Бизнесті бағалау

КІРІСПЕ
1 Бизнесті бағалаудың негізгі ұғымдары
1.1 Бизнесті бағалаудың түсінігі, принциптері, құн түрлері
1.2 Бизнесті бағалаудың әдістері мен тәсілдері
2 ЖШС «Eurasian Finance Capital» компаниясының қаржылық жағдайын талдау
2.1 ЖШС «Eurasian Finance Capital» жалпы сипаттамасы
2.2 Кәсіпорынның мүліктік жағдайын талдау
2.3 Кәсіпорынның төлем қабілеттілігін және өтімділігін талдау
2.4 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау
2.5 Кәсіпорынның қызметінің іскерлік белсенділігін талдау
2.6 Кәсіпорынның табыстылығын талдау
3 ЖШС «Eurasia Finance Capital» компаниясын бағалау
3.1 Шығын тәсілімен бағалау
3.2 Кіріс тәсілімен бағалау
3.2.1 Ақша ағымдарын дисконттау әдісі
3.2.2 Табысты капитализациялау әдісі
3.3 Салыстырмалы тәсілмен бағалау
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Курстық жұмыс тақырыбының өзектілігі нарық жағдайында кәсіпорынның өміршеңдігінің кепілі мен жай-күйінің орнықтылығының негізі оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Сондықтан кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау керек. Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығы ақша қаражаттарын еркін орын алмастыра отырып қолданып, тиімді пайдалану жолымен өнімді өндіру мен сатудың үздіксіз процесін қамтамасыз ете алатын өзінің қаржы ресурстары жағдайын көрсетеді. Қаржылық тепе-теңдікке жету кәсіпорынды шаруашылық жүйесінің тұрақты звеносы ретінде қарастыруға болады, бұл экономиканың нақты секторының дамуының маңызды факторы болып табылады.
Жаңа және тиімді әрекет ететін нарықтық жүйені қалыптастыру үшін қаржылық, ақша-несие, баға, валюта сфераларында, сонымен қатар заң шығару және монополияға қарсы реттеу облысында нақты және дәйекті саясатты жүзеге асыру керек. «Қазақстан 2030 жылға дейінгі даму Стратегиясын жүзеге асыру жөніндегі іс-шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығында экономиканың нақты секторын дамытудың қажеттілігі ҚР Үкіметінің алдағы қызметінің бірден бір негізгі бағыты ретінде анықталды, ал нақты сектордың басымдылығы оның іс-әрекетінің негізгі принципі ретінде бекітілді.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі: «Eurasian Finance Capital» Жауапкершілігі Шектеулі Серіктестік. Меншік түрі - жеке. Негізгі қызмет түрі – тұрғын емес жылжымайтын мүлікті жалға беру. «Eurasian Finance Capital» ЖШС-ң өзінің балансы, банкте есеп айырысу және өзге де шоттары, мөрі белгісі бар.
Курстық жүмыстың мақсаты: «Eurasian Finance Capital» ЖШС-ң қаржылық жағдайын, шаруашылық қызметін талдау және бағалау. Бұл мақсатқа жету үшін мынадай міндеттер қойылған :
1) Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау;
2) Кәсіпорынды бағалаудың үш тәсілімен мүліктік кешенін бағалау;
3) Кәсіпорынның мүліктік кешенінің нарықтық құнын шығару.
Осы міндеттері орындау барысында кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы көрсеткіштерін талдау, сонымен қатар оның қаржылық жағдайын жалпы бағалау, актив кұрамы мен құрылымын, меншікті капиталын, міндеттемелерін, олардың жағдайы мен қозғаласын бағалау, кәсіпорынның төлем қабілеттілігі мен баланс өтімділігін талдау, табыстылық, іскерлік белсенділік көрсеткіштерін және кәсіпорын кызметінің қаржы шаруашылық тиімділігін бағалау жүзеге асырылады.
Курстық жұмысты орындау барысында «Eurasian Finance Capital» ЖШС-ң есеп беру формалары пайдаланылды. Атап айтқанда 2008-2010 жылдың бухгалтерлік балансы, қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы есеп, Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есебі.
1 Қазақстан Республикасы Конституциясы.
2 «Қазақстан Республикасы бағалау қызметі туралы» Заңы 109-ІІ, 30 қараша, 2000.
3 Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау / Оқу құралы. – Алматы: Экономика. 2001.
4 Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового анализа. - М.: ИНФРАМ, 1995.
5 Русак Н.А. Анализ финансового положения предприятия. В учебнике «Анализ хозяйственной деятельности в промышленности». Под общ. ред. В.И. Стражева - Минск: Высшая школа, 1995.
6 Радионова В.М., Федотова М.А. Финансовая устойчивость предприятия в условиях инфляции. — М.: Изд-во «Перспектива», 1995.
7 Крейнина М.Н. Анализ финансового состояния и инвестиционной привлекательности акционерных обществ в промышленности, строительстве и торговле. - М.: АО «ДИС», «МВ-Центр», 1994.
8 Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового состояния предприятия. - М.: Центр экономики и маркетинга, 1995.
9 Балабанов И.Т. Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта: Учебн. пособие. - М.: Финансы и статистика, 1994.
10 Артеменко В.Г., Беллендир М.В. Финансовый анализ: Учебное пособие. — Издательство «ДИС», НГАЭ и У, 1997.
11 Маркарьян Э.А., Герасименко Г.П. Финансовый анализ -М.: «ПРИОР», 1996.
12 О бухгалтерском учете. Указ Президента Республики Казахстан, имеющий силу Закона, от 26 декабря 1995 г., №2732.
13 Методические рекомендации по составлению финансовой отчетности. Утверждены директором Департамента методологии бухгалтерского учета и аудита. Министерства финансов Республики Казахстан 21.05.97 г., №7 /Бюллетень бухгалтера. 1997., №29.
14 А. Богдановская, Г.Г. Виноградов, О.Ф. Моргун и др, Анализ хозяйственной деятельности в промышленности: Учебник И:. Под.общ. ред. В.И. Стражева. - Минск: Высшая школа, 1995.
15 Ефимова О.В. Как анализировать финансовое положение предприятия (практическое пособие). — «Бизнес-школа», Интел-Синтез, 1994.
16 Грязнова А.Г., Федотова М.А. Оценка бизнеса. М., Финансы и статистика, 1999.
        
        КІРІСПЕ
Курстық жұмыс тақырыбының өзектілігі нарық жағдайында кәсіпорынның өміршеңдігінің кепілі мен жай-күйінің орнықтылығының негізі оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Сондықтан кәсіпорынның ... ... ... керек. Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығы ақша қаражаттарын еркін орын ... ... ... ... ... ... өнімді өндіру мен сатудың үздіксіз процесін қамтамасыз ете алатын өзінің ... ... ... ... ... тепе-теңдікке жету кәсіпорынды шаруашылық жүйесінің тұрақты звеносы ретінде қарастыруға болады, бұл экономиканың нақты секторының дамуының маңызды факторы болып табылады. ... және ... ... ... нарықтық жүйені қалыптастыру үшін қаржылық, ақша-несие, баға, валюта сфераларында, сонымен қатар заң шығару және монополияға қарсы реттеу облысында ... және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығында экономиканың нақты секторын дамытудың қажеттілігі ҚР Үкіметінің алдағы қызметінің бірден бір негізгі бағыты ретінде анықталды, ал ... ... ... оның ... ... принципі ретінде бекітілді.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі: Жауапкершілігі Шектеулі Серіктестік. Меншік түрі - жеке. Негізгі қызмет түрі - ... емес ... ... ... беру. ЖШС-ң өзінің балансы, банкте есеп айырысу және өзге де шоттары, мөрі белгісі бар.
Курстық ... ... ... ... ... ... ... талдау және бағалау. Бұл мақсатқа жету үшін ... ... ... :
1) ... қаржылық жағдайын талдау;
2) Кәсіпорынды бағалаудың үш тәсілімен мүліктік кешенін бағалау;
3) Кәсіпорынның мүліктік кешенінің ... ... ... ... орындау барысында кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы көрсеткіштерін талдау, сонымен қатар оның ... ... ... ... ... ... мен ... меншікті капиталын, міндеттемелерін, олардың жағдайы мен қозғаласын бағалау, кәсіпорынның төлем қабілеттілігі мен баланс ... ... ... іскерлік белсенділік көрсеткіштерін және кәсіпорын кызметінің қаржы шаруашылық тиімділігін бағалау жүзеге асырылады.
Курстық жұмысты орындау ... ... есеп беру ... пайдаланылды. Атап айтқанда 2008-2010 жылдың бухгалтерлік балансы, ... ... ... ... ... Ақша ... ... туралы есебі.
1 Бизнесті бағалаудың негізгі ұғымдары
1.1 Бизнесті бағалаудың түсінігі, принциптері, құн түрлері
Бизнесті бағалаудың түсінігі Қазақстандағы нарықтық ... ... ... ... мен ... түрлерінің көбеюіне әкелді, меншік иесіне тиісті үй, пәтер, басқада меншік түрлерімен өз қалауынша әрекет етуіне мүмкіндік туды. Меншік ... ... ... жаңа ... үй ... офиске арналған ғимараттар тауып, өз қорларын бизнеске қолдана алды. Өзінің меншік құқығын иеленуді ойлайтын әрбір тұлға алдында көптеген мәселелер мен ... ... ... ... ең ... меншіктің құны туралы сұрақ. Осындай мәселелер ... ... ... қоғамдарда, қаржылық институттарда туындайды. Кәсіпорындарды акционерлеу, ипотекалық несиелердің, қаржылық нарықтар мен ... ... ... жаңа ... ... ...... құнының бағасы мен меншіктік құқықты қалыптастырады.
Бағалаудың субъектісі болып арнайы білімі, тәжірибесі бар кәсіпқой бағалаушыны айтады. Бағалау ... ... кез ... ... ... ... болады. Бұған бизнесті, компанияны, кәсіпорынды, фирманы, банкті, ... және ... емес ... жеке ... ... ...
Кез келген меншік объектісінің құнының бағасы потенциалды және нақты табыс ... ... ... ... ... ... мақсатқа бағытталған анықтау процессі. Бағалау процессі бағаланатын объекті мен бағаланушы субъектінің болуын болжайды.
Құнды бағалау процессінің ерекшелігі ... оның ... ... көрінеді. Бұл бағаланатын объектіні игеруге немесе құруға кеткен шығындардың біреуімен ғана ... ... Ол ... ... ... ... ... ескереді: уақыт факторы, тәукелділік факторы, нарықтық конъюктура, бәсекелестіктің деңгейі мен моделі, ... ... ... ... ... қатар ғаламның макроэкономикалық және микроэкономикалық ортасы.
Негізгі факторлар болып, уақыт және тәуекелділік табылады. ... ... ... мен ... ... ... барлық нарықтық процесстерге, бағаға, құнға, шешім қабылдауға әсер ... ... ... бірі ... ... ... қолданатын әдістері мен тәсілдері бағалау процессінің ерекшелігі сияқсы бағаланатын объектінің экономикалық ерекшелігі, сонымен ... ... ... мен ... ... анықталады.
Меншік ұғымы ‒ адамның затқа деген билігі ретінде ... ... тек қана ... ... және жеке тұлға, сонымен қатар әкімшілік өкілдерге жүктелген меншік құқығын табыстаған мемлекет игере алады.
Меншік субъектісі ‒ бұл нақты ... ... ... және ... экономикалық мүдделерді) иеленетін жеке және заңды тұлғаларды айтамыз. Экономикалық мүдделерді иелене отырып субъектілер ... және ... ... және оған ... ... ... ... қатынастарға түседі.
Бизнес ‒ бұл белгілі бір құрылым шегінде ұйымдастырылған нақты қызмет түрі. Оның басты мақсаты - пайда ... ... ... - ... табу мақсатында жүзеге асатын өнім өндіру мен қызмет көрсетудің кез келген процессін жүзеге асыратын негіз болып ... ... табу - ... ... ... іс ... ... мен қорытынды нәтижесі, яғни, бизнестің мақсаты мен нәтижесі. Кез келген бизнес кәсіпорын ... ... ... ... ... ие бола алады.
Фирма ‒ бұл өз қорында капиталға ие болатын бизнестің ... ... ...... ... ... табылатын, белгілі кәсіпорынның аты, белгісі, көрсеткіші. Бағалау кезінде анықталатын құн түрлері.
Бағалаудың жүргізілу мақсатына байланысты ескерілетін факторлардың ... мен ... ... ... әр түрлілігіне байланысты есептейді.
Құн ‒ бұл сатып алушы кез келген затқа немесе объектіге ... ... ... ... ... Құн баға мен шығыннан ... ... ... ... ... құн және ... есептелінетін құн деп екіге бөлінеді.
Нарықтық құн ‒ бағалаудың Халықаралық стандарттауында есептеу көлемі негізінде түсіндіреді. Яғни бұл ... ... бір ... ... қолға тепе-тең маркетинг негізінде өзерікті сатушы мен өзерікті сатыпалуы ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады және келісімге отырған әрбір жақ іс бойынша еш қысымсыз хабардар ... ісі ... ... ... ... тиіс.
Нарықтық құн ‒ бұл типтік сатып алушымен сатушы арасындағы, келісімді ... ... ... ... ... Бұны мына факт ... ... құн нарықта нақты датаға шығу жағдайдан шығу барысында есептелінеді, сондықтан нарық шартының өзгеруі барысында нарықтық құн ... ... ... және ... жақ ... мүліктің маңыздылығымен, мінездемесімен жеткілікті ақпараттанған, екі жаққада қысым көрсетілмейді.
Кейбір кездерде нарықтық құн жағымсыз мөлшермен ... ... ... бұл ... ... ... ... тозу құны жер учаскесінің құнынан асқанда немесе экологиялық қолайлы обьектілерді бағалағанда болады.
Сақтандыру құны бұл ‒ сақтандыру ... ... ... ... ... меншік құны‒.
Салық салу құны бұл ‒ анықтау барысында есептелетін, нормативті құжаттарда болатын, меншікке салық салуға қатысты құн.
Кәдеге жарату құны бұл ‒ ... ... (тек жер ... ... ... ... етпейтін, материалдардың жиынтық құны сияқты қаралатын құн.
Аналог мінез ‒ қылығының тәуелділігінде ұдайы кәсіпорын құны және орын басу құны ... ... ... құны бұл ‒ сол ... және ... жоспарлаумен жасалатын, және де бағаланатын бірақ , қазіргі бағалармен жұмыс істейтін меншік обьетісінің құны.
Орын басу құны бұл ‒ ... ... ... аналогының құны.
Сақтандыру сферасында ұдайы кәсіпорын және орын басу құны ... ... құн ‒ ... ... ... ... ... кеткен құн. Баланстық құн: бастапқы құнды және қалпына келтіру құнды болады. Бастапқы құн ... ... ... ... ... болады.
Қалпына келтіру құны алдын ‒ ала жаңа шарттармен жасалынған негізгі құралдардың ұдайы өндіргіш құны: негізгі қорлардың ... ... ... ... ... ... болашағының тәуелділігінде жұмыс істейтін құнынан таратушы құнды айырады.
Өтімділік құны ‒ ... ... құны ... ... маркетингті жүргізу үшін өте қысқа мерзімде, меншікті ... ... ... ... ақша сомасы. Оны анықтауда кєсіпорынның өтімділігіне байланысты барлық шығындарын комиссиондық кәсіпорынның өтімділік жұмысына дейінгі ... ... ... ... және ... ... сияқты шығындарын ескеру керек.
Өтімділікке шығынды кәсіпорынның өтімділік құны беретін, түсім арасындағы айырмашылықты кәсіпорынның нарықта сатқан ... ... ... бағалауда сонымен қатар нәтижелі құн түсінігін ескереді. Нәтижелі (тиімділік ) құн ‒ ... құны ... екі ... ... арналған активтер құны және олардың құнының орындалуы.Бағалаушымен есептелген кез ‒ келген құн түрі тарихи факті емес, ол қазір таңдалған ... ... ... ... бағасы болып табылады.
Бағалаушымен есептелген кез-келген құн түрі тарихи факті емес, ол қазір таңдалған мақсатты, нақты меншік обьектісінің ... ... ... байланысқан бағалау принциптерінің үш тобын ерекшелеуге болады:
1) Меншік иесінің ұсынуындағы негізге салынғандар;
2) Меншік қанауымен ...
3) ... ... ... ... ... тобына жатады.
1) Пайдалылық принципі ‒ бойынша егер ... ... ... ... жақсы қанағаттандырса, онда соғырлым құны жоғары болады;
2) Орын басу принципі ‒ кәсіпорынның ... көп құны ең аз ... ... ... ... пайдалы басқа обьект алынуы мүмкін;
3) Күту және болжау принципі ‒ әрине бизнестің өткені және ... шағы ... оның ... ... болашағы анықтайды. Бизнестің өткен және қазіргі шағы тек болашағын түсінудің кілтінің негізі болып табылады. Кез-келген бизнестің ... ... ... ... ... ... қаншада бағаланатынын анықтайды.
4)Үлес қосу принципі ‒ жүйеге кез-келген қосымша активті кәсіпорынның экономикалық мақсатқы лайықты ... егер ... ... құн өсімі бұл активті алуға шығыны көп болса. Әрбір фактор осы қызметпен жасалатын тиісті табыстардан ... ... Жер ... ... ... ... күші ... капитал және басқарушылық бұған тартылуы керек. Біріншіден бұл факторлар үшін өтем ... ... ал ... ... жер ... ... үшін меншікке төленуі тиіс;
5) Қалған өнімділік принципі ‒ жер ... ... көп ... ... мүмкіндік берудің немесе шығындарын қысқартудың нәтижесі болуы мүмкін;
6) Шекті өнімділік принципі ‒ негізгі ... ... ... ... ... өсуі ... ... әкеледі , біраќ бұдан кейін белгілі - бір қалыпқа жеткен ... ... ... беру құны жай ... ... Бұл құн ... ресурстарды қосуға кеткен шығыннан кем болғанша болады;
7) ... ... ...... ... кәсіпорын факторларының үйлесімді мөлшерін сақтауда, кәсіпорын ... көп ... ... ... ... ... тобы ... ортаның әрекетіне тікелей шартталған.
8) Сәйкестік принципі ‒ кәсіпорынті жарақтандыру, технологиялар, табыстылық ... және тағы ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар көбіне нарық көп ортаңғыдан төмен саналады;
9) Кері кетушілік (регрессия) және ілгерішілдік (прогрессия) принципі. Берілген ... ... ... ... кәсіпорын артықшылықтары сипатталатын кезде кері кетушілік орнын басады. Кәсіпорынның мұндай нарықтық ... оның ... ... ... және оны ... ... ... төмен болуы мүмкін.
10) Ілгерішілдік ‒ көршілес обьектілердің жұмыс жасауы нәтижесінде, мысалы жақсарған инфражүйені ... ... ... ... ... нарықтық бағасы көп жағдайда оның құнынан жоғары болған кезде орнын табады.
1.2 Бизнесті ... ... мен ...
Бизнесті бағалаудағы шығынды тәсіл
Бағалау бизнесіне шығынды ... ... ... ... ... ... ... қарастырылады.
Активтердің баланстық құны және кәсіпорынның инфляцияны болдырмау міндеттемесі, есеп беру ... ... ... конъюктурасының өзгерісі, ережеге сай, нарық құнымен сәйкес келмейді. Нәтижесінде бағалаушы алдында кәсіпорынның балансын түзету ... ... ... тұрады. Оны іске асыру үшін нарық құнына ... ... ... ... ... - ... ... жүргізіледі, одан кейін міндеттеменің ағымды құны анықалады ... ... ... ... ... ... ... сомасынан барлық міндеттеменің ағымды құны есептелінеді. Нәтижесі кәсіпорынның меншік капиталының бағаланатын құнын көрсетеді.
Мүліктік (шығынды) ... ... ... капиталы=активтер-міндеттеме ... ... екі ... әдіспен берілген:
1) Таза активтер құны әдісімен;
2) Ликвидациялық құн ... ... ... әдісі. Таза актив құнымен есептеу әдісі бірнеше этаптардан тұрады:
1) ... ... ... ... ... ... ... Машина және құралдардың негізделген нарықтық құнымен анықталады;
3) Материалдық емес активтер анықталып, бағаланады;
4) Ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді ... ... ... құны ... ... ... ... ‒ материалдық қорлар тексеріледі;
6) Дебиторлық берешек бағаланады;
7) Келешек кезең шығындары ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлігінің негізделген нарықтық құнын анықтау.
Жылжымайтын мүлікті бағалауда (жер және ғимарат, құрылыс) 3 тәсілдеме қолданылуы ... ... ... және ... тәсілдеме 2 әдістен тұрады: табысты капитализациялау әдісі, ақша ағымын дисконттау ... ... ... ... ... ... ... мүлікті бағалауда қолданылады. Жылжымайтын мүлікті жалға беруде ол ... және ... ... әкелуі мүмкін.
Берілген әдіс нәтижесі ғимарат құны, құрылыс сол сияқты жер учаскісінің құнынан құралады.
Капитализация әдісімен бағалау ... ... ... ... ... ... ... бағаланады. Ол ағымды ставка және тарифтердің талдауы негізінде, салыстырмалы объектілер үшін ... ... ... жасалады. Потенциалды көлемді табыс бағаланатын объекті көлемі және құрылған жал ставкасына ... мына ... ... есептелінеді.
ПВД=S*C , (2) ... S ... ... алаң м2 Ca - жал ... ... ... жылжымайтын мүлікті пайдаланбағаннан күтілетін ысырап және төлемді жинаудағы ысырап ... ПВД ... ... шамасына нақты жол табыс шамасын береді, ол мына формуламен есептелінеді.
ДВД=ПВД- ысырап, ... ... ... ... ... ... ... шығындар есептелінеді операциялы , шартты-жиілі , ... ... ... және ... шығындар.
Төртінші этап болжанатын таза операциялық табысты операциялық шығын шамасына қаражаттық қысқарылуын анықтаймыз.
Бесінші этап. Капитализация коэффициенттерінін есептейміз.
Ол бірінші әдіспен есептелінеді ‒ ... ... ... капитализация коэффициентін капиталды шығынмен орынбасу есебін анықтау әдісі, инвестициямен ... ... ... инвестициялы топтармен, тікелей капитализация әдісімен есептеледі.
Жылжымайтын мүлікті бағалау үшін салыстырмалы тәсілдемені қолдану.
Салыстырмалы ... ... ... ... ... және ... көлемді ренталы мультипликатор әдісімен сипатталады.
Сатуды салыстыру әдісі салыстырымдылық және аналогты жылжымайтын обьектілерді сату туралы ... ... ... ... сай , ... 3 ‒ 6 айға. Негізгі болып табылатын принцип ... ... ... ... объектілер болған кезде инвестор берілген объектіге аналогты ... ... ... ... көп ... ... ... мультипликатор ‒ бұл потенциалды немесе нақты жалпы көлемді табыс сату бағасының ... Бұл әдіс үш ... іске ... ... ... ... ... ренталық табысты анықтау;
2) Жақындағы нарықтық келісіммен сату бағасына шығудың жалпы көлем табысына қатынасын анықтау;
3) Бағаланатын ... ... ... ... табысты көбейтуде бағаланған объектінің мүмкін болатын құны есептелінеді.
V = Др * ВРМ = Др С ... / ПВД ... , (4) ... V- ... ... ... ... сату бағасы;
Др - бағаланған объектінің ренталы ... - ... ... ... ... ‒ аналогты - аналогтың сату бағасы;
ПВД аналогты ‒ аналогтың потенциалды жалпы көлемді табысы.
Шығынды тәсілдемені қолдану ол ... ... ... ... ... ... ... жер учаскесінің құнын анықтау.
Қалпына келтіру құны немесе ғимараттың орын басу құнын және құрылыстың нақты бағалау ... ... ... және құрал ‒ жабдықтардың нарықтық құнын бағалау.
Жылжымайтын мүліктің нарықтық құны ... ... ... кәсіпорынның техникалық жабдықтандыруының құнын есептеп алуы керек, яғни оның жұмыс және күш машиналары, ... және ... ... ... ... ... ... басқа. Машиналар және құрал жабдықтарды бағалаудағы шығын тәсілдемесі орынбасу принципіне ... ... ... негізі болып табылатын қалпына келтіру және орынбасу құнын есептеу үшін бағалап отырған объектінің құрылуына, ... және ... ... ... шығындарды есептеп алу қажет. Шығын тәсілдемесінде келесі негізгі әдістерді көрсетуге болады:
1) бір мүшелі объект құны ... ... ... ... ... ... ... есептеу әдісі.
Материалдық емес активтер құнын бағалау
Интеллектуалдық меншікті бағалау ерекшеліктеріне мынаны жатқызуға болады, яғни ... ... ... ... тәуелділігі,санкциялық емес пайдалану мүмкіндігі,коммерциялық пайдаланудың дайындық деңгейі. Кіріс ... ... емес ... ... ... ... ... әдістерде қолдануға болады:
1) Артық пайда әдісі;
2) ... ақша ... (ДАА) ...
3) ... шығу ... ... артықшылық әдісі;
Шығын тәсілдемесін материялдық емес активтерде ... ... құны ... және ... құнды ұту әдісі деген әдістеме қолданылады. ... ... ... тиімді қызметінің принципіне негізделеді, мұнда инвесторлар ұқсас активтерді сатып алады және сатады, сонымен қатар ... ... жеке ... қабылдайды. Берілген ұқсас келісімдер бағаланғандармен салыстырылады. Бағаланып жатқан активтердің ... мен ... ... ... ... ... ,ол ... түзетулер енгізумен ескеріледі. Ескеру керек, бағаланып жатқан объектің ерекшелік күшінде салыстыру тәсілдемесінде ... ... ... ... ... салымдарының нарық құнын бағалау.
Қаржы салымдарына кәсіпорынның және басқа ұжым инвестициясының құнды қағаздары, жарғы капиталы, ҚР территориясында және тыс ... ... ... ... ... Қаржы салымдарды бағалау нарықтық құннан бағалау уақытына шығумен жүзеге асады және бағалаушының басты ... ... ... Егер ... ... ... құнды қағаздарға қаржы салу нарықтық құны анықталса, онда ... ... ... ... Егер ... ... белгіленбесе онда бағалаушы оның нарықтық құнын өзі анықтауы керек.
Кәсіпорын құнын таза активтер және ... құн ... ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... ...
1) ғимарат орналасқан жер учаскесінің құны анықталады;
2) бағалау жасалатын күніне ғимараттың орын басу құны ... ... ... ... құны ...
Қайта қалпына келтіру құны деп ‒ салыстырмалы бағаланатын объект сияқты, сондай құрылыс материалдарынан жасалған, сондай құрылыс стандарттарын ... ... ... ... ... объект көшірмесінің, бағаланатын күндегі ағымды бағадағы. Құрылыс құнын айтады. Егер ... ... ... ... ... мүмкін болмаған жағдайда, орнын басу құнын анқтау жүргізіледі.
Орын басу құны деп ‒ бағаланатын объектінің пайдалылығының ... ... ... ... ... ... тең. ... құнын айтады, бірақ, олар ағымдағы стандартқа, дизайнға, жобасына сай жаңа материалдарды қолданылған болуы қажет.
Қайта қалпына келтіру немесе орын басу ... ... ... ... ... ... ... толық құнын анықтау кезінде келесі есептеулер енгізілуі қажет:
1) Тура шығындар (материалдар құны, амортизациялық төлемдер, уақытша ... ... ... коммуналды қызмет көрсетулердің құны, жұмысшыларға төленетін жалақының, қауіпсіздік техникасы бойынша шаралардың құны және тағы басқа);
2) Архитекторлардың ... ... ... ... ... ... кеңес беруші бухгалтерлер мен заңгерлерге төленетін жалақылар, лицензияға, құрылыс ссудалары бойынша пайыздар, меншікті сатуға ... ... ... ... ... шығындарға, құрылыс кезіндегі кеткен жарнамалық төлемдер, меншік құқығының ... ... ... және тағы ... орын басу ... қайта қалпына келтіру шығындарының орнына қолдану бағалау процессі кезінде кейбір элементтерді жоюға мүмкіндік береді;
3) Кәсіпкерлік табыс. Бұл ... ... ... пен ... ... жобаны жүзеге асыру үшін шығындардан басқа жоспарланған соманы айтады. Дүние жүзілік тәжірибені ескере ... ... ... ... ... ... ...
Құрылыс құны + кәсіпкерлік табыс = құрылыстың толық құны (5)
Ғимараттардың физикалық, функционалды, ... және ... ... ... олардың тозуының барлық түрлері есептеледі.
Физикалық тозу ‒ объектінің пайдалылығы мен өмір сүруінің ... әкеп ... ... ... ... және тағы ... ... факторларға байланысты меншіктің құнының жойылуы.
Функционалды тозу ‒ өзіне тағайындалған қызметтерді орындау мүмкінсіздігімен байланысты меншіктің құнының ... ... тозу ... объектісінің ішкі қасиеттерінің нәтижесі болып табылады және конструкциялық жетіспеушіліктермен шығындық операциялар сияқты факторлармен байланысты болып архетиктурасы ескірген ... ... ... ... ... қажеттілігі табылады..
Функционалды тозудың формасы болып технологияның өзгеруінен туындаған құнның жоғалуын ұғындыратын технологиялық тозу.
Экономикалық тозу ішкі ... ... ... ... ... ... немесе бәсекелестіктің жоғарылауымен байланысты активтердің құнының жойылуымен сипатталады.
Ғимараттың қалдық құны қайта қалпына келтіру құны(қайта ... ... құны ... орын басу ... мен ... тозуының арасындағы айырмашалақ ретінде анықталады.
Жылжымайтын мүлік объектісінің толық құны жер ... ... ... ... ... есептеледі.
Кәсіпорынның айналымдағы активтерінің құнын бағалау. Іс әрәкет процессінде қолданылатын ... ... ... оның ... ... табылады. Нарықтық экономиканың дүние жүзілік теориясы мен практикасында шаруашылық іс әрекет нәтижесінде бақылауда болатын немесе ұйым иеленетін ... ... ... ... ... ... активтер деп кәсіпорынті жүзеге асыру үшін, құндылықтарды тұтыныу мен айырбастау үшін қолданылатын экономикалық ресурстарды атайды.
Кәсіпорынның барлық активтері айналымды және айналымнан тыс деп ... ... ... тыс ... ... емес ... ... қорлар, аяқталмаған құрылыс, ұзақ мерзімді қаржылық салымдар жатады. Айналым қаражаттарына қорлар (шикізат,материалдар), құны арзандау және тез тозғыш заттар, шығындар(соның ішінде ... ... ... ... ... ... кезеңдер шығындары), дайын өнім, тауарлар, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызмет түрлері, ... ... ... ... ... ... ақша активтері(соның ішінде есепшоттағы және кассадағы ақшалар). Осылайша, айналым активтеріне қалыпты кәсіпорынтік цикл ағымындағы немесе жыл ... ... ... айналатын активтерді жатқызамыз.
Қорларды (соның ішінде шикі затты, негізгі және көмекші материалдарды, отынды, сатып алынатын жартылай кәсіпорынттар мен ... ... ... ... ыдыстар және өнімді тасымалдауды, сонымен қатар басқада ұйымдарға қажетті ұқсас материалды ресурстарды) бағалау нақты құн ... ... ... ... ... құратын материалды ресурстардың нақты құны дайындауға немесе иеленуге(несие, комиссиондық сыйақыға, кедендік пошлиналарға) кеткен шығындардан ... ... ... жарғылық капиталына салым ретінде салынған материалды - кәсіпорынтік қорлардың нақты құны құрылтайшылармен келісіп, ұйымның құрылтайшылық құжатында тіркеле ... ... ... анықталады. Бұл жағдайда баланстық немесе басқа да құн түрлері қолданылуы мүмкін. ... ... ... ... бағалау келесі әдістердің бірімен жүзеге асуы мүмкін: ... ... ... ... ... өзіндік құн бойынша (ФИФО), уақыт бойынша соңғы сатып ... ... құн ... ... ... ... ... құн бойынша. Қорларды бағалаудың таңдап алынған әдісіне байланысты сатудан түсімге сай өткізудің өзіндік құны ... ФИФО ... ... ... ... бағаның жоғарылауы жағдайында өткізілген өнімнің өзіндік құны төмендейді және табыс көрсеткіші жоғарылайды. Сонымен қатар, қалған қорлардың бағалық құны да ... ЛИФО ... ... ... ... ... құн жоғарылап, ал пайда төмендейді.
Құны арзан және тез тозатын ... ... ... құны ... және тез ... заттар категориясына жататынын алдын ала анықтап алу керек екендігін талап етеді. Құны арзан және тез тозатын заттар құны эксплуатация ... тозу ... ... ... ... Құны ... және тез тозатын заттардың тозуы эксплуатацияға беру кезінде 50 % көлемінде аударылады, және қалған 50% көлемі құны ... және тез ... ... ... кезінде төленеді. Құны арзан және тез тозатын заттарды бағалау алғашқы құн бойынша жүргізіледі, яғни оларды иеленуге және ... ... ... ... ... ... тозу бойыншажүргізіледі. Яғни оларды бағалау кезінде қалдық баланстық құн қолданылады.
Дайын өнімді бағалау ... ... ... ... ... ... отын, энергетика, еңбек ресурстары мен тағы басқа. өнімді өндіруге кеткен шығындарды қолданумен байланысты шығындар енетін нақты және нормативті кәсіпорынтік құн ... ... ... ... мен ... ... ... толық нақты немесе нормативті (жоспарлы) өзіндік құн бойынша жүзеге асады.
Аяқталмаған кәсіпорынке кеткен шығындарды бағалау. нормативті кәсіпорынтік ... құн ... ... ... тура ... ... сонымен қатар, шикізаттың, материалдардың және жартылай кәсіпорынттардың құны бойынша жүргізіледі. Осыдан, өнімді бір ... ... ... ... кәсіпорын нақты кәсіпорынтік шығындар бойынша бағаланады.
Болашақ кезеңдердегі шығындарды бағалау. Олар нақты құн ... ... егер ... қоса ... байланысты пайда(выгода) болса. Егер пайда болмаса, болашақ кезеңдердің шығындарының шамасы алынып тасталады ... ... ... ... ... жүзілік тәжірибе үшін дискуссиялық мәселе болып табылады. Қазіргі кезде қолданылатын дебиторлық қарызды оның пайда болу сәтінде құн бойынша ... ... ... деп атау екі ... Инфляция жағдайында бұл концепция қайта қарауды талап етеді. Мұнымен қоса, дебиторлық ... ... ... ... дебиторлық қарыздың талдануын талап етеді. Оларды пайдасыз (экономикалық балансқа енбейді), пайдалы( экономикалық балансқа енеді) деп екіге бөледі. ... ... ... ... ... ... негізгі сомалардың дисконтталуымен және олардың ағымдағы құнына пайыз төлеумен бағаланады
Қысқа мерзімді қаржылық салымдарды бағалау инвестордың нақты жұмсаған ... ... ... ... ... ... қағаздарға салымдарды бағалау кезінде иеленуге кеткен нақты шығындар сомасы мен ... құн ... ... ... ... (ай ... ... ұйымның қаржылық нәтижесіне қатысты екенін ескеру қажет.
Толық төленбеген акциялар мен ... ... ... ... ... ретінде бағалануы тек қана инвестор дивидент алуға құқықты болса және бұл салымдар бойынша толық жауапкершілікке ие ... ... ... ... ... ... ... мен паилар қаржылық салым ретінде емес, олардың толық төленуіне дейінгі инвестордың ... ... ... ... ... ... ... түрде биржада немесе арнайы аукционда котировкасы бар, акцияларға қысқа мерзімді ... ... ... ... Жыл соңында олар нарықтық құнмен бағалануы мүмкін.
Бизнесті бағалаудағы пайда тәсілдемесі
Бизнесті нарықтық бағалау өзінің ... ... ... ... ... құнын анықтағанда, оның капиталының келешекте пайда әкелетін бөлігі ғана ескеріледі.
Бизнес дамуының қай этапында берілген ... ала ... және ол ... ... ... ... үшін өте маңызды болып табылады. Бизнесті бағалауға әсер ететін барлық факторлар ақша ... ... ... ... ... ақша ағымдарын дисконттау әдісінің құнын анықтау былай жорамалданады, яғни потенциалдық ... осы ... ... ... ... ... құнынан артық ақша төлемейді. Иегер жорамалдаған келешек ... ... ... өзінің бизнесін ағымды құннан арзан бағамен сатпайды.
Нәтижесінде екі жақ нарықтық құн болашақ пайданың ағымды құнына тең болатын келісімге ... Бұл ... ... ... ... ... өте ... болып келеді, өйткені қандай инвестор болмасын, ол өзінің ақшасын жұмыс істеп жатқан кәсіпорынға салғасын, ақырында ... ... ... ...... ... емес ... затттардан тұратын активтер жиынын емес, барлық салған қаражатын сатып алатын, ... ... және әл ‒ ... ... яғни ... ... ағынын сатып ала алады.
Барлық кәсіпорындар, экономиканың қай ... ... олар тек бір ғана өнім ... бұл ‒ ақша. Ақша ағынын дисконттау әдісі жұмыс істеп жатқан кез келген кәсіпорынды бағалауға пайдаланылады. Кәсіпорынның нарықтық құнының дәл нәтижесін ... мән ‒ ... да бар. Бұл ... пайдалану шаруашылық қызметте белгілі бір тарихы бар, өсу барысында және ... ... ... ... кәсіпорынды бағалауға негізделеді. Бұл әдіс аз дәрежеде жүйелік зардап шегіп жатқан кәсіпорынды бағалауда қолданылады. Бұл әдісті жаңа ... ... ... көп ... ... да, ... абайлық сақтау қажет. Пайданың ретроспективтерінің болмауы бизнестің келешек ақша ағынын объективті ... ... ... Ақша ағынын дисконттау әдісі арқылы бағалаудың негізгі этаптары.
‒ ақша ағыны моделін таңдау;
‒ жорамал мезгілінің ... ... ... ... және жалпы сатудан келетін түсімді жорамалдау;
‒ шығынды жорамалдау;
‒ инвестицияны жорамалау;
‒ әр ... ... ... ақша ... ... ... ... ақысын анықтау;
‒ жорамал периодында құнның көлемін есептеу;
‒ келешек ақша ағынының ағымды құнын және жорамал мезгілдің құнын есептеу;
‒ қорытынды ... ... ақша ... ... ... ... біз ақша ... 2 моделінің біреуін қолдануымызға болады: меншік капиталы үшін ақша ағыны және ... ... ... үшін ақша ... ... ... ақша ағыны қалай есептелетіні көрсетілген. Бұл модельді пайдалану ... ... ... ... ... құны есептелінеді.
Барлық инвестициялық капитал үшін ақша ... ... ... ... кәсіпорынның меншікті және қарыздық капиталын шартты ажыратпаймыз, оның барлығы ақша ағыны жиынтығы деп санаймыз. Бұдан біз ақша ағынына ... ... ... таза ... ... ... ... тасталған төлем % ‒ын қосамыз.Бұл модельдік есептеу қорытындысы бүкіл кәсіпорынның инвестициялық капиталының нарықтық құны болып табылады. ... ... де ақша ... ... ... ... баға) және ақиқат негізінде (инфляция факторын ескерсек) де ... ... ... ... ... дисконттау әдісі бойынша кәсіпорын құны келешек ақша ағынына негізделеді. ... ... ... ... ақша ағынының жорамалын ағымды жылдан бастап белгілі бір уақытша мерзімге дейін өңдеу болып табылады. Компанияның өсу темпі ... ... ... ... белгілі бір жорамал периоды алынады.
Дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде кәсіпорынды бағалау үшін жорамал периоды, бағалау мақсатына және нақты ... ... 5 ... 10 жылға дейін құрауы мүмкін.Тұрақты емес шарттағы парапар ұзақ мерзімді жорамалдау, қиыншылық ... ... ... ... бар ... ... 3 жылға дейін қысқарылады. Дұрыс нәтиже алу үшін жорамал периодын ұсақ бірліктерге дейін ... ... ... және ... ... ... түсімді ретроспективтік талдау және жорамалдау.
Жалпы түсімге талдау жасау және ... жеке ... ... етеді және келесі факторларды есепке алады:
‒ өндірілетін өнімнің номенклатурасы;
‒ өндіру көлемі және өнім бағасы;
‒ қәсіпорынның ретроспективті түрде ... ... ... ... ... ... қуаттылығы;
‒ капиталдық қаржы бөлудің мүмкін салдары және ... ... ... анықтайтын экономикадағы ортақ жағдай;
‒ бәсеке деңгейін ескеру мен нақты саладағы жағдай;
... ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді өсу темпі;
‒ берілген кәсіпорын басшыларының жоспары.
Жалпы түсімді жорамалдау кәсіпорын қызметінің және жалпы саланың ретроспективті ... ... ... ... ... ... ... келісілген жорамалға негізделген бағалау дәл ұсынылмайды.
Шығынды талдау және жорамалдау
Бұл этапта бағалаушы:
1) Ретроспективті өзара тәуелділікті және ... ... ... Шығын құрылымын, әсіресе тұрақты және өзгермелі шығындардың арақатынасын зерттеу керек;
3) Әр шығынның дәрежесі үшін ... ... ... ... ... және ... баптарын оқу керек, өйткені олар алдыңғы жылдары ... есеп ... ... ... ... ... Амортизациялық бөлуді қазіргі қолда бар активтерден және болашақ өсу мен кемуден шығу ... ... ... ... ... негізделген төлем пайызының шығынын анықтау;
7) Жорамал шығынды сәйкес ... ... үшін ... ... ... ... үшін салыстыру.
Кәсіпорын шығынына байланысты ең ... ... ... ... табылады. Егер ол жүйелі түрде ешқандай зардапсыз өнім сапасына жеткізілсе, онда кәсіпорын бәсекелес болып қала береді.
Бұл жағдайды ... ... үшін ең ... ... ... шығу себептерін біліп алып, бақылау қажет. Шығындарды тиімді және тұрақты басқару өндіретін өнімнің өзіндік құнын және ... ... ... дәл және ... ... қамтамасыз етуімен байланысты. Ағымды шығындарды бақылап отыру өндіретін өнімнің номенклатурасын бәсекелес позицияның пайдасы үшін түзетуге, фирманың ... баға ... ... ... бөлімшелерін аманаты және тиімділігі бойынша бағалауға жол беріледі.
Бизнесті бағалауда шығынның екі жіктемесі маңызды. Біріншісі ‒ шығынды тұрақты және өзгермелі етіп ... ... ... өнім ... өзгеруіне тәуелді емес (мысалы, әкімшілік және басқару шығыны, амортизациялық бөлу, арендалық төлем, ... ... ... тағы ... ... шығын (шикізат, материялдар, бір адамның еңбекақысы, кәсіпорын мұқтаждығына ... отын және ... ... ... көлемінінің өзгеруіне пропорционал болып табылады.
Шығындарды тұрақты және өзгермелі етіп жіктеу зиянсыз анализдер өткізгенде және шығарған өнім ... ... ... ‒түзу және жанама болып жіктелуі, шығынды белгілі бір өнімге енгізілуіменпайдаланылады. ... ... ... ... - бұл ... ... мен ағымды міндеттемелер арасындағы айырмашылық. Ол айналым құралдарының қай сомасы кәсіпорын құралдары арқылы қаржыландырылатынын ... ... ... әр жыл үшін ақша ... ... ... ... құралдар көлемін есептеудің 2 әдісі бар: түзу және жанама.
Жанама әдісі ‒ ақша құралдар қозғалысын қызмет ... ... ... ... ... ... және ақша ... инвестициясын бейнелейді.
Түзу әдісі ‒ ақша құралдар қозғалысын табысы және шығыны бойынша талдау, яғни бухгалтерлік есеп бойынша негізделеді.
Ақша құралдарының жалпы ... Ол екі есеп беру ... ... ... ... ақша ... ... тең болуы керек. .
Дискондтық ставканы анықтау
Дискондтық ставка ‒ техникалық немесе математикалық көзқарас бойынша- бұл келешек табыс ағынын есептеу үшін ... ... ... және ... ... құнын анықтау негізі болып табылады. Экономикалық мағынада дискондтық ставка ролінде инвесторлар талап ететін капиталға алынған табыс ставкасы болып ... ... ... ... 2 ... ... меншік капитал үшін ақша ағыны.
‒ капитал активтерін бағалау моделі;
‒ кумулятивті құрылыс әдісі;
2) бүкіл инвестициялық капитал үшін ақша ... ... ... ... ... ... ставка бағалаудың негізі болып табылатын ақша ағынының түріне тәуелді. Меншік ... үшін ақша ... ... ... ... ... ... капиталы үшін қайтарым ставкасына тең болатын, дискондтық ставка қолданылады. Бүкіл ... ... үшін ақша ... ... ... және қарыз құралдарына қайтарылатын өлшенген ставка ... тең ... ... ... ... ... ... ретінде капитал құрылымындағы қарыз бөлігі мен меншік құралдары болып табылады.
Мұндай дискондтық ставка орташа өлшенген капитал құны деп ... ... Average Cost Of Capital- WACC) . ... ... ... ... әдісі жұмыс істеп жатқан кәсіпорын бизнесін бағалаудағы табыс тәсілдемесінің бір нұсқасы сияқты, ол негізгі жіберілудің ... ... ... ... мұнда кәсіпорындағы меншік бөлігінің құны осы меншік әкелетін келешек табыс құнына ... ... ... ... болып табылады е асырылп . Осы әдіс мына ... ... құн = Таза ... / ... ... (7)
Табыс капитализациясының ... ... ... ... ... яғни ... ұзақ уақыт бойы бірдей деңгейде табыс алып отырады (немесе оның өсу темпі тұрақты) Бұл әдіс жылдар бойы ... ... ... ақша ... ауытқуы салдарынан бизнесті бағалауда өте сирек кездеседі.
Табыс капитализациясы әдісін қолдану келесі негізгі этаптардан құралған:
1) Қаржылық есеп ... ... оны ... ... және ... ... капитализация көлемін таңдау;
3) Капитализацияның парапар ставкасын есептеу;
4) Құн көлемін алдын ала ... ... ... ... ... ... жүргізу (егер ондайлар бар болса);
6) Бағаланған бөліктің қорытынды не қорытынды емес сипаттамасына және жеткіліксіз өтімділікке ... ... ақша ... ‒ бұл ... ... өте ... көп ... талап ететін көп этапты әдіс. Бұл әдісті ... үшін ... ... білімді, мамандандырылған тәжірибені талап етеді. Өйткені бүкіл дүние жүзінде жұмыс істеп жатқан ... ... ... ... теориялық негізделген әдісі ретінде қабылданған.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде ірі және шағын кәсіпорынды бағалау 80 ‒ ... ... ... ... әйгілі бағалау әдістерінің бірі болып табылады, ол нарықтық келешек дамуын жорамалдауға негізделген және ... ... ... процесс көңіліне жауап береді. Соңғысы табыс капитализациясының әдісіне жатады, бірақ ол бизнесті ... ... ... ... ... кәсіпорынды бағалау үшін пайдаланылады.
Бизнесті бағалаудағы салыстыру тәсілдемесі
Меншікті бағалаудағы салыстыру тәсілдемесінің ерекшелігі, біріншіден, құн көлемінің қорытынды ... және ... ... компанияларға жататын акцияларды нарықтық құнмен сатып алу, сату болып табылады.
Басты ... ... ... ... ... ... ... оның қолдану ортасына,осы әдісті қолдану ерекшелігіне;
‒ Ұқсас кәсіпорындардың іріктеу ... ... ... ... және ... ... қолдану ерекшелігіне;
‒ Құнның қорытынды көлемін қалыптастырудың негізгі этаптарына;
‒ Мультипликатор көлемін таңдауға, аралық ... ... ... ... тәсілдемесіне жалпы сипаттама
Кәсіпорын мүлігін бағалау 3 ... ... ... негізделеді: шығын, табыс, салыстыру. Әр тәсілдеме ... ... ... және ... ... ... және ерекше шарттарды, қолда бар фокторларды сақтауды талап етеді. Осы 3 негізгі тәсілдемелерде қолданылатын ақпарат фирманың қазіргі ... ... ... ... не алда ... табысты бейнелейді. Осы 3 негізгі тәсілдемелерден шыққан нәтиже дәйекті және объективті болып табылады. Бизнесті бағалаудағы салыстыру тәсілдемесі мынаны көрсетеді, яғни ... ... ... ... ... құны ... болатынын анықтау. Басқа сөзбен айтсақ, бағаланып жатқан кәсіпорынның мүмкін болатын құн көлемі ұқсас фирманы нарықпен белгіленген нақты бағаға сату ... ... ... ... ... мүмкіндігі жалпы активті қаржыландыру рыногына тәуелді ... ... ... ... ... бойынша өткен келісім туралы мәліметтерді қолдануды ұсынады. Екінші шарт- бағалаушыға керек болатын нарықтың ашық болуы және ... ... ... ... ... керекті шарт ‒ құнды және қаржылық ақпарат жинайтын арнайы қызмет ... ... ... ... осы банктың құрылуы бағалаушының жұмысын жеңілдетеді, өйткені ... ... көп ... ... ... және өте ... тұратын болып табылады. Салыстыру тәсілдемесі бағалаудың ... ... және ... бір ... ... 3 ... әдістерді қолдануды ұсынады:
1) Компания ‒ аналог әдісі;
2) Келісім әдісі;
3) Коэффициенттер саласының әдісі.
2 ЖШС компаниясының қаржылық жағдайын талдау
2.1 ЖШС ... ... ... ... ... ... ... жүргізу арқылы табыс табу болып табылады.
Компания қызметінің негізгі түрі Алматы қ., Түрксіб ауданы, Котельников, 2 мекенжайы бойынша ... ... емес ... ... ... беру болып табылады.
Жылжымайтын мүлік ‒ ... ... ... 8 300 м2, әкімшілік, қоймалық және өзге ғимараттардан тұратын өндірістік ‒ қоймалық ... ... ... және ішкі ... ... ... ... толық көлемде. Бағалау объектісі қаланың өнеркәсіптік ауданында орналасқан.
Инвентаризация нәтижелері А ‒ ... 1‒ ... ... ... ... ... № 20-317-087-001, меншік иесіне жалпы үлестік меншік құқығында тиесілі, жоғарыда аталған ғимараттар орналасқан, жалпы ауданы 2,3174 га, ЖШС ‒ нің ... ‒ 1,9327 ... ... - ... ... Топырағы - сазды.
Жер телімінің мақсатты тағайындалуы - ... ... ... және пайдалану үшін.
Жер телімінің бөлінгіштігі - бөлінбейтін.
2.2 Кәсіпорынның ... ... ... ... активтерінің ‒ құрамы мен құрылымының динамикасын талдау кәсіпорынның барлық мүліктерінің және оның жекелеген түрлерінің абсолютті және салыстырмалы арту немесе кему ... ... ... ... ... ... ... элементі болып саналатын активтерді, талдау барысында, осы активтердің ... ... ... ... құрылымы және оларда болған өзгерістер зерттеледі. Активтердің жалпы құрылымын және оның жеке топтарын талдау, олардың рационалды таратылуын талқылауға мүмкіндік береді. ... өсуі ... ... болашақтағы дамуын көрсететін болғандықтан, ол осы кәсіпорын жұмысының оң нәтижесін сипаттайды. Алайда, кәсіпорын мүлік құныньң өсу ... ... ... ... ... есептің номиналды көрсеткіштерінің нақты көрсеткіштерден айтарлықтай ауытқуына әкеліп соқтыратын инфляция әсерін ескеру қажет. Отандық тәжірибеде инфляцияны есепке алу тек ... ... ... ... құру ... ... ... есептік ‒ аналитикалық тәжірибеде өндірістік қорлар, дайын өнім және тауарларды ... ... ... ... да ... ... ... инфляциялық фактор әсерінен болатыны күмәнсіз. ... ... ... алдымен кәсіпорынның активтер құны талдаймыз. Яғни, кәсіпорынның қызмет ауқымы мен ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайының индикаторларын есептеуде негіз болады. Содан, кәсіпорынның активтерінің қозғалыс ... ол ... ... ... қаражат үлесін білдіреді. Қозғалыстағы және иммобилизацияланған қаражаттардың арақатынас ... ол ... және ұзақ ... ... ... ... Бұл арақатынастың оптималды және қауіпті мөлшері салалық ерекшеліктерге байланысты.
ЖШС компаниясының (бұдан әрі ‒ компания) қаржылық ... ... ... ... ... ... бойынша динамикалық активтерге қаржылық ресурстарды салудың мақсаттылығы мен дұрыстығына тәуелді.
Қаражаттар мен ... ... ... ... ... анықтау мақсатында Компанияның баланстарына баптардың іріленген номенклатурасы бойынша көлденең және тігінен ... ... ... ... ... ... ... тұрақты тенденциясында соңғы 3 жылда активтер (негізінен ақшалай қаражаттар) сомасының іріленген баптар бойынша тербелісі туралы куәландырады.
1 - ... ... ... ... ... ... ... мобильді коэффициенті
Ағымдағы активтер/
Баланс валютасы
0,01
0,01
0,03
>0,5
2
Тозу коэффициенті
К=И/Ф
1,5%
1,3%
1,46%,
3
Қозғалыстағы және иммобилизацияланнған қаражаттардың арақатынас коэффициент-тері
Ағымдағы активтер/
Ұзақ мерзімді активтер
0,01
0,01
0,04
>0,5
4
Негізгі құралдардың нақты құнының коэффициенті
Қалдық құны ... ... ... ... ... 2008-2010 жылдар аралығында ЖШС бухгалтерлік балансы
Компанияның мүліктік ... ... ... коэффициенттерді есептеу арқылы бағаланды:
‒ активтердің мобильділік коэффициенті. Қарызды өтеудегі қаражат үлесін немесе кәсіпорын ... ... ... ... ... үлесін сипаттайды. Кәсіпорны үшін ұтымды мәні 0,5 - тен кіші болмауы ... ... ... ... үшін бұл ... 2010 ... 0,03 (2 364 748 : 6 2631 415) ... ал 2008 және 2009 ... бұл ... бір ... ... ол 0,01‒ді құрайды. Яғни, ұсынылған көрсеткіштен төмен.
‒ тозу ... 2009 жыл және 2010 жыл ... ... ... ... бұл көрсеткіш сәйкесінше 1,3% және 1,46%, ұсынылатын мәні 0,5‒тен артық емес, бұл Компанияның негізгі қаражатының қанағаттанарлық техникалық жай‒күйі туралы ...
... және ... ... ... ... ... және ұзақ мерзімді активтердің арасындағы арақатынасты көрсетеді. Бұл арақатынастың оптималды және қауіпті мөлшері салалық ... ... ... ... бөлінуінің тиімділігін көрсетеді. Ағымдағы активтердің ұзақ мерзімді активтерге қатынасы ретінде есептелетін бұл көрсеткіш ... ... 0,04 - ге (2 364 748:60 266 667) тең, ... ... ... кем ... ... төмен; Ал. 2008 және 2009 жылдары бұл көрсеткіш 0,01‒ге тең. Бұл да ... ... ... мәнді көрсетеді.
‒ негізгі құралдардың нақты құнының коэффициенті - Кәсіпорынның материалды - ... ... ... ... ... жалпы құнындағы негізгі қаражаттың нақты (қалдықты) құнының үлестік салмағының өзгерісін көрсетеді және оның кәсіпкерлік қызметінің масштабын анықтауда бағдар қызметін ... ... құны ... ... ... ... үшін ... мерзімді актитвер сомасын қысқа мерзімді пассивтер сомасынан шегереміз. Ол 2010 жылда 59 980 702 (60 266 667-285 965) ... ... ... кем емес ... ... баланс мәліметтері бойынша бұл көрсеткіш негізгі құралдардың нақты құнының коэффициентінің мәні 01.10.2010 ж. 0,96 ‒ ға тең (59 980 702:62 631 415 ), ал 2009 жылы бұл ... ... ... ... ... негізгі қорларды жаңарту мәселесі 2009 және 2010 ... ... үшін ... ... туралы қорытындыны растайды. Алайда, 2008 жылы бұл коэффициент өте ... ... - ... тең ... тұр. ... 2008 жылы Компанияның материалды - техникалық базасы нашар жағдайда болғанын ... ... ... ... және ... талдау
Компанияның қаржылық жағдайын жүргізу үшін бірнеше қаржылық коэффициенттер арқылы жүргізіледі:
‒ төлем қабілеттілік және өтімділігін;
‒ қаржылық ... ... ... ... ... ... ... қабілеттілігі оның қаржылық тұрақтылығының маңызды белгілерінің бірі және ... ... ... ... ... Сол себепті нарық экономикасы жағдайында оған көп көңіл бөлінеді. Кәсіпорынның төлем қабілеттігін ... ... ... ... ... ... талдау мәселесін қарастырар алдында, жалпы активтердің, баланстың және кәсіпорынның "өтімділігін" ... алу ... ... екі тұжырымдамасы белгілі. Бірінші тұжырымдама бойынша өтімділік: кәсіпорынның өзінің қысқа мерзімді міндеттемелерін өтеу қабілетілігі ұғынылады. Ал екінші тұжырымдама ... ... - бұл ... ... ақша қаражаттарына айналуға дайындығы мен жылдамдығы. Өтімділік ... ... ... ... ... және ... мен ... арасындағы жалпы сомасы бойьнша да, келіп түсу уақыты бойынша да әрдайым ... ... ... ... шын мәнінде баланс өтімділігін көрсетеді. Сондықтан кәсіпорынның төлем қабілеттілігін бағалау үшін бухгалтерлік баланстың көрсеткіштерін тереңінен зерттеу керек.
Баланс ... ... мәні - ... өтімділік дәрежесі бойынша топталған қаражаттарды пассивтегі міндеттемелермен салыстыруда. ... пен ... ... ... бір ... топталады.
Өтімділік дәрежесіне, яғни ақша қаражаттарына айналу жылдамдығына байланысты кәсіпорын активтері келесідей топтарға бөлінеді:
А1. Ең өтімді активтер. ... ... ... ... ақша ... барлық баптары мен құнды қағаздары жатады.
А2. Тез өткізілетін активтер. Бұларға қысқа мерзімді дебиторлық борыш басқа да активтерді жатқызады.
А3. Баяу ... ... ... ... қорлар жатады.
А4. Қиын өткізілетін активтер. Бұлардың құрамында ұзақ мерзімді активтер жатқызылады.
Баланс пассивтері оларды қайтару, төлеу уақытының мерзіміне байланысты топтастырылады:
П1. ... ... ... ... ... ... уақытында төленбеген кредиторлық борыш, қарыздар, басқа да қысқа мерзімді міндеттемелер, жұмыскерлермен олардың алған қарыздары бойынша есеп айырысу көлемінен асқан ... ... ... ... ... Қысқа мерзімді міндеттемелер - қысқа мерзімді несиелер мен заемдар және ... ... ... Ұзақ ... ... - ұзақ мерзімді несиелер мен заемдар.
П4. Тұрақты міндеттемелер. Бұған меншікті ... ... ... ... үшін ... пен ... бойынша келтірілген топтар жиындарын салыстыру керек. Баланс толық ... деп ... ... ... ... ... айтқанда, егер активтің сол алғашқы үш теңсіздігінің әрбір тобы кәсіпорынның сәйкес міндеттемелер тобын жапса немесе оған тең ... ... ... болады, кері жағдайда баланс өтімді емес.
Жоғарыда келтірілген жүйедегі алғашқы үш теңсіздіктің орындалуы төртінші теңсіздікті ... ... ... ... ... пен ... бойынша алғашқы үш топтың жиындарын салыстыру маңызды орын алады. Төртінші теңсіздікті "баланстау" сипатын алады, сонымен қатар терең ... мәні бар: оның ... ... ... ең төменгі шарттарының сақталғандығын, кәсіпорынның меншікті айналым ... ... ... ... экономика теориясы мен практикасында перспективті төлем қабілеттілігін талдауды нақтыландыру және ... үшін ... ... да ... ... Олардың ішіндегі маңыздысы табыс пен табыс табу қабілеттілігі, себебі осы факторлар кәсіпорынның қаржылық саулығы үшін ... ... ... Табыс табу қабілеттілігі деп болашақта кәсіпорынның негізгі қызметінен тұрақты ... алу ... ... Осы қабілеттілікті бағалау үшін ақша қаражатының жеткіліктігімен оның капиталға айналдыру коэффициенттері талданады.
Кәсіпорынның перспективті төлем қабілеттілігін анықтау үшін кәсіпорын ... ақша ... ... ... ... және ... сипаттайтын өтімділіктің статистикалық көрсеткіштері кеңінен пайдаланылады.
Үш көрсеткіш жиі ... ... ... коэффициенті;
2) ағымдағы өтімділік коэффициенті;
3) жедел өтімділік коэффициенті. ... ... ... ақша ... мен тез ... ... қағаздардың мерзімді және қысқа мерзімді міндеттемелерге қатынасы ретінде есептеледі.
Ол ... ... ... ... ... ... ағымдағы қарыздардың қандай бөлігі өтелетінін көрсетеді.
Осы көрсеткіштің дұрыс шектеуі келесі түрде болады:
Ка.ө>= 0,2/0,5. ... - ... ... ... ... жедел өтелуі керек
екендігін көрсететін төлем қабілеттілігінің қатаң белгісі. В.П. Палий бұл
коэффициенттің мәні 0,25‒ 0,25‒тен жоғары болуы ... деп ... өтеу ... есептеу үшін ақша қаражатының құрамына алдыңғы көрсеткіштің алымына дебиторлық борыш және басқа да активтер қосылады. Ол кәсіпорынның дебиторлармен өз ... есеп ... ... ... ... мүмкіндігін көрсетеді, яғни ағымдағы міндеттемелердің қандай бөлігі тек ақша қаражаты есебінен емес, сонымен қатар өткізілген ... ... ... ... көрсетілген қызметтер үшін түсімдер есебінен өтелетінін сипаттайды.
Ағымды өтеу ... ... ... ... ... ... ... ... өтеу ... ... ... ... және ... ... міндеттемелердің сомасын өтейтінін белгілеуге мүмкіндік береді. Берілген көрсеткіш үшін мына шектеу қалыпты мән болып табылады: ... 2. ...... Компанияның төлемқабілеттілігінің және өтімділігінің негізгі көрсеткіштері есептелген және келтірілген.
2 ‒ кесте
Кәсіпорынның активтерінің өтімділігі мен төлем қабілетін ... ... ... ... ... айналымдық қаражаттың мөлшері (қызмет етуші капитал)
ОС - КДО
- 61 733 333
633 656
2 078 783
2
Меншік ... ... ... коэффициенті,
Ко
- 87, 38
0,66
0,88
>= 0,1
3
Маневрлілік коэффициенті, Км
0,0002
0,21
0,67
4
Ағымдағы өтімділік коэффициенті, Ктл
0,01
3,01
8,27
>= 2
2 ‒ кесте жалғасы
1
2
3
4
5
6
7
5
Жедел өтімділік коэффициенті, Кбл
0,01
1,55
6,66
>= ... ... ... Кал
0,0002
0,59
4,55
>= 0,2
7
Активтердегі айналымдық қаражаттың үлесі
0,01
0,02
0,04
>=0,5
8
Тауарлы- материалды қорлардың ағымды ... ... ... ... ... ... ... үлесі
-
1,37
4,52
> 0,5
10
Тауарлы-материалды қорлардың өтелу коэффициенті, Катмз
-
2,06
5,13
> 0,6
Дерек көзі: 2008-2010 жылдар аралығында ЖШС бухгалтерлік ... ... ДС - ақша ... ... - ... ... ... ағымдағы актив пен пассивтің арасындағы алымы;
ОА - айналым активтері;
КДО - қысқа мерзімді міндеттемелер;
З - ... - ... ... ... - ... ... - ... - меншік айналым қаражаттары;
ТА - ағымдық активтер;
НИП - ... ... ... ... - ті табу үшін ... айналым қаражаттарын қысқа және ұзақ мерзімді пассивтерге қосындысы арқылы табылады.
1) ... ... ... ... ... ... капитал) - жеке капиталдың ағымдағы активтерді жабу көзі болып табылатын бөлігін сипаттайды. ... ... ... теріс тенденция ретінде қарастырылуы қажет, ол компанияның ағымдағы міндеттемелерін ... ... ... ... Бұл ... 2008 жылы теріс тенденцияны берді, алайда 2009 жылы және 2010 жылдары елеусіз өсуі байқалады.
2) ... ... ... ... ... - ... ... тұрақтылығына қажетті меншікті айналым қаражаттарының болуын сипаттайды. Компанияның өндірістік ... ... ... үшін ... айналымдық қаражатты жеке қаражатымен жабу қабілетін көрсетеді. Бұл көрсеткіш 2008 жылы теріс мәнде шығып тұр, оның ... ... ... ... ... ... мойнында болды. 2009 және 2010 жылдары көрсеткіш оң мәнде және ұсынылған ... ... 2009 жылы 0,66 (633 656:948 538) ... 2010 ... ... (2 078 783:2 364 748) ... Ұсынылатын мөлшері - 0,1-ден кем емес. 2009-2010 жылдары ұсынылған көрсеткіштен жоғары, яғни ... ... ... ... ... айналым қаражаттарын бар болуын сипаттайды.
3) Маневрлілік коэффициенті - ақшалай қаражат нысанындағы жеке айналым қаражаттарын сипаттайды. Динамикада ... ... ... көрсетеді. Бұл коэффициент бойынша 2009 және 2010 жылдары өсу байқалады. Коэффициент 0,21 - ден 0,67 - ге ... ...
4) ... ... ... - ... ... активтердің қанша есе ағымдық міндеттемелерді өтейтіндігін анықтауға мүмкіндік береді және кәсіпорынның тек дебиторларымен уақытылы есеп айырысу мен ... ... ... ғана емес, сонымен қатар, қажет болған жағдайда ... ... ... сату ... ... ... ... Ол өнімді қаражаттардың ағымдық міндеттемелерді жабатындығын анықтауға мүмкіндік береді, сол арқылы баланс құрылымының тұрақты деңгейін ғана емес, сонымен қатар, ... ... ... ... тез есеп ... қабілетін көрсетеді.
Өзінің қысқа мерзімді міндеттемелерін ағымдағы активтер есебінен жабу қабілетін көрсете отырып, өтімділіктің жалпы бағалауын ... ... ж. ... ... бұл ... мәні ... бойынша 8,27 (2 364 748:285965) құрады. 2009 жылы коэффициент 3,01 - ді (948 538:314 882) құрады. Алайда, 2008 жылы өте ... ... 0,01 (706 718:62 388 160) ... ... 2008 жылы ... мерзімді міндеттемелер қысқа мерзімді актитерден 88 рет асып тұр. Бұл ... ... ... ... ... ... ... мерзімді міндеттемелерін ағымдағы активтер есебінен жабады. Демек, егер ағымдағы активтер мөлшері бойынша ... ... асып ... ... ... ... етуші ретінде қарастыруға болады. Талап етілетін асыру көлемі нормативпен белгіленеді, ол біздің елімізде 2,0 тең болып анықталған. 2009 және 2010 ... ... ... нормадан жоғары, ол қысқа мерзімді міндеттемелерін ағымдағы активтер арқылы жабу өтімділігі жоғары екендігін көрсетеді.
5) Жедел өтімділік коэффициенті - ... ... бір ... ... ... тең кезең ішіндегі кәсіпорынның күтіліп отырған төлем қабілеттілігін сипаттайды. Ол ағымдық міндеттемелердің қандай бөлігінің тек ақша ... ... ғана ... ... ... ... жұмыс, көрсетілген қызмет, тиелген өнім үшін келіп түсетін түсім есебінен өтелетіндігін көрсетеді.
Ағымдағы активтердің оның аса өтімді бөлігі - ... - ... ... ... тар ... бойынша есептеледі. Бұл көрсеткіштің мәні 2010 жылға 5,82-ні ((2 364 748-460 070):285 965), 2009 жылы 1,55-ті ((948 538-314 882):314 882) ... Ол ... ... ... - ... ... ... қажет. Бірақ, 2008 жылы көрсеткіш нормадан төмен ... ... ... өтімділік коэффициенті - ағымды міндеттеменің қандай бөлігі баланс жасалатын күні немесе жуық ... ... ... мәні ... кем ... 2008 жылы ... құрады (14 800:62 388 160). 2008 жылы Компанияда қысқа мерзімді міндеттемелер жоғары болғанын көрсетеді. Бұл көрсеткіш бойынша Компанияның абсолютті өтімділігі ... ... 2010 жылы ... ... ... ... 2010 жылы бұл ... 4,55-ті (1 301 311:285 965) құрады. 2009 жылы ол 0,59-ды (187 833:314 882) ... ... бұл жылы ... ... ... жуық ... ... орташа деңгейде екендігін байқауға болады.
7) Активтердегі айналымдық қаражаттың үлесі - ... ... ... ... ... ... сипаттайды. Компания бойынша бұл көрсеткіштің мәні өте төмен 0,04. Қызметі негізінен өндірістіктен гөрі коммерциялық болып табылатын кәсіпорындар үшін бұл ... 0,5 ... 50% жуық ... ...
8) Тауарлы - материалды қорлардың ағымдық активтеріндегі үлесі - ағымдық активтердің қанша бөлігін тауарлы - ... ... ... ... Бұл ... мәні талданып отырған кезеңде 0,49 - дан 0,19 - ға төмендеді.
9) Меншік айналым қаражаттың ... ... ... ... - ... ... меншік айналым қаражаттармен жабылатын бөлігін сипаттайды. Ұсынылған норма көрсеткіші 0,5-тен кіші емес. Бағаланып отырған ... ... 2009 жылы 1,37 - ні (633 656:460 070) ... 2010 жылы 4,52 - ні (2 078 783:460 070) ... ... 2009 және 2010 жылдары меншік айналым қаражаттары тауарлық-материалдық қорларды жабудағы үлесі жоғары.
10) Тауарлық-материалдық қорларды жабу коэффициенті - ... мен ... ... ... меншікті айналым қаражаттарымен өтелетіндігін көрсетеді. Қорлардың қандай бөлігі көздермен жабылатынын көрсетеді. 2009 жылы коэффициент (948 538:460 070) 2,06 - ға тең. Ал, ... ... ол 5,13 - ті (2 078 783:460 070) ... ... ... ... 2,06-дан 5,13 - ке өсті.
ҚР Экономика министрі 12.06.1995 жылы бекіткен, Кәсіпорын балансының құрылымын бағалау тәртібі туралы ... және жеке ... ... ... және ... ... коэффициенттеріне қарап, Компанияның қанағаттанарлық баланс құрылымы мен төлемқабілеттілігі туралы қорытынды жасауға болады. Өйткені активтердегі айналымдық капиталдың ... ... ... ... ... ... де барынша төмен.
2.4 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау
Талдау ... ... ... ... ... ... көздерін
талдау болады.
. Бұл кезде кәсіпорын мүлкінің келіп түсуі, оны сатып алу және оны құрылуы да, кәсіпорынның өзінің де, ... ... ... да есебінен жүргізілуі мүмкін екендігін есте сақтау керек. Ал меншікті капитал мен қарызға алынған капиталдың арасындағы ... оның ... ... ... ... қатынасы жағдайында кәсіпорынның қызметі және оның дамуы көбіне өзін өзі ... яғни ... ... ... ... асырылады. Тек ол капитал жетпегенде ғана шеттен капитал тартылады. Бұл кезде қиын ... да ... ... ... ... ... аса ... орын алады, бірақ онсыз әрине мүмкін емес. Сондықтан да қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... керек. Оның ең аз бөлігі өндірістік бағдарламаны қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... әдеттегіден жоғары, яғни қосымша қажеттілік туғанда, ол банктердің ... ... ... және ... ... жабылады. ... ... ... ... ... ... және ... капиталдың көрсетілген көлемі белгіленіп, есеп беру кезеңіндегі олардың өзгеру ... ... ... баға беріледі. Бұл кезде өз меншігіндегі капиталға басты назар аударылады, ... өз ... қоры ... оның қаржылық тұрақтылығының барлығын көрсетеді. ... ... ... ғана ... ... сонымен бірге капиталдың жалпы сомасындағы оның үлес ... да ... ... Бұл көрсеткіш арнайы әдебиеттерде әр түрлі атпен берілген (тәуелсіздік коэффициенті, автономдық ... ... оның мәні бір ғана - бұл ... ... ... ... тартылған қаржыдан қаншалықты тәуелсіз екендігін және өз қаражатын қаншалықты жұмсай алатынын ... ... ... ... меншікті капиталды барлық авансталған капиталға бөлумен анықтайды:
Ктс = Мк:Ак, ... Ктс - ... ... ... - ... ... ... - ... ... ... ... ... яғни қаржыландырудың жалпы сомасы). ... ... өсуі ... ... ... ... ... көрсетсе, алдағы уақытта қаржылық қиындықтардың азаятындығын көрсетеді. ... ... ... ... ... ... деңгейде болғаны дұрыс деп санайды. Себебі бұл қаржы көздерінің тұрақты құрылымын сақтауға мүмкіндік береді. Инвесторлар, несие берушілер дәл осындай ... ... ... ол ... өздерінің міндеттемелерінің кепілдігін жоғарылатады. Неғұрлым кәсіпорынның қаражаты көп болса, соғұрлым үздіксіз жұмыс қамтамасыз етіліп, нарық жағдайында алға шығуға ... ... ... әр ... ... құру ... және ... қорға бөлінбеген табысты тікелей қосу арқылы өзіндік ... ... ... ... ... кітаптардың бірқатар авторлары инвесторлар мен несие берушілерді қамтамасыз ететін, меншікті капиталдың оның жалпы ... ... ең аз мәні 0,6 ... ... деп есептейді. ... ... ... ... және тағы ... бұл көрсеткіштің 0,5 деңгейдегі мәні кәсіпорынның барлық міндеттемелерін өз қаражатымен жабуды қамтамасыз ете ... ең ... ... бола ... деп санайды. ... және ... ... тәуелсіздік коэффиентінің жоғары жетерлік деңгейі болып, 0,5-0,6 тең болатын меншікті капиталдың баланс валютасына қатынасы саналады. Бұл жағдайда несие берушілердің тәуекелдігі ... ... өз ... ... - ... ... ... сатып (қарызға алынған каражаттар салынған, екінші жартысы кейбір ... ... ... да), ... өзінің қарыз міндеттемелерін жабуына болады. ... мен ... ... ... ... ... қатаң сақталатын және фирманың атағына үлкен мән берілген нарықтық ... ... ... ... ... ... жоғары талаптарды қоймайды (Жапонияда оны 0,2-ге дейін төмендетуге болады). ... ... ... ... 0,5-0,6 ... ... орындау, қарызға берушілер үшін ғана емес, кәсіпорынның өзіне де ... ... ... ... ... ... ... белгілеуге мүмкіндік беретін, құрылымына зерттеу жүргізіп баға беру қажет. Нарық жағдайында ол акпарат ішкі және ... ... ... ... ... пайдаланушылар, мысалы, банктер, несие берушілер сыртқы пайдаланушылар, капиталдың авансталынған жалпы сомасындағы үлесінің өзгеруін, ... - ... ... ... қаржылық тәуекелдік жағынан баға береді. Меншіктік капиталдың үлесі төмендегенде тәуекелділік ... ... ... ... ... ... кәсіпорын қызметінің кеңейгені немесе қысқарғаны жайлы айтуына мүмкіндік береді. Қысқа мерзімдік несиелердің төмендеуі және ... ... өсуі ... ... ... ... ... бірыңғай мұндай қорытынды жасауға болмайды, себебі бұл қаражаттардың үлесі басқа факторлардың ... үшін және ... ... ... әсерінен болуы мүмкін. Егер несие үшін пайыздық мөлшерлемелер дивиденттердің мөлшерлемелерінен төмен болса, онда тартылған қаражаты өсірген дұрыс, ал егер ... ... онда ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын меншікті капиталдың қатыстырылған капиталға қатынасын көрсететеін қаржыландыру коэффициенті болып табылады.
Кк = Мк: Қк . ... ... ... болған сайын, соғұрлым банктер мен несиелер қаржыландыруға соғұрлым сенімді кіріседі.
Бұл коэффициент ... ... ... бөлігі өз қаражатымен, ал қандай бөлігі қарыз қаражатымен қаржыландыратынын көрсетеді. Қаржыландыру коэффициенті 0,5
4
Тартылған капитал концентрациясының коэффициенті, Ккзк
0,008
0,99
0,99
0,2-0,5
5
Қарыз қаражатын ұзақ ... ... ... ... және ... ... арақатынасы, Кз/с
0
0
0
< 1
Мұндағы: СК - меншік ... - ... ... - ... ... ... - ... капиталы;
ДП - ұзақ мерзімді пассивтер.
1) Тәуелсіздік коэффициенті - ... ... ... активтерін қалыптастыру көзінің жалпы көлеміндегі үлесін сипаттайды. Ол бойынша кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... және ... қаражатын қалай пайдалатынын білуге болады. Қаражаттың жалпы сомасындағы жеке капиталдың үлесін сипаттайды.
Талдау жасалынып отырған ... 2009 және 2010 ... бұл ... мәні 1,0-ге ... Ал, 2008 жылда көрсеткіш төмен мәнді беріп тұр. 2009 жылы 0,99-ды (61 566 989:61 881 871) ... 2010 ... ... көрсеткішті көрсетіп тұр - 0,99 (62 345 450:62 631 415). Бұл коэффициенттің өсуі кәсіпорынның қаржылық тәуелсіздігі ... ... ... тұр, яғни ... уақытта қаржылық қиындықтардың азаятындығын көрсетеді. Ұсынылатын деңгейі 0,5-0,6-дан кем емес.
2) Тәуелділік коэффициенті - қарыз қаражаттарының ... ... ... ... Авансталған капиталдағы қарыз үлесі неғұрлым көп болса, соғұрлым кәсіпорын қаржыландырудың сыртқы көздері көбірек тәуелді болады.
Капиталдың жалпы ... жеке ... ... ... ... 2008, 2009 және ... ... бұл көрсеткіш 1,0 құрайды, ол жеке капиталдың өте жоғары мәні туралы куәландырады.
3) Маневрлілік коэффициенті - жеке ... ... ... ... ... салынғанын көрсетеді. Ұсынылатын мәні 0,5-тен кем емес жағдайда бұл көрсеткіш 01.10.2010 жылға 0,04 (2 078 783:62 345 450) құрады. 2008 және 2009 ... бұл ... ... ... ... ...
4) ... капитал концентрациясының коэффициенті - жеке капитал концентрациясының ... ... ... табылады және олардың сомасы 1 тең. Компания бойынша тартылған капитал үлесі бірге жақын, бұл тиісті ... ... ... ... ... - 0,2-0,5. Бұл ... ... жоғары қаржылық сенімділігі және қарыздық капиталды тарту бойынша резервтердің барлығы туралы дәлелдейді. 2009 және 2010 ... ... ... ... 0,99 ...
5) Қарыз қаражатын ұзақ мерзімді тарту коэффициенті - кәсіпорын активтерін қаржыландыру үшін тартылған ұзақ мерзімді несиелер мен ... ... ... ... ... ... ... сипаттайды. Бұл көрсеткіштің динамикда өсуі белгілі бір дәрежеде - компанияның сыртқы инвесторларға барынша қатты ... ... ... ... Қоғам бойынша бұл көрсеткіш 0-ге тең, ол қарыздық қаражатты қосымша тарту үшін резервтердің бар екенін білдіреді.
6) ... және жеке ... ... ... ... ... капиталдың жеке капитал көлемінен қанша есе асып түсетінін көрсетеді. 01.10.2010 жылға ол 0-ге тең, бұл ... ... ... ... ... куәландырады.
Шаруашылық субъектілерінің қаржылық тұрақтылығы келесі ... ... ...
- ... ... ... ТМҚ < ЖАҚ ... сәйкес келеді, яғни жеке айналымдық қаражат көлемі бойынша тауарлық-материалдық қорлардан артық болуы қажет;
- ... ... ... ЖАҚ < ТМҚ < ҚҚК теңсіздігіне сәйкес келеді;
- тұрақсыз ... ... ... ҚҚК < ТМҚ ... ... ... және ол компания өз қорларының бөлігін , яғни негізделгенге ... ... ... ... ... білдіреді;
- қиын қаржылық жағдай, онда алдыңғы теңсіздіктерге қосымша мерзімі өткен несиелер мен қарыздар, сондай-ақ мерзімі өткен ... және ... ... болады.
Компанияның қаржылық тұрақтылығын абсолютті қаржылық тұрақты ретінде ... ... ... ... жеке ... қаражаттар жағымды мөлшерге ие. Осылай, сонымен қатар Компанияның жеке капиталы баланс валютасынан 99,54% ... ... ... жағдай тұрақты ретінде сипатталуы қажет.
Қаржылық тұрақтылықты бағалау үшін сондай-ақ келесі формула ... ... ... ... мүмкіндігі көрсеткішін де қолдануға болады (Z - көрсеткіш):
ТА ДК ... УК ... = *1,2 + *1,4+ * 3,3+ * 0,6+ , ... ВБ ВБ ВБ ... - ағымдағы активтер;
ВБ - баланстық валюта;
ДК - ... ... ... ... - ... қызмет түскен пайда;
УК - Жарлық ... - ... ... ... банкроттыққа ықтимал дәрежесі 4-кестеде шкала бойынша анықталады.
Бухгалтерлік мәліметтерді алып , келесіні аламыз:
Z = 2 364 748 / 62 631 415 * 1,2 + 236 250 / 62 631 415 * 1,4 + 778 461/ 62 631 415 * 3,3 + 62 109 200 / 62 631 415 * 0,6 + 6 364 221 / 62 631 415 = ... ... ... ... ... ... ... ұшырау ықтималдылығы жоғары деп айтуға болады.
4-кесте
Кәсіпорынның банкроттыққа ықтимал дәрежесінің шкаласы
Z көрсеткіші
Банкроттық ықтималы
1,8 кем
өте жоғары
1,81-ден 2,7 - ге ... ден 2,99 - ға ... - тен ... ... ... іскерлік белсенділігін талдау
Кәсіпорынның іскерлік белсенділігі мен қызметінің тиімділігін ... және ... ... ... ... ... ... табылады.
Кәсіпорынның іскерлік белсенділігі қаржылық жағдайында ең алдымен оның қаражат ... ... ... ... ... талдау, кәсіпорынның өз қаражатын қаншалықты тиімді пайдаланғандығын анықтауға мүмкіндік беретін, әр түрлі қаржылық айналымдылық коэффициенттердің ... мен ... ... ... қаржылық жағдайы активтерге салынған қаражаттың қаншалықты тез нақты ақшаға айналуына тікелей тәуелді болады.
Қаражаттың айналымында болу ... ... ... ... ішкі жағдайымен бірінші кезекте, оның активтерін басқару стратегиясының тиімділігімен (немесе жоқтығы) анықталатындығын айта кету ... ... баға ... ... ... құрылымы, пайдаланылған тауарлы - материалдық қорларды бағалау әдістемесінде байланысты кәсіпорын өз қаражатының айналымының ұзақтығына көп ... аз әсер ету ... ие ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау үшін үлкен маңызы бар, өйткені қаражаттың айналым жылдамдығы кәсіпорынның төлем ... ... әсер ... Оған ... ... бірдей жағдайда қаражаттың айналым жылдамдығының өсуі кәсіпорынның өндірістік - техникалық күшінің артқанын көрсетеді.
Кәсіпорынның іскерлік белсенділігінің ... мына ... ...
1) ... ... ... ... Ол жылына қанша рет айналу мен өндірудің толық циклі болатындығын және активтердің ... ақща ... ... ... ... бірлігін әкелгенін көрсетеді.
2)Негізгі құралдардың айналымдылығы - бұл көрсеткіш қор қайтарымдылығын көрсетеді, яғни кәсіпорынның кезеңдегі өндірістік ... ... ... сипаттайды. Ол түскен табысты қалдық құны бойынша кезеңдегі негізгі құралдардың орташа шамасына бөлу арқылы есептейді.
Іскерлік ... ... ... ... тиімділігі мен нәтижелерін сипаттайды.
Келтірілген көрсеткіштер көрсетіп тұрғандай, Компанияның іскерлік белсенділігі 2008 ж. және 2009 ж. ... ... ол ... қызметтің теріс нәтижелері мен Компанияның қаржылық жағдайы туралы куәландырады. 2010 жылы бұл көрсеткіштердің жақсаруы байқалады.
Қор беру сатудан түскен табыстың ... ... ... ... ... ... ... жылы ол 0,01 құрады. Бұл негізгі қаражатқа салынған ... 100 ... ... ... 3 ... Компанияға 1 теңге пайда әкелді дегенді білдіреді.
Қалған көрсеткіштер бойынша коэффициенттер (Есептеулерде қаражаттардың айналымдылығы, Операциялық цикл және қаржылық цикл ... ... ... өтеу ... ... ... ... қызметі өндірістік немесе саудалық болып табылмайды.
Барлық аталған коэффициенттер Компанияның төмен іскерлік белсенділігі туралы ... ... ... талдау
Кәсіпорынның нарықтық экономика жағдайында қызмет етуінің экономикалық пайдалылығы табыс табумен анықталады. Кәсіпорынның табыстылығы абсолюттік және салыстырмалы көрсеткіштермен сипатталады. Табыстылықтың абсолютті ... - бұл ... ... ... сомасы.
.
Табыстылықтың көрсеткіштер жүйесі ең алдымен қаржылық нәтижелердің абсолютті көрсеткіштерінен тұрады, олар : өнімді ... ... ... алынатын табыс; негізгі қызметтен алынатын табыс; салық салынғанға дейінгі ... ... ... табыс; салық салынғаннан кейінгі дағдылы қызметтен алынатын табыс; төтенше жағдайлардан алынған табыс; кәсіпорын қызметінің соңғы қаржылық нәтижесі болып табылатын таза ... ... өз ... ... ... алуы үшін ... негізгі шарттар қажет болады:
1) Жуықтаудың белгілі бір дәрежесінде, өнім бағасы еңбектің қоғамдық қажетті шығындарын көрсетуі тиіс және ол ... ... ... үздіксіз өсуі мен өзіндік құнның төмендеуін ескеруі қажет.
2) Бұйымдарды калькуляциялау және ... ... ... ... ... ... негізделген болуы керек.
3) Табысты бөлу (тарату) механизмі белсенді роль атқаруы керек және өндірістің ... мен оның ... ... ... ... ... ...
4) Табысты тиімді пайдалану тек қалған барлық қаржы тұтқаларының жүйесінде (амортизациялық ... ... ... ... ... ... жал ... дивидендтер, пайыздық мөлшерлемелер, арнайы қорлар, салымдар, жарна төлемдері, инвестициялар, есеп айырысу ... ... ... ... және ... ... ... және т.б) ғана мүмкін.
Кәсіпорынның табыстылық көрсеткіштерінің өсуіне шаруашылықты жүргізуші субъектінің өзі де, мемлекет те мүдделі. Сондықтан әр ... ... ... және салыстырмалы көрсеткіштеріне жүйелі түрде талдау жасау қажет.
Табыстылық көрсеткіштерін талдау міндеттеріне мыналар жатады:
- табыстылықтың абсолютті көрсеткіштерінің жоспарының ... ... таза ... ... құрамдас элементтерін зерттеу;
- табысқа әсер ететін факторлардың әсерін анықтау және сандық өлшеу;
- ... бөлу ... ... және ... ... ... өсу ... анықтау;
- кәсіпорынның даму перспективасын ескере отырып, табысты тиімді пайдалану жөнінде ұсыныстар жасау;
- табыстылықтың әр түрлі коэффициенттерін және олардың ... әсер ... ... ...
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынның шаруашылық қызметінің негізгі және түпкі мақсаты табыс алу болғандықтан, барлық ... осы ... ... ... ... ... ... абсолютті көрсеткіші өнімді (жұмыс, қызмет) өткізуден алынатын табыс болып табылады. Ол каржы - ... ... ... ... есепте қосымша құн салығы, акциздер және т.с.с. салықтар мен міндетті төлемдер, сондай - ақ ... ... ... сату ... және баға ... ... ... көрсетіледі.
Табыстылықтың екінші абсолютті көрсеткіші - жалпы табыс. Ол өнімді өткізудің ... ... ... және ... ... нәтижесінде өнімді өткізуден түскен табыс пен өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік құны арасындағы ... ... ... ... ... әсер ететін маңызды фактор өндірістік құн, сондықтан оның төмендеуі оның ... көп ... ...
Табыстылықтың келесі абсолютті көрсеткіші - негізгі қызметтен алынған табыс. Ол сальдоланған қаржылық нәтижені білдіреді және ... ... пен ... ... арасындағы айырма ретінде анықталады.
Табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштеріне нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорынның қаржылық қызмет ... ... ... ... және ... тиімді пайдалану сияқты мүмкіндіктерін анықтайтын, осы кәсіпорын қызметінің тиімділігін сипаттайтын көрсеткіштері жатады. Олар кәсіпорын ... ... ... ... және олар ... ... ... мүдделеріне сай топтастырылады. Табыстылық коэффициенттері салыстырмалы талдау мен кәсіпорынның қаржы жағдайын бағалауды ... ... ... табылады, өйткені олар кәсіпорын табысын қалыптастырудың факторлық ортасын сипаттайтын маңызды көрсеткіштер.
Табыстылық көрсеткіштер 3 ... ... ... ... ... ... капитал) және олардың жекелеген элементтері;
2) өнімдер;
3) ақша қаражаттарының таза ... ... ... ... ... ... ...
Кәсіпорын активтерін пайдалану тиімділігі - берілген кәсіпорынға ... ... ... ... ... ... ... әрі маңызды белгілердің бірі болып саналады.
Кәсіпорын активтерінің тиімділігін өлшеудің бірден - бір дұрыс, ... әрі кең ... ... көрсеткіштерінің бірі - табыстылық коэффициенті, ол таза табыстың жалпы ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері келесі 5-кестеде көрсетілген.
5 - кесте
Кәсіпорынның табыстылығын талдау
Көрсеткіш
Есептеу формуласы
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
1
2
3
4
5
6
1
Өнімді өткізуден түскен түсім
-11,28%
-14,98%
12,23%
2
Негізгі қызметтен түскен ... ... ... Дск
-0,09%
-0,78%
1,24%
4
Ағымдық активтер табыстылығы, Дта
-8,15%
-51,08%
32,91%
5
Негізгі капитал табыстылығы, До.к
-0,09%
-0,79%
1,29%
6
Меншікті капитал табыстылығы, Дс.к
-111,66%
-0,78%
1,24%
Мұндағы: ЧП - таза ... - ... ... ... - ... ... ... - ағымды активтер;
ОК - негізгі капитал;
СК - меншік капиталы.
Кестеде көріп отырғандай, Компанияның табыстылық көрсеткіштері 2008 және 2009 ... ... ... Бұл жағдайға себеп 2008 жылы Компанияның қысқа мерзімді қаржылық ... өте ... ... ...
01.10.2010 жылға табыстылық көрсеткіштері келесі мәндерге ие болды:
- іске ... өнім - 12,2%
- ... ... - ... ... - ... ағымдағы активтер - 32,9%;
- негізгі капитал - 1,3%;
- жеке ... - ... ... ... қарамастан, жалпы, компанияның қызметі жақсаруға бағыт алып тұр, өйткені алдыңғы 2008 және 2009 жылдары компания ... ... ... ... ... ... туралы есептерді зерттеу, қаржылық коэффициенттерді есептеу және олардың ұсынылатын мәндерімен оларды салыстыру арқылы жүргізілген Компанияның қаржылық-экономикалық ... ... ... ... ... ... ... компанияның мүліктік жағдайын тұрақты ретінде сипаттауға болады,
- компания жоғары өтімділікке ие, ол қарыздық қаражаттардың төмен деңгейімен ...
- ... ... құрылымы қанағаттанарлықсыз, ол Компания ерекшелігімен байланысты (тұрғын үйлік емес ғимараттарды жалға беру) және ... - ... ... үлесі барынша төмен.
3 ЖШС компаниясын бағалау
3.1 Шығын тәсілімен бағалау
Бағалау бизнесіне шығынды (мүліктік) тәсілдеме кәсіпорынның құнымен әкелінген шығындар жағынан ... ... ... құны және ... ... ... ... есеп беру әдістерін қолданылатын, нарық конъюктурасының өзгерісі, ережеге сай, нарық құнымен сәйкес келмейді. Нәтижесінде бағалаушы алдында ... ... ... ... жүргізу есебі тұрады. Оны іске асыру үшін нарық ... ... ... ... балансына бөлек-бөлек бағалау жүргізіледі, одан кейін міндеттеменің ағымды құны анықталады және соңында нарық құнына негізделген кәсіпорын активтерінің ... ... ... ... құны ... ... кәсіпорынның меншік капиталының бағаланатын құнын көрсетеді. Мүліктік (шығынды) тәсілдеменің базалық формуласы:
Мк = Активтер - Міндеттеме, ... Мк - ... ... ... екі негізгі әдіспен есептелінеді:
- таза ... құн ... ... құн ... ... активтер құнының әдіс. Таза актив құнымен есептеу әдісі
бірнеше этаптардан ...
1) ... ... ... негізделген нарықтық құнмен
анықталады;
2)Машина мен құралдардың негізделген ... ... ... ... емес ... анықталып, бағаланады;
4) Ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді қаржылық салымдардың нарықтық құны анықталады;
5) Ағымды құнда тауарлы-материалдық қорлар тексеріледі;
6) ... ... ... Келешек кезең шығындары бағаланады;
8) Ағымды құнда кәсіпорын міндеттемесі жүргізіледі.
Кәсіпорынның жылжымайтын мүлігінің негізделген нарықтық ... ... ... ... ... (жер және ... құрылыс) 3 тәсілдеме қолдануы мүмкін: табысты, салыстырмалы және шығынды.
Салыстырмалы ... ... ... әдісімен және жалпы көлемді ренталы мультипликатор әдісімен сипатталады.
Сатуды салыстыру әдісі ... және ... ... объектілерді сату туралы ақпаратты талдауға негізделген, анықтамаға сай 3-6 айға. Негізгі болып табылатын қағида ... ... ... бірнеше объектілер болған кезде инвестор берілген объектіге аналогты пайдалы жылжымайтын ... ... көп ... барлық активтерінің құны 01.10.2010 жылға 62 631 415 теңгені ... ... ... ... ... жатпайтын активтер құны 2 364 748 теңге. Ұзақ ... және ... ... балансы 285 965 теңге.
Баланстық құн кейбір актив түрлерінің құнын көрсетпейді, мысалға негізгі құралдарды (жылжымайтын мүлік). Сол үшін ... ... ... ... қажет.
Бағалаудың шығынды тәсілі жылжымайтын мүлік құрылысына кеткен шығындар мен жер телімінің құнын қарастырады. Ол келесідей формуламен анықталады:
С = Св х ... ... - ... пен имараттардың қайта қалпына келтіру құны;
И% - тозу пайызы;
Сз - жер телімінің құны.
Толық ... ... ... құны ... ... (УПВС) жинағы негізінде анықталады.
Ғимараттар мен имараттардың толық қайта қалпына ... ... ... ... ... формуламен анықталады:
Св= V x К 84 х К91 х Кт х Удп х Кк х Ккл х Ктр х Ксм , ... Св - ... ... ... ... құны;
V - бұл құрылыс көлемі, куб.м;
Удп - ... ... ... ... құнның үлестік көрсеткіш, экономика саларына сәйкес УПВС ... ... - ... ...
Жылжымайтын мүліктің барлық объектілердің толық құны 216 098 124 теңгені құрады. Қосымша А, ... ... ... ... құн ... ... ескеруі қажет.
Кәсіпкерлік пайда - бұл осы ... ... үшін ... ... жобаға жатқызуға мүмкіндік беретін, құрылысқа кеткен жалпы шығыннан пайданы арттыруға қажетті сома. ... ... ... бөлімге сәйкес өлшеу бірліктері құнының іріленген нормативтері жоспарлық жинақтардан тұрады. ҚР Құрылыс Министрінің 14.11.95 ж. № АК ... ... ... ... ... ... ұйымдарының кәсіпкерлік пайдасының қазіргі деңгейінен елеулі дәрежеде төмен, тікелей шығындар мен қосымша шығындар сомасынан 8,0 пайызы ... 01.01.91 ... ... енгізілген, бағаларда анықталған ҚМТ-ге жоспарлық жинақтар нормасы қолданылады.
Құрылыста нақты пайда көлемі тапсырыс беруші мен мердігер арасындағы келісім арқылы ... ... ... ... ... құрылыс ұйымдары Қазақстанда азаматтық құрылыс объектілерін тұрғызуда орташа алғанда тікелей шығындар мен қосымша шығындар сомасынан 25% пайда деңгейінде ... ... ... толық қалпына келтіруші құн кәсіпкерлік пайданы қоса алғанда - 270 122 655 ... ... 1991 ... ағымдағы күнге дейінгі бағалардың өзгеруі коэффициентімен ескерілген.
Негізгі құрылымдық элементтердің (іргетастар, қабырғалар, бөлгіштер, жабулар мен үстін ... ... ... ... ғимараттың есептелген қызмет ету мерзімінен және ҚР РДС 07-7-99, Алматы, 1999ж., 5 - ... ... ... ... тозу ... ... элемент үшін жеке-жеке сыртқы көзбен қарағанда анықталды. Жылжымайтын мүлік объектілерінің ... ... ... ... және 12,7% ... бұл ... техникалық жағдайға сәйкес келеді.
Ғимараттың функциональдық тозуы оның техникалық параметрлерін құрылыстық нормалар талаптарымен салыстыру арқылы анықталуы мүмкін. Ғимараттың салынған мерзімі 22 ... ... емес және ... ... ... ... ... жалпы көптеген соған ұқсас объектілер (өндірістік базалар) секілді көрінеді. Осыған байланысты Бағалау ... ... ... жоқ деп ... ... тозу ... факторлардың әрекетінен жылжымайтын мүлік құнының төмендеуін білдіреді, ... ... ... жанынан Бағалау объектісінің тартымдылығын төмендететін басқа объектінің салынуы.
Осы жағдайда мұндай фактілер байқалмады, сондықтан экономикалық тозу анықталмады.
Осылай, Бағалау ... ... ... ... тозу ... тозуға тең және 34 318 942 теңгені ... ... ... ... ... құны (Соц) ... қайта қалпына келтіру құнынан (Св) және тозуды (Иф) шегергенге тең:
Соц = Св - Иф, ... 122 655 - 34 318 942 = 235 713 ... ... құнын бағалау. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 2 қыркүйектегі № 890 Қаулысына сәйкес, республиканың елді мекендерінде ... ... ... ... ... қоса ... ... мен мемлекеттік емес заңды тұлғаларға құрылыстар тұрғызуға берілген немесе өндірістік және өндірістік ... оның ... ... ... ... тұрғызылған жер телімдерінің құны мемлекет жеке меншікке сататын жерлер үшін төлем ставкалары бойынша анықталады. Аталған төлем ставкалары аудандардың ... ... ... ... ... үш есе көлемге дейін өзгертіледі (арттырылады немесе төмендетіледі).
Қаулыға сәйкес, Алматы қаласында нормативтік баға жер телімінің 1 кв.м. үшін 4 800 ... ... ... ... жер ... орналасқан жеріне қарай бағалауда зоналылық коэффициенті қолданылады, қарастырылып отырған жер телімі үшін ... ... - 1 ...
6 - кесте
Жер телімінің құнын бағалау
Жер телімінің түрлері
Көрсеткіштер
1
2
3
1
Жер телімінің ауданы, ... ... ... және ... ... 327
2
1 кв.м. жер* үшін төлем ставкасы, теңге
4800
3
Зоналылық коэффициенті
1
4
Жерге жеке ... ... ... ... 769 ... пен жер ... орта ... 235 803 713 + 92 769 600 = 328 573 313 ... ... ... ... ... ... тәсілдеме сатуды салыстыру әдісімімен және жалпы көлемді ренталы мультипликатор әдісімен сипатталады.
Сатуды салыстыру әдісі салыстырымдылық және аналогты жылжымайтын объектілерді сату туралы ... ... ... ... сай ... 3-6 ... Негізгі болып табылатын принцип орынбасу принципі, нарықта бірнеше объектілер болған ... ... ... ... ... ... ... мүлік құнынан көп төлемейді.
Жалпы көлемді ренталы мультипликатор - бұл ... ... ... ... ... ... сату бағасының қатынасы. Бұл әдіс үш этаппен іске асырылады.
- бағаланатын жылжымайтын мүліктен нарықтық ренталық табысты анықтау;
- ... ... ... сату бағасына шығудың жалпы көлемтабысына қатынасын анықтау;
- бағаланатын объектінің жалпы көлемді ренталы табысты ... ... ... ... ... құны ... ... мүліктің нарықтық құны анықталғаннан кейін бағалаушы кәсіпорынның техникалық жабдықтандыруының құнын есептеп алуы керек, яғни оның ... және күш ... ... және ... ... ... - ... көлік шаралары, т.б. Машиналар және құрал-жабдықтарды бағалаудағы шығын тәсілдемесі орынбасу принципіне негізделеді. ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру және орынбасу құнын есептеу үшін бағалап отырған объектінің құрылуына, алуына және қондырылуына байланысты кеткен шығындарды есептеп алу қажет. ... ... ... ... амал ... ... сатылған немесе сату реестріне енгізілген өзге жылжымайтын мүлік объектілерімен тікелей салыстыруға негізделеді.
Жылжымайтын мүліктің нарықтық құны типтік сатып ... ... мен ... ... ... объекті үшін төлейтін сомамен анықталады.
Мәмілелер туралы ақпараттың жеткіліксіздігінен сатуға ұсыныстар листингіне енгізілген ... ... ... ... ... ... жақындағы сатып алу - сату мәмілелері ... ... ... бар ... мүлік объектілері үшін жақсы әрекет етеді. Егер мұндай жылжымайтын мүлік сатылым нарықтарында ... ... ... ... ... ... ... сату шарттарының бағалау күнінде типтік нарықтық шарттардан кез-келген айырмашылығы саралауда ескерілуі тиіс.
Сондықтан сатуларды салыстыру әдісін қолдануда мәліметтің ... мен ... ... ... салыстыру әдісін қолдану келесі әрекеттерді кезектеп орындаудан тұрады:
Салыстырылатын сату объектілеріне қатысы бар барлық факторлар туралы ... ... алу ... ... ... салыстырудың дұрыс келетін бірліктерін анықтау және ... ... ... ... саралау жүргізу.
- олардың ұсыныстық бағаларын дұрыстау немесе салыстырылатындар тізімінен алып ... ... ... ... ... үшін таңдалған объектілермен қатар қою.
- салыстырылатын объектілер құнының бірнеше ... ... ... ... құнының біріне немесе диапазонына келтіру.
Салыстыру объектілерінің ұсыныстық бағаларын дұрыстауда барлық дұрыстаулар салыстыру объектісінен бағалау объектісіне жасалады. ... ... ... ... ... ... қалыпты нарықтық жағдайларда анықтайды.
Ең алдымен, салыстырылатын объектілер бойынша сатылым бағаларын дұрыстаулардың мөлшерін анықтаудан бұрын салыстыру ... ... алу ... ... объектілердің сатылым бағасы салыстыру бірлігі ретінде қарастырылуы мүмкін, ... бұл ... үшін ... ... барынша кең диапазонда ерекшеленеді. Салыстыру бірлігі ретінде салыстырылатын объектілер бойынша ... ... ... көрсетілген 1 м2 ғимараттың сатылым бағасын таңдаймыз.
Салыстыру элементтерінің ... ... ... дұрыстаулардың өлшемдерін біртіндеп анықтадық.
7 - кесте
Салыстырылатын объектілер ... ... ... ... ... атауы
Өндрістік база
Өндрістік база
Өндрістік база
Өндрістік база
Сату ұсынысы
USD
1 680 000
1 100 ... 700 ... ... ... № 41 от ... ... ... 377-8484
(8777) 200-0115
Ғимарат ауданы
м2
8300
4500
5237
8500
Үлестік салмақ
USD/м2
373
210
553
Сату кезіндегі жеңілдік
USD
Саудаласу мүмкіндігі
Саудаласу мүмкіндігі
Саудаласу болады
Түзету
%
-10%
-10%
-20%
Түзету сомасы
USD
-37
-21
-111
Түзетілген баға
USD
336
189
442
Орналасқан жері
ул. Котельникова
Райымбека / Байзакова
пос. ... ... ... сомасы
USD
-101
38
0
Түзетілген баға
USD
235
227
442
Ғимараттың түрі
Кірпішті
Әкімғимараттар ж/е складтар 1-2 группы капиталдылық
Кірпішті Әкімғимаратта, цех и ... 1-2 ... ... ... цех и ... 1-2 ... ... Әкімғимаратта, цех и складтар 1-2 группалар капиталдылық
Түзету
%
0%
0%
0%
Түзету сомасы
USD
0
0
0
Түзетілген баға
USD
235
227
442
Техникалық жағдайы
қанағаттанарлық
қанағаттанарлық
Түзету
%
0%
0%
0%
Түзету сомасы
USD
0
0
0
Түзетілген баға
USD
235
227
442
Жер телімі
м2
19327
7800
13000
45000
Ғимараттың ауданының жер теліміне қатынасы
2,33
1,73
2,48
5,29
Түзету
5%
0%
-10%
Түзету ... ... ... ... ... ... құны
USD
2 379 282
тенге
359 271 625
1 АҚШ долларына ... 151 курс ... ... ... ... ... ... объектісінің құны 359 271 625 теңгені құрады.
Құнды есептеу нәтижелерін келісу. Аяқталмаған нарық жағдайларында ... үшін ... ... ... ... ... ... Айырмашылықтар бірнеше факторларға байланысты, оның ішінде маңыздылары - сұраныс пен ұсыныстың теңсіздік сипаты, нарықтық мәмілелер тараптарының дұрыс ақпараттанбауы, ... ... ... және т.б. Құн ... ... қорытынды қолда бар нарықтық мәліметтің барлық жиынтығына ... ... және ... құнның тек кейбір диапазондағы мәнін емес, жалғыз түрде ... бір ... ... ...
Бағалау объектісінің нарықтық құнын негіздеу шығынды амалдармен ... ... ... ... және ... амалдар әдістерін қолдану арқылы да мүмкін, өйткені олардың біріншісі сатып алушының (инвестордың) мотивациясын анық ... ал ... - ... ... ... ... мүлік құнының жалғасып келе жатқан төмендеуін, сондай-ақ жылжымайтын мүлік нарығында іскерлік белсенділіктің төмендеуін ескере отырып, салыстырмалы амалдың нәтижелері әрқашан да ... ... ... ... ... 8 - ... құн ... үлес салмақтары көрсетілген.
8 - кесте
Құн өлшемдерінің үлес салмақтары
Тәсілдер
Үлестік салмақ
Құн
Есептеуі бойынша
Үлестік салмақ бойынша
1
Шығын әдісі
0,5
328 573 313
164 286 657
2
Салыстырмалы әдіс
0,5
359 271 ... 635 ... 922 ... жылжымайтын мүліктің түзетілген құны 343 922 469 теңгені құрады.
Бағаланып жатқан объектіні таза активтер құнымен есептелуі 9 кестеде көрсетілген.
9 - ... ... ... ... кестесі
Атауы
Мәні
1
Активтер, негізгі құралдарды қоспағанда
2 364 748
2
Негізгі құралдар (жылжымайтын ... 922 ... ... ... және ұзақ ... ... 965
Меншікті капитал
346 001 252
Сонымен, меншік капиталында 100% қатысу үлесі түзетілген құн 346 001 252 ... ...
3.2 ... ... бағалау
Бизнесті рыноктық бағалау өзінің перспективаларына тәуелді болады.
Бизнестің рыноктық құнын анықтағанда, оның капиталының келешекте пайда әкелетін бөлігі ғана ескеріледі. ... ... қай ... ... пайданы ала бастайтыны және ол қандай тәуекелде болатыны иегер үшін өте маңызды болып табылады. Бизнесті бағалауға әсер ететін барлық факторлар ақша ... ... (ААД) ... ... ... ААД әдісінің құнын анықтау былай жорамалданады, яғни потенциалдық инвестор осы берілген бизнеске келешек пайданың ағымды құнынан ... ақша ... ... жорамалдаған келешек пайдасын ескере отырып өзінің бизнесін ағымды құннан арзан бағамен сатпайды. Нәтижесінде екі жақ ... құн ... ... ... құнына тең болатын келісімге келеді.
Бұл бағалау әдісі инвестициялық себептерге байланысты өте тиімді болып келеді, өйткені қандай инвестор болмасын, ол ... ... ... ... ... ... ... ақырында ғимараттардан, құрығылардан, машиналардан, құрал-жабдықтардан, материялдық емес құнды затттардан тұратын активтер жиынын емес, барлық салған қаражатын сатып алатын, пайда ... және ... ... яғни ... ... ағынын сатып ала алады. Барлық кәсіпорындар, экономиканың қай саласына жатпасын, олар тек бір ғана өнім ... бұл - ... ... жұмыс істеп жатқан кез келген кәсіпорынды бағалауға пайдаланылады. Кәсіпорынның рыноктық құнының дәл нәтижесін ... ... да бар. Бұл ... ... ... ... белгілі бір тарихы бар, өсу стадиясында және тұрақты экономикалық дамуда тұрған кәсіпорынды ... ... Бұл әдіс аз ... ... ... ... ... кәсіпорынды бағалауда қолданылады. Бұл әдісті жаңа кәсіпорынды бағалауда пайдаланғанда, көп уәделі болса да, ... ... ... ... Пайданың ретроспективтерінің болмауы бизнестің келешек ақша ағынын объективті жорамалдауын қиындатады.
Бизнесті ААД әдісі арқылы бағалаудың негізгі этаптары:
- ақша ағыны ... ...
- ... ... ... анықтау;
- ретроспективті талдау және жалпы сатудан келетін ... ...
- ... ... инвестицияны жорамалдау;
- әр жылдың жорамал мезгілінде ақша ағыны көлемін есептеу;
- дисконт ақысын анықтау;
- ... ... ... ... есептеу;
- келешек ақша ағынының ағымды құнын және жорамал мезгілдің құнын есептеу;
- қорытынды түзетулер енгізу. ... ... табу ... ... ... оның құнын есептеуде маңызды көрсеткіш болып табылады. Осы жерден кәсіпорынды бағалаудың негізгі амалдарының бірі болашақта ... ... ... ... ... құнын анықтауға мүмкіндік беретін табысты амал болып табылады.
Бағалауда өндірістік-қоймалық база оны ... ... үшін ... ... ... беру нәтижесінде ақшалай құрамдас - пайдаға (ақшалай ағын) айналады.
Осы амалмен құнды анықтау потенциалды сатып алушы ... бұл ... ... ... үшін оның ... табыстарының ағымдағы құнынан артық соманы төлемейді деген пікірге ... ... ... ... иесі де ... пайдаланудан түсетін болжамдалған болашақ табыстардың ағымдағы құнынан төмен бағаға сатпайды. ... ... ... ... ... ... табыстарының ағымдағы құнына тең нарықтық баға туралы келісімге келеді.
Осыған байланысты кәсіпорынның (мүліктің) құны екі негізгі: ... ... ағын және ... капитализациялау немесе оларды модификациялау әдістерін қолданып, анықталуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... қатар, оны қолдануда кәдімгі шектеулер бар. Бұл амалды қолдану келесі жағдайларда негізделген болады:
Біріншіден, шаруашылық субъектісіне мүлік әкелетін және ... ... ... ... нақты ағынын (таза табыс немесе таза табыс пен амортизациялық шегерулер сомасы ретінде түсінілетін ақшалай ағын) анық ... ... ... субъектісінің шаруашылық қызметінің және оның негізінде жақын перспективаға табыстарына нақты болжам жасауға болатын, бағаланатын ... ... ... ... белгілі бір тарихы болғаны абзал.
3.2.1 Ақша ағымдарын дисконттау әдісі
ААД әдісі бойынша кәсіпорын құны келешек ақша ағынына негізделеді. Сондықтан ... ... ... ақш ағынының жорамалын ағымды жылдан бастап белгілі бір уақытша ... ... ... ... ... ... өсу ... тұрақты болғанша жалғаса беретін белгілі бір жорамал ... ... ... - да ... ... ... жасау және жорамалдау жете қарастыруды талап етеді және ... ... ... алады:
- өндірілетін өнімнің номенклатурасы;
- өндіру көлемі және өнім бағасы;
- кәсіпорынның ретроспективті түрде өсуі;
- өнімге сұраныс;
- ... ... ... ...
- ... ... ... мүмкін салдары және перспективалары;
- сұраныс перспективасын анықтайтын экономикадағы ортақ жағдай;
- бәсеке деңгейін ескеру мен нақты ... ... ... ... ... ... ... уақыттан кейінгі ұзақ мерзімі өсу қарқыны;
- берілген кәсіпорын басшыларының жоспары.
ААД әдісін пайдалануда бағалау ... құны ... ... Таза ... ... ...
ТКҚ - бұл инвестициялық жобаның болашақ ақшалай ағымдарының дисконттауды ескеріп, инвестицияны шегеріп есептелген ағымдағы сомасы.
Таза ... құн ... ... ... жоспарланып отырған инвестициялармен байланысты болжамдалған ақшалай ағындарды пайдаланумен есептеледі:
, ... ЧДПi - осы ... ... ... ... ... і-кезең үшін таза ақшалай ағын;
n - жобаның ... ... ... (жыл) саны;
R - кезең үшін ақшалай ағынды дисконттау ставкасы. Бұл күтілетін болашақ табыстарды (шығындарды) ағымдағы құнға келтіру үшін ... ... ... - Компанияның қалдықтық (постболжамдық) құны.
Капитализация ставкасы келесі формула бойынша есептеледі:
, (18) ... - ... ... ... табыстың күтілетін ставкасы болып табылатын, капитализацияның ізделініп отырған коэффициенті;
- табыстың тәуекелсіз ставкасы, ол ретінде ... ... ... ... ... ... қабылданған;
- нарықтық немесе диверсификацияланбайтын тәуекел шамасы болып табылатын және жалпы нарыққа қатысты актив табыстылығының ... ... ... ... нарықтың ұзақмерзімді жалпы табыстылығынан анықталатын ортанарықтық табыс ставкасы; ... - осы ... ... ... үшін ... ... ставкасы ретінде қазіргі таңда 7% құрайтын, ҚР ҰБ қайта қаржыландыру ставкасы ретінде қабылданды.
- ортанарықтық табыс ставкасы ... 10% ... ... ... ... ... ... орта табыстылық ставкасы қабылданды.
Осы коэффициенті жылжымайтын мүлікті жалға беру саласында жұмыс ... ... үшін ... 1,5 тең деп ... R ... ... 7% + 1,5*(10%-7%) = 11,5%.
Гордон моделін пайдаланып, қалдықтық құнды есептеу. Гордон моделі Бағалау объектісі тұрақты өсіп отыратын табыс әкелетінін ... ... ... ... ... ... ... құнды анықтауға мүмкіндік береді. Қалдықтық құн мына ... ... ... * (1 + ... = - - - - - - - - - - - - , ... - ... ЧДПn - болжамдалған кезең соңындағы ақшалай ағын ... - ... ... ... ... ... ... ағымдағы құны дисконттаумен анықталады.
Ақшалай ағындарды талдау. Негізгі есептеу көрсеткіштері бухгалтерлік мәліметтерден пайдаланылды - Компанияның табыстары мен ... ... ... ... жыл (3 тоқсан) үшін пайда 6 364 220,67 ... ... ... 4-ші ... ... ... ... 8 485 628 теңгені құрайды;
Әкімшілік шығындар ұқсас жолмен есептелді (2009 жылдың 3 ... үшін 5 585 759,84 ... және 7 447 680 ... ... 2010 ... ... түзетумен, 2008 және 2009 жылдар үшін есептелген амортизацияның орта ... ... тең ... және 844 44 ... ... ағынның өсуінің орташа жылдық темпі 5% тең қабылданды, өйткені жылжымайтын мүлік объектісі жеткілікті дәрежеде үлкен (капиталдық ғимараттың жалпы ауданы - 8 300 ... ал осы ... көп ... ... ... ... ... объектісінде табысты көбейтуге кейбір қорлар бар деп есептейді.
Болжамдалатын кезеңдер 0,25 мәнінен басталады, өйткені бағалау 01.10.2010 ... ... ... ... аяғына дейін 3 ай немесе 0,25 жыл ... ... ... 10 - ... ...
10 - ... ... дисконттау әдісі бойынша бағалау кестесі
Период
Өлшеу бірлігі
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Постпрогноздық болжам
0,25
1,25
2,25
3,25
4,25
5,25
6,25
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Ақша қаражатының түсуі
тенге
8 485 628
8 909 909
9 355 ... 823 ... 314 ... 830 050
11 371 553
Реверсия құны
Қаржыландырудан түскен табыс
тенге
0
0
0
0
0
0
0
Валдық
табыс
тенге
Басқа да табыстар
тенге
0
0
0
0
0
0
0
Ақша қаражатының шығуы
тенге
8 292 124
8 292 124
8 292 124
8 292 124
8 292 ... 292 ... 292 ... ... 447 680
7 447 680
7 447 680
7 447 680
7 447 680
7 447 680
7 447 680
Қаржыландыруға кеткен шығындар
тенге
0
0
0
0
0
0
0
Басқа да ... ... ... 444
844 444
844 444
844 444
844 444
Салықтан пайда
тенге
193 503
617 785
1 063 280
1 531 050
2 022 209
2 537 926
3 079 428
Табыс салық, 20% ... ... ... ... ... 442
507585
615886
Таза табыс
тенге
154 803
494 228
850 624
1 224 840
1 617 767
2 030 341
2 463 ... ... ... 338 ... 695 ... 069 ... 462 212
2 874 785
3 307 987
Дисконт ставкасы
11,50%
Дисконт факторы
0,9732
0,8728
0,7828
0,702
0,6296
0,5642
0,5064
0,4542
Келтірілген құн
тенге
972 421
1 168 371
1 326 841
1 452 703
1 550 270
1 623 351
1 675 ... 271 ... ... ... 040 ... Табысты капитализациялау әдісі
Капитализация әдісі бойынша ағымдағы құнды есептеу мына формула бойынша жүзеге асырылады:
V=I / R, ... V - ... ... - салық салудан кейінгі таза табыс;
R - капитализациялау ставкасы.
Капитализациялау әдісін іс жүзінде қолдану келесі ... ... ...
- ... пайданың немесе табыстың көлемін таңдау;
- капитализацияның дұрыс ставкасын есептеу;
- құн көлемін анықтау.
Капитализацияланатын табыстың ... ... ... ... ... ... ретіндегі пайданың ретроспективті көрсеткіштеріне негізделген нұсқаларды олар Бағалау объектісінің табыс әкелу потенциалын ... ... ... және ... ... ... ... бойынша салық салудан кейінгі орташа жылдық таза табыс көрсеткішін қабылдады.
Капитализация ставкасын ... ... ... ... ... - бұл ... ... ақшалай ағын көлемін бір кезең уақытта құн көрсеткішіне айналдыру үшін қолданылатын бөлгіш.
Капитализация ставкасы кұтілетін таза жылдық табыс пен бүкіл ... ... ... ... ... ... Ол жоғарыда кумулятивтік тұрғызу әдісімен есептелген дисконт ставкасынан одан ақшалай ағынның өсуінің орташа жылдық темпін шегеру ... ... ... ... ... үшін капитализация ставкасы 6,5% құрайды, өйткені болжам бойынша ақшалай ағынның өсуінің темпі 5% тең.
Ақшалай ағын таза пайда мен ... ... ... ... ... ағын 4 - ші ... ... кезеңнің ақшалай ағынына тең қабылданды, ол 2 069 285 ... ... 2 069 285 / 6,5% = 31 835 150 ... ... сәйкес, табысты капитализациялау әдісін қолданумен Бағалау объектісінің құны 31 835 150 теңгені құрады.
Капитализациялау әдісінің өзге ... ... және ... ... ... ... жатады. Олардың ерекшелігі келесіде: олар таза табысты (пайданы) емес, ақшалай ағынды капитализациялауға негізделген. Сонымен қатар, бұл модельдер инвестициялық мүлікке ... үшін ... ... ... және айда тек қана ағымдағы табыс нормаларын емес, сондай-ақ одан да жоғары, капиталды ... ... табу ... талабы қойылатын жағдайларды ескеруге мүмкіндік береді. Бизнесті жүргізу мен меншікті басқарудың мұндай жолы шетелдік инвесторларға тән. ... ... ... ... ... ... - - - - - - - - - , (21)
r + ... Аср - орта жылдық табыс;
r - дисконт ... - ... орын басу ... ... 1/Sn ... ... келесі формула бойынша есептелінеді:
r
1/Sn= - - - - - - - - - - - , ... + r) n - ... ... бұл ... мына формула арқылы есептелінеді:
D
1/Sn= - - - - - - - - - - - - , (23)
(1 + D) n - ... D - ... ... ...
11 - ... және Хоскольда моделін қолданып ЖШС нарықтық құнын есептеу
Көрсеткіштер
Жылдар
1
4
7
Құнды анықтау үшін ақша ... ... 069 ... 307 ... ... ... ... құны
15 339 252
11 - кесте жалғасы
1
2
3
4
5
Хоскольд моделі
Капиталдың қайтару нормасы
7,0%
7,0%
7,0%
Фактор 1/Sn
1,0
0,225
0,116
Бөлгіш
1,115
0,340
0,231
Бағалау объектісінің құны
14 348 041
Бағаланып отырған ... құны ... ... ... 15 339 252 ... ... ... бойынша 14 348 041 теңгені құрады.
3.3 Салыстырмалы тәсілмен бағалау
Бұл амал ... ... ... ... ... ... ... ұқсас бағалар бойынша сатылулары қажет.
Осы амалдың әдістерін пайдалану бойынша негізгі проблема - ... ... ... ... ... ... ... сатылымдары бойынша нарықтық мәліметтердің жоқтығы.
Нарықтық мәлімет әдісі ұқсас объектілерді сату (сатып алу) бағалары туралы мәліметті қолдануға негізделген. ... ... ... Қазіргі таңда Қазақстанда әртүрлі сала кәсіпорындарының құны туралы нарықтық мәлімет енді - енді жиналып жатыр. Арнайы әдебиетте ... ... ... ұзақ ... ... статистикалық бақылаулары негізінде есептелген және тәжірибеде олармен талай рет тексерілген, бағаның (нарықтық ... және ... ... ... таза табыстың және құрал-жабдық құнының, таза табыстың және қорлар құнының және т.с.с. кейбір арақатынастары келтіріледі. Жеке ... ... осы ... ... ... ... ... мейрамханалардың, май құю бекеттерінің, дүкендердің, сән салондарының, қонақүйлердің және кәсіпорындардың ... өзге ... ... ... ... ... бизнес бойынша қандай да бір арақатынастар анықталмаған.
Алайда ... ... үшін ... бар: . ... ... ... ... кәсіпорындар акцияларының нарықтық бағаларын пайдалануға негізделеді.
Оған сәйкес сатып алушы ұқсас кәсіпорын үшін төленетіннен артық төлемейтін ауыстыру қағидасын пайдаланып, ұқсас кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ... тиісті дұрыстаулардан соң бағаланып отырған кәсіпорынның немесе акциялардың жалпы пакетінің құнын алуға болады.
Бұл әдістің артықшылығы белгілі бір ... бар ... ... ... нақты мәліметті пайдалануда.
Бұл әдісті қолдану бойынша негізгі проблема - бағаланып отырғанға ... ... ... ... ... ... бойынша нарықтық мәліметтердің жоқтығы.
Мәмілелер немесе сатылымдар әдісі жалпы ... ... ... ... ... алу бағалары туралы мәліметті қолдануға негізделген, осымен оны қолданудың аса тиімді саласы анықталады - ... ... ... ... пакетін немесе өзге заңды тұлғалардағы бақылаушы үлесті бағалау.
Өз мәні бойынша ол капитал нарығы әдісінің жеке жағдайын білдіреді.
Олардың негізінде Бағалау ... ... ... ... ... анықтауға болатын, Бағалау объектісіне ұқсас кәсіпорындарды немесе олардың акцияларын сату бойынша қандай да бір ... ... бұл ... ... ... және ... ... әдістерін пайдаланбады.
Сонымен, компанияны бағалау екі тәсілмен жүргізілді. Ол ... ... және ... ... ... Бағалау объектісінің нарықтық құнының қорытындысын анықтау 12 кестеде көрсетілген.
12 - кесте
Бағалау объектісінің нарықтық құнын шығару кестесі
Әдістер
Үлестік ... ... ... ... ... 001 ... 321 152
2
Дисконттау
2%
0,2
34 040 787
680 816
3
Табысты капитализациялау
2%
0,2
31 835 150
636 703
4
Инвуд моделі
2%
0,2
15 339 252
306 ... ... 348 ... ... 232 ... ЖШС Жарғылық капиталында 100% үлесі бағалау күніне 01.10.2010 жылға 320 232 417 ... ... ... ... ... ... жағдайын талдау және оның мүліктік кешендерін бағалау қарастырылды.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау нәтижелері бойынша ... ... ... және ... ... ... кәсіпорын қызметінің мықты және әлсіз жақтары туралы, сонымен қатар олардың туындауына себеп болған ... ... ... ... ... Кәсіпорынның қаржылық жағдайына: оның мүліктік жағдайын, қаржылық тұрақтылығын, төлемқабілеттілігі мен ... ... оның ... іскерлік белсенділігін және табыстылығына талдау жасадым.
Талдау қорытындысы ... ... ... ... деп ... ... Бұған дәлел, қаржылық тұрақтылығының коэффициенттермен есептегенде, атап айтқанда, тәуелсіздік және тәуелділік коэффициенттердің мәні ұсынылған нормадан жоғары болып, Компания меншікті ... ... ... ... көзінің жалпы көлеміндегі үлесі және жеке капиталдың өте ... мәні ... ... ... тұрақтылығын тағы да бағалау үшін банкроттыққа ықтимал көрсеткіші Альтманды (Z-көрсеткішін) қолдандым. Оның нәтижесі 1,9-ды ... ... ... ... ... ықтималдылығы орташа.
Келесі талдау Компанияның төлем қабілеттілігі мен өтімділігіне жасалды. Бұл ... ... ... ... мен ... ... екендігін айтады.
Жалпы Компанияның мүліктік жағдайын тұрақты ретінде сипаттауға болады. Компания жоғары өтімділікке ие, ол ... ... ... ... ... және ... балансының құрылымы қанағаттанарлықсыз, ол Компания ерекшелігімен байланысты (тұрғын үйлік емес ғимараттарды жалға беру) және нәтижесінде - ... ... ... ... төмен.
Үшінші бөлімінде, Компанияның мүліктік кешеніне бағалау жүргіздім. Мүліктік кешенді бағалау бағалаудың үш тәсілімен бағаланды. Баланстық құн ... ... ... ... ... ... ... құралдардың. Сол үшін жылжымайтын мүлікті бағалау жүргізу қажет болды. Ғимараттың тозуы есептелініп, оның ... ... құны ... ... жер телімінің құны есептелінді. Сонда, ғимарат пен жер телімінің орта құны 328 573 313 ... ... Ал, ... ... тәсілдерімен бағалау жүргізген, ол бағаланатын объектіге бойынша ... ... тура ... ... ... ... әдісінің тәсілдерімен бағалау кезде 359 271 625 теңге. Шығын тәсіліндегі осы екі ... ... ... ... әр әдіске 0,5-тен. Шешімі, құн өлшемдерінің үлес салмағы орта есеппен 343 922 469 теңгені құрады. Таза активтер құнымен ... 346 001 252 ... ... ... ... ... ... Республикасы Конституциясы.
2 Заңы 109-ІІ, 30 қараша, 2000.
3 Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау / Оқу ... - ... ... 2001.
4 Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового анализа. - М.: ... ... ... Н.А. ... ... положения предприятия. В учебнике . Под общ. ред. В.И. ... - ... ... ... ... ... В.М., ... М.А. Финансовая устойчивость предприятия в условиях инфляции. -- М.: ... , ... ... М.Н. ... ... ... и инвестиционной привлекательности акционерных обществ в промышленности, строительстве и торговле. - М.: АО , , 1994.
8 Ковалев А.И., ... В.П. ... ... ... предприятия. - М.: Центр экономики и маркетинга, 1995.
9 Балабанов И.Т. Анализ и планирование ... ... ... ... ... - М.: ... и статистика, 1994.
10 Артеменко В.Г., Беллендир М.В. Финансовый анализ: Учебное пособие. -- Издательство , НГАЭ и У, ... ... Э.А., ... Г.П. Финансовый анализ -М.: , 1996.
12 О бухгалтерском учете. Указ Президента Республики Казахстан, имеющий силу Закона, от 26 декабря 1995 г., ... ... ... по составлению финансовой отчетности. Утверждены директором Департамента методологии бухгалтерского учета и аудита. Министерства финансов Республики Казахстан 21.05.97 г., №7 ... ... 1997., ... А. Богдановская, Г.Г. Виноградов, О.Ф. Моргун и др, Анализ хозяйственной деятельности в ... ... И:. ... ред. В.И. ... - ... Высшая школа, 1995.
15 Ефимова О.В. Как анализировать финансовое положение предприятия (практическое пособие). -- , Интел-Синтез, ... ... А.Г., ... М.А. ... ... М., ... и ... 1999.

Пән: Бизнесті бағалау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бизнесті бағалау туралы мәлімет10 бет
Бизнесті бағалауда таза активтер әдісін қолдану18 бет
Бизнесті бағалаудағы шығындық тәсілді қолдану17 бет
Бизнесті бағалаудың негізгі принциптері және құн түрлері7 бет
Шығын тәсілді бизнесті бағалау5 бет
Бағалау құнының қағидалары28 бет
Бағалау әдістемелері9 бет
Дисконттау коэффициентінің формуласы бойынша есептер10 бет
Кәсіпкерлік қызметтегі ұйымды құқықтық реттеу27 бет
Кәсіпорын бизнесін бағалаудың алғашқы қадамы65 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь