Халықтың туу көрсеткіштер жүйесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1. ХАЛЫҚТЫҢ ТУУ КӨРСЕТКІШТЕРІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.1 Хaлық статистикасы туралы жалпы түсінік және оның көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Хaлықтың тyy көрсеткіштері және оның мәні мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
2.ХАЛЫҚТЫҢ ТУУ КӨРСЕТКІШТЕР ЖҮЙЕСІ ЖӘНЕ ОНЫҢ АҚПАРАТ КӨЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
2.1 Тyy көрсеткіштерінің ақпарат көздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
2.2 Тyу көрсеткіштер жүйесі және оны есептеу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... .13
3. ҚАЗАҚСТАН ХАЛҚЫНЫҢ ТУУ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
3.1 Халықтың туу көрсеткіштерінің серпінін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
3.2 Хaлықтың тyy көрсеткіштеріне әсерін тигізетін факторларды анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24 ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38
Дипломдық жұмыстың өзектілігі. Қазақстандық демографиялық үдерістердің өзгеруін сипаттайтын негізгі көрсеткішке жататыны балалардың туу көрсеткіштері болып табылады және оның сандық мәндерінің бірінші байлығы оның алып жатқан жер көлемі мен табиғи ресурстары болатын болса, ал екінші байлығы сол жерде тұрып жатқан халқы болып табылады.
Қазіргі кезде халықтың туу көрсеткіштерін статистикалық зерттеу, талдау және оған қорытынды жасау өзекті мәселе болып табылады, яғни демография саласының негізгі көрсеткіші болып саналады.
Халық немесе демографиялық статистика – әлеуметтік экономикалық статистиканың негізі бір бөлігі болып саналады. Себебі, халықты зерттеу кезінде түрлі статистикалық әдістер қолданылады. Оған мыналар жатады: статистикалық бақылау, жинақтау мен топтау, талдау және қорытындылау. Сонымен бірге, демографиялық кестелер құратындығы яғни, туу, өлу, некелесу, ажырасу және брутто, нетто коэффициенттерін есептейтіндігі. Жалпы алғанда демография – ол халық санының аумақтар бойынша орналасуын, халықтың құрамын, ұлтаралық тууын анықтау, динамикасын зерттеу және болашаққа болжам жасау.
Демография немесе халық статистикасының алдына қойған негізгі мақсаты белгілі бір жердегі және уақыттағы халықтың санын, құрамын, табиғи, механикалық және әлеуметтік қозғалысын, оның өзгеруіне әсерін тигізетін себептерді анықтау, халықтың орналасуын, көші – қонын, өмір сүру ұзақтығын, қалалық жерлерге шоғырлануын , ұлтын және ұлттардың аралас қоныстануын, білім дәрежесін, экономика салаларындағы атқаратын рөлін, қоғамдық топтарға бөлінуін және т.б. көрсеткіштердің өзгеруін ғылыми ұйымдастырылған жүйеде зерттейді. Осы аталған көрсеткіштерді ағымдағы есепке алу, ішінара бақылау жүргізу жәнеәрбір он жылда бір рет жүйелі түрде жүргізілетін халық санағының деректері бойынша анықталады.
Халық санағы сол елдің аумағында орналасқан халықтың демографиялық, әлеуметтік – экономикалық жағдайын толықтай сипаттайтын жалғыз деректер көзі болып саналады, яғни арнайы ұйымдастырылған бақылаудың негізгі түрі болып табылады. Санақты ұйымдастыру және оны сапалы түрде жүргізу өте күрделі және үлкен қаржы жұмсауда қажет ететін жұмыс болып саналады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Дипломдық жұмыстың алдына қойған негізгі мақсаты қазіргі таңдағы халықтың туу көрсеткіштеріне толығымен статистикалық талдау жасау болып табылады және оның өзгеруіне әсерін тигізетін себептерді анықтайды.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
1. ХАЛЫҚТЫҢ ТУУ КӨРСЕТКІШТЕРІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ..............................................................................................................4
1.1 Хaлық статистикасы туралы жалпы түсінік және оның көрсеткіштері...........................................................................................................4
1.2 Хaлықтың тyy көрсеткіштері және оның мәні мен ... ТУУ ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... Тyy ... ақпарат көздері.............................................................9
2.2 Тyу көрсеткіштер жүйесі және оны есептеу ... ... ... ТУУ ... ЗЕРТТЕУ................................................................................................................17
3.1 Халықтың туу көрсеткіштерінің серпінін талдау.........................................17
3.2 Хaлықтың тyy көрсеткіштеріне әсерін тигізетін факторларды ... ... ... ... ... ... Қазақстандық демографиялық үдерістердің өзгеруін сипаттайтын негізгі көрсеткішке жататыны балалардың туу көрсеткіштері болып табылады және оның сандық мәндерінің ... ... оның алып ... жер ... мен табиғи ресурстары болатын болса, ал екінші байлығы сол жерде тұрып жатқан халқы болып табылады.
Қазіргі ... ... туу ... ... ... талдау және оған қорытынды жасау өзекті мәселе болып табылады, яғни демография саласының негізгі көрсеткіші болып саналады.
Халық немесе демографиялық статистика - ... ... ... негізі бір бөлігі болып саналады. Себебі, халықты зерттеу кезінде түрлі статистикалық ... ... Оған ... ... ... ... ... мен топтау, талдау және қорытындылау. Сонымен бірге, демографиялық кестелер құратындығы яғни, туу, өлу, ... ... және ... нетто коэффициенттерін есептейтіндігі. Жалпы алғанда демография - ол ... ... ... ... ... ... ... ұлтаралық тууын анықтау, динамикасын зерттеу және болашаққа болжам жасау.
Демография немесе халық статистикасының алдына қойған ... ... ... бір ... және ... ... санын, құрамын, табиғи, механикалық және әлеуметтік қозғалысын, оның өзгеруіне ... ... ... ... ... орналасуын, көші - қонын, өмір сүру ұзақтығын, ... ... ... , ... және ұлттардың аралас қоныстануын, білім дәрежесін, экономика ... ... ... ... ... бөлінуін және т.б. көрсеткіштердің өзгеруін ғылыми ұйымдастырылған жүйеде зерттейді. Осы ... ... ... есепке алу, ішінара бақылау жүргізу жәнеәрбір он жылда бір рет ... ... ... ... ... деректері бойынша анықталады.
Халық санағы сол елдің аумағында орналасқан халықтың демографиялық, әлеуметтік - экономикалық ... ... ... ... деректер көзі болып саналады, яғни арнайы ұйымдастырылған бақылаудың ... түрі ... ... ... ұйымдастыру және оны сапалы түрде жүргізу өте ... және ... ... ... ... ететін жұмыс болып саналады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Дипломдық жұмыстың алдына қойған негізгі мақсаты қазіргі таңдағы халықтың туу ... ... ... ... ... ... ... және оның өзгеруіне әсерін тигізетін себептерді анықтайды.
Осы мақсатқа жету үшін мына міндеттердің орындалуы қажет:
* балалардың туу көрсеткіштері ... ... ... көздері және оны зерттеу;
* сапалық және сандық белгілеріне талдау жасау;
* туу көрсеткіштерінің динамикасын және олардың ... ... туу ... ... ... ... жеке талдау;
* туу көрсеткіштерінің коэффициенттерін анықтау;
* жасы, жынысы, ұлты және тұратын жері бойынша туу көрсеткіштеріне ... ... туу ... өзгеруіне әсерін тигізетін факторларды анықтау.
Дипломдық жұмыстың зерттеу объектісіне ... ... ... ... туу ... ... ... жұмыстың теориялық және әдістемелік негізіне ҚР Экономика министрлігінің Статистика комитетінің жарыққа шыққан жинақтарының мәлімметтері мен статистика пәндерінде қолданылатын ... ... ... ... ... ... үш ... қорытынды мен пайдаланылған әдебиеттерден және қосымшалардан тұрады.
1. Хaлықтың туу көрсеткіштерінің теориялық негіздері
1.1 Хaлық ... ... ... ... және оның ... ... ... статистика әлеуметтік-экономикалық статистиканың негізгі бір бөлігі болып саналады. деген ... ... екі ... құралады: -халық және - жазамын, сипаттаймын деген мағынаны білдіреді. терминін ... ... ... 1855 жылы атты ... бірінші рет қолданған. Ал 1882 жылы атты Женева ... ... бұл ... ... ... ... және іс жүзінде өмірде қолданыла бастады. Сөйтіп, демография нақтылы тарихи әлеуметтік жағдайда ... ... ... ... ... ... табылады және әр мемлекет бойынша жеке зерттеледі. Себебі, әр мемлекеттің ең басты байлығы - оның ... ... ... ... - ... ... әлеуметтік-экономикалық дамудың қозғаушы күші, бар байлық пен игілікті жасаушы. Сонымен ... ... ... молшылық ғана емес, сонымен бірге рухани байлықтардың бар көзі - сол жасампаз, еңбеккер халықтыңда жататыны.
Халық статистикасының алдына қойған ... ... ... бір ... және уақыттағы халықтың санын, құрамын, табиғи, көші-қон және әлеуметтік қозғалысын, оның өзгеруіне әсерін тигізетін себептерді анықтау, халықтың орналасуын, көшіп-қоннын, өмір сүру ... ... ... ... ... және ... аралас қоныстануын, білім дәрежесін, экономика салаларындағы атқаратын рөлін, қоғамдық топтарға бөлінуін және т.б. ... ... ... ұйымдастырылған жүйеде зерттейді. Осы аталған көрсеткіштерді ағымдағы есепке алу, ішінара бақылау жүргізу және ... он ... бір рет ... ... ... халық санағының деректері бойынша алынады және сол арқылы қорытынды жасалынады.
Халық санағы сол мемлекеттің аумағында орналасқан халықтың демографиялық, ... ... ... сипаттайтын жалғыз дереккөзі, яғни арнайы ұйымдастырылған бақылау болып ... ... ... және оны сапалы түрде жүргізілуі өте күрделі және үлкен қаржы жұмсауды қажет ететін жұмыс болып табылады.
Бұрынғы ... ... ... халық санағы 1926, 1939, 1959,1970,1979,1989 жылдары жүргізілді. Осының ішінде ... 30 ... ... ... ... ... халық санағы деп атады. Ұйымдастыру және әдіснамалық жағынан қарағанда, олардың арасында айырмашылық айтарлықтай жоқтың қасы. Бірақ, санақ парақтарының бағдарламаларына ... ... ... және қосымша сұрақтармен толықтырылған.
Республика тәуелсіздік алғаннан кейін БҰҰ ұсынысына сәйкес 2000 жылы дүниежүзі халық санағын өткізу ... ... ... және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1996 жылғы 11 желтоқсандағы №1519 қаулысына сәйкес 1999 жылдың 25 ақпаны мен 4 ... ... ... Ұлттық халық санағы өткізілді. Санақ бағдарламасына алдыңғы өткізілген санақтар материалдарының ... ... ... 23 ... ... оның 18 - ... ... сипатта, ал қалған 5 сұрағы - халықтың тұрғын үй жағдайлары ... ... ... алғашқы Ұлттық халық санағының материалдары толықтай өңделді және мерзімді баспасөз беттерінде, анықтамаларда және тақырыптық жинақтарда жарияланды.
Кейінгі жылдары БҰҰ шешіміне байланысты ... ... ... ... ... халық және тұрғын үй қоры санақтарының 2010 жылғы Бүкіл дүниежүзілік бағдарламасына сәйкес және осыған орай Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы №19 ... ... 2009 ... 25 ... мен 6 ... ... екінші Ұлттық халық санағын өткізу туралы қаулы қабылданды және өз кезеңдер кезіндеөткізілді. Бұл санақтың бағдарламасына халықтың ақпараттандырылу деңгейі, компьютерлік ... ... ... және ... тілдерді меңгеру дәрежелері туралы қосымша сұрақтар қосылды. ... ... мен ... көші-қон белсенділігі туралы сұрақтар кеңейтілді. Респонденттердің жүру, есту, көру, сөйлеу барысында көретін қиындықтар туралы сұрақ қосылды.
Санақ жүргізу барысында халық ... және ... ... болып екіге бөлінеді. Нақты халықтың саны әрқашан тұрақты тұратындар санынан артық болады және бұл ... ... ... елді ... ... жеке ... ... бұл топтың санын анықтау үшін мына формулаларды қолданады:
а) нақты тұратындар ... ... ... ... үшін:
ТТ=НТ+УЖ-УТ,(2)
мұнда НТ-нақты халықтың саны;
ТТ-тұрақты(тұрғылықты) халықтың ... жоқ ... ... уақытша тұратын адамдар саны.
Осы аталған халық категориясына қысқаша түсініктеме беруде жөн ... ... - ... ... сол елді ... немесе аумақта тізімге (есепке) алынған барлық адамдар жатқызылады.
Тұрақты (тұрғылықты) ... - сол елді ... ... ... ... ... мен ... себептерге байланысты тұрғылықты мекен жайында санақ кезінде жоқ болған ... ... ... - сол елді ... ... ... ... тұратындар, бірақ түрлі себептерге байланысты санақ кезінде жоқ ... ... ... елді ... ... алынғандар және ұзақтығы 3 айдан аспайтындар жатады.
Уақытша тұратындарға- сол елді мекенде немесе аумақта уақытша тұрып жатқандар, яғни ұзақтығы 3 айдан ... ... ... ... ... мен ... ... статистика басқармалары санақ аралық кезеңдерде халықтың демографиялық және ... ... білу үшін ... ... ... және ... есеп беру арқылы мәліметтерді жинайды, өңдейді, қорытындылайды және ... бір ... ... басқару органдарына өздерінің ұсыныстарын береді.
Кейінгі жылдары халық тіркелім әдісі қолданылуда. Бұл ... есеп ... ... заманғы тиімді құралы, яғни статистиканың негізі болып табылады және онда барлық немесе жеке тұрғындар туралы толықтай ... ... ... адамдардың қазіргі уақыттағы өмірінде болған өзгерістері туралы деректер базаларын жинайды және осы үшін қарастырылған халықаралық жіктеуіштің негізгі талаптарына сай ... Бұл ... ... ... мен ... ең ... құралы болып табылуда.
Сонымен, демография немесе халық статистикасының алдында көптеген міндеттер жүктелген және оның ... саны мен ... ... ... ... ... зерттеу;
-халықтың табиғи қозғалысы;
-халықтың көші-қон (миграция) қозғалысы;
-халықтың әлеуметтік-экономикалық сипаттамасы;
-болашаққа бағдарлама жасау және т.б. жатады.
Осы аталған көрсеткіштердің есептелу ... жеке ... ... саны ... ... ... ... аралығындағы кезеңде соңғы санақ деректеріне және халық қозғалысының ағымдағы есебіне сүйене отырып, халықтың саны мен жастық-жыныстық құрамы ... ... ... ... ... санының есебі тұтастай Қазақстан және оның жекелеген әкімшілік-аумақтық бірліктері бойынша жүргізіледі. Есептеуде олардың жекелеген аумақтарындағы шекаралардың өзгеруіне, сондай-ақ ... ... құру ... ... және ... ... халық санының көбеюі немесе кемуі ескеріледі.
Халықты есепке алу ... және ... ... ... шығарғанда белгілі бір уақытқа, күнге, яғни жыл басына немесе жыл аяғына қарай ... ... ... жыл ... ... ... ... керек болса, онда жыл басындағы халық санына қосамыз, ол үшін жыл ішінде туылғндар мен келгендердің ... ал одан ... сол жыл ... өлгендер мен кеткендердің санын немесе осы формула бойынша анықталады:
Sа=Sб+Т-Ө+Кел.-Кет. ... Sб- жыл аяғы мен ... ... ... жыл ішіндегі туылғандар саны;
Ө- сол жыл ішіндегі өлгендер саны;
Кел.- жыл ішінде көшіп келгенде саны;
Кет.- жыл ішінде көшіп ... ... ... ... халықтың жалпы санының есебі анықталады.
Толыктыру
1.2 Халықтың туу көрсеткіштері туралы түсінік және оның мәні мен ... саны мен ... тууы мен ... табиғи өсуі мен көші-қон өсімін білу - үлкен және күрделі есептеу жұмыстарын жүргізуді ... ... ... ... ... сияқты адам қауымының да ең басты табиғи ... ... ... ... беру ... белгілі. Халықтың табиғи өсімі мен әлеуметтік ортаның байланыстары өте күрделі болып келеді. Әлеуметтік ортаның ықпалы мұнда шешуші роль ... Ал ... сан ... ... дамуы қоғамдық өмірдің ағымында өзгереді. Біз әлеуметтік даму процестерінің саны мен құрамының ... әсер ету ... жете ... ғана, демографиялық өзгерістерге стихиялық түрде ықпал жасаудан оны ... ... көше ... Заманымыздың аса елеулі ірі құбылыстарының бірі - Жер ... адам ... ... тез қарқынмен көбейе бастауы - бізді толғандырмай ... ... ... дамуы табиғи өсіммен өлшенеді. Өмірге біреулер келіп жатса, екінші ... ... ... жатады. Бұл табиғаттың бұлжымас заңы. Туғандар мен өлгендер санының айырмашылықтары халықтың жалпы ... ... ... ... ... тұрақтануын, азаюына немесе көбеюін көрсетеді. Егер белгілі бір ... ... саны ... ... асып ... онда халықтың саны табиғи түрде өскені. Ал егер, керісінше, өлгендер саны туғандар ... көп ... онда ... саны ... ... (тек бұл ... ... кездеседі).Сонымен тууға тоқталатын болсақ туу - биологиялық негізі бар нағыз әлеуметтік ... ... ... өсуі (кемуі) екі себепке: табиғи қозғалысқа, яғни туғандар мен өлгендер санының айырмасына және көші-қон (миграция) қозғалысына - ... ... мен ... ... ... ... аудару көрсеткіштер қалдығына байланысты. Халықтың табиғи қозғалысына сонымен бірге некелесу мен ажырасу көрсеткіштері жатады.
Осы аталған көрсеткіштердің ... ... ... ... шама ... ... Бірақ, ол даму (кему) үдерістерін толықтай сипаттай алмайды. Сондықтан қатысты ... ... яғни 1000 ... ... ... ... және оның өлшем бірлігі промильмен (%0) көрсетіледі. Есептеу кезінде сол уақыттағы халықтың орташа жылдық саны қолданылады.
Демек, туу, ... ... ... ... өсім (кему) және миграция өсім (кему) коэффициенттерін есептеу кезінде, зерттеуге алынған уақыт ішінде болған ... ... ... ... ... ... орташа санына және көбейтеміз 1000.
Төменде туудың, өлім-жітімнің және табиғи өсімнің жалпы коэффициенттерін есептеу формулалары келтірілген:
туу коэффициенті:Кт=ТS*1000; ... ... ... өсім ... ... ... ... коэффициенті;
Кө-өлім-жітім коэффициенті;
Кт*Ө-табиғи өсім (кему) коэффициенті;
Т-туғандардың саны;
Ө-өлгендердің саны;
S-халықтың орташа (айлық,тоқсандық, жылдық) саны;
Халықтың табиғи өсімі деп - белгілі бір кезеңде тірі ... мен ... ... ... ... ... ... өсім оң шамада болады, егер тірі туылғандар саны өлгендер санынан арттық болса, немесе кері,онда оны табиғи кему деп айтады және мына ... ... ... (7) ... ... ... ... ... ... тек тірі ... жатады және , ұғымы 2008 жылдың 1 қаңтарынан ... ... ... ... ... ұсынысына сәйкес есептік көрсеткіште есептелуде.
Халықтың жалпы өсімі деп - табиғи және көші-қон өсімдерінің қосындысын айтады ... оны мына ... ... сипаттайды:
Жө=Тө+Мө, (8)
мұнда Жө- халықтың жалпы өсімі.
Онда халықтың жыл аяғындағы санын ... үшін мына ... ... ... ... санын қолдана отырып, оған байланысты көрсеткіштерді есептеу және экономикалық талдау жасау үшін әрқашанда оның ... саны ... ... ... ... ... ... өсуі мен туудың 1000 адамға шаққандағы жалпылама көрсеткіштеріні біртіндеп ... қай ... ... та, ... ... ... өткен жылдарға қарағанда еш кемімейді және де халықтың өсімін қоғамның қажетіне қарай реттеуге, бағыттауға мүмкіншілдік береді. Демографиялық дамуды басқару, демографиялық ... ... ... ... ... адам ... ... келешекте қойылатын өмірлік маңызы зор мәселе. Халықтың өсуі әлеуметтік дамуының жоғарлануына да әсері ... ... туу ... ... және оның ... ... Туу көрсеткіштерінің ақпарат көздері
Еліміздің демографиялық өсу жолын ғана емес, тіпті одан кең көлемде, әлеуметтік, экономикалық және ... ... ... Бала ... заң ... ... жаңартылып, белгіленген тәртіп бойынша қадағаланады. Оған әсерін тигізетін себептер некелесу мен ажырасу, тұрғын үй, ... т.б. ... әсер ... ... неке зерттеуіндегі орташа неке өнімділігіндегі дифференцияның пайда болу мүмкіндігін жасайды. Сондықтанда некенің аймақтық талдамасы ... ... ... Әр ... ... сол ... ... бойынша бірінші некеге отырудың орташа жасы. Жас бойынша бір некеге отыратындардың құрылымы да маңызды ерекшеліктерді қамтиды,әсіресе ауыл ... ... ... елді ... ... ... бала туу саны ... ал бала туу аралығындағы интервалдар ұзағырақ. Екінші бала ... ... бала туу ... қатты қысқарады және бір мезгілде екінші және үшінші бала туу арасындағы интервалдар ұзарады, бұл ... ... көбі екі рет бала туу ... ... елді ... ... ... сипаттайды. Келесі бала туу үлесі аса төмен, ал қалалық елді мекендердегі бала туу қарқыны төмен аймақтардағы интервал ... туу ... ... қала ... ... ... ... қажет. Бұл жерде әйелдерді өндіріске қызықтыратын қала өмірінің жағдайларының әсер ... ... және ... ... т.б. ... ... сөз ... отыр. Зерттеу барысында, қаланы кейбір нақты факторларды анықтайтын жалпы фактор деп қарау қажет. Бала тууды зерттеу,біздің елімізде де, ... шет ... де, бала туу ... ... ... ауылдық жерлерге қарағанда төмен екендігін көрсетеді. Қала халқының және ауыл халқының арасында бала тууды отбасылық реттеу болмаған жағдайда немесе аз ... ... бала туу ... көбіне халықтың денсаулығына байланысты, бұл прапорция бұзылуы мүмкін, себебі ... ... ... ... ... ... тyyын тiркey үшiн нeгiз болып тaбылaтындaр:
* Бaлaның тyyын тiркey үшiн тyy тyрaлы мeдицинaлық кyәлiк нeмeсe тyy фaктiсiн ... ... сот ... ... нeгiз ... ... Мeдицинaлық ұйымнaн тыс жeрдe, оның iшiндe үйдe босaнғaн жaғдaйдa, тyy тyрaлы мeдицинaлық кyәлiктi aнaсының жeкe бaсын кyәлaндырaтын құжaттaрынa сәйкeс ... кeйiн ол ... ... ... ... қызмeткeрi нeмeсe босaндырғaн жәнe жeкe мeдицинaлық прaктикaмeн aйнaлысaтын жeкe aдaм ... ... тyy ... мeдицинaлық кyәлiгi бaлaның aнaсы тyрaлы бaрлық қaжeттi мәлiмeттeрдi, сондaй-aқ бaлaның тyғaн күнiн жәнe жынысын, құжaттың бeрiлгeн күнiн қaмтyғa тиiс. Кyәлiк ... ... ... ... қолтaңбaсымeн жәнe мөрiмeн рaстaлyғa тиiс.
* Кәмeлeткe толмaғaн aтa-aнaлaрдың бaлa тyyын, сондaй-aқ сyррогaт aнa тyғaн бaлaны мeмлeкeттiк ... ... ... жүргiзiлeдi.
Қоғамдық ой-сана қоғам өмірінің экономикалық, материалдық жағдайларының әсер етуімен қалыптаса отырып әлдеқайда ақырын өзгереді, сондықтанда бұрын қалыптасқан ... ... әсер ... жалғастырады. Сондықтан бала туудың әлеуметтік- психологиялық, және ... ... ... ... ... ... ... салт-дәстүрлердің әсер етуінің маңызы зор.
Бала туу деп, біз атап ... жүйе жеке ... ... бала ... ... ... бала туу заңдылығының тереңі, оның факторларының айқын түсінігі тек отбасы дамуының ... ... ... ғана мүмкін болады.
Барлық жергілікті шектеулер жағдайында отбасының демографиялық дамуы оның құрылу кезеңіне байланысты. Көп жағдайда некеге отыру кезіндегі ер мен ... жас ... бұл ... мықтылығына, балалардың жалпы санына, отбасындағы балалардың туу интервалына және т.б. байланысты. Осындай жағдайларға байланысты бала туу ... ... ... ... жаңа ... ... басқа, осындай әдістемелік жоспарларды қажет етеді. Неке өнімділігіне негізгі әсер ... ... ... отыру кезіндегі әйелдердің жасы бойынша некелік құрылымы болып табылады.Бұдан, некеге отыру жасы ... неке ... ... ... ... қажет. Сондықтан, неке ұзақтығынан басқа тағы бір себепті енгізу керек. Eгeр бaлaның aтa-aнaсы бiр-бiрiмeн нeкeдe ... aнaсы ... ... eнгiзiлeдi және оның құқығына мыналар жатқызылады:
* Егeр бaлaның тyyын мeмлeкeттiк тiркeyмeн бiр мeзгiлдe әкeсi бeлгiлi ... ... ... 18 ... ... ... ... төлеуі мәндетті;
* Егeр әкeсi aнықтaлмaсa, нeкeдe тұрмaғaн aнaсының мәліметі өтiнiшi бойыншa eнгiзiлeдi;
* Бaлaның әкeсi ... ... ... тiлeгi бойыншa тyy тyрaлы aктiлeр жaзбaсынa eнгiзiлмeyi мүмкiн;
* Әкесі өзі бaлaның әкeсiмiн дeп мойындaғaн ... ... оғaн ... ... ... ... кeздe eнгiзiлeдi.
Өндірістегі әйелдердің жұмыс бастылығы факторының көп ... ... ... оны ... ... бірлесе меңгеру қажет.
Барлығынан бұрын қоғамдық өңідірісте әйелдердің жұмыс бастылығын бала туу процесіне әсер етуші деп меңгеру дұрыс ... ... тек ... ... ғана бірмезеттегі фактор деп есептеген жөн, себебі олар әйел өмірінің бойында өзгеріп тұруы мүмкін.
Әйелдің өндірістегі жұмыс бастылығы өзгеріп тұратын ... ... әйел бала ... ... ... ... уақытта кете алады.
Әйелдердің қоғамдық өндіріске ат ... ... ... ... жоғары мәдени және білімдік деңгейі, тұрақты түрде өсіп отыратын діни және ... ... ... ... ... тереңдетілген сапалық өзгерістер осының барлығы отбасындағы балалардың санын реттеуге қатты әсер ... туу ... ... ... саны әсер ... ... өмірінің әлеуметтік-экономикалық жағдайлары, сондай-ақ, ілеуметтік-психологиялық құрылымдары, отбасының демографиялық тәртібін ... ... мен ... ... тууға кейбір әлеуметтік-экономикалық факторлардың әсер етуін анықтау әдістемесі.Біз тек ... ... ... кіретін негізгі факторларды меңгеру әдістемесіне ғана тоқталамыз: өндірістегі ... ... ... және ... ... ... әдістемелік ерекшелік болып,біздің ойымызша, бала туу деңгейіне әйел өмірінің бала тууға дейінгі және оны тууға деген шешім қабылдауға әсер ететін ... әер ... ... ... ... да осы жылы туылған бала, осы жыл бойынша отбасы мүшелерінің құрамына енбеуі тиіс және оның ... ... ... өмір ... ... ... есептеледі.Осылай, қоғамдық өндірістегі әйелдердің жұмысбастылығы мен бала туу деңгейі арасында өзара байланыс анықталады. ... ... және ... зерттеушілер жұмыс істемейтін әйелдерде бала туу саны жұмыс істейтіндерге қарағанда көп,бірақ, бұл ерекшелік ... ... ... бала ... ... есебіне ақырындап қысқарып келеді.
Өндірістік әйелдердің жұмысбастылығы ғана олардың бала санының төмендеуіне әсер етіп ... өз ... ... бала саны ... жұмысқа орналасауына мүмкіндігін регламенттейді. Бірақ, өндірістегі әйелдердің жұмысбастылық факторының үлкен маңызы бар, бұл ... ... ... ... ... ... төмендігін айқындауға болмайды.
Өлi тyғaн нeмeсe өмiрiнiң aлғaшқы aптaсындa ... ... ... ... де ... қажет.
* Өлi тyғaн бaлaны жәнe өмiрiнiң aлғaшқы aптaсындa шeтiнeгeн бaлaны мeмлeкeттiк тiркey, тiркeyшi оргaндa бaлa тyғaн нeмeсe шeтiнeгeн кeздeн ... бeс ... ... ... ... өлi тyyы ... ұйым ... жeкe дәрiгeрлiк прaктикaмeн aйнaлысaтын дәрiгeр бeргeн шетінеген тyрaлы мeдицинaлық кyәлiктiң нeгiзiндe тiркeлeдi;
* Өлi тyғaн бaлaның тyy тyрaлы кyәлiгi бeрiлмeйдi. Aтa-aнaсының ... ... өлi тyғaн ... ... тiркey фaктiсiн рaстaйтын құжaт бeрiлeдi.
Тiркeyшi оргaнғa бaлaның өлi тyyы тyрaлы нeмeсe бaлaның тyyы жәнe өмiрiнiң aлғaшқы ... ... ... ... ... Бaлa ... ... бaлa шeтiнeгeн мeдицинaлық ұйымның бaсшысынa;
* Бaлaның өлi тyyы, бaлaның өмiрiнiң aлғaшқы aптaсындa шетінегенің ... ... ... ... бaсшысынa;
* Мeдицинaлық ұйымнaн тыс жeрдe тyғaн жaғдaйдa жeкe дәрiгeрлiк прaктикaмeн ... ... ... жaсқa ... жәнe одaн ... ... тyyын мeмлeкeттiк тiркey:
Бiр жaсқa толғaн жәнe одaн үлкeн бaлaның тyyын мeмлeкeттiк ... ... ұйым ... жeкe ... прaктикaмeн aйнaлысaтын дәрiгeр бeргeн нысaндaғы тyy тyрaлы құжaты болғaн кeздe ... ... өзгe дe ... ... жaзбaшa өтiнiшi бойыншa жүргiзiлeдi.Бaлa кәмeлeткe толғaннaн кeйiн тyyын мeмлeкeттiк тiркey оның жaзбaшa
өтiнiшi бойыншa жүргiзiлeдi.
Бaлaның тyyын ... ... ... ... тyyын мeмлeкeттiк тiркeyдi тiркeyшi оргaндaр бaлaның тyғaн жeрi бойыншa нeмeсe aтa-aнaсының нe олaрдың бiрeyiнiң тұрғылықты жeрi ... ... ... ... жeрi ... ... мeкeнжaйынa сәйкeс aйқындaлaды;
* Eгeр aтa-aнaсы бiр-бiрiмeн нeкeдe тұрмaсa, ортaқ бaлaның тyyы өзiн ... ... дeп ... ... ... жeрi бойыншa тiркeлyi мүмкiн. Бaлaның тyyын тiркey тyрaлы ... бiр ... әкe ... ... тyрaлы өтiнiш бeрiлeдi;
* Тyy тyрaлы aктiнiң жaзбaсындa бaлaның тyғaн жeрi болып тyyды ... ... ... ... ... ... ... сәйкeс бaлaның нaқты тyғaн жeрiнiң aтayы көрсeтiлeдi;
* ҚР тыс жeрлeрдe тyғaн бaлaның тyyын ... ... ... ... мeн ... мeкeмeлeрiндe нe aтa-aнaсының нeмeсe олaрдың бiрeyiнiң тұрғылықты жeрi бойыншa осы ... ... ... ... ... жүргiзiлeдi. Бaлaның тyyын aтa-aнaсының нe олaрдың бiрeyiнiң тұрғылықты жeрi бойыншa тiркeгeн жaғдaйдa, бaлaның тyғaн жeрi ... осы eлдi мeкeн ... Туу ... ... және оны ... ... саны мен құрамын, тууы мен өлімін, табиғи өсуі мен ... білу - ... және ... ... ... ... ... етеді. Табиғаттағы бүкіл тіршілік дүниесі сияқты адам қауымының да ең басты табиғи міндеті өсіп-өніп, өмірді жалғастыра беру ... ... ... ... ... мен әлеуметтік ортаның байланыстары өте күрделі болып келеді. Туу биологиялық негізі бар нағыз әлеуметтік құбылыс.
Халық саны көбеюінің ... ... түрі және ... ... ... ... ... сонымен қатар некелесу саны да әсер етеді. Ол үшін ... және ... ... ... ... тәсілдерін қолданады.
Жалпы туу коэффициентін есептеу кезінде барлық халықтың орташа жылдық саны алынады және ол туу деңгейін жуық ... ... ... халықтың орташа жылдық санының құрамына бала көтермейтіндер, яғни еркектер мен жас ... және егде ... ... ... Сондықтан демографиялық статистикада туу коэффициентін дұрыс есептеу үшін шартты түрде 15-49 жас аралығындағы бала тууға қабілетті жастағы әйелдер орташа жылдық ... ... және оны ... туу ... деп ... ... мына формула арқылы анықтайды:
КТ15-49=ТS15-49*1000, ... ... жас ... ... ... туу ... ішінде туылған балалар саны;
S15-49-15-49 жас аралығында әйелдердің орташа ... ... ... ... сол ... бала ... қабілетті 15-49 жас аралығындағы әйелдердің үлесіне де қатысты. Сондықтан оны екінші тәсілмен есептеуге болады. Ол үшін ... ... ... көбейтеміз, сол кездегі барлық әйелдер ішіндегі 15-49 ... бала ... ... ... ... ... мына ... бойынша есептейді:
КТ15-49=КТ*d15-49, ... ... ... ... ... ішіндегі 15-49 жастағы әйелдер үлесі, %.
Жоғарыда көрсетілген формулаларды әйелдердің бала көтеру көрсеткіші деп те атайды. Мұнда 15-49 жас ... ... ... туу ... ... қана ... сонымен бірге туудың жасына қарай коэффициенттерін әрбір жас аралық (15-19, 20-24, 25-29, 30-34, 40-44, 45-49) ... ... жеке ... Ол үшін ... бір жас ... ... ... санын осы топтағы балалар санын осы топтағы әйелдердің орташа жылдық санына бөліп, ... ... ... мына формула арқылы есептейді:
КТХ+У=Тх+уSх+у*1000, ... ... ... ... туу коэффициенттері;
Тх+у- сол топтық жастағы әйелдерден туылған балалар саны;
Sх+у- сол топтық жастағы әйелдердің орташа ... ... 15-19 ... ... туу ... ... формуласын келтіреміз:
КТ15-19=Т15-19S15-19*1000, (13) ... ... ... туу ... ... ... ... қолдану арқылы бірнеше көрсеткіштерді, яғни арнайы жиынтық, брутто және нетто коэффициенттерін есептеуге болады.
Бала туудың арнайы жиынтық ... деп 15-49 жас ... бала ... ... ... ... орта есеппен қанша бала туатындығын сипаттайтын көрсеткіш. Оны анықтау үшін ... ... ... (15-19, 20-24, т.с.) ... туу ... 5-ке ... шыққан сандық мәндерінің қосындысын 1000 бөлеміз немсе мына формула арқылы ... ... ... ... ... (2,6) туғандар арасындағы қыздардың үлесіне (48,8%) көбейтетін болсақ, онда қазіргі кездегі туу деңгейі сақталғанда бала тууға қабілетті 15-49 жас ... ... ... ... ... ... қыз балаларының орташа саны шығады немесе оны халықтың ұдайы өсіп-өнуінің брутто-коэффициенті деп ... және оны мына ... ... ... (15)
мұнда, КТ.б-туудың брутто коэффициенті;
КТ.Ж-туудың жиынтық коэффициенті;
δ-туған балалар арасындағы қыздардың үлесі ... ... ... ... деп жасына қарай туу мен өлімнің осы кездегі деңгейінде ... ... ... ... ... өмір ... бір ... ғұмыр бойына туған қыз балаларының орташ санын айтады және оны есептеу үшін мына ... ... ... ... - ... ... - туған балалар арасындағы қыздардың үлесі;
КТх+у - әр ... ... туу ... - өлім ... ... өмір сүруші әйелдердің саны;
КТ.б - туудың брутто-коэффициенті.
Өлім-жітімнің ... ... жеке ... ... онда есеппен әр жылдары 46-52%-қан айналымы жүйесінің ауруларынан, ... ... ... және ... ... ісіктерден қайтыс болады. Халық статистикасы туғандар мен өлгендердің арасындағы қатынасты да қарастырады. Демек, мұнда бір өлген адамға шын мәнінде, ... тірі ... ... сипаттайтын көрсеткіш. Оны статистикада орыс ғалымы Покровскийдің өмір сүргіштік индексі ... ... деп ... және ... үшін ... ... ... бөлу керек, яғни мына формула бойынша есептейді:
Кn=ТӨ*1000, (17)
Немесе туу коэффициентін өлу коэффициентіне бөлеміз:
Кn=КТКө*1000, (18)
Халық статистикасында ... ... ... ... бір ... ... ... өлім-жітім, яғни тірі туылғандардың ішінде бір жасқа дейінгі шетінген балалардың деңгейін анықтау болып табылады және оны берілген деректеріне байланысты ... ... ... жыл ішінде тірі туылғандар мен соның ішінде 1 жасқа ... ... ... саны ... ... онда ... өлім-жітім коэффициентін есептеу үшін 1 жасқа дейінгі шетінеген ... ... ... санына бөлу керек:
Кс=ӨСТ*1000, ... - ... ... ... - бір ... ... шетінеген сәбилердің саны;
Т - жыл ішіндегі тірі туылғандар саны.
Бұл формула арқылы есептелген ... жуық ... ... ... ... ... үшін көп жағдайда мына формуланы пайдаланады:
КС=ӨС0ТО+ӨС1Т1*1000, ... ӨС0 - ... жылы ... ... 1 ... ... шетінеген сәбилердің саны;
ӨС1 - осы жылы туылғандар ішіндегі 1 жасқа дейінгі ... ... ... және Т1 - ... және осы ... тірі ... ... саны.
Егер өткен және осы жылдарда тірі туылған балалардың ішінде 1 жасқа дейінгі шетінеген ... саны ... ... онда нәрестелік өлім-жітім коэффициентін есептеу үшін мына формула қолданады:
КС=Ө13ТО+23Т1 *1000, ... ... ... ... 1 жасқа дейінгі шетінеген сәбилердің нақты саны мен оның ... ... ... ... 2009 жылы 1 ... ... шетінеген балалар саны 4213 немесе туылған 1000 нәрестеге шаққанда 15,1%о болса, 2012 жылы бұл ... 6516 ... ... 18,2 %о - ге дейін артқан. Осы көрсетілген көрсеткіштің негізгі өсуіне мына себептер үлкен әсерін ... яғни ... ... ... 28 аптасынан бастап бала өмірінің алғашқы жеті күніне ... ... ... ... (61,1%), туа ... ... (16,3%). Бұл дегеніміз жасқа толмаған жас нәрестелердің 77,4% осы екі аурудың салдарынан ... ... ... ... ... бала мен анаға берілетін дәрігерлік көмектің тым төмендегендігі деген мағынаны білдіреді. Халықтың өлімін қарастырғанда өлу себептерінің негізгі жіктеліміне үлкен көңіл ... және оны ... ... шама ... ... ... ... күтілетін ұзақтығы деп туған ұрпақтың бүкіл ғұмырында әрбір жастағы өлім ... осы ... ... ... ... өмір ... орташа жас саны. Соңғы 5 жыл ішінде республика бойынша бұл ... 2,7 ... өсті ... ... яғни адам ... ұзара түскенін көрсетеді. Егер жыныстық жағынан қарастыратын болсақ, онда әйелдердің орташа өмір сүру ұзақтығы, еркектерге қарағанда - 9,9 ... ... (2009 жылы ... - 63,6, ал ... - 73,5 жас). ... еркектерге қарағанда, әйелдердің ұзақ өмір сүретіндігі.
Халықтың табиғи қозғалысына некелесу мен ажырасу көрсеткіштері де жатқызылады. Бұл ... АХАЖ ... ... ... хал ... ... ... жыл сайынғы статистикалық деректерге негізделген және абсолюттік немесе қатысты шамалармен көрсетіледі. Қатысты шама ретінде некелесу мен ажырасу коэффициенттері қолданылады.
3. ... ... туу ... ... туу ... ... талдау
Халық- қоғамның негізі, әлеуметтік дамудың қозғаушы күші, бар байлық пен игілікті жасаушы. ... ... ... ... ... қана ... ... байлықтардың көзі сол жасампаз да еңбеккер халықта жатқаны белгілі. Ғасырлар бойы ... баға ... ... байлықтарды жинап өз бойына сіңіретін, оларды сақтап, келеше ұрпаққа да жеткізетін сол халық. ... туу ... ... ... орын ... Халықтың туу саны қала және ауыл халық болып екіге бөліп қарастырылады. Қала халқына - ... елді ... ал ауыл ... ... елді ... ... адамдарды жатқызамыз. Соңғы жылдары әлеуметтік - экономикалық жағдайларға байланысты халықтың қалалық және ауылдық елді ... ... ... да ... ... бар. ... ... деректер бойынша республикада 86 қалада, оның ішінде 2 республикалық , 39 облыстық, 45 аудаандық маңыздағы қалалар мен 174 қала ... ... 8961,4 мың адам ... ... ... 54,5% қалалық жерлерге, ал 7480,6 мың адам немесе 45,5% ауылдық жерлерге орналасқан. Қала тұрғындарының өсуі, оның табиғи өсімімен қатар ... ... ... қоныстануына байланысты және де оны урбанизация деп айтады. ... ... ... ... ... ... ... құрайды.
Халық саны көбеюінің қарқыны, деңгейі, түрі және тәртібі әлеуметтік ортаның жағдайына байланысты. Жер бетінде қазіргі саналы ... ... ... міне, бір миллиондай жылдар өтті. Алғашқы қоғамдық қауым кезінде халық саны тым баяу ... деп ... ... ... дамудың ең төменгі сатысындағы тарихи ұзақ кезеңде, табиғаттың дүлей күшіне бағынышты болған алғашқы ... ... ... үшін ... жиі туу ... жиі ... қатар келіп отырған. Сөйтіп, біздің ата бабаларымыздың өсіп-өнуі адам организмінің физиологиялық мүмкіншіліктеріне ... ... ... ... ... табиғи өсімінің қарқыны, деңгейі, түрі және тәртібі бойынша дамыған және дамитын елдер деп екіге бөледі. Елдердің дамыған және ... ... ... келе ... деп ... ол ... экономикалық, санитарлық және мәдени дәрежесіне байланысты.Туудың азаюы, әйелдердің эмансипациясы (бас ... ... ... ... ... ... ... өсуі, сонымен қатар ірі қалаларда балаларды өсіріп, асыраудың ауырлау түсуі, бала ... ... ... ұзақ оқып, мамандық алуы және кеш некелесуі сияқты көптеген себептер халықтың өсу процесіне әсер етпей қойған жоқ.
Кестеге көшу ... ... ... 1-кесте көрсеткіштеріне статистикалық талдау жасайтын болсақ, онда төмендегідей қорытынды ... ... ... ... ... Республикасы бойынша туылған балалардың орташа жылдық саны 325837,1 ... Егер 2012 ... ... ... жыл аяғындағы санын 2003 жылмен салыстыратын болсақ, онда оның 1536,6 мың адамға немесе 153,6% өсендігін ... ... ... ... ... абсолюттік саны бойынша 2012 жылы 2003 жылмен салыстырғанда ең жоғарғы көрсеткіш Оңтүстік Қазақстанда- 1569,1 мың адам, содан кейін Алматы облысында- 1794,7 мың адам және ... ... 1370,7 мың ... ал ең аз көрсеткіш Астана қаласында- 3023,7 мың адам құрайды. Себебі, ... ... ... болсақ, онда тығыздығы жағынан бірінші, екінші және тағы басқа ... ... 30,8% ... ... ... ... облыстар алады. Соның ішінде, Оңтүстік Қазақстан, Алматы облысы және ... ... ... ... ... тyyы коэффициенттері
1000 адамға шаққанда, %
Барлығы
Оңтүстік Қазақстан
Алматы облысы
Алматы .қ.
Астана.қ.
2003
-
-
-
-
-
2004
110,1
113,2
107,2
120,6
123,9
2005
102,2
99,9
99,2
108,8
113,2
2006
108,2
109,2
110,4
109,3
110,9
2007
106,7
108,3
112,0
105,4
124,8
2008
110,8
110,5
113,4
114,9
120,3
2009
99,9
97,9
111,4
75,1
100,7
2010
103,2
106,2
105,2
101,1
114,5
2011
101,3
101,3
100,9
98,1
103,1
2012
102,2
100,8
101,8
106,1
109,0
2-кесте бойынша көрсеткіштеріне талдау жасайтын болсақ, онда туу ... ең ... ... ... 2004 жылы ... ал ең ... шегі 2012 жылы 2,2%о. Осы көрсеткіштерді 2003-2012 ... ... ... ... Себебі, туу коэффициенті жылдан-жылға біртіндеп өсе бастады, ал өлім-жітім коэффициенті азаюда, соған қарағанда халықтың табиғи өсімі де ... өсіп ... ҚР ... ... ... құрамы
Туылған балалардың саны
Туылған балалардың ұлттық құрамы бойынша үлесі
Жылдар
2009
2010
2011
2012
2013
2009
2010
2011
2012
2013
Барлығы
356378
367942
372801
381005
400680
100
100
100
100
100
Қазақтар
256714
267017
272631
280293
298205
72,03
72,57
73,13
73,57
74,4
Орыстар
48830
48275
47683
47763
48556
13,70
13,12
12,79
12,54
12,1
Басқаұлттар
50834
52650
52487
52949
53980
14,26
14,31
14,08
13,90
13,5
Ақпарат көзі: www.stat.gov.kz
Жоғарыда берілген 3- кесте мәліметтеріне ... ... ... ... ... туылған балалар көрсеткіштерінің өскенін, оған ұлтаралық туылған балалар Республика халқының құрамы неғұрлым көп ұлтты ... ... ... ... ... ... ... пайызы соғұрлым жиі кездеседі. Біздің көп ұлтты елімізде аралас ұлтты ... ... ... жиі ... ... құрамы бойынша орыс халқынан туылған балалар саны көп. Себебі, елімізде орыстармен ... ... ... ... 2009 жылы ... некелесу қалыңдықтар арасында 8906 адам , ал 2014 жылы 10190 адамнекеге тұрған. Яғни, 15% - ға ... ... ... ... болсақ, 2013 жылды 2009 жылмен салыстырсақ ... ... жоқ ... ... 1-2 суретте көрсетілгендей жайлап өскенін байкаймыз.
Туудың жасына қарай коэффициенттерін ... ... ... ... , яғни арнайы жиынтық, брутто және нетто ... ... ... ... жас ... жас ... ... шаққандағы туғандар саны,%0
2008
2009
2010
2011
2012
2013
15-49 жастағылар
64,1
73,2
80,7
80,4
79,9
84,5
15-19
26
29,3
31,3
31
28,2
33,6
20-24
140,2
146,5
158,2
156,1
146,6
156,1
25-29
133,2
147,6
160,5
157
155,6
157,1
30-34
87,2
101,8
112
110
111,5
108,1
35-39
46,1
55,9
60,7
60,5
62,5
61
40-44
10,6
12,8
14,9
15,2
16,1
15
45-49
0,5
0,6
0,7
0,7
0,8
0,8
Арнайы жиынтық коэффициенті
2,4
2,5
2,7
2,6
2,6
2,6
Брутто коэффициенті
1,171
1,22
1,318
1,269
1,269
1,269
Нетто коэффициенті
1,141
1,184
1,283
1,232
1,232
1,232
Республика бойынша 2012 жылы бұл көрсеткіш орта есеппен бір ... ... 2,6 ... ... бала ... ... 15-49 жас аралығындағы әрбір әйел өмірге орта есеппен үш ... алып ... Осы ... ... ... ... 2,6 ... арасындағы қыздардың үлесіне 48,8% көбейтетін болсақ, қазіргі кездегі туу деңгейі сақталғанда бала тууға қабілетті 15-49 жас ... ... ... ... ... туатын қыз балалардың саны шығады. Сонымен қатар, саны көп жас буындардың келешекте жанұя құрып, туғандар санының ... ... ... ... жас коэффициенттерін қарастырсақ, онда Республикамыз бойынша, бала туудың ішінде ... ... ... ең жиі ... 20-24 жас және 25-29 ... ал ең аз 40-44 және 45-49 жастығылар болып саналады және оны ... ... ... ... болады.
3-сурет. ҚР туудың ана жасы бойынша құрамы, %о есебімен
Ал, 2012 жылы жас құрамы бойынша туудың 1000 адамға шаққандағы жалпы ... 2,6 %. ... және 2009 ... салыстырсақ өскенін көреміз.
Республикамызда соңғы жылдары әлеуметтік - экономикалық ... ... ... ... және ... елді ... жерлерге орналасуында да үлкен өзгерістер бар, осыған орай халқының тұрғылықты жері бойынша туылған балалар көрсеткіштері ... 5- ... ... ... ... ... ... ішінде
қала
ауыл
2009
356378
189142
167236
2010
367942
192906
175036
2011
372801
197516
175285
2012
381005
206198
174807
Ақпарат көзі:www.stat.gov.kz
Жоғарыда көрсетілген кесте көрсеткіштеріне статистикалық талдау жасайтын болсақ, онда 2012 ... ... ... ... туу ... ... ... Оның себебі, қазіргі таңда Республика бойынша халық санының өсуіне байланысты. Республика көлемінде туылған балалар 2012 жылды 2009 жылмен ... 6,9 %-ға ... ... 53 % қалалық, 47% ауылдық жердің үлесіне келді.Бұл ... ... ... көрсетілген:
Туудың тұрғылықты көрсеткіштеріне талдау жасайтын болсақ, 2012 жылды 2009 жылмен қала ... ... ... 109,1 % ... ал ауыл халқы - 104,5% болды. Бұл көрсеткіштің 53% қалалық, 47% ... ... ... келді. Қалалық жерде туудың өсуі, ауылдық жерлерге қарағанда көп үлесті құрауының себебі, қалаға ауылдық жерлерден қоныстануына байланысты. Халқы бір ... ... қала ... ... ... - ... ... Қалада туылған балалардың пайызының артуы халықтардың өсуін шағындай түсетіні белгілі. Сондықтан да қалада туылғандармен салыстарғанда, ауылда туылғандардың ... ... да ... ... сaны, aдaм
2009
2010
2011
2012
2013
Бaрлық хaлық
356378
367942
372801
381005
394098
Бiрiншi
150852
149750
146958
156578
162528
Eкiншi
102387
106548
109206
102134
105250
Үшiншi
57873
61679
64688
59359
61093
Басқа кезектілікте туылған балалар саны
45266
49965
51949
62934
65227
Тyy кeзeктiлiгi
Тyғaндaр құрылымы, пaйызбeн
2009
2010
2011
2012
2013
Бaрлық хaлық
100
100
100
100
100
Бiрiншi
42,33
40,7
39,42
41,1
42,2
Eкiншi
28,73
28,96
29,29
26,81
26,7
Үшiншi
16,24
16,76
17,35
15,58
15,5
Басқа ... ... ... ... ... туу ... ... тигізетін факторларды анықтау (корреляциялық-регрессиялық талдау)
Тууға әсерін тигізетін себептер өте көп. Оның ең ... ... ... ... ... жалақы, (мың теңге);
* Күнкөрістің ең төмен деңгейінің шамасы, (мың теңге);
* Білім беру жүйесі, (мың ... ... ... ... үй мен ... ... (мың ... Кедейлік (%).
Тууға әсерін тигізетін себептерді білу үшін ең алдымен - қадамдық регрессия әдісін қолдануға ... Бұл ... ... - ... теңдеуіне себептердің тізбектеле қосылатынында.
Экономикалық теория бойынша осы себептерге белгілі бір дәрежеде тәуелді. Бірақ себептердің мәліметтері бойынша қайсы факторға ... ... ... ... үшін көптік регрессияны қолданамыз және ол үшін - 6-кесте көрсеткіштерін келтіреміз.
6-кесте ... ... әсер ... ... ... айлық жалақы, мың теңге
Күнкөрістің ең төмен деңгейінің шамасы, ... беру ... ... ... ... үй мен ... етілуі мың адам
Y
X1
X2
X3
Х4
Х5
2003
247,9
23 128
5128
14 406
118,4
34056
2004
273,1
28 329
5427
17 964
143,5
32056
2005
278,9
34 060
6014
20 326
146,3
30049
2006
301,8
40 790
8410
23 ... ... ... ... ... ... 962
121,6
27049
2010
367,7
89 959
13487
49 216
131,8
27177
2011
372,8
101 079
16072
59 221
206,7
28399
2012
381
108 640
18952
67 931
210,9
29254
2013
387,2
110 950
20869
79 853
215,6
28264
Ақпарат көзі : ... ... ... ... екендігін анықтаймыз. Корреляциялық матрица көрсетілген жұптық корреляция коэффициенттері есептелінеді және оны 7-кестеде келтіреміз:
7-кесте Жұптық корреляция коэффициенті
Y
X1
X2
X3
Х4
Х5
1
Y ... 7- ... ... ... ... емес ... Бірақ жұптық корреляция коэффициенттері нәтижесі бойынша тек Х3 пен Х 4 факторлары ғана тығыз байланысқан. Көптік ... ... құру үшін ... ... ... қолданамыз.
Нәтижесінде, екі факторлы модель алдық. F=40,4 алған модельдеріміз адекваттылығын, ал ... ... Tb2 =7,5, Tb4 = 4,5 х3 мен х4 ... статистикалық маңызды және байланыс тығыз екендігін көрсетеді. Сонымен ... туу ... ... ... ... У фактор алынған бес фактордың екеуіне ғана тәуелді: жұмыссыздық жастар арасында (мың адам) және тұрғын үймен қамтамасыз етілуі(мың адам). ... ... ... ... ... ... және ... теңдеу
4- суреттен көріп отырғанымыздай, тууға әсер ететін факторлардың негізгі себебі ол - ... ... ... Қазақстан Республикасында жұмыссыздық деңгейі өскен сайын, халықтың туу төмендеуде. Еліміздегі жастар арасындағы жұмыссыздық елдегі жалпы жұмыссыздық деңгейі бойынша ... ... ... ... ... ... ... және дамуы кезеңiндей ел экономикасындағы құрылымдық өзгерiстер жұмыс күшіне сұраныс пен ұсыныстың тепе - ... ... ... ... бiрге жүрдi. Қазақстан Республикасының Үкiметi жұмыссыздарды азайту мақсатында iс - ... ... атап ... , , және , .
Соңғы жылдары экономиканың нақты секторындағы өндiрiстiң өсуiне байланысты жаңа жұмыс орындары ... ... бұл ... ... өсуiне және жұмыссыздықтың кемуiне алып келеді. Сондықтан, жастар еңбек етуге құлшынысын жоғалтпау керек, ол жұмыс істеуге активті кірісіп, өзі ... ... ... ... жалқаулыққа бой алдырмау керек. Сонда ғана елімізде жұмыссыздық саны азаяды және соған байланысты ... туу ... ... ... ... ... ... және регрессиялық теңдеу
Жеке тұрғын үй баспанасының болуы - ... ... үшін ... ... қажеттілік болып саналады.. Бұрынғы кеңестік жүйеде мемлекеттік тұрғын үй құрылысы үшін бюджет ресурстарының орталықтандырылған ... мен ... үй ... ... үшін кезекте тұрған азаматтардың арасында тегін бөліп беруді ... ... ... ... ... ... ... рыноктық қатынастарға өтуіне байланысты, бұл үлгінің сәйкессіздігі байқалуда. Халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету және ... ... ... ... жағдайында тұрғын үйге қол жеткізудің негізгі көздері тұрғындардың өз қаражаттары мен әлемнің экономикасы дамыған елдеріндегідей банктік несиелер ғана болып отыр. ... ... ... ... үшін ... тарапынан түрлі шаралар қолдануда , атап айтсақ, , ... Осы ... шын ... іске ... болсақ , онда еліміздің туу көрсеткіш санын да өсер еді.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Туудың патологиялық кезіндегі акушерлік көмек көрсету4 бет
Туудың патологиялық кезіндегі акушерлік көмек көрсету туралы4 бет
Азаматтық құқықтағы өтелмелі қызмет көрсету26 бет
АҚШ-тың жоғары білім беру жүйесіндегі студенттерге академиялық қолдау көрсетудің ерекшеліктері238 бет
Жаппай қызмет көрсету жүйелері19 бет
Сәтсіз жағдайларда көрсетілетін алғашқы көмек19 бет
Табиғатты пайдалану мен қоршаған табиғи ортаны қорғау7 бет
Туризмдегі қызмет көрсету мәдениеті105 бет
Қазақстан Республикасының қызмет көрсету сферасы76 бет
Қазақстанның қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалану құқығы136 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь