Жиынтық табыс


Кіріспе.
Жиынтық табыс елдің ұлттық табысының бөлінбейтін элементі ретінде үлкен маңызды орын алады.
Корпорация жұмысының соңғы нәтижесі бола тұра табыс олардың шаруашылық қызметінің тиімділік деңгейін көрсетеді. Табыс - бұл кәсіпорынның және мемлекеттік бюджеттің қаржылық республиканың құрылуының негізі көп. Табыстың тиімділіктің жалпылағыш көрсеткіштерінің негізі ретінде қолдануы экономиканың әрбір корпорация қызметінің нәтижесінде алатын нақты экономикалық әсерін анықтауға мүмкіндік береді. Жиынтық табыстың артықшылығы материал сыйымдылығының қысқаруы еңбектің өнімділігінің қызметтің маңызды жақтары нақты түрде кескінделуінде. Сонымен қатар табыс - шығынды корпорацияның тиімділік деңгейін бағалауға да қолданылады.
Корпорация табысының негізгі көзі - өнімді өткізуден түсетін түсім, яғни оның өндіріске және өнімді өткізуге материалды еңбек және ақшалай шығындарды төлегеннен кейінгі бөлігі.
Сол үшін ш. ж. с -нің негізгі мақсаты - шығындалуда барынша үнемдеу репсиліп сақтай отырып және оларды өте тиімді қолдану жолымен аз шығын шығарып көп пайда алу болып табылады.
Өнімді өткізуден түскен түсімнің қалыптасуы және пайдалануы.
- Яғни өнімді (қызметті, жұмысты) сату - меншіктің бір иемденушіден келесіге өту құқығымен айқындалады. Бұл құқықтың берілуі сату - сатып алу айырбастау өткізу шарттардың талаптары нәтидесінде болады.
Сондықтан салық салу мақсатындағы өнімді (қызмет, жұмыс) өткізуден түсетін түсім немесе төмендегідей анықталатынын есте сақтау қажет:
- Заказ берушіге (сатып алушыға) есептік құжаттарды ұсыну және есептеу әдісімен.
- Коммерциалық банкідегі шоттарға ақша құралдарының түсуі мен төлемдер, ал қолма-қол ақша мен есеп саясатында корпорацианың кассасында ақша массаларының түсуімен төлемдер әдісі бойынша.
Өнімді өткізуден түсетін түсімді анықтау әдісі корпорациямен жеке белгіленеді және есеп саясаты бойынша жарлықта кескінделеді.
Корпорацияның шотына және кассаға түскен түсім ереже бойынша шикізат, материал шала фабрикаттар жанар - жағармай және энергиялар жеткізушілердің шоттарын төлеу мен қолданылады. Олардан бюджеттен тыс қорларға бөлектенулер, еңбекақы төлемдері алынады, амортизация өтеледі және тағы басқа шығындар алынады.
Өнімді өткізуден түскен түсім көлемін жоспарлы қаржылық есептеулердегі тию әдісі бойынша мына формуламен анықталады:
В=ТП+ДО 1 + ДО 2
мұндағы, В - жоспарланған мерзумдегі өнімді өткізуден түскен түсім. ДО 1 - бастапқы сатылу бағасымен салыстырғандағы жоспарланған кезең аяғындағы қоймадағы дайын өнімдердің қалдықтарының өзгерімі.
ТП - сатылу бағасы мен жоспарланған кезеңдегі тауарлық өнім.
ДО 2 - бастапқы бағасымен салыстыруды ескере отырып, тиелген тауарларды қалдығының өзгерімі.
Жоспарлы қаржылық есептеудегі төлемдер әдісі бойынша ө. ө. т. т. мына формуламен анықталды:
В=ТП+ДО 1 + ДО 2 + ДО 3
мұндағы, ДО 3 - бастапқы сатылу бағасымен салыстырғанда жоспарлы кезеңнің соңындағы сатып алушы мен төленбеген, тиелген қалдықтарының өзегруі.
Қалдықтар құрамы өнімді өткізу бойынша шығындарды анықтаудағыдай қабылданады.
Ө. Ө. көлемі тауарлы өнімді шығару көлемі дайын өнімнің қоймадағы қалдығының өзгеруі, тиелген тауардың көлемінің өзгерімі. Көлемі сияқты бірнеше факторға тәуелді болады. Мұнда меншік құқығы басқа біреуге өткенше жеткізушінің мойнында болады, сонымен қатар сатып алушылар мен заказ алушылардың міндеттемелерінің өзгерімі де кіреді.
Өткізудің жағдайына к-ң маркетингтік саясаты, диллер жүйесінің дамуы, делдалдық корпорацияның оптималдық қолданылуы, жарнамалық компаниялар сауатты жүргізушілері, PR - акциялар және басқалары белсенді әсерін тигізеді.
Түсімді бөлуді оқу кезінде негізгі бөлім шығындардың құрамындағы шығындарды өнімдердің жұмысының қызметтердің өзіндік құнына байланысты ескеріледі. Басқа бөлігі салықты төлеуге өзіндік құнға кіргізілмеген бірақ құс. түрінде бюджетіне сәйкес түсімінен төлемге міндетті жиындар мен шығарылымдарға, акциздер мен басқаларға бағытталады. Түсімнің үшінші бөлігі салықты төлегеннен кейінгі корпорацияның толық иелігінде қалатын және мақсаттарына бағытталатын, корпорацияның табысын құрайды.
Корпорацияның табысы мен шығыстарын жоспарлау мен болжамдау кезінде бюджетті құру әдісі жүру керек. Сонымен қатар әрбір бюджетті өндеу кезінде оның сату көлемі, яғни ө. ө. көлемін анықтауда болжау жүргізуледі. Бұл болжау маркетингтік зерттеулер және тағы басқа кіретін ішкі корпорациялық ақпараттардың анализ нәтижесіне негізделеді.
Өнімдердің көп ассортименттер шығаратын корпорацияда, әдетте соңында сомалар қосылатын, оның әрбір түрі бойынша перспективті болжамдар құрылады. Айырмшылықтарының келісімінен кейін өнімнің түрлеріне және нарықтың негізгі сигментіне сәйкес бөлімдерге бөлінген, корпорацияның барлығына өткізу көлемінің болжамы құрылады.
Басқа да өзгермелі көлемдерге қатысты болжамдар мыс; өндіріс шығындары өз алдына сатуды, болжамдау деңгейіне тәуелді болады. Сату көлемі басқа да өзгермелі көлемдер арасындағы м/н болатын қарым-қатынастар өте маңызды немесе максималды дәлдікпен бекітілуі міндетті. Бұл талап тек экономикалық дамуының тұрақтылығы шартында орындалады. Сату болжамы құрылғаннан кейін сатудан түскен ақша құралдарының график дебюторлық қарыздары өтеу болжамы өндіріс шығындары болжамы сонымен қатар қолма-қол төлемдер графигі жасалады. Бұл мәліметтердің нәтижесінде бюджет қатарлары құрылады, мысалы: ақша құралдарына бюджеті кірістері мен шығыстары.
Корпорацияның табысы, оның құрылымы мен бөлінуі.
Пайда (табыс) - шаруашылық қызметтің қаржылық негізін кескіндейтін маңызды қаржылық категория.
Таза табыс корпорация деңгейінде тауар - ақша қатынастары шартында пайда формасын қабылдайды. Корпорацияның тауарлар нарығында жекеленген тауар өндірушілерге қатысты шығады, олар өнімге бағаны бекіту арқылы пайда алу деп саналмайтын ақшалай түсім ала отырып тұтынушыларға оны өткізеді. Қаржының нәтижесінің болуына тауардың өзіндік құны формасын алатын түсімді өндіріске шығындар мен өткізумен салыстыру қажет.
Егер түсім өзіндік құннан асып түссе, қаржылық нәтижесінде пайда алғандығын куәландырады. Кәсіпкер әрдайым пайда алуды мақсат етіп қояды, бірақ барлық жағдайда ала алмайды. Егер де түсім өзіндік құнмен тең болса, онда өзндіріс шығындары мен және өнімді өткізу шығынның жабылғандығы өтізу шығынсыз болады, бірақ өндірістік, ғылыми тек-ң және әлемдік дамудың негізгі көзі пайда жоқ түсімнен асып түсетін шығын болатын болса, корпорация зиян шегеді. Қаржының теріс және қиын қаржылық жағдайға ұшыратады, банкрот болуы да мүмкін.
Пайда - бұл нарықтық қатынастың маңызды категориясы ретінде анықталған функцияларды қарады.
Пайда (табыс) корпорацияның қызметі нәтижесінде алынған экономикалық әсерді сипаттайды.
Пайданың маңыздылығы соңғы қарж-ның нәтижесінде бейнелейтіндігінде. Пайданың көлеміне нарық коньюктурасы, шикізат пен энергия ресурстарының баға деңгейі амортизациялық есептеулер нормасы еңбек төлемдер көлемі, шаруашылық деңгейі, өнімнің, өндіріс ұйымының және еңбектің, оның өнімділігі, жоспарлаудың өнімділік және қаржылық тиімділігі мен жағдайы сияқты факторлар әсер етеді.
Бұл айтылған факторлар пайдаға тікелей әсер етпей, өткізілетін өнім көлемі арқылы әсер етеді, сондықтан соңғы қаржылық нәтижесінің болуына өткізілетін өнім көлемі құны мен өндірісте қолданылатын шығындар мен ресурстар құнын салыстыру қажет.
Пайда ынталандырушы функцияға ие және бір уақытта қаржылық нәтиже мен сол өзін қаржыландыруды қамтамасыз ететін қаржының ресурстардың негізгі элементі болып табылады.
Сонымен қатар пайда әртүрлі деңгейдегі бюжеттердің қалыптасу көздерінің бірі болып табылады. Ол бюджетке салық түрінде түседі және басқа да кіріс көздерімен бірге қоғ-ң қаж-рік қаржыландыра қан-ру мен мемлекеттің өз қызметтерін атқаруды қамтамасыз ету және т. б. үшін қолданылады.
Нарықтық экономика талаптары негізінде пайданың маңызы өте зор. Пайда алуға ұмтылу тауар өндірушілерді тұтынушыға қажетті тауарларға өндіріс көлемін ұлғайтуға, өндіріске деген шығыстарды азайтуға бағыттайды. Кәсіпкер үшін пайда қай жерде ең үлкен құнға жетуге болатын болса сонда бағыттайтын сигнал ретінде, сол сфераларға инвестициялау үшін стимул құрады. Өз орнын шығында алады. Олар өндіріс ұйымындағы және өнім өтіміндегі құралдар бағытындағы қателерді және қате есептеулерді көрсетеді.
Пайданы экономикалық категория ретінде қарастыра отырып, біз қор туралы абстракті түрде айтамыз. Бірақ корпорацияның шаруашылық және қаржылық қызметін жоспарлау мен бағалау кезінде с. о-ның қарамағында қалған пайданы бөлуде пайданың нақты көрсеткіштері қолданылады. Сыйымды ақпаратты көрсеткіштері болып баланстың пайда табылады. Баланстың пайда (табыс) - бұл к. о-ның ө. өт-ден және кірістерден (шығыс) оның өндірісі мен өткізуіне байланысты жоқ пайдалардың (шығындардың) соммасы.
Баланстық пайданы сызба түрінде келесідей кескіндеуге болады.
Пайда мемлекет пен корпорация арасында бөлінеді.
Мемлекет үшін пайда - бұл мемлекетпен бекітілген салықтар, алымдар.
Корпорацияның таза пайдасы салықтар мен алымдардың есебінен баланстық пайдамен теңеседі. Таза пайда корпорация жарғысына сәйкес келесілердің қалыптасуына бағытталады:
- Қорлану (өндірістің даму қоры немесе өндірістік және ғылыми-техникалық даму қоры әлеуметтік даму қоры)
- Тұтынушылар (материалдық ынталандыру қоры)
Бөліну және оны қолдану сызба түрінде келесідей көрінеді.
(18-сурет) .
Қ. қ. с-сыз әрекет ететін бағамен ө. (жұмыс және қызмет) ө. т. түсім пайдаға салынатын негізгі салықты есептеу кезінде ерекшелейтін табыс бойынша түзету соммасы.
- тозуға есептелген сомманы толық қолданған кездегі өндірістік емес базаны қаржыландыруға бағытталған.
- т. е. со. т. қ. кез-н меншікті өндіріс базасын дамытуға арналған капиталдың салымдарды қаржыландыруға бағытталған.
- соның ішінде салық салатын баланстық пайда
- пайдаға (табыс) салық
- пайданың есебіне мақсатты салымдар банктің ұ. м несиелік жабу.
Жалпы түрдегі пайда (табыс) - бұл өзіндік құн мен бағаның арасындағы айырма жоспарланған уақыттың тауар шығарылымы бойынша пайда жоспарланған кезеңдегі тауарлық шығарылым құнынан (акциздік) жоспарланған кезеңнің тауарлық өнімнің толық өзіндік құнын алып тастағанға тең.
Алдыңғы кезеңде өткізуге жататын өнім бойынша жоспарланған пайда, жоспарланған қолданыстағы бағамен есептелетін ө. ө. т-нен (қ. қ. с-сыз акциздік) алдағы кездегі өткізілетін өнімнің толық өзіндік құнын алып тастағанға тең.
Егерде жоспарланған кезеңнің басы мен соңындағы қалдықтарды ескеретін болсақ, онда жоспарланған кезеңдегі ө. ө. түсетін пайда жоспарланған кезеңнің басындағы өткізілмеген өнімнің қалдығын пайдаға алдағы кезеңдегі өнімдерден түсетін пайданы қосып жоспарланған кезеңнің соңында өткізілмейтін дайын өнім қалдығынан пайданы алып тастағанға тең.
Сонымен қатар ө. ө. т түсім өткізілген өнім көлеміне сондай-ақ өткізілетің өнімге шығындар көлеміне жсопарланады. Ол төмендегі формуламен анықталады:
В рп = О 1 + ТП - О 2
Мұндағы, В рп - ө. ө. т-нің жоспарланған соммасы.
О 1 - жоспарланған кезеңнің басындағы дайын өнімнің өткізілмеген қалдықтары.
ТП - жоспарланған кезеңдегі шығаруға қойылған тауарлық түсім.
О 2 - жоспарланған кезеңнің соңындағы өнімнің өткізілмеген қалдықтары.
Корпорацияның жылдық пайдасын бөлуді есептеу 2 кесетегідей құрылады.
Ескерту:
- Алымдағы жыл ҚР заңында бекітіммен пайдаға салынатын салық ставкасы белгілі көлемде алынады.
- Қорларға салымдар көлемі ҚР-дағы заңдылықпен алынады.
Салық салынатын табысты есептеу үшін бастапқы базалық көлем болып корпорацияның жалпы пайдасы табылады. Оны анықтау үшін корпорацияның баланстық пайдасының көлемі қолданылады. Ол мына формуламен есептеледі:
П вал =П р + П пр + Д вн - Р вн
мұндағы, П р - өнімдерді, қызмет, жұмыстарды өткізуден түсетін пайда.
Пайда өндірістің тиімділік мөлшері бола отырып дәл осы пайда және рента белділік корпорацияның күшті қызметінің негізгі өрістері болып және корпорацияның жаңа нарыққа шығуын, өтім, капиталдың бір саладан басқаларға өтуін сол сияқты шешімдерді қабылдауды алдын-ала анықтайды.
Ынталандырушы пайда акционерлеріне корпорацияның тек жеке табыстарын алуға ғана мүмкіндік бермейді, сонымен қатар капиталдың өсуіне, сәйкесінше өндірістің көлемінің өсуі, корпорацияның қызмет жасайтын нарық сигментінің өсуіне, әдетте жұмыс орындарын көбейтетін, бюджетке халықтың түсімдердің көбеюіне әкелетін өтудің жаңа нарыққа шығуына да мүмкіндік жасайды.
Пайдаға салық салудан мысал келтірейік.
Корпорациялардың күшімен салық төлейді. Салықтар ереже бойынша корпорацияның шаруашылық қызметінің қржылық нәтижелігінің қалыптасуына ықпал жасайды. Сонымен қатар к. о-да қорлануға және тұтынуға тікелей қолданатын (таза табыс көлемі де) өз әсерін береді. Кейбір салықтар өнімді өндіру бойынша шығындардың құрамына кіреді, яғни өзіндік құнға жатады. Салықтардың бөлігі корпорцияның қызметінің шаруашылық қаржылық нәтижесіне жатады. Мәліметтер негізінде алдағы және есеп беру жылындағы салық салу мақсаттары үшін корпорцияның пайдалары соммасының есептерін төменде көрсетемін.
12 таблица.
Келген есептен салық салынатын табыс 18, 8 млн теңгеге тең екенін көруге болады.
ҚР-ң заңдылығы, әрекеті негізінде мерзімді ұ/ттағы ставка бойынша көрсетілген сомамен салық салу жүргізеді. Сонымен қатар заңдылықта республика бюджетіне сәйкес табысқа көлем де қарастырайық.
Кәсіпорынның пайдасының жалпы сомасы 500 мың теңге құрайды. Пайдаға салық - ставкасы 30 % мөлшерінде қарастырылған. Соңғы көлеміне тәуелсіз таза пайдадан міндетті қатаң шығындармен төлемдер сомасы 200 мың теңге соманы құрайды.
- Қаржылық левереджті есептеу.
- Қаржылық левереджді төмендетудің мүмкін болатын тәсілін табу.
- Лф= (500*0, 7) / (500*0, 7 -200) = 2, 3
- а) пайданың жалпы сомасының 700 мың теңге өсуі.
Л ф = (700*0, 7) / (700*0, 7-200) = 1, 7
б) таза пайдадан міндетті шығынның 100 мың теңгеге дейін төмендеуі.
Л ф = (700*0, 7) / (700*0, 7-100) = 1, 26
8. 5. Табысты түзу есептеу әдісімен жоспарлау.
Корпорция үшін табыстың экономикалық негізделген анықтамасы үлкен маңызды орын алады және оның қаржылық республиканың бюджетіне төлемдердің мөлшерін жұмысшылардың материалдарды ынталандырылуын және кеңінен өндіру мүмкіндіктерін дұрыс бағалауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар табыс көлемінен АҚ-ң девиденттік саясатын жүргізуде тәуелді.
Сатудан түскен пайда басқарушы және коммерциялық шығындарды қоса алғандағы жалпы жиынтық табысты білдіреді. Саудадан түскен жоспарлы мөлшердегі пайданы есептеу кезінде өндірістік көрсеткіштер қолданылады. Қазіргі кезде қаржылық нәтижелерді жоспарлау және болжамдау әдістері регламенттелмеген. Пайданы жоспарлаудың 2 әдісі белгілі - тура есептеу және аналитикалық әдістер. Олар белгілі бір анықталған шектеулермен қолданылады.
Тура есептеу әдісі әрбір номенклатуралық позициялары сәйкесінше өткізу бағасы мен әрбір бірліктің өзіндік құнына көбейткендегі өткізілетін өнімнің көлеміне негізделген. Бұл екі шығармалардың барлық номенклатуралық позициялары бойынша соммаларының арасындағы айырмашылық жсопарланған табыс көлемін құрайды. Салыстырылмайтын өнімнің әрбір бірлігінің өз құны жоспарлы калькуляциялық бірлікпен анықталуы қажет, бұған төмендегі формула колданылады:
П=В-З немесе П = П 1 + П т -П 2
Мұндағы, П - табыс (пайда)
В - көтерме бағамен алынған ө. ө. т. түсім
З - берілген тауарлардың өнім, қызмет жұмыстардың өзіндік құндарын коммерциалық басқарушы шығындардың өз құрамына кіргізетін өт. өнімнің толық өзіндік құны.
П 1 П 2 - сәйкесінше жоспарлы жылдың басы мен аяғындағы дайын өнім қалдығынынан табыс.
П т - өндіріс жоспарынан ашық номенклатура бойынша ауытқи отырып анықталатын, жоспары жылға тауарлы өнімнен табыс.
Әдетте дайын өнім қалдығына өтетін табысты жалпы жиынтығымен қарастырады. Бұл қалдықтарды шартты - өндірістін өзіндік құнмен есептейтіндікпен, онда пайда да сол бойынша өткізу бағасымен және өндірістің өз құнымен кіретін және шығатын қалдықтардың арасындағы айырмашылық ретінде есептеледі.
Барлық коммерциялық және басқармашылық шығындарды шартты түрде тауарлы өнімді шығаруға жатқызады. Өткізілетін қалдықтардан пайданы сонымен қатар өндірістік өнім құннан және рентабельділік деңгейінен өзін құнға ауытқи отырып, сәйкесінше жоспарлы және есепті жылдың 4-ші кварталына есептеуге болады.
Жылдың басы мен аяғында өткізілмеген дайын өнім көлемі мен құрамы корпорацияның есепті саясатына тәуелді. «Төлем ақша» д. өнім қалдықтарынан түсімді анықтауда мыналарды құрамына кіргізеді:
- Қоймадағы дайын өнім тауарды қайта сату
- Міндетті сақтауда төленбеген тиелген тауарлар
Егер корпорациялық есеп саясаты өнімді өткізу уақытын тиелумен анықтаса, онда өткізілмеген дайын өнімнің қалдықтары дайын өнім және қоймадағы тауарларды қайта сатуды құрайды.
Тура есептеу әдістемелік оңай бірақ өнімнің көлемі көбейген жағдайда, оның еңбек сыйымдылығы өседі. Есептеу мыналарды талап етеді:
- Номенклатураның барлық позициялары бойынша ассортиментін анықтау.
- Салыстырмалы өнімнің барлық түрлеріне калькуляция құру.
- Өз қатарымен оның барлық элементтері бойынша өндірістің сметасының жетілдірілуін болжамдайтын, салыстырылмайтын өнім бойынша жоспарлы ө. қ-мен келсілген бағаларды есептеу.
- Шығынның өн-ді өткізу бағасын белгілеу .
Бұл әдістің ең үлкен кемістігі болып, жоспарлы тәртіпте табыстың мөлшеріне әсер ететін факторларды анықтауға мүмкіндік бермейді.
8. 6. Табысты жоспарлаудың аналитикалық әдісі.
Аналитикалық әдіс табысты жоспарлау кезінде өнімнің кең ауқымда ассортименті бар салаларда сонымен қатар тура әдіске қосымша ретінде тексеру үшін қолданылады. Есептік базасы болып шығын 1 мың т. болатын тауарлы өнім, базалық көрсеткіштің жиынтығы табылады. Тауарлы өнімнің 1 мың теңгелік шығын есептей отырып табысты тауарлы өнімнің барлық шығарылымы бойынша жоспарлайды (салыстырмалы және салыстырылмайтын) . Оны мына формуламен есептейді:
П = Т * (100 -3) /100
мұндағы, П - т. ө. қ шығарылымынан жалпы т
Т - корпорацияның өткізу бағасымен алынған тауарлы өнім.
З - өткізу бағасымен есептелген т. ө-нің 1 мың теңгелік шығыны
Мысал: Жоспарлы жылы тауарлы өнімнің өткізу бағасындағы шығарылымы 300 млн теңгені құрайды. Бұл 1 мың теңге өнімнің шығыны, 900 мың теңгеге тең. 1 мың теңгелік өнімді шығаруда түсетін жалпы табыс 100 теңгені құрайды. Ал барлық т. шығарылымға - 30 млн теңгені құрайды.
Сатудан түскен жалпы т-тың жалпы соммасын анықтау үшін алынған нәтиже д. ө-нің ауыспалы қалдығынан табыстың өзгеруін түзетеді.
Аналитикалық әдісті бекітілген жоспарлау кезінде сонымен қатар бизнес-жоспар үшін алдын-ала есептеуді құру сатысында қолданады.
Аналитикалық әдіске сонымен қатар базалық рен-ділік негізінде табысты жоспарлауды да жатқызады. Бұл табысты есептеудің аналитикалық әдіснің түрі. Баз-ң рен-к - бұл тауарлы өнім бойынша жалпы табыстын есепті жылдағы оның өнім құны қатынасы күтілетін жоспарлы жылмен салыстыру мақсатында есепті жылда ол жылдың аяғында болса да бағаның өзгеруіне түзейді. Сонымен қатар одан жоспарлы жылда өндірістен алып тастайтын өнімге келетін бөлігін санайды.
Мыс. Есепті жылдың 10 айлық мәліметтері бойынша, корпорацияның табысы 2800 мың теңге құрады, ал қалған 2 айға 800 мың теңге алынады деп болып саналады. Барлық есепті жылға табыс 3600 - ды құрайды. деп күтіледі.
Есепті кезеңде өнімге деген баға өсіп кетті, ол табыстын 300 мың өсуіне мүмкіндік берді. Өнімнің шартты өнд-к өнім құны 39000 мың теңге болғанда базалық рентабелділік мынаны құрайды.
[(3600+300) / (39000 *10) ] =10%
Баз. рентабелділіктің көрсеткіші көмегімен табысты салыстырмалы тауарлы өнім бойынша санайды. Салыстырмайтын т. ө. бойынша, дайын өнімнің ауыспалы қалдықтарынан табыс және жосп-н жылдағы сатудан табыс бойынша есептеледі.
Салыстырмалы т. ө. бойынша табысты есептеген кезде есепті жылдағы жекелеген факторлармен салыстыру бойынша өзгерістердің оған әсерін талдайды. Факторларға: өк. ө. құны, оның ассортименті мен санасы өткізу бағасы.
Егер мынадай сатыларды құрайды:
- Базалық рентабелділік негізінде салыстырмалы ө-н бойынша пайданы есептеу. Осымен бірге салыстыру мақсатында есепті жылдық ө. қ-на оның қаралған өзгерістерінен (%) ауытқи отырып жоспарлы жылдың барлық салыстырмалы тауарлы өнімнің тізбегі құрылады.
Мыс: жоспарлы жылы салыстырмалы ө-ның шартты-өндірістік өнім құны 45000 мың теңгені құрайды. Сонымен бірге өнім құнының мөлшері 5 % -ке өседі. деп күтілуде. Жоспарлы жылдың сал. т өнімі есепті жылдың шартты өн-к өнім құны бойынша 42857*[(45000*100~] ге тең.
Баз-қ рентабелділік бойынша (10%) жоспарлы жылдағы соммасы 4285, 7 мың теңге құрайтын, өнімді өндіру көлемінің бір факторының әсерімен шарттасқан пайданың соммасын анықтаймыз.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz