Ортағасырлар дәуірі кезеңіндегі Арыс өзені бойындағы қалалық мәдениеттердің дамуы мен генезисі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1 Оңтүстік Қазақстанның ортағасырлық қала мәдениеті жұртының ескерткіштерінің зертеу тарихнамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.1 XIX ғасыр . XX ғасырдың басы аралығындағы зерттеу тарихы (жазба
және археологиялық деректерге негізделген) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.2Кенес одағы уақыты мен тәуелсіз Қазақстан кезеңінде жүргізілген зерттеулер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
2 Арыс өзеннің бойындағы ортағасырлық қала мәдениеттінің зерттелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
2.1 Қараспан аймағында шоғырланған ортағасырлық қала ескерткіштерінің зерттелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
2.2 Жуантөбе аймағында шоғырланған ортағасырлық қала ескерткіштерінің зерттелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35
3 Арыс өзені бойындағы ортағасырдағы рухани және материалдық мәденет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .48
3.1 Ортағасырлық қала аймағындағы жерлеу ғұрыптық кешендер ... ... ... ... ... .48
3.2Ортағасырлық қала.жұрт мәдениетінің шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ..52
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .57
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...62
Тақырыптың өзектілігі. Мәдени мұра ұғымы халықтың ғасырлар бойы қалыптастырған рухани және заттай мәдениетін көрсететін, сол халықтың жүріп өткен тарихи жолынан сыр шертетін бағалы жәдігерлік қоры болып табылады. Мәдени мұра ұғымына халықтың рухани-мәдени құндылықтары – ұлттық мәдениет, ауызша және жазбаша әдебиет ескерткіштері, дәстүрлер, әдет-ғұрыптармен қатар, халықтың заттай мәдениеті – тарихи-мәдени және сәулет ескерткіштері де жатады.
Заттай мәдениеттің негізгі бөлігін археологиялық ескерткіштер мен табылған археологиялық олжалар құрайды. Археологиялық мәдени мұраға көне тұрақтар, оба-қорымдар, көне қалалар, қамал-қорған орындары, кесенелер мен мазарлар, басқа да архитектуралық ескерткіштер жатады. Олар жан-жақты кәсіби түрде зерттелген жағдайда халықтың өткен тарихы туралы көптеген құнды мағлұматтар алуға болады.
Қазіргі қоғамда мәдени мұраны зерттеу аса маңызды әрі өзекті болып отыр. Себебі жаппай жаһандану мен ғылыми-техникалық прогресс кезінде жекелеген тұлғалар мен бүтіндей халықтардың ерекшеліктері ұмыт болуға жақындай бастады. Сондықтан да халықтың ғасырлар бойы қалыптасқан төл тарихы мен мәдениетін тиянақты зерттеу үшін ерекше маңызға ие бағдарлама дүниеге келді.
«Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2003 ж. 13 қаңтардағы № 1277 Жарлығына сай ҚР Үкіметінің 2003 жылғы 5 қыркүйектегі № 903 қаулысымен бекітілді. «Мәдени мұра» бағдарламасы сонымен қатар ҚР Президентінің «Ішкі және сыртқы саясаттың 2004 жылға арналған негізгі бағыттары» атты Қазақстан халқына Жолдауында да аталған болатын. Аталмыш бағдарлама 2004-2006 жж. арналып, еліміздің археологиясы саласында жаңа белестер ашып берді, қазба жұмыстары жаңа қарқынмен жанданып, көптеген жаңа зерттеулер қолға алынды. «Мәдени мұра» бағдарламасы тек археологияда ғана емес, жалпы Қазақстанның мәдениет саласында айтарлықтай оқиға болып табылды.
Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы тарихи және мәдени байлықтарды қорғау, зерттеу және насихаттауға арналған. Оның негізгі мақсаты – елдің тарихи-мәдени мұрасын зерделеу, сақтау және қалпына келтіру. Соның ішінде археология саласындағы басты мақсаты – маңызды тарихи-мәдени және сәулет ескерткіштерін зерттеу және қайта жаңғырту болып табылды. Бағдарламаға енген ғылыми бағыттардың кешені ұлттық стратегияның қалыптасуында тиімді факторлар саналады. Бағдарламаның бір тарауы тарихи-археологиялық бағыт, археология және сәулет ескерткіштерін зерттеп, оларды мұражай-қорық, туризм нысандары және консервациялау мен реставрациялаудың жаңа әдістері мен тәсілдері қолданылатын ғылыми орталығы ретінде сақтау.
1 Талеев Д.А. Қараспан қалашығындағы зерттеулер қорытындысы // Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша 2006 жылғы археологиялық зерттеулер жайлы есеп. А., 2007. – 40-41 бб.
2 Байтанаев Б.А., Сүлейменов Р.Х. және басқалары. Қараспан қалашығындағы зерттеулер // Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша 2010 жылғы археологиялық зерттеулер жайлы есеп. А., 2011. – 110-115 бб.
3 Байтанаев Б.Ә., Ергешбаев А., Сүлейменова Ж. Жуантөбе қалашығындағы 2010 ж. зерттеулер // Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша 2010 жылғы археологиялық зерттеулер жайлы есеп. А., 2011. – 47-49 бб.
4 Железняков Б.А. Жуантөбе қалашығындағы 2008 ж. қазба жұмыстары жайында // Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша 2008 жылғы археологиялық зерттеулер жайлы есеп. А., 2009. – 97-99 бб.
5 Шербаев Р.К., Дудаков С.А. Қараспантөбе қала жұртындағы археологиялық зерттеулер // Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша 2004 жылғы археологиялық зерттеулер жайлы есеп. А., 2004. – 68-70 бб.
6 Талеев Д.А. Арсубаникет қаласының орнында жүргізілген зерттеулер // «Қазақстан мұрағаттары». 2009. № 3. – 4-11 бб.
7 Талеев Д.А. Қараспантөбе қалашығында 2008 ж. жүргізілген қазба // Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша 2008 жылғы археологиялық зерттеулер жайлы есеп. А., 2009. – 129-130 бб.
8 Железняков Б.А. Ұлы Жібек жолындағы түркілердің қалалық орталығы – Жуантөбе қалашығын зерттеу // Мемл. «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша 2009 ж. археологиялық зерттеулер жайлы есеп. Алматы, 2010. – 100-103 бб.
9 Талеев Д.А., Қараспантөбе кешенінде 2007 ж. жүргізілген зерттеулердің түйіні // ҚР ҰҒА хабарлары. Қоғамдық ғылымдар сериясы. 2008. № 1. – 188-190 бб.
10 Байпақов К.М., Буряков Ю.Ф. Жуантөбе қала жұртындағы археологиялық зерттеулер // Мемл. «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша 2004 ж. археологиялық зерттеулер жайлы есеп. Алматы, 2005. – 65-68 бб.
11 Беляева Т.В., Железняков Б.А. Жуантөбе қала жұртының қазба жұмыстар бойынша есебі // Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша 2005 жылғы археологиялық зерттеулер жайлы есеп. Алматы, 2005. – 127-131 бб.
12 Железняков Б.А., Беляева Т.В. Предварительные итоги работ на городище Жуантобе в 2005 г. // Известия НАН РК. Серия общественных наук. 2006. № 1.Сс. 231-247.
13 Железняков Б.А. 2006 ж. Жуантөбе қалашығында атқарылған жұмыстардың алдын-ала есебі // Мемлекеттік «Мәдени мұра»
        
        Ортағасырлар дәуірі кезеңіндегі Арыс өзені бойындағы қалалық мәдениеттердің дамуы мен генезисі
ДИПЛОМДЫҚ ... ... ... ... қала мәдениеті жұртының ескерткіштерінің зертеу тарихнамасы...............................................................12
+ XIX ғасыр - XX ғасырдың басы аралығындағы зерттеу тарихы (жазба
және археологиялық ... ... ... уақыты мен тәуелсіз Қазақстан кезеңінде жүргізілген зерттеулер.............................................................................................................17
2 Арыс ... ... ... қала ... ... ... ... шоғырланған ортағасырлық қала ескерткіштерінің зерттелуі...............................................................................................................26
2.2 Жуантөбе ... ... ... қала ... ... Арыс өзені бойындағы ортағасырдағы рухани және материалдық мәденет.................................................................................................................48
3.1 Ортағасырлық қала аймағындағы ... ... ... ... мәдениетінің шаруашылығы..................................52
Қорытынды.................................................................................................................57
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі............................................................................59
Қосымшалар...............................................................................................................62
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Мәдени мұра ұғымы халықтың ғасырлар бойы қалыптастырған рухани және ... ... ... сол ... ... ... тарихи жолынан сыр шертетін бағалы жәдігерлік қоры болып табылады. Мәдени мұра ұғымына ... ... ... - ... мәдениет, ауызша және жазбаша әдебиет ескерткіштері, дәстүрлер, әдет-ғұрыптармен қатар, халықтың заттай мәдениеті - ... және ... ... де ... ... ... негізгі бөлігін археологиялық ескерткіштер мен табылған археологиялық олжалар құрайды. Археологиялық мәдени мұраға көне ... ... көне ... ... ... кесенелер мен мазарлар, басқа да архитектуралық ескерткіштер жатады. Олар жан-жақты кәсіби түрде ... ... ... ... тарихы туралы көптеген құнды мағлұматтар алуға болады.
Қазіргі қоғамда мәдени мұраны зерттеу аса ... әрі ... ... ... ... жаппай жаһандану мен ғылыми-техникалық прогресс кезінде жекелеген тұлғалар мен бүтіндей халықтардың ерекшеліктері ұмыт болуға жақындай бастады. Сондықтан да ... ... бойы ... төл ... мен ... ... зерттеу үшін ерекше маңызға ие бағдарлама дүниеге келді.
мемлекеттік бағдарламасы Қазақстан Республикасының ... Н.Ә. ... 2003 ж. 13 ... № 1277 ... сай ҚР ... 2003 ... 5 қыркүйектегі № 903 қаулысымен бекітілді. бағдарламасы сонымен қатар ҚР Президентінің атты ... ... ... да аталған болатын. Аталмыш бағдарлама 2004-2006 жж. арналып, еліміздің археологиясы саласында жаңа белестер ашып берді, қазба ... жаңа ... ... ... жаңа ... ... алынды. бағдарламасы тек археологияда ғана емес, жалпы Қазақстанның мәдениет ... ... ... болып табылды.
Мемлекеттік бағдарламасы тарихи және мәдени байлықтарды қорғау, зерттеу және ... ... Оның ... ... - ... ... ... зерделеу, сақтау және қалпына келтіру. Соның ішінде ... ... ... ... - маңызды тарихи-мәдени және сәулет ескерткіштерін зерттеу және ... ... ... ... ... ... ғылыми бағыттардың кешені ұлттық стратегияның қалыптасуында тиімді факторлар саналады. Бағдарламаның бір тарауы тарихи-археологиялық бағыт, археология және сәулет ... ... ... ... ... ... және консервациялау мен реставрациялаудың жаңа әдістері мен тәсілдері қолданылатын ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан аумағы бойынша жүздеген ескерткіштер зерттеліп, мыңдаған көне жәдігерлер табылды. Халықтың сан ғасырлар бұрынғы қалдырған заттай асыл ... ... ... ... Отан ... жаңа ... ең ... бұрын белгісіз болып келген жаңалықтармен, жаңа мәліметтермен толықты. Ел мұражайлары мен зертханалары да соңғы бірнеше жылда жаңа ... ... ... ... ... болмаған болатын.
бағдарламасы Қазақстанның ортағасырлық қалаларын зерттеуде жаңа кезең болып табылды. Бағдарлама аясында еліміздің ежелгі қалалары ... ... ... ... ... жаңа ... ... Көшпелі өркениетті қалыптастырған халқымыздың қалалық мәдениетпен де бірге біте қайнасып, жүздеген ... ... ... ... ... ... ... ежелгі қалалары кеңес дәуірінен-ақ белгілі болатын, бірақ бағдарлама арқылы отандық зерттеушілер көне шаһарларға жаңа тәуелсіз ... ... ... қарауға мүмкіндік алды.
Жазба деректерде аталатын ортағасырлық қалалық мәдениет пен ... ... ... ... ... құбылыс болып табылды. Қазақстан туралы тек таза көшпелілер елі деген пікірлер туғызып келген тұжырымдарға қарсы біздің еліміздің ... ... ... ... ... дәлелденді. Зерттеуші-ғалымдар қазақ жеріндегі ежелгі қала орындарын кеңес дәуірінен бастап зерттей бастаған болатын. Дегенмен жаңа ... ... ... жаңа тұрғыдан зерттеуге зор септігін тигізді.
Қазақстанның ежелгі қалалық мәдениетін зерттеу бүгінгі таңда ерекше қолға ... ... әрі ... ... бірі ... отыр. Қалалар тарихын білу арқылы келешек ұрпақтар өз ата-бабаларының қалдырып кеткен асыл мұраларын сезіне алады. Үйінділер астында қалған көне шаһарларды ... ... сан ... ... ... ... аса қажетті іс болып қала беруде. Дәстүрлі түрде көшпелілер мекені есептелетін қазақ даласының қала мәдениетін одан әрі зерттеу ешқашан да ... ... ...
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Арыс өңірінің ескерткіштері - көне ... ... ... ... Бұл өңір үш ... ... қамтиды: таулы, тау бекеті және далалы кеңістік жерлер. Егіншілік пен мал шаруашылығы мәдениеті дамыған аймақ. Тас ... ... ... орта ғасыр ескерткіштері кездеседі. Өңірде 1960 жылдан ... ... ... ... 1971 жылы ... ... археологиялық экспедициясы(жетекшісі К.А.Акишев), 1980 жылы Шымкент педагогикалық институтының археологиялық экспедициясы барлау және қазба жұмыстарын жүргізіп келеді. ... ... ... ... ... зираттары мен Қараспантөбе, Жуантөбе, Күлтөбе секілді көне қалашықтар орны ашылды. Барлау ... 1973 жылы ... ... ... ... ... ... ерте палеолит дәуіріне жататын тұрақтарды тапқан. 1974 -1975 ... Арыс ... 10-12 км ... ... Бесқотан, Байтоғай сияқты тас дәуірінің ескерткіштері табылып, бұл өңірде алғашқы адамдардың өмір сүргені дәлелденді. 1980 жылдары әр ... ... 3 ... ... қорғандар есепке алынды.
Кейінгі ескерткіштер тобына бекіністер, ерте ортағасырлық және кейінгі ... ... орны ... ... ... - тау ... ... Бадам, Сайрамсу, Ақсу, Боралдай өзендерінің бойында, кішігірім бекіністер Бала Бөген, Бөген, Шаян, Арыстанды аңғарларында ... Үш ... ... ... цитадельден тұратын ортағасырлық қала орындары бар. Олар V-VIII ғасырлар аралығын қамтиды. ... ... ... ... ... X-XVIII ғасырлар ескерткіштері зерттелді. Бекініс, қала орындары, табылған археологиялық заттай деректер Сыр ... ... ... ... ... Көне қала ... мен ... араб-парсы(X - XII ғ.) саяхатшыларының жазбаларындағы аттарға сәйкес келеді.
1970-1980 жж. да Қазақстанның ежелгі шаһарлары туралы ... ... ... ... ... ... ... археолог-ғалымдар К.А. Ақышев, К.М. Байпақов, Л.Б. Ерзаковичтің ел аумағындағы аса ірі ... ... бірі - ... ... арналған үш кітаптан тұратын іргелі еңбектері де ... ... ... ... ... жж. бағдарламасы шеңберінде де жалғасқан болатын. Бағдарлама аясындағы соңғы жылдар ... үшін ... жж. ... нәтижелерінің маңызы зор болған еді.
Өткен ғасырдың 90-жж. соңында да Қазақстанның ортағасырлық ескерткіштері, соның ішінде бірқатар ... ... ... ... ... ... мақалалар мен кейбір кітаптар түрінде жарық көрді. Қазба жұмыстары сәл ... ... ... ... ж. ... бағдарламасы іске қосылды, бұл Қазақстан аумағындағы ежелгі қалалардың зерттелу тарихындағы бетбұрыс кезең болып табылды. Жылма-жыл жүргізілген көптеген ... ... ... түкпір-түкпіріне шығарылған экспедициялар жұмыстары нәтижесінде ортағасырлық қалалар тақырыбында көптеген тың жаңалықтар ... жаңа ... ... ... ... ... зерттеу барысында тек дәстүрлі Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу өңірлері ғана емес, Батыс, Орталық ... ... ... қала ... ... нысанына айналды.
Дегенмен, бағдарламасы шеңберіндегі Қазақстанның ортағасырлық қалаларының зерттелу тарихы арнайы зерттеу тақырыбына айналмаған. Бұл ... әлі ... ... жеке ... ретінде қарастырылмады. 2004-2011 жж. аралығында бағдарлама аясында зерттелген ежелгі қалалардың көлемі біршама көбейді. Осының нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... Олардың ішінде Жайық қалашығы, Сауран, Отырар, Сарайшық және т.б. көне ... ... ... ... ... атауға болады. Бұл қалалар соңғы он жылға жуық уақыт бағдарламасы аясында зерттелген болатын. Сол себепті Қазақстанның ... ... ... соңғы жылдары жарық көрген кітаптарды тікелей ықпалымен шығарылған деп есептеуге ... ... ... ... ... - К. Байпақов, М. Елеуов, Е. Смағұлов, З. Самашев және ... ... ... мектебінен өткен тәжірибелі мамандар болып табылатын. Аталған ғалымдар Қазақстанның қалалық мәдениетін зерттеуде қажымай еңбек етті. Олардың бірқатары қазір де өз ... ... ... ... ... ... белгілі мамандар болып қалуда.
бағдарламасы аясында аталған ғалымдардан кейін орта және жас буын ... де ... ... жасай бастады. Олардың қатарында - А. ... Д. ... Е. ... Р. ... және т.б. атауға болады. Бұлардың көпшілігі бағдарлама ... жеке ... ... ... ... қорытындыларын көптеген жарияланымдар мен мақалалар түрінде жарыққа шығарды.
Қорыта келгенде, ... ... ... ... ... ... ... мен мәселелері жеке тақырып ретінде қарастырылған емес. Бұл мәселе алдағы уақыттарда шешімін табады деген сенімдеміз.
Зерттеудің ... ... ... ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысына, Арыс мәдениетіне жүргізілген ... ... ... ... ... ... ... диссертациялар мен мақалалар және де Мәдени Мұра бойынша жүргізілген зерттеулердің есептері ... ... мен ... Жұмыстың басты мақсаты 2004-2010 жж. зерттеу жүргізілген Қазақстан аумағындағы бірқатар ортағасырлық қалалалардың ... ... ... ... ... сипаттау, қазба жұмыстарының кейбір нәтижелерін беру. ... ... қол ... ... ... ... ... осы бағдарламаның Қазақстан археологиясы ғылымында қаншалықты маңызды кезең болып табылғанын көрсету. Осы мақсаттарды орындау барысында төмендегідей міндеттер қойылды:
* бағдарламасының ... ... ... маңызын көрсету;
* Бағдарлама шеңберінде зерттелген бірқатар қалалардың қазба барыстарын сипаттау;
* Бағдарлама аясында зерттелген қалалардың оған ... ... ... ... ... ... ... ортағасырлық қалалардағы қазба нәтижелерін қорыту;
Диплом жұмысының методологиясы мен әдістері. Қазақдаласының батыс пен шығыс өркениеттерінің ... ... екі ... этномәдени үрдістердің тоғысқан жерінде орын тебуі, далалық көшпелі және қалалық отырықшы мәдениеттердің біте қайнасып, ... ... ... жұмысының әдістемелік негізі ретінде салыстырмалы талдауды қолдануды талап етті. Диплом жұмысын жазу ... ... ... ... әдістері қатарына - жүйелік талдау, теориялық-методологиялық ұстаным, салыстырмалы-тарихи талдау, сипаттап баяндау әдістерін ... ... ... ... ... ... ... кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімі мен қосымшалардан тұрады.
1 Оңтүстік ... ... қала ... ... ... зертеу тарихнамасы
1.1 XIX ғасыр - XX ... басы ... ... тарихы (жазба және археологиялық деректерге негізделген)
ХІХ ғасырдың екінші жартысында қазақ даласындағы көненің көздеріне Археологиялық комиссияның, Тарих музейінің, ... ... ... мен ... ... да ... ... назары ауа бастады. Құрамына Сырдария (Түркістан) және Жетісу облыстары кірген Түркістан генерал-губернаторлығының құрылуына байланысты жаңа өлкеге, соның ішінде оның ... ден қою ... ... жылы ... ... ... ... белгілі шығыстанушысы П.И.Лерх Түркістан өлкесін зерттеді. Ол Сырдария бойындағы Сауран, Сығанақ ... ... ... ... Талас алқабының бірқатар қалаларының орындарында болды, Жанкент қалашығында қазба жүргізді. Өзі кездестірген ескерткіштерді тіркеумен, мұқият сипаттаумен қатар, ол жазбаша хабарларды ... олар ... ... ... және ... беріп кетті. Жазбаша дерек көздерін өзі тапқан археологиялық олжалармен салыстырып, қираған орындарды нақты тарихи қалалармен баламалады [20, 36 ... ... ... ... ... 1893-1894 жылдары В.В.Бартольдтың іссапармен осы аймаққа келуімен байланысты болды. Ол Шу мен Талас ... ... ... мен Іле ... ... ... ... шығады. Оның () еңбегі осы кезге дейін тарихи ақпараттың ғаламат үлгісі болып ... ... ... ... ... сүйеніпВ.В.Бартлольд зерттеген ауданының тарихи-топографиясын суреттеді, археологиялық жағынан болашақтағы мәні зор ескерткіштерді анықтады және оларды ... ... ... ... Ол ... ... ... қалалық мәдениеттің ілкідегі қайнар-бастауларын атап өтеді. В.В.Бартольдтың осыдан кейінгі еңбектері Орта Азия мен ... ... ... ... ... Оның іргелі ізденістері көптеген қалалардың тарихи топографиясын, олардың локализациясын, ежелгі және орта ғасырлардағы тарихи оқиғалардағы рөлін, түрік-соғды байланыстары тұсындағы ... ... мен ... ... ... негіз қалады. 1895 жылы Ташкентте құрылып, жергілікті зиялылардың өлкенің өткеніне, оның тарихына, сәулет және өнер ескерткіштеріне ден қоятын ... ... ... ... ... қызығушылық танытатындарды біріктірген Археология әуесқойларының Түркістан үйірмесінің ұйымдастырылуы да В.В. ... ... ... 40б.]. ... мен ... қирандылары, қорымдар, жартас суреттері, жазулар, мазарлар, эпиграфиялық және нумизматикалық материалдар, тас мүсіндер секілді нақты археологиялық ескерткіштер, ежелгі суландыру сауалдары ... ... ... тұрды. Үйірме мүшелері ескерткіштерге қазба жұмыстарын жүргізді. Үйірме қызметінің нәтижелері Археология әуесқойларының Түркістан үйірмесі Протоколдары (ПТКЛА) сынды арнайы басылымдарда жарияланды.
... ... ... ... ... VII ғасырдың басынан бері белгілі және де XI ғасырда Махмұд Қашғаридың айтуы бойынша шығысы Шу мен ... ... ... ... ... орта ағысына дейінгі жердің орталығы болған. Ол ерте ... (X-XIII ... ... қазіргі Қазақсан территориясында Ұлы Жібек жолының ең ірі сауда орталығы болды. Испиджаб қаласының ... ... ... ... және ... және де ... солтүстік жағында Баладын және Берукет және Жетісулық Тараз, Құнан, ... Суяб ... ... ...
X ... географ Ибн-Хаукаль былай деп жазды:

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ шежірелері – тарихи дерек ретінде81 бет
Мәдени даму мен теориялар14 бет
Мәдени ескерткіштер және сәулет өнері, туризм17 бет
Ежелгі Египет мемлекеті және құқығы7 бет
ХХ ғасыр мәдениеті дамуының негізгі тенденциялары9 бет
Өндірістік шығындар11 бет
Өндірістік шығындар жайлы12 бет
"Азаматтық қоғам" түсінігінің генезисі33 бет
Delphi бағдарламасында Шымкент қалалық жол полициясының деректер қорын жобалау21 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь