Көмекші сөздердің зерттелуі

1. Көмекші сөздердің тіл біліміндегі ерекшеліктері
2. Көмекші сөздердің тіл білімінде зерттелуі.
3. Көмекші сөздердің жіктелуі.
Көмекші сөздердің тіл біліміндегі ерекшеліктері
Сөз таптары жөніндегі мәселені бағдарлау әр тілдің құрылымының, әрі сөздің құрылымының теориялық та, практикалық та мәселелерін терең зерттеу, жете білу үшін керек. Сөздің морфологиялық құрылымы жайындағы ілім тек сөздің құрамын талдаумен ғана тынбайды, оның бүкіл грамматикалық жүйесін, әр тобына тән сөз тудыратын, сөз түрлендіретін жүйелерін де зерттейді[1,126].
Тіліміздегі сөздер лексика-грамматикалық сипаттарына қарай үнемі біркелкі болып келе бермейді. Олар өз ішінде белгілі заңдылықтарға негізделген бірнеше жіктерге бөлініп, соған орай ыңғайласып, топтасып жатады. Сөздерді топтастыруда үш өлшем негізге алынғанымен де, олар барлық сөздердің бойынан бірдей дәрежеде байқалынбайды. Мәселен, үш белгі атауыш сөздерде анық көрінсе, еліктеуіш сөздер мен есімдікте, одағай мен шылауда ортақ морфологиялық белгісі жоқ, сондықтан оларды тек мағынасы мен синтаксистік қызметіне қарай топтауға болады.
Қазақ тіліндегі сөздер семаниткалық және морфологиялық белгілеріне қарай атаушы сөздер, көмекші сөздер және одағай сөздер деп аталатын үш топқа бөлінеді.
Атауыш сөз деп өмірде кездесетін ұғымдар мен түсініктерді не тікелей, не жанай білдіріп, олардың атаулары ретінде қабылданатын және жұмсалатын, өздеріне тән толық лексикалық мағыналары бар, соған лайық, өзді-өздерінің дыбыстық құрамдары мен екпіндері бар дербес сөздерді айтамыз. Атаушы сөздер, өздеріне тән дербес мағыналары болғандықтан, адамның қатынас құралына негізгі арқау я таяныш есебінде қызмет етеді де, өзге сөздермен тіркесіп те, тіркеспей жеке дара тұрыпта керегінше қолдана береді. Олар тілдің грамматикалық заңына лайық түрленіп те, түрленбей де жұмсалып, сөйлемге өз алдына мүше бола алады және олардан тілдегі қалыптасқан тәсілдер бойынша басқа да туынды атаушы сөздер жасала береді[2,39].
        
        Мазмұны
КӨМЕКШІ СӨЗДЕРДІҢ ЗЕРТТЕЛУІ
1. Көмекші сөздердің тіл біліміндегі ерекшеліктері
2. Көмекші сөздердің тіл ... ... ... ... ... ... тіл біліміндегі ерекшеліктері
Сөз таптары жөніндегі мәселені бағдарлау әр ... ... ... ... теориялық та, практикалық та мәселелерін терең зерттеу,
жете білу үшін керек. ... ... ... ... ілім тек
сөздің құрамын талдаумен ғана тынбайды, оның ... ... ... ... тән сөз ... сөз түрлендіретін жүйелерін ... ... ... ... ... ... ... келе бермейді. Олар өз ішінде ... ... ... жіктерге бөлініп, соған орай ... ... ... ... үш өлшем негізге алынғанымен де, олар барлық
сөздердің бойынан ... ... ... Мәселен, үш белгі атауыш
сөздерде анық көрінсе, еліктеуіш сөздер мен есімдікте, одағай мен шылауда
ортақ ... ... жоқ, ... ... тек ... ... қызметіне қарай топтауға болады.
Қазақ тіліндегі сөздер семаниткалық және морфологиялық белгілеріне
қарай ... ... ... ... және одағай сөздер деп аталатын үш
топқа бөлінеді.
Атауыш сөз деп өмірде кездесетін ... мен ... не ... ... ... ... атаулары ретінде қабылданатын және жұмсалатын,
өздеріне тән толық лексикалық мағыналары бар, соған лайық, өзді-өздерінің
дыбыстық ... мен ... бар ... сөздерді айтамыз. Атаушы
сөздер, өздеріне тән дербес мағыналары болғандықтан, адамның ... ... ... я ... ... ... етеді де, өзге сөздермен
тіркесіп те, тіркеспей жеке дара ... ... ... ... Олар
тілдің грамматикалық заңына лайық ... те, ... де ... өз ... мүше бола ... және ... тілдегі қалыптасқан
тәсілдер бойынша басқа да туынды атаушы сөздер жасала береді[2,39].
көмекші сөз деп ... ... ... я ... я мүлдем
жоғалған жәрдемші сөздерді айтамыз. Көмекші сөздердің ... ... ... ... ... да, ... өз ... екпіні
болмайды. Дербес мағыналары болмайтындықтан, көмекші сөздер тек атаушы
сөздермен тіркесіп жұмсалады және соған орай ... өз ... мүше ... ... ... ... ... енеді немесе сөйлемдердің я сөз
тіркестерінің дербес мүшелерінің араларын байланыстыратын ... ... ... ... ... ... жаңа сөздер жасалмайды[2,40].
Одағай сөздер деп адамның әр қилы сезім күйімен байланысты айтылатын
сөздерді айтамыз. ... шығу ... ... ... өзге
сөздермен, мысалы, атаушы сөздермен де, көмекші сөздермен де ... ... ... және сол ... ... ... болмайды.
Бірақ олар бүтіндей сөйлемнің орнына балама есебінде жүре береді.
Бұл аталған үш топ (атауыш, көмекші және одағай) сөздер ... ... ... ... былай қойғанда, атауыш сөздердің
кейбіреулерінің көмекші сөздер мен одағай ... ... ... ... ... да ... ... Мысалы: біресе, қарай, өйткені, шейін
деген көмекші сөздерді алсақ, бұлар ол бастағы бір ... ... олай ... деген атауыш сөздерден шығып ... Ал, ... ... ... ... ... мә саған, ойт деген ай, барақа
аллаһу (арабша), ой пірім ай ... ... ... ... өз ара байланысты бола тұра, бұл үш топ сөздің әрқайсысы, ... ... тән ... бар ... ... ... үш топ ... тілде алтын орындары бірдей емес. Мысалы, олардың
ішінде сан ... да, ... ... ... ... ... ... ұйтқы
болу жағынан да атауыш сөздердің алатын орны мен маңызы төтенше зор. ... ... ... ... де, ... ... жалпы сипаттары
бола тұра, іштей, алды-алдына тән ... мен ... ... әр қилы ... топтарға бөлінеді. Мысалы, оларды
алдымен есімдер мен етістіктер деп аталатын екі үлкен салаға ... ... ... ... бұнымен тыну да жеткілікті емес, өйткені есімдер деп
аталатын сөздерді алсақ, ... ... де ... ... іштей біркелкі емес. Егер, зат есімді, сын ... ... ... ... тән ... жалпылық болса, үстеу сөздер
мен еліктеу сөздердің өздеріне тән әрі ... әрі ... ... ... ... ... мен өз ара ... ескере келіп, атауыш
сөздерді екі жікке бөліп, олардың біреуін атауыш есімдер деп, ... ... деп ... ... әрине, етістіктердің өз алдына ерекше
топ құрайтыны ешқашанда және ешқандай да шәк (күдік) келтірмеске тиіс.
Сөйтіп, атауыш ... ... ... ... ... ... деп бөлудің өзінше негізі бар екенін көреміз. Ал, әдетте осындай
тілдік құбылыстарды бір-бірінен ажыратуға, оларды айқындауға және ... ... ... тіл білімінде принцп деп аталады. ... ... ... сол ... ... ... ескеріліп
отырған жоқ, олардың әр тобының категориялық семантикалары негізге алынып
отыр. Олай ... ...... есімдерге қатысты сөздер әр алуан
заттардың немесе ойша зат деп ... я зат ... ... аттары ретінде қызмет етеді, демек, олар ... ... ... ... мен ... ... заттық ұғымдар мен түсініктердің
аттарын білдіреді. ... ... ... ... ... қимыл-
әрекеттердің әрқилы белгілері мен ... ... ... әр ... амалдар мен күй-жайдың немесе ойша әрекет есебінде
қабылданатын олардың көріністерінің атаулары ретінде ... ... ... – осы үш ... ... әрі ең көбі де, әрі ең ... және ... бүкіл сөз байлығының барлық шұрайлыда, негізі де
олып ... ... ... ... мен ... бір-біріне
жақын белгілеріне қарай, іштей бірнеше лексика-грамматикалық топтарға
бөлуге болады. Мысалы, оларды ең ... ... ... деп ... ... ... Бірақ есімдер де іштей бірдей емес. Мысалы, зат ... ... сан ... ... ... ... ... сөздер мен еліктеу
сөздер өзара бір-біріне жақын. ... ... ... түрде есімдердің алғашқы
тобын атаушы есім деп, соңғы тобын үстеуші есім ... екі ... ... Ал етістіктер өз алдына бір топ. Атаушы сөздерді осылайша үш топқа
бөлу, әрине, белгілі бір принципке сүйенуден ... Бұл ... ... ... ... ... ... отырған жоқ, олардың
әр тобының ... ... ... ... ... Мысалы, атаушы
есімдер заттық ұғымдардың немесе ойша зат ... ... ... ... ... тән ... ... белгілер
жайындағы түсініктердің аттарын білдіреді.
Ал үстеуші есімдер әр қилы іс-әрекеттің белгілерін белгінің белгілерін
білдіреді. Етістіктер ... ... ... әр ... ... қилы-қилы көріністерінің аттарын білдіреді.
1) Сөйтіп, атаушы сөздердің аталған үш ... ... ... шектері бар. Бірақ олардың шекаралары жабық емес,
өйткені ... даму ... ... етістіктерге, керісінше
етістіктердің есімдерге ауысып, кейбір сөздер зат ... сын ... сын ... зат ... ... ... ... көшіп
отырады.
2) Көмекші сөздер, яғни шылау сөздер өзіндік ерекшеліктеріне ... ... ... деп ... ... бөлінеді.
3) Одағай сөздер жалпы сан ... аз ... ... ... мен морфологиялық құрылымдарының ерекшеліктеріне
қарай, іштей әлденеше топқа бөлінеді.
Тілідің сөздік құрамындағы бар сөздерді атаушы ... ... ... ... сөздер деп бөлуге бірден-бір таяныш болатын ... ... ... ... ... ... грамматикалық жағынан
топтастырғанда мынадай екі түрлі жағдай қадағалануы керек.
Біріншіден, барлық сөздер, күллі сөз ... ... сөз ... Қай сөз ... енсе де, сөздердің лексиаклық жағы ескерілуі керек.
Ал, сөздердің лексиаклық жағын ... ... сөз – ... ... еске алу дегенмен бірдей. Олай болса, әрбір сөз табына ... ... ... ... ... ... ... сөздерді белгілі бір грамматикалық сөз ... ... ... тән ... ... жүйесін, сөйлем мшесі болу
қабілетін, өзге сөздермен тіркесу ерекшелігін анықтап, жан-жақты сипаттама
беру мәселелері – тікелей ... ... ... ... ... табы болып, оларға қанша сөз енсе де, барлығының грамматикалық ... ... ... ... ... топтастырғанда, олардың лексика-
семантикалық жақтары да, грамматикалық ... ... да ... ... ... табы ... ұғым ... деген қосарланған
компоненттердің мазмұндарынан шығу керек. Бірақ ... ... ... ... таза ... семантика деп түсінбей,
грамматикалық семантика деп ұғыну қажет. Ал грамматикалық ... ... ... ... лексикалық мағынасы емес, заттың атын, сынын,
белгісін, санын, орнын, амалын, ісін және ... да сол ... ... ... ... қасиеттері болып саналатын ... ... ... ... ... Ал ... ... мазмұнына белгілі бір сөзге тән күллі категориялық
мағыналар, оның сөз ... сөз ... және өзге ... ... ... ... яғни ... мазмұнына бүкіл морфологиялық белгілер де, синтаксистік
белгілер де енеді. Сөйтіп лексиак-грамматиклық белгілер деген термин ... ... ... бір сөз ... барлық лексика-семантикалық,
морфологиялық және синтаксистік ... ... ... Сөз ... ... ... ... және синтаксистік)
белгілерін дұрыс ашу үшін, осы аталған ... ... ... ... ... де ... ... қамту қажет. Өйткені, егер
осы үш белгінің үшеуі де тегіс қамтылса, ... ... да, ... ... да, синтаксистік функциясы да түгел ескеріледі[3].
Дегенмен сөздердің бәрінен бірдей осы үш белгі табыла бермейді. Мысалы,
одағай сөздерді ... үшін ... ... ... ... ... болмайды. Сол сияқты шылау ... ... ... тек олардың
семантикасын жеке сөзбен, ... ... ... ғана негізге
алмаса, оларлың арнаулы морфологиялық формаларын іздеудің қажеті ... ... ... мен ... ... де анықтауға олардың
семантикасы мен синтаксистік қызметі ғана тірек ... ... ... қостаушы ретінде ғана қаралады. Сөйтіп кейбір сөз табын анықтау үшін,
үш белгінің үшеуін де бірдей қолану ... ... сөз ... үшін я ... ... я бір ... ғана қолдануға болады. Ал, егер бір ғана
белгіні таяныш ... ... онда тек ... ... ғана тірек
болуға тиіс. Олай болатын ...... сөз деп ... ... ... – оның ... қазіргі қазақ тіліндегі барлық сөздер ең әуелі атаушы,
көмекші, ... ... ... үш ... ... ішінара тағы да топ-топтарға
бөлінеді. Атауыш сөздер есімдер, етістіктер деп топталса, есімдердің өздері
атаушы есімдер, үстеуші есімдер
Атаушы есімдер: 1. Зат ... 2.Сын ... 3. Сан ... 4. Есімдік
Үстеуші есімдер: 1.Үстеу 2. Еліктеуіш сөздер болып бөлінеді.
Есімдер мен ... ... ... ... мен ... ... ... топ-топтардың өзді-өздерін лайық семантикалық және
грамматикалық сыр сипаттары болады. Бұл ... ... сөз ... ... ... тіл ... зерттелуі
Сөз таптарының ішіндегі ерекше аталатын бұл –көмекші сөздер. Көмекші
сөздердің мағыналық, синтаксистік ... ... ... ... ерте ... ... ақ ... назар аудартқан. ... ... ... ... де ... топтастырғанда
атауыш сөздермен барабар көмекші сөздерді де жеке топ етіп ... тіл ... ... ... Түркі тілдерін зерттеген ғалымдар
да бұл тақырыптан шет қалмаған. Дегенмен, тіл білімі ... ... ... тобы бір ... ... ... өткен ғасырдың
отызыншы жылдарына дейін көмекші есімдер жеке топ ретінде бөлініп алынбай
шылаулар ... ... Ал ... ... пен ... сөздер қазан
төңкерісінен зерттелінбеген десек те болады. ... ... ... ... ... ... жылдарынан кейін басталынды.
Қазан төңкерісіне дейінгі кезде түркі ... ... ... зерттеуде орыс ориенталист ғалымдарының еңбегі мол болғандығы рас.
Шын мәнісінде Петр І-ден бастап орыстар Сібір, Қазақстан мен Орта ... көз ... ... түрде басып алу әрекетін бастап жіберген
болатын. Осы ... ... олар ... көршілес түркі тайпаларының
тілін, әдет-ғұрпын, мәдениеті мен тарихын үйренді. Бұл ... ... анық ... ... Орыс ... мүше-корреспонденті
О.И Сенковский «Карманная книга для русских воионов в турецких походах»
(СПб. І – Л, 1828, 1829) деп өз ... ат беру сыры ... ... ... мақсат үшін қазақ тілінің ... ... сай ... да, орыс ... бар ... ... мен ... қазақ
тіліндегі баламасын береді. Салыстырыңыз, «предлог есть ... ... ... именами, местоименями и причастиями, у употребляющаяся
падежами, предлоги в Российском языке полагаются на ... ... а ... ... ... - ... ... Қазіргі күнде көпшілік орыс
тілінде жазылған түркі тілдерінің грамматикаларында, ғылыми еңбектерінде
қолданылып жүрген ... ... де ... ... И.Гигановтың
грамматикасындағыдай қолданылған.
И. Гиганов орыс түріктанушылардың бірі болып саналады. Оның 1801 жылы
жарық көрген «грамматикасында» көмекші сөздер жеке ... ... да, ... ... 1) жай. 2) ... деп. Ол орыс ... предлогтарына
(тақырыбын «в предлогах» деп қойған) татар тіліндегі послелогтар сәйкес
келеді деген пікірге ... ... жай ... септік жалғауларын,
жіктік жалғауларын, сыз-сыз сияқты ... да ... Ал ... ... ... отыру (отуру), бұрын, ілгері, ілік, ана, басқа, ... үст, ... ... ары, бері сияқты сөздерді енгізеді[4,14].
И.Гигановтың «Грамматикасынан» сәл кейінірек жарық ... ... да ... ... ... орын ... ... сөздерді послелог деп атамай, «постположения» деп атайды да:
«Постположения суть ... ... ... позади имен,
местоимений и ... и ... их ... - деп ... ... бұл ... ... шылаулар, көмекші сөздермен
бірге септік жалғауларды, ... сөз ... ... да енгізеді.
Дегенмен де, автор түріктанымда алғаш рет шылаулардың септік ... ... ... ... ... атау, барыс, шығыс
септіктерімен ... ... ... деп ... жылы ... ... книга для русских воинов в
турецких походах» кітабының 1-бөлімі, 1829 жылы ... ... ... Ол
шығыс тілерін жетік білген. Сондықтан да өз ... ... ... орын ... ... ... послелог терминін қолданбай, предлог
терминін қолданады. «Все предлоги тюркские ставятся после ... - деп ... ... ... ... көмекші сөздерді жай және
күрделі деп ... ... ... де, жай ... әрі әрі ... ... предлогтар тәуелдік жалғауын қабылдайды дейді. ... ... 1) атау ... ... ... ... көмекшілер.
Оларға сыз (сиз – сизь, вы), безь (биз – мы), мень (мен – я) ... ... ... ... ... ... гиби ... ашыры сияқты сөздерді
енгізген. Ал шығыс септікті сөздермен тіркесіп ... ... ... ... ... ... сөздерін енгізген. Күрделі шылаулардың ерекше
бөліп алады да, оның күрделі болуы оның тәуелдік ... ... ... Автордың көрсетуінше, бұлар қабылдауынан деп есептейді. Автордың
көрсетуінше, бұлар ілік ... ... ... қолданылады да
негізінен үш септік формасымен келеді[6,77]. Егер О.Сенковскийдің күрделі
көмекші сөздерге берген ... ... ... тіл білімі деңгейінде
салыстыратын болақ, олардың барлығы ... ... ... ... ... Олар мыналар: үзерине, үзерінде, үстюне, үстюнде,
үстюнден, астына, астында, астындан, түбине, ... ... ... ... ... ... ... артындан, етсеине,
етсеинде, етсеиндесы, ичерисыне, ичерисинде, ... ... ... ... ... ... ... ичинде, янына, янында, аякындан, аякында, кусусунда т.б. ... ... ... ... ... сөздердің түрлі септікте
қолданылуын оның септеліну үлгісі деп есептемеген, оларды жеке-жеке сөз деп
есептеген сияқты. ... бұл ... ... ХХ ... да ... И.И ... «..в ... языках послелог управляют определенным
падежом и сами ... ... по ... ... новые послеслоги с
новы значением. По существу здесь нет склонения рослеслога. ... ... ... ... ... ... - ... болатын[7].
Қазақ тілінің сондай-ақ басқа түркі тілдерінің де, фактісінің көрсетуінше
жоғарыдағы ... ... әр ... ... ... жеке ... ... көрсетеді.
Өз дәуіріне дейін пікірлерді жинақтап қорыта ... сөз ... биік ... бірі ... ... «Общая грамматикасы»
болып саналады. Бұл грамматика өз кезінде де, одан кейінгі кезде де түркі
тілін зерттеуші ... ... ... бағасын алған. Оқулықта түркі
тілдерінің басқа грамматикалық ... ... ... сөздер де
арнайы сөз болады. Көмекші сөздере ... ... VIII ... ... ... терминіне түсініктеме беруден басталады. «В
тюркском языке совершенно нет ... этот род слов ... ... ... ... полагается позади слова: по-этому мы его называем
послеслогами, как иные после речами и после положениями», — ... ... ... ... ... ... ... пікірін қысқаша былай
көрсетуге болады:
1. Көмекші сөздердің қатарына ... да ... ... и ... ... в ... имен и ... суть падежные
послеслоги[8,356-357].
2. Көмекші сөздерді морфологиялық белгісіне қарай ... ... де, ... ... қосымша қабылданатын көмекшілер десе, екінші тобын
тәуелдік жалғауын, септік ... ... ... деп көрсетеді.
3. Көмекші сөздердің тізімін береді де оларды ... ... ... және ... сөз сияқты қолданатын сөздер деп екіге ажыратды. «Из
этих послеслогов несклоняемые суть, учун, иле, ... ... ... гюре,
сиз, которые могут называться ... ... ... суть
имена и наречия, которые несклоняются только тогда, когда они употребляются
как ... ... ... түркітанымда алғаш рет көмекші сөз
қызметінде қолданылатын зат есім мен үстеулердің бар екендігін көрсеткен.
Сонымен ... ол ... сөз ... ... зат ... ... ... сөз болып есептеледі деп О.Сенковскийдің пікірін
қолдайды.
4. «Общая грамматикада» ... ... ... ... ... сөздің
тұлғасына да назар аударылған. Мысалы. ... ... сизь ... ... сөздерге, учун, йле, гиби сияқтылар тәуелдік жалғауы сөздерге не
ілік септікті сөздерге; дек, тек, дегин, гюре, ... ... ... ... ... ... ... ата, бири, соңра, хали, башка шығыс септікті
сөздермен тіркеседі дейді.
5. Көмекші сөздердің құрамында кірме сөздердің бар екендігін де ... араб ... ... эввел, ачкдам, гайра, маада, сива сияқты араб
сөздері түркі тілдерінде көмекші сөз қызметінде қолданылады деген.
Демеуліктердің де көмекші сөз ... ... ... ... ... демеулігін көрсетеді.
6. Көмекші сөздердің бір тобы зат есімдер сияқты септелетіндігін көрсетеді
де, оларға: Ара, ард, ашага, аст, ... уст, ич, ... ... ... ... ен, йокгоры, чауре сияқты сөздерді енгізеді. Бұлар қазіргі
кезде көмекші есімдердің негізгі тобы ретінде алынып ... сыр ... ... Мырза А.Қазан—Бек те өзіне дейінгі ғалымдар ... кей ... ... Мысалы, септік, жалғаулары мен сыз, - сиз сын есімнің
жұрнағын көмекші сөздің қатарына қосты.
Проф. Мырза ... ... ... ... О.Бетлингтің
грамматикасы мен орыс министрлік қоғамының мүшелері жаряланған «Алтай тілі
грамматикасының» ерекше орны бар. О.Бетлингтің оқулығы ... ... ... ... қолданылған еңбек болғанымен, көмекші
сөздерге көп тоқталынбаған. Оқулықта ... ... ... ... Ал ... тілі ... авторлары (В.И. Вербицкий, Махарий
– Невекий, Н.И.Ильминский) көмекші сөздерді «послелогтар» деп атап, оған 8
беттік материал берген, ... ... ... ... ... ... ... сөздерінің орысша баламасын дұрыс көрсетеді. Бірақ олар
өзіне ... бар ... ары ... жалғастырып, септік жалғауларын, кейбір
сын есімнің жұрнақтарын ... ... ... ... ... ... өзгешеліктері де бар. Мысалы, алт, алын (асты,
алды) сөздеріне байланысты ескерту жасай ... ... ... ... «Послеслоги или приставки падежей, исходного и местного
отведения неясности, нужно точно обозначать положнние предмета, тогда ... ... ... и падежными послеслогами вставляют особые имя
например іч «внутренность», уст ... аст ... алын ... ... йан «бок», «стороно» и др.» — деп жазады [9,105]. Демек олар біздің
көмекші есім деп ... ... ... ие ... зат есім ... Бұл ... ... аст, ұст сияқты сөздердің қолданылуында
ерекшелік барлығы ескерілген. Яғни қай ... ... ... ... нақты көрсету қажет болса, сол кездерде ... ... ... ... ... ... оларды есептік
көмекші (падежные послеслоги) деп атаған. Қазіргі кезде де кей ... ... ... ... ... болады.
Мысалы, Порковская Л.А гагауз тілімен ... ... айта ... ... ... ... ... так называемые служебные имена, которые
передают пространственные отношения между предметами. Эти имена, выражающие
пространственнные понятия (например, уст, ... аст ... он ... ... ... ... и.т.д.), наряду с использованием служебной
функции сохраняют в ... ... ... — деп оларды зат
есімдердің тобына қосқан[10,277]. Жалпы қазіргі ... біз ... зат ... тең қарайтын ғалымдарға қосылмайтындығымыз анық,
бірақ араларында байланыстың бар екендігін де тән алмау дұрыс ... ... ... ... зат ... ... ... де дұрыс көрсеткен. Сонымен бірге кей көмекші сөздердің
этимологиясына да тоқталады.
Түркі ... ... ... ... М.Терентьевтің
оқулығы болса, екіншісі А.Старчевскийдің ... ... ... де ... ... ... жақындығын есепке алған
емес, территориялық жақындығын есепке алған. ... ... ... ... ... ... тілін, А.Стрчевский болса тәжік
тілінің материалдарын салыстырған. ... ... ... ... ... есім мен ... ажыратпайды, дара күрделі деп екіге
бөледі[5,11]. Ал ... ... ... ... ... ... языке суть частью несклоняемые слова и частицы»,-деп
анықтама береді[11,15]. ... ... ... ... ... ... қателіктер қайталанып, септік жалғауларын да, сын есімнің
шырай ... да, ... де ... ... бір ... ... дейінгі авторлардан айырмашылығы сол, біздің көмекші есім деп ... ... ... ... оның ... ... (зат
есімнің) ілік септік формасында қолданылатындығын ашық айтады.
XIX ғасырдың аяқ ... ... және ... ... ... құнды еңбектің бірі - ... ... ... ... ... орыс тіліндегі ... ... ... екі топқа бөледі. Бірінші топқа өздерінің дербес
мағыналарын ... ... ... ... «К ... ... ... слова в сущности самостоятельные слова как ... ... арқа ... арт ... уст ... аст (низ)» - дейді. Ал
екінші топтағыларға : «Другие ... ... ... ... и присоединясь исключительно к ... ... ... ... ... к которому относятся», деп анықтама береді[12,68-
69]. ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан да көмекші сөздерге талдау ... ... ... ... ... ... ... сөздерін көмекші
сөздердің қатарына жатқызады да, оларды барыс септігімен тіркеседі дейді.
Көмекші сөздердің барыс, жатыс, шығыс ... ... де ... ... ... ... ... біз көмекші есімдер деп
жүрген сөздердің ілік септікті сөздермен ... ... ... ... ... де көрсетеді. Мысал ретінде ... жер ... жер ... ... сөздерді келтіреді.
П.М.Мелиоранский қазақ тілін жақсы білгенімен өз ... ... ... ... ... ... ... ары, бері, жаны, төмен сияқты
үстеулерді, -ша,-ше жұрнағын көмекші сөздер қатарына қосады.
1892 жылы ... ... ... ... ... еңбек жарық көреді. Ол ... 1916 жылы ... ... ... ... ... ... соншалықты «Краткая
грамматикадағы» көп жағдайда қайталанады. ... бірі ... ... ... ... ... ... предлогам, в киргизыском
языке ставится после имен, к котрым они ... и ... их ... - деп ... ... де ... мына морфемаларды
енгізеді:
Барыс, жатыс, шығыс септіктерін
Көмектес септігінің (авторлардың терминінше творительный падеж)-менен,
-мен, -пен, -бен, ... ... ... есімнің — -дай,-дей жұрнағын
Сайын сөзінен.
Ары, бері сөздерін[13,122-123].
Оқулықтың 41 парагрыфында көмекші сөздерге — сыз,-сіз (аяқсыз, ... ... ... ... орнына (орнуна), сыртында тысқарысында,
ішінде (ишинде), ішіне (ишине), жанында, үшін (ушун), кейін, дейін ... ... ... қасына, ортада, ортасында, арасында, үсті (усту),
үстінде (устунда) үстінен (устундан), қарсы ... ... ... («около»),жанында, қасында, соң сияқты сөздерді ... ... ... ... ... ... ... екіншіден, сөз тудырушы жұрнақтарды, үшіншіден, көмекші есімдер
мен шылауларды бір грамматикалық қасиетке ие деп, бір ... ... де ... ... ... мен ... сөздерді білдіретін
мағынасында айырмашылықтың бар екендігін байқаған. «Когда нужно ... ... ... ... ... ... ... предмета в
именительном или родительном падеже и послеслогам вставляется особое имя,
например, иш «внутренность», уст «верх», тыс ... ... ... сөздерді талдауда П.М.Мелиоранскийдің үлгісін толық сақтаған
екінші бір оқулық та бар. Ол Н.Остроумовтың «Этимология сартовского ... 1910) ... ... ... ... сөздерге өте аз орын
берілген. Мұнда да көмекші сөздерге а) септік жалғауларының (шахарія, уйда,
багдын), ә) ... сөз ... ... (сыз,-сиз), б) белгілі бір
септік жалғаулы сөздермен ... ... ... туғрусунда, хусусунда,
башқа, сунг, сунгра, нари, бери, в) ... ... ... баш, ара, ... зат ... ... ... сыз, сіз, үстеудің — ша, -ше жұрнақтарын көмекші құрамында
қарау Ж.Денидің «Түркі тілі грамматикасында» да бар. ... ... ... ... ... ... ... көрген оқулықтары мен ғылыми
еңбектерге ықпалын тиізгендігі анық. Ол 1915 жылы ... ... ... өз ... ... тіліндегі көмекші сөздерді үшке бөледі. Осы үш
түрлі көмекші сөздерге жеке-жеке тоқталып, олардың ... ... ... ... ... көп орын ... әр ... мағынасына,
тарихи даму жолына, этимологиясына, қолданылуы ... ... ... үшін ... ... оның көне түркі тілдерінде де
қолданылатындығын, үш және ін ... ... ... мысалдар көп берілген, кей түркі тілдерімен салыстырылады[15,15].
Жоғарыда жұмыстары талданылған авторлардың бірде-біреуі ... ... ... бөліп алмағандығы ашық байқалынады. Тек кейбір авторлар
ғана біздер көмекші есім деп жүрген сөздерді ерекше қасиетке ие зат ... ... ... ... бар ... көрсетеді, бірақ
айырмашылықтарын нақты атамайды, екеуін бөліп ажыратпайды. Көмекші есім мен
талдауды ... ... ... ... ... ... 1928 жылы ... тілі грамматикасы» деген еңбек жариялайды да,
көмекші сөздерге арнайы тоқталады. Автор ... ... ... және союз деп үшке бөледі. Дегенмен де оқулықта көмекші
сөздер синтаксистік ... ... ... ... ... ... ... «Особым видам сочетания двух имен
является ... ... с ... ... ... ... а ... именами существительными,
выполняющими служебную роль ...... ... и исходном
падежах)», деп анықтама береді[16]. Егер байқап қарайтын болсақ қазіргі
күнде де ... ... ... ... ... осы үш ... ғана ... көмекші есімдерді шылаулар тобына қосады.
Автор ... мен ... ... ... ... еще ... ... послеслогов- послеслогов-частицы
(энклитики), отличающиеся от послеслогов-имен:
Внутреннее их ... ... тем как ...... в значительной
степени сохроняют (в своем значение и в своей изменяемости по ... ... ... ... происхождения)
утратили характер имен; только некоторые из них, и то лишь ... ... ... именно происхождение, внешнее ... ... ... тем как ... ... ... с существительными-
определенным, принимают местоименную приставку 3-го и изменяются по ... ... ... с ... ... или ... не из-дейді[16,69-70]. Біздіңше, автордың ... ... ... түркі тілдерінің барлығында да көмекші
есімдер ілік ... ... ... келетіндігі, ол ілік септікті сөздің
сөйлемде матаса байланысқан ... ... ... ... ... ... ... септелінетіндігін де анықтауға болады. Қалай
дегенмен де көпшілік түркі тілдерінде ... ... ... ... ... ... ... Таудың басы, ауылдың маңы, елдің
іші сияқты тіркестердің мағына жағынан бір бүтін болуы, сөйлемде ... де ... ... ... ... ескермеген. Оқулықта ичь,
ичери, джыш, дышары, уст, аст, илери, ... ири, ян, ... ... ... ... аша ... ... төл түрік тілінің послелог-именасы;
даһиль, тараф, бейін, инд, ... ... һак ... ... ... ... деп ... Ал послеслог-частицы дегенге ле,
ичин, гиби, қадар, узре, горе, ... ... ... нисбетле, мебни,
рагмен, башка, сонда, эввель сияқты сөздерді енгізеді. ... ... ... тіркескен септік жалғауына қарай атау септігін, барыс
септігін, шығыс септігін ... ... деп үш ... бөлген.
Өткен ғасырдың елуінші жылдарынан ... ... ... орыс
түрколгтарымен қатар түркі тілдерінің төл өкілдері де зерттей бастады.
Мысалы ... 1941 жылы ... ... ... ... ... деген кітапша жариялады. Кітапша қазақ тіліндегі ... ... ... ... ... көмекші сөздерді шылау сөздерден
бөліп алмай, соның құрамында қарайды. Кітапшаның бір ұтымды жері сол - ... ... ... ... ... ... ... деген
сөзге септеу, жіктеу, тәуелдеу қосымшалары қосылмайды. Сондықтан сөз
өзгермейтін ... те ... ... ... ... ... ... сөз арқа
деген зат есім мен лы деген сын есім ... ... ... М.Балақаев бұл мәселеге басқа еңбектерінде қайта соғады.
Мысалы, 1954 жылы ... ... ... ... ... есімдер
туралы арнайы тарау жазып: «Тілімізде көлемдік үғымы бар ... ... ... ... ... жұмсалынып, өзі қатысты сөзіне,
негізінен, көлемдік мағына ұстап, оның орнын, мекенін, ... ... ... Олар ... ... ... арт (ы), аст (ы), үст ... жан, ара, орта, тіл: ауыз, жаға, төбе, қарсы, бой»,-дейді[18].
М.Балақаев қазақ тілінің синтаксисінің ... ... оның ... ... ... де көмекші есімдерге азын-аулақ орын
берілген. Мысалы, қазақ тілінің сөз ... мен жай ... ... ... ... есімдердің сөз тіркесіндегі қызметі туралы пікір айтады.
«Көмекші ... ілік ... ... ... ... ... Олар сол сөз ... етістікке бағынып, етістікті сөз
тіркесінің құрамында пысықтауыштық қатынаста жұмсалады» ... ... ... есімдердің сыр-сипатын анықтауда А.Ысқақовтың
еңбегі мол. Ол ... ... ... ... рет ... ... мақала жазды. Мақала сол кезге дейін жарық ... ... шолу ... ... кей авторлық көмекші есімнің
табиғатын дұрыс түсінбегендігі үшін сынайды. ... ... ... ... ... ... бұл ... кейінірек жарық көрген
басқа еңбектерінде ары қарай жалғастырып, толықтыра түскен. Мысалы, ... ... ... түрлену үлгісі туралы, олардың этимологиясы
туралы қысқаша түсініктемелер берген. Автордың пікірінше, «Көмекші есімдер
деп өздеріне тән лексикалық ... ... ... ... ... я әр түрлі дәрежеде солғындап, соған лайық өзге ... ... ... ... жағынан кейде жеке-дара мүше есебінде,
кейде күрделі мүшенің құрамындағы ... ... ... ... ... зат ... түрленіп отыратын жәрдемші сөздерді
айтамыз»[3,150].
Көмекші сөздерді жеке топ ретінде бөліп алу үлгісі ... ... ... де бар. ... тіл ... ... ... да бірдей көмекші
есімді жеке топ ретінде бөліп алу принципін қолдай бермейді. Жоғарыда ... ... ... ... деп ... ... Ол ... өзбек тілі туралы жазған соңғы ... ... ... сақтайды. «Послеслоги-имена суть имена
сущетвительные, ... как ... ... ... низ,
перед, зад, бок, середина, ... и т.д.), ... ... 3-го лица (или ... ... ... если это ... и аффиксом дательного, местного и ... ... ... ... ... оқулықтарда да бұл термин аударылып от ... ... ... де ... ... де ... есім (кумакчи
от) терминін де қолдайды. Біздің топшылауымызша от кумакчи, кумакчи от
терминдерінің ... ... ... ренк беру ... ... ... от ... қолданып «Кумакчи отлар
тарихан ё от, ё сифат булганлар. ... ... ... ... ... ёки ... белгиларини англатмайдилар, балки эгалик ва
келишиклар ... ... ... турли грамматик муносабатлари ифодалаш ... ... ... 1936 жылы ... көрген өзбек
тілінің академиялық грамматикасында ... ... ... ... Бу хил кумакчилар отларддан кумакчиларга кучган сузлар булиб,
учинчи шахс эгалик қушимчасини, урин-пайт, чиқиш ... ... ... ... ... ... (лан,та) ичида (га –лан) юзасида
(га,-да) каби»,-деп ... ... ... ... ... сөздерге байланысты жазған монографиялық еңбектің де авторы. ... ... ... от, ... от, ... де ... ... айырмашылықтарды көрсетпейді[24]..
Қазақ тіл біліміне қарағанда өзбек тіл білімінде көмекші сөздің
толығырақ зерттелген. Оған ... ... ... ... А.Асқарова, Р.Расулов, ... ... ... ... болады. Қазақ тіл білімінде, қазірше
монография көлемінде жарияланған Р.Амировтың еңбегі ғана. Ол да ... ... ... шектелінген[25]. Дегенмен, өзбек тіл білімінде де
көмекші сөздер даулы мәселелердің бірі болып саналады. Өзбек тіл ... ... сунг ... ... сузлар және кумакчи ... ... атау ... Сунг кумакчи терминін алғаш У.Турсин қолданған
болатын. У.Турсин жазған мақала ... тіл ... ... ... орыс ... өкілдері қолданып жүрген ... ... ... ... Бұл ... тек ... ғана емес ... татар, ұйғыр т.б. өкілдеріде ... ... сөз ... ... сөз терминдерінің қатар
қолданылуы ... ... ... ... болуынан болса
керек[15,20].
Көмекші сөздердің жалпы теориялық ... ... ... ... сөз болады. Сондай-ақ көмекші сөздерге байланысты теориялық
мәселелер жеке монографиялық зерттеулер диссертациялардың ... де ... ... ... ... сөз екендігіне дау жоқ, тым болмағанда барлық тілші
ғалымдар түркі тілдеріндегі көмекші ... ... ... ... ... ... ... Ал қазіргі қазақ тілінде, сондай-ақ басқа
түркі тілдерінде де, түбір морфемалар ... тең ... ... ... не ... ... сөз екендігін мойындау үшін оның ... де ... ... ... ... айтқанда сөз екі элементтен
тұрады: 1) мағынасы, 2) дыбысталуы. Сөздің мағынасы —оның ішкі жағы, яғни
мазмұны ... ...... ... ... тілшілеріміздің кейбіреулері
көмекшілердің сөз екендігін мойындаса да, оның мағынасының бар екендігін
мойындамайды. Дұрысы кей ... ... ... ... ... ... есептейді. Жалпы сөз мағынасы дегенде, біз лексикалық мағынаны
ойымызға ... ал ... ... ... лексикалық мағынаға ілесе
жүретін грамматикалық формалар арқылы берілетіи мағынаны ... ... ... ... ... жоқ ... ... онда олардың сөз
екендігін де мойындамаған болып шығамыз. Мағынасы жоқ, тек ... сөз ... ... ... ... ... ... құрамындағы сөздерді лексикалық мағына дербестігіне қарай
(бар, жоқтығына қарай емес) ... бөлу — ... ... ... жатқан құбылыс. «По степени лексико-семантической полнозначности и
самостоятельности и по способности ... на ... ... в
качестве отдельного члена предложения или словосочетания части речи
объединяются в два ... ... ... (зат есім, сын есім, есімдік,
етістік, үстеу, еліктеуіш сөз, ... сөз, ... ... речи
составляют знамемательные слова, последние три-служебные ... ... ... деп ... ... тілінің академиялық
грамматикасының авторлары[27,95]. Басқа түркі тілдерінің материалдары
негізінде ... ... ... ... ... және көмекші
сөздерді ажыратудың басқаша принципін ... ... ... ... ... ... (тарауды жазған проф. А.Ысқақов)
«Қазақ тіліндегі сөздер семантикалық және ... ... ... ең ... атауыш сөздер, көмекші сөздер және одағай сөздер
деп аталынатын үш топқа бөлінеді», — ... ... ... ... ... ... үшке бөлу А.Ысқаковтың басқа
еңбектерінде де ... ... ... сондай-ақ басқа түркі
тілдерінің, материалдарының ... ... ... морфологиялық
түрлену үлгісі бірдей емес. Мысалы, көмекші сөздер тобына кіретін көмекші
есімдер мен көмекші етістіктер зат есім не ... ... ... ... ... ... ... топтастьтрылып жүрген
септеулік, жалғаулық, демеуліктер қосымша қабылдамайды, түрленбейді. Демек,
көп түркі тілі ... ... ... ... ... сөз тобы ... ... алғанда осы грамматикалық
сипатының сәйкес келмеуін негіз етеді. Нәтижеде олар 12 сөз тобы бар деген
пікірді ... тілі ... ... да ... ... көмекші
сөздерді ажыратып бөліп алу бар. Бірақ ... ... ... ... дәреже беру керек; атауыш сөздермен ... ... ашу ... ... ... ... бар. Бұл тек ... пәнінде ғана емес,
жалпы тіл білімі көлемінде де бар. ... орыс ... ... ... лексикалық мағына бар ма, жоқ па деген мәселеде аралары ашылып,
бірнеше топқа бөлініп ... ... ... ... ни ... ... не ... носителями выраженнй понятия или наименования предмета и
по_этому самостоятельного ... ... не ... «деп лексикалық
мағынасы жоқтығын көрсетсе»[7,356], А.М.Пешковский көмекші ... ... деп ... ... бір топ орыс ... көмекші сөздерде тек
грамматикалық мағына бар да лексикалық мағына жоқ деп ... ... ... ... ... грамматическое значение:
эти слова служебные»,- деп ашық айтады[28,432]. ... топ орыс ... ... әрі ... әрі ... ... бар деген пікірді
қолдайды. Мысалы, «В семантическом отношении служебные слова, например
предлог в хотя оно и не ... ... без ... ... не ... помимо своей грамматической функции ... ... ... деп ... ... ... болса да лексикалық мағынаның ... ... ... материалдары негізінде көмекші сөздермен байланысты айтылып
жүрген пікірлерді де осындай үш топқа ... ... ... бұл ... біреуіне қосыла салу даулы мәселенің басын ашуға ... ... Бір ... қосылғандағы мақсат — ол ... ... ... ғалымы Ф.Зейналов пен қазақ тілінің маманы ... ... ... мағына жоқ деушілердің пікірін қолдайды.
Мысалы, Н.Оралбаева «Көмекшілерде лексикалық мағына жоқ, бұл ... ... ... ... жоқ ...... ... түрлі мағына қосатын грамматикалық көрсеткіштерге ауысқан
элемент»,— деп ... ... ... ... лексикалық мағына
жоқ деген пікірді Ф.3ейналов танытады. ... өз ... ... ... ... ... ... мағынасы бар деушілерді
грамматикалық мағынаның табиғатын түсінбейді деп айып ... тіл ... ... ... мағына мен грамматикалық мағыналардың
ара-жігін ажыратуда қиыңдықтың бар ... ... ... ... ... ... екендігін біз басқа ... ... Біз ... ... ... ... арқылы берілген
мағына, грамматикалық мағынаны грамматикалық формалар арқылы берілген
мағына деген ... ... ... ... ... лексикалық мағына жоқ. Оның
жоқ екендігін, ... сөз ... ... бола алмауынан, екіншіден,
сөйлемнің дербес мүшесі болмауынан, үшіншіден, грамматикалық дамудан
өткендігінеи ... ... Бұл үш ... де көмекші сөздердің
табиғатында бар ... ... ... ... ... дау ... да ... Сөз тіркесінің дербес сыңары болмауы, өз алдына тұрып, белгілі ... ... ... сөйлемнің жеке мүшесі болмауының сыры көмекшілердің
дербес ... ... ... ... солғындауынан туған
қасиет емес пе? Монғол тілінің маманы Т.Бертагаевтың көмекші сөз бен ... ... ... сөз ... деп ... дұрыс деушілер де
бар[15,23]. Белгілі бір тілдің ... ... ... ... ... сөз бола ма? Кез ... сөз ... бір
тілдің грамматикасының аясына ... ... және ... бірлігі ретінде ғана өмір сурмей ме? Бұны қазақ тілі материалы
негізінде (нольдік формамен байланысты) автордың өзі де анықтаған болатын.
Көмекші ... ... ... бар ма, жоқ па ... ... бір
сөзбен жауап беру мүмкін емес. Оған себеп ... ... ... ... ... ... ... мен грамматикалық
мағыналардың ара жігін ... ... ... өте анық ... ... ... да, ... мағынаға да барлық кезде
бір өлшем негізінде баға беруге ... Бір ... ... ... ... ... екінші бір тілде лексикалық мағына есебінен
берілетіндігі тіл ... ... ... ... ... орыс тілінде жыныстық белгіні білдіретін род катогориясы бар.
Сондықтан ... ... ... ... арнайы қосымшалар
қолданылады. Қазақ тілінде жыныстық белгіні білдіретін арнайы қосымшалар
жоқ, ондай ... ... жоқ. Рас, ... ... ... ... қосымшалар қолданылуы мүмкін. Мысалы, құнажын, дөнежін
(құнан, дөнен), Сәлима (Сәлім), ... ... т.б. ... ... ... жеке грамматикалық категория деңгейіне көтермейді, оған негіз де
жоқ. Дегенмен жыньктық мағынаны ... тілі ... ... беруге
болады. Салыстырыңыз, қаншық, қасқыр, мегежін, саулық, қошқар, әтеш т.б.
Бірақ қазақ ... ... ... ... грамматикалық мағына емес, сол
сөздің лексикалық мағынасы болып саналады. Тілдің бір тілдің ... ... әрі ... жолмен бір мағынаны ... ... көп бала үйге ... ... үйге ... ... бала ... Мысалымыздағы көптік мағынаның берілу жолы бірдей емес. Бірінші,
үшінші сөйлемімізде ... ... ... ... ... екінші
мысалымызда лар жалғауы арқылы беріліп, грамматикалық мағына ретінде
көрініп тұр. ... ... ... ... да ... ... алу ... сөздердің лексикалық мағынасын анықтаудан бұрын олардың тілдегі
орный ... ... ... Немесе көмекшілерді сөз деп танимыз ба, ... ... бір түрі деп ... ба? ... күні ... ... мәліметіміз бойынша, мәселені ешкім де бұлай қойған ... ... кен ... ... ... сөз, тек ... деген сияқты
терміндермен алмастырып, не ... ... ... ... ... сөз бен ... ... байланысты пікір айта
отырып: «Үшін, сайын, гөрі дегендер сөз емес, бірақ ... ... ... ... ... Қазақ тілінде үшін, сайын, гөрі дегендер және шылау
болып ... Егер олар сөз ... онда ... қосымшалардың қатарына
қосамыз ба?
Көмекшілерді сөз деп атау ... пе, жоқ ... ... қосу ... пе ... мәселені анықтау үшін сөздерге қойылған
талаптарды көмекшілерді де қойып, белгілерін анықтау ... ... ... тұлға жағынан тұрақты дейміз. Бұл ... ... ... тән ... ... ... түркі тілдеріндегі барлық ... ... ... ... болуымен ажыралып жатады. Сондықтан
да кел, кет, бол, ағаш, сары, көк ... ... ... ... ... де,
ортасында келсе де, соңында келсе де осы ... ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тіл – ұлттың тірегі11 бет
Шылау сөз5 бет
Көмекші мектептегі бастауыш сынып оқушыларының сөздік қорын молайту20 бет
Көмекші мектептегі бастауыш сынып оқушыларының сөздік қорының ерекшеліктері14 бет
Auto cad жүйесінде электрлік принципиальді схемаларды жобалау9 бет
«Сөз құрамы» тақырыбын оқытуда көмекші мектептің 5-7 қазақ сынып оқушыларының грамматикалық білім және орфографиялық дағдыларының жағдайын анықтау57 бет
Тіл біліміндегі үнемдеу заңдылығы22 бет
Қазақ тілін оқытудағы дидактикалық принциптер, жаңа оқулықтардың ерекшеліктері7 бет
Қазақ тілінің практикалық курсы — фонетика, лексика, грамматика, орфография, стилистика180 бет
Қазақ тілінде сөз таптастырудың негізгі принциптері туралы16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь