Халық денсаулығы

Салауатты өмір салтын қалыптастыруда әрқайсысымыздың дене тәрбиесімен айналысуымызға, дұрыс тамақтануымызға,есіркі,темекі мен алкогольді тұтынуды қойып,тазалық пен санитария шараларын сақтауымызға тікелей бағытталған.
Соңғы жылдарда,әсіресе кейінгі он жыл ішінде дүние жүзінің барлық елдеріндегі,сондай-ақ ,Қазақстан Республикасындағы халық денсаулығының тым нашарлап кетуіне байланысты,және адамдардың тіршілік ету мерзімінің қысқаруына сәйкес-адамдардың денсаулығына көп көңіл бөліне бастады.
Денсаулық-адам өміріндегі ең жоғары бағалы дүние.Өмірдің шаттығы мен қызығы денсаулыққа байланысты.Адам бақыты-денсаулығының мықтылығында.Дені сау адам көңілді жүреді.
Дүние жүзілік медицина ғылымдарының ұлы өкілдері,денсаулық адамзат баласына тартқан үлкен сыйы деп түсіндіреді.Медицицна ғылымдарының пайда болуына,оның дамуы мен қазіргі кездегі жағдайына зер салып қарасаңыз,медицина ғылымы адамдардың денсаулығын сақтауға аурулардың алдын-алуға,ауруларды емдеу әдістерін тауып,оны жетілдірумен шұғылданып отырған ғылым екені байқалады.Медицина ғылымдары адамды және оның денсаулығын арттыруда ең басты рөл атқарады.
Адамзат баласының тіршілік өмірінде еңбір бағалы нәрсе,оның денсаулығы.Денсаулықты сақтап,үнемі денсаулықтың қорын көбейтіп,оған пассивті түрде емес активті түрде қарау керек.Денсаулықты сақтаудың жолын үйрену әрбір адамның басты міндеті.Халықтың денсаулығын сақтау аурулардың алдын-алу мен оларды емдеу бағыттары мемлекеттік,әлеуметтік,экономикалық,жә-не медициналық,биологиялық,физиологиялық мәселе.Адамның еңбек пен тұрмыс жағдайын жақсарта беру,аурулардың алдын алу.
Халықтың дене және рухани күшінің жан-жақты дами беруіне қолайлы жағдайлар туғызу,халыққа тегін,жалпыға бірдей,жоғары дәрежедегі мамандандырылған медициналық көмек көрсетуді қам-тамасыз ету біздің тәуелсіз егеменді мемлекетіміздің аса маңызды міндеттерінің бірі.Өткен 2002 жылы-денсаулық жылы деп атаудың өзі осыны аңғартады.
Қазіргі кезде мемлекетімізде Қазақстан республикамыздың конистутциясына сәйкес денсаулықты сақтау мәселері жөнінде мемлекеттік бағдарламалар әзірленіп,Қазақстан республиксынның «Адам және азамат» бөлімінің 29 бабында адам денсаулығы жайында толық мағлұмат келтірілген.
Ел басымыздың жолдауындағы бағыттардың бірі-денсаулықты нығайту,медициналық қызмет көрсету,сапасын жақсарту және денсаулықты сақтаудың жоғарғы техналогиялық жүйесін дамытуда біріншіден денсаулықты сақтау саласындағы басқару қаржыландыру,үйлестіру мен бақылау тетіктерін қайта саралау арқылы медициналық қызметтің нәтижелігі мен сапасын арттыру қажет болып табылады.
Елімізде денсаулық сақтау ісімен денсаулық сақтау министрлігі айналысады.Облыстарда,аудандарда денсаулық сақтау бөлімдері жүргізіліп отырады.Кейінгі кезде халықтың денсаулығы өте нашар-лап кеткен.Оның ең басты себептерінің бірі экологиялық басқа мемлекеттермен салыстырғанда,өте қиын жағдай.Қазақстан Респуб-ликасында емдеу практикалық мекемелер арқылы барлық медици-налық жәрдем көпшілік
        
        ХАЛЫҚ  ДЕНСАУЛЫҒЫ
Салауатты өмір салтын қалыптастыруда әрқайсысымыздың дене тәрбиесімен
айналысуымызға, дұрыс тамақтануымызға,есіркі,темекі мен ... ... пен ... ... сақтауымызға тікелей бағытталған.
Соңғы жылдарда,әсіресе кейінгі он жыл ... ... ... ... ... ... халық денсаулығының тым
нашарлап кетуіне байланысты,және адамдардың тіршілік ету ... ... ... көп ... ... бастады.
Денсаулық-адам өміріндегі ең жоғары бағалы дүние.Өмірдің ... ... ... ... ... мықтылығында.Дені
сау адам көңілді жүреді.
Дүние жүзілік медицина ғылымдарының ұлы өкілдері,денсаулық адамзат
баласына тартқан үлкен сыйы деп ... ... ... ... мен ... ... жағдайына зер салып
қарасаңыз,медицина ғылымы адамдардың денсаулығын сақтауға аурулардың ... ... ... тауып,оны жетілдірумен шұғылданып отырған
ғылым екені байқалады.Медицина ғылымдары адамды және оның ... ең ... рөл ... ... тіршілік өмірінде еңбір бағалы нәрсе,оның
денсаулығы.Денсаулықты ... ... ... ... ... емес ... түрде қарау керек.Денсаулықты сақтаудың жолын
үйрену әрбір адамның басты ... ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттік,әлеуметтік,экономикалық,жә-
не медициналық,биологиялық,физиологиялық мәселе.Адамның еңбек пен тұрмыс
жағдайын жақсарта беру,аурулардың алдын алу.
Халықтың дене және ... ... ... дами ... қолайлы
жағдайлар туғызу,халыққа тегін,жалпыға ... ... ... ... көрсетуді қам-тамасыз ету ... ... ... аса маңызды міндеттерінің бірі.Өткен 2002
жылы-денсаулық жылы деп атаудың өзі ... ... ... ... ... ... сәйкес денсаулықты сақтау мәселері жөнінде мемлекеттік
бағдарламалар әзірленіп,Қазақстан республиксынның «Адам және ... 29 ... адам ... жайында толық мағлұмат келтірілген.
Ел басымыздың жолдауындағы ... ... ... ... ... және денсаулықты
сақтаудың жоғарғы техналогиялық жүйесін дамытуда біріншіден денсаулықты
сақтау саласындағы ... ... мен ... ... ... арқылы медициналық қызметтің нәтижелігі мен сапасын арттыру
қажет болып табылады.
Елімізде ... ... ... ... ... министрлігі
айналысады.Облыстарда,аудандарда денсаулық сақтау бөлімдері жүргізіліп
отырады.Кейінгі ... ... ... өте ... ... ең
басты себептерінің бірі экологиялық басқа мемлекеттермен салыстырғанда,өте
қиын жағдай.Қазақстан ... ... ... ... ... ... жәрдем көпшілік жағдайда тегін көрсетіледі.Мемлекеттік
бюжеттен арнаулы түрде ... ... ... ... медицина мекемелерінің қоғам алдындағы ашық есептілігі
жүйесінде,әрі ішкі бақылау мен сыртқы аудит ... ... ... ... ... ... ... мен бала өлімі көрсеткіштерін
төмендету АҚТЖ\ЖКТБ ... ... етек ... ... ... әзірлеу керектігі басты назарда екендігі айтылады.
Денсаулық пен ауру ... ... ... ... ... ... орта факторларына
бейімделуі,дамуы және қалыптасуын айтамыз.Қазір-гі ... ... ... ... ... ... денсаулық-ағза жүйесі мен мүшелердің өсу деңгейі.Оның
негізін морфологиялық және ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
2.Соматикалық денсаулық-Ол адам ... мен ... ... ... ... ... жеке басы ... биологиялық
бағдарламасы реттейді.
3.Психикалық денсаулық-ол адамның психикалық сферасының жағдайы.Ауруды
болдырмау,адам өмірінің ... ... бәрі ... ... ... ... денсаулық-ол адамдардың информацияны қабылдауға де-ген
қабілеттілігі мен мотивациялық іс-әрекетінің арасындағы қарым-қатынастардың
сипаттамасын ... ... ... ... ... орны мен оның мотивті ... ... ... ... ... рухани ... ... ... ... ... ... неге байланысты болады деген ... ... ... ... 100% етіп ... 20% ... айналаны қоршаған сыртқы орта жағдайларына,экологиялық
факторлардың әсеріне,10%-денсаулық сақтау ... ... ... анықталып отыр.Денсаулық сақтау жүйесі ... ... ... ... ... жеткілікті болса,онда адамдардың
денсаулығы арта түсетіні сөзсіз.Түрлі жұқпалы дерттерге адам ... ... ... сдам ... ... өзі ерекше түрде жаратқан
құбылысы.Денсаулықтың 50%-ның жақсы болуы адамдардың ... ... ... және ... ... ғылыми тұрғыдан дәлелдеп
шықты.Көптеген адамдар олардың ... жас ... ... бұзатыны байқалып отыр.
Дені сау деп-организмнің органдары мен жүйелерінің қызмет істеу
қабілеті ... ... ... ... сәйкес келуін және қандай да бір
аурудың белгілері жоқ болуын айтады.Дені саулықтың ... ... ... ... өзгеруіне тез бейімделгіштік қасиеті.Дені сау
организм адамның ауыр психикалық және физикалық қажуын жеңе ... ... ... ... тез бейімделеді.Сондықтан оны қалыпты
жағдайдан шығару оңайға түспейді.Денесі жаттықан ... ... ... өте ... ... ... өзін-
өзі қалыпқа келтіру қасиеті шексіз емес.Ерте ме кеш пе ол ... ... сау ... ... ортаның жағдайларының өзгеруіне
өте жоғары дәрежедегі бейімделгіштігінің ... ... ... ... қызметін жедел реттеп отыруында.Тірі организм өте
күрделі өзін-өзі басқаратын жүйе.Ол сыртқы ортаның тоқтаусыз өзгерістеріне
сай өзін-өзі ... ... ... ... ... организмнің ішкі ортасының ... ... ... ... деп атайды.Қалыпты жағдайда организм өзінің ... ... ... ... көлемін т.б бір қалыпты
ұстайды.Сыртқы ортанның қоздырғыштарының ... ... ішкі ... жағдайы өзгеруі мүмкін.Сол кезде денеде ауру пайда болады.Денсаулық
және қалыпты жағдай ... ... ... ешқандай да шек жоқ.Кейде
дені сау деп ойлаған организмде аурудың ... ... ... ... (жұқпалы
аурулардың жасырын басталатын кезеңі).Аурудың жасырын бастаған жағдайында
адам ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі қалыпқа келтіретін механизм ... ... ... ауру ұзақ уақыт жасырын жағдайда даиды
және көңіл күйіне аса әсер ете ... пен ... ... өтпелі жағдайлар бар.Денеде аурудың пайда болғандығы немесе жоқтығы
туралы ұйғарымға келу үшін организмнің жекелеген қасиеттеріне жүгіну, жақсы
шынығу ... және оны ... ... ... ... алу
керек.Организмге түсетін шамадан тыс күшті ... ... ... ... бағытталған бейімделгіштік қасиетінің төмендеуінен
адамда ауру ... ... ... тән ... және қызметтік
қасиеттер өзгеріске ұшырайды да кесел басталады.
Аурудың ... ... ... ... ... ... жаңа ара ... орнайды,бейімделгіштік қасиет
төмендейді.Аурудың тууы-деп қандай да бір қоздырғыштың зақымдануынан
организмдегі тіршіліктің нашарлауын ... ... ... ... бейімделу және жұмыс атқару ... ... ... ... ... физиологиялық қызмет жалғаса береді
де ол жаңа ... ... ... ... туғызатын себептерге қарсы
қимылдар іске қосылады.Содан кейін барып организмнің физиологиялық ... ... ... және ... ... тұжырымы бойынша организмдегі кейбір өзгерістер
аурудан емес,физиологиялық өзін-өзі қорғау әрекеттерінің көрінісі ... ... ... ... ... болатын аурулар.
Гипокинезия адам денсаулығына,әсіресе жүрек-қан айналу жүйесіне зиянды әсер
етеді.Қазіргі ... ... ауыл ... ... ... ... ... байланысты,адамдардың көбісі аз
қозғалатын тұрмыс кешуде.Дәл қазіргі таңдағы цивилизациялы қоғам дене
еңбегін ... ... зор ... ие ... өзі ... ... ... байланысты.Біздің
елімізде сан мыңдаған миллиондаған ... жыл ... ... ... өзі ... шығаратын құбырларды пайдалануда.Барлық
тұрмыстық-коммуналдық жағдайлары ... өмір ... ... кездегі
адамдардың жүрек пен қан айналу жүйелеріндегі аурулардың көбейіп кетуінің
бірден-бір себебі осы гипокинезияға ... ... ... да кез ... ... ауру ... өскіндерді
қояндардың денесіне еккенде ауыр жұмыс істеуге жаттыққан қояндарда қатерлі
өскін ... ... күші жоқ ... ... ... көлемі азайғанда ішкі органдардың,жүйелердің қызметі де
баяулап,қоздырғыштарға қарсы күресі нашарлайды,ауру туады.
Адамдардың дене ... ... тек ... ... ... ... да әсер ... зерттеуші ғалымдар,
гипокинезия жүрек-тамыр ауруларының этиологиясында семіздік пен тірек-қимыл
аппаратының бұзылуында едәуір орын ... ... ... ... қан ... ... ... қажетті мөлшерде
оттегі және қоректік заттардың жеткізілуі кемиді.Миокард инфаркті-өте
қауіпті кең ... ... ... ... екі ... ... ... инфаркты және мидағы қан айналымының бұзылуы болып табылады.
Дене белсенділігі жоғары адамдарда бұл аурулар жоққа тән.Осы бағытта
көптеген зертеулер ... және де ... ... ... ... ... қайтыс болатындардың саны,дене
белсенділігінің төмен адамдарда 2 ... 3 есе жиі ... ... ... ... ... ... инфарктен
кейін өмір сүре алады.Бұл жерде өмір сүру кезеңдеріндегі әр уақытта ... ... өте ... ... атап ... жөн және де балалық
жасөспірімдік кезеңдеріндегі жүрек-тамыр жүйесіндегі ауытқулар жойылып
кетеді.
Екінші қауіпті ... ... ... ... ... артуы.Толық адамдар қанындағы сары суда холестерол мен
триглицеридтер мөлшерінің ... ... ... ... ... ... бұлшық ет жұмысы кезіндегі шығындалған энергия мен
тағамана келіп түскен энергия пропорциясының ... ... ... ... ... (ЛПЖТ) антиатерогендік
функциясын есепке ала отырып,жоғарыда келтірілген фактілер,қан сарысуындағы
липидтер тасмалдануының ... және ... ... ... ... мен ... бірлесуінен деп қорытындылайды.
Сонымен бірге гипокинезия холестеролдың,этирифицирленген полиенді май
қышқылдары құрамының артуына,перекисті тотыққан осы қышқылдар өнімдерінің
қан плазмасындағы ... ... ... ... ... ... ... жүрек соғуының
жоғарлауына,тері асты майының ... ... ... холестерол құрамының көбеюіне әкеледі
Қозғалыс аппаратындағы өзгерістер-бұлшық ет атрофиясы,шемір-
шек,сүйек,буындар мен байламдарда ... ... ... ... ... ... тірек-қимыл аппаратының
пассивті құрамдарына әсер ете,оның жағдайын да ... ... ... арқа ауруларының басты себептерінің бірі,арқа бұлшық
еттерінің жағдайы болып табылады.Статикалық ... ... ... ... уақыт өте келе, бұлшық ет ұлпаларында ... ... ... ... ... ауыратын 5000-дай
адамды тексергенде,олардың тек 20%-ті ғана ... ... ... ... ... ... істейтіндерде кездесетін арқа және сүйек
аурулары,қимылдың аздығынан.Арқа еттеріндегі әлсіздік 6-16 жас аралығындағы
балалар жасөспірімдерде де байқалған.
Гипокинезия буын ... да көп әсер ... ... статикалық
жүктемелер әсерінен буын шеміршегі жалпақтанады,ондағы зат ... ... ... ... да буындағы қозғалыс
амплитудасы шектеліп,серпімділігі ... ... ... ... әсер етпейтін
жері жоқ..Аз қозғалыстың ... ... ... ... орналасқан қан тамырлары,сүйек буындары көптеген ... ... ... ... ... ... ортаға
бейімделу қасиеті кеміп, «тіршілік жүйесі»әлеуметтік және биологиялық
құбылыстарға төт-еп бере ... ... ... ... ең ... ми ... ... қимыл-қозғалыстан бастап,өте күр-делі гимнастикалық
жаттығуларға дейін,барлығы тек ... ... ... ... ғана
орындалады.Сондықтан ми және бұлшық еттер,буындардың ... ... ... байланыста.
Орталық нерв жүйесінен түскен бұйрық арқылы қатты екпінді қозғауға,не
ақырын қимылдауға болады.Ал қозғалысқа түскен бұлшық ет ... ... нерв ... ... орындалған жұмыстың қорытындысын жібергендей
хабар береді.
Сонымен жоғары нерв жүйесі бір жағынан бұлшық ... ... ... (қан ... ... жұмыстарын)екінші жағынан,өзі осы мүшелердің толық ықпалында
болады.
Денсаулықтың кепілі,адамның еңбекке деген қабілеті,қандай жаста ... ... ... жүрекке байланысты.Барлық қимыл-қозғалыс ... ... ... ... тек сау ... ... бұлшық еті
ретпен жиырылып-жазылып,қанды қолқа тамырға итеріп шығарады,ол ары қарай
тарамдалып,кішкене тамыршалар ... ... ... жуып ... ... ... ... жасуша,ең шеткері орналасқан
жүйелер,оттегі,су,тұз қажетті заттармен ... ... соң ... ... ... көк ... арқылы көмірқышқылына және тағы
басқа заттарға толы қан ... ... ... ... ... ... өз ретімен жұмыс істеуіне кедергі
келтіреді.Жүрек бұлшық етттерінің жиырылу күші кеміп,денеге тарайтын қанның
мөлшері ... ... ... ... ... қалады.Қимыл-
қозғалысты аз мөлшерде қысқартқанның өзінде денеде айтарлықтай ... ... ... жиырылу күшінің кемуі,ішкі ағзалар
қызметінің нашарлауы сияқты құбылыстар байқалады.
Қимылдың тапшылығынан басқа да толып ... ... ... ... ... жиі ... ... ғасыр ауруы деп аталатын
остеохондроз.Ол омыртқа ... ... ... ... ... ... не себеп?Әлеуметтік тұрғыдан қарағанда,қазіргі
адамдардың тұрмыс-тіршілігінде айтарлықтай өзгерістер ... ерте ... ... қимыл-қозғалысты артырып,күшпен
атқарылытын дене еңбегі емес,ой еңбегі.Соның ... ... ең ... арқа және ... ... ... ... қозғалмай бірқалыпты сіресіп отырғаннан аталған ... ... олар ... ... ... тұрған омыртқалар негізгі күштен айырылып,бар
салмақты өзіне алады.Одан әрі адам еш ... ... ... ... ... ... ... түседі.Сөйтіп,олар
біртіндеп ыдырай бастайды да жыртылады.Сол ... ... ... тиіп
қажылып,со-ның салдарынан омыртқаның қалыпты қимылы өзгеріске ұшырайды.
Кейде сол омыртқа ... ... ... ... ... ... ... шыққан нерв талшықтарын мыжып,қан тамырларын зақымдап,адам зардап
шегеді.Ал омыртқалардың өз орнынан ауысып кетуі кейде ... ... ... ... нерв ... түбі ... ... бірден
ісініп-қабынып кетеді.Қан айналымы тоқтап,жүйке-тамырлар жарақаттана
бастайды.Ал осы бүлінген ... ... ... ... немесе
амортизациялық қасиетін сақтау үшін,олардың тіреу ... ... ... ... ... ... сүйектер өсіп
шығады.Оның өзін омыртқалардың қиындыққа көндігуінен туған ... ... ... деп ... ... ... ол ... (остеофиттер)омыртқалардың ... ... ... ... ... нерв ... мен қан
тамырларын ығыстырып тастайды.Содан барып ... әр ... ... жотасының ішінде ең ... ... ... және ... ... ... ... басқа белгісіз себептермен бірге
омыртқа жотасын қысып ұстап тұрған бұлшық ... ... ... ... ... ... істеу,соның салдарынан бұлшық еттің
жетілмеуі,яғни қимыл-қозғалыстың тапшылығы тікелей ықпал жасайды.Ал ... ... мен ... ... ... тек осы бұлшық
еттер әлсіреп,зақымданған соң біліне бастайды. Ең жиі кездесетін кемтарлық-
омыртқа жотасының қисаюы.Әдетте ол ... төрт ... ... екеуі-мойын мен бел тұстарының алға қарай ойысуы (лордоз)қалған
екеуі-кеуде мен құйымшақ жотасының сыртқа тебуі (кифроз).Омыртқа жотасы ... ... ... ... ... ... бір-бірімен тығыз байланысып қалған сегізкөз ... ... ... ... ... ... ойыс пен дөңестің және омыртқа аралық шеміршектің
нәтижесінде,омыртқа ... ... және ... ... жотасы адамның тірегі,ол қорғаныс,қимыл-қозғалыс ... ... ... ... ... ... негізгі
өзегі.Дененің жоғарғы бөлігі бас,иық,қол, кеуде мен іш құрылысының салмағын
төменгі бөлікке өткізіп тұрады.Сондықтан ол ... әр ... әр ... ... оның ... ... ішіндегі жұлынды сыртқы
ортадан сақтауында.Өзінің майысқақ икемділік қасиеті арқылы омыртқа,өмір
үшін ... мен ... ... ... ... қызмет етуіне оны қоршаған бұлшық ет үлкен
әсер етеді.Оқыста қимыл біріңғай болып бір ... көп күш ... ... ... ... қажып босаңсиды.Соның әсерінен жоғарыда көрсетілген
кифоз және лордоз иірімдері өзгеріп кетеді.Омыртқа жотасын екі жаққа ... ... ... күші ... болмаған соң,бір жағына қисайып
кетеді.Міне баланың кемтар ... ... оның ... ... ... ... ... келе бір-ақ
байқайды.
Табан бұлшық етінің жетілмеуінен балаларда қазтабан ауруы да ... да ... ... ... ... гиподинамия салдарынан көп ауруларға шалдығатыны-мыз белгілі
болды.Әрине оған ықпал жасайтын да адамның өзі.Көбіне ... ... ... ... буындарға еш ... ... ... ... күш түсіреді.Ал қимыл-
қозғалыс тапшы болса,орган-измде тұрып қалған ... ... да ... ... адамды тез қартайтады.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
Адам денсаулығы және радиация13 бет
Адам денсаулығына және организмге жүгірудің әсері17 бет
Адам денсаулығының көрсеткіштерін зерттеу9 бет
Адам және оның денсаулығы пәнінен салауыттану жүргізетін сабақтар жүйесі25 бет
Адам мен адамзаттың денсаулығына қарсы қылмыстар34 бет
Адамдардың денсаулығына әсер ететін негізгі факторлар8 бет
Азаматтардың денсаулығын жақсартуы – мемлекеттің тұрақты әлеуметтік-демографиялық дамудың кепілі.10 бет
Азаматтардың денсаулығын сақтау туралы заң.16 бет
Ана мен баланың денсаулығы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь