Нарық жағдайындағы қаржы жүйесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

I НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІ
1.1 Қаржы және қаржы жүйесі туралы түсінік. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
1.2 Қаржының функциялары және рөлі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.3 Қаржы жүйесі және оны ұйымдастырудың қағидаттары . . . . . . . . . 11
II НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ НЕСИЕ ЖҮЙЕСІ

2.1 Несие туралы түсінік. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
2.2 Несие жүйесінің ұғымы және оның құрылымы. . . . . . . . . . . . . . . . . 20
2.3 Несиелік жүйені құру принциптері. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
2.4 Әлемдегі несие жүйесінің қазіргі даму тенденциясы. . . . . . . . . . . . . 27

ҚОРЫТЫНДЫ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Кіріспе
Қаржы қоғамда нақты өмір сүретін, объективті сипаты мен айрықша қоғамдық арналымы бар өндірістік қатынастарды білдіретін ақшалай қаржы ресурстары мен қорларды жасау және пайдалану процесіндегі экономикалық қатынастарды қамтып көрсететін тарихи қалыптасқан аса маңызды экономикалық категориялардың бірі болып табылады. Ол натуралдық шаруашылықтан жүйелі тауар-ақша айырбасына көшу жағдайында пайда болып, дамыды және мемлекеттің және оның ресурстарға қажеттіліктерінің дамуымен тығыз байланысты болды.
Қаржының пайда болуының бастапқы шарты ақша қатынастарымен ортақтастырылған тауар өндірісі болып есептеледі.
Тауар өндірісінің негізі тауар өндірушілердің экономикалық оқшауланушылығын шарттастыратын қоғамдық еңбек бөлінісі болып табылады. Олардың әрқайсысы өндірістің материалдық-заттай факторларының айырмашылығы, олардың әр түрлі деңгейі жағдайында өнім жасайды, ал сол себепті тіпті ұқсас тауарлар нақтылы және затталынған еңбектің әр түрлі шығындарымен өндіріледі. Бұл теңсіздіктің салдарынан шығындар мен еңбек нәтижелерін өлшеудің қажырлы еңбектің және жұмсалынған күш-жігерге баламалы тұтынудың өлшемін ескере алатын айрықша механизмнің объективті қажеттігі туады.
Ұдайы өндіріс процесінің үздіксіз жалғасып жататын белгілі өндіру, бәлу, айырбастау және тутыну стадиялары оның қатысушылары арасында тауар қатынастарының болуын айқындайды, өйткені өндірілген өнімдер сатып алу-сатуға жататын тауарлар ретіңде болады: өнім оны тұтынудан бұрын айырбастау және бөлу стадияларынан өтеді.
Қаржының мәні, іс-әрекет механизмі және рөлі оның функцияларынан айқын көрінеді. Қаржының мәнін толық ашу оның ұғымы мен қажеттігін ғана емес, сонымен бірге қаржының қоғамдык арналымын, яғни оның функцияларын анықтауды да талап етеді.
Несиенің мәнін анықтаған кезде бірқатар әдістемелік принциптерді ұстану керек, несиелердің барша түрі формалардан тәуелсіз оның мәнін көрсетуі керек:
Несие мәселесі тұтасымен алғанда несенің мәнін ашуы керек. Егер бір мәселеде несие қайтарылмаса, онда бұл өзінің қайтарылатын қасиетін жоғалтатының білдіреді;
Несиенің мәнін талдауда несенің құрылымын, қозғалас сатыларын, несиенің негізін қарастырған жөн.
Несиеде өзгермейтін, тұрақты болып қалатын жәйіт – құрылым. Өзге экномикалық категориялар сияқты несиеде бір – бірімен өзара әрекетке түсетін бірнеше элементтен тұрады. Ондай элементтерге ең алдымен несиелік қатанастың барлық субъектілері, сондай – ақ жоғарыда анықтағанымыздай, бұл субъектілерге несие беруші мен қарызға алушылар жатады. Оларды
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Ақша, несие, банктер. / Ғ.С.Сейтқасымов / Алматы: Экономика, 2001 ж
2. О. Баймұратов / Қазақстан қаржы нарығы. / Алматы «Экономика» 2007 ж
3. Мақыш.С.Б. / “Ақша айналысы және несие” / Алматы: 2004ж.
4. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі. – Алматы: Юрист, 2004.
5. Абленов Д.О. «Қаржылық бақылау және басқарушылық аудит теориясы, әдіснамасы, тәжірибесі», Алматы, 2007
6. www.google.kz
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
I НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІ
1.1 Қаржы және қаржы жүйесі туралы түсінік. . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . ... ... ... және рөлі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . ... ... жүйесі және оны ұйымдастырудың қағидаттары . . . . . . . . . ... ... ... ... ... ... туралы түсінік. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... және оның ... . . . . . . . . . . . . . . .
. ... ... жүйені құру принциптері. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . ... ... ... ... ... даму ... . . . . . . . . . .
. . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... өмір ... объективті сипаты мен айрықша
қоғамдық ... бар ... ... ... ... қаржы
ресурстары мен қорларды жасау және ... ... ... қамтып көрсететін тарихи қалыптасқан аса маңызды экономикалық
категориялардың бірі болып табылады. Ол натуралдық ... ... ... көшу ... пайда болып, дамыды және мемлекеттің
және оның ... ... ... ... ... ... ... болуының бастапқы шарты ақша қатынастарымен
ортақтастырылған тауар өндірісі болып есептеледі.
Тауар ... ... ... өндірушілердің экономикалық
оқшауланушылығын шарттастыратын қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... факторларының айырмашылығы,
олардың әр түрлі деңгейі жағдайында өнім жасайды, ал сол ... ... ... ... және ... ... әр түрлі шығындарымен
өндіріледі. Бұл ... ... ... мен ... нәтижелерін
өлшеудің қажырлы еңбектің және жұмсалынған күш-жігерге баламалы тұтынудың
өлшемін ескере алатын ... ... ... ... ... ... ... үздіксіз жалғасып жататын белгілі өндіру,
бәлу, айырбастау және тутыну стадиялары оның ... ... ... болуын айқындайды, өйткені өндірілген өнімдер сатып алу-
сатуға жататын тауарлар ретіңде болады: өнім оны тұтынудан ... ... бөлу ... ... ... ... ... және рөлі оның функцияларынан айқын
көрінеді. Қаржының мәнін толық ашу оның ұғымы мен ... ғана ... ... қаржының қоғамдык арналымын, яғни оның функцияларын анықтауды
да талап етеді.
Несиенің мәнін анықтаған кезде ... ... ... ... ... ... түрі ... тәуелсіз оның мәнін
көрсетуі керек:
Несие мәселесі тұтасымен алғанда несенің ... ашуы ... Егер ... ... ... онда бұл өзінің қайтарылатын қасиетін
жоғалтатының білдіреді;
Несиенің мәнін талдауда ... ... ... ... ... ... жөн.
Несиеде өзгермейтін, тұрақты болып қалатын ...... ... ... ... несиеде бір – бірімен өзара ... ... ... ... Ондай элементтерге ең алдымен несиелік
қатанастың барлық субъектілері, сондай – ақ жоғарыда анықтағанымыздай, бұл
субъектілерге ... ... мен ... ... жатады. Оларды бөлуге және
бөлек қарастыруға болмайды. Оларды бірге қарастырған жағдайда ғана несиенің
мәнін анықтауға болады.
Несие ...... ... ... ... жағы. Мұны іске
асыру үшін онда ақшалай қаражаттың белгілі бір қоры болуы керек. Ол ... ... ... ... ... қарызға алған болуы да мүмкін.
Несиелік қатынастар пайда болатын және дамитын нақты ... ... ... мен ... ... яғни ... қатынастың
материалдық негізі болып құн қозғалысы саналатын болады.
Қарызға алушы несиені кедей болғаны үшін ... ол ... ... ... ... мен капитал айналымының оюъективті күшіне толық
шамада жетпей тұрғандықтан өз ісін алға бастыру үшін алады.
1. Бөлім. Нарық жағдайындағы қаржы жүйесі
1.1 ... және ... ... ... ... ...... қолдағы ақша, кіріс деген ұғымды
білдірген. Ал мемлекеттің пайда болып, оның дамуына ... ...... дамуына байланысты экономикалық өмір сақынасына көтерілген
қаржы ұғымы ақша қаражаты ... және оны ... ... ... ... ... ... Сонан қаржының негізгі мәнісі тауар-
ақша қатынастарын білдіруге саяды.
Ақша қоры-мемлекеттің қолындағы үлкен байлығы. Сондықтан да ... ақша ... ... мен ... ... ... ... жалпы өнім, оның құрамды бөлігі ұлттық табыс болып саналады. Осыдан
мемлекет қаржы арқылы өз қолындағы ... ... ... бөлу ... ... ... мен ... ықпал жасап, бұл саладағы түбегейлі
мідеттерді ойдағыдай шешіп отырады. Қаржы осындай ықпалды ерекшеліктерімен
өндірістік қатынастар ауқымын анықтайды, ... ... ... ... айналады. Материалдық өндірістің үрдіс дамуына байланысты
экономикалық категория тұтқасын ұстаған ... ... өз ... оның ... кең жол ашып отырады.
Қаржы термині латын ... ... ақша ... ... сөзді
білдіреді. Ал, мемлекет өзінің қызметін атқаруға арналған қаржыларды
мемлекеттік қаржы деп ... ... ... ... ... ... орны мен рөліне байланысты өзгереді. Мемлекеттік қаржының
келесідей функцияларын атап өтуге болады: экономикалық, саяси, әлеуметтік,
экологиялық. ... ... ... ... ... мемлекеттің
ерекшелігіне байланысты.
Мемлекеттік қаржыны қаншалықты дұрыс жұмылдыру және оны тиімді бөлу
мемлекеттің ... ... ... міндетіне әкелді. Қаржы саясаты
мемлекеттің экономикалық саясатының негізгі бөлігі ... ... ... - бұл ... әлеуметтік-экономикалық жағдайлары бойынша
міндеттерді шешуге арналған мемлекеттің қаржыны пайдалану қызметі. Қаржы
саясатты ... ... ... ... әр ... ... әсер ... қоғамда нақты өмір сүретін, объективті сипаты мен айрықша
қоғамдық ... бар ... ... білдіретін ақшалай қаржы
ресурстары мен қорларды жасау және пайдалану процесіндегі экономикалық
қатынастарды ... ... ... қалыптасқан аса маңызды экономикалық
категориялардың бірі болып табылады. Ол натуралдық ... ... ... көшу ... ... ... дамыды және мемлекеттің
және оның ресурстарға қажеттіліктерінің дамуымен тығыз байланысты болды.
Бүгінде қаржы терминін күнделікті ... ... ... атау
қиын. Бұл терминнің авторлығын 1577 жылы "Республика туралы алты ... ... ... шығарған француз ғалымы Ж. Боденге қалдыруға болады.
Қаржы туралы жұмыстың ("Афин ... ... ... ... ... ... 430-365 жж.) болды. Аристотельдің (б.э.д.
384-322 жж.) қаржы саласындағы көзқарасы оның ... ... атты ... ... Қаржының мәні, оның даму зандылықтары,
тауар-ақша қатынастарын қамту ... мен ... ... ... рөлі ... ... ... мемлекеттің
табиғатымен және функцияларымен айқындалады.
Түрлі ... ... ... айырмашылығы
негізінен мына себептерге байланысты:
-әр түрлі қоғамдық формацияға қоғамның өзіне меншікті таптық құрылымы
сай келеді. Сонымен бірге ... ... ... ... ... қайта
бөлуді ұйымдастыра отырып, оны бөлудің қатынастарын есепке алады;
-кез келген қоғамдық-экономикалық формацияларда қаржы билеуші таптың
мүдделерін қорғайтын ... ... мен ... бағынады;
-өндірістің жаңа әдісі шаруашылық қатынастардың жаңа жүйесін ... құл ... және ... ... ... ... ... мемлекет табысының қалыптасуы да ... ... ... ... ... тауар-ақша шаруашылығы
болып табылады. Тиісінше мемлекеттің табысы да ақша ... ... ... басқару органы ретінде қалыптасқан ... ... ... мен ... ... ... қызмет
ететін болса, онда бұл міндеттерге қаржы да қызмет етеді.
Құн категорияларының жүйесінде қаржы белгілі орын алады және ... ... ... ... ұдайы өндірістегі өзгешілік рөлімен
айшықталады. Қаржының құндық бөлу стадиясында жұмыс ... ... ... - ... ... және ... ... бар.
Қаржының пайда болуының бастапқы шарты ақша қатынастарымен
ортақтастырылған тауар ... ... ... ... ... тауар өндірушілердің экономикалық
оқшауланушылығын шарттастыратын қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... факторларының айырмашылығы,
олардың әр түрлі деңгейі жағдайында өнім ... ал сол ... ... тауарлар нақтылы және затталынған еңбектің әр түрлі шығындарымен
өндіріледі. Бұл теңсіздіктің салдарынан ... мен ... ... ... ... және ... ... баламалы тұтынудың
өлшемін ескере алатын айрықша механизмнің объективті қажеттігі туады.
Ұдайы өндіріс процесінің үздіксіз жалғасып жататын ... ... ... және ... ... оның ... арасында тауар
қатынастарының болуын айқындайды, өйткені өндірілген өнімдер сатып алу-
сатуға жататын ... ... ... өнім оны ... ... ... бөлу ... өтеді. Сонымен бірге материалдық өндіріс
қатысушыларының ғана ... ... ... ... ... мен ... қанағаттандырылуы тиіс. Осыған орай олар
мамандандырылған еңбектің, орындалатын қызметтердің ... ... ... игіліктермен олардың саны мен ... ... ... Тек ... еңбек өнімдері айырбасталғанда, ... бір ... ... ... ... ақшалай түсімі
(табысы) жасалады.
Жасалынған игіліктер мен құндылықтарды өлшеу құн өлшемі мен жалпыға
ортақ балама ... ... ... ... ... Сондықтан
материалдық және материалдық емес игіліктер, қызметтердің ... - ... ... - ... ... ... оның
ақшалай кәрінісі де болады. Қозғалыстың құндық ... ... ... қозғалысын ортақтастыратын белгілі бір ақша қорларын
тудырады. Басқаша айтқанда, өнімнің өндірістен ... өтуі тек ... ... ... бөлу және пайдалану арқылы болады. Осы кезде ... ... ... ... қаржының ұғымын құрады. Қаржы тауар
қатынастарынан тыс өмір сүре алмайды.
Қоғамдық ... ... іске ... екі ... ... қоғамдық
өндірістің әрбір қатысушыларының қажеттіліктеріне сәйкес оны түпкілікті
тұтынуға жеткізуге мүмкіндік ... Бұл үшін ... ... - ... ... еңбекақы, кредит жоне басқалары пайдаланылады.
Қаржы ғылыми ұғым ретінде қоғамдық өмірде сан ... ... ... ... ассоциацияланады және міндетті түрде ақша
қатынастарының қозғалысымен қосарлана жүреді.
Экономикалық ... ... ... ... ... ... әр ... қаражаттарының қозғалысы түрінде болып жатады. ... бұл ... ... ... ... ... ... бір-
бірімен қолма-қол ақшасыз жасасатын есеп айырысулары; негізгі капиталға
жұмсалатын амортизациялық соманы есептеу; ... ... бөлу ... ... ішкішаруашылық арналымның қорларын қалыптастыру;
мемлекеттік бюджеттің кірістеріне салық төлемдерін аудару; ... ... ... ... ... үшін ... баждарын төлеу
және тағы басқа операциялар қолма-қол ақшасыз немесе қолма-қол ақшамен есеп
айырысу түрінде бір иеленушіден ... ... ... ... ... барлығында және ... ... ... операцияларында ақша
қатынастарының қозғалысы болып жатады. "Қаржы" ұғымы ақша нысанындағы
қоғамдық ... ... ... болатын экономикалық қатынастардың кең
ауқымын қамтиды. Тауар-ақша қатынастарының жалпы қамтуындағы сипатқа ... ... ... ... ... ... нақтылы және үздіксіз
болып жататын ақша ... — ақша ... ... көрсетеді.
Қаржы жүйесі ұғымы тиісті акша қаражаттарының қорын құру және пайдалану
негізіндегі қатынастардың ... ... осы ... ... ... ... бұл ұғым тар мағынада мемлекеттің
қаржы мекемелерінің жиынтығы ретінде қолданылады, бірақ бұл анық емес.
Жоғарыда ... ... ... ... ... туындайтын қаржы жүйесінің сыныпталуының қағидалық ... ... орны ... Осы ... ... ... үш бөлімнен тұрады:
1) қаржы қатынастарының жиынтығы;
2) ақша-қаражат қорларының жиынтығы;
3) ... ... ... ... ... сәйкес, салық, бюджет, сыртқы
экономикалық ... ... ... ... және ... жүйеастылар деп атауға болады.
Қаржы жүйесінің сыныптамасында функционалдық ... ... ... ... ... шектеуге мүмкіндік беретін қаржы субъектілерінің
нышаны бойынша мемлекет қаржысы, шаруашылық жүргізуші ... ... ... деп жіктеуге болады. Сыныпқа байланысты болып
келетін звенолар қаржы қатынастары, қаржы қорлары, басқару ... ... ... ... ... ... қаржы жүйесіне
интеграциялық сипат береді.
Қаржы жүйесінің жекелеген құрамдас бөліктерінің орны мен рөлі ... ... ... ... ... ... жүйесінде жетекші орынға ие
болып келеді. өйткені оның ролі звенолар мен ... ... ... ... келеді. Бұл – ең алдымен, мемлекеттік бюджет түрінде берілген
мемлекеттік ... ... ... ... ... субъектілердің
қаржылары қаржының негізін құрайды және олар қаржылық жүйенің бастапқы
буыны болып табылады, ... ... ... ... өнім ... ... негізгі көзін құрайды.
Өндірістік емес саладағы қржының қаржы жүйесіндегі орны мен ролі ... ... ... мен бөлісіне байланысты анықталады. Бұл салада
қаржылық қатынастар оның ... ... мен оның ... ... ... ... баға, несие, т.б. тәрізді басқа экономикалық
буындарымен пайда болады.
Халықтың қаржылары қаржы ... ... бір ... ... Халық
өзінің қаражаттарымен жалпы мемлекеттік қаржылық жүйесімен және ... ... ... ... пен ... емес ... жүргізуші субъектілермен қатынасқа түседі.
1.2 Қаржының функциялары және рөлі
Қаржының мәнін толық ашу оның ұғымы мен ... ғана ... ... ... қоғамдық арналымын, яғни оның ... ... ... етеді.
Қаржыға қатысты функция осы экономикалық категорияға тән қызмет тобын,
мәннін іс-қимылдағы көрінісін, сапаның өзіне тән ... ... ... ... ... ... қоғамдық арналымы
қамтып көрсетіледі, оның экономикалық табиғаты ашылады.
Қаржы - ішкі ... ... бөлу мен ... бөлудің экономикалық
инструменті, ақша қорларының жасалуын және пайдаланылуын бақылау құралы.
Сондықтан қаржының мәні, ... ... және рөлі оның ... ... көрінеді.
Қаржы басқа тым жалпы категориядан - ақшадан туындайтын айрықшалықты
экономикалық категория ... ... және бұл ... ... ... ... ... мүмкін еместігіне, оның
қоғамдық, саяси және ... ... ... ... терең денден
енуіне байланысты қаржы функциясы туралы мәселе ... ... ... ... пікірталас тудыруда.
Қазіргі уақытта қаржының бөлгіштік және ұдайыөндірістік тәрізді екі
тұжырымдамасы танылып отыр. ... ... ... ... өндірістің екінші стадиясында - ақша нысанындағы, қоғамдық өнімнің
құнын бөлу үдерісінде ... ... ... бөлгіштік сипаты оның іс-
әрекет етуінің ерекшелігігі көрсетеді деп санайды. Бұл тұжырымдамаға ... екі ... ... бөлу және ... ... ... ... қоғамдық өнім мен оның аса
маңызды бөлігі - ... ... ... ұлттық байлықтың бір бөлігі
(мысалы, айналым ... ... ... сату ... ... ... және ... бөлінеді. Бұл функцияны ... ... бөле ... ... ... емес, қаржы тек жасалған өнімді
бөлуді ғана ортақтастырып, жүзеге асырады деп ... ... ... ... дұрыс: өнімнің натуралдық - заттай құрамын бөлу ақша қорларын ... ... ... ... фирма және халық арасында ақша
қорларын (табыстар мен қорланымдарды) бөлуге сәйкес жасалған ... де ... ... ... ... ... ... өндіріс
сферасында жасалған қоғамдық жиынтық өнім құнынының бір бөлігін алады. Бұл
үдеріс қаржының ақша ... ... ... ... ... ... бұл өзінің нақты түрдегі ... ... ең ... ... ... ... Нәтижесінде қоғамда дәйекті түрде сан
алуан ақша қорлары - ... ... ... (өңірлік және жергілікті деңгейдегі), мақсатты қорлар
және т.б. жасалады.
Бұл ақша ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асады, оның заттық мазмұны негізінен мемлекеттің
шығыстары ... ... ... Ақша ... ... ... бөлу ... мемлекеттік аппаратты ұстауға, қоғамдық
өндірістің ұтымды әрі ... ... ... ... ... ... қамтылғандарды қолдауды қамтамасыз етуге және т.с.с. бағытталады.
Сөйтіп, бөлу үдерісі ақша ... ... және ... ... ... Қоғамдық өнімді ақша қорларын қалыптастыру және пайдалану
арқылы бөлу экономикалық қатынастардың пайда болуына себепші ... ... ... барлық құрылымдық бөліктерінде
(материалдық өндіріс пен ... емес ... және ... ... ... ... өнім құнын қайта бөлудің сан алуан
үдерістері жүзеге асады. Бөлу ... ... ... да ... ... мен ... предметтерінің қорларын жасаумен де, сондай-ақ
ақша нысанында да - еңбектің аталған өнімдерін ... ... ... ақша
қорларының қозғалысы арқылы да болып жатады. Қаржының бөлгіштік функциясы
шаруашылық жүргізуші субъектілерді мақсатты ... ақша ... ... ... ... ресурстарымен қамтамасыз етуде болып
табылады. Салықтар арқылы мемлекеттік бюджетте ... ... ... ... ... шаруашылықтық проблемаларды шешуге, ірі
салааралық, кешенді ... ... - ... және басқаларды қаржыландыруға бағытталатын ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші
субъектілердің, халықтың табыстарының бір ... оны ... ... ... ... ... және қорларды қажет ететін
шығындар өтелімділігінің ұзақ ... ... ... ... ... ... ... бөледі.
Жалпы қоғамдық өнімнің кұны (оның ақша нысанында), сонымен бірге ақша
нысанында тұлғаланатын ... ... бір ... ... бөлгіштік
функциясының іс-әрекетінің объектілері болып табылады.
Қарамағында мақсатты арналымның ... ... ... ... ... ... заңи және жеке ... (мемлекет,
кәсіпорындар, бірлестіктер, мекемелер, азаматтар) қаржылық ... ... ... осы ... ... қаржының қоғамдық арналымы - шаруашылық
жүргізудің ... ... оған ... арнаулы мақсатты ақша ... ... ... ... ... ету ... бөлгіштік функциясының іс-әрекеті оның мәнінен: жиынтық қоғамдық
өнімді, ұлттық табысты және таза табысты бөлумен және ... ... ... ... ... табыстар мен корланымдарды
калыптастырудан; ақша қорларын жасаудан туындайды.
Қоғамдық өнімді бөлу алғашқы және ... ... ... бөлу ... бөлу ... ... коғамдық өнімнің жалпы көлемінен орнын
толтыру (өтеу) қоры (материалдық ... мен ... ... ... және ... ... құн - ... табысты бөлудің
нәтижесінде мемлекеттің, өндірістік сфераның ... ... және ... ... ... қалыптасады, олар бөлудің
және қайта бөлудің ... ... ... бұл ... маңызды
рөлді қаржы атқарады. Қоғамдық өнім мен ұлттық табысты ... бөлу ... ... ақы ... және баға ... ... ... байланыста дамиды.
Қайта бөлу салалық, сондай-ақ аумақтық тұрғыдағы шаруашылық жүргізуші
субъектілер бойынша қоғамдық өнімді мүшелеудің сан алуан үдерісін қамтиды.
Мұның ... ... - ... ... ... түпкілікті тұтынуды
қамтамасыз ету үшін ұдайы өндіріс қатысушыларының ақшаға деген әр түрлі
қажеттіліктері ... ... Бұл ... ... бәрінің
табыстары басқалардың шығыстары есебінен калыптасады және ұлттық табыс
қорлану қоры мен тұтыну ... ие ... ... ... ... ... үшін ... материалдық сфера капиталынан, әлеуметтік
инфрақұрылымның өндірістік емес қорларынан болатын өндірістік ... ... ... резервтер мен сақтық қорларын ... ... ... ... ... ... оның ұдайы толықтырылуы үшін
пайдаланылатын түпкілікті табыстарын, әлеуметтік сфераның ... ... ... ... ... ... ... құрайды.
Қаржы көмегімен ұлттық табысты бөлу және қайта бөлу екі әдіспен жүзеге
асырылады:
Қаржынық - бюджеттік әдіс. Ол ... ... ... және
бюджеттен қаражаттарды қайтарусыз тәртіппен бергенде қолданылады;
Кредиттік - банктік әдіс. Ол ... бос ... ... ... ... негізде кредиттер беруді білдіреді. Қоғамдық өнімді
кұндық бөлудің ... ... ... қаржы құралдарының -
нормалардың, мөлшерлемелердің, тарифтердің, ... және ... ... ... ... ... ... нәтижелерді бағалауға жалпы тәсілдеме каржының
рөлін 3 бағытта атқаруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... көздерімен
қамтамасыз ету тұрғысынан;
2) каржыны коғамдық өндірістің құндық құрылымын реттеу үшін пайдалану
тұрғысынан;
3) қаржыны әлеуметтік - экономикалық дамудың ... ... ... ... ... қоғамдық өнім кұнының ... ... ... ... алғанда ұдайыөндірістік үдерісті және оның
түрлі фазаларын сан ... ... ... мен ... ... бейнелеп
көрсетуге қабілетті болады. Бұл қоғамда қалыптасатын экономикалық
үйлесімдерді өнбойы ... ... ... ... бұл ... ... - ... функциясын бейнелейді.
1.3 Қаржы жүйесі және оны ұйымдастырудың қағидаттары
«Қаржы ... ... ... ... одан әрі ... және нақтылана
түсуі болып табылады.
Өзінің тарихи дамуында қаржы жүйесі ұзақ эволюциядан ... ... ... ... ... ... жүйесі, жалпыға мәлім, әдетте, тек
бір ғана буынмен - мемлекеттік бюджетпен ... ... ... ... ... ... ... соның ішінде бұрынғы
КСРО-ның қаржы жүйесін екі негізгі буын - мемлекеттік бюджет пен ... ... Олар ақша ... қалыптастыруға мүмкіндік берді, бұл
буындардың көмегімен мемлекет өзінің саяси және экономикалық ... ... ... ... ... ... ... табылады, оған кіретін
элементтердің (қосалқы жүйелердің) тығыз байланысымен және оның ... ... ... өмір сүре ... ... бір ... ... қатынастардың бір бөлігін білдіреді және
сондықтан осы ... ... ... болып келеді, басқа жағынан,
өзінің функциялық қасиеттері бар өзара байланысты ... ... ... ... ... қатары ретінде буындарда жоғары разрядтың
элементтері болады: қаржылық қатынастар, қаржы қорлары, басқарушы аппарат.
Жүйелеудің ... ... ... ... интеграциялық сипат береді.
Сонымен бірге жалпы институттық тұрғыдан алғанда қаржы жүйесі ... ... ... ал ... ... - ол ... ... ететін бір-бірімен өзара байланысты қаржы ... ... ... ... ... ... қаржы жүйесі-тиісті ақша қорлары құрылып,
пайдаланылатын қатынастардың, сонымен ... бұл ... ... ... ... жүйесінің ұғымы кейде тар мағынада, тек
мемлекеттің қаржы мекемелерінің ... ... ... ... ... ... ... анықтамасында қаржының ... оның ... ... ... ... ... жүйесін сыныптаудың қағидалы үлгісі койылған. Осы критерийге сәйкес
қаржы ... ... үш ... ... ... ... жиынтығы;
2) ақша қорларының жиынтығы;
3) басқарудың қаржы аппараты.
Ақша қорларының қозғалысына байланысты мемлекет, шаруашылық ... ... ... және жеке ... ... пайда болатын
экономикалық, ақша қатынастарының жиынтығы каржылық қатынастарды құрайды.
Қаржылық катынастар өзінің экономикалық ... ... ... ... ... оның ... құнды бөлу ең алдымен субъектілер
бойынша жүзеге асырылады. Сондықтан қоғамдық өндірістегі ... ... ... ... алғашқы объективті белгісі ретінде
көрінеді.
Қаржылық қатынастар ... мына екі ... ... ... ... ... ... орталықтандырылған
ақша қорларын қалыптастырып, пайдаланумен байланысты болатын экономикалық
ақша қатынастары;
2) кәсіпорындардың ... ақша ... ... ... экономикалық ақша қатынастары.
Қаржыларда функциялық қосалқы жүйелер ретінде салық, бюджет, ... ... ... ... қаржылық бақылаудың заңнамалық
қамтамасыз етілуі және басқалар сияқты қосалқы жүйелерді айтуға болады (1.5
сызбаны қараңыз).
Қаржы ... ... ... ... басқа қаржы
субъектілерінің (қаржылық ... ... ... ... ... бұл қаржы жүйесін буындар бойынша: мемлекеттің
қаржысына, шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... ... ... мүмкіндік береді (1.6 ... ... ... ... ... ... бөлінеді,
оның үстіне қаржылық қатынастарды топтастырып, мақсатты ақша ... мен ... ... бір әсер ... ... қызметінің сипатына
қарай жүргізіледі. Бұл белгі кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... мүмкіндік береді: коммерциялық ... ... ... ... емес ұйымдардың қаржысы.
Қаржы жүйесінің әр буыны өз кезегінде буыншаларға (ондағы ... ... ішкі ... ... ... ... салалық
бағыныштылығына қарай коммерциялық негізде ... ... ... ... ... өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, сауда, көлік,
құрылыс және т.б. кәсіпорындарының қаржылары, ал меншік ... ... ... ... ... жекеше және басқа кәсіпорындардың
қаржылары болып мүшеленеді. Мемлекет қаржысының құрамында буындар ішіндегі
қаржылық қатынастарды ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Сақтық қатынастары
сферасында буындардың ... ... ... (жалпы сақтандыру,
өмірді сақтандыӨзінің ортақ қағидалы біртұтастығына қарамастан, қаржылық
қатынастарды ұйымдастырудың ... мен ... ... ... әр ... мағынада қаржы құрамы туралы айтуға болады. Қаржылық ... мен ... ... ... ... ... және елдің біртұтас
қаржы жүйесінің құрамын құрайды.
Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... ететін нақтылы қаржы органдары болып табылатын ... ... ... ... ... ... және ... қаржы жүйесінің
құрамы қаржылық қатынастардың біршама дербес мына буындарынан тұрады:
1) мемлекеттің бюджет жүйесі;
2) арнаулы бюджеттен тыс корлар;
3) мемлекеттік кредит;
4) жергілікті қаржы;
5) ... ... ... ... халықтың (үй шаруашылықтарының) қаржысы. Қаржылық қатынастардың
алғашқы үш бөлігі жалпымемлекеттік, яғни ... ... және ... ... мен ... ... ... пайдаланылады. Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... және ... экономика мен
әлеуметтік реттеу және ынталандыру үшін пайдаланылады.
Жергілікті ... ... ... жүйесінің маңызды кұрамы болып
табылады. Жергілікті қаржының әлеуметтік ... оның ... мен ... ... ... ... ... сипатымен, сондай-
ақ мемлекеттің әкімшілік-аумақтық құрылысымен және оның саяси ... ... ... ... ... екі ірілендірілген бөлікке
біріктіріледі:
мемлекеттік және муниципалдық қаржы;
шаруашьшық жүргізуші субъектілердің қаржысы
Қаржылық ... ... тән ... ... тиісті
орталықтандырылған және орталықтандырылмаған ақша қорларының жиынтығы қаржы
жүйесінің екінші бөлігін құрайды.
Қаржының материалдық мазмұны ... ... ... ресурстарын
қалыптастырып, пайдалануда табады. Қаржы ресурстары шаруашылық жүргізуші
субъектілер мен ... ... ... ... және түсімдер
есебінен қалыптасады, ұлғаймалы ұдайы өндіріске, ... ... ... ... және ... ... пайдаланылады. Олар қаржылық ... ... ... ... бұл ... ... ... категориялардың жалпы
жиынтығынан қаржыны бөліп алуға жағдай жасайды. Көмегімен қаржы ресурстары
жасалынып, пайдаланылатын нысандар мен ... ... ... ... ... бұл қоғамдық-экономикалық формацияға
тәуелділіктен тыс болып жатады.
Қаржы ресурстарын пайдалану (оларды пайдаланудың қор емес ... ... ... ... арнаулы мақсатты арналымның ақша қорлары
арқылы жүзеге ... ... ... ... ... іс-әрекет ететін
ақша қорларының бүкіл жүйесінің ... ... ... ... қор ... ... ... өндірістің қажеттері негізінде
объективті түрде алдын ала анықталады және қор емес ... ... ... артықшылықтары бар. Қор нысанының артықшылықтарына мыналар
жатады: кез келген қажеттілікті (қажетсінуді) қанағаттандыруды экономикалық
мүмкіндіктермен тығыз ұштастыру ... ... ... өндірісті
дамытудың негізгі бағыттарына шоғырландыруды қамтамасыз ету; ... және жеке ... ... ... ... ... бюджет, мемлекеттік және мемлекеттік емес әлеуметтік сақтандыру
және қамсыздандыру, амортизация, айналым қаражаттары, тұтыну, резерв және
басқа ... ақша ... ... ... Бір ... ... біреулері аз дәрежеде орталықтандырылған, бір қорлар үнемі
жұмсалады (тұтыну қоры), басқалары уақытша сақталады (резервтік ... ... ... ... ... нысандары мен акша қорлары басқарылатын
материалдық ... ... ... ... ... басқарудың
мемлекеттік және қоғамдық аппараттарының жүйесі - ... ... ... бұл қаржы жүйесінің үшінші бөлігі болып табылады. Қаржы қызметін
ұйымдастыру мен жоспарлау үдерісіндегі экономикалық және ... ... ... ... ... ... айналысатын қаржы
аппараты қаржы жүйесінің басқа бөліктерімен қабысып, етене ұштасып жатады.
Бұл қаржы жүйесінде базистік ... да, ... ... ... ... және оның басқарымдылығын білдіреді.
Қаржы жүйесін құрайтын жеке элементтердің орны мен рөлі бірдей емес.
Бастапқы (басты) элемент жүйенің ... ... ... алдыңгы
орынды алады, өйткені жүйе элементтері мен буындардың өзара байланысындағы
оның рөлі айқындаушы болып табылады. Бұл - ... ... ... ... ... ... қаржысы - қоғамдық өнімнің құнын және ұлттық ... ... бөлу және ... бөлу ... ... пен оның ... қарамағына қаржы ресуретарын қалыптастырумен және
мемлекеттің қаражаттарын ... ... ... ... ... ... ақша ... қаржысы қаржы ресурстарының орталықтандырылған қорын
жасаудың экономикалық нысаны мен мемлекеттің ... ... ... ... бюджетте, қоғамдық мұқтаждарды мақсатты
қаржыландырудың қосымша көзі ... ... тыс ... қорларда,
мемлекеттік кредитте көрінетін қаржылық қатынастарды кіріктіреді.
Мемлекеттік бюджет - ... ... ... пен ... ... ... қаржыландыруға арналған
елдің орталықтандырылған қорын жасаумен және пайдаланумен байланысты ұлттық
табысты бөлу және ... бөлу ... ... заңи және жеке тұлғалармен
пайда болатын ақша қатынастарымен көрінетін ... ... ... ... қорын құрудың экономикалық нысаны және
мемлекетгің негізгі қаржы жоспары. Мемлекеттік бюджет орталық (Қазақстанда
- ... және ... ... (облыстардың, қалалардың,
аудандардың бюджеттерін) кіріктіреді.
Мемлекеттік бюджеттен тыс ... - ... ... ... кешенді пайдаланылатын бірқатар қоғамдық қажеттіліктерді
қаржыландыру үшін тартылатын қаржы ... ... бөлу мен ... ... ... ... ... салықтар, қарыздар;
б) қосымша табыстар мен үнемделген қаржы ресурстары;
в) ерікті жарналар және қайырмалдықтар.
Бюджеттен тыс қорлар толық көлемде ... ... ... аса маңызды әлеуметтік шараларды дер кезінде ... олар ... ... жағдайында мемлекеттік билік
органдары иек артатын қаржы резерві рөлін орындайды.
Мемлекеттік кредит - мемлекеттік билік органдарының қарамағына уақытша
бос ақша ... ... ... мемлекеттің заңи және жеке
тұлғалармен, соның ішінде шетелдіктермен және оларды мемлекеттің ... ... ... ... болатын кредиттік
қатынастардың жиынтығы.
Кредиттік қатынастардың қаржылық қатынастардан айырмашылығы ... ... ... ... ... Бірақ кредиттің бұл түрі
мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... ету ... бағытталғандықтан, ол бойынша есеп айырысу бюджет
қаражаттары есебінен жүзеге асырыл атындықтан - бұл қосалқы буынды ... де, ... ... ... де ... деп ... болады.
Қаржы жүйесіне сақтандыруды да жиі жатқызады, алайда көптеген ғалымдар
оны дербес, бірақ қаржымен өзара іс-әрекет ететін категория деп ... - ... ... ... ... мүмкін
болған зиянды немесе болған ... ... ... ... табыстарындағы ысыраптарды өтеуге арналған ақша жарналары
есебінен мақсатты сақтық қорларын құру туралы оның ... ... ... ... қатынастардың жиынтығы.
Сақтандыру - айрықшалықты, өзінің буындары бар сфера: әлеуметтік
сақтандыру (барлық ... ... ... ... ... сактандыру, кәсіпкерлік тәуекелдерді сақтандыру және т.б.
Шаруашылық ... ... ... ... ... бұл ... материалдық өндірісінде нақты өнім - қоғамның қаржы
ресурстарының ... көзі ... ол ... ... ... ... ... Бөлім. Нарық жағдайындағы несие жүйесі
2.1 Несие туралы түсінік
Несиені зерттеу барысында таным ... ... ... рөлі ерекше.
Несие туралы ғылым әлі жас. Ол саяси ... ... ... болды.
Несиенің ұдайы өндіріс процесімен, құндылықтың қайта айналымының және
айналысының Маркстік ... ... ... ... ... ... несиелік қатынастардың туындауын, несиенің табиғаты
мен мәнінің айрықша экномикалық категория екендігін түсінудің қуат ... ... ... ... ... ... ... бір жағынан
теориялық талдау қорытындыларын белсендірек жүргізіп, екінші жағынан ... ... ... ... ... ... ... оқшау қарыстырмау керек екені түсінікті. Барлық
теориялық проблеммалырдың соңы тек тәжірибелік әдістермен ... ... ... мен ... арасында диалектикалық бірлік бар.
Экномикалық әдебиеттерде несиенің мәніне, ... мен ... ... орын алуда. Несиенің мәнін зерттеуде натуралистік және
капиталдық жасампаздық теориясы ... ... ... ... теориясы ХҮІІІ ғасырдың екіші жартысында пайда
болды. Бұл теорияның негізін А. Смит пен Д. ... ... Одан әрі ... ... Ж. Сэй, Ф. ... және ... Д. Мак – Куллах
дамытты. Бұл теорияның негізгі идеялары несие ... ... ... яғни ... ... ... қозғалысын көрсетті.
Сондықтан, бұл тек аталмыш қоғамда бар материалдық құндылықтарды бөлу әдісі
ғана. Бұл жағдайда несие ... ... емес ... ... ... ... ... капиталға тең. Бұл жерде натуралистер несиені
несие капиталының қозғалысын емес, ... ... ... ... ... ... ... қарастырады. Несиенің мәні мен рөлі жөнінде
мұндай қате түсінік ... ... ... өндірістік және ақшалай
түрдегі ауыспалы айналымын жете түсінбеуден шығып отыр. Несие капиталының
мәні өнеркәсіп капиталының ақша ... ... ... ... ... қарамастан натуралистік теорияның маңызын несиенің қазіргі
заманғы теориясының қалыптасуы мен ... ... еш ... ... өндіріс процесінде қалыптасатын несие ... ... деп ... есептеді. Олар несиенің рөлін өсірмей, несие пайызының
түсетін табыстың көлемімен өзгерістеріне тәуелді екенін ... ... ... жасампаздық теориясы натуралистік ... ... ... Оның тұжырымдамасы бойынша несиеге экономиканың дамуында
шешуші рөл беріліп, оны ... ... ... ... Несие
ақшамен және байланыспен теңестіріледі. Бұл теорияның негізін
салушы, ... ... Дж. ... ... ... ... барлық
пайдаланылмаған мүмкіндіктерін қозғалысқа келтіріп, байлық пен ... ... ... Ол ... делдалдар ретінде емес, капитал
жасаушылар деп ... ... ... а ... ... Г. ... Дж.
Кейнс, Ф. Хоутри, И. Шумперет(Австрия), А. Ган (Германия) болды. Олар ақша
мен ... ... алу ... сай ... деп ... ... ... әкеледі,
сондықтан ол “өндіргіш капитал” болып ... ал, ... ... Бұл ... де ... яғни капитал жасайды. Олар банктер
барлығын, депозиттерді, яғни капитал жасайды деп ... ...... банктер шексіз депозиттерді, соған сәйкес несие мен капитал жасайды
деп ... ... ... несие ауқымының шексіз кеңеюі қайта өндірудің,
экономикалық дамудың қозғаушы күші екенін ұйғарып, экономиканың тұрақты
дамуына әсер ... ... ... ... ... ... ... ие болды.Олар несиеің шегін, несие ауқымының шексіз кеңеюі
инфляция мен оның зардаптарына әкелетінін ұмытып ... – 1933 жж. ... ... ... ... жасампаздық
теорияның абыройын жоққа шығарды. Алайда, оның ... ... ... жоқ. Оны Дж. ... пен оның ... ... дағдарыстарстың және
екінші дүниежүзілік соғыстың зардаптарын жою үшін пайдаланды. ... ... ... принциптерін негіздеді: экономикаға несие
салымдарының инвестициясын кеңейту жолымен несие ... ... Дж. ... ... ... ... ақша жиынтығы
пайызға, пайыз – ... ... - ... ......... әсер ... Сондай – ақ ол ақшаның ... бір ... ... әсер етпейтінін, ал инвестицияның пайызға үнемі әсер
етпейтінін мойындады.
Батыс және ... 24 – тен ... ... елдердің қамтитын Еуропа
Одағы АҚШ – тан капитал қорланымының кіші көлемімен және несие нарығының
жеке ... ... ... ... ... Мұндай тенденциялар Жапонияның несие капиталы нарығына да
тән.
Егер Қазақстанның несие нарығына тоқталатын ... онда ... әр ... ... екенін, сондай – ақ ол енді енді қалыптасып
келе жатқанын атауға болады. Мысалы, Қазақстан ақша және капитал ... ... ... және жеке ... және банк ... дамымағанына байланысты едәуір жетілді.
Ипотека нарығы алғашқы даму сатысында, оның инфрақұрылымы мен ... ... ... әзірге даму сатысында деп айтуға
болмайды,ол ипотекалық несиелеудің Батыс ... ... ... нарығы кенжелеп қалған. Оның заңдық базалары мен инфрақұрылымы
әлдеқашан ... ... ... ... да, ол әлі ... енді – енді ... келе жатыр. Егер мемлекеттік бағалы қағаздар
қалыпты ... ал ... ... ... ... ... ... мүлде дамымаған.
Капиталдық жасампаздық теорияны ары ... ... ... ... ... атап ... М. ... экономиканы
реттеудің негізгі құралдары – несиенің ... ... ... ақша ... ... ... ... деп есептейді. Шын
мәнісінде пайыздық мөлшерлемелерді реттей отырып, экономикаға ... ... ... кеңейтуге немесе аясын тарылтуға болады. Сондай-
ақ, айналымдағы ақша жиынтығын реттеуге, ең соңында өндіріске және баға мен
инфляцияның деңгейіне де әсер ... ... ... ... ... экономикалық саясатында кеңінен
қолданылуда. Бүгінгі таңда оның маңызы ... ... ... отырып, ақша жиыны мен инфляцияның өсуін тежеуге қол жеткізуге
болып отыр.
Қазақстан да ... ... ... ... ... отыр. ҚР Ұлттық банкі мен үкіметі ақша несие ... ... ... отырып, 1994 – 1997 ж ж. өршіген ... және ... ... ... қол ... ... ... ұғымы және оның құрылымы
Нарықтық экономикада несие-банк жүйесі маңызды роль ... ... ... ... және халықтың ақшалай есеп айырысулар
мен ... ... ол ... бос ... қаражаттарды, халықтың
жинақтары мен табыстарын жұмылдырады және белсенді түрде жұмыс жасайтын
капиталға айналдырады, ... ... ... ... сақтандыру,
делдалдық, инвестициялық, сенім, кеңес беру және басқа да операцияларды
орындайды.
Өндіріске қатысты алғанда, екінші ... ... ... ... оған
тұрақты және елеулі ықпал етеді. Ол ... ... ... қорлардың
ауқымын кеңейтіп, өндіріс тиімділігінің өсуін қолдай отырып ... бір ... ... ... құйылуын қамтамасыз етеді.
Несие жүйесінің ролі мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен
ұйымдардың негізгі және ... ... ... ... ... ... төлем айналымы және т.б.
АҚШ несиелік қатынастардың даму дәрежесі бойынша, шаруашылықтың
өндірістік және өндірістік емес ... банк ... ... ... көп түрлілігі мен көп тараптылығы жағынан, қаржы капиталы
талаптарының қуаттылығы бойынша әлемнің ... да ... ... ... ... жүйесінің ауқымы туралы кейбір мәліметтер төмендегідей
көрсеткіштерді беруі мүмкін. Несиелік мекемелер ... ... ... ... ... ... ... айналымының басым бөлігі 80-
жылдардың басында 60-65 трлн доллар сомасында бағаланған.
Американдық шаруашылықта ... ... ... орта
есеппен 3/4 бөлігі несие жүйесі ... ... ... ... ... ... ... орташа жылдық саласы 1989 жылы 700 ... ... ... өз ... орындауы барысында несиелік қатынастар
туындайды. Уақытша бос ақшалай қаражаттарды жинақтап, оны қайтару және ... ... ... ... ... ... мекемелермен әр түрлі
субъектілер арасындағы ... ... ... ... ... ... қатынастар мазмұны тек қана ... ... оны ... және жеке ... уақытша пайдалануға берумен ғана
тұрмайды. Несиелеу процесінде ұлғаймалы ұдайы өндірістік айналымы ... ... ... ... ... ... айналымының аса ауқымды
ағыны төлем төлеушілер мен мекемелер және соңғылары мен ... ... ... ... ... ... қатынастар
мазмұнын толықтыра отырып несие жүйесі арқылы өтеді.
Несие жүйесінің елдегі ақша айналымын реттеудегі, заңды және ... әр ... ... ... ... ... ... да не-сиелік қатынастар мазмұнына жатқызуга болады.
Несиелік қатынастар екі жақты сипатқа ие және шаруашылық субъектілері
үшін де, сондай-ақ несие жүйесінің ... үшін де ... ... ... мекемелерде сақтау - несиелік ресурстарды құруды білдірсе, ал
оларды экономика және ... ... үшін ... ... ... ... ... қатынас: шаруашылық ұйымдары мен несие жүйесі, несие жүйесі
мен халық, мемлекет пен несие жүйесі, несиелік мекемелер, әр ... ... ... ... ... ... түсіндіргеніміздей, несиелік қатынас негізінен ақшалай
формада несие экономикалық категориясының қызмет етуі ... ... ... ... ... ... ... формасын
сипаттайды. Ол несиелік қатынастардың мәні және ... ... ... формасы мен мазмұны диалектикалық бірлікте
болады. Несиелік катынастар формасы олардың мазмұнына ... ... ... дамуын ынталандыруы тиіс. Өндірістік қатынастардың өзгерісі несиелік
қатынастар мазмұны мен ... ... ... ... екі ... болады: тауарлық және ақшалай. Тауар несиесі
коммерциялық ... ... ... ... ... жүргізуші
субъектілердің бір-біріне қарыз беруі барысында, аталған несие формасында
ақшалай формада қайтарылады. ... ... ... несие беруші тауар
несиесін алғанын куәландыратын вексельді, сондай-ақ ... ... ... ... ... құжаттарды береді. Бұл тұста несиелік қатынастар
субъектілеріне шаруашылық жүргізуші субъектісі және банк жатады. ... ... ... ... тауар формасындағы несие
ақшалай формаға қайта ауысады. Сөйтіп, тауар формасы негізінде несиенің
ақшалай, ең бас-тысы ... ... ... болып дамиды.
Несиелік қатынастар мен несие формаларының және несиелік мекемелердің
жиынтығы кең мағынадағы несие жүйе-сі ұғымын ... ... ... тар ... - бұл ... есеп ... ... елдегі ақша айна-лысын реттейтін және басқа да
қаржылай қызмет көрсететін несиелік мекемелер торабы болып табылады.
Басқаша айтқанда, несие ... ... және ... да ... - ... операцияларды жүзеге асыру және олардың құқықтық
формаларын ұйымдастыруы арқылы ... ... ... ... және ... емес институттар шеңберінде екі жүйені
бөліп ... ... ... ... ... екі негізгі буыны
қалыптасады: банктік және мамандандырылған несие-қаржы мекемелері.
Экономиканың әрбір ... даму ... ... ... ... ... ... беретін несиелік істі
ұйымдастыру типі, өзіндік несие жүйесінің құрылымы ... ... ... КСРО ... Мембанктің жетекшілігімен
ұйымдастырылған несие жүйесінің құрылымы ... ... ... ... ... ... және ... емес мекемелерден
құралатын несие жүйесі қажет.
Бірлескен несие жүйесінің күрделі, көп ... ... ... ... ... мекемелердің өз клиенттеріне көрсететін қызметтерінің жіктелуін
негізге алатын болсақ, онда қазіргі несие жүйесінің үш маңызды ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктер;
• мамандандырылған несиелік мекемелер: (сақтандыру, жинақтық,
ипотекалық, сенімгерлік (трастовый) және т.б.).
Функционалдық ... ... ... несие-қаржылық қызмет
көрсету көлемі мен санына сәйкес банктік жүйе несие жүйесінің ядросы, ... ... ... ... ... ... - ... банк
болып табылады.
Орталық банк - бірінші деңгейдегі мемлекеттік банк, ... ... ... ол ... ... ... ұлттық банк деп аталуына
тәуелсіз ... ... ... ... ... Орталық банк -
бұл "банктердің банкі". Ол заңды және жеке ... ... оның ... - ... банктер және ... ... ... ... жатады.
Банктік мекемелерге қатысты Орталық банк тікелей әрекет ету және
реттеу, бақылау мен ... ... ... ... ... қалған
буынына Орталық банк несиелік және ақшалай операциялар, рыноктың әр турлі
секторлары, ... ... ... ... ... ... ... банктер қарыз капиталы нарығының әр түрлі секторларында
қызмет ... көп ... ... болып табылады. Олар кәсіпкерлік
тәжірибесінде белгілі бір көптеген ... ... ... ... кез келген елдің несие жүйесінде әдеттегідей ... буын ... ... ... ... мен миллиондаған жеке тұлғалардың салымдарын
шоғырландыра отырып, қаржы жүйесінің орталығы болып қала ... ... ... және инвестициялық операциялар арқылы
өздерінің әр ... ... ... ... қол ... мүмкіндік
береді.
Мамандандырылған несие мекемелері (оларды ... деп ... ... ... ... ... ... буын болып табылады.
Бұл мекемелерсіз экономиканың әр түрлі салаларында және ... ... ... ... ... ... еді.
Парабанктік мекемелер көбінесе белгілі бір ... ... ... негізгі қызмет түрлерін көрсетуге бағытталады. Олардың қызметтері
нарықтың кішігірім сегменттеріне ғана қызмет ... ... ... екі ... ... ... бір жағынан, олар
несиелік және есеп ... ... ... ... ... да Орталық банктің соған сәйкес талаптарын басшылыққа ... ... ... ... да бір ... сақтандыру, инвестициялық немесе
басқа да операцияларға мамандана отырып, тиісті ведомстволардың ... ... ... ... құру ... жуйесінің ұйымдастырылуы мен жұмыс істеуі негізінде белгіленген
принциптер жатыр. Экономиканың нарықтық қатыныстарга өтуі ... ... ... ... елдегі банк ісін ұйымдастыруға мемлекеттк
монополия, банктік емес ... ... ... банк ... ... банк жүйесін құру, елдегі ақша-несие саясатының біртұтастығы,
несиелік мекемелер желісін барынша ... ... ... ... ... мемлекеттік валюталық монополия, Орталық банктің автономиясы.
Банк ісіне ... ... ... ... ... ... жойылуын бақылауға, банктік операцияларды ... ... ... заңды бекітуінің айрықша құқығы ретінде түсіндіріледі. Ұлттық
банк Қазақстан Республикасы аумағында Банктерді құруға рұқсат береді ... мен ... ... тіркеу кітабын жургізеді. Ұлттық банк
рұқсатты беру кезінде орындалатын ... ... ... экономиканың ерекшеліктері банктік емес мекемелер мен олардың
компаниялары, ... ... ... ... ақша ... ... үйлескен әр түрлі деңгейдегі банктік жуйенің қажеттілігін талап
етеді. Бұл институттардың барлығы негізінен жинақтарын ... ... ... ... ... қолдануға маманданады.
Өзара жинақтау банктері «өзара» кәсіпорындар типі бойынша ұйымдасты-
рылған, ... ... ... басқарады. Олар халықтың салымдарын жұмылды-
рады және оларды жылжымайтын мүлік пен бағалы қағаздар кепіліне инвестиция-
лайды, сонымен ... ... және ... ... ұсынады.
Қарыз-жинақтау бірлестіктері халық ... ... ... және оларды жылжымайтын мүлікті сатып алу ... үйді ... алу үшін ... 2/3 ... ... ссудалар-кәсіподақтар, ірі кәсіпорындар, шіркеулер тарапынан
ұйымдастырылатын кооперативтік типтегі жинақ мекемелер. Ресурстар сатулар
және үлестік акциялар есебінен ... ол ... кез ... ... тарапынан сатып алынады. Олар негізінен өз мүшелеріне ұсақ
ссудаларды беру үшін қолданылады.
Сақтандыру ... ... ... ... орындайтын
операциялармен айналысады. Олардың пассивтері сақтандыру ... ... ... ... ... ... олар ұзақ ... қағаздардағы сақтандыру төлемдерін толеумен қатар тұргын үйлердің
кепілдерін де төлейді.
Жкеменшік және ... ... ... ... салымдарын тарта
отырып, ірі капиталды иеленеді және оны акциялар мен ... ... ... ... ... береді.
Ақша нарығының өзара қорлары депозиттік сертификаттардың, қазынашылық
вексельдердің пайдаларын сату ... ... ... ... оны ... айналымда жүрген қысқа мерзімдік бағалы қағаздардан
тұратын активтер портфелін қалыптастыруға бағыттайды. ... ... ... акционерлерге төленеді.
АҚШ-тың несиелік жүйесіндегі банктік емес қаржылық-несиелік
мекемелердің рөлі мен орны ... ... ... ... ... ... ... (бұдан әрі Ұлттық банк)
Қазақстан Республикасының Орталық банкі және Қазақстан Республикасы банк
жүйесінің ... ... ... табылады.
Банк ісінің әлемдік тәжірибесі мынаны көрсетеді, яғни барлық ... ... ... ... ... ... олар ... бүкіл
несие жүйесін басқаруда басты рөл атқарады.
Олардың басшылық рөлі мемлекетберген кең ... ... ... ... банк қызметтерін, ақша-несие эмиссиясын
жүзеге асыруына байланысты орталық банктер ... яғни ... ... ... ... ... және ... шынайы
экономикалық ықпал ету құқықтарын иеленеді.
Коммерциялық банктер несиелік саясатты жургізуде және өз ... ... ... ... толық дербестік алған.
Нарықтық экономикада банктік емес институттарды құрмайынша кез келген
елдің несие ... ... ... саналады. Халықтың салымдарын ... және ... ... ... ... ... ... осы институттарды құруды талап ... ... ... несие жүйесін толықтырады, оны ... ... ... өте ... әрі ... етеді.
Экономиканы басқара отырып ... ... ... ... оның маңызды құралы болып Ұлттық банк болып табылады. Бұл
принцип айналымдағы ақша массасын ... ... ... ... ішкі ... ... ... ету, ақша-несие саясаты, жалпы экономикалық
саясат және оның әлемдік ... ... ... ... ... үшін қажет болады.
Несие жүйесін құрудың басты принципі-несие мекемелерінің ... ... және ... ... ақша ... шоғырландыру, яғни
шаруа-шылық буындардың бос ақша ... ... ... ... ... ... жүргізу.
Қазіргі таңда Қазақстан аумағында 385 бөлімшесі мен филиалдары бар 35
банк орналасқан.
Барлық ақша айналымының несие жүйесінде шоғырлануы ... ... ... жинауға және оларды елдің халық шаруашылығына ұтымды ... ... ... ... принципіне үлкен мән беріледі. Қазақстан
Республикасының «Валюталық реттеу жөніндегі» заңында былай ... ... ... және министрлер кабинеті өз құзыреті
шеңберінде осы заңның ережелеріне қарама-қайшы келмейтін валюталық ... ... ... ... ... ... банкі Қазақстан Республикасындағы валюталық реттеудің негізгі
органы болып табылады».
«Валюталық реттеу» түсінігіне ... ... ... ... ... ... сақталуын және оны бұзған ... ... ... ... ... ... банк валюталық реттеу
қызметтерін жүзеге асырады.
Бұл принцип-елдің тәуелсіздігін сақтау ... ... ... ... ... және ақша ... ... елдердің
валюталарының ық-палынан сенімді қорғаушы.
Орталық банктің автаномиясы егеменді елдердің заңнамасымен, Қазақстанда
«ҚР-ның Ұлттық банкі жөніндегі» заңымен бекітілген.
Банктер оперативті банктік ... ... ... ... ... ... және атқарушы органдарына тәуелсіз болады.
Ұлттық банк Қазақстан Республикасы Парламентіне және президентіне ғана
есеп береді.
Істің мән-жайы ... яғни ... ... ұзақ ... ... ... ... банктің мүдделері үкіметтің қысқа
мерзімді ... ... ... ... ... ... бюджеттің
тапшылығы кезінде Ұлттық банктің несиелік ресурстарын тапшылықты жою үшін
қолдануға тырысады (ол ... ... ... жүйелі түрде жүргізілген), ол
ақша айналымының тұрақтылығын бұзады, инфляцияның өрістеуіне ықпал етеді.
Орталық банк ... ... ... ... ... ... Өз ... ақша-несие саясаты бүкіл экономиканың мемлекеттік
реттелуі-нің негізін құрайды. Сондықтан да, ... ... ... қол ... ... тиімді нарықтық экономика жөнінде
сөз болуы мүмкін емес.
Ұлыбритания мен Францияда орталық банктердің ... ... ... та ... ... ... ... есептеледі.
Оларда да орталық банктер атқарушы ... ... ... ... ... ... ... Германияда, АҚШ-та заңды түрде бекітіл-
ген. Германияның банк жүйесі ... ... ... ... яғни ... өз ... үкіметпен үйлестіруі тиіс, бірақ та егер үкімет талапта-ры
тұрақ-ты ақша айналымын ... ... ... ... ... банк ол талаптарды орындауға міндетті емес. Ол канцлерге де, феде-
рация министріне де бағынбайды, тек ... ... ... бағынады.
Біздің еліміздегі және шет елдегі несие жуйесінің автаномдығының
тәуелсізді-гінің негізгі ... ... ... ... ... қаржылар және банк жүйесін заңды түрде шектеудің, яғни Ұлттық
банк қаржысын үкіметтің пайдалану мүмкіндігін шектеудің маңыздылығы зор.
Президенттің заң күші бар ... ... ... банк
жөніндегі» Жарлығында былай жазылған: «Жүргізілетін мемлекеттік ақша-несие
саясатының тиімділігін және Қазақстан Республикасы қаржы жүйесінің ... ... ету ... осы ... ... Ұлттық банк:
а) Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігіне қарыз алушының кеңілдеме-
лік міндеттемелеріне сәйкес ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігіне Қазақстанның халықаралық
ұйымдарға мүшелігіне байланысты жазылу және ... ... ... ... ... негізінде қосымша несиелер береді».
Ұлттық банктің басқа клиенттері сияқты Үкімет те сәйкес ... ... ... ... қайтарымдылық, мерзімділік және төлемділік
шарттарында ссуда алады.
Әрбір несие бойынша Үкімет нарықтық ... ... бар ... шығарады. Оларды сатып алу мерзімі 6 айдан ... ... ... ... ... ... жыл соңына дейін созылуы мумкін.
АҚШ-та, Жапонияда, Англияда, Канадада және тағы ... ... ... ... іс жүзінде кездеспейді, ал Германияда, Голландияда,
Францияда заңмен ... ... заң ... ... ... ... ... валютамен 100 пайыз көлемінде камтамасыз етілуін
талап етеді.
2.4 Әлемдегі несие жүйесінің қазіргі даму ... ... ... ... ... ... ... өзгеріске ұшырады.
Банк жүйесінің барлық компоненттері жалпы әлемдік экономикадағы құрылымдық
қайта құруда жүріп жатқан ... ... ... ... революцияның дамуы себепші болған өндірістің шоғырлануы
капиталдың шоғырлануымен орталықтандыруын ... ... ... ... банктер
өз операцияларын несиелік ресурстарды ірілендіру жағына қарай түрлендіре
бастады, яғни қазіргі банк ... ... ... ... бейімделу қатар жүреді; банк жүйесінің ... ... көз ... ... бір ... ... қатар, банк
қызметінің шоғырлануы мен әмбебаптануы орын алады; банктік емес несиелік
мекемелердің ... ... ... жеке ... ... мен ... емес мекемелер арасындағы өзгешеліктердің немесе
бөгеулердің жедел жойылуы - соңғы жылдары ... ... ... ... тенденциясының маңыздысының бірі.
Ірі әмбебап банк өз клиенттері үшін депозиттік шоттарды жүргізу, қолма-
қолсыз есеп айырысу, жинақтарды қабылдау, әр түрлі ... ... ... сатып алу, мүлікті сенімхат ... ... және ... ... банктік және «банк ... ... ... бойынша
операциялардың көптеген түрлерін (кейбір бағалаулар ... 200 ... ... ... ... ... осындай көп мақсатты сипаты
қазіргі қаржылық капитал талаптарында мейлінше толық сай келеді.
Несиелік мекемелердің әмбебаптануы екі ... ... ... - дәстүрлі емес банктік операциялардың ... ... ... ... бизнесіне, факторингке, ақпараттық-кеңес
беру бизнеске және т.б. кіруге тырысады. Олар ... ... ... ... ... ... өте ... қатысқан сферасында -қозғалмайтын
мүліктік мәмілелерге, бухгалтерлік және компьютерлік қызмет көрсетуге,
лизингтік істерге қатыса ... ... ... басқа да топтарымен
тікелей кон-фронтацияға баруда.
Екіншісі - банктік нарықтарда банктік емес мекемелердің ... ... ... ... зейнетақы қорлары және т.б.)
енуі арқылы. ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуде, сонымен қатар, таза банктік сфера -
депозиттік-қарыз операцияларымен барынша бәсекеге тусуде.
Соңғы жылдары ... мен ... ... ... ... халықтық және фирмалар мен компаниялардың жинақтары үшін күрес
ерекше ... ... ие ... ... ... халық жинақтарын тартудағы депозиттер
бойынша мөлшерлемелерді өсіру ... ... ... ... ... ... ... және жинақ салымдары иелеріне төлеуге рұқсат етілген
пайыздық мөлшерлемелердің максималдық шегі ... еді, ал ... ... ... ... ... ... Әрине, соңғылары
бәсекелестік ... ... ие ... Қазір жағдай өзгерді. Банктер
пайызды конюктура ... ... ... ақша ... ... рұқсатына қол жеткізді. Сонымен қатар 1980 жылы ... ... ... ... ... мен ақша ... бақылау
туралы заң салымдар бойынша ... ... ... да ... ... жойды.
Ірі банктік мекемелерге ортақ ... ... ... ... қалуымен үйлесім табады. Әмбебаптанудың өзі мекемелердің
жеке түрлеріне қатысты алғанда өзіндік ... ... ... ... ... ... мекемелердің мамандануының жойылуы туралы сөз
қозғалып отыр. Сонымен бірге бұл тенденция қызмет көрсету сапасының артуына
ықпал ... ... ... ... ... яғни ... немесе ірі
банктер назарын аудармаған қызмет түрлерін табуға ұмтылатын шағын және ... әсер ... ... жайылу тенденциясын банктік бизнестегі
бәсекелестіктің күшеюі қолдап отыр ... ... банк ... ... ... асырады.
Бұл принцип - ел тәуелсіздігін сақтау шарттарының бірі, валюталы
резервтерді жинақтау құралы және ақша ... ... ... ... ... қорғау жолы.
Орталық банктің автономиясы егемен елдер заңдарымен бекітілген.
Банктер жедел банктік қызметпен ... ... ... ... пен атқарушы билік органдарынан тәуелсіз.
Ұлттық банк тек Қазақстан Республикасы ... ғана есеп ... ... бұл ... ұзақ ... міндеттерінің қорғаушысы
ретінде Ұлттық банк мүдделері үкіметтің қысқа мерзімді мүдделеріне ... ... ... ... ... ... тапшылығы жағдайында
Ұлттық банктің несиелік ресурстарын осы ... ... ... (бұл ... ... ... ... түрде жүргізілетін), ал бұл ақша
айналымының тұрақтылығын бұзады, инфляцияның өршуіне себепкер болады.
Орталық банк елдегі ... ... ... ... жауап
береді. Өз кезегінде ақша-несие саясаты экономиканы мемлекеттік реттеудің
негізін ... ... ... саясатын автономды түрде
жүргізбейінше, республикадағы нарықтық экономиканың тиімділігі туралы ... да ... мен ... ... ... капиталы мемлекет
иелігінде, алайда акционерлер ... ... ... бола ... да ... ... атқарушы органдардан тәуелсіз, тек парламентке
ғана есеп береді.
Орталық банктердің ... ... ... ... заң ... ... ... банк жүйесі туралы заңында, Орталық банк өз
саясатын ... ... ... тиіс, алайда оның тұрақты ақша
айналысын сақтау мақсаттарына ... ... ... орындауға міндетті
емес деп жазылған. Ол канцлерге де, федерация министріне де бағынбайды, тек
Бундесбанк туралы ... ғана ... ... ... маңызды құбылыс ретіндегі несиелік мекемелердің
"көтерме" операциялардан "бөлшек" операцияларға өтуін атап көрсетуге
болады, бұл ... ... ... кеңеюіне әкеледі. Екінші
дүниежүзілік соғысқа дейін банктер сақтық танытып, тек таңдаулы, ... ... ғана ... ... ал ... ірі банктер өз
стратегиясын өзгертті. Олар кәсіпкерліктің барлық сферасына ... ... ... шағын бизнесті де қамти отырып, жаппай клиентураға, соның
ішінде тұрғындардың тұрмысы төмен топтарына да бағдарлануда. Бұл ... ... ... оның ... ... кейінгі кезең ... ... ... ... ... шоғырлануының жоғары деңгейімен сипатталады,
бұл, өз кезегіне банктік капиталдың шоғырлануы мен орталықтануына, аталған
процестің жаңа ... ... ... ел ішіндегі және әлемдік қаржы
нарықтарында да күшті позицияларға ие – банк - алпауыттар ... ... ... ... Мұндай банк-алпауыттар ең алдымен ... ... АҚШ пен араб ... ... ... ... ... 100 млрд АҚШ долларынан көп соманы құрайды.
Біз тек дамыған нарықты экономикалы елдердегі ... ... ... ... ... жағдайларға ғана тоқталып өттік. Өз экономикасын
нарықтық жолға қайта ... ... үшін ... банк жүйесі дамуының
мұндай тенденциялары ерекше ... ... ... ... өту ... ... ... жүйесін құруды талап етеді.
Республика үшін ... ... ... ... орынды емес, өйткені
оның экономикасы нарыққа өтудің ең бастауында тұр, ал Батыс болса, мұнда
бұрыннан ... ... ... бұл ... өтпелі кезең жағдайында
қолданыс табуы мүмкін барлық позитивті жайларды қабылдауы ... ... ... ... ... ақша ... ... сөзді
білдіреді. Ал, мемлекет өзінің қызметін ... ... ... қаржы деп атаймыз. Мемлекеттік ... ... ... ... орны мен рөліне байланысты өзгереді. Мемлекеттік қаржының
келесідей функцияларын атап өтуге болады: экономикалық, ... ... ... ... ... бөлуге әрбір мемлекеттің
ерекшелігіне байланысты.
Мемлекеттік қаржыны қаншалықты дұрыс жұмылдыру және оны тиімді ... ... ... негізгі міндетіне әкелді. Қаржы саясаты
мемлекеттің экономикалық саясатының негізгі бөлігі ... ... ... - бұл ... ... ... бойынша
міндеттерді шешуге арналған мемлекеттің қаржыны пайдалану қызметі. ... ... ... ... мемлекет әр түрлі процестерге әсер ... ... ... өмір ... ... сипаты мен айрықша
қоғамдық арналымы бар өндірістік қатынастарды ... ... ... мен ... ... және пайдалану процесіндегі экономикалық
қатынастарды қамтып көрсететін тарихи қалыптасқан аса маңызды экономикалық
категориялардың бірі болып ... Ол ... ... ... айырбасына көшу жағдайында пайда болып, дамыды және ... оның ... ... ... ... ... ... мәні, іс-әрекет механизмі және рөлі оның функцияларынан айқын
көрінеді. Қаржының мәнін толық ашу оның ... мен ... ғана ... ... қаржының қоғамдык арналымын, яғни оның функцияларын анықтауды
да талап етеді. Қаржы ... ... ... ... материалдық
өндіріс сферасында жасалған қоғамдық жиынтық өнім құнынының бір бөлігін
алады.
Несие ақша ... ... ... ... ... ... ... сөз, қарыз несие деген сенемін деген мағына беретін болып: латынша
деген сөзден ... Ол ... ... ретінде әр түрлі экономикалық
қоғамдарда қызмет ... Ол ... ... пайда болған кезінен байлап
қарайтын формада: бай және ... ... ... ... ... қатынастары сияқты үнемі даму үстінде болады.
Несиенің мақсатты сипаты несие берушіден ... ... ... ... қажеттілігін білдірді. Несие келісім шартындағы ... ... ... ... мақсаты, сондай ақ банктің бақылау
процесінде бұл талапты қарыз алушының ... ... ... формасы шарты жағынан алып қарағанда оның ақшалай
формасынан бұрын пайда болған. Несиенің тауарлық ... осы ... ... төмендегінің мерзімін ұзартумен тауарларды сатуда машина мен
құрал жабдық, тұрмыстық ... ... ... ... ... үй ... ... және оны сатып алуға ... ... ... беру үшін ... ... ... ақша бөлінісі құрылады. Жылы халыққа берілген тұтыну несиесінің
мөлшері млрд ... ... ... ... ... жағдайында, керісінше, қолма қол ... ... ... несиені пайдаланудың мерзімі қысқарады және пайыздық мөлшерлеме
жоғарлайды. Жылғы ... ... ... ... ... ... ... қайта құрылды. Акционерлік коммерциялық банк Жинақ
банкі құрылды. Нәтижесінде жинақ банктері басқа ... ... ... ... мекемелерге айналды.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Ақша, несие, банктер. / Ғ.С.Сейтқасымов / Алматы: Экономика, 2001 ... О. ... / ... ... нарығы. / Алматы «Экономика» 2007 ж
3. Мақыш.С.Б. / ... ... және ... / ... ... ... Республикасының Бюджет кодексі. – Алматы: Юрист, 2004.
5. Абленов Д.О. ... ... және ... ... ... ... ... 2007
6. www.google.kz

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктер нарықтық қатынастар жағдайындағы өзіндік ерекшелігі бар кәсіпкерліктің дербес түрі31 бет
Бизнес - жоспарды жасау дәне оның нарық жағдайындағы қажеттілігі18 бет
Бәсекеге жарамды нарық жағдайындағы қызмет көрсету6 бет
Еңбекақы төлеу системасын ұйымдастыру және оның нарықтық экономика жағдайындағы ерекшеліктер51 бет
Кәсіпкерліктің нарық жағдайындағы дамуының теориялық аспектілері15 бет
Нарық жағдайындағы аймақтық әлеуметтік-экономикалық жүйені басқару ерекшеліктері32 бет
Нарық жағдайындағы банк жүйесі14 бет
Нарық жағдайындағы еңбек мотивациясы42 бет
Нарық жағдайындағы еңбекақы төлеудің теориялық негіздері68 бет
Нарық жағдайындағы ипотекалық несиелендіру67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь