Пребиотиктермен байытылған жаңа сүт тағамын алу

Кіріспе. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3

1.1 Лактулоза. биогенді қосылыс . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
1.2 Пребиотиктер.бифидус факторлар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.5
1.3 Лактулозаның физико.химиялық қасиеті. . . . . . . . . . . . . . 5.8
1.4 Лактулозаның физиологиялық қасиеті. . . . . . . . . . . . . . . . 9.16

2 Материалдар мен зерттеу әдістері
2.1 Түйе және сиыр сүтінің физико.химиялық қасиеттерінің
салыстырмалы мінездемесі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
17.23


3. Зерттеу нысанасының әдістері

3.1
Зерттеу нысанасы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . .

24
3.2 Сүттің физико.химиялық қасиеттерін зерттеу . . . . . . . . . 24


4.
4.1 Зерттеу нәтижелері және оларды талдау
Сиыр және түйе сүтінің химиялық қасиетін анықтау. . . . . .
25.26
4.2 Сиыр және түйе сүтінің физикалық қасиетін анықтау. . . . . 26.27
4.3

4.3.1

4.3.2
Сиыр және түйе сүтінің ферментация процесін зерттеу

Пребиотикпен байытылған сиыр сүтінің ферментация . . . .
процесін зерттеу
Пребиотикпен байытылған түйе сүтінің ферментация . . . .
процесін зерттеу

27.28

28.29




Қорытынды. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
Әдебиеттер тізімі. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
Қазіргі кезде дүние жүзіндегі дамыған мемелекеттерде функционалды тамақтануды жоғары деңгейінде қарастырыруда. Функционалды тамақтанудан балалардың қалыпты өсуі мен дамуы, аурудың алдын алуға, жұмыс белсенділігін арттыруға және халықтың жасын ұзартуға, қоршаған ортаға бейімделуіне жағдай жасалатындығы дәлелденді.
Қазақстандағы халықтардың функционалды тамақтануы да негізгі мәселе болып отыр. Бірақ, халықтың денсаулығының жағымсыз түрлі әсерлерден өзгеру тенденциясының бұлай етек алуы, экономика дамуының тұрақсыздығы және дұрыс қалыптаспаған экологиялық жағдайдан екендігі бәрімізге мәлім. Организмнің физиологиялық қажеттілігін өтеу үшін қорекпен, энергиямен қамтамасыз ету, аурудың алдын алу және емдеу мақсатында негізгі технологиямен өндірілген жаңа, сапалы өнімдер қажет. Ауру организмді емдеуге қажетті түрлі дәрілік препараттарды алмастыратын, функционалды өнімдерге сұраныс дүниежүзінде арта түсуде. Адамның денсаулығын сақтауда, ішек микрофлорасының дұрыс қалыптасуы мен жұмыс істеуіне көп көңіл бөлінуде. Осы мақсатта пробиотиктер (қалыпты ішек микрофлора биопрепараттары:), бифидо- және лактобактериалды заттар, пребиотиктер(осы пробиотиктердің өсуін қолдайтын, ас қорыту органындағы ферметтерге тұрақты биогенді қосылыс) немесе синбиотиктер(про-және пребиотиктердің жиынтығы) қолданылуда. Жалпы пребиотиктерге лактулоза, тағам талшықтары және олигосахаридтер жатады.
Қазіргі кезде функционалды тағамдардың дамуы 1990 жылдардағы компьютер технологиясының дамуымен бірдей. Оған мына мәліметтер дәлел: 1995 жылы «для здоровья» азық-түліктерінің даму көлемі 10 млрд доллар. Тек АҚШ-та 2000 жылы 15 млрд. доллар, ал 2002 жылы 33 млрд. долларға тең болды. Функционалды тамақтанудың қазіргі кезднгі табысы АҚШ-қа 100 млрд. доллар алып келеді. Ол әлемдік тағам нарығының 5% құрайды. Болжам бойынша 2010 жылы бұл нарық Европада барлық қолданылатын азық-түліктің 30%-дан артығын құрайды. Бұл мәліметтер біздің еліміздегі функционалды тамақтану индустриясының даму бағытын көрсетеді. Функционалды тамақтану саласындағы Ресей мамандары бұл нарық қанат жайып келе жатқанын айтады. Мұны байқаған көптеген азық-түлік индустрия ұжымдарының басшылары денсаулыққа қажетті азық-түлік өндірісін дамушы орынға қойды. Бұл дамушылық неге байланысты? Мамандар оған мына себепті айтады: «Денсаулықты сақтау үшін кеткен қаражаттың өсуі, Батыс елдердегі тұрғындардың тез қартаюы, халықтың денсаулықтың маңыздылығын түсінуі, аурудың алдын алуға тырысуы, кейбір ингридиенттердің денсаулыққа пайдалы екенін ғылыми түрде дәлелденуі;»
1. Воробьев А.А. и др. Дисбактериозы- актуальная проблема медицины
/ Вестник Российской АМН.1997 №3 стр. 4-7.

2. Кисықова Х,Нармуратова М.Х. и.д «Актуальные вопросы современной
биологии и биотехнологии» сбор.тезисов Алматы,2004г.

3. Кочетков Н.К.,Бочков А.Ф,Дмитриев Б.А. и др. « Химия углеводов»
1967г.672 стр.

3. Конн Г.О. Либертал М.М. «Синдромы печеночной комы и лактулоза»
Москва « Медицина» 1983-стр.339-377.
        
Мазмұны ... - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ... ... ... - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ... факторлар- - - - - - - - - - - - - - - - - - -
4-5
1.3
Лактулозаның физико-химиялық ... - - - - - - - - - - - - - ... ... ... - - - - - - - - - - - - - - - ... мен ... ... және сиыр сүтінің физико-химиялық қасиеттерінің
салыстырмалы мінездемесі - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ... ... ... ... ... нысанасы - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -- - - - - - - - - ... ... ... ... - - - - - - - - - ... нәтижелері және оларды талдау
Сиыр және түйе сүтінің химиялық қасиетін анықтау- - - - - - ... және түйе ... ... ... ... - - - -
26-27
4.3
4.3.1
4.3.2 ... және түйе ... ... процесін зерттеу
Пребиотикпен байытылған сиыр сүтінің ферментация - - - -
процесін зерттеу ... ... түйе ... ... - - - -
процесін зерттеу ... - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ... ... - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ... кезде дүние жүзіндегі дамыған мемелекеттерде функционалды тамақтануды жоғары деңгейінде қарастырыруда. Функционалды тамақтанудан балалардың ... өсуі мен ... ... ... ... ... ... арттыруға және халықтың жасын ұзартуға, қоршаған ортаға бейімделуіне жағдай жасалатындығы дәлелденді.
Қазақстандағы халықтардың функционалды тамақтануы да негізгі ... ... ... ... ... ... ... түрлі әсерлерден өзгеру тенденциясының бұлай етек алуы, экономика дамуының тұрақсыздығы және ... ... ... ... екендігі бәрімізге мәлім. Организмнің физиологиялық қажеттілігін өтеу үшін қорекпен, энергиямен ... ету, ... ... алу және ... ... ... технологиямен өндірілген жаңа, сапалы өнімдер қажет. Ауру организмді емдеуге қажетті түрлі дәрілік препараттарды алмастыратын, ... ... ... ... арта ... ... денсаулығын сақтауда, ішек микрофлорасының дұрыс қалыптасуы мен жұмыс ... көп ... ... Осы ... ... ... ішек ... биопрепараттары:), бифидо- және лактобактериалды заттар, пребиотиктер(осы пробиотиктердің өсуін қолдайтын, ас қорыту органындағы ферметтерге тұрақты биогенді қосылыс) немесе синбиотиктер(про-және ... ... ... ... ... ... ... талшықтары және олигосахаридтер жатады.
Қазіргі кезде функционалды тағамдардың дамуы 1990 жылдардағы компьютер технологиясының дамуымен бірдей. Оған мына ... ... 1995 жылы ... даму көлемі 10 млрд доллар. Тек АҚШ-та 2000 жылы 15 млрд. доллар, ал 2002 жылы 33 ... ... тең ... ... тамақтанудың қазіргі кезднгі табысы АҚШ-қа 100 млрд. доллар алып келеді. Ол әлемдік тағам нарығының 5% құрайды. Болжам бойынша 2010 жылы бұл ... ... ... ... ... ... артығын құрайды. Бұл мәліметтер біздің еліміздегі функционалды тамақтану индустриясының даму бағытын көрсетеді. Функционалды тамақтану саласындағы Ресей мамандары бұл ... ... ... келе ... ... Мұны ... ... азық-түлік индустрия ұжымдарының басшылары денсаулыққа қажетті азық-түлік өндірісін дамушы орынға қойды. Бұл дамушылық неге байланысты? ... оған мына ... ... Денсаулық сақтау бағдарламасын қаржыландырып отырған финансистер, денсаулықты жақсартуда функционалды тамақтың технологиясынан ... жол жоқ ... ... сақтау министрлігі халықтың денсаулық сақтау механизмінің ролін атқаруда. Аталмыш министрліктің ұсынған бағдарламасының негізін функционалдық тағамдық қоспалары құрайды, олардың ... ішек ... ... ... ... функционалды тамақтану туралы бағдарламасы 25 функционалды қоспалардан тұрады, оның 19-ы тікелей микрофлорамен байланысты, тек біреуі(пробиотик), лактобацилла штамы >, ал ... ... ... ... ... ... және жай сүт ... арасына шек қою өте қыйын, себебі олардың құрамы және компоненттерінің қатынасы(сүт, қаймақ, сүзбе, сыр және т.б) диеталық және ... ... ... ... және ... бағыттағы сүт сүт тағамдарын дайындау барысында тиісті медициналық зерттеулер жүргізілуі қажет, сонымен қатар оның ... ... ... ... ... ... ... жүргізетін ұйымды және оның сапасын тексеруі толығымен автор игілігінде. Бірақ ... ... ... сүт ... көптен-көп.
Осыған қарамастан адам ағзасына жақсы әсер ететін арнайы сүт тағамдарының қасиеттерін атап ... ... ... ... ... және ішек микрофлора жағдайы;
* Иммунды және қан айналым жүйесінің оптимизациясы;
* Глюкозаның, ... және т.б ... ... ... ... ... активтілігі бар қосылыстардың көлемін төмендету;
Бұл толық көрсетілмеген бағыттардың өзі емдік және профилактикалық бағыттағы сүт тағамдарының керектігін, адам ... ... ... ... ... сүт ... адам денсаулығына әсерін біле отырып, табиғи сүт өнімдерін пайдаланып лактулозамен байытылған жаңа сүт өнімдерін алу ... ... ... жету үшін төмендегідей талап қойылды:
* Лактулозаның физико-химиялық және ... ... ... ... сүт ... бифидогенді лактулоза концентратын алу әдістері.
* Лактулозаның ... ... ... сүт ... ... ... ... кезіндегі белоктың өзгеруін зерттеу.
* Лактулозамен байытылған сүт тағамдар технологиясын жасау
+ Лактулоза- биогенді қосылыс
Бифидогенді факторлардың ішінде терең ... ... ... ... ... ... ... галактоза молекуласы фруктоза молекуласамен байланысқан.Лактулоза тоқ ішекте өзгермеген күйде ... ... ... үшін тағамды субстрат болып табылады. Лактулоза,1920 жылы ашылып,1929 жылы ... рет ... зат ... ... 40-шы ... ... Ф. ... және Ж. Кристан оны әйел сүтінен бөліп алып, оның ... ... ... ... ... ... ... оны деп атады. 1950 жылы Ф.Петуэли бифидус фактордың химиялық құрылысын ашып, оны дисахаридтар тобына жататын көмірсу ... ... және оны деп ... ... ... 1951 жылдан бастап қолдануда. Сол уақыттан бастап клиникалық зерттеулер жүргізіле бастады.1980 жылы лактулозаны медецинаның әр саласында қолдануға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ішек микрофлорасының метобализіміне тікелей әсер ететін зат болып отыр.Оның қайта қалпына келтіру және бифидобактериялардың өсуін қолдайтын ... ... және ... ... көмегімен бірнеше рет зерттеліп, дәлелденді. Лактулоза және функционалдық тағам өндіруде алдыңғы қатарда Жапондық Morinaga Milk Industry Co. ... тұр. Бұл ... ... ... ... адам организміне әсерін зерттеумен шұғылданды. Лактулозаның адам организміне тигізетін әсері зор ... ... соң, бұл ... ... ... және пребиотиктер индустриясына үлкен жол ашты.
1.2 Пребиотиктер - ... ... ... ... заттар немесе бифидогенді факторлар(бифидус-факторлар).Оларға құрылысы мен қасиеті және құрылымы әртүрлі бірқатар заттар жатады.Соның ішінде лактулоза, лактосахароза,галакто-,фрукто-,изомальтоза-,мальтоза-қышқылолигосахаридтер, лизоцим,ашытқы ... ... ... ... таяқшалары, казеиннің гидролизаты және сары сулы нәруыздар, муцин, пантетин, лактоферин және т.б жатады.Соңғы кезде бұл сутектерін белгілеу үшін деген ... сөз ... ... пребиотиктің саны әртүлі текті бірнеше жүз. Дүниежүзі мойындаған пребиотик-лактулоза. Адам ... тоқ ... жуық ... ... бар. Дені сау ... оның тек 15% ғана ... ... шартты патогенді болып келеді. Асқазанда микроорганизмдер популяциясының Lactobacillus және Bifidobacteria туыстары доменантты болып табылады.
Bifidobacteria-патогенді емес, спора түзбейтін, грамм оң, анаэробты ... ... ... ... ... bifidum, B. Longum, B. Infantis жатады. ... ... ... , В ... витаминдері, викасол, никотин және фоль қышқылы, антитоксидантты активті заттар болады.
Lactobacillus-патогенді емес, споратүзбейтін, грамм оң, облигатты немесе факультативті анаэробты және ... ... ... Адам ... ... лактобацилустың түрлері:Lactobacillus acidophilus, L.plantarum, L.salivarus, L. Rhamnosus, L. ... сүт ... ... пиязда, сарымсақта, бұрышта, аспарагуста, бананда және басқа да тағамдар құрамында болады.Бірнеше ... ... ... ... ... ... бар олигосахаридтердің тоқ ішектегі бифидо- және лактобактериялардың көбеюіне ықпалын тигізген.
Организмнің қалыптан жоғары экзогендік (климотографиялық, ... ... ... ... және т.б) , эндогендік (инфекционды) және түрлі ... ... ... медикоментозды әсіресе антибактериялды, туа және жүре пайда болған иммундық тапшылық микробиоценозды ... ... ... ... Соның нәтижесінде біріншіден, бифидифлораның мөлшері төмендеп, патогенді микробтың мөлшері қалыптан тыс артып, генетикалық алмасу бұзылып, өзгерегн ... ... ... дәрілік плазмидалар тосушылардың белсенділігі төмендейді. Организмнің иммундық қорғау ... ... ... ... зат ... бұзылып, аллергиялық, ас қорыту жолының және түрлі аурулардың туындауына әкеледі. Олай болса, адам денсаулығын сақтауда маңызды және негіз болып ... ... ... және ... келтіру маңызды болып табылады. Соңғы жылдары осы мәселені шешудің үш ... ... ... ... ... яғни тірі микроорганизмдерді немесе олар көп кездесетін сүт қышқылды өнімдерді және бакпрепараттарды қолдану
* ... ... ... жоқ заттарды қолдану. Пребиотиктерге бифидус факторлар, қоректік қоспалар, жатады. Олар бифидобактерия түзушілер.
* ... ... яғни ... ... және ... бар заттар.
1.3 Лактулозаның физико-химиялық қасиеттері
Лактулоза- олигосахаридтердің класы және класс ішілік дисахаридтерге жататын ... Оның ... ... және де ... ... тұрады. Масс-спектрлі әдіс бойынша бұл моносахаридтің арасындағы ... 1-4 ... ... ... ... номенклатура бойынша лактулозаның химиялық аты -4-0-β-D- галактопиранозил-D-фруктоза, немесе қысқарған түрі ... ... ... ... және ... ... ... болатындығы дәлелденді.(1-сурет). 1-ші суретте көрсетілгендей лактулозаның 5 конформациялы түрі болатындығы теория жүзінде дәленденді: α- немесе ... α- ... ... және ациклді .[
ЯМР-спектроскопия әдісі бойынша ангидридті кристалды лактулозаның үш ... ... ... β- ... ... α- фруктофуранозды және β- фруктопиранозды формасынан басымды ... ... ... ... ... ... формалардың іздерін кездестірмесе де, сулы ертінділерде ациклді формаларға сай келетін 4 циклді изомерлердің болатындығын дәлелдеді.
Лактулоза- ақ ... ... ... суда ... еритін, аздап тәтті дәмі бар зат.Оны 50% метанол ерітіндісінде гексональда түссіз пластин ... ... ... ... ... ... алынады.[13] Соңғы жылдары лактулозаның сулы ерітіндісін криссиалдау арқылы ангидридті формасынан физико-химиялық қасиеті жөнінен ... ... түрі ... Мыс: ... түрі өте ... 30[0]С және ... 81%, 24 сағаттың ішінде криссталдау ылғалдылығы 7% дейін жоғарласа, ал 48 ... 20% ... ... Ал, тригидратты криссталды түрі өз қасиетін барлық жағдайда өзгертпейді, ал кристалданған суды 35[0] С жоғарлатса, онда ол өз қасиетін жояды, ... ... ... температурада сақтау қолданылмайды.
Алғашқы рет лактулозаны 1930жылы Монтгомери және Гудзоном лактозадан әктің сірке ерітіндісінен бөліп алған.
Лактулозаның химиялық активтілігі оның ... ... яғни ... қалпына келуі мен ациклді форма ерітіндінің концентрациясына байланысты Лактулоза Силиванов реакциясымен кетанозға, қыздыру арқылы Фелинг ертіндісін қайта ... ... ... ... ал броммен және гипоиодпен лактоза сияқты тотықпайды. Осы қасиет лактулозаны бөліп ... және ... ... ... ... ... ... сай лактулозаның ыдырауының екі түрлі негізгі механизмі бар.Біріншісі-галактизольды қалдықтың ажырауы және изосахарид ... ... ... β- ... болып табылады.Осы реакция қыздыру арқылы лактулозаның ыдырау және изомерлену ... ... ... ... ... болып табылады. Екінші ыдырау механизмі- ендиольды форма арқылы ... және ... ... ... ... реакциялар изомерлену заңдылықтарын оқып үйренуде және лактулозаны оптимальды жағдайда алуда ... ... ... ... ... ... Э. Фишер бойынша молекула структурасы б) У. Хеуорс бойынша циклді формуласы; в) ... ... ...
Н ... С ОН ... Н С О Н С ... С Н НО С Н ... С О НО С ... С Н ... ... а ) ... ... ... ОН ... ) ОН ... ... ОН ОН ... Н С ... о О С Н β ... С ... ОН С ... ... α- ... О ... ОН ... ... ... ... но ОН о ... криссталдық формасы балқу және жылуға еру нүктесі бойынша ажыратылады. ... ... ... ... ... ... кестеде көрсетілген.
1-ші кестеде.Лактулозаның ангидридті және тригидратты формуласының қасиеті
Көрсеткіштері
Лактулоза
(α- моногидрат )
Лактулоза
Ангидрид
Тригидрат
Химиялық ... ... ... К([0]С ... ... ... ... С
300 С
600 С
900 С
16,1
19,9
37,0
59,0
75,2
76,4
81,0
86,0
58,1
66,7
-
-
Айналу бұрышы,[α]D[20]0
+52,5
-50,2
-43,3
1.4 Лактулозаның нарықта қолданылуы
Жапонда әрқашан лактулозамен байытылған жаңа сүт ... ... ... жылы сүт ... жасалды, оның құрамында лактулоза, темір,кальций және лактоферрен бар. ... ... ... ... ... әсер ... оның ... 4% лактулоза және 1г 100мл бактериялар бар.
1992 жылдан бастап Жапонның FOSHU бағдарламасына лактулоза ретінде енгізілген. 1995 жылы ... ... және ... ... лактулозаны тағам құрамы ретінде бекітті.
Қазіргі кезде лактулоза маңызды бифидус фактор.Дисбиотикалық жағдайларда өте көптеген түрлі ауруларға қарсы, профилактикалық және терапевтік зат ... ... ... ... ... активтілік және адамға қауіпсіздігі үшін лактулозаны тек балалар тағамы және т.б тағамдардан басқа - сүт, йогурт, май, кондитерөнімдері, ... ... ... ... ... ... үшін қолданылады. Лактулозаның жылдық қолдану көлемі ішкі нарық ... ... ... 7-10 мың ... ... тамақтану үшін -2-3мың тонна қолдануда.Адамның жас ерекшелігін ескеретін болсақ, ... ... ... өте ... және қарт ... үшін өте ... және ... ұсынуы бойынша ішек микрофлорасын жақсарту үшін әр адам күніне 3-5г лактулоза қабылдауы ... ... ... ... ... мың 2-10 мың ... қоспалар және малазықтық
тонна тонна 1-3 мың тонна
4-5 мың
тонна
Медициналық препараттар
2-8 мың 0,5-2 мың тонна
Малшаруашылығына арналған азық
тонна
2- сурет
Жапондарда 0,5% лактулозасы бар ... ... LF-P ... ... ... Зерттеушілер балаларға арналған LF-P тағамдық қоспасы, оның құрамында 0,5% лактулоза бар (дайын ... ... оның ... 0,065% ) және оның ... 0,45% лактулоза бар (дайын тағам өнімінде 0,058%). Сонымен қатар балаларға арналған сүт өнімінде лактулоза мөлшері 0,45%. Бұл ... бала ... өте ... сіңе ... ... көрсеткіштері мен адаптациялануы жағынан жоғары екені айтты.
А. Terada және оның көмекшілерінің тұжырымдауы бойынша, егер ... адам ...... пайдаланса, бифидобактерияның мөлшері 8,3-тен 47,4% көтерілетіндігін ... ... ... ... ... ақуыздың ыдырауынан бөлінетін улы заттар, аммиак, фенол, скатол, индол мөлшерінің төмендеп, ішектің ... мен ... ... артатындығы байқалды.
1996 жылы барлық елдегі функционалды тамақтанудың жақсы мамандарының бірі Г.Мизота (Жапон) лактулозаның негізгі қасиеттерін атады:
* Бифидо- және ... ... ... Шартты патогенді және патогенді микрофлораның жойылуы;
* Токсинді ... және ... ... ... ... адсорбциясының жоғарылауы және сүйектің қатаюы;
* Бауыр функцияларын жақсарту;
* Іш қатуын жеңілдетеді, ол ... су ... ... ... ... ... төмендетеді;
* Бактерия санының көбеюіне байланысты иммунды жүйенің ... яғни ... ... ... ... ... ... лактулозаның жануарлар мен адам организмінің бифидофлорасының дамуына жағымды әсер ететіндігі дәлелденді. Функционалды тамақтану ... ... ... ... ... ... былай деді: >.
Адам денсаулығына лактулозаның сауықтыру әсері бифидобактериялардың маңызы туралы ғылыми-зерттеу арқылы анықталды. Асқорту жолы өте ... ... ... және соның нәтижесінде қалыпты биоценоз түзудегі өте маңызды, күрделі және қалыпты микрофлорасы қалыптасқан жүйе. Функцияларды және ... ... мен ... қызметі әртүрлі метоболиттық, ферменттің, витаминдердің, антигендердің және түрлі қосылыстардан тұратын микробиологиялық трансформациялық процессте маңызды роль атқаратын қалыпты микрофлора ... ... ... ... ... ... өкілдері болып табылады.Олар анаэробты бактериялар, морфологиялық құрылымы бойынша, ірі грамм қалыпты, спора түзбейтін таяқшалар, денесінің соңғы бөлігі екіге ... ... ... бактериялар. Ана сүтімен қоректенетін 5-20 күндік нәрестелердің ішек микрофлорасында көп кездесетін мөлшері (80-98%) болады. Қалыпты жағдайда ана сүтімен ... ... ... ... ... КОЕ\гр фекалий, ал жасөспірімдерде және ересек адамдарда оның мөлшері 10[-8]-10[-9]КОЕ\гр болады.
Бифидобактериялар өте маңызды ... ... ... ... сілемейлі қабықшасы арқылы өтетін потогенді және шартты потогенді ... Олар ... ... ... токсиндердің өтуіне кедергі келтіреді. Бифидобактериялар аминқышқылдарды, белоктарды, пантотен қышқылын және В- тобының ... ... ... ішек ... ... астық сіңірілуі мен, олар арқылы кальцийдің, ионның, темірдің және Д-витаминінің сіңірілуіне көмектеседі. Бифидофлора иммунитеттік ... ... ... ... және ... ... ... реттейді. Иммуноглобулин А-ның дегридациясының секриторына кедергі жасайды, интерфиронның түзілуіне жәрдемдеседі.
Қазіргі кезде № 1-ші бифидус факторға жататын ... ... ... . Ол алғаш рет ана сүтінің құрамынан бифидобактерияларды түзетін зат алды. Кейіннен ... ... ... жаңа ... ... және жасанды тамақтардан жас нәрестелердегі ішек микрибиоценозының өзгерісін және жағдайына әсерін анықтады. 1% лактулозаны қоректік қоспаға ... ... ... ... 0-дік ... 80-98% ... Бұл ... сүтімен қоректенетін нәрестенің ішектегі мөлшеріне сай келеді.
Осы жаңалықтан кейін оның маңызын ... ... ... ... ... ... O. Braun зерттеу нәтижелері бойынша жас нәрестелерді балаларға арналған қоспалармен немесе құрамында 5% лактоза бар сиыр сүтінің 2\3 бөлігімен арластырып ... ... ... жалпы микроорганизмдердің 20% құрады. Сүтке 2 %-ті лактулозаны қосқан кезде бифидофлораның ... 90-95% -ға ... ... құрамы әртүрлі көмірсу қоспалары қосылған, балаларға арналған ... ... ... ... ... 1 айлық нәрестеге арналған иондалған сүттегі лакто-лактулозаның ішек микрофлорасына өте ... ... ... ... ... ... нәрестелердің ішегінде кездесетін бифидобактериялардың түрлері мен штаммалары дамыған. Украинаның ет-сүт өнімдерін өндіру ғылыми-зерттеу институтында клиникалық абробацияланып ... ... бар ... ... ... дәлелі болады. Педиатрлардың зерттеу нәтижелерінің қорытындысы бойынша, ең тиімді бифидогендік факторға лактулозаның жататындығы дәлелденді.
Лактулозаның бифидогенді әсер ету механизмі мынадай:
Лактулозаның лактозаға ... ... ... ... тек сол ... ... тоқ ішекке жетеді де, сахаралитикалық микрофлораның тағамды субстраты ... ... Яғни тоқ ... ... ... ... және ... жақсы әсерін тигізеді.Лактулоза одан басқа маңызды қасиеттерге ие, ол ... ... және ... әсер ... оральды қолданылмайды
Оральды қабылдау
Бифидобактерияларды қоректік зат ретінде қолдану , олардың өсуіне жағдай жасау
Ішек функциясының жақсаруы
Бауырға ... ... ... ... ... ... және ... токсиндердің түсуін ескерту
Протеолиттік микрофлораның қысылуы
Витаминдердің ситезі
Ішек микрофлорасының ... ... ... ... ... оңай шығуы
Қанға аммиактық түсуін алдын алу
Органикалық қышқылдардың түзілуі, ішектің pH жағдайының төмендеуі
Қарында гидролизденбейді, сіңбейді
3 сурет. Лактулозаның адам организміне әсерінің ... ... ... ... әсер ету ... ... ... көрсетілген. Лактулоза, оральды жолмен қабылданатындықтан, қажетті ыдырату ферменттерінің болмауынан, асқорыту жолының жоғарғы бөліктерінде ... ... ... ... ... және ит ... ... қабығы лактулозаны гидролиздеуге қабілетсіз немесе тіпті аз мөлшерде болатындығы белгіленді. Бұл ... ... ... ... ... және тағамдық аллергияның мөлшерін анықтауға, сонымен қатар эндокриндік панкриотиттік ... ... ... ... тоқ ... ... бифидобактерияларға энергия және көміртек көзі болып табылады. Лактулозаның метоболизмі кезінде ... ... сүт ... және ... ... ... ... ішек микрофлорасының шіруіне жол берілмей, ішектің ішіндегілердің қышқылдануы жүреді. Соның ... ... ... ... оңай шығуына, нәруыздың ыдырауынан улы заттардың аз түзілуіне, бауыр мен бүйрекке күштің аз түсуіне, иммундық ... ... ... ... .
Олай болса, лактулозаның адам ағзасына әсер ету механизмі схемада толығымен талданды.Бірақ та, медицинаның соңғы зерттеулерінің нәтижесінде, ... әсер ету ... мен ... ... жағдайда өте күрделі және тереңірек зерттеуді қажет ететіндігі анықталып отыр.
Сүт қышқылының басым болуы , лактулозаны артық мөлшерде қабылдаудан ... ... ... ... ... ... ... сіңіру жолдарынан мүлдем өзгеше. Алғашқы зерттеулер бойынша анықталғандай, лактулозаның негізгі ыдырау өнімі сүт қышқылы деп есептелінді. ... ... ... ... зерттеу лактулозаның ферменттенуінен сірке қышқылының басым болуы,сонымен бірге аз да болса сүт, пропион және май ... ... ... ... ... In-vitro ... ... инкубациялық кезеңінде сірке қышқылының түзілу жылдамдығы рН-тың 5-тен 9-ға дейін жоғарлауынан ал, лактулоза бар жағдайда пропионат және бутиратқа рН ... ... ... ... белгілі болды. ... in ... ... ... ... ... ортада немесе сүтте өсірсе әсер етуі мүлде басқа немесе байланыссыз болатындығы ... ... ... қасиеті әсіресе in vivo жағдайында ашық көрінеді. Асқорыту жолының төменгі бөлігінде бифидофлораның негізгі ортасы бифидофактор ... ... ... атқарады. Лактулоза өзінің физиологиялық қасиеті жөнінен жекелей де қолданылып,сонымен қатар бифидобактериялы препараттардың ... ... ... ... ... ... бифидо бактериялардың және де басқа да микроорганизмдердің сапалық энергетикалық көзі реттінде қолданады.. ... ... ... кең ... ... ... ... Lb. acidophilus және Lb. сasei өсуіне мүмкіндік жасайтындығы анықталды.Бұл ... оң ... ... ... бактериялар эубиотиктерге жатады. Сондай-ақ ішек осы аталған микроорганизмдердің қолайлы ортасы ... ол ... ... емес.
Жұмыс барысы лактулозаның мынандай жағымсыз микроорганизмдердің әсерінен :Salmonella, Shigella sonnei, Proteus, Bacteroides пайдану қабілетсіздігін көрсетті. ... ... ... ... жекеленген штаммалар Bacteroides және тағы басқа ішек микрофлорасының өкілдері(Clostridium, E. Coli, Str. ... ... ... тоқ ішек ... клостридиилер көп болмады, ал бактероидтардың саны лактулазының болуынан төмендейді. Соның әсерінен рН көрсеткіші төмендеп,микроорганизмдерге жағымсыз деңгей туады.
Алғаш лактулозаны өндірісте өндіру, оның ... ... ... ... ... ... ... тағам қоспасының құрамы ана сүтіне өте жақын екендігі белгілі ... ... ... ... ... ... қолданылуда.
Әсіресе, лактулозаны гипераммонемияда, бауыр жетіспеушілігінде және портальды жүйенің энцефалоптиясы (ПЖЭ) кезінде кеңінен қолданатындығы белгілі.ПЖЭ-бұл орталық жүйке жүйесінің ... ... ... және неврологиялық жағдайдың бұзылуы. Соның әсерінен ақыл-естен ... ... ... ... түсуге әкеледі. Аурудың туындауы қан арқылы бауырға сіңген ішектегі аммиакты ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде аммиак миға түсіп, токсин ретінде әсерін ... ... 1964 жылы F. ... ... рет ... (ПЖЭ) ... ... жасады. J.Brircher және басқалары бұл мүмкіншілікті экспериментальды зерттеулердің мәліметтерімен дәлелдеді.
Дәрігерлердің көп жылғы тәжірбиелерінің қорытындысы ... ... ... ... ... ауратын және асқынудан комаға түскенде, лактулоза біргей шынайы өмір сүру ... ... ... ... ... ... әрекеті микрофлораның шіріткіштік деңгейінің төмендеуімен түсіндіріледі. ... ... ... ... ішек ішіндегі қышқылдылықтың жоғарлауына әсер етуі болып табылады. Соның ... ... ... және ... ... ... ... қанға сіңіріліуі азайып, иондалған аммониилік формаға көшетіндіктен, ішектің сілемейлі қабығына өту ... ... ... ... ... бір ... ... бактериалды нәруыздан синтездеу. Лактулозаның бұл мүмкіншілігін, спортсмендердің жаттығу кезіндегі төзімділігін жоғарлатуға қолданылады.
Лактулоза сондай-ақ, іштің қатуын емдеуге және ... ... ... ... ... мемлекеттерде, антрахинондық препараттардың орнын лактулозаның залалсыз сироптарымен алмастырып пайдаланады. ... ... ... ... тоқ ішектің аденомасын емдеуде емдік әсері болатындығы дәлелденіп ... ... ... ... ... және ... көзі
Тоқ ішектегі лактулоза
Биомасса
Бактериялардың биотрансформациялану нәтижесінде қысқа тізбекті май ... ... ... ... өткен уақыты
4-ші суретте. Лактулозаның адам организміне әсерінің ... ... ... ... ... ... тіпті глюкозаның сіңірлуі баяулайтындығы айтылады.Сол себепті лактулозаны қант диабетін емдеуге пайдалану қарастырылған.
K. Suzuki және тағы ... ... ... ... Са, Мg, Zn, Cu , Fe - ды ... қалатындығы және адсорбциялайтынын бақылады. C. Igarashi өз әріптестерімен, лактулозаның жекелей және бифидобактериялармен комбинациялана отырып кальциидің сіңірлу мүмкіндігін ... ... ... ... ... алатындығын дәлелдеді.Лактулозаның тағы бір маңызды әсер ету ... ... ... ... ... ... немесе жұқпалы ауруларға қарсы тұру.
Лактулоза метаболизмінің ерекшелігі, оның ... ... ... ... ... және өт ... жасалған операциялардан кейінгі асқынуды болдырмау. Қан құрамындағы холистериндік алмасуды реттеуде лактулоза таптырмайтын әдіс. Ол қан сарысуындағы холистерин мен ... ... ... ... ... ... бірмезгілде пайдаланғанда оның гипохолистериндік әсері күшейе түседі.
Соңғы жылдары жылықанды жануарлар организмінде бифидобактериялардың маңызды роль атқаратындығы белгілі болды, оның үстіне адам ... ... ішек ... ... ... ... ... Зерттеулер нәтижесі анықтағандай, лактулозаны болашақта ауылшаруашылығында жас малдарға беретін, дисбактериоздың алдын алатын азықтық ... ... ... ... механизмі, аз қорытылатын көмірсулардың адам үшін маңызды ... ... ... ... Соңғы жылдары бифидогенді олигосахаридтерді өнеркәсіпте өндіруге сұраныс күннен- күнге арта түсуде. Алайда, биологиялық құндылығын мен ... ... ... ... фрукто-,мальто-,изомальто-,галакто-,ксило- және басқа да олигосахаридттер кеңінен ... ... 30 ... ... ... ... ... жан-жақтылы, кеңінен пайдаланылу кезінде өз мүмкіндігін қазірге де, болашақта да дәлелдеп отыр. Зерттеуші мамандардың болжамы бойынша лактулоза, адам ... және оның өмір сүру ... ... ... ... ... ... институттары құрамында лактулозасы бар бірнеше түрлі тағамдарды шығарды. Атап айтқанда, сарысулы ... (ТУ ... сүт ... ... немесе төменгіқантты үгінді, лизоцим, лактулоза (1 тонна өнімге 4кг), қант, алма шырыны, ароматизаторлар қосылған тағамды 1 ... ... ... ... ... беру ... ... Бұл тағамның құндылығы, 1 жастағы баланың асқорту жолдары мүшелерінің ауруларын және ішек микрофлорасын қалпына келтіруде өте ... Сол ... ... лактулозасы бар сүтқышқылды сусыны (ТУ 9224-032-004190030-96) 6 ... сау және ауру ... ... шығарылды. Сүтті құрғақ (ТУ 9243-031-004190003-96) өнімі: майсыз сүттің тоңазытып кептірілген қоюлатылған қоспасынан, кілегей, ... ... ... ... ... ... төменгіқантты немесе жүгері ұнтағы, сүт қанты,(8,78%) лактулоза, витаминдер, лизоцим, ұнтақталған қанттан тұрады. Оны 6 айлық балаларға ... ... ... ... ... Балалар тағамын өндіретін Ғылыми зерттеу институттарының ұсынысымен лактулозасы бар бұл тағамдарды емшек жасындағы балаларға ана сүті ... ... ... мен ... ... ... асқазан жолдарының созылмалы және түрлі ауруларға емдік тағам ретінде беруді ұсынды.
Лактулозаны ... ... және ... ... ... кезінде кеңінен қолданатындығы белгілі. ПЖЭ - бұл орталық жүйке жүйесінің метаболизімінен туындайтын ... және ... ... ... ... ... ... айырлу,кейіннен комаға түсуге әкеледі. Аурудың туындауы, ішектегі шіріту бактерияларыдың әерінен аммиактың қан арқылы
бауырға сіңуінен болады.Бауырдың бұзылуы нәтижесінде аммиак миға ... ... ... ... тигізе бастайды.1964 жылы J. Brirchtr және
басқалары бұл мүмкіншілікті экстеримальды ... ... ... көп ... тәжірибелерінің қорытындысы бойынша мынадай шешім жасалды: ПЖЭ- мен ауратын және асқынудан комаға түскенде ... ... өмір сүру ... ... ... ... ... емдік әрекеті микрофлораның шіріткіштік деңгейінің төмендеуімен түсіндіріледі.Метаболизм кезіндегі өзгерістің бірегейлігі,ішек ішіндегі қышқылдылықтың жоғарлауына әсер етуі ... ... ... ... және ... ... деңгейі төмендеп,қанға сіңірлуі азайып,иондалған аммонилік формаға көшетіндіктен,ішектің сілемейлі ... ... ... баяулайды.
2 Материалдар мен зерттеу әдістер
2.1 Түйе және сиыр сүтінің физико-химиялық қасиеттерінің салыстырмалы мінездемесі
Сүт - екі ... ... ... және минералды заттардан құралған биологиялық сұйықтық.Оның құрамындағы су 83%-тен 87%-ке дейін ауытқымалы болады.Ал қалған бөлігі нәруыздар,майлар,минералды заттар,көмірсулар,витаминдер және ... ... ... заттарды құрайды(гормондар,ферменттер,арнайы қорғағыш заттар және т.б.)
Сүттің тағамдық ... ... ... ... ... жақсы тепе-теңдік қатынаста және жеңіл сіңірілетін күйде ... ... ... ... ... барлық қажетті заттардың комплексін жақсы құрайтын тағам жоқтың қасы(жұмыртқадан басқа).Сүттің организмге сіңімділігі96-98%-ды құрайды.Сүттің энергетикалық құндылығы жануарлардың түріне байланысты.
Қазақстан ... ... түйе ... ... 900-950 ккал.-ға дейін жетеді.Қыста сауылымның азаюына байланысты сүттің каллориялығы 1100ккал-ға дейін артады.
Сондықтан да сүт және сүт өнімдері тағамдық рационда ерекше орын ... ... сүт ... ... ... сүттерінің барлық
компоненттері адам тағамының физиологиясында ерекше орын алады.
Сүттің ең құнды компоненті белок болып табылады. Ол тірі организмді ұлпа мен ... ... ... негізгі пластикалық материалы болып табылады. Олардың жалпы массалық ... ... ... 3,2% ... ... ... -27% және сарысу белогы -0,5құрайды (альбуминдер мен глобулиндер)
Белоктар амин қышқылының ыдырауы әсерінен организм ... ... ... ... ... және ... құрайтын аса құнды биологиялық компонент.
Адамның амин қышқылына тәуліктік қажеттілігі сүт белогының 28,42- мен немесе 14,5 сарысу ... ... ... ... Барлық жануарлар белогынан сүт белогы ең құндысы.
Казеин, альбуминдер және ... ... ... амин қышқылдары кездеседі.
Амин қышқылдары синтезделмейтіндіктен тек тағам арқылы түзеді.Казеинде жоғары мөлшерде метионин ... ... ... триптофон (≈1,8%), лейцин (≈12,1%), валин (≈7,0%) кездеседі.Осы амин қышқылының жетіспеуі организмнің өмір қабілетілігіне кері әсер етеді7 ... жас ... өсу ... , ... ... ... қызыметінің бұзылуы байқалады. Әсіресе амин қышқылдарына ең алдымен ауыстырылмайтын амин қышқылдарына сарысу белогы байланысты.Олар арнайы қорғау факторлары иммуноглобулиндердің тасушысы. ... ... ... ... өсу процессінде, ал глобулині -иммундық ( қорғаныш) дене түзуде маңызды роль атқарады. Албуминдер мен ... сүт ... ... және ... ... ... ... физиологиялық маңызы зор және иммундық дене тасушы ретінде ана сүті ... жаңа ... ... ... ... ... - май ... реттей отыра, тағамның тепе-теңдігін және басқа белоктардың сіңірілуін жоғарлататын липотрофты қасиетке ие. Сүт ... ... тұз ... ... оның ... мен ... анағұрлым жеңілдейді. Әсіресе, сарысу белоктары жақсы сіңіріледі.Түйе сүтінде әртүрлі белоктар мен басқа да азоты бар қосылыстар табылған. Қазақтың ... ... ... ... ... ... ... мөлшері-4,45%,соның ішінде, казеин-3,22%, альбумин-0,71% және глобулин-0,46 % екендігі анықталды. Бір өркешті түйе сүтінде белок ... ... ... ... және ... ал ... нарлар сүтіндегі белок-3,69%,казеин-2,71% және басқа фракциялары-0,84%, қоспактыларда сәйкесінше - 3,7%, 2,8% және 0,9% құрайды.
Сүтте казеин ... ... ... кездеседі[48].Ферменттер мен әлсіз қышқылдардың әсерінен казеин тұнбаға түседі. Казеиннің молекулалық массасы 75 000-100 000-ға дейін жетеді.[49] Түйе сүтінде ол ... ұсақ ... ... ... ... ... құрайды. Казеин - сүт және сүт өнімдерінің негізгі компоненеті ғана ... ... ... гетерогенді белок. Казеиннің физико-химиялық әдістер 3 фракцияға бөлінеді: -, және . ... ... сиыр ... ... ... ал ана ... 0,3-0,9% ... Жалпы белок мөлшерін алғанда, кезеин фракциясы сиыр сүтінде-80%, ал түйе сүтінде-70%-ті ... ... ... түйе сүті сиыр ... қарағанда жақсы сіңіріледі, және оны сүттің альбумин типіне жатқызады. Ғылымдармен түйе сүттінің ... ... ... мен ... ... ... ... нәтижесінде, сиыр сүтінде түйе сүтінде сияқты негізгі казеин фракцияларына , ,, -казеин жататынын анықтады.
Ғалымдармен түйе және сиыр ... төрт ... ... синтнздеуге жауапты гендерді алу және зерттеуде түбегейлі ... ... мРНҚ ... және интрон орналасқан жерде нуклеотидтер қосылыстары ның тізбегі анықталған. Соған байланысты , ,, ... ... ... ... ... ... ... түйе сүтін сиыр сүтімен салыстырғанда казеин молекуласындағы амин қышқылдар тізбегінің ... және мРНҚ ... ... қосылыстарының тізбектері қарастырылған.
Ғалымдар түйе сүтіндегі барлық төрт түрлі казеиннің екіншілік молекулалық құрылымын анықтады. Сонымен қатар, сыр ... ... ... ұю ... ... қасиеттерімен байланысты екендігін анықтады. Ғалымдардың айтуы бойынша, -казеин ... ... ... түйе сүті мен сиыр ... ... көп. ... ... сериннің фосфолирленген бір қалдығы идентифицирленеді. Түйе сүтінде треониннің гидроксильді тобы бойынша он қалдығы, ал сиыр сүтінде-он екі ... ... ... құрамында күкірт қосылыстары бар амин қышқылдары кездеседі. Оларға цистеин және ... ... ... ... көп мөлшерде -казеин болады. Ол жалпы белок мөлшерін алғанда 65%-ке ... ... ал сиыр ... ол тек 39% табылған. -казеиннің мөлшері түйе сүтінде-22%, ал сиыр сүтінде-38% ... Ал ... ... екі ... ... де ... бірдей. Гидрофильді белок -казеиннің мөлшері түйе ... және сиыр ... ... ... Ғалымдар зерттей келе, -казеин фракциясының бірінші құрылымы -казеин полипептидтік тізбегінің ... ... ... Сондықтан -казеин фракциясын -казеиннің протеолитикалық гидролиз фрагменттері деп есептейді.[68] Майсызданған сүттен казеинді тұндырғаннан кейін ... 0,5-0,8% ... ... оны сарысу белогы деп айтады. Олардың негізгісі -лактоглобулин, - лактоальбумин, қанның альбумині, иммуноглобулиндер және протеозо - пептондық ... ... ... ... ... ... ... және басқа да минорлы компоненттер болады. Сарысу белогы құрамында ауыспайтын амин қышқылдары ... ... ... ... және ... ... Сондықтан да оларды тағамдық мақсатта қолдануда тәжірибелік маңызы зор.
-лактоглобулин.
-лактоглобулиннің құрамына барлық ... ... ... ... ... сүт ... ... құрайды) Сүтте белок димерлі түрде болады. Олардың әрқайсысының молекулярлық массасы 18 000 ... екі ... ... ... Сүтті 30°С жоғары температурадан жоғары қыздырғанда -лактоглобулин мономерге ... Оны әрі ... ... ... ... түзеді.
Пастеризация процесінде денатурацияланған -лактоглобулин мицелл казеиннің - каеинмен комплекс түзеді. -лактоглобулинмен -казеинмен түзілген ... ... ... шабылуын анағұрлым нашарлатады және мицелл казеиннің термотұрақтылығын төмендетеді. Оның ... бірі - өсіп ... ... тоқ ... маңызды қышқылға тұрақсыз заттардың тасымалдануы болып табылады. Белгілі болғандай, қандағы анықталған глобулин түрлері металл иондарын, майларды, ... және ... да ... ... қамтамасыз етеді. .
- лактоальбумин.
Сарысу белоктарында - лактоальбумин -лактоглобулиннен кейін екінші орын алады. (оның ... ... ... ... ... ... ... - лактоальбумин геретогенді белок. Ол екі генетикалық варианттан тұратын негізгі комплексті құрайды.(молекулаық массасы шамамен 14 000) Сонымен қатар, минорлы ... ... ... кейбіреулері гликопротеидтер. Сүтте - лактоальбумин жұқа диспергирленген.(бөлшек өлшемі 15-20 нм) Ол изоэлектрлік нүктеде (рн 4,2-4,5) коагулирленбейді, ферменттердің әсерінен ... ... - ... ... ... оның молекуласындағы дисульфидтік байланыстардың көп мөлшерде болуымен байланысты. Соңғы ашылған жаңалықтарға - лактоальбуминнің биологиялық ролінің ... ... Ол ... мен ... ... ... ... спецификалық белок екендігі анықталды.
Қарапайым сүтте иммуноглобулиндер өте аз мөлшерде болады.(жалпы белок мөлшерінен 1,9-3,3%-ті құрайды). ... ... ... ... жоғары молекулалық белоктар (гликопротеидтер) тобын біріктіреді. Олар патогенді ... мен ... ... ... түзілуге қатысады. Антидене - жануарлар организміне бөтен әртүрлі ... ... және ... ... ... ... заттар. Оларға аггютининдер, бактериолизиндер, преципитаттар,антитоксиндер және басөалары жатады.
Протеозо-пептонды (протеозо-пептонды фракция).
Бұл сарысу белогының анағұрдым термотұрақты бөлігі. ... ... рн 4,6 және ... ... 20 ... ... ғана тұнбаға түседі.(оларды 12%-тік трихлорсірке қышқылымен бөліп алуға болады).Олар сарысу белогының 24%-ін және барлық сүт белогының ... ... - ... ... ... қандағы трансферринге ұқсас, бірақ ақуыз тізбегі бойынша айырмашылығы бар ... ... ... белок.
Лактоферрин молекулалық массасы шамамен 77 000 болатын гликопротеидке жатады. Ол E.coli-ге бактериостатикалық қасиетке ие. Сиыр ... аз ... ... ... ... оның өлшері мастит кезінде және лактация аяқталар алдында көбейеді.[75] Сүттің майы суда диаметрі 0,5-тен 20мкм ... ұсақ май ... ... ұсақ дисперсті эмульсия болып табылады.(1мл-де 3млдр.-тай) Әр шариктің айналасы қапталған, оның ... жиі ... ... мен ... ... ... ... сүтте май шариктері жоғары көтеріліп, кілігей түзеді. Сүт майы құрамында 30-дан астам май қышқылдары болады, соның ... адам ... ... ... май ... ... Олар ... линолен және арахидон қышқылдары жатады.Сонымен қатар, сүтте май қышқылдарынан басқа күрделі май ... ... ... ... ... ... ... азотты заттар холин және басқа да өмірлік маңызы зор заттар жатады.
Ғалымдардың айтуы бойынша, фосфатидтер организмдегі физиологиялық сұйықтықтың және ұлпаның ... ... Ол зат ... процесіне, майды реттеу және холестерин алмасуына қатысады. Бауырда артық майдың жиналуына жол бермейді, антисклероздық әсер көрсетеді. Сонымен қатар,сүт ... ... ... ... ... ... - ... Ол күн сәулесі немесе ултьрафиолет сәулесі нетижесінде витаминіне айналады. [80]
Сүт майының физиологиялық құндылығы құрамында майда еритін витаминдердің ... ... ... майы өте ... сіңіріледі (95%-ке дейін) . Себебі оның құрамына тағамдық сөл әсер еткенде жеңіл ... ұсақ май ... ... ... қатар, оның еру температурасы адам температурасынан төмен болуынан жеңіл сіңіріледі. Зерттеулер нәтижесінде, сүт майы ... ... ... ... көзі ... анықталды. Сүт майымен қатар жүретін липоидтердің де клеткадағы зат алмасуда маңызы зор(фосфатидтар,цереброзидтар, стериндер, балауыздар). Сүт майы сүт ... ... дәм ... Ол оның құрылымы мен консистенциясының гомогендігін көрсетеді.
Көп зерттеулер бойынша сиыр сүтінің май мөлшері 2,7%-ден 6%-ке ... ... ... ... байланысты, көбінесе сиыр тұқымына байланысты. Сүт зауытынан өңделіп, сатылымға шыққан сиыр сүтінің майлылығы стандартты 3,2%. Түйе ... ... ... жыл ... ... және басқа да факторларға байланысты. Жұмыс барысында, майлы сүтті ... ... ... майлылығы жазда 4,7%-ден қыста 6%-ке дейін ауытқиды, ал орташа майлылығы 5,4%. Сұйық сүтті ... ... ... ... ал ... сүттілерде - 8%-ке дейін жетеді. ... ... ... түйе ... ... сиыр сүтіне қарағанда аз ауытқиды. Мысалы, бірнеше порцияның сауылымы 3,5-тен 4%-ке дейін, негізгі ... ... 6%-ке ... ... және ... ... 8%-тен 12%-ке дейін ауытқиды. [91] Жұмыс барысында, бір өркешті түйе сүтінің майлылығы-4,47%, ... ... және ... екендігі табылды. Түйе сүтінің майлылыға 43-44,5°С-да ериді және 24-28°С-та қатады.
Көмірсулар. Сүттің ... ... және оның ... ... галактоза және тағы басқалары), дисахаридтер - лактоза (сүт қанты) және тағы басқа күрделі олигосахаридтер кездеседі. Сүттің ... ... - ... ал ... мен ... аз ... ... көмірсулар негізінен лактоза оның мөлшері орташа 4,5-5,2%. Ол малдың физиологиялық және жеке ... ... ... ... ... ... ... атқарады. Оның үлесіне сүттің 30% энергетикалық құндылығына ... ... ... лактозаның бір компонентті глюкоза - жаңа туылған ... ... ... ... көзі ... (гликоген), ал басқа компоненті - ... ... ... ... ... ... организмдегі биохимиялық процестердің энергетикалық көзі болып табылады. Организмге кальцийдің, фосфардың, магнийдің және барийдің ... ... ... сияқты сүт қанты организмде жеңіл сіңіріледі (лактозаның сіңімділігі 98%).Асқазан ферменттерінің әсерәнен лактоза глюказа мен галактозаға ыдырайды. Ол ... ... ... ... көзі ... ... Лактоза адам ток ішегінде шіріткіш және улы ... ... ... ... микрофлора дамуын қамтамасыз етеді. Лактозаның физиологиялық маңызы зор екендігі зерттелген. Лактоза нерв жүйесінің стимуляторы, жүрек ... ... және ... болатыны анықталынды. Сутегі минералды заттар ұлпаның жаңа клеткасын құрылуында , ферменттер ,витаминдер , ... ... , ... ... ... ... ... алмасуында маңызды роль атқарады .
Кальций фосфаты сүйектің құрылуында қажет; кальций - қан ... ... және рак ... ... болу ... ... ... гормонының синтезіне қатысады; фосфат ,калий және натрий хлоридтері - қан және протоплазма элементтерінің құрылуына қатысады;күкірт-барлық белок синтезіне , ... ... ... және ... да ... ... ... синтезіне қатысысады. Сүттегі минеральды заттар органикалық және бейорганикалық қышылдардан
құралады .
Түйе сүтіндегі күлді заттар ... ... сиыр ... ... яғни ... ... ... бөлшектері бойынша өзгеше. Түйе сүтінің күлді заттарында фосфор ... ... ... -30% ,ал сиыр сүтінде -24%. Түйе сүтінде кальций -25%, ал сиыр сүтінде ... ... сиыр сүті ... ... көп мөлшерде болуымен ерекшеленетіні анықталынды. Ол адамға ең ... ... ... ... , сонымен қатар, нерв жүйесі аппараттарын нормальдар үшін,қан түзілу процесі,зат ... ... және ... ... мен ... ... қажетті. Сүттегі минеральды заттар организммен жеңіл сіңірілетін лимон қышқылы мен белокты заттар түрінде кездеседі . Сүттегі ... ... ... - ... мен ... ... ,100мл сиыр ... -120мл кальций және 90мл фосфор болады.Бұл элементтердің мұндай мөлшері бір де бір тағамда кепздеспейді.Сондықтан да сүт өнімі әсіресе, жаңа өсіп келе ... ... ... ... ... ... ... және нерв жүйесінің дұрыс қалыптасуында маңызы зор. Сүтте басқа минеральды элементерден, соның ішінде макроэлеменатттерден-натрий, калий, магний, ... ал ... - ... мыс, ... ... ... цинк және ... кездеседі.Олар зат алмасу, қан түзілу процестеріне және ортаңғы нерв ... ... ... ... ... және майдаеритін витаминднрдің көбісі кездеседі. Бірақ олардың мөлшері аса көп болмаса да ,сүт күнделікті қолданылатын өнім ... адам ... ... ... етеді. [88] Сиыр сүтіндегі витаминдермөлшері жыл мезгіліне және малдың азығына байланысты. Сүттегі витамндер ... жаз ... көп ... оның ... ... есе көп болады). Орташа 100мл сүтте А витамині-0,025мг,В ... ... С ... ... - 0,04мг, -0,15мг болады. Адам ... сүт ... ... ... ... ... тәуліктік қажеттілігінің жартысын қамтиды. Түйе сүтінің витаминдік құрамы әлі ... ... ... ... ... ... ол ... бай. Зерттеулер бойынша, 1л бактриан тұқымында витаминдер мөлшері(мг): А-0,38, С-58,2, -2,72;1л дромедар ... (мг): ... ... -0,66-1,75; С витамині-57,4-79. Түйе сүтіндегі С витаминдер мөлшері оның азығына және малдың жеке ерекшеліктеріне байланысты. Түйе ... ... С ... ... сиыр сүтіне қарағанда анағұрлым көп.
Балғын сүттің қышқылдығы 20°Т-дан 25°Т-қа ауытқиды, ал ... ... тең. ... ... кішкене ауытқуы тәулік бойы созылады. Бірінші сауылымдағы сүт 0,5-1,5°т болады.
Түйе ... ... ... 1,026г/см-ге дейін ауытқиды,ал ал орташа тығыздығы -1,030г/см.Қолмен сауылған сүттін соңғы порциясында орташа тығыздығы -1,026г/с
3 . Зерттеу нысанасының ... ... ... ( түйе және сиыр ... ... ... - мал ... бір саласы. Қазақстанда түркістандық қос өркешті түйе (Camelus bactrianus) және ... бір ... түйе (Camelus ... ... түйе шаруашылығы әсіресе Атырау, Маңғыстау, Оңтүстік Қазақстанда, Қызылорда өңірінде біршама ... ... ... ... ... химиялық қасиеттерін зерттеу әдістері.
Осы жұмыста түйе сүттінің физико- химиялық құрамы:
* ... ... ... активті қышқылдылығы (рН);
* тығыздығы;
* майлылығы;
* жалпы ақуыздың проценттік мөлшері;
* сүттегі қант мөлшері анықталады;
Түйе сүтінің қышқылдылығын Тернер бойынша ... ... ... 0,1 мл NaOH ... ... ... ... градусы ертіндідегі сүт қышқылдылығының мл сандық көрсеткішін көрсетеді. Сүт қышқылдылығының көлемді шектілігін анықтау әдістері қолданылады. Бұл ... сүт ... ... көрсеткішін анықтау үшін керек.
Сүттің тығыздығын ареометрмен (лактонденситометр) 10-25°С температурада анықтайды. ... ... ... ... ... шамасыда белгілейді . Ареометр градус пен ... ... және ... бөлшегін көрсететін санды айтады. Оны алу үшін ареометр ... ... екі ... ... , үтірді екі санға оңға жылжытып алуға болады . Мысалы , нағыз ... ... ... 1,0275 болса, 27,5 градуска (27,5°С) тең. ... ... ... ... ... ... ... әдіспен анықтайды.Сүттің майын кіуда нашалегейлі қабат түрінде алады да, оның көлемін градуировалық бөлігінде арнайы ... ... май ... ... қант мөлшерін анықтау. Түйе сүтінің қанты (лактоза)- ақ түсті ... зат. Оның ... қант ... алынған қанттан 3-5 есе кем . Суда нашар ериді, спиртте ерімейді. Сүт ... ... ... ... жерде кездеспейді .Ішекте біртендеп глюкоза мен галактозаға ажырап ,шірітетін микробтардың әрекетін ... Осы ... ... түйе сүтін адам үшін өте пайдалы диеталық тағам жасайды. Сүт ... ( ... ... ... ... әдіс ... ақуыздарды бөліп алып, сүт сарысуындағы лактозаның прценттік мөлшерін, рефрактометрдің көрсеткіші бойынша ... ... . ... ... ... ақуыз мөлшерін анықтау. Ол формальді титрлеу әдісі бойынша жүргізіледі. Әдіс ақыздардың амин топтарының формалинмен әрекеттесуіне негізделген. Реакция ... амин тобы ... ... қасиетін жоғалтады. Зерттелетін ертінді 0,1 мл NaOH ... ...
4. ... ... және оларды талдау
4.1 Сиыр және түйе сүтінің химиялық қасиеттерін анықтау.
Cиыр және түйе сүтінің құрамында әртүрлі ... бар және ... ... ... бір күрделі коллоидты жүйе ретінде қарастыру керек.
Сүттен келесі екі бөлікті атап айтуға болады: су, ... ... . ... ... май, ... сүт ... ... макро- және микроэлементтер, витаминдер, ферменттер және т.б.
Сүттің ең құнды компоненті белок болып табылады.Ол тірі организмді ұлпа мен ... ... ... негізгі пластикалық материалы болып табылады. Олардың жалпы ... ... ... алғанда 3,2 г соның ішінде, казеин -2,7 г және сарысу белогы -0,5 г құрайды ... мен ... ... майының физиологиялық құндылығы құрамында майда еритін витаминдердің болуы ... майы өте ... ... ... ... ... оның құрамына тағамдық сөл әсер еткенде жеңіл еритін ұсақ май ... ... ... ... оның еру ... адам ... ... болуынан жеңіл сіңіріледі. Сүт майы организмдегі биохимиялық процестердің энергия көзі . Сүт ... ... ... ... де ... зат ... маңызы зор (фосфатидтар, цереброзидтар, стериндер, балауыздар). Сүт майы сүт ... ... дәм ... Ол оның ... мен консистенциясының гомогендігін көрсетеді.
Сүттегі көмірсулар негізінен лактоза оның мөлшері орташа 4,5-5,2%. Ол малдың ... және жеке ... ... ... ... ... энергетикалық функция атқарады. Оның үлесіне сүттің 30% энергетикалық құндылығына кіреді. Сонымен қатар, лактозаның бір компонентті ... - жаңа ... ... ... резервінің синтезінің көзі болады (гликоген), ал басқа компоненті - галактоза мидың клетка мембранасын құрайды. Лактоза организмдегі биохимиялық ... ... көзі ... ... ... қанттар сияқты сүт қанты организмде жеңіл сіңіріледі (лактозаның сіңімділігі 98%). ... ... және ... еритін витаминднрдің көбісі кездеседі. Бірақ олардың мөлшері аса көп ... да ,сүт ... ... өнім ... адам ... ... қамтамасыз етеді. Сиыр сүтіндегі витаминдер мөлшері жыл мезгіліне және ... ... ... ... ... ... жаз ... көп болады.(жазда оның құрамы бірнеше есе көп болады)
Орташа 100мл ... А ... ... ... С ... ... - 0,04мг, -0,15мг болады. Адам рационында сүт өнімі қажетті мөлшерде болғанда витаминінің тәуліктік қажеттілігінің жартысын ... Түйе ... ... құрамы әлі толық зерттелмеген.
Сиыр және түйе сүтінің химиялық қасиеттері төменгі 2-ші кестеде берілген.
Кесте 2. Сиыр және түйе ... ... ... ... ... зерттеу.
Сүттің түрі
Химиялық қасиеттері (г)
Майлылығы
Лактоза
Белок
Витамин С (мг)
Сиыр сүті
2,7
3,65
3,8
1,3
Түйе сүті
4,7
4,15
3,9
7,4
Екінші кестедегі зерттеу жұмысының нәтижесі бойынша түйе сүтінің ... 4,7 г, ал сиыр ... ... 2,7 г, яғни сиыр сүтінің майлылығы түйе сүтіне қарағанда 36 %-ке төмен. Лактоза түйе сүтінде 4,2 г, сиыр ... 3,7 г , яғни түйе ... ... сиыр сүтінің лактозасы 0,5 г - ға төмен. Түйе сүтінің құрамындағы белок мөлшері 3,9 г, сиыр сүтінің ... ... ... 3,8 г, яғни сиыр ... ... ... түйе сүтіне қарағанда 26,3 %-ке төмен. Түйе сүтінің құрамындағы витамин 7,4 мг , ал сиыр ... 1,3 мг, яғни түйе ... ... сиыр ... С ... ... ... аз.
4.2Сиыр және түйе сүтінің физикалық қасиеттерін анықтау.
Соңғы кездері сүттің физикалық қасиеттері оның сапасын анықтауда кеңінен қолдануда.Бұл тек сүт ... ... үшін ... ... ... ... және басқада сүт фермаларының жұмысшылары үшін керек. Физикалық қасиеттерінің өзгеруі бойынша сүттің сапасын және оған әсер ... ... ... ... ... физикалық қасиеттеріне оның тығыздығы, қату және қайнау нүктелері, қышқылдығы ([0]Т ), белсенді қышқылдығы жатады.
Титрлену (жалпы) және активті қышқылдылығы.
Жалпы (титрлену) ... ... ... ... және 100 мл ... ... ... бар сүтті 0,1 н сілтілі ертіндісімен нейтралды реакцияға дейін титрлейді. Қышқылдылық дайын сүттің сапасын анықтау кезіндегі маңызды ... ... ... ... ... ... 16-18[0] Т жетеді. Сүтті сақтау барысында микроорганизмдердің көбеуіне байланысты сүттің титрлену қышқылдығы жоғарылайды. Қышқылдықтың жоғарлауы сүттің ... ... алып ... ... ... ... тұрақтылығының төмендеуі.Сол себептен сүттің қышқылдығы 22[0] Т асса ол ... ... ... ... табылады.
рН (активті қышқылдылық)- бұл сутекті иондарының концентрациясы болып табылады. Ол су иондрының теріс ... ... ... рН - пен ... Н2 ... ... ... сайын , рН төмендейді. Жаңа сауылған сүттің рН мәні 6,47-6,67 болуы тиіс. ... рН мәні ... ... жүйесіне және бактериялардың дамуына тұрақты. Активті қышқылдығы ... ... ... ... ... ... ал мүлдем төмен болған кезде микроорганизм өсуі ... ... ... сауып болған соң 2 сағаттан кейін анықтау керек. Тығыздықтың көлемі лактация периодына, мал ауруына, жем беру рационына және ... ... және сиыр ... ... ... ... ... 3-ші кестеде көруге болады.
Кесте 3. Сиыр және түйе сүтінің физикалық қасиетін салыстырмалы түрде зерттеу. ... ... ... Т
Тығыздығы [0]А
рН
Сиыр сүті
16
29
6,6
Түйе сүті
18
27
6,4
Түйе және сиыр сүтінің физикалық қасиеттерін салыстырғанда түйе ... ... ... Ал тығыздығына келетін болсақ сиыр сүтінің тығыздығы 29 [0]А, түйе ... ... 27[0] А. Яғни сиыр ... ... ... Сиыр сүтінің активті қышқылдығы 6,6 , ал түйе сүтінің активті қышқылдығы 6,4. Яғни сиыр ... ... ... түйе ... ... жоғары.
4.3 Сиыр және түйе сүтінің ферментация процесін зерттеу.
4.3.1. Пребиотикпен байытылған сиыр ... ... ... ... аты және ... ... *
1 сағат өткен соң
2 сағат өткен соң
3 сағат өткен соң
4 сағат өткен соң
5 ... ... соң
12 ... өткен соң
35 сағат өткен соң
Сүт
14
14
22
22
22
31
66
Б.б+бал
14
18
32
42
53
70
84
Л.б
14
21
28
33
43
63
70
Л.б+бал
14
24
33
38
50
63
79
Б.б+Л.б+бал
14
25
40
50
60
70
93
Кесте. Сиыр сүтінің ... ... ... орта ... ... және Лактобактериялардың өсуін қамтамысыз ететін фактор, яғни пребиотиктер .
Сурет 3. Сиыр сүтінің қышқылдығын анықтау.
3-ші суретте сиыр сүтінің әртүрлі ... ... ... және ... ... ... көрсетілген. 37[0]С термостатта әр сағат сайын қышқылдығын анықтап отырдық. Біз қоректік ортасы әртүрлі бес проба алдық. 1-ші ... ... тек сиыр ... ... ... 2-ші пробада сүтке бифидобактерия және өсу стимуляторы ретінде балды алдық. 3-ші пробада сүтке ... ... 4-ші ... ... ... және балды қостық. 5-ші пробда сүтке бифидо- және лактобактерияны, өсу стмуляторы ретінде ... ... Өсу ... ... 1%. Яғни Бифидобактерия мен Лактобактерия консорциумы (1:1) және 1% өсу факторы. Себебі Бифидобактерия мен ... ... ... ... яғни ... ... және ... өсуіне пребиотик (бал) тиімді әсер етеді. Ең жақсы көрсеткішке 3-ші суреттен байқағандай, 5-ші проба ие болды.
Пребиотиктерге ... ... ... ... , олар бір ... ... топ бактериялардың көбейуіне және метаболиттік активтілігіне ... ... ... ... ... пребиотик ретінде классифицирлену үшін , адамның ... ... ... ... ... , ... ... жоғарғы бөлімдерінде абсорбиленбеу керек ,бірақ тоқ ... ... топ ... өсуіне және метаболиттік активілігіне селективті субстрат болу керек. Яғни микроорганизмдердің ... ... ...
Бұл талаптарға сай тағамның қоспалары төменгімолекулалы көмірсулар болып табылады . ... ... анық ... ... ... ... ... көрсетіледі . Пребиотиктер сүт тағамында ... , ... ... , ... , ... , ... ,аспарагуста , бананда және басқада тағамдар құрамында ... . ... ... ... ... ... фруктозасы бар олигосахаридтердің тоқ ... ... және ... көбейуіне ықпалын тигізген.
4.3.2 Пребиотикпен байытылған түйе сүтінің ферментация процесін зерттеу.
Кесте 5. Түйе ... ... ... ... аты және ... ортасы *
1 сағат өткен соң
2 сағат өткен соң
3 сағат өткен соң
4 сағат өткен соң
5 ... ... соң
12 ... ... соң
35 сағат өткен соң
Сүт
20
23
24
33
44
53
60
Б.б+бал
33
43
53
64
70
74
93
Л.б
34
43
53
62
71
74
93
Л.б+бар
34
42
54
63
71
80
90
Б.б+Л.б
+ бал
34
43
62
63
71
80
96
805815-24130
Сурет 4. Түйе сүтінің қышқылдығын анықтау.
Жаңа ... түйе ... ... сиыр ... ... ... етіп ... яғни 37,1[0] С температурадағы термостатта әр сағат сайын қышқылдығын тексердік. 5 түрлі ... ... бұл ... дәл сиыр ... пробаларымен бірдей, яғни олардың қоректік ортасы және ... ... ... ... түскен және 5-ші проба. 5-ші пробада Бифидо- және Лактобактерия, ... ... өсу ... ретінде балды қостық. Бұл проба ең жоғары көрсеткішке ие болды. Мысалы келтірсек, 3 ... соң 5-ші ... ... ... 62-ге ... ... жұмыс пребиотиктермен байытылған жаңа сүт тағамын алу мақсатында жүргізілген. Қазіргі кезде ... ... сүт ... өте ... ... ... ішек ... реттейді, бауыр функцияларын жақсартады, иммунды жүйені активтендіреді жалпы айтқанда адам ағзасына өте ... ... ... ... ... ... минералды заттарға, биологиялық активті белоктарға және т.б. пайдалы заттарға бай. Мұндай тағамдар денсаулықты сақтаудың ең ... ... ... ... мынадай тұжырымдар жасалды:
Біз жаңа сауылған сиыр және түйе сүтінен салыстырмалы түрде әртүрлі проба ... Бұл ... ... ... және ... әртүрлі болып келеді. Сонымен қатар соңғы өнімдердің органолептикалық қасиеттері де әртүрлі. Яғни әр пробаның өзіне тән иісі, ... ... ... табиғи сүттер жаңа технологиялық,заманауи өнімдер алуда таптырмас шикізат көзі ... ... ... мал ... мүмкіндігі жетерлік.
Лактулоза өзінің бифидогенді белсенділігі жөнінен, пребиотиктер өндірісіндегі келешекте жоспарлы түрде лактоза құрамды табиғи шикізаттан
өндірілуге ... өнім ... ... Оның адам ... ... ... зор ... қатар күнделікті тұрмыс пен тамақтанудағы пайдасы мол екендігіне көз ... - ... ... ... №1 ... ... ... А.А. и др. Дисбактериозы- актуальная проблема медицины
/ Вестник Российской АМН.1997 №3 стр. 4-7.
* Кисықова Х,Нармуратова М.Х. и.д ... ... ... ... ... Б.А. и др. ... ... Конн Г.О. Либертал М.М.
Москва > 1983-стр.339-377.

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сүт консервілерінің сараптамасы. Құрғақ сүт сараптамасы5 бет
Түйнек жемістілер10 бет
Оттегімен емдеу3 бет
Қос және байытылған суперфосфаттар6 бет
Адам тағамының құрамы. органикалық және минералды компоненттер7 бет
Магний ионымен байытылған спирулинаның биомассасын алу28 бет
Құстарды теңіз тұздарымен байытылған құрама жеммен жемдеу ерекшеліктері63 бет
TCP/IP хаттамалар комплекстерімен жұмыс7 бет
«Агросервис Шапағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің есептіліктері мен алғашқы құжаттары33 бет
«Көлік шинасының резина үгіндісінің мұнай битумының сипаттамаларына әсерін зерттеу»26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь