Үсіктер және алғашқы ветеринариялық көмек


І. Кіріспе:
ІІ. Негізгі бөлім:
» »»Үсіктің дамуы мен қалыптасуы
»»»Үсудің дәрежелері
»»»Үсу кезіндегі алғашқы ветеринариялық көмек
ІІІ. Қорытынды:
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Үсік– дене ұлпаларында жергілікті мұздаудың арқасында қалыптасатын шіру мен кері әсерлерден қабынулар арқылы бейнеленетін зақымдалу.Қалыпты жағдайда ішкі өзгерістер (микроклимат), малдың жылуды реттеудегі әрекеттері үсікке шалынуға тосқауыл болады.
Денедегі ішкі өзгерістер малдарға тән физиологиялық ортада болатын тері бетіндегі қалыпты жылуды тудырады. Мұндай ішкі өзгерістердің жоғалуы қарлы боранда, аяздарда, жоғары ылғалдықта кездеседі. Үсіктің пайда болуына желдің жылдамдығы мен бағыты және ылғалдықтың қосар әсері көп. Ауа жылуды нашар өткізсе, су жақсы өткізеді. Тері тесіктерінде жиылған ылғал жергілікті ұлпаның жылулығын төмендетеді. Сырттан әсер етуші себептерден басқа, үсікке соқтыратын бірнеше іштен әрекет етуші жағдайлар бар: қансырау, әлсіздену, арықтау, физикалық шаршау, буындардың ауруы, бұдан бұрын да үсікке шалдығу, т.б.
Жекешеленген ұлпалар мен ағзалар оң температура аралығындағы ұзақ уақытта суыққа жақсы шыдап қана қоймай, аз мерзімдегі мұзданудыда көтере алады. Қоянның терісі сұйық азоттың – 196ұзақ мерзімде мұздатуына шыдайды, ал егер оны содан соң дереу жылы физиологиялық ертіндіде жылытса, ол өз тіршілігін сақтай алады. Бұдан шығар қорытынды, жарақаттаушы себеп тек төменгі температураға ғана байланысты емес.Сонымен қатар, басқа да пікірді жақтаушылар бар. Кейбір ғалымдар- үсіктегі орын алатын ұлпалардың шіруін суықтың торша протоплазмасына тікелей әсерімен байланыстырады немесе ішкі су-тұз алмасуының тежелуін тіндер мен торшалардың өліміне тікелей себепші болады деп, - санайды.Ұлпалардың бірінші кезектегі суықтан зақымдалу мүмкіндігі шектеулі, өйткені малдың өлімі жаурап, мұздануға қарағанда, жалпы тоңуда жиірек кездеседі.
1.Б.К. Ілиясов. «Алғашқы ветеринариялық жәрдем». Алматы, 2011 ж. –
2.Ахметсадықов Н.Н және т.б. Ветеринария негіздері/ Алматы, 2010.
3.Бияшев Қ.Б. және т.б. Ветеринария ісін ұйымдастыру/ Алматы, 2000.
4. «Қазақстан ұлттық энциклопедиясы». 9 том, Алматы, 2007 ж. - 140 бет.
5. Т. Несіпбаев «Жануарлар физиологиясы». Алматы, 2012 ж. - 674-677, 689-691 беттер.
6.«Мал дәрігерлігі жөніндегі анықтамалық» Алматы қ.
7.Шакалов К.Н., Башкиров Б.А., Семенов Б.С.«Хирургические болезни сельскохозяйственных животных».

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті

БӨЖ
Тақырыбы: Үсіктер және алғашқы ветеринариялық көмек

Орындаған:Мырзабекова Н.Т
Тексерген:Ахметжанов О.Н.

Семей 2015 жыл
Жоспар:
І. Кіріспе:
ІІ. Негізгі бөлім:
Үсіктің дамуы мен қалыптасуы
Үсудің дәрежелері
Үсу кезіндегі алғашқы ветеринариялық көмек
ІІІ. Қорытынды:
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

Үсік - дене ұлпаларында жергілікті мұздаудың арқасында қалыптасатын шіру мен кері әсерлерден қабынулар арқылы бейнеленетін зақымдалу.Қалыпты жағдайда ішкі өзгерістер (микроклимат), малдың жылуды реттеудегі әрекеттері үсікке шалынуға тосқауыл болады.
Денедегі ішкі өзгерістер малдарға тән физиологиялық ортада болатын тері бетіндегі қалыпты жылуды тудырады. Мұндай ішкі өзгерістердің жоғалуы қарлы боранда, аяздарда, жоғары ылғалдықта кездеседі. Үсіктің пайда болуына желдің жылдамдығы мен бағыты және ылғалдықтың қосар әсері көп. Ауа жылуды нашар өткізсе, су жақсы өткізеді. Тері тесіктерінде жиылған ылғал жергілікті ұлпаның жылулығын төмендетеді. Сырттан әсер етуші себептерден басқа, үсікке соқтыратын бірнеше іштен әрекет етуші жағдайлар бар: қансырау, әлсіздену, арықтау, физикалық шаршау, буындардың ауруы, бұдан бұрын да үсікке шалдығу, т.б.
Жекешеленген ұлпалар мен ағзалар оң температура аралығындағы ұзақ уақытта суыққа жақсы шыдап қана қоймай, аз мерзімдегі мұзданудыда көтере алады. Қоянның терісі сұйық азоттың - 196 ұзақ мерзімде мұздатуына шыдайды, ал егер оны содан соң дереу жылы физиологиялық ертіндіде жылытса, ол өз тіршілігін сақтай алады. Бұдан шығар қорытынды, жарақаттаушы себеп тек төменгі температураға ғана байланысты емес.Сонымен қатар, басқа да пікірді жақтаушылар бар. Кейбір ғалымдар- үсіктегі орын алатын ұлпалардың шіруін суықтың торша протоплазмасына тікелей әсерімен байланыстырады немесе ішкі су-тұз алмасуының тежелуін тіндер мен торшалардың өліміне тікелей себепші болады деп, - санайды.Ұлпалардың бірінші кезектегі суықтан зақымдалу мүмкіндігі шектеулі, өйткені малдың өлімі жаурап, мұздануға қарағанда, жалпы тоңуда жиірек кездеседі.
Үсіктің дәрежелері

Ғылыми әдебиеттерде үсіктің 4 дәрежесі болатындығы белгілі. Үсіктің дәрежелеріне сай белгілері малды жылы жерге әкелгеннен кейін біліне бастайды. Бірінші дәрежесінде ісіну жақсы байқалады, іші қызарған сұйықтыққа толған күлдіреу пайда болады. Үшінші дәрежеде жан-жаққа жайылған сұйық ісіну қызара көгері, сезімталдығының, жайылуы мен дымқыл өліеттену байқалады.
I дәрежелі үсіну зақымдалған жер бозарып, малдың жалпы күйінде өзгеріс байқалмай, терісі аздап тығыздала түседі де, бірнеше күннен кейін үсіген аумақ түлейді немесе терінің эпидермисі әр түрлі көлемде тілінеді.
II дәрежелі үсіну тері едәуір тығыздалып, күңгірттеніп аздаған қанды сарысуды күлдіреу пайда болып, кейде тоңазытқан етке ұқсайды, күлдіреуіктер жарылады немесе ондағы қанды сарысу сіңіп кетеді. Оған қоздырғыштар түссе ластанып іріңді жараға айналады. Асқынған жағдайда малдың жалпы қызуы көтеріледі.
III дәрежелі үсіну тері бозарып, жансызданып салқын тартып қатаяды, жылытқаннан соң қара қошқыл, кейде қарайып кетеді. Үсіген аумақта қоңыр күңгірт сұйығы бар үлкен көлемді үлкен күлдіреу байқалады. Аталған жердің және айналасындағы ұлпалар ісініп, жансызданып тілінеді.
IV дәрежелі үсіну зақымдалған аумақтың ұлпалары жарылған аған сияқты сынып кете береді, қолмен ұстасақ бұл жерлер мұздаған жылыған соң, домбығу ұлғаяды, дымқылданып өліеттену тереңгі ұлпаларға (бұлшық ет, сүйекке дейін) жайлайды.
Дамуы мен қалыптасуы. Тәжірибеде үсіктің пайда болуы тек мынаған байланысты - суықтың әсері жаурауды емес жергілікті жылуды төмендетеді (гипотермия). Ұлпалар жылулығының жергілікті төмендеуі қан ағымын баяулатып (3-6С), қан айналысы мен бұлшықет - жүйке аралық байланыстың, веналық қан ағысының тежелуіне әкеліп соқтырады (4-8С). Осының бәрі үсіктің белгілерімен сипатталатын ұлпалардың қалыпты өмір - тіршілігінің бұзылысына әкеледі.
Шірудің пайда болуы былайда болуы мүмкін: салқындаудан - дене қызуының төмендеуі кезінде гемоглобин мен оттегінің жақындығы артып, олардың өзара алмасуы (диссоциация) 3-4 есе төмендейді. Бұл оттегі жетімсіздігін күшейтіп, торшалардағы зат алмасуды тежеп, келе-келе ол қан айналысының әлсіреуінен шіруге әкеліп, дененің қарсы қабілетінің әлсіздігінен қабынудың қалыптасуын тудырады. Суықтың әсерінен тамырларда жиырылу, тарылу пайда болса, көршілес аймақтың бөліктерінде олардың кеңеюі байқалады. Қалыптасқан жиырылудан соң жергілікті салқындау болған бөлікте тамырлардың кеңеюінен қан ағысы төмендейді, біртіндеп тоқтайды, содан тромбоз пайда болып, тамыр қабырғаларының өткізгіштігі жоғарылайды. Егер дененің салқындау кезінде ұлпаларда О2 таралуының қиындалатынын еске алсақ, онда қан айналысындағы бұзылыстар мен дененің қарсы қабілетінің әлсіздігі күрделі қабынуға әкелетіні түсінікті болады.
Үсіктің клиникалық көрінісі келесі кезеңдерге бөлініп, анықталуы қажет: дененің үсінуге қарсы әсеріне дейінгі және одан кейінгі кезең.
Дененің үсінуге қарсы әсеріне дейінгі кезеңнің ерекшеліктері: үсіктің пайда болу себептеріне, көлеміне, зақымдалу дәрежесіне, сырқаттың жалпы жағдайына байланысты болады.
Дененің үсінуге қарсы әсеріне дейінгі кезеңде немесе жарақаттанған малға көмек беріп, жылытқанға дейін: оның сезімі, шағымы мыналармен шектеледі: суықты сезіну, ұйыған әсері, шаншып ауырсыну сияқты белгілер жаураған жерінде мазалайды, сонан соң біртіндеп үсінген аймақта сезім жойылады.Үсіген дене бөліктері терісінің түрі өзгереді, тоңазып, домбығып, қатайыңқырап, бозарады, ағарады. Кей жағдайларда үсінген жерде қимыл-қозғалыс тежеліп, сіресіп, түсі көкшіл тартады. Бұл кезеңде үсіктің не тереңдігін, не дәрежесін түпкілікті анықтауға болмайды. Бірақ, еске алатын жағдай, неғұрлым кезең көп уақытқа созылса, соғұрлым дененің үсінуге қарсы әлсіз әсерінен кейінгі кезеңде ұлпалардың бұзылуы көлемденіп, тереңге бойлап, қабынып, уланып, шекарасы анық бейнеленіп, әрі малдың жағдайы біраз ауырлау болады.Дененің үсінуге қарсы әсерінен кейінгі кезеңнің клиникалық көрінісі ауруға алғашқы көмек көрсетіп, жылытқаннан соң басталады. Ол жергілікті шіру белгілерімен және қабыну көріністерімен сипатталады.Зақымдалу мөлшері мен оның тереңдігін бірден анықтау мүмкін емес, себебі 5-7 күн өткен соң ғана айқын қалыптаспаған шірудің шекарасын байқауға болады. Ал зақымдалу тереңдігін тек 10-15 күннен кейін ғана ажыратып, дәлелдеуге болады, сондықтан үсіктің дәрежесін анықтау осы мерзімдерге дейін қиынға соғады.
Құрғақ шіруде - ұлпалар жиырылып, құрғап, қабыршақтанады және сау ұлпалардың арасында оның шекарасы анықталады. Жалпы улану белгілері жоқ.
Ылғалды шіру - егер артқы аяқта болса - табан тобық буынынан жоғары зақымдалғанда кездеседі, ал егер алдыңғы екі аяқта болса - буынынан жоғары етті тіндері бар ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Үсіктер, алғашқы ветеринариялық көмек
Үсіктер және алғашқы ветеринариялық көмек туралы ақпарат
Үсіктер және алғашқы ветеринариялық көмек жайлы ақпарат
Үсіктер және алғашқы ветеринариялық көмек туралы
Үсіктер және алғашқы ветеринариялық көмек жайлы
Үсіктер және алғашқы ветеринариялық көмек туралы мәлімет
Күйіктер және ветеринариялық алғашқы көмек
Күйіктер және алғашқы ветеринариялық көмек
Күйіктер, алғашқы ветеринариялық көмек
Алғашқы ветеринариялық көмек
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь