JavaScript та
ағымдағы қалып және әдістер объектімен іске асырылады, ал ... мен ... із ... ... ... ... прототипінен
құралатын,қасиеттерден құралады, осы қасиеттерді және оның тағайындалуын
бөледі. Класстарға негізделген тілдерден ... ... ... мәндерді меншіктеу жолымен динамикалық түрде қосылуы мүмкін. ... ... ... барлығына немесе құрылатын объектінің
кейбір қасиеттеріне меншіктеуге ... ... ... ... ... ... құралдар
Компьютерлік вирустардың әртүрлі типтері бар: жүктелетін, файлдық,
макровирустар және желілік.
Жүктелетін вирустар дискеттердің ... ... ... ... ... вирустармен зақымдалған жүйені қайта
қосқанда ... ... ... ... ... ... емес,
вирус кодына береді.
Файлдық вирустар өзінің көбеюі үшін операциялық ... ... ... Файлдық вирустар әртүрлі форматтағы (EXE, COM, ... және т.б.) ... ... ... ... және ... вирустар резидентті, яғни компьютердің
оперативті жадында орналасады және ... ... ... ... ... ... ... өшіріп тастау, аттарын және
басқа да ... ... және т.б.) ... ... ... қиын, зақымдалған файлдарды дискіден өшіргенмен олар компьютердің
оперативті жадында қалып қояды және ... ... ... ... ... ...  арналған жүйелерге (мәтіндік
редакторлар, электрондық кестелер және т.б.) орнатылған ... ... ... ... ... мұндай вирустар макро-тілдер
мүмкіндіктерін ... және ... ... ... файлдың
(құжаттың немесе кестенің) біреуінен басқаларына көшеді. ... Visual Basic for ... ... ... ... ... кең таралды.
Пайдаланушы құжатпен жұмыс ... ... ... ... ... ... сақтайды, баспаға шығарады, жабады және ... ... ... ... ... ... ... іздейді және
орындайды. Макро-вирустар стандартты макростардан тұрады, олардың орнына
шақырылады және әр ... және ... ... ... ... ... әрекеті   түзілген макростар (мәтіндерді орналастыру,
меню қосымшасының орындалуына тиым салу және т.б.) көмегімен таралады.
Макро-вирустар ... ... ... ... яғни ... ... болады және құжаттарды қосымша ашық тұрғанда зақымдайды.
Сондай-ақ, макро-вирустар құжат шаблондарын зақымдайды және сол ... ... ... іске ... ... ... және ... желі хаттамаларын пайдалану
барысында таралады. Желілік вирустардың негізгі жұмыс принципі - өз кодын
алыста орналасқан ... ... ... ... Вирусқа қарсы бағдарламалар
Вирустардан қорғау және зақымдалған компьютерлерді емдеу ... ... ... ... ... ... ревизорлар және полифагтар деп бөлуге болады.
Вирусқа қарсы блоктаушылар - "вирусты-қауіпті" жағдайларды қармап және
ол туралы пайдаланушыға хабар жеткізетін ... ... ... ... ... ... ... "вирусті-қауіпті" болып табылады,
оларды BIOS Setup бағдарламасы арқылы тоқтатуға болады.
Ревизорлар. ... ... ... ... дискіде сақталған
файлдардың бақылау қосындыларын есептеуге негізделген. Бұл қосынды, сонымен
бірге бұдан да ... ... ... ... ... ... ... және т.б.) вирусқа қарсы құралдың мәліметтер қорында сақталады.
Келесі жүктеген кезде ... ... ... ... мәліметтер
қорындағы мәндерді салыстырады. Егер ... ... файл ... ... ... ... сәйкес келмесе, онда  ревизор файлдың
өзгертілгендігі немесе вируспен ... ... ... ... ... ... ... принципі файлдарды, секторларды
және жүйелік жадыны және олардағы белгісіз және жаңа (полифагқа белгісіз)
вирустарды тексеруге негізделген. Белгілі ... ... үшін ... ... вирусқа тән, тұрақты програмалар кодының тізбегі)
қолданылады.
Сонымен бірге көптеген полифагтарда ... ... ... яғни ... ... ... ... кейбір
статистикалық мәліметерді талдап, әр объект үшін ... ... ба, ... ... ... ... ... оперативті жадында
орналасады да, барлық файлдарды осы ... ... ... ... жүйені қолданушының командасынан кейін ғана тексереді.
5.8 Компьютерлік желілер
5.8.1 Компьютерлік желілер
Ақпаратты бір компьютерден екінші компьютерге тасымалдау үшін дискет
 қолданылады. Бүл әдіс өте ... ... Егер ... ... ... ... ... ол ақпаратты дискетпен тасымалдау  іс жүзінде мүмкін
емес.  Ең тиімдісі, бірнеше компьютерлерді ... ... ... ... ... ... ... Компьютерлерді бұлай жалғастыру компьютерлік
желі деп аталады.
Компьютерлік желі - бұл ѕртүрлі ресурстарды (бағдарламалар, құжаттар
жѕне принтерлер) бірге ... ... ... ... ... ... кабинетіндегі компьютерлер желі арқылы біріктірілген
болса, онда  сіз өз ... ... ... ... ... ... принтерден, принтер  өз компьютеріңізге
жалғасып тұрғандай баспаға шығара ... ... ... сіз өз ... өзге ... ... барып", ол компьютердегі файлдар мен
бумаларды ... ... өз ... ... ... сол ... ... алуға болатын ресурстар жергілікті
ресурстар деп аталады. ... ... ... де пайдалана алатын
ресурстар ортақ немесе желілік ресурстар деп ... ... ... ресурстар түсінігі шартты түрде бөлінген. Яғни, бұл ... ... ... ... ... жалпы ресурсты жергілікті
ресурс жасауға болады, демек, желінің басқа пайдаланушыларына бұл ресурсты
пайдалануға  тыйым салуға болады.
Компьютерлік желілерді ... ... ... ... ... бір ... ... желінің бір ДК-де сақталу есебінен бір ақпараттың /көшірмесі пайда
болуының/ қосарлану мүмкіндігінің жойылуы;
· ... ... ... ... ... ... етілмеген енуден қорғауды жақсарту;
· ұйымның бөлімшелер мен қызметкерлері арасындағы  жедел жылдам, қағазсыз
ақпарат алмасу мүмкіндігін ... ... ... етеді.
Компьютерлік желілер үш топқа  жіктеледі:
· жергілікті желі;
· аймақтық жѕне корпоративтік желілер;
· ауқымды желілер.
Көлемі ... ... бір үй, ... ... ... ... желі ... деп аталады. Компьютерлік желі мектептердегі
барлық ... ... ... ... ...  екі-үш
адамдардың компьютерінің арасында да желі құруға болады. ... ... ... ... бір ... ... ішкі ақпарат көздерін пайдалана
алады.
Ақпаратты қаланың ѕр бөлігінде, елдедерде, ... ... ... ... ... ... аймақтық
желінің пайда болуына ѕкелді.  
Аймақтық желі - бұл бір аймақтағы компьютерлерді ... ... ... желі қандай да бір ұйымдарға, ұйымдардың тобына қарасты ... ... желі ... желі деп ... ... ... әр жердегі бөлімшелерден қызмет көрсету үшін пайдаланылады,
мысалы, банктерде. Мұндай ... ... ... Ұлттық банкінің
 желісі - Banknet ... бола ... Ол ... ... ... оның барлық филиалдарындағы компьютерлермен  (аудандық
бөлімшелерін қоса) ... ... ... әр ... желі ... бір ... ... саналады.
Ауқымды (телекоммуникациялық) желі - бұл әлемдегі ақпарат ресурстарын
ортақ  пайдалану үшін көптеген жергілікті желілердің, бір-бірінен ... жеке ... ... Ең кең ... ... желі ... ... туралы  айтпас бұрын, алдымен коммуникация түсінігіне
тоқталайық.
Коммуникация латынның ... ... ... ... байланыс, тарату)  ақпарат алмасуды білдіреді.
Материалдық қарым-қатынасқа қандай да бір физикалық объектілерді
(транспорттық магистраль, газ ... т.б.) ... ... ... - бұл ақпаратты ... ... ... ... ... - кітап, журнал, баспалар арқылы;
·  Аудиториялық қарым-қатынас - лекция, театрлар, концерт залдары;
· Видео ... - ... ... ...  Аудио қарым-қатынас - радио, грамжазбалар, телефон;
· Компьютерлік қарым-қатынас - ... ... ... ... ... Ақпарттық қарым-қатынас ортасы - бұл ақпарттар алмасуындағы шарттар мен
 құрылғылардың жиынтығы.
Компьютерлік қарым-қатынас ... - бұл ... ... ақпарат
адамдар арасында құралдары мен шарттарының жиынтығы.
Телекоммуникация - бұл компьютерлер негізінде қашықтан мәліметтерді тарату.
5.9 Компьютерлік желілерді аппарттық-бағдарламалық қамтамасыз ... ... ... ... ... ... желі
объектілерінің қарым-қатынас процесі  байланыс арналары арқылы жүргізіледі.
Байланыс арналарының ең негізгі сипаттамасы:
-желіде 1 ... ... ... мѕліметтерді жіберу жылдамдығы
  ақпараттың бит ... ... ... ... еш ... ... жеткізу мүмкіндігі);
- құны (бағасы);
- дамуы болып табылады.
Телефон желісіне ... ... ... ... ... ... жұп ... әрі арзан,  әрі мәліметтерді тарату жылдамдығы
жоғары, бірақ, кедергілерден ... ... ... ... ... ... сақтандырғыш болып табылады.  Кәдімгі телефон арналарына
қарағанда электр кабельдерін пайдалану ... ... Сол ... ... емес ... (жергілікті желілерде) электр кабельдері қолданылады.
Оптоталшықты волоконды ... - бұл ... ең ... түрі, бірақ ол өте
қымбат (оның құны өте жоғары).
5.10 Интернетте адрестеу
      
Ақпарат алмасу барысында компьютерлер бір-бірін тауып алулары ... ... ... ... ... Ол IP ... негізделген. Интернеттегі әрбір компьютердің  өзіндік IP адресі
бар. Адрес 4 бөлікке бөлінген, әрбір ... ... ... 0 ... ... жатататын 4 саннан тұрады. Мысалы, Алматы мемлекеттік
университетінің IP ... ... ... ... ... адамдар - атауды (Имя) жөн көреді. Сол ... ... ... ... болу үшін ... атау (Доменная система
Имен/DNS - Domain Name System) деп ... жүйе ... ...... ... ... ... атаулар жиынынан домендік
жүйе құрылады. Ол компьютерлерді тақырыптық ... ... ... "Domain" ... ... ... ... дегенді
білдіреді. Сол себепті бұл жүйе домендік деген атқа ие болды.
      Домендік жүйе атаулардың иерархиялық құрылымынан ... ... ... екінші дәрежелі домендер және үшінші дәрежелі домендер.
Жоғары дәрежелі ... екі түрі ... ... (екі ... - ... ... ... Мысалы, Франция - fr, АҚШ - uә).
    Атау домендік жүйеде оңнан солға ... ... ... ... ... сосын төменгілері.
5.11 INTERNET хаттамасы
Интернетте ТСР/ІР мѕліметтерді тарату хаттамалары пайдаланылады. Бұл
әріптер Transmission Control Protocol/Internet Protocol ... ... ... ... ... ІР ... адрестеуге
жауап береді, ал ТСР хабарларды тиісті адрестер бойынша жіберуді қамтамасыз
етеді. Компьютерлер ІР ... ... ... ... ... ... "Кімнен: 193.124.5.33." жіберіледі. Мұндай
қапшықтар ІР қапшықтар деп аталады. ... хат ... ... да ... ... ... пошта бөлімшесіне барып түседі, сосын кезектесіп
бір-біріне жіберу арқылы алушыға жетеді. ... ... ... хаттар
сортталып анықталады.
6 Электронды оқулық жайлы мәліметтер
6.1 Білім беруді ақпараттандыру
«Білім беру ...... ... ... қабілеттілігін
қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін, аса ... ... ... Республикасы Президентінің «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша
қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» атты ... ... ... ... және ... ... сай келетін осы заманғы білім беру жүйесі қажет. Сондықтан
он екі жылдық оқуға көшу ... ... өмір бойы ... алу үшін ... ... деп атап ... ... білім кеңестігіне толығымен кірігу білім ... ... ... ... етуде. Сондықтан білім беру жүйесі, білім
берудің мақсаты, мазмұны, мен технологиялары ғылыми ... ... ... ... ... жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім беру
кеңестігіне бағыт алуда.
ХХІ ғасыр қатаң ... ... мен ... ... ... кезі.
Ақпараттандыру, жаһандану және интеграция ғасырында жаңа дүние үшін күрес
жолында ... беру ... ... ... ... ... ... бүгінгі жайы, даму бағыттары келешегінің көкжиектері бүкіл
қоғамның мемлекеттің ... ... бiлiм беру ... ... ... ... бағыт алып, осы талаптарға сәйкес жұмыс жасауда.
Елiмiздiң ... оқу ... ... Тек ... ... қоғамға қозғаушы күш болары анық.
Қазіргі заман жағдайында ... ... беру ... бірінші
кезектегі міндеті жоғары білікті мамандарды оздыра ... ... ... ... сала ретінде түсінуді көздейтін жаңа сапа мен қоғамдық мәртебе,
икемділік пен бейімділік беру ... ... ... ... үшін оқу ... ... сай материалдық-техникалық базамен және оқу-әдістемелік
құралдармен қамтамасыз ету ... ... сай ма ... ... ... жоқ, ... ... көптеген оқу орындарында кәсіптік білім
беру мәз емес. Өйткені, материалдық-техникалық база сын көтермейді. ... ... ... жаңа әдістемеліктер қоры жетіспейді.
Республикамызда соңғы жылдары оқыту процесін ... ... ... ... ... ... ... Оларды «инновациялық процесс», немесе педагогикалық жаңалықтарды
енгізу деп жүрміз.
Жалпы іс қағаздарын жүргізуге оқытуда ақпараттық технологияның мәнін ашу
мақсатында біз ... ... ұғым бес ... ... құралған: іс
қағаздарын жүргізу, ақпарат, технология, ақпараттық технология, оқыту. Сол
анықтаушы ұғымдарға талдау жасай келе, ақпараттық ... ... ... ... ... ... авторлық анықтама бердік, яғни іс
қағаздарын ... ... ... технологиялар дегеніміз –
құжаттармен жұмыс ... ... ... технологиялар арқылы
мәліметтерді жүйеге келтіру (құрастыру, өңдеу, жинау, тарату және ... ... беру ... ... ... ... іс ... жүргізуге оқыту
жоғары оқу орны жағдайында жүзеге асыру идеяларын қанағаттандыру ... ... ... ... ... мәнін айқындауы мен жинақтауы
педагогикалық шарттар жүйесін құрастыруға жол ашты. Осы шарттар ... ... біз ... ... заңдылықтар ... ... ... ... ... біз ... ... педагогикалық шарттар жүйесін бірден ұсынған
онша дұрыс емес ... біз ... ... белгілі
заңдылықтарға сүйене отырып, олардың ішінен тек өзімізге қатыстысын ғана
іріктеп алып, содан ... сол ... ... педагогикалық
принциптерді ажыратуды жөн көрдік. ... ... ... ... бір ... ... байланысқан кешен түрінде, ... ... ... ... ... бір ретпен немесе тізбекті түрде пайдалану
мүмкін емес. Осы принциптердің арасында ... не ... ... ал біз ... ... ... арасында ең
негізгісі деп «Пәндердің өзара байланыс принципін» алуды жөн көрдік, себебі
студенттер ... ... ... арнайы курстарымызды жоғары дәрежеде
меңгерту үшін Қазақстан тарихы, қазақ тілі және ... ... ... ... ... оқытылу қажеттілігін ерекше атап өттік.
Ал педагогикалық шарттарды ... бір ... ... бір жүйеде
келтірдік, себебі жүйелі түрде ұсынылған оқу материалы негізінде ... іс ... ... ... бойынша білік, білік және
дағдылары қалыптасады.
Бұл әрекетіміз ... ... ... ... ... ... ... педагогикалық шарттар жүйесінің ғылыми
дәйектілігін қаматамасыз етуге мүмкіндік тұғызды. Сонымен қатар, зерттеліп
отырған мәселе ... ... ... ... ... т ... арқылы іс қағаздарын жүргізуге оқытудың жетекші
идеясы және зерттеуіміздің әдіснамалық негізі ретінде пәнаралық байланыстар
принципі таңдалып алынды. Сонымен ... ... ... ... ... ақпараттық технологиялар арқылы іс қағаздарын жүргізуге
оқытуда төрт пәннің өзара байланысының ерекше ... көз ...... ... жобалау, Автоматты басқару теориясы,
информатика және ... ... іс ... ... ... 6.1 ... заңдылықтар, принциптер және шарттар
7 «Интернет технологиялар» пәнінен электронды
оқулықты пайдалану
7.1 Білім беру үрдісін ақпараттандыру
ХХІ ғасыр – бұл ... ... ... ... мәдениет
дәуірі, айналадағы дүниеге, адамның денсаулығына, кәсіби мәдениеттілігіне
мұқият қарайтын дәуір. Бүгінгі ... ... ... мен ... ... ... ... көтерудегі демократиялық
бастамалардың барлығы мұғалімдер арқылы жүзеге асырылады. Бүгінгі мұғалімге
тек пән мұғалімі ретінде қабылдау олқылық ... ... ... ... ... ... бұрын бүгінгі ұстаздың кім екендігіне ... ... ... ... ата-ана, бала бағбаны, ... ...... мұғалім – ұстаз, мұғалім – ... ... ... ... ... дәріптеуші, таратушы.
Қазіргі таңда дәстүрлі оқыту әдістемесінің заман талабына сай ... ... ... ... ... ... тәжірибесі көрсетіп
отыр. Сондықтан жаңартылған әдістемелік жүйенің оқыту процесінде іске асу
үшін оны технологияландыру қажеттілігі туады.
Білім беру ... ... – жаңа ... ... ... ... оқыту, дара тұлғаны бағыттап оқыту ... ... ... ... үрдісінің барлық деңгейлерінің тиімділігі
мен сапасын жоғарлатуды көздейді.
Жаңа ақпараттық технологияларға (ЖАТ) ғалымдар әр ... ... ... ... ... «ЖАТ – қысқаша компьютер негізіндегі технология»
деп тұжырымдайды. М.И.Жильдак бұл терминнің неғұрлым ... ... Ол «ЖАТ – ... ... кеңейтіп, олардың техникалық және
әлеуметтік үрдістерді басқару мүмкіндігін ... ... ... ... өңдеу, тасымалдау және жеткізудің техникалық құралдары
мен әдістерінің жиынтығы» дейді.
Біз жоғарыдағы анықтамаларды өз іс-тәжірибемізге ... ... ... ала ... ... ... жатырмыз. Әсіресе ақпаратты
Студентға компьютер арқылы әзірлеу мен ... ... ... мән ... ... әр ... зерттеулерге қарағанда дәстүрлі оқыту кезінде кез
келген жақсы оқитын студент информатика заңдылықтарын ... ... ... көпшілігі алған білімдерін практикада
қолдана алады. Бұл студенттердің оқу материалын формальды жағынан да жақсы
білетінін ... Кез ... ... электронды оқулықты пайдалану
студенттердің танымдық белсенділігін арттырып қана қоймай, логикалық ойлау
жүйесін қалыптастыруға, шығармашылықпен ... ... ... ... оқулықпен оқытудың негізгі мақсаты: Оқыту үрдісін үздіксіз
және толық деңгейде бақылау, сонымен қатар ... ... ... ... ... Delphi ортасына түсініктеме
Delphi – Windows операциялық жүйесінде ... ... ... құру ... Delphi - дегі ... қазіргі көркемдік жобалау
технологиясының негізінде құрылады, ал олар өз кезегінде объектілі –
бағытталған ... ... ... (2 – ші бөлімді қараңыздар).
Delphi – дегі бағдарлама Object Pascal ... ... ол Turbo ... ... мен ... ... табылады. Turbo Pascal бағдарламалау
тілі мен ол қолданылатын біратты интегралдық құру ... ... ... құру ... ... ішінде бағдарламалауды оқып ... ... ... ... ... ... Бұл танымалдық ... ... ... ... және қолайлы құру ортасына
байланысты. Бірақ ... ... бір ... ... ары ... ... Borland фирмасы (1998 жылдың сәуір айынан бастап Inprise
Corporation) тағы бір жаңалық ашады: Turbo Pascal ... ... ... тілі ... ол объектілі – бағытталған бағдарламалау концепциясына
сүйенеді.
Delphi - бұл тез өңдейтін ... тілі ... ... Delphi тілі - ... ... ... - ориентирлі тіл, ол Object
Pascal ... ... ... ... Delphi ... ... ... олар: Delphi3 , Delphi6, Delphi7 , соның ішінде біздің жұмыс
істейтін ортамыз Delphi 7 болып табылады. Delphi тілі ... жай ... ... ... ... ... бөлінген
программаларды жасауға мүмкіндік береді. Пакет құрамына ... ... және ... ... ... ... ... қосылған.
Delphi –ң жүктеу үшін: Пуск- Программы- Borland Delphi7- ... ... ... – ді ... ... бес ... пайда болады, олар;
← Негізгі терезе- Delphi7;
← Старттық форма терезесі- Form1;
← Обьектілер қасиеті көрсетілетін терезе- Object ... ... ... ... ... Object Tree ... Редактор коды берілетін терезе- Unit.pas, бірақ бұл ... ... ... ... ... тұрады.
Жобаны жоғарыда айтылғандай нақты тағайындалуы ... ... ... ... ... болады. Бұл объектілерді ортақ
қасиеттері бар кластарға ... ... ... ... ... болып келеді, сондықтан оны түгелдей көру үшін Browser бағдарлама
элементтерін көру ... ... ... ... ... ... ұйыдастыру үшін қолданылатын тек ... ... ... ... ... қолданылатын негізгі объект болып қосымша, пішін және ... ... ... ... ... ... ұйымдастыратын жобаның
негізгі байланыс объектісін көрсетеді.
Пішін интерфейстік элементті көрсетеді, оның ... ... ... ... ... ақпарат алмасу үрдісі жүреді. Пішін қосымшада
орналасады, ал қосымша бір ... ... ... ... мүмкін.
Сурет 7.1 Жобаның құрылымдық құрауыштарының классификациясы
Құрауыштар пішінге ... және ... алу, ... ... үшін ... ... ... объектілерді сипаттайды.
Олардың классификациясы қиындау, сондықтан жиі қолданылатын құрауыштар
тобын қарастырайық. Пішін ... кез ... ... тұра ... ... жоғарыда көрсетілген құрауыштардың бәрі TComponent
(Құрауыш) класына, объект жобасында қолданылатын жалпы және көп ... ... ... ... ... тек ... ... істеу, графикалық
әдістер, әртүрлі тізімдер мен ағындар және басқа объектілер қатары ... ... ... ... ... ... ... ол
тікелей TComponent класының ұрпағы болып саналады.
Кластың басқа элементтері пішіннің өзін қоса алғанда айтарлықтай
қиынырақ ... ... Ең ... бұл элементтерді екі топқа бөлуге
болады:
- TControl (Басқару) ... ... ... ... ... ... ... ұрпақтары болып келген
құрауыштар) – қолданушымен қарым – қатынасты ... ... ... құрауыштар (көрнекілік құрауыштар) Бағдарламада
қолданушы шарт бойынша ... ... ... ... ... енгізу, оларға тышқанның көмегімен әсер ету және т.б.).
Олар экранда қосымша орындалғанда бейнеленеді.
- Экранда бейнеленбейтін элементтер (бейнеленбейтін немесе ... ... Олар ... ... ... ... ... деректер базасы, таймер, меню, әртүрлі қиын объектілер,
стандартты диалог терезелеріне ұқсас және т.б. Құру ... емес ... ... ... ... ал
қосымшаны орындағанда ереже бойынша көрінбейді.
Басқару элементтерін өз кезегінде екі үлкен кластарға бөлуге болады ... ... ... ... ... ... ... элементтерінің класы TWinControl (Терезелік
басқару элементі).
Терезелік басқару элементі ( TForm, TButton, TEdit, TMemo, TPanel,
TGroupBox және т.б. ... ... ... ... ... ... ... арқасында ол келіп түскен
ақпаратқа ықпал етеді және экранда активтенеді.
- Графикалық басқару элементтерінің класы TGraphicControl ... ... ... ... ( TImage ... құрауышы – кескін,
TPaintBox – сурет салуға арналған панель, TShape – геометриялық
фигура, TCustomLabel – ... ... ... ... ... экранға ақпаратты ғана шығарады, олар тышқан арқылы берілетін
хабарламадан басқа белгілі қимылға ықпалын ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Жобаның құрылымдық элементтерінің әрекеттесуі
Жанұя деп өзінің ұрпақтарымен қоса алғандағы ... ... ... ... ... Owner ... бар:
TComponent (Иесі), берілген объекті орналасқан объектіге нұсқағыш.
Негізгі объект деп - ... ... ... ... ... ... деп – орналасатын объектіні айтамыз.
property ComponentCount: Integer – тек оқу үшін. Негізгі объектінің
көмекші құрауыштарының ... ... ... ... Components[Index: Integer]: TComponent – тек оқу ... ... ... ... ... тұрады. Құрауыштарды
нөмірлеу нөлден басталады.
Кез – келген ... ... ... ... орналастрылады,
қосымша ол үшін негізгі объекті болып саналады.
TControl ... ... ... екі ... ... ... тікелей пішінге;
- TWinControl жанұясының қосымша топталған бір құрауышына (TGroupBox –
тақырыбы бар панель, TPanel – панель, TTabControl – ... ... ... әрбір құрауышында Parent қасиеті бар: TWinControl
(Аталық), онда үлкен құрауышқа нұсқағыш беріледі.
Үлкен құрауыш – тікелей ... ... ... ... ...... құрауыш.
Бейнеленбейтін құрауыштарда Parent қасиеті болмайды.
Пішіннің үлкен құрауышы жоқ (Parent = nil).
Форма ... ... ... ... болып табылады. Кез келген
программаны кем дегенде бір формасы болады және ол негізгі деп ... ... ... ... ... ... ... Бірақта программада бірнеше форма
болуы мүмкін. Олардың әрқайсысы қандай да бір локальді ... ... ... ... ... ... жағдайда пайдаланады. Форманың бірнеше түрлері
болуы мүмкін.
Қасиеттері
1 Form Style= (fsNormal, fs ... ... ... ... fsNormal – ... түрі ... ... шешу үшін
арналған және программамен жалпы басқарады.
fs ... ... – mdi ... (multi document interface) көп
құжатты қосымшаларды жасауды қолданады. Мұны кейде рамкалық деп атайды ... ... ... ... ... – бұл ... ... басқа терезелерінің үстінде
орналасуы керек. Терезелер үшін қолданылады. Бұл терезе активті емес болған
жағдайда да ... ... ... 2 ... ... модальды 2) ... ... ...... ... қосымшаның басқа бөлімдеріне
бара алмайды. Көп ... ... ... ... ... немесе
модальды емес формалардан жиі қолданылады. Форманы модальды ... ... show modal () ... ... емес – ... show ... ... шақырылады және қолданушы ол
басқа формалар арасында қосымшада жылжи ... ... жабу үшін ... ... 7.2 Форма құру
Object Inspector терезесінде форма ... ... ... ... ... үшін ... 7.3 ... коды берілетін терезеде программа текстісі немесе ... ... ... ... тілі ... ... ... var,
begin, end, if және т.с.с) жуан шрифпен белгіленеді. Бұл ... ... ... Сонымен қатар код редакторындағы түсініктемелер
(коментариялар) курсивпен белгіленеді. Программаны әзірлеу ... коды және ... ... арасында қайта қосылу қажеттілігі туады.
Бұл жағдайда View →Toglle Form/Unit командасын таңдау ... ... ... басу ... ... қатар инструменттер панелінде орналасқан
сәйкес белгілерді ... ... 7.4 ... кодын жазу
Delphi7 программалау ортасында тез арада мүмкіншілігі көп ... ... ... ... ... ... ... басқару
программасынан 3 өлшемді графикамен жұмыс істеуге мүмкіндік бар.
Delphi және Object Pascal көп ... ... ... ... ... ... ... олар қазіргі компьютерлік технологияның
өнімі болып табылады. Жеке тұрғыдан алғанда оны былай ... ... ... дің ... бағдарламаның әртүрлі типін – консольді қосымшалардан
бастап, деректер базасы мен Internet – те жұмыс ... ... ... ... құратын және жаңа бағдарламаны даярлайтын бағдарлама
құру әдістерінен, сондай-ақ құрауыштар кітапханасынан ... ... – бұл ... байланысқан бірнеше файлдар. Кез – келген
бағдарлама жоба файлы (мұндай файл .dpr ... ... және ... ... ... ... (.pas кеңейткіші бар файлдар). Жоба файлы
бағдарламаның жинақтаушы бөлігі болып ... ол өте ... емес ... бағдарламалау жүйесінде автоматты түрде қалыптасады.
Delphi - дің көмегімен ... ... ... ... құрылымынан өзгешелеу болады, ол өз кезегінде мұндай
бағдарламаларды құрудың ... ... ... ... Мұндай
бағдарламаны екі бөлімнен тұрады деп ... ... ...
бағдарламаның бөлімі, ол бағдарламаға ақпаратты ... және ... ... ... ... ... ... арналған операторларды
тағайындауға арналған (есептеу, ақпараттың түрленуі және т.б.). Бағдарлама
өз жұмысында операциялық жүйе, әртүрлі сыртқы құрылғылар, ... ... ... және т.б. ... ... бағдарламаның соған
қатысты сыртқы ... ... ... ... 6.11
көрсетілгендей түрде көруге болады.
Интерфейс бұл объектілердің жиынтығы, оның көмегімен ... ... ... ... - пішін, қарым – ... ... ... және т.б. ... ... таңдап алынған интерфейс барлық
бағдарламаның құрылымын анықтайды.
Сурет 7.5 ... ... құру ... ... ... ... автономды болғандықтан,
олардың арасында ақпаратты жіберу, сонымен бірге ... мен ... ... мен ... ... т.б. ... ... беру үшін
хабарлама жүйесі қолданылады.
DOS та немесе Pascal да программа құрған ... ... бір ... сақтауға үйренген.
Delphi - да, егер сіз проекті жаңа ғана ... және ... ... ... ... ... ... жаңа форма қоссаңыз
файлдардың саны үлкейе ... Сіз ... ... ... ... екі
бөлікке бөлуге болады: проектің файлы және ... ... ... ... ... ... ең ... құрылады. Осындай
файлдар проектің атымен сәйкес келеді, ал кеңейтілуі мынандай болады:
← DPR (Delphi Project) – ... ... ... Мұнын құрамында
программаның ... бар – ... онда ... модульдерді қосады.
← DOF (Delphi Option File) және CFG (project ... file) ... ... ... ... құрамында проектің параметрлері,
компилятор және компоновщик бар. ... ... ... ... Options ... ашу ... RES – ... туралы мәліметтерді сақтайды және ... ... ... ... ... ... файлдар өте көбее түседі. Әдетте
жаңа проекті құру кезде форма ... ... ... ... ... ... DCU (Delphi Compiled Unit) – модулдің компилятцияланған ... ... ... ... жылдамдатады, егер онда бірнеше модуль болса,
біреуін ғана редактірлейді.
← DFM (Delphi Form File) – ... ... ... ... ... және оның қасиеттерін құрайды.
← PAS – Object Pascal ... ... ол файл ... ... беріледі.Сіз жазатын программа текстісі, осында сақталады.
← Басқа кеңейтулері бар ... ... ... ... қысқаша атап
шығайық:
← BPG (Borland Project Group) – ... ... BPL (Borland Package Library) – бұл DLL ол ... VCL ... DCP (Delphi ... Package) – файлдың бастапқы компоненті.
Компиляциядан кейін BPL кеңейтулерімен файл құрылады.
← DDP (Delphi Diagram ...... ... сақталады.
← DPK (Delphi Package) – проектің файлының пакеті
← DSK(Desktop) – бұл файлда Delphi ... ... ... ... OBJ – объектік файл, онда С және С++ ... ЭО-ң ... ... және ... ... ... әдістемелік құрал, яғни ЭО - Delphi бағдарламалау ортасында
жасалды. ... ... ... ... ... әдістерін сипаттауға
бағытталған, сонымен бірге орта ... ... ... ... және ... ... ... құрудан тұрады.
Әдістемелік құрал үш бөлімнен тұрады. Әдістемелік ... ... ... ... құралда көрсетілген материалдар
көптеген мысалдармен қатар бекітілген.
Электронды оқулықтың бас беті төмендегі суреттен тұрады. Оның бірінші
бетінде Интернет ... ... ... және ... жұмыс істеу
кнопкалары орналасқан:
- мұнда ЭО-ң мазмұнына ... ... ... ... ... ... алдыға қайту
- оқулықтан шығу
Сурет 7.6 ЭО-ң бас беті
Сурет 7.7 ЭО-қа кіріспе
Сурет 7.8 ЭО-ң бірінші ... ... ... HTML тілі. HTML бағдарламалау тілі
болып ... бұл ... ... белгілеу тілі. Онда «кәдімгі»
бағдарламалау тілдерінде сияқты айнымалыларды ... ... ... да ... баяндалуы синтксиске нақты сәйкес келу маңызды
емес. Егер де сіз TITLE және BODY ... ... ... онда ... ... ... үндеусіз түрде қолданады.
Егер де сіз синтаксистік қате істесеңіз, оны ... ... ... ... және ... ... меңгеру үшін екі нәрсе қажет:
Кез-келген браузер, яғни HTML ... көру үшін ... – Internet Explorer ... Netscape ... ... ... редакторы. Windows үшін Notepad
толығымен жарайды.
Мәтіндік редакторды HTML ... ... ... ал браузерді
істелгенді бақылау құралы ретінде қолданады.
Сурет 7.9 ЭО-ң HTML ... ... ... ... ... ... ... құралдары мықты
болуы шарт. Келесі бөлімде осы ақпаратты қорғау жайында айтылады.
Сурет 7.10 ЭО-ң ақпаратты қорғау бөлімі
Сурет 7.11 ЭО-ң ... ... ... ... Интернет технологиялары пәнінің негізгі
терминдері бар сөздікте берілген. Мұнда ... ... ... ... 7.12 ... ... 7.13 ЭО-ң ... Тіршілік қауіпсіздігі
8.1 Еңбек қорғау
Қазақстан Республикасында азаматтардың еңбегі мемлекеттік мекемелер
құзырында болып, заңды түрде ... ... ... – бұл ... ... ... гигиеналық және емдеу-
профилактикалық шараларда еңбек ету процесінде қауіпсіздікті қамтамасыз
ету, ... ... және ... ... ... ... актілер жүйесі. Жаңа технологиямен жабдықталған, ғылыми
мекемелік-ұйымдастырылған, ... ... ... ... орындарын жоспарлы жоғары тиімді еңбекті қорғау
талаптары мен ережелеріне сай ... ... ету ... және қызмет етуші персоналдың еңбегін қорғау өнеркәсіп
әкімшілігінің басты міндеттерінің бірі ... ... ... ... кез ... ... және ... жұмысшы өзінің қарамағындағы
адамдардың қауіпсіздігін өзіне міндеттеп және оны терең адамгершілік
тұрғыдан ... ... ... кәсіпорында болады деп жорамалданған ... ... ... ... ... технологиялық процестің қауіпсіздігін және
зиянсыздығын қамтамасыз ете ... ... және зиян ... ... ... және әдістерін мамандық тұрғысынан сауатты қолдануды
және жедел шешім қабылдауды тек жай ... ... заң ... ... ... талап етеді. Сондықтан студенттердің
еңбекті қорғау негізінде алынған ... ... ... ... маманның
өнеркәсіп орындарындағы қауіп пен зиянның алдын алуда түпкі негіз болады.
Еңбек қорғау негізінен төрт бөлімді құрайды: еңбек ... ... ... ... ... ... ... негіздері, кәсіпорынды өндірістік ... және ... ... Республикасында еңбек қорғау заңдылық акты ... ... ... және ... ... ... Конституциясы, еңбек заңының кодекстері, Қазақстан
Республикасының Конституциясының Кеңесі және ... ... ... ... ... ... және инструкциялары.
Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы 1995 жылдың 30 тамызында
республикалық референдум арқылы қабылданып, ... ... ... ... ... білім алуы, қартайған шақта, ауырған
жағдайда, еңбек ету мүмкіндігінен ... ... және тағы ... ... ... ... ету ... бекітілген.
Еңбек туралы заңда ”адам еркін еңбек етуге және еңбек еркіндігіне, ... ... ету ... ... ... еңбек жағдайының жақсылығын талап
етуге, ... ... және ... ... ... ... ... дискриминациясыз еңбектің марапатталуын талап етуге, жұмыссыз қалған
жағдайда әлеуметтік-материалдық қамтамасыз ... ... ... және ... ... жанжалын бекітілген заңды қолдану әдістері
арқылы шешуді ... ... ... және белгіленген демалысты алуға және
талап етуге толық құқылы” делінген.
Мемлекет адам өмірінің және денсаулығының ... ... ... ... ... ... ... қадағалап отыруы қажет. Қазақстан
Республикасының еңбек қорғау заңдылық актысы 1999 жылы ... ... ... кодекстерімен толықтырылды. Бұл құжаттың баптарында
жұмысшылар құқығы мен ... ... ... ... кең
көлемде қарастырылып заңдық негізде бекітілді.
Ұжымдық шарт ... ... ... қабылдау құқығында бір немесе бірнеше
жұмыс берушілер (олардың өкілдері) және бір немесе бірнеше ... не ... ... ... ... өз ... құрған қызметкерлер
ұжымдық шарттар жасасу мақсатымен келіссөздер ... ... ... ... ... ... тараптардың барлық өкілдерімен келіссөздер
жүргізеді; ұжымдық шарттың күші ... ... ... қол ... ... келіссөздер жүргізілетін уақытқа келіссөздер
жөнінде екіжақты комиссия құрылады, оған екі жақтан да тең мөлшерде ... ... ... ... ... және ... ... бабында ұжымдық
шарттың мазмұны келіссөздер жөніндегі ... ... ... ... ... ережелері қызметкерлердің құқығын шектемеуі,
еңбек жағдайларын нашарлатпауы және ... ... ... ... ... ... ... бабында табиғи және климат
жағдайларына байланысты бүкіл күнтізбелік жылда ... алты ... ... бір кезең (маусым) ішінде жұмыс атқаратын қызметкерлер маусымдық
қызметкерлер болып табылады; маусымдық қызметкерлерге осы ... ... жеке ... ... реттелмейтін және маусымдық жұмыс сипатына
қайшы келмейтін бөлігінде қолданылады.
Маусымдық қызметкерлермен жеке еңбек шартын жасасу бабы ... ... ... ... ... оған тапсырылған
жұмысқа сәйкестіген тексеру мақсатымен ... ... ... ғылыми ұйымы (ЕҒҰ) қарамағына еңбекті тәртіпті ұйымдастыру,
ғылым және тәжрибенің дәрежелік жетістігіне сүйенген еңбектің даму ... ... ... ... процестегі техника мен адам
үйлесімдідігін арттыру және ... ... және ... ... ... ... ету, ... өнімділігін үздіксіз
арттыру, адам денсаулығын сақтау және оны қалпына келтіру сұрақтарына ... ... адам ... ... ... біріне айналдыру
критерийлері кіреді.
Кәсіпорындардағы техника және технологияның дамуы, ... ... ... жүйесі, ақпаратты-есептеу техникасын пайдалану, көп
әрекетті арналық байланыстың жетілуі өндірістік процестегі адамның еңбек
ету дәрежесін тоқтаусыз ... Адам ... қол ... ... ... ... және ... жиі орын алуда.
Қазіргі заманғы өндірістерде адам ... және ... ... үлкен
көлемдегі ақпаратты еркін қабылдауы, есте сақтауы және ... ... ... ... ойлауы, дереу дұрыс шешім ... ... дәл ... және сын сағаттарда тиянақты әрекет етуі ... ... ... ... ... және ақыл-ой
жүктелуін тудырады.
Қазіргі заманғы ет өнеркәсіптерінде аппаттық және зиянды жағдайлардың,
ауыр профессионалдық аурулардың, өрт және ... ... ... ... ... ... ... шаршауы, басқару
тетіктерінің дұрыс орналаспауы, жұмыс орнының ... ... ... ... ... ... негіз болады
Жаңа машиналарды жобалау және жаңа ... ... ... жаңа ... ... ... шу, ... микроклимат және тағы басқалар). Бұл жағдайда
адамның ... ... ... динамикалық жүйенің белгілі бір бөлігі болып
табылады: адам – машина – ішкі орта. Осы ... ... ... ... ... ... айналысатын қолданбалы ғылым – ... Бұл ... ... ... ... ... бейімдеу және
қауіпсіздікті қамтамасыз ету, адам өміріне қауіп қатерді жою, азайту және
биологиялық ресурстар ... ... ... ... және ... ... ... гигиенаның,
антропологияның, ұйымдастыру және еңбекті қорғаудың, ... ... және тағы ... ... тұжырымдамалық
мәндеріне сүйенеді.
Психологиялық процесті және адам қасиетін, техника және ... ... ... ... ... психология деп аталады.
Әдістерді қолданудың инженерлік психологиясы ... ... ... және ... байланысты, жасалатын қозғалыстың келесі
параметрлеріне сай таңдалады: ... ... күш ... және ... техника және технологияға бейімделу тұрғысын ... ... ... ... ... айқындап (зейін, есте сақтау қабілеті, ой-пайымдау, әр түрлі
әсерлерге реакция және тағы басқалар) және жұмысқа жарамдылықтың ... ... ... ... ... ... ортадағы негізгі талаптардың бірі
эстетикалық пішіндеу. Соңғы уақытта ... ...... ... салалардың біріне айналды, ол өндірістік гармониямен
әлеуметті, мәдениетті, техникалық алға ... және адам ... ... өз ... ... ... үйлесімін табуда.
Өндірістік ортаның эстетизациясы келесі шаралардан құралады: цехтағы
архитектуралық көлемді-кеңістіктік композицияны ... ... ... жақсарту, жұмыс істеу орнын жарық және түспен
әрлеу, көлем және ... ... ... ... және мінездемесін таңдау,
физиологиялық заңдылықты ескеру, өндірісті реттеу, өндірістік жабдықтардың
көркемдік жобалануын ... ... ... сай ... ... және жиһазбен қамтамасыз ету, құрастырудың
ұтымдылығы, жұмысшылардың әдемі және ыңғайлы киім ... ... ... ... мен ... ... жағдайын жақсарту.
Өндірістік ортаның эстетизациясы жұмысшылардың ... ... ... ... мен ... ... ... істелетін жұмысқа деген жауапкершілік пен жұмыс қабілеттілігінің
дәрежесін арттырады.
Цехтардағы құбыр желілерін МЕСТ 14202–79 бойынша бояумен бояу ... ... ... ... ... ... су үшін жасыл түс, бу үшін
қызыл түс және ыстық ауа үшін көк түс болады.
8.2 Электрқауіпсіздігі
Электр қауіпсіздік ... ... ... ... электр доғаның
және статикалық электр тоғының, зиянды және қауіпті әрекеттестігінен
қорғауды қамтамасыздандыратын, ... және ... ... ... ... ... ... көзіне қарағанда электр тоқты
арнайы құралдар және ... ... ... оның адамға
әрекеттестігі жиі оқас ... ... ... тоқ ... мәні осы ... ... ... және
осы күш салынған дене учаскесінің кедергісіне байланысты болады. Адам
жараны көбінесе 127, 220 и 380 В тоқ ... ... ал ... ... 40-
50 В тоқ күшінде басталуына себепті, айнымалы тоқтың қауіпсіз күші ретінде
біздің мемлекетте 42 В, ал тұрақты тоқ үшін 110 В ... ... іске ... ... ... ... көзі ... күштенуі 220В-қа тең айнымалы тоқ ... ... ... ... ... ... сәйкес қажет:
жұмыстарды өңдіру ережелерін және техникалық іске асыру ережелерін нақты
және толығымен орындау;
оператордың, ... тоқ ... ... ... жабдықтар
бөлігіне, үлкен емес тоқ күшенуінде жұмыс істеуге тағайындалған ... ... ... ... ... ... алып ... тоғымен тиісуден қорғайтын, берік жаппай немесе көп қабатты айырушы
материал қолдануымен изоляцияны пайдалану;
арнайы ... - ... ... ... коректенуін арнайы шаңышқы
көмегімен жерге ... ... ... ... ... әкелу;
желіден алатын тоқ күшенуіне сеніп, тоқ бойынша жүктемесінен қорғау;
сонымен ... ... ... өшуінен ғимарат желісіне кірістірілген
жабдықтарды қорғау;
операторға оңай тұрған металл бөлімдерін ... ... ... ... олар ... ... нәтижесінде тоқтың қауіпті күштенуінде
болуы мүмкін;
жерге қосатын қорғау жол ... ... ... жоқ ... ... ... ... изоляцияланғын
тексеру.
Өрт қауіпсіздігі деп өрттен адамдарды және жеке мүліктерді қорғауға
арналған ... және ... ... ... ... желісі бар бөлмелердің өрт қауіпсіздігі ГОСТ 12.1.033-81, ... ... ЭЕМ ... ... ... Д ... ... келетін бөлмеде өтілуі керек
(жанбайтын заттар және материалдар суық ... ... ... СниП ... [5] бойынша I ... ... ... ... ... ... тастан жасалған, ғимараттың жабық
бөлмелерінде жанатын материалдар жоқ).
Дисплейлер конструкцияларында көшпелік кедергіні азайтатын, яғни ... да ... ... ... ... ... ... жылу көздері
немесе термошығарушылар қасына қоюға болмайды, ЭЕМ-на ... ... ... ... ... ... оның артқы және қабырғалы жақтары басқа
заттардан 0,2 метрден кем емес ... ... ... ... ... жылулық режимді бұзбау үшін вентиляциялық тесіктер және
тоңазытатын ... ... Ішкі ... ... ... ... сыммен орындалған.
Объектінің өрт қауіпсіздігі қамтамасыздандырылады:
өртті алдын алу жүйесімен;
өртке ... ... ... шаралармен.
Өртті бөлмеде алдын алу жанатын материалдардың минималды санымен,
олардың қауіпсіз орналастырылуы, және де тез жанатын ... ... ... ... ... ... оқытуды ұйымдастыруды кірістіреді.
8.3 Шу деңгейлеріне және дірілдеуге талаптар
Операторға ... ... ... ... және оның ... ... ... сурақ туады. Операторға әсер ету
көзқарасынан ... ... ... ... біреуі тұрақты және бүкіл
жұмыс уақытында ықпал етеді, ал кейбіреулері кездейсоқ болады.
Компаниялардың ... ... ... ... негізгі көзі
ДЭЕМ-дың шуы болып табылады. Сонымен қатар ЭЕМ электромагнитті негізі бар
шулар көзі ... та ... ... магнитті алаңдар әсерінен туатын
электромеханикалық құралдар элементтерінің тербелістері). ... ... ... құрылымдық шу пайда болады, яғни ... ... ... ... ... диапазонындағы
ғимараттардың жабулары, қалқаларынан шығатын шу.
Ыңғайлы емес шудың ықпалын жою немесе азайту үшін ... ... ... ол үшін ... ... қала ... алыс ... Шу дыбыстарды жейтін жасыл отырымдар ароқасында азаяды.
Тұрақты шу мінездемелері – дыбыстық давления ... ... ... 8.1 ... ... ... ... дәрежесі.
|дБ дәрежесі |63 |
| ... ... ... Температура, °C |22-24 |23-25 ... ... ... ... м/с |0.1 |0.1-0.2 ... ... ылғалдылық, % |40-60 |40-60 ... ... ... ... ... ... қоса
оператордың жұмыс қабілеттілігіне үлкен әсер ететінің көрсетті.
Мұндай жағдайларда сенсомоторлық реакция ... ... ... бұзылады, қателер саны көбейеді.
Жоғарғы температура адамның психологиялық функцияларына теріс әсер
тигізеді. ... ... ... ... ... ... тез
кемиді, елестету және санау операциялардың өтілуі нашарлайды, ынтасы
азаяды. 40 – 60% ... ... ... адам күйіне әсері
аз. Ал 99 –100% ылғалдылық ... ... ... ... ... өшіріледі және қайнап қызу басталады.
Жұмыс бөлмелерінде қажетті температураны және ылғалдылықты ұстау үшін,
тұрақты және бірқалыпты қызуды, циркуляцияны ... ... және ... немесе ұлы заттардан тазартатын, жылыту және кондиционерлеу ... іске ... ... ... қойылатын талаптар
толығымен орындалады.
8.6 Ақпаратты көрсету жүйелеріне эргономикалық талаптар
Эргономикалық талаптар көру информацияның жарықтық, ... ... ... қажетті параметрлерін анықтайды.
Жарықтық режимнің бағасы жарық деңгейін нормалауды, көру информацияның
көрсеткіштерін эффективті өңдеу талаптарына жету үшін оның ... ... ... ... ... Оптималды деп жарықтың сондай
деңгейі есептелінеді, егер ол ... ... ... максималды
байқалатын болса. Оператордың көру алаңына кіретін жарықтардың ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету қажет.
Оператордың көру алаңына кіретін жарықтардың ... ... ... ... ... ... деп жарық көзі және жақын ... 20:1, ал ... ең ... және ең ... ... 40:1 ... ... жарығы төмен, ал жарықтандырумен жасалатын жарық жоғары
болған жағдайда, ... ... ... ... ... ... болады. Информацияны бейнелеу жүесі және оның ... ... ... 3:1 ... ... ... бейнелеу құралдары келесі техникалық ... ... ... ... ... 100 Кд/м2 кем емес;
түрлі-түсті монитор үшін растра нүктенің минималды өлшемі 0.6 ... ... ... 0.8 кем ... ... бейне регенерациясының тазалығы 72 Гц кем емес;
бір жолдағы растра нүктелерінің саны 640 кем емес;
экранның антибликтік қабықшасының ... ... не ... 31 см по ... ... символдар биіктігі 3.8 мм-ден кем емес;
оператор көзіненен экранға дейінгі ... 40-80 ... оны 130-200 мм ... ... және ... жылжытуға
және экранды 10-15( бұрышқа бұрауға мүмкіндік беретін, астында ... ... ... Оператордың жұмыс орнын ұйымдастыру
Оператордың комфортностты жұмысына оператордың ... ... ... ... құралдары, машинаны басқару органдары
ықпал етеді. Олар, жұмыс процесі кезінде кедергілерді және комфорты емес
сезімдерді тұғызбай, адам үшін ... ... ... ... және ... ... ... комфортты жағдайын қамтамасыз ететінің негізгісі- ол
оның жұмыс орнын ұйымдастыру ... ... Бұл ... ұсақ-түйектер
болмайды, өйткені жай көзбен қарағанда әсері жоқ ... көп ... ... жасаған жағдайда дискофортты тудыруы мүмкін, қызметтің нәтижесіне
теріс әрекет жасап, ... да бір ... ... ... ... ... алдында көп уақыт жұмыс істеген кезде
оператордың көру аппаратының ... ... және ... ... ... ... үйқының бұзылуына, шашағандық,
көздің, мойынның, белдің, қолдың ауыруына шағынудың пайда болуы.
Оператордың жұмыс орны ... ... және ... қорғау
бойынша техникалық шарттарға сәйкес ұйымдастырылған.
Жұмыс столының ... ... ... ... ... ... қажет қимылдарды қамтамасыз ететін, оператордың орналасу кеңістігі,
оператор және құралдар арасындағы физикалық, көру және есту байланыстары;
жұмыс орынының шекарасының кеңістігінен артық ... ... ... ... ... және ... орналастыру,
жазылымдарын жүргізуге мүмкіндіктің болуы.
Құралдардың конструктивті және сыртқы бейнеленуі минималды шаршауға
жағдай жасайды. Жұмыс жиқазының конструкциясы ГОСТ ... сай ... ... ... үшін ... ... ... және жұмыс істеп отырғанның
бойына қатысты ... ... етуі ... ... ... дұрыс
ұйымдастырылуы кезінде ЭЕМ операторларының еңбек ... ... ... орынының эргономикалық талаптары
Жұмыс орынның конструкциясы және оның барлық ... ... ... ... ... ... информацияны бейнелеу
құралдары) антропометриялық, физиологиялық және ... ... ... ... ... ... қажет.
Жұмыс орынның берілген конструкциясы еңбек операцияларын мотрлық алаң
қызметінің шекаралық ... ... ... ... ... жету зонасы адамның орташа өлшемдері үшін ... ... ... 8.1 ... ... ... операцияларының
орындалуы жету зоналар және моторлық ... ... ... ... ... ... және «өте жиі» ... етіледі.
Сурет 8.1 Адам деңесіне моторлық алаңның жетуі
Информацияны бейнелеу ... ... ... ... ... ... СниП 2.01.02-85 [5]-ге сәйкес келеді.
Сурет 8.2 Жету зонасы және моторлық алаңның оптималды зонасы
Көзге ... ... ... ... ... эргономика көзқарасына
байланысты оптималды орналастырылуы керек: дисплейдің жоғарғы шеті ... ... ... ал ... ... ... 28-ден 60 см-ға
дейін болуы керек. Экранның жылпылдауының тазалығы ... Гц ... ... жұмыс орындар терезелерге перпендикулярно орналасуы
керек, бұл экранның терезелерден, жасанды жарықтан (оған қызу лампалары
жатады, яғни ... ... ... ... лампаларды қолданудың
керегі жоқ), тура және ... ... алып ... үшін ... ... орынның жарық болуы
Жұмыс орынның жобалау кезінде жасанды және табиғи жарықтандыру
мәселесі шешілуі ... ... тек ... ... шешу үшін ... емес, сонымен қатар ол жұмыс істеп отырғанның психикалық және
физикалық ... ... ... ... ... ... ... қатысты:
жарық көзін және жарықтандыру жүйесін дұрыс таңдау;
жұмыс беттердің ... ... ... әзірлеу;
соқырлататын жарықтың әрекетін шектеу;
тұрақты жарықтандыруды қамтамасыз ету;
жарық тасқынының уақыт ... ... ... ... болмауын
жасау.
Жұмыс орнындағы жарықтандыру гигиеналық нормаларға ... ... ... сәйкес келуі керек. Мысалы, ГОСТ 12.1.006-84 ... ... ... ... ... 200 лк, ал құжаттармен
жұмыс істегенде – 400 лк. болуы керек.
Электронды-сәулелік трубканы ... ... ... ... ... ... жатады. Сыртқы жарықтандыру үш деңгейге бөлінеді:
төмен (10 – 50 лк);
орташа (500 – 1000 лк);
жоғары (более 10000 ... ... 30000 лк ... болса, онда оны азайту үшін шаралар
қолдану қажет.
Нұр шашудың зиянды әрекетінен сақтану үшін ... ... ... болады, олардың интенсивтілігі азаяды. Сонымен қатар
Өлшеулер және Тестілеу бойынша Шведттік Үлттық ... ... ... II ... ... ... мониторларды қолдануға ұсыныс беріледі.
Спецификация тазалық сызықтар үшін электромагниттік әсердің ықпал деңгейін
анықтайды: 5 Гц – 2 кГц және 2 – 400 кГц. ... ... ... ... В/м, ал жоғарыда – 2.5 В/м аспау қажет, сәйкес магниттік алаң күші ... 2.5 нТ ... ... ... ... және ... ішіндегі табиғи жарықпен жарықтандыру дәрежесі күн мен ... ... ... ... ... ... орналасуы мен
жоспарлануына, терезелердің орналасуына, олардың саны мен ... ... ... ... ... ... табиғи
жарықтандыру коэффициентін анықтауға келтіріледі. Ол бөлменің берілген
нүктесіндегі жарықтың (Ei) ... ... ... ... ... (Eс) ... ... түрінде өрнектеледі:
(8.1)
Бөлменің кез келген нүктесіндегі табиғи жарықтандыру коэффициенті
тұрақты шама, өйткені бұл нүктедегі табиғи ... кез ... ... ... ... тура және ... тәуелді болады. Табиғи
жарықтандыруды бағалауды екі ... ... ... тура әдіс, мұнда абсолютті және салыстырмалы жарықтандыруды тікелей
анықтайды;
• жанама әдіс, мұнда салыстырмалы ... ... ... ... заттарды есепке ала отырып және бағалай ... және ... ... анықтаудың тура әдісі.
Бөлменің кез келген нүктесінде табиғи жарықтандырудың деңгейін
люксметрдің ... ... ... ... ... ... да бір
нүктесіндегі табиғи жарықтың ... ... ... тек өлшеу
сәтінде ғана анықталады. Өйткені табиғи жарықтың ... ... ... ... өзгеруі мүмкін.
Табиғи жарықты қамтамасыз ету жағдайын бағалаудың неғұрлым дәлірек
әдісі табиғи жарық ... ... ... ... ... коэффициентін (КТ.Ж.) анықтаудың есептік ... ... ... ... ... әдісі бар. Фактілік әдісте
жарықтандыру бөлменің ішінде және ашық ... ... ... ... ... ... ... 120 лк, ашық аспандағы жарық 6000 ... ... ... ... ... ... ... Табиғи жарықтандыру коэффициенті бөлмедегі табиғи жарықтандыру
туралы көбірек дұрыс түсінік ... Ол ... ... ... тәуелді
қалыптасады. Бөлмені бір жақтан жарықтандыру ... ... ... ... нүктелер үшін ең кішкене шамалары мен жоғарыдан және аралас
жарықтандыру кезіндегі орташа ... ... ... жарықтандыру
коэффициенті шамасын біле отырып, айдың кез келген уақытында люкстардағы
берілген ... ... ... ... ... анықтауға болады. Бұл
үшін жылдың әртүрлі уақытындағы ашық горизонталды жазықтықтың атмосферадағы
шашыраған жарықпен жарықтандыруды ... ... ... ... жарықтандыру келесі жағдайларға байланысты:
1) Жарық түскен жаққа қатысты терезенің ... ... ... ... ең көбірек жарықтануы – оңтүстік шығыс, оңтүстік ... ... ... солтүстік аудандарда – оңтүстік бағытта болып
шығады.
2) Жарық коэффициенті, яғни терезенің әйнектелген ... ... еден ... ... ... ... орналасқан әртүрлі құрылыстар мен ғимараттардың
орналасуы, өйткені бөлмеге түсетін жарық көзінің өтуіне олар ... ... ... тесік бұрыштары немесе саңылау бұрыштары жолымен анықталады.
Тесік (саңылау) бұрышы деп – біреуі зерттеліп ... ... ... ... ... ... осы ... қарама-қарсы тұрған
ғимарат немесе заттың ең жоғарға нүктесіне жүргізілген екі түзуден құралған
бұрышты ... ... ... ... ... және ... түсу
бұрышымен анықталатын терезелердің құрылысы. Түсу бұрышы деп зерттеліп
отырған нүктеден ... ... ... ... ... ал ... ... сыртқы шетіне горизонталды екі түзуден құралған бұрышты
айтады. Бұл ... ... ... да тең жағдайларда үлкен болса, соғұрлым
жазықтықтың зерттеліп отырған ... ... ... ... ... ... ... да жақсы болады. Түсу бұрышы 270-тан аз болмау
керек.
5) Төбенің, қабырғаның, қоршаған заттардың түстері ... ... ... ... Бұл ... ... ең ... ашық түсті бояулар
болып табылады.
6) Терезелердің пішіні мен орналасуы, әйнектердің ... Ең ... ... ... табылады. Терезенің жоғарғы шеті мүмкіндігінше
төбеге жақын орналасуы ... (15-30 см ... ... ... ... ... ... осы барлық
келтірілген жағдайлар ескерілуі керек. Оларды зерттеу әдістері төменде
келтіріледі.
Жарық коэффициентін (КЖ) ... ... ... (КЖ) ... ... ... ... еден ауданына қатынасын айтады.
Сонымен жарық коэффициенті тек бөлме ... мен ... ... ... ... арасындағы тәуелділікті көрсетеді. ... ... үшін ... ... ... ... өлшейді, бүкіл әйнектелген жазықтықтың ауданын есептейді
(терезе қаңқасын қоспағанда) және ... ... ... Одан соң ... ... жазықтығының ауданына бөледі. Жарық коэффициентін жәй
бөлшекпен өрнектейді. Алымында бірлік, ал ... ... ... әйнек
жазықтығы ауданына бөлгендегі сан. Мысалы, цех ішіндегі қосалқы ... ... ... ауданы 9 кв.м, еден ауданы 36 кв.м; 36/9=4.
Бұл жағдайда жарық коэффициенті ¼-ке тең, яғни ... ... ... ... 4 есе ... Сөйте келе қанша бөлшектің бөлімі көп болса,
сонша бөлмені табиғи ... ... ... ... ... жарық коэффициенті бойынша мөлшерлеудің ... бар. Егер ... ... қараңғы түсіретін қарама-қарсы
биік ғимараттар тұрса, онда жарық коэффициентінің ... ... ... ... ... ... мүмкін. Бұдан басқа
бөлме өлшемдерінің қатынасы, терезелердің ... мен ... ... ... алшақтығы және басқа да факторлар есепке алынбайды.
Осыған байланысты жарық коэффициентінен басқа ... ... ... және ... ... ... ... Қоршаған ортаны қорғау туралы
Табиғат пен оның байлықтары Қазақстан Республикасы халықтарының өмірі
мен қызметінің, ... ... ... ... мен ... ... ... негізі болып табылады.
Осы заң қазіргі және болашақ ұрпақтардың мүдделері үшін қоршаған
ортаны қорғаудың ... ... және ... ... және ... ... қамтамасыз етуге, шаруашылық және
өзге де қызметтің табиғи экологиялық жүйелерге зиянды әсерін болғызбауға,
биологиялық алуан ... ... мен ... ұтымды пайдалануды
ұйымдастыруға бағытталған.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... саласында:
мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарын, оны жүзеге асыру жөніндегі
стратегиялық және тактикалық шараларды әзірлейді;
табиғат пайдаланудың әртүрлі ... ... ... ... ... әзірлейді, оларды Қазақстан Республикасы
Президентінің бекітуіне ұсынады;
министрліктердің, мемлекеттік комитеттердің, Үкімет ... ... ... ... және ... ... огандардың қызметіне
басшылықты жүзеге асырады, ... ... ... ... мен ... актілерін орындауын бақылайды;
мемлекеттік меншікті басқарады, оны ... ... ... ... әзірлеп, жүеге асырады;
қоршаған орта сапасының нормативтері мен шаруашылық және өзге де
қызметтерге ... ... ... ... мен бекіту тәртібін
белгілейді;
қоршаған ортаны ластағаны үшін және табиғи ... ... ... үшін ақы алу ... ... ортаны қорғаудың мемлекеттік қорлары туралы ережені бекітеді;
міндетті экологиялық сақтандыруды жүргізу тәртібі мен ... ... ... табиғи ресурстарды табиғат
пайдалануға беру туралы ... ... ... ... шарттарын
(келісім шарттарын) жасайды, лимиттер мен квоталар белгілейді;
табиғат пайдаланушыларға рұқсат алу қажет ... ... ... тізбесін және осы рұқсатты беру тәртібін бекітеді;
табиғат пайдаланудың әр алуан ... ... ... ... пайдалаудың мемлекеттік құрылымының, табиғи ... ... ... және қорғау схемаларын бекіту және ... ... ... ... ... мен ... ... тәртібін белгілейді;
қоршаған орта мен табиғи ресурстардың мемлкеттік ... ... және оны ... ... ... ... ... жағынан қауіпті түрлерінің тізбесін
және олардың міндетті мемлекеттік лицензиялау тәртібін, сондай-ақ ... ... ... ... стандарттау мен сертификаттауға жататын
біртекті өнім (жұмыс, қызмет) топтарының тізбесін бекітеді;
экологиялық, ғылыми және мәдени жағынан ерекше маңызы бар ... ... ... ... бекітеді, өз құзыреті шегінде
мемлекеттік қорықтар, мемлекеттік ұлттық және табиғи ... ... ... ... ... ... ... ортаны қорғау саласында ақпарат беру мен ... ... ... ... ... ... ... пайдалануды басқару және бұл салада
мемлкеттік бақылау жасау міндеттерін жүзеге ... ... ... ... ... ... қызмет тәртібін айқындайды, сондай-
ақ экологиялық ... ... ... беру мен оны ... ... ... жүзеге асырады;
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өзге де өкілеттікті ... ... және өзге де ... ... ... талаптар:
Кәсіпорындар, құрылыстар және өзге де ... ... ... ... ... табиғи ресурстарды молықтыру мен ұтымды
пайдаланудың ... мен ... ... ... объектілер қызметінің
экологиялық зардаптары ескеріле отырып белгіленеді.
Кәсіпорындарды, құрылыстарды және өзге де ... ... ... ... және өзге де өңірлер белгіленеді.
Кәсіпорындарды, құрылыстарды және өзге де объектілерді салу мен қайта
құру кезіндегі ... ... ... және өзге де ... салу мен ... мемлекеттік экологиялық сараптаманың оң қорытындысы болған жағдайда
және қоршаған ортаның сапалық ... ... ... ... ... ... ... құнын қоршаған ортаны қорғауға зиян
келтіретіндей етіп өзгертуге жол ... ... ... ... жерді қалпына келтіру, табиғи
ресурстарды молықтыру мен ұтымды пайдалану, аумақты көркейту және ... ... ... ... қолданылуға тиіс.
Мемлекеттік мүлікті жекешелендіру кезінде қойылатын ... мен ... ... ... ... ... кезінде жекешелендіруді жүзеге
асыруға уәкілетті атқарушы ... ... ... ... етеді.
2. Кәсіпорындар мен өзге де объектілерді жекешелендіру экологиялық жай-
күйді тексеру нәтижелерін ескере ... ... ... ... өзге де ... экологиялық жағдайын тексеру кәсіпорынды және
өзге де ... ... ... ... ... ... ... қатысуымен жүзеге асырылады.
3. Жекешелендірілетін кәсіпорындар мен өзге де объектілерді ... ... ... шараларды қаржыландыру мемлекет есебінен
және (немесе) жаңа меншік ... ... мына ... ... жаңа иесі табиғат қорғау объектілерін салуды, ... және ... ... ... ... ... жекешелендірілген кәсіпорын мен өзге де объектіге нысаналы
несиелер, процентсіз қарыз және ... ... ... ... ... ... қаражат;
б) кәсіпорынның экологиялық сақтандыру жүйесі арқылы алатын қаражаты
есебінен;
в) мемлекеттік акциялар топтамасын сатудан түсетін қаражаттың ... ... ... ... ... да ... жүзеге асырылады.
Банкроттық жағдайындағы экологиялық талаптар мен міндеттемелердің
есебі:
1. Заңды тұлғаға – табиғат пайдаланушыға қатысты ... ... ... ... ... және өзге де объектінің экологиялық жай-
күйіне тексеру ... ... және өзге де ... ... ... ... ... санацияны жүзеге асыратын органға не сыртқы ... ... әкеп ... ... ... ... ... экологиялық талаптарды сақтауы тексеру объектісі болады.
4. Заңды тұлғаның – табиғат пайдаланушының ... ... ... ... несие берушілердің экологиялық міндеттемелер жөніндегі
мүдделерін есепке алу қамтамасыз етіледі.
Кәсіпорындарды, ... және өзге де ... ... және пайдалану кезінде қойылатын экологиялық талаптар:
Кәсіпорындарды, құрылыстарды және өзге де ... ... ... ... ... ... талаптар толық көлемінде
орындалған жағдайда, қоршаған ортаны қорғау саласында арнаулы ... ... ... құрылатын қабылдау ... ... ... ... ластайтын заттардың шығарындыларын жол берілетін
шекті нормативтер деңгейіне дейін тазарту, залалсыздандыру және ... ... ... және ... ... ... бақылау құралдарымен қамтамасыз етілмеген ... және өзге де ... ... ... ... ... ... мен ұтымды пайдалану жөнінде жобаланып қойылған
жұмыстарды аяқтамай пайдалануға беруге тыйым салынады.
оршаған ортаны қорғау туралы ... ... ... ... ... ... ортаны қорғау туралы заңдарды бұзуы ... ... ... ... ... ... мен ... зиян келтірген заңды және жеке тұлғалар келтірген зиянын қолданылып
жүрген заңдарға сәйкес ... ... ... ... ... ... бұзу салдарынан келтірілген зиянды өтеу ... ... ... ... нұқсанды есептеудің бекітілген кесімді бағасы мен
әдістемесіне сәйкес, ал олар болмаған ... ... ... ... ... ортаның бұзылған жай-күйін қалпына келтіруге
жұмсалған нақты шығындар бойынша жүргізіледі. ... ... ... сома ... ... ... ... ал заңдарда белгіленген
жағдайларда зардап шеккен заңды немесе жеке тұлғаға аударылады.
2. Қызметі қоршаған ... ... ... ... ... ... және жеке ... егер жойқын күштің немесе зардап ... ... зиян ... ... ... ... келтірген
зиянды өтеуге міндетті.
3. Қоршаған ортаны қорғау туралы заңдарды бұзу ... ... мен ... ... зиян ... шегушінің еңбек қабілетінен
айрылу дәрежесін, оны емдеуге және денсаулығын қалпына келтіруге жұмсалған
шығындарды, өзге де ... мен ... ... ... ... ... тиіс.
Азаматтардың денсаулығы мен мүлкіне келтірілген зиянның ... ... ... заңдарға сәйкес, ал зиянды өтеу сот шешімі
негізінде жүргізіледі.
Қоршаған ортаны қорғау туралы заңдардың ... ... ... зиян ... ... ... ... белгіленген
тәртіппен өтелуге тиіс.
9 Экономикалық тиімділік есебі
9.1 Программалық ... ... және ... ... ... қамсыздандырудың ... ... ... және ... ... ... пәнінен электрондық оқулық құру болып табылады.
Адамзат дамуының XXI ғасырында ... ... ... өнім ... Сондықтан кітапханалық қызметтердің автоматтандыруының ... ... ... ... деп ... ... ... кітапханадан кез-келген ақпаратты алуға
үйренген. Қазір, кітапханада негізгі қызметтерді орындау, яғни ... ...... және абонементік қамтамасыз ету
күрделене түсуде. Кітапхана қорындағы ақпаратты толық түрде жинау, сақтау
және ... ету ... ол бір ... база ... ... ... Яғни
ақпаратты іздеу жылдамдығы жоғарылауы қажет және студенттің ... ... ... ... қолдануына мүмкіншілік тууы тиіс.
Жоғарыда көрсетілген талаптарды әзірлеу үшін ... да бір ... ... ... ... жұмыс істейтін, интерфейсі
ыңғайлы жұмыс істеу үшін максималды икемденген, қосымша білімді ... ... файл ... ... жеке тәуелсіз бағдарламаны
әзірлеу. Осы талаптарға сәйкес мына ... ... ... ... ... ... ... шығындар сметасына кіреді:
материалдық шығындар, құрастырушылардың қосымша еңбек ақысы, негізгі ... 30000 ... ... ... ... ... ... программаны
жасау және күйлеуге кеткен машиналық ... ... ... ... еңбек ақысының 20%-ы).
1 Материалды шығындарға қағаз және басқа материалдардың құны ... ... ... = 1200 тенге.
2 Құрастырушылардың негізгі еңбек ақысы келесі формуламен анықталады ... ... Тоб – ... ... ... сыйымдылығы, күндер;
Программаның жобасы 30 күн ішінде жасалды (Tоб).
Зср.дн – қызметкердің орташа еңбек ... ... ... ... ақы 30000/22 = 1363 ... = 30 ∙ 1363 = 40890 ... еңбек ақы негізгі еңбек ақының 20% -н құрайды.
Здоп = 40890 ∙ 20% = 8178 тенге;
3 Әлеуметтік салық ... ... ... = ... = 9813 тенге.
Программалық қамсыздандыруды жасауға кеткен бір уақыттағы шығындар:
|Материалды ... |1200 ... ... және қосымша еңбек ақы |40890 ... ... ... бойынша аударымдар |9813 тенге ... ... ... ... |1147 ... ... | ... |53050 ... ... ... ... және экономикалық тиімділік есебі
Кесте 9.2 Жұмыс уақытының жоспарлық балансы
|№ р/с |Көрсеткіштер ... және есеп ... |
| | ... |өндіріс |
|1 ... күн саны |Тк |365 |
|2 ... ... саны |Тв |111 |
|3 ... ... ... |Тн=Тк-Тв |254 |
| ... | | |
|4 ... ... ... оның ... |1 |
| ... ... |24+10 |
| |- ... ... ... |6 |
| |- ... |Туч |1 |
| |- ... бару ... |1 |
| |- ... ... ... | | |
|5 ... ... ... ... |Тэф.д=Тн-Тнеяв |253 |
| |күн | | |
|6 ... ... сағ |Тсм |8 |
|7 ... саны |Nсм |1 |
|8 ... ... ... ... |2024 ... ... ... ... қор келесі формуламен анықталады
(7.2):
Тэф.сағ=Тэф.д*Тсм = 8*253 = 2024 ... ... ... ... ... ... саны күніне 1
сағатқа қысқарды.
Программалық қамсыздандыруды енгізгеннен ... ... ... қоры келесі формуламен анықталады:
Тэф.сағ. = (Тсм – ... = ... ... ... ... жұмыс уақытының 170 тнг/сағ құрайды.
Программны ... ... ... ... ақысы:
ОТдо = 2024*170 = 344080 тенге;
Программаны енгізгеннен кейінгі жылдық еңбек ақысы:
ОТпрог = ... = 1771*170 = 301070 ... ... еңбек ақыны үнемдеу келесі формуламен анықталады:
OT=ОТдо- ОТпрог=344080 - 301070=43010 тенге; ... ... ... ... ... Рн.сил – құрал-жабдықтың номиналды жиынтық қуаты, кВт;
Тгод – құрал-жабдықтың жылдық еңбек уақыты, ...... ... ... ... ... уақыты келесі формуламен анықталады:
(9.7)
мұндағы: Тном – жұмыс ... ... ... ...... ... ... – сменалық коэффициент, Ксм=1;
Программаны енгізгенге дейінгі құрал- жабдықтың ... ... ... ... ... ... ... құрал- жабдықтың жылдық жұмыс уақыты
келесі формуламен анықталады:
Құрал-жабдықтың номиналды жиынтық ... = 0,5 ... ... ... дейінгі қуат шығыны құрайды:
Онда программаны енгізгеннен кейінгі қуат шығыны ... ... ... электроэнергия тарифы 1 квт-қа 5,5 тнг
болғандағы шығындар:
Программаны енгізгеннен кейін:
Осыдан электроэнергияны үнемдеу келесі формуламен ... ... ... ... ... ... 850 тенге;
Программаны енгізгенге дейінгі ағымдық шығындар:
(9.9)
Программаны енгізгеннен кейін:
Жылдық үнем:
Енгізілетін программаның ақтау мерзімі келесі формуламен ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді:
Төмендегі кестеде дипломдық ... ... ... ... 9.1 Экономикалық тиімділік
|Есеп түрі ... ... ... |
| ... ... кейін| |
| ... | | ... ... |1524 ... |1333,5 ... |190,5 ... ... уақыты | | | ... ... ... |344080 ... |301070 ... |43010 тенге ... ... ... |2024 ... ... |253 ... |
|қоры | | | ... ... ... ... ай |11,3 |
| | ... үнем, теңге |43551 теңге ... ... ... ... ... ... ... жасау»
Дипломдық жобаның мақсаты Delphi ортасында HTML ... ... ... құру.
Зерттеудің нысаны – жоғары оқу орнындағы педагогикалық процесс.
Зерттеудің пәні – ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру.
Қазіргі таңда дәстүрлі оқыту әдістемесінің заман талабына сай ... ... ... ... ... мектеп тәжірибесі көрсетіп
отыр. Сондықтан жаңартылған әдістемелік жүйенің оқыту процесінде іске ... оны ... ... ... беру үрдісін ақпараттандыру – жаңа ақпараттық технологияларды
пайдалану арқылы дамыта оқыту, дара тұлғаны ... ... ... ... ... оқу-тәрбие үрдісінің барлық деңгейлерінің тиімділігі
мен сапасын жоғарлатуды көздейді.
Педагогикалық және ғылыми зерттеулерді талдау нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... оқу орнында
студенттерді іс қағаздарын ... ... ... ... зерттеудің
жоқтығы анықталды. Ақпараттық технологияларды қолдану бойынша бірқатар
ғылыми жұмыстардың бар ... ... ... келтірілген
мағлұматтар берілген мәселенің жеткілікті дәрежеде ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге оқыту қажеттілігінің арасында ... ... ... шешу үшін және осы сұрақтың жоғары оқу ... және ... ... ... ... ... ... қарама-қайшылық зерттеудің проблемасын тудырды, яғни -
студенттерді іс ... ... ... ... арқылы оқыту,
ғылыми түрде негізделген және бәсекеге қабілетті маманды даярлау,
Зерттеудің мақсаты – ақпараттық технологиялар арқылы ... ... ... оқытудың педагогикалық шарттар жүйесін теориялық
тұрғыда негіздеп құрастыру.
«Интернет технологиялары» пәні бойынша ... ... ... ... ... ... ... болады. Осы оқыту жүйесін үрдіс
кезінде ... ... ... өз ... ... ... ... Қазіргі заманда электронды оқу жүйелеріне қызығушылық көбейіп,
кең пайдалануда. Көптеген пәндерден оқыту ... ... ... ... ... жүйелері түрінде кеңінен қолданылады. Мұндай ... ... ... ... ... бір ғана
компьютердің көмегімен ... бір ... ... меңгеруге мүмкіншілік
береді.
Осы пән бойынша дайындалған оқу құралы студенттер мен оқушыларға оқыту
жүйесінде кеңінен ... деп ... ... ... ... ... ... оқу бөлімдерінде оқитын) студенттер мен оқушыларға ... ... оқу ... Бұл ... басқа осындай электрондық жүйелерді
өндірістік процесстерді ... кең ... ... ... ... компьютерлік желілерде дамып келеді, мысалға
халықаралық желі интернетті айтса ... ... ... жүріп жатқан жаһандану үрдісі әлемдік
бәсекелестікті күшейте түсуде. ... ... ... ... бұл ... ... ... Сондықтан халықаралық ұйымдар әлем елдерінің
бәсекеге қабілеттілігінің ... ... ... ... ... ... ... 50 елдің қатарына кіру стратегиясы
атты жолдауында «Білім беру реформасы – Қазақстанның бәсекеге ... ... ... ... ... аса маңызды құралдарының
бірі» деп атап көрсетті.
Қай заманда да өркениеттің дамуы интеллектуалдық ... ... ... әлі де солай болып ... адам ... ... және ... биік
белсенділігін көрсетеді. Адам қабілетінің дәрежесі, оның ... ... ... пен ... нәтижелілігі, жаңалық ашуы тұлғаның
шығармашылық ойлауына қатысты анықталады.
Әдебиеттер тізімі
1. Кандзюба С.П. Delphi 6\7. Базы данных и ... ... и ... ООО ... 2002. ... Архангельский А.Я. Object Pascal в Delphi. -М., 2002г.
3. Гофман В.Э., Хомоненко А.Д. Delphi 5. ... БХВ – ... – 800 ... ... П.Г., Марков Е.П., Котенок О.А. Программирование в ... ... ... ... ... А.М., Епанешников В.А. Delphi 5. Язык Object Pascal. –М:
«Диалог –МИФИ» 2000
6. Епанешников А.М., Епанешников В.А. ... в ... ... 3. ... ... –М: «Диалог –МИФИ» 1998
7. Культин Н. Delphi 6. Программирование на языке Object ... ... П.Г., ... Е.П. ... ... Спб.: BHV - ... 1996г.
9. Архангельский А.Я. Приемы программирования в Delphi. –М.: ООО «Бином-
Пресс», 2003 г. –784 с.
10. Джон ... ... Р. ... Delphi на ... –М.: ... ... Орлик С.В. Секреты на примерах: –М.: Восточная книжная компания, 1996г.
12. Конопка Рэй Создание оригинальных ... в ... Delphi. ... Ltd, 1996г. ... ... А.М., ... В.А. Программирование в среде ... 4. ... с ... ... ... ... системы. –М:
«Диалог –МИФИ» 1998
14. Пономарев В.А. COM и ActiveX в Delphi. ... ... ... ... Н.З., ... С.В. Delphi 4. ... COM, OLE, ... MIDAS, Microsoft Transaction Server. –М.: Диалог-МИФИ, 1999
–320с.
16. Федоров А., Елманов Н. ADO в Delphi. Пер. с ... ... ... қоғамның мұқтаждығына және жағдайына байланысты заңдылығы
Оқытудың , білім берудің және дамудың өзара байланыс ... ... ... ... ... және ... ... заңдылығы
Оқытушыларға арналған арнайы семинар
Пәндерге қосымшалар
Арнайы
курстар
Ақпаратты-дидактикалық кешен
Пән бойынша олимпиада
Мақсаттылық және
ғылымилық ... пен ... ... ... ... және ... ... процестің бағыттылық принципі
Заңдылық-тар
Принцип-тер
Шарт-
тар
Жоба
Класс TComponent
(қосымша, пішін, құрауыштар)
Графикалық құралдар, тізімдер ... ... ... ... ... қарым-қатынас терезесі таймер және т.б.
TWinControl
терезелік құрауышы
TGraphicControl
графикалық құрауыштар

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 81 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оқу үрдісінде қолдануға арналған электронды оқу құралдары42 бет
IT технологиялар. оның PR-дағы орны3 бет
Информатикадан сыныптан тыс жұмыстар әдістемесі4 бет
Сұрақ кітапшасы 3804 нұсқа 8 сынып12 бет
"Физика" пәнінен тест сұрақтар6 бет
"Философия тарихы" пәнінен тест сүрақтары5 бет
"Қазақ әдебиеті" пәнінен тест сұрақтар3 бет
1930-40 жылдардағы ана тіліндегі математика оқулықтары және олардың ерекшеліктері64 бет
Borland Delphi ортасында электронды оқулық жасау45 бет
Delphi COM технологиялары22 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь