Өсімдіктер әлемінде кактустар мен суккуленттердің алатын орны мен маңызы

І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2
1. 1.Экологиялық топтар,оларға анықтама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
ІІ. Негізгі бөлім
2. 1. Кактустардың кең қолданыста жүрген түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
2. 2. Кактустардың қолдан көбейту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2. 3. Суккуленттердің адам өмірімен байланысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2. 4. Суккуленттің бір түрі.жүз жылдықтың жүз емі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25.26
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
Курстық жұмыстың өзектілігі: Өсімдіктер әлемінде кактустар мен суккуленттердің алатын орны мен маңызы және оларды табиғи емес жағадай да, яғни үй жайда қалай өсіруге болады. Және оның адамға әкелер пайдасы. Қазіргі таңда өсімдік әуесқойларының арасында кең тараған кактустар мен суккуленттер. Олардың анатомиялық, морфологиялық ерешеіктері;

Курстық жұмыстың мақсаты: Қазіргі таңда кең қолданыста жүрген кактустар мен суккуленттертүрімен танысу. Оларға қолайлы жағдай жасау арқылы көбейту және құмыраларын ауыстыру мәнісін түсіну;

Курстық жұмыстың объектісі: әуесқойлар үшін кактустар мен суккуленттерді қалай қолайлы көбейту мүмкідігі;

Курстық жұмыстың зерттеу пәні: ботаника сабақтарында осы әдістерді қолдану;

Курстық жұмыстың зертеу міндеті:
––Кактустар мен суккуленттердің түрлерімен танысу;
––Оларды қолдан көбейтіп үйрену;
––Кактустар мен суккулентердің ұқсатығын ажырату;

Курстық жұмыстың зерттеу әдісі: Осы тақырыпты зерттеу барысында құмырада өсірілген кактус және суккулент түрлері, сонымен қатар ғылыми тұжырымдамалар мен кітаптар,журналдар және ғаламтор ақпараттары қолданылды;
1. Ә.Ә.Әметов « Ботаника» ЖОО арналған. Алтынсарин атындағы Қазақстан білім академиясының Республикалық баспа кабинеті. 2000ж
2. Ә.Ә.Әметов «Жоғары сатыдағы өсімдіктер» ЖОО арналған. Алтынсарин атындағы Қазақстан білім академиясының Республикалық баспа кабинеті.1999ж
3. «Гүлстан» Қазақстан Республикалық журал. 2009 жылғы 6 ай басыламы.
4. «Гүлстан» Қазақстан Республикалық журал. 2007 жылғы 1 ай басылмы.
5. Интернет.W.W.W.uandex kz.РГП.Казахский научно-иследовательский
Институт экологий климата «Ақтөбе 2007».
6. w.w.w.mazalia.fox.ru ғаламтор торабы.
7. П.М. Мырзақұлов Ә.Ә. Әметов «Жоғары сатыдағы өсімдіктер» ЖОО арналған. Алтынсарин атындағы Қазақстан білім академиясының Республикалық баспа кабинеті. 2000ж 2 том
8. Дүние журналы // Астық өсірудегі негізгі мәселелер/ №5 2008
        
        М А З М Ұ Н Ы :
І. ... ... ... Негізгі бөлім
2. 1. Кактустардың кең қолданыста жүрген
түрлері..............................................6
2. 2. Кактустардың қолдан көбейту
жолдары......................................................11
2. 3. Суккуленттердің адам өмірімен
байланысы.................................................15
2. 4. ... бір ... ... жүз
емі..........................................22
Қорытынды...................................................................
....................................25-26
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
...................27
Кіріспе.
Курстық жұмыстың өзектілігі: Өсімдіктер ... ... ... ... орны мен ... және оларды табиғи емес жағадай да,
яғни үй жайда қалай ... ... Және оның ... ... ... таңда өсімдік әуесқойларының арасында кең тараған кактустар мен
суккуленттер. Олардың анатомиялық, морфологиялық ... ... ... ... таңда кең қолданыста ... мен ... ... Оларға қолайлы жағдай жасау
арқылы ... және ... ... ... ... жұмыстың объектісі: әуесқойлар үшін ... ... ... ... ... мүмкідігі;
Курстық жұмыстың зерттеу пәні: ботаника сабақтарында осы ... ... ... ... мен ... ... танысу;
––Оларды қолдан көбейтіп үйрену;
––Кактустар мен суккулентердің ұқсатығын ажырату;
Курстық жұмыстың зерттеу әдісі: Осы ... ... ... ... ... және ... ... сонымен қатар ғылыми
тұжырымдамалар мен кітаптар,журналдар және ғаламтор ақпараттары қолданылды;
1. 1.Экологиялық топтар,оларға анықтама
Біздің планетамыздағы континнентер 150 ... ... алып ... ... ... ... тұрады. Тіптен климаты ең қатал
шөлдердің өзінде өсімдіктедің тіршілігі тоқтамайды. Тек ... ... ... мен ... ең биік ... ғана ... сырт ... ол жекелеген өсімдіктің сыртқы ортаның
әртүрлі жағдайына ... ... ... ... ... ... қандай да бір факторына бейімделген, формалар ... роль ... ... ... ... ... байланысты өсімдіктерді мынадай топтарға бөлінеді:
Мезофиттер деп ылғадылығы жеткілікті, әрі ... ... ... өмір ... өсімдіктерді айтамыз.
Гидрофиттерге суда өсетін өсімдіктер жатады. Олардың ... ал ... ... суға ... Олар не ... түбіне
бекініп тұрады.
Гиггрофиттер ауаның ылғалдығы жоғары болатын ... ... ... суды ... ... ... ... деп ылғалдың көп мөлшерде жетіспейтін ... ... ... ... ... ... булануын азайтатын әртүрлі
бейімделушіліктер тән. Кутикуласы мен сыртқы ... ... ... ... ... ... устьица аппартатының ойыстау жерде
орналасуы, ... ұсақ ... ... ... ... ... жапырақтарының шиыршықталып қалуы, жапырақтарының редукцияға
ұшырауы және т.б. Кейбір өсімдіктердің ... ... ... ... су ... ... ... тамыр системасын түзеді. Ондай
өсімдіктерге неігізінен мысал бола алатын кактустар мен ... ... ... ... ... ... жапырақтары жиналып жертаған
түзеді, жіңішке,көп жағдайда жуан, етжеңді болып еледі. Гүлдері ... ... және ... ... қосжынысты, сирек
даражынысты, актиноморфты немесе аздап ... ... ... тұрады. Біреулерінің күлте жапырақшалары бос ... ... ... болып келеді, аталықтары екі шеңбер түзеді және
олар жапырақшаларымен бірігіп кетеді. Гүлтүйіні жоғарғы немесе ... үш ... ... ... орталық бұрыштамалы, тұқым бүршігі көп
немесе біреу болып келеді. Жемістері қауашақтар және жидектер.
Кактус ... ... сырт ... мен ішкі ... ... ... ... қалай әсер ететіні түсіну үшін кактусты мысалға алуға
болады. Қуаңшылыққа икемделген бұл өсімдікттердің бір ерекшелігі — олардың
денесінде су қоры ... ... орын ... Біз сөз етіп ... ... де ... ... өсетін, қуаңшылыққа ерекше биімделген
өсімдікке жатады. Бір дана кактус ... ... су қоры ... 40-
50 литрге жетеді.
ІІ.Негізгі бөлім
2. 1. Кактустардың кең ... ... ... ... жуық түрілері бар. Олар негізінен экватор
бойындағы(Оңтүстік және ... ... ... құмдарда, тасты
жондарда, биік құздардың, жартастардың жарықтарында, құнарсыз әк ... ... ... ... ... шашын тым аз болады. Бұл ... ... ... ... ... ... дейін созылады. Қазаннан
мамырға ... ... ... ... жалпы саны жылына 200-250 мм аспайды.
Кейбір қуаншылық жылдары ... тек қана 100 мм ... ... тек ... ... ... ғана емес , ... Бразилия, Колумбия, Перу, Боливия сияқты елдердің мәңгі ... ... ... ... ... ... Оның осы
жерлерде, ағаштың ... , ... күн жақ ашық ... ... ... ... эпифитті кактустар деп атайды.
Кактустар әдемі гүл өсімдіктер қатарына жатады.
Гүлдерінің көз тартарлықтай әдемілігін ескермегенде оның алуан түрлі
сүйкімді ( ... ... ... ... т.б) ... ... Бұл ғажап
иістер кактустың тікен басқан сырт көрінісімен үйлесе ... ... ... ... ... Оның үлкендігі бұршақтай ... ... ... ... шикілей де, пісіріп те, кептірген
күйінде де жей береді. ... ... , яғни ... балғын
сабағынан салат жасайды. Церустерден жүрек ауруына қарсы дәрі әзірлейді.
Кактустардың осындай қасиетіне және күтімді көп ... ... ... ... ... ... оңтүстік аудандарында
ашық ауада да өсіріледі.
Кактустардың жуан да етті сабақтары ... ... ... ... ... ... ... бір жарым метрге жететін бағана, шар
тәрізді түрлерін немесе бунақталған бұтақты түрлерін ... ... ... те, ... да, ... да бола береді. Кактус сабағының
жапыраққа ұқсаған жалпақ түрлері де бар. ... ... ... ... Оның ... түсі және ... әртүрлі тікендер мен
қылтанақтардың ылғал мен жылудың сақталуына ... және ... ... ... Ал ... деп аталатын кактустар әдетте жапырақты
болады. Ондай жапырақтардың пішіні лимон өсімдігінің жапырағына ... ... ... ... ... 3 ... ... Олар:
перейская, опунция, церус топтары деп аталады. Перейская тобына ... ... ... ... мен ... ... ... үйде көп
өсіріле бермейді. Опунция ... етті де ... ... ... ... ... сабағы бар бұталар жатады. Олардың жапырақтары
ерте түсіп ... Үйде ... ... ... ... ... төзімді болады. Сондықтан еліміздің оңтүстігінде – Қырымда,
Кавказда, Түркменстанда ... ... ашық ... ... Ұсақ ... ... түкті опунцияның екі түрі ғана үйде өсіріледі.
Кактус өсімдігіне әуестенген гүл әуесқойлары ... ... ... ... ... тікенді өте көрікті түрлерін өсірулері қажет.Цереус
тобына оның бірінен бірінің едәуір айырмашылығы бар туыстары ... ... ... ... және ... ... ... Өздері
бұтақты, қырлы болады, қырларын тікен жауып тұрады. Үйде цереустың мынадай
түрлерін өсіруге болады.
Б а у м е н ц е р е у с і . ... ... ... ... 2 ... сабағы бағанаға ұқсас. Гүлі түтік тәрізді, түсі күрең сары, ... см ... ... ... ... ірі.
І р і г ү л д і ц е р е у с і. ... түн ... ... төрт қырлы болды. Тікендері ұсақ келеді. Гүлінің ... 20 ... ... ... ... түсі ақ, ... иісті, күнде кешке қарай
бірнеше сағат бойы гүлдеп тұрады.
Алып ... ... ... 15м. ... бағана тәрізді,
бұтақтанған болады. Қыры онша өткір емес, тікендері ... ... ... ... ... ... ... байланады.
Мөлдір цереус . Бұл – Бразилиядан тараған биіктігі 3 м, жуандығы 35
см жететін ... 6-7 ... ... түсі ақ, ... өте ірі. ... қызыл түске боялады.
Филлокактустар. Орталық және Оңтүстік Американың ... Үй ... ... ... ... ақ ... ... гибрид
болып келеді. Әдетте көктемде, кейде екінші рет ... ... ... жалпақ және үш қырлы болып келеді. Воронка ... ірі ... ... ... ... филлокактустардың ішінде Аккерман және Гукер
сортты филлокактустарды өсіруге болады.
Филлокактустарды ... ... да ... ... Ол ... қолдан тозаңдандырады.
Жемісі жұмыртқаның үлкендігіндей. Оны жеуге болады. Себуге қажетті
тұқымдарды жемістерден айырып ... сол ... егу ... еске алатын бір жайт мынадай. ... ... ... ... ... Ол үшін әр ... бар өсімдіктерді ғана бір- бірімен тозаңдандырады. Ол үшін әр ... бар ... ... ... ... Өйткені өзара
будандастырылса жеміс байламайды.
Эпифиллюмдер .Үйде көп өсіріледі, мұны ... ... ... деп
те атайды. Сырт пішіні филлокактустерге ұқсайды, бірақ аласа болады. Қазан
− қаңтар айларында ... ... ... ... Мексикада таралған бұл өсімдік
шарға немесе цилиндрге ... ... ... ... тікендері топтанып,
қырларына өседі. Үй жағдайында оның мынадай түрлері кездеседі: жылтыр
эхинокактус, оның ... ... қыры ... өздері шағын болады.
Висицени эхинокактусының қырына жанаса орналасқан бүртіктеріне ... ... ... ... эхинокактусы, шар тәрізді домалақ келеді, сабағы 17-
20 қырлы, тікендері сары болады; скоп ... ... ... ... ... гүлі қызғылт болады.
Алып кірпігүл
Эхинокірпігүлі (Echinokaktus) − дүние жзіндегі ең ... ... ... жетеді. Биіктігі ұзынырақ болуы мүмкін, бірақ
олар негізінен шар тәріздес болады. Бұл туысты 1827 жылы ... Линк ... Отта жеке туыс ... ... ... болатын. Оған дейін оны
Мелокірпігүлі (Melocactus) туысына жатқызатын. XIX ... ... 100-ге жуық түр ... қазір ол жинақталып тек он шақты түрден
тұрады.
Екінші атымен айтқанда barrelcactus- күбі кірпігүлі. Жасы жүз ... ... ... бірнеше тоннаға жетеді.
Гигант кірпігүлдің тікенектері өте қауіпті болуы мүмкін. Табиғатта
алып ... ... ... ... ... Бұл жерде
осындай тікенектілерге жылқылар көп жарақаттанады ... ... ... ... оны ... ... деп атап ... қабырғаларға бөлінген, оның саны 30 шақты. Оларды
тізіліп сары тікендері қаптайды. Сондықтан оны ... ... шар» ... ... атауы кірпішешенге ұқсатып қойылған, яғни ... ... деп ... өте ... ... қатты ... ... осы ... ... жел ... заряд пайда болады
және осы зарядтар тамырға барып, құрғақ топырақтан суды жинауға көмектеседі
дейді.
Бөлмеде өскен өсімдік тек үлкейгенде ғана ... Ал олар өте ... ... ... ... эхинокірпігүлге жұмсақ тікенекті
домалақ қалпақ орналасқан. Ғалымдар оны цефалия (грекше cephalus-«бас») деп
атайды. Осы ... ... ... Бұндай қызықты зерттеушілер
эволюцияда тікенектілердің гүлдейтін және ұрық беретін жеке мүше ... деп ... ... және ... ... ... құрғағаннан кейін су
құяды. Сонымен қатар 2 аптада бір рет ... ... ... ... және ... басында мүлдем суғарылмайды. Тұқымдарымен немесе
үстінен өсетін өскіндерімен көбейтеді.
Опунция
Опунция ... ... ... ... ... ... ... Оны ең көп таралған кірпігүлдерге жатқызады. Бұл ... ... ... ... түр бар. Атауы Еуропада ең алғаш 1754 жылғы
баспаларда кездеседі. Опунция сөзі ... грек ... ... ... Грецияда тікенекті өсімдіктер өсетін Lokris Opuntia деген жер ...... ... Чили ... Мексиканың елтаңбасында опунция
белгіленген. Қазір кірпігүл Америкадан таралып, Антрактидадан басқа ... ... ... ... ... ... мен ... кармин деп аталатын бояғыш зат
алады. Бұл құпияны олар 1785 ... ... ... ... XIX ... ... ... кошениль деген түрін жұқартып жасаған. Бояу алу
үшін осындай мақсатта оны Аустралияға апарған болатын. Бұл жерде олар ... бойы 1,5 м ... адам ... ... ... Оны кейін тек
күйе көбелектердің көмегімен ғана жоюды ... ... ... өте карминнің
орнына жаңа синтетикалық бояғыштар келді. Оған қарамастан қазірдің өзінде
Мексика және Үндістан елдерінде ... ... ... табуға болады.
Кірпігүлдерді зерттеген ғалымның бірі – Л.Бербанк опунцияның тікені
жоқ түрін шығарды. Оның негізгі мақсаты бұндай өсімдікпен малды ... ... ол ... қалды. Төрт түлікке бұл экзотикалық өсімдік
жақпай ... ... ... оңай ... ... Оның «аю
құлақтары» алыстан көрінеді. Жеке «құлақтары» шелпекке ұқсайды. Олар қалың,
етті ... ... ... ... ... олардың негізгі
жапырақтары цилиндр тәрізді таяқтар. Оны кейбірде жас өскіншелерде ғана
көруге ... және олар тез ... ... ... екі түрі бар.
Біріншісі үлкен инелерге ұқсайды.
Екіншісі өте кішкентай, көзге көрінбейді. Оларды глохидия деп ... ... ... тікенектер өте қауіпті, терігекіргеннен кейін
алу ... ... ... деп ... ... де бар. ... ... инесі теріге кірсе, ол ... ... ... ... оны ... ... дейді. Ал олардың тікенегін алу
мүмкін емес.
Опунцияның өмірі біткеннен кейін де ... ... ... олар ... ... кете ... Табиғатта тышқандар үңгірлерін чоллалармен
қоршайды. Сонда койот сияқты жыртқыштар оларды мазаламайды.
Қазақстанда оны тек үй ... ... ... орай олардың
көбісі гүлдемейді, бірақ ұрық беруі мүмкін. Опунция ... ... ... ... ... ал қыста суғару тоқтатылады. Топырағына жапырақ
үгінділері, сазбен құм ... Жыл ... ... ... ... ... жемістері шығады. Оларды кейбір елдер тағам ретінде қолданады.
Опунцияның ... ... ... ... Оны ... инжир»,
«тікенекті алмұрт» деп атайды. Құрғақшылық кезде басқа өсімдіктер қурағанда
опунция негізгі тамаққа айналады.
2. 2. Кактустардың қолдан ... ... ... да, ... ... де ... болады.
Кактус тұқымын көмір ұнтағы қосылған жеңіл топыраққа егеді. Егер тұқым
ірі болса, үстін ... ... ... ... ұсақ ... онда ... ... Осыдан кейін топырақты жылы сумен ... ... ... ... да, жылы ... қояды. Тұқым өсе бастаанша ыдысты
қарңғы ... ... жөн. ... ... ... ... ... өсе бастаған бойда әйнекті ашып, желдетеді. Ол ... ... ... ... ... ... ... Өсімдікке түсетін
сәуле тым жарық болмауы үшін ... ... ... ... ... орап қояды.
Екпе көшекте тікен шыға бастаған езде, оны көшіріп басқа ... ... ... ... 3 үлес ... топырпақ,
І үлес шым топырақ, 2 үлес құм және ... ірі ... 5-10% ... ... ... бір күн бойы ... күн ... қалқалақтап,
үш күн бойы әйнекті ашпстан ылғалыды ауада ұстайды.
Опунция басқа кактустарды бір жаз ішінде бір не екі рет ... ... ... 5−7 ... кейін, ал кейде одан да ... ... Жылу мен ... ... болса тұқым бір айға дейін өнбей жата
беруі мүмкін. Сондықтан өсіп шыққан өсімдік егілген ... ... ... ... гүл ... ... көпке дейін қозғамайды.
Тұқымды, әдетте , сәуір − ... ... ... ... өскен жас
өсімдіктер күзгі суыққа дейін ... үшін ... ... ... − мамыр
айларында себеді. Ол үшін тұқым егілген ... ... жылы орын ... ... тұқым тауып алу мүмкін болса, онда қалемше ... ... ... ... ... ... ... алынады.
өсімдік тым қартайса , немесе оның тамыры шіри ... ... ... ... ... ұшын ... болады. Өсімдіктің кесілген жерін
күннің көзіне немесе сипирт ... ... ... де, ... ... ... Кесіліп алынған қалемшені 7−10 күндей желге қақтырып
кептіреді. Сонан соң қалемшенің ... ... жұқа ... қабыршақ
пайда блады. Бұл қалемшенің отырғыза беруге келгенін көрсетеді.
Қалемшені әдетте топырақа таяз етіп 1 см ... ... ... ... тереңірек көмген жөн. Отырғызылған қлемше
орнықты тұруы үшін оны ... ... ... Топырақты ылғалдап, үстін
әйнекпен жабады да күннің көзі түсетіндей етіп жылы ... ... ... ... ... ... ... қолайлы мерзім көктем мен жаздың алғашқы айы. Бұл ... ... ... ... ... оны ... не ... кесіп алып,
әбден, кептіртірген соң,құмға көміп қояды. ... ... ... да өсе береді. Жас өсімдіктерді тез өсіру керек болса, емесе
өсімдіктің тамыры шіри ... ... ... ... алу ... болса, одан
кактустерді уаластырады. Уаластырылатын өсімдіктерің жуандығы ... ... ... ... өсімдіктерді тиісті жерінен өткір бәкіні бір сермеп кесіп
тастайды. Тілінушімен бірігіп өскенше оның ... жері сола ... ... телуші мен тілінуші жанасатын ... ... ... ... да екеуін тезірек беттестіре қояды. Содан соң ... ... ... ... жалғап байлап жылулығы 20°−26° жерге ... ... ... ... да, ... ... ... түспейтін
орынға қояды. Осы айтылғандар дұрыс орындалса ішінде өсімдіктің екі ... өсіп ... ... ... ... көп ... ... өсімдіктердей, бір орнынан екінші орынға қозғай беруге
болмайды. Кактус өсімдігін жиі−жиі ... ... беру де ... мен ... ... ыдыстың беті кеңірек болу
керек.
Кактустарды үш ... ... жыл ... ... отырғызады. Үш жасқа толған
кактусты жыл аралатып барып көшіру керек. Эхинопистерді гүлдей бастамасы үш
жылда бір рет ... ... ... Ал ... ... болғаннан соң
жыл айн қайта отырғызыды.
Ірі кактустар үшін керекті топырақтың ... ... ... 2 ... ... 2 үлесі жапырақ− топырақ, 1 үлесі аздап араласқан құм.
Кактустарды жиі ... ... Жас ... ... − екі ... бір рет ... жетеді. өте жиі суарылған кактус
әдетте гүлдемейді. Қыста айына екі рет, көктемде 10−12 күнге бір рет ... ... аса ... ... ... ... келтіреді. Сондықтан
топырақты қопсытып тұрған дұрыс.
Алматы ботаника бағында кактустарды ... ... ... бір рет ... ... Бұл ауа ... ... құрғақ
болуына байланысты жүргзіледі.
Кактус өсімдіктерінің биологиясын жақсы білу үшін және ... ... ... үшін және ... ... ... үйрену үшін
Москва, Лененград,Рига сияқты үлкен қалаларда кактус ... ... 3. ... адам ... байланысы
Алоэ. Алоэ оңтүстік Африканың шөлдерінде өсетін ... ... Ол үйде көп ... бірақ тым сирек гүлдейді. Жапырағы етті,
шырынды түсі күңгірт жасыл таспаға ұқсас. Сабағы кейде сүректі ... ... ... бұл ... әсіресе дәрілік қасиеті үшін ... үшін ... ... Алоэ ... ... ... ... ауруларды емдеу қолданылады.
Көктем айларындағы ылғалдың көптігі алоэға зияны келтіре қоймайды.
Мұның есесіне қыс айларында ... ... ... өзі ... тамырына
зиянды әсер етеді. Сондықтан қыстыгүні өсімдікті жылығы 8−12°жерге орнатып
аптасына, не он күн ... ... ... ... ... ... алоэ да жаз айларында жарық жеткілікт және ауа
таза болуын қажет ... ... ... ... ... ... та өсе
береді.
Екі−үш жыл өткеннен кейін көктемде ... ... ... ... Көшіріп отырғызылатын топырақтың өте құнарлы болуы
шарт емес. Ол үшін бақшадағы, ауладағы ... ... ... ... ... ... кірпіш және көмір ұнтағын қосады. Мұндай топырақта
өсімдік жақсы өседі.
Өсімдікті көбейтудің ең ... де ... ... − жас ... алоэны
бөліп алып алып өсіру. Бұл − ерекше күтімді ... ... ... Егер
өсімдікті тұқымын ақпан айының орта шеиінде себеді себеді. өсіп ... ... ... ... өсіп ... ... ... суарып өсіреді.
Көктем айларында алоэны қалемшелеуге болады. Ол үшін ... ... ... ... ... етіп ... де, ... жеріне
көмір ұнтағын себеі. Осыдан кейін қалемшені бір күндей сусыз, топрақсыз
жерде қалдырады. ... соң ... ... 1−1,5см етіп ... ... 3−5 ... яки ... өсіп ... оны ... тамыр, жапырақ шыққаннан кейінгі күтімі ересек өсімдіктердің
күтімндей болады.
Үйде көп өсірілетін алоэны ағаш алоэ деп ... ... ... ... ... үйде ... болады. Оның жапырағы ірірек келеді.
Жапрағының әсемдігіне байланысты бірден көзге түсетін алоэ жолақ алоэ
деп ... Оның ... ... ... ... өскен ақ ... ... ... ... ... түсі ... болады.
Бұл аталған алоэ түрлерінің күтімі бірдей деуге болады.
Агава Орталық ... ... көп ... ... Мұны ... деп атайды. Оның бұлай аталуы ол жүз жылда ғана гүлдейді ... ... ... ... үй ... ... ... деуге
болмайды. Өзінің отаны Мексикада агава тез өсіп жетіледі. Мұнда оның
жапырағының ... үш ... ... 8−10 ... ... сары гүлі ... шоғы пайда болады. Оранжерияда өсірген 8−15 жыл ішінде ... мол ... ... ұшы үшкір келеді. ... ... ... жиегі тікенді болып келеді.
Гүлдеп біткеннен соң агаваның кейбір түрлерінің жер бетіндегі бөлігі
қурайды. Осы ... ... жас ... өсіп шығады. Оны агаваның
көбейту үшін пайдалануға болады.
Агава өсімдігі қолайсыз жағдайда төзімді болғанымен күтімді де ... ... ең ... топырақ қоспасын дұрыс әзірлеу. Әдетте бір бөлік
шым топырақ пен бір ... ... ... ... құм қосады. өсімдік үшін
жақсы дренаж болғаны қолайлы. Жазда агаваны далада күн ... ... ... ... бір ... ... ... Қысқа қарсы оны қоңыр
салқын үйге әкеліп орналастырып, сирек суарады.
Агаваны тұқымынан және шоқ өсімдігін бөлу ... ... ... атпа ... болу ... көбейтіледі. Бұлай ету үшін тамыр, атпа
бұтағын аналық өсімдіктен бөліп алады да, ... ... ... ... ... тамырдың кесілген жеріне көмір ұнтағын себеді. Ал
отырғызғаннан кейін 3−5 ... бой ... ... ... ... ... орналастырар алдында 2-3апта бойы көлеңкеге қою керек. Бұл өсімдік
жапырақтарын күнге күйіп кетуіден аман сақтайды.
Үйде агаваның Америка агавасы, жиекті агава, ... ... ... ... дейтін түрлері өсіріледі. Агава өсімдіктері қызмет және қоғамдық
мекемелерді, жаз айларында парктердің, ... ... ... ... үшін пайдаланылады.
Агапандус Бұл ұдайы көгеріп ... ... ... табиғи түрде
өсетін өсімдік. Мұны, Кавказдың Оңтүстік жағалауында ашық ... ... Ал ... ... ... бұл ... тек ... өсіріледі.
Көктем айларында өсімдіктің сабағы өсіп шығады. Көп кешікпей сабағының
ұшында гүл бүрінің ... ... ... да, ... ... 5-6см
көгілдір түсті гүлдер шешек атады. Жақсы күтілген өсімдік гүлінің саны екі
жүзге дейін жетеді. өсімдіктің алғаш гүл дару ... ... ... жаз ортасында. Тіпті күз айларында ғана гүл шашады.
Үйде өсетін басқа өсімдіктермен өсімдіктермен салыстырғанда агапантус
көшіріп отырғызғанды көтере ... ... ... ... кезде
өсімдік ауруға шалдығы, кейде үш жылға дейін ... ... Олай ... ... ... мүмкіндігінше көбірек қалдырып, екі−үш
жылдан кейін құнарлы топырақ салынған басқа ыдысқа ... ... ... ... ... ... ... үлес шым топырақ, бір үлес
шірінді топырақ, 1 үлес жапырақ ... ... құм. Бұл ... ... отырғызылатын болғандықтан оны жиі қоректеніріп тұру қажет.
Агапантусты мүмкіндігінше оның тамыр ... ... тез ... кейде
тіпті ыдысты жарып сындырып та кетеді. Мұны әрқашан ескерген жөн.
Жаз айларында өсімдікті жарық мол ... ... таза ... ... жиі
суарып тұрған жөн. Аптасына бір рет көңмен ... ... ... Қыс
айларында аусы құрғақ, іші жарық салқын бөлмеге ... ... ... ... ... өсіру үшін ақпан айында жеңіл топырақ оның тұқымын
топырақтың бетіне себеді де, үстін жұқа ғана жабады. ... ... ... ... ... тұру үшін оған жиі− жий жылы су ... ... ... рет ... ... ... Кейінірек өсімдікті біртіндеп құрғақ
ауа мен жарыққа үйрете бастайды. әбден ... ... ... бөліп
алып жетілген өсімдікті бөліп алып, жеке ... ... ... ... 5−6 ... кейін ғана гүлдей бастайды. Гүл өсімдігін көктемде
көшіріп отырғызғыанда оның жас ... ... ... алып ... ... ... ол тез гүлдейді. Кейде үй ... жас ... ... ... жеке ... ... мөлшерін кеңейтіп,
өсімдікті көлемді етіп көлемді етіп өсіруге болады.
Гүл әуесқойларының ... аса көп ... ... ... ... ... жоғарыда келтірген сипаттама осы өсімдікке жатады.
Агапантус пен амариллис бір тұқымдас өсімдік. Бұларды күтіп , өсіру
жағдайы ... ... ... ... өсімдігі көбңнесе оның алуан түске боялған әсем
жапырақтары үшін ... ... ... гүл ... да ... көрнекті
келеді.
Акалифа өсімдігін тұқымынан да, қалемшесінен де көбейтеді. Тұқымнан
өсіру ... ... ... ... ... ... ол әдіс жаа
сорттарды өсіріп шығаруда пайданылады. Бұл үшін наурызда тұқымды ... ... ... ... себеді. Содан кейін үстен әйнекпен бүркеп қояды.
өсіп шыққан екпе көшеттерді топырақ қоспасы салынған құмыраларға ылғалы бар
жарық ... ... Күн ... ... ... ... ... көлеңкелеп
қою қажет.
Бұл өсімдікті қалемшелеу наурыз айында басталады. Қалемшелеу үшін жас
өркен пайдаланылады. ... 6-8 см ... етіп ... алып, құрғақ
құмға сиректеу етіп отырғызады. Жаңа ... жас ... ... оның ... ылғалды күйде ұстау керек. Қалемше ... соң оны ... ... ... отырғызады. Көшіріп отырғызар
алдында тікпе көшеттің жіңішке бұтақтарын кесіп тастайды. ... ... ... ... 1 ... ... ересек өсімдіктерді далада көлеңкелеу орында ұстап, жақсылап
суарып тұрады. Қыста оларды жылы үйде ... ... ... да бір қлыпты
суарып отырады.
Ауа құрғақ болса ... ... ... және ... трипистер, қызыл
өрмекші пайда бола бастайды. Олар ... үшін өте ... ... ... ... ең көп таралғандары оның ірі жапырақтары және ... Ірі ... ... ... ... ... Бұтақтары
салбыраған бұта болып келеді. Жапырақтарының алақанында әсем ала дақтар бар
пішіні дөңгелек қола ... , ... ... ... ... ... ... өсіріледі. Оның түсі қоңыр жолақ
ірі жапырақтары болады, ... ... ... ұзақ ... бойы ... тұрады.
Акация, мұны әсем жапырақтары мен сүйкімді гүліне бола өсіреді. ... ұзақ ... ... ... ... жағалауында акация қолдан өсіріледі. Ал оның жабайы түрі
Австралия мен ... ... ... ... ... Үйде терілген
түрлері көбірек өсіріледі.
Ақшыл акация ... ... ... ... ... ... айға ... Гүлінің реңі сары, хош иісті. ... бұл ... ... деп аталады. Мұның жабайы түрі Австралия
ормандарында өседі.
Араб акациясының гүлі ақ, жапырағы ... ... ... ... ... ... ... аталған екі түрінен басқаларын да үйде өсіруге
болады. Оның жапырақтары ... ... ... ... ақшыл сары гүлі
бұтақтарының құшына, жапырақ қолтығына шығады.
Акация тұқымынан, түптерін бөлу және қалемшелеу әдістерімен ... егер ... ... 3−4 күнде жылулығы 40° шамасындай суға салып
қояды. Су суынған сайын ерте және ... ... ... отырады. Осыдан
кейін тұқымды алдын ала әзірленген ыдысқа егіп өсіреді. Бұл ... ... ... ... керек: 1 үлес жапырақ, 1 үлес ... ¼ үлес құм. ... жылы ... ... ... ... көшіріп
отырғызады. Мұнда өсірілетін топырақтың құрамы өзгеше болады. Бұл ... ... өсіп ... жас ... ... бастапқы түппен бөліп алып,
басқа ыдыста өсіруге болады. ... ... ... ... сынғанша қозғамайды. Жаз айларында таза ауаға шығарып, жиі
суарып тұрады. ... өсу ... ... органикалық және минералдық
тыңайтқыштармен қоректендіреді. ... ... ... ... ... суаруды
сиретеді. Ал жапырағы түскен акацияны сирек суарады. Гүлдей ... ... ... ... ... ... гүл өсіруші әуесқойлардың амариллис деп ... ... ... ... Африкада өсетін амариллис −
белладона тұқымдасына жататын жуашық тамырлы шөптесін ... ... түсі ақ, ... қызыл, күрең, алқызыл болып келеді. Жабайы
түрлерінің глің ұсақ ... ... ... ... диаметрі 20см
жететін жаңа срттары бар.
Жабайы түрде белладона − амариллистер тропика шеңберінің қуаң шөлінде
өседі. Оның жуашық тамыры, таспа ... түсі ашық ... және ... ... ... суару біртіндеп ирететледі де, кейіннен біржола
тоқтатылады. ... ... ... ... ... Оны ... ... салқын бұрышына қойса жапырақтары өз ... ... Қыс бойы ... суармайды және ешқандай күтім қажет емес.
Қыстың орташа шеңінде өсімдіктің ... ... бола ... ірілігіне қарай сабақтың саны біреу ... екеу ... ... ... өсіп ... онда ... ... жетпегені болып
саналады. Ондай жағдайда ыдысты қараңғылау жылы жерге қояды. Сабағының
ұзындығы ... ... ... ... ... ... ... бастайды.
Одан ертерек суарса өсімдіктің жапырақтары ... ... Ал ... көп болса, саьақтары соұрлым бойлап өсеп, гүл бүрінің пайда
болуы қиындай түседі. Сабағы әжептәуір ... ... оны жиі ... ... бастаған соң суаруды бірден− бірге сиретеді. Өсімдік көбірек гүлдеу
үшін оны салқырақ жерге қояды.
Өсімдіктің гүлі солғаннан ... оны ... ... ... не
кәдімгі бақша топырағына отырғызады. Құнарлы топырақты өсімдікті екі жылдан
соң көшіріп отырғызаса болады.
Қайтадан отырғызылған өсімдіктің ... ... ... ... ... ... ... немесе гүлдемеуі оның күтіміне байланысты.
Сондықтан оны гүлдемей тұрып та, гүлдеп болғаннан кейін де ... ... ... таза ... ... ... мол ... қойіан
дұрыс.
Тіршілігінің үшінші жылы амараллис өсімдігінің түбінде жас өркен
жуашықтар пайда бола бастайды. Көшіріп ... осы ... ... ... ... отырғызады. Ол 2-3 жылдан кейін ... ... ... ... соғұрлым жуашықтар да көбірек айда
болады. Ал жуашық көбейіп кетсе өсімдіктің гүлдемей ... ... ... жақсырақ гүлденуі үшін ыдыстың ... ... ... 2-3 см ғана ... ... ... ... жылығы 10°-тен аспайтын жерге қояды.
Жылына екі рет гүлдету үшін мынадй оңай тәсіл ... ... ... ... ... оны суаруды сиретеді, көлеңкелеу ... ... ... ... тамыз айына дейін тынығып үлгереді де,
қайтадан өсе бастайды. Осы кезде өсімдікті жаңа ... ... ... ... ... ... тұқымынан да өсіреді. Тұқымынан өсірілген өсімік
3−4 жыл ... ... ғана ... ... оның гүлденуңн ұзағырақ
күтуге тура келеді. ... гүл алу үшін бұл ... ... ... тиімді.
Есте болатын тағы бір жайт, өсәмдік жазғы ... ... ... оны ... ... жерге көлбете қойған дұыс. Сонда оның өсіп
кетуіне кедергі жасамайды.
Аралия−фатсия. Бұл ... ... ... деп ... ... деп
фатсияның бір түрін, яғни жапон фатсиясын атайды. Бұл өсімдік Жапон
аралдарында бұта ... ... ... ... ... ... оның ... сияқты жасыл түсті жылтыр жапырақтары болады. Бұлар кейде ақ, кейде
сары болып та кездеседі. Түрлі зиянкестерге, ... ... ... Көп ... ... ... бірі. Бұл ауаның,
топырақтың ылғалдлығын және жылылықты жақсы көреді. ... жылы ... мен гүлі өте ... ... ... ... ... барқыт
түстес немесе жек сияқты қалың жапырақ әртүрлі түске боялған. Әсіресе
жапырақ жүйкелері әсем ... ... ... ... ... ... Оны
әдемі гүл жамылғысы жауп тұрады. Гүл собығы мен гл ... да әр ... ... жылы ... ... мол құмыраларда жақсы өседі. Қыста оны жылы
сумен суарып тұрған дұрыс. Жазда ... ... ... ... тұқымы, қалемшесі және түбін бөліп алу арқылы ... ... ... ... ... ...... алып өсіру.
Бұл үшін жас өсімдікті кең де аласа құмыраға ... 4. ... бір ... ... жүз ... бәрімізге таныс және оны көпшілік үйлердің терезесінің
алдынан көруге ... ... осы ... ... ... және
косметологиялық қасиеттерін біле бермейміз.
Жүзжылдықты жедел жәремші деп атауға болады. Жүзжылдықты пайдалану
үшін, оның ... мен ... білу ... ... деп аталуы жүз
жылда бір рет гүлдейді дегеннен шыққан. Жапырақтары шырынды, ұзын ... ... ... ... ... тікенекті болып келеді. ... көп ... ... ... қолданыста. Ауа тазартуда
да басқа бөлме гүлдеріне қарағанда фитонцидтерді көп ... ... ... ... ... ... ... бола тұра, күтімі
өте жеңіл өсімдік. Жарық ... тіке ... күн ... ... ... Бірақ өсімдіктің жапырақтарын шаң-тозаңнан су бүркіп немесе жуып
тазалап тұру ... ... шаң ... ... гүл ... қызмет жасай
алмайды. Жуар алдында түбектің бетін полиэтиленмен жауып, жылымық ... жуып ... соң 1-2 рет ... ... ... ... ... кейін ғана өзінің орнына қояды. Қыста жазға қарағанда аз
суғарады, 10-12ºC салқын, бірақ жарық жерге қою керек.
Жүзжылдықтың жапырақтарының ... 20-ға жуық ... В, ... ... ... ... ... және антибиотиктер
бар.
Косметологияда жараларға, безеуге, ... ... ... ... ... ... бет ... ұсақ тесіктерді
тазартып, суландырып, беттің зат алмасуын жақсартады әрі беттің қабыну мен
тітіркенуін ... ... ... ... ... Үй ... ... алдында бетіңізді тазалап жуып, кішкене буға ұстап жібітіп,
жүзжылдықтың жаңа ... ... ... сүртіп тұрсаңыз,
теріңіздің жасарып тұруына жақсы ықпал етеді.
Үй жағдайында ... ... ... ... Жаңа алынған жүзжылдық шырыны мен кілегейді 1:1 ... ... ... ... жағып, соңынан жуып тастау керек. Бет сергіп,
өңі жақсарып қалады.
2. Жиі қабына береін ... ... ... 2 ас ... ... ... 10-15 ... уақыт мөлшерінде бетке
асықпай жағып, соңынан жуып тасау керек.
Медицинада жүзжылдықтың ауруды басатын, қабынуға, бактерияларға
қарсы қасиеттері үшін гинекология, тіс, тері ... ... ... ... ... ... ... ойық жараларына,
іш қату ауруларына, көз ауырғанда, ауыз қуысының қабынуы, тұмау ... ... ... ... ... ... ... жүзжылдықты да ұмытпаған жөн. Жүзжылдықы кез келген уақытта, жыл
он екі ай бойына пайдалана беруге болады. Жапырақтарын ... ... ... ... жапырақтарын емес, төменгі ... ... алу ... ... кейде жапырағын жуып толығымен езіп
пайдаланады. 2-3 сағат ашық ... ... ... ... ... ... алдында ғана жасау қажет.
Күйген жерлерге жүзжылдықтың шырынын жағып, жараның бетіне сіңіп кету
үшін 20-30 минуттай ашық ... ... ... ... ... іріңдеген
жараларға жапырағын езіп компресс жасайды немесе жапырағын ... ... ... ... таңып тастайды.
Тұмау, суық, құлақ, тамақ, мұрын ауруларына қарсы ... ем ... г ... ... ... 3 ас қасық бал, 3 ас ... ... ... ... 3 рет ... ... ішу ... Тұмауда
мұрынға, аңқа қабынғанда жүзжылдықтың жаңа алынған шырынан әр 3 сағатта
үлкендерге 5-8 тамшыдан, 3-тен 16 ... ... ... 4-5 ... 3
жасқа дейінгі балаларға 2-3 тамшыдан мұрынға тамызып тұру керек.
Асқазан ауруларына төмендегідей ем қолдануға болады:
1. Асқазан ойық ... аш ... ... екі рет ... ... жақсылап шайнап жеу керек. Соңынан ащы дәмін азырақ бал жеп
кетіруге болады. Үш ай бойы осылай ... ... ... ... ... ... ... алып, 3-4минут қайнатып, бір
шәй қасықтан күніне үш рет тамақ жер алдында жарты ... ... ... ... ... ... ... әр жолы жаңадан жасап отыру қажет.
Туберкулезбен ауыратындардың жағдайын жақсарту үшін: 1 ас ... ... 100 г ... ... ... бал, 100 г сары май, 100 г ... 100 г ... араластырып, күніне екі рет тамақ алдында 1 ас қасығын
жылы сүтпен ішу керек.
Қорытынды
Кактустар ... орта ауа – ... ... ... ... жалғастыру үшін түрін өзгерткен ксреофиттер болып
табылады. ... ... ... ... топырақпен және
климатпен тығыз байланысты. Осы ... ... оның ... ... түрі өзгеріке ұшыраған. Мысалы: жапырақтары күн
сіулесінің ең ... ... ... ... ... ішкі ... ... тез таусылмасы үшін тікенге айналып кеткен. Олар негізінен
экватор ... және ... ... ... ... тасты
жондарда, биік құздардың, жартастардың жарықтарында, құнарсыз әк тастары
бар топрақтарында ... үй ... да ... үшін керекті топырақтың құрамы
мынадай болады: 2 үлесі шым топырақ, 2 үлесі ... ... 1 ... ... ... жиі ... болмайды. Жас кактустарды аптасына,
ересектерін − екі ... бір рет ... ... өте жиі ... ... ... Қыста айына екі рет, көктемде 10−12 күнге бір рет ... ... ... ... ... ... қуаншылыққа
төзімді өсімдік. Ол үйде көп өсіріледі, бірақ тым ... ... ... ... түсі ... ... ... ұқсас. Сабағы кейде сүректі
болады. Гүл өсіруші әуесқойлар бұл өсімдікті әсіресе дәрілік ... ... ... үшін ... ... Алоэ ... ... қазіргі
уақытта көптеген ауруларды емдеу қолданылады.
Жүзжылдықты жедел жәремші деп ... ... ... ... оның ... мен ... білу қажет. Жүзжылдық деп ... ... бір рет ... ... ... ... ... ұзын сүйір,
қатты, қалың қабықты, шеттері өткір ... ... ... ... көп болғандықтан медицинада үлкен қолданыста. Ауа тазартуда
да басқа бөлме гүлдеріне қарағанда ... көп ... ... бактерияларды жояды. Осындай керемет қасиеттері бола тұра, күтімі
өте жеңіл ... ... ... тіке ... күн ... ... ... Бірақ өсімдіктің жапырақтарын шаң-тозаңнан су бүркіп немесе жуып
тазалап тұру ... ... шаң ... ... гүл бізге қызмет ... ... ... « ... ЖОО ... ... атындағы Қазақстан
білім академиясының Республикалық баспа кабинеті. 2000ж
2. Ә.Ә.Әметов «Жоғары сатыдағы ... ЖОО ... ... ... ... ... ... баспа
кабинеті.1999ж
3. «Гүлстан» Қазақстан Республикалық журал. 2009 жылғы 6 ай басыламы.
4. ... ... ... ... 2007 ... 1 ай ... ... kz.РГП.Казахский научно-иследовательский
Институт экологий климата «Ақтөбе 2007».
6. w.w.w.mazalia.fox.ru ғаламтор торабы.
7. П.М. ... Ә.Ә. ... ... ... өсімдіктер» ЖОО
арналған. ... ... ... ... академиясының
Республикалық баспа кабинеті. 2000ж 2 том
8. Дүние ... // ... ... ... ... №5 2008

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мағжан Жұмабаев – этнопедагогиканың дамуына үлес қосқан қазақтың аса көрнекті ақыны , педагог3 бет
PR-дың әлемдік ірі спорт бәсекелерінде алатын орны60 бет
«Абай жолы» эпопеясындағы кездесетін салт-дәстүрлердің қазақ әдебиетінде алатын орны4 бет
Ірі қара шаруашылығының халық шараушылығында алатын орыны7 бет
Іс қағаздарының қоғамда алатын орны9 бет
Істерді алқалы түрде қарау принципінің сот қызметін ұйымдастыру принциптерінің арасында алатын орны мен мәні55 бет
Абай Құнанбаевтың Қазақстан тарихында алатын орны9 бет
Агроөнеркәсіптің кешенінің қалыптауы және халық шаруашылығындағы алатын орны5 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Академик Ә. Х. Марғұланның ғылыми еңбектерін пайдалана отырып, археология мұражайының тарихын, экспозицияларындағы алатын орнын және тарихи-мәдени заттық және рухани құндылықтарымызды жинап, зерттеп, сақтауда, Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасын жүзеге асыруда көрсетіп отырған қомақты үлесін ашу68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь