Корей халқының салт-дәстүрлері


"Корей" атауы "коре" деп аталынған орта ғасырлык мемлекеттің атынан пайда болған екен Егер "Чосон" деген сөздің иероглифтік жазбасының аудармасына көңіл бөлсек, онда "коре"—"Таң самалы елі" деген ұғымды білдіреді Жалпы бұл атау Корей құл иеленушілік мемлекеті болып тұрғанға дейін өмір сүрген
Корей — өзіндік тарихы мен бай мәдениеті бар ежелгі ел. Алайда ол қазір екі мемлекетке (Солтүстік және Оңтүстік Корея) бөлініп отыр.
Кореилер негізінен ауыл шаруашылық кәсібімен айналысады. Сол себепті бұл халық отырықшылық жағдайда өмір сүрді. Теңіз жағалауын мекендеушілер балық аулау ісімен шұғыдданса, таулы жердегі тұрғындар аңшылық пен жабайы (шипалық) шөптерді жинауды кәсіп етті.
Корейлердің ұлттык тұрғьн үйлері де ерекше. Көбінесе бір қабатты және бір-бірне жалғастырыла салына береді. Атап айтарлық жәйт, олар "жылы еден жүйесін" (ондоль) пайдаланады. Еденің астыңғы жағынан түтін жүретін бірнеше жол жасалынып, сол арқылы жағылған оттан жылу тартылады Еденге сабаннан тоқылған майлы қалың қағаз төселіп, сабаннан тоқылған бұйым жабылады. Корейлер тұрғын үйін өте таза ұстайды. Аяқ киімдерін үйге кіре берісте, табалдырық жанында шешеді. Корейлер жылытылған еден үстінде отырып тамақ ішеді, үй шаруасын тындырады, ұйықтайды. Ұйықтайтын бөлмеде мақта салып сырыған жұқа көрпе, кесте немесе шілтері бар жастықты пайдаланады. Кейін оларды сандықтың үстіне жинап қояды Бөлмеде киім ілетін және ыдыс-аяқ қойылатын шкаф, газет журналға арналған аласа үлдірік (этажерка) тұрады. Бұл халықтың өмірінде сабаннан немесе напсаннан жасалған (биіктіп 30—50 см) тамақ ішетін үстелдің әр үйде болуы міндетті саналған.
Корей халқының киімдерінде де өзіндік ерекшеліктері бар. Ерлер киімі — кең пішілген кеудеше, кең балақты шалбар. Костюм әдетте ақ матадан (қыста мақта сальшып) тігіледі. Шалбар белінен оралады, қызыл асықтан тоқыма баумен байланып, ақ шұлыққа сұғындырылып қойылады.
Әйелдер киімі жіңішке ұзын жеңі бар кофтадан, белін жалпақ белбеумен байлап қоятын кең етегі тігілген юбкадан тұрады. Балалар киімдері де пішілуі мен тігілуі жөнінен үлкендердің киімінен көп ерекшеленбейді. Ұлттық киім үлгілері осы уақытқа дейін бастапқы қалпын сақтап келеді. Әйелдері мереке күндері киетін киімдердің бояуының түрлі-түсті болуына мән берген. Қыз балалардың мерекелік киімі қызыл түсті юбка және ашық қызғылт түсті кофтадан түрады. Дегенімен қазіргі кезде киімдердің аталған үлгіде болуы міндетті саналмай, бүгінгі өмірге бейімделген.
Бір аңғаратын жәй — корейлер жұмысқа еуропалық үлгідегі киімдерді киеді.
Ерте кезде шаруалар аяқтарына жуан иірілген жіптен немесе соломнан тоқылған сандал, ал жауынды күндері өкшесі биік етіліп ағаштан ойылып жасалған аяқ-киім киетін болған. Мәселен, орыс мұжықтары шіліктен шәрке тоқып кисе, қазақтар мал терісінен жасалған шәркеш пайдаланғаны тарихтан мәлім. Корейлер былғарыдан тігілген аяқ киімдерімен қатар резинадан жасалған аяқ

Пән: Экономикалық география
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




КОРЕЙ ХАЛЌЫНЫЊ САЛТ-ДЄСТ‡РЛЕРІ

"Корей" атауы "коре" деп аталынѓан орта ѓасырлык мемлекеттіњ атынан пайда болѓан екен Егер "Чосон" деген сµздіњ иероглифтік жазбасыныњ аудармасына кµњіл бµлсек, онда "коре"—"Тањ самалы елі" деген ±ѓымды білдіреді Жалпы б±л атау Корей ќ±л иеленушілік мемлекеті болып т±рѓанѓа дейін µмір с‰рген
Корей —µзіндік тарихы мен бай мєдениеті бар ежелгі ел. Алайда ол ќазір екі мемлекетке (Солт‰стік жєне Оњт‰стік Корея) бµлініп отыр.
Кореилер негізінен ауыл шаруашылыќ кєсібімен айналысады. Сол себепті б±л халыќ отырыќшылыќ жаѓдайда µмір с‰рді. Тењіз жаѓалауын мекендеушілер балыќ аулау ісімен ш±ѓыдданса, таулы жердегі т±рѓындар ањшылыќ пен жабайы (шипалыќ) шµптерді жинауды кєсіп етті.
Корейлердіњ ±лттык т±рѓьн ‰йлері де ерекше. Кµбінесе бір ќабатты жєне бір-бірне жалѓастырыла салына береді. Атап айтарлыќ жєйт, олар "жылы еден ж‰йесін" (ондоль) пайдаланады. Еденіњ астыњѓы жаѓынан т‰тін ж‰ретін бірнеше жол жасалынып, сол арќылы жаѓылѓан оттан жылу тартылады Еденге сабаннан тоќылѓан майлы ќалыњ ќаѓаз тµселіп, сабаннан тоќылѓан б±йым жабылады. Корейлер т±рѓын ‰йін µте таза ±стайды. Аяќ киімдерін ‰йге кіре берісте, табалдырыќ жанында шешеді. Корейлер жылытылѓан еден ‰стінде отырып тамаќ ішеді, ‰й шаруасын тындырады, ±йыќтайды. ¦йыќтайтын бµлмеде маќта салып сырыѓан ж±ќа кµрпе, кесте немесе шілтері бар жастыќты пайдаланады. Кейін оларды сандыќтыњ ‰стіне жинап ќояды Бµлмеде киім ілетін жєне ыдыс-аяќ ќойылатын шкаф, газет журналѓа арналѓан аласа ‰лдірік (этажерка) т±рады. Б±л халыќтыњ µмірінде сабаннан немесе напсаннан жасалѓан (биіктіп 30—см) тамаќ ішетін ‰стелдіњ єр ‰йде болуы міндетті саналѓан.
Корей халќыныњ киімдерінде де µзіндік ерекшеліктері бар. Ерлер киімі —кењ пішілген кеудеше, кењ балаќты шалбар. Костюм єдетте аќ матадан (ќыста маќта сальшып) тігіледі. Шалбар белінен оралады, ќызыл асыќтан тоќыма баумен байланып, аќ ш±лыќќа с±ѓындырылып ќойылады.
Єйелдер киімі жіњішке ±зын жењі бар кофтадан, белін жалпаќ белбеумен байлап ќоятын кењ етегі тігілген юбкадан т±рады. Балалар киімдері де пішілуі мен тігілуі жµнінен ‰лкендердіњ киімінен кµп ерекшеленбейді. ¦лттыќ киім ‰лгілері осы уаќытќа дейін бастапќы ќалпын саќтап келеді. Єйелдері мереке к‰ндері киетін киімдердіњ бояуыныњ т‰рлі-т‰сті болуына мєн берген. Ќыз балалардыњ мерекелік киімі ќызыл т‰сті юбка жєне ашыќ ќызѓылт т‰сті кофтадан т‰рады. Дегенімен ќазіргі кезде киімдердіњ аталѓан ‰лгіде болуы міндетті саналмай, б‰гінгі µмірге бейімделген.
Бір ањѓаратын жєй —корейлер ж±мысќа еуропалыќ ‰лгідегі киімдерді киеді.
Ерте кезде шаруалар аяќтарына жуан иірілген жіптен немесе соломнан тоќылѓан сандал, ал жауынды к‰ндері µкшесі биік етіліп аѓаштан ойылып жасалѓан аяќ-киім киетін болѓан. Мєселен, орыс м±жыќтары шіліктен шєрке тоќып кисе, ќазаќтар мал терісінен жасалѓан шєркеш пайдаланѓаны тарихтан мєлім. Корейлер былѓарыдан тігілген аяќ киімдерімен ќатар резинадан жасалѓан аяќ киімдерді де (комусины) пайдаланады.
Ерлер ‰шін сабаннан немесе ж±ќа киізден бас киім —шляпа тігіліп, оларды кµбінесе жастар жаѓы киюге єуестенген. Егістікте ж±мыс істеген кезде ерлер де, єйелдер де басын аќ орамалмен байлап алатын болѓан. Корей кыздары б±рымына ±зын ќызыл лента таѓып ж‰руді ±натќан.
Корей халќыныњ ±лттыќ дєст‰рлері к‰нделікті т±рмыста, єсіресе, тамаќќа байланысты б‰гінгі к‰нге дейін жалѓасын тауып келеді. Асханалар мен мейрамханаларда таѓамдар еуропа ‰лгісінде де дайындалады. Єйтседе корейлер ±лттыќ таѓамдарын (чимчи, кокси, хе жєне т б ) кµбірек жасаѓанды ±натады. Оларѓа шµп майын пайдаланады. Корейлердіњ аса ±нататын, былайша айтќанда, негізгі таѓамдары —т±з салмай буѓа пісірілген к‰ріш (пап) немесе ботќа. Б±л таѓам кµп ретте нан орнына да паидаланылады.
Корейлердіњ к‰нделікті таѓамыныњ бірі кµкµністен жасалѓан кимчхи, с±йыќ, ќою жєне паста секілді болып келетін соя (буршаќ т±ќымдас µсімдік) Ол барлык таѓамныњ т±здыѓы саналады. Будан басќа корей халќында мереке мен салтанатты жаѓдайѓа орай жайылатын дастарќанѓа арнап, кукси койылады. Ол т±з салынбай иленген ќамырдан кеспе т‰рінде жєне к‰ріштіњ ерекше сорты —чхальттан даярланады.
Бір ескертетін жєит —Шыѓыс жєне Оњт‰стік Шыѓыс Азияныњ кµптеген халыќтарыныњ оміріне тєн больш келгендей кореилер де соњѓы уаќытќа дейін с‰тті жєие одан жасалынаіын µнімдерді т±рмыста пайдаланбаѓан. Корейлер ќытаилыќтар мен жапондыќтарѓа ќараѓанда шаиды аз ішеді екен. Мєселен, Орта Азия мен Ќазаќстан жерінде т±рушылар шайды кµп ішеді Єрине, ол —жергілікті жердіњ климатына байланысты, єрі —барлыќ жерде жемістен жасалѓан сусын да бола бермейді.
Феодалдыќ патриархалдыќ ќарым-ќатынас кезінде, кореи отбасында ‰й иесініњ, яѓни єкесініњ айтканы ќалѓан м‰шелері ‰шін б±лжымас зањ саналѓан. Єкесі д‰ние салганда жерге, ‰й-м‰лікке ‰лкен ±лы м±рагер атанѓан. Ол озінен кейінгілеріне ќамќорлыќ кµрсету міндетін µз мойнына алып, олар ‰йленген жаѓдайда материалдыќ кµмек кµрсетіп отырѓан.
Корейлердіњ отбасы єдетте кµп балалы болып келеді. Баланыњ д‰ниеге келуі мереке ретінде тойланѓан. Т±рмыстыњ ауырлыѓынан, т‰рлі сыркаттыњ кобеюінен балалар нєресте кезінде кµп шетней берген. Сол себепті осындай кесепаттан жєне тіл мен кµзден саќтап ќалу ‰шін балаларѓа т‰рліше ырымдар жасау єдетке енген Мєселен, ерте кезде ер баланыњ бірнеше есімі болѓан Егер бала ауќатты отбасынан шыќќап болса, есімі жаќсы сµздерден тањдалып ќойылѓан (Маржан, Єсем, Айдаћар) егер шаруа адамныњ баласы болса,—Шошќа, Баќа, Ит жєне т б делінген. Баланыњ есімі неѓ±рлым т±рпайы болса, соѓ±рлым оныњ µмірі жењіл болады деп тусінген. Кейде ер балаѓа ќыз баланыњ атын берушілік болѓан. Ондаѓы маќсат баланы кµз тиюден саќгау. Кейіннен б‰лдіршіндердіњ сырт бейнесіне, мінезіне ќарай лайыќты есім берген. Мєселен, Б‰ркіт —батылдыќ бейнесі Шелпек —жалпаќ бет бала жєне т.б. Ењ аќырында бала кємелетке толып, тиісті ќ±жат алу уаќытына жеткенде оѓан ресми есім берілетін болѓан. Дєст‰р бойынша бірінші немереніњ есімін ата-тегіне ќарай оныњ атасы ќоятын болган. Сондыќтан ба, єлде басќаша жаѓдайдан ба, єйтеуір корей халќында Ким, Ли, Пак, Цой деген есімдер кµп тараѓан. 30-шы жылдары балаларына орысша есім беру дєст‰рі ене бастаѓан (Герасим, Агриппина). Б±л халыќта фамилия атынан б±рьн келеді. Бір тањќаларлыќ жай —корей халќында єйелдердіњ ресми
есімі болмаѓан. Олар єкесініњ немесе некеге отырганнан кейін к‰йеуініњ есімімен аталынѓан. Тек XX ѓасырдыњ бас кезінен бастап ќана ±л балалар мен ќыз балаларѓа туѓан к‰нінен бастап ресми есім беру тєрітібі ењгізілген. Корей халкында µнеге аларлыќ жєне шыѓыс халќына барынша тєн єдет —ќыз балаѓа ќамќорлыќ жасап, оны отбасында еркелетіп тєрбиелеу. Ќыздарын жаксы кµргендіктен Єсемім, Пысыѓым, Дєулетім деп атау дєст‰рі болѓан.
Корей халќы жайында материалдар іздестіру кезінде кез болѓан мына бір жайѓа ерекше тоќталмасќа болмаиды. Ерте кезде б±л халыќтыњ єдет-ѓ‰рпында жасы кішілерге ‰лкендердіњ атын атап сойлесуіне тыйым салынѓан. Сол себепті м±нда "‰лкен аѓа", "пєленіњ апасы", "тєте", "аѓа" деген сµздер кењінен ќолданылѓан. Б±л дєст‰р осы к‰ні де µз маѓынасын жоймаѓан. Кішілер ‰лкендердіњ алдын кесіп µтпейді. Ендеше осыдан артыќ этнопсихологиялыќ тєрбие болмаќ па?
Корей халќына тєн кењ тараѓан ќ±былыс —баласы болмаѓан отбасынын бала асырап алу ѓ±рпы. Бір ескертетін жай —м±нда кµбінесе µз туыстарыныњ баласын алуды дєст‰рге айналдырѓан. Сондаи-аќ асырап алѓан ер балаѓа кейін µзініњ туѓан ќызын ќосу салты болѓан. Асырап алѓан баланы баќьтсыздыќтан, пєле-жаладан саќтау ырымымен кµп балалы, ењбекс‰йгіш болып µскен отбасынан алѓанды ±натќан. Кµп балалы єйелдіњ бірін оѓан ана етіп белгілеу салты да болѓан. М±ндай жаѓдайда бала µз ата-анасыныњ ќолында ќала береді. Ал асырап алдым деген ата-ана оны µз баласы санап, оныњ тµрбиесіне кµп кµњіл боледі, сыйлыќтар єкеліп ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақ халқының салт - дәстүрлері
Қазақ халқының салт-дәстүрлері
Қазақ халқының салт – дәстүрлері
Қазақ халқының салт – дәстүрлері жайлы
Қазақ халқының салт-дәстүрлері жайында
Қазақ халқының салт-дәстүрлері туралы
Қазақ халқының дәстүрлі әдет - ғұрыптары, салт дәстүрлері
"Қазақтың салт-дәстүрлері."
Қазақ салт-дәстүрлері
Қазақ салт-дәстүрлері туралы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь