Нан ашытқысын алу технологиясы

Кіріспе
1 Ғылыми . зерттеу бөлімі
1.1 Аналитикалық шолу
1.1.2 Өндірістің микробиологиялық негіздері
1.1.2 Ашытқылардың көбеюі
1.1.3 Ашытқылардың қоректенуі
1.1.4 Нан ашытқыларының құрамы
1.1.5 Технологиялық процеске әсер етуші факторлар
1.1.5.1 Ортаға активті қышқылдың (рН) әсер етуі
1.1.5.2 Химиялық заттардың әсер етуі
1.1.5.3 Мелассалы ерітінді концентрациясының әсер етуі
2 Технологиялық бөлім
2.1 ¬Өндірістің негізгі шикізаты. мелассаның құрамына сипаттама
2.1.1 Меласса құрамының ашытқы шығуы мен сапасына ықпалы
2.2 Ашытқы рассасын таңдау
2.3 Негізгі технологиялық режимді таңдау
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Жобаның өзектілігі. Қазақстан Республикасының президентінің жолдауын қолдап елу елдің қатарына кіруге ұмтылып, экономиканы теңдестіре дамыту қажеттігіне сай келетін аумақтық даму, сондай-ақ өңірлердің ұтымды экономикалық мамандануын қалыптастыруға бағытталған осы заманғы жаңа аумақтық даму стратегиясы қажет.
ҚР президентінің жолдауында біздің еліміз дүние жүзінде 50 дамыған мемлекеттің қатарына кіруді алға қойған, сол себептен өндірістің қазіргі заманға сай дамыған нан ашытқысы өндірісін дамыту қарастырылған.
Нан ашытқысы өндірісінде престелген және құрғақ ашытқы өндіріледі. Негізінен олар нан пісіру үшін қамыр ашытуда, кондитер және консерві өндірісінде қолданылады. Одан басқа оларды шикізат ретінде витаминдер өндірісінде Д және В2 витаминдерін алуда, медицинада бір қатар емдік препараттар, нуклейн қышқылдарын және түрлі ферменттерді алуда, микробиологиялық синтездеуде қоректік орталарды дайындау үшін және де ауыл шаруашылығында ірі қара мал өсіруде, құс және балық шаруашылығында кеңінен қолданылады.
Жобаның мақсаты - нан пісіру ашытқысын кептіруге жаңа технологияларды пайдалана отырып өндіріс технологиясын жасауға қойылған мақсатқа жету үшін келесі мәселелерді шешу қажет:
Ашытқылар шығын сапасын жақсаруына сонымен қатар процесті жақсарту мақсатында келесі жаңалықтар енгізілген:
1. Нан пісіру ашытқыларды активатциялау әдісін жасау бойынша, сонымен бірге ашытқының құрамындағы заттарды зерттеу жұмыстары жүргізілген;
2. Жаңа әрі перспиктивалы штамдарды алу бойынша патенттік ізденістер мен аналитикалық шолулар жүргізілген;
3. Өндірістің құрылыс техникалық – экономикалық жайын құрастыру;
4. Еңбекті қорғау және қоршаған ортаның мәселелері;
5. Нан пісіретін ашытқылардың активатциялық әдісі;
6. Нан пісіру ашытқыларын өндіру барысында кептіру әдісі;

Жұмыстың іс-жүзіндегі құндылығы:
1. Ашытқы өндірістің жаңа штамдарын пайдалана отырып ықшам сызбалар жасалды.
2. Ашытқылардың ашытқы өндірісіндегі жаңа жетістіктерін ескеру;
3. Алынған нәтижелер ТЭК-ін жасауға, зауытының құрылыс орны үшін техникалық жобаға және жобалану тапсырмасына қолдануға болады. Биотехнология саласының жетістіктерін пайдаланғанда тиімділігін арттырады.
1. Н. М. Семихатова, М.Ф. Лозенко, Л. Д. Белова, А.Д. Дмитриев, С. П.Папок. Производство хлебопекарных дрожжей. - М. :Пищевая промышленность, 1978
2. Н. Н. Бочарова, Ю.П. Розманова. Микрофлора дрожжевого производства.- М.: Пищевая промышленность, 1972
3. В.Л. Кретович. Биохимия растений. - М.: Высшая школа, 1980
4. Е.А. Плевако. Технология дрожжей. - М.: Пищевая промышленность, 1970
5. Н.М. Семихатова. Хлебопекарные дрожжи. - М.гПищевая промышленность, 1980
6. А.Ю. Жвирблянская, Р.А. Бакушинская. Основы микробиологии, санитарии гигиен в пищевой промышленностей. - М.: Легкая и пищевая промышленность, 1983
7. А.С.СССР 1833424, подано 30.01.91. опубликовано 29.03.93.
8. А.С.СССР 2090610, подано 1.10.90. опубликовано 3.30.92.
9. А.С.СССР 2077573, подано 27.07.93. опубликовано 11.06.97. 10.А.С. Украина 1174474, подано 11.03.91. опубликовано 12.07.97. 11.А.С. Украина 1595900, подано 07.04.90. опубликовано 16.05.92. 12.А.С.СССР 1643608, подано 20.06.95. опубликовано 12.04.97. 13.А.С.СССР 1507788, подано 26.10.87. опубликовано 17.09.89. 14.А.С.СССР 1303614, подано 29.03.85. опубликовано 14.04.87. 15.А.С.СССР 1602478, подано 10.06.88. опубликовано 16.09.90. 16.А.С.СССР 1768631, подано 10.04.90. опубликовано 8.03.92. 17.А.С.СССР 1648980, подано 07.04.89. опубликовано 18.11.91. 18.А.С.СССР 1682384, подано 26.09.88. опубликовано 7.4.91.
19. А.С.СССР 1687602, подано 22.01.90. опубликовано 11.11.91.
20. А.С.СССР 1693032, подано 16.10.89. опубликовано 04.07.93.
21. А.С.СССР 2066349, подано 19.03.92. опубликовано 16.05.96.
22. А.С.СССР 1505971, подано 11.05.87. опубликовано 19.08.89.
23. Промышленный регламент №ПРО42. 55-81 на производство дрожжей кормовых. - М.: ВПО., Союзгидролизпром. - 1981.
24.3абродский А.Г., Ильина А.Д. Белкова - витаминные добавки. - М.:
Наука.-1996.
25.А.С. СССР 512238, подано 6.07.90. опубликовано 19.05.92.
26.А.С. СССР 250085., подано 7.10.89. опубликовано 6.08.90.
27.Ильина Л.Д., Евницкая Г.С. Trichosporon cutaneum как продуцент
кормового белка.- М. : Наука.-1991.
28.Ильина Л.Д., Осовик А.Н., Забродский А.Г. Дрожже - подобные грибы
рода Trichsporon. -М.:Наука.-1987.
29.Бабъева Н.П., Голубев В.Н. Методы выделения и идентификации
дрожжей. Справочное пособие.- М.: Глицевая промышленность.-1992. 30.Бобореко Э.А. Получение и выделение дрожжей. М.: Лесная
промышленность.-1993.
31. Камзнянц К.А. Оборудование микробиологических производств.-
М.: Агропромиздат.-1994.
        
        Аннотация
Беттер ... ... ... нан ашытқысы, микроорганизмді культивирлеу, культура,
сепаратор, расса, штамм, макроэлемент, ... ... ... ... ... ... ... меласса, құрғақ заттар,
раффиноза, активатор, саңырауқұлақ.
Бұл дипломдық жобада ... ... ... ... ... алу ... ашытқы өндірісінде қолданылатын шикізаттар
туралы мәлімет жасалды. Нан ... ... ... салаларында кеңінен
қолданылады. Сондықтан нан ... өз ... мол ... ... жанынан тиімді.
Берілген дипломдық жобада орындалған қазіргі жаңа заманға сай технологияны
қолданып өндіріске қолайлы ... ...... ... есебі жасалған, өндірістік техника қауіпсіздігі, қоршаған
ортаны қорғау туралы іс-шаралары жасалған. Өндірістік ... ... ... және ... ... ... жобада патенттік ізденіс жасалып, ғылыми зерттеу жұмысының
нәтижесі нан ашытқы өндірісінде бағасын ... ... ... өнім алу үшін
ұсынылады. Нан ашытқысы өнімдерін алу үшін кептіру ... ... ... ... сапасын, ашытқылардың бөлінуін суды ... ... ... жоғарлататын жаңа әдістер құрастырылып өндіріске енгізілді.
Көп көңіл бөлгені ашытқы ... ... ... ... бірге
активті ферменттер бар сапалы құрғақ ашытқы алуға ... ... ... технико - экономикалық көрсеткіштердің ... жаңа ... сай ... ... нан ... ... ... өндіріске қолданылатын заттар сарапталды.
Нормативтік сілтемелер
Дипломдық жобада келесі нормативтік ... ... ... 1.5-2004 ҚР ... ... ... ... ... Ұйым ... ... ... ... ... ... нормативтік құжаттар.
МЕБС 3.001-2000 ҚР ... ... ... беру құрамдарының
стандарты. Кәсіптік жоғары
білім. Негізгі ... 2.105-95 ЕСКД ... ... ... ... 2.106-96 ЕСКД ... құжаттар.
МЕСТ 2.109-73 ЕСКД Сызбаларға негізгі талаптар.
МЕСТ 21.1101-97 СПДС Жобалық және жұмысшы құжаттарға
негізгі талаптар.
ФС ОҚМУ ... СМЖ. Оқу ... ... толтыру ережелері.
ДП ОҚМУ 1-006-2006 СМЖ. Жобаларды басқару.
ФС ОҚМУ 4.7-001-2006 СМЖ. СМЖ және ... ... ... ОҚМУ ... СМЖ. Оқу ... ... басқару.
ФС ОҚМУ 4.6-001-2006 СМЖ. Оқу құжаттарын жазу, толтыру ережелері.
Тексттік құжаттарға ... ОҚМУ 4.7-2006 СМЖ. ... ... ... - бір клеткалы қозғалмайтын және бактериялардан
шамамен алғанда он еседен ірі микроорганизмдер.
Культивирлеу - ... ... ... ... - ... аз ғана ... болып маңызды қызмет атқаратын
биологиялық активті заттар.
Ферментер - ... ... ... ... ... катализаторлар.
Аэрация - микроорганизмді оттегімен культивирлеу.
Ашыту - микроорганиздер және ... ... ... ... заттарын
жаңа заттарға айналдыратын күрделі биохимиялық процесс.
Сахаромицеттер - бұларға ... ... ... ... Олар
бүршіктену және споралар түзу арқылы көбейеді.
Биомасса - ... ... ... ... массасы.
Өсу стимуляторы - микроорганизмнің аз ... ... және ... қасиеті.
Көміртектер – негізінен көміртектен, ақуыздан, майдан, полифенолдан және
витаминдерден тұрады.
Моносахарид ... - ... ... ... тізбекті, төменгі
малекуласы полиоксиорбонильді қосылыстар. Олигосахаридтер, моносахаридтер,
полисахаридтер арасында орын ... ... ... ... ... онша ... емес тізбектерден құрылады.
Қысқартылған сөздер мен белгілер
БТ – биотехнология
МБ – микробиология
МО – ......... ... – минералды заттар
ДҚ – дегидроаскорбин қышқылы
БХ – биохимия
НАД – никотинамиднуклеотид
НАДФ – Никотинамидадениндинуклеотидфосфат
МӨА – микроағзалар өсінділерінің ...... ... ...... cerevisiac
ӨТР - өндірістік технологиялық регламенті
Кіріспе
Жобаның өзектілігі. Қазақстан Республикасының президентінің ... елу ... ... ... ұмтылып, экономиканы теңдестіре ... сай ... ... ... ... өңірлердің ұтымды
экономикалық мамандануын қалыптастыруға бағытталған осы ... ... даму ... қажет.
ҚР президентінің жолдауында біздің ... ... ... 50 дамыған
мемлекеттің қатарына кіруді алға қойған, сол себептен өндірістің қазіргі
заманға сай дамыған нан ашытқысы ... ... ... ... ... ... және ... ашытқы өндіріледі.
Негізінен олар нан пісіру үшін қамыр ... ... және ... ... Одан басқа оларды шикізат ретінде витаминдер
өндірісінде Д және В2 ... ... ... бір ... ... нуклейн қышқылдарын және түрлі ... ... ... ... ... ... үшін және де ... ірі қара мал өсіруде, құс және балық шаруашылығында ... ... - нан ... ... кептіруге жаңа технологияларды
пайдалана отырып өндіріс технологиясын жасауға қойылған мақсатқа жету ... ... шешу ... ... сапасын жақсаруына сонымен қатар процесті жақсарту
мақсатында келесі жаңалықтар енгізілген:
1. Нан пісіру ашытқыларды ... ... ... ... ... ... құрамындағы заттарды зерттеу жұмыстары жүргізілген;
2. Жаңа әрі перспиктивалы штамдарды алу бойынша патенттік ізденістер
мен аналитикалық ... ... ... ... техникалық – экономикалық жайын құрастыру;
4. Еңбекті қорғау және қоршаған ортаның мәселелері;
5. Нан ... ... ... ... Нан ... ... ... барысында кептіру әдісі;
Жұмыстың іс-жүзіндегі құндылығы:
1. Ашытқы өндірістің жаңа штамдарын пайдалана отырып ықшам сызбалар
жасалды.
2. ... ... ... жаңа жетістіктерін ескеру;
3. Алынған нәтижелер ТЭК-ін жасауға, зауытының құрылыс орны ... ... және ... ... ... ... ... жетістіктерін пайдаланғанда тиімділігін
арттырады.
Қорғауға байланысты талаптар:
1. Нан ашытқы өндірісінің технологиялық сызба нұсқасы
2. ҒЗЖ нәтижесі
3. ТЭК кестесі
Жобаның жариялануы мен ... ... ... мен ... дипломдық жоба компьютерде ... ... ... ... ... қосымша мәліметтер беттен
тұрады және А1 форматындағы бөлімнен тұрады.
1 Ғылыми – зерттеу бөлімі
1.1 ... ... ... ... ... ... Амилаза алу үшін Aspergileus ... ... ... ... үшін қоректендіру
ортасына көміртегі, азотты және минералды заттар енгізіледі.
Амилазаны жинақтау үшін онда декстрина немесе мальтоза болуы тиіс, ... ... ... ... ... ... мен нитраттар
жатады.
Ашытқылар. Қантты ашыту үшін спирт өнеркәсібінде Saccharamyces cerevisiol
түріндегі ашытқыларды қолданады. ... ... бір - ... кейбір
белгілері бойынша ерекшеленетін бірнеше түрлі жасушалар пайдаланылады.
Дән, картоп шикізатын қайта өңдейтін ... ... ... ... ... ашытатын, бірақ соңғысы декстринді ... ... ... – бір ... ... және ... ... он еседей ірі микроорганизмдер. Табиғатта кең тараған.
Жасуша пішіні әртүрлі: ... ... және ... ... ... Ашытқы
саңырауқұлақтары жасушасының мөлшері 8-10 микронға тең.
Оларда қозғалу органеллалары болмайды. Жасуша сыртында қабығы ... ... ... және ... да (май, ... ... заттары
кездеседі. Ашытқы саңырауқұлағын адам қолдан өсіріп, өз ... Ал, ... ... ... ... да ... Олар
ауылшаруашылық өнімдерін зақымдап, едәуір зиянын ... ... адам ... пайда келтіретін түрлерін біз мәдени ашытқы
саңырауқұлақтары деп атаймыз. Ашытқы саңырауқұлақтары өнеркәсіпте ... Олар ... ... ... газы мен спирт түзеді. Олардың
бұл қасиеті нан ашытқы өндірісінде және спирт өндіруде, түрлі шараптарды,
сыраларды, сүт ... ... ... Ашытқы
саңырауқұлақтарында ақуыз және витаминдер (В. Д. Е) көп ... ... ... ... және мал ... алу ... ... қолданады.
Ашытқы саңырауқұлағы көбінесе бүршіктену арқылы ... ... ... және жәй ... арқылы сирек көбейеді. Олардың кейбір түрлері жыныстық
жолмен көбейеді.
1 сурет – Ашытқы саңырауқұлақтары
Бүршіктеніп ... ... ... ... ... ... да, кейіннен ол үлкейіп бүршікке айналады. Одан кейін жас жасуша
аналық организмнен мүлдем бөлініп кетеді. ... ... ... екі
сағатқа созылады. Көмірсу мен азотты қоректік затқа бай ... ... ... жәй ... ... де ... ... көбею оларда жыныстық және жыныссыз жолдармен жүреді. Ашытқы
саңырауқұлақтары жасушасындағы споралардың саны екіден он ... ... ... ... спора пайда болғанда вегетативтік жасушалар ұсақ
бөлшектерге бөлінеді де олардың әр қайсысының сыртында ... ... ... ... ... ... пайда болған екі жасуша қосылады да оның сыртында
қабық пайда болады. Споралардың ... ... ... ... болып
келеді.
Ашытқы саңырауқұлақтардың систематикасы көбею тәсілдері мен физиологиялық
қасиеттеріне негізделген. Олар екі тұқымдасқа бөлінеді: сахаромицеттер ... ... ... ... ... саңырауқұлақтары жатады. Олар
бүршіктену және спора түзу арқылы көбейеді. Сондықтан бұларды нағыз ашытқы
саңырауқұлақтары деп атайды. ... ... ... нан, ... ... ... ... әсіресе олардың сахаромицес церевидзе және сахаромицес
элипсойдеус деген түрлерінің маңызы зор.
Сахаромицес церевидзе жасушасы шар ... ... ... Олар ... алу ... сыра ... және нан ... кеңінен қолданылады.
Бұлардың бегілі бір температурада және ... ... ... жеке
топтары – рассалары бар.
Ал сахаромицес эллипсойдеустің жасушасы эллипс тәрізді, ... ... ... ... ... ... хош ... тікелей қатысады.
Сахоромицет емес ашытқы саңырауқұлағы негізінен ... ... Олай деп ... ... ... саңырауқұлақтарының спора
түзуге қабілеті болмайды, бүршіктену арқылы ғана көбейе алады. ... ... ... өнімдерді зақымдайды. Дегенмен олардың ішінде
шаруашылық үшін маңызды туыстары бар. Олар: ... және ... ... жататын ашытқы саңырауқұлақтары шар тәрізді келеді және ашыту
процесі барысында азғана мөлшерде спирт түзеді. ... ... деп ... ... және ... ... сүт ... даярлауда пайдаланылады, ал
торула утилис–тағамдық және мал азығы ашытқы саңырауқұлақтардың жасушасы
ұзынша. Олар ... түзе ... ... ортадағы бар спиртті және
органикалық ... су мен ... ... ... тотықтыра алады.
Құрамында спирті бар ішімдіктердің бетіне қонса, микодерма қатпарланған
қабықша түзеді де, оның иісі мен ... бұза ... ... ... сүт ... ... ... бүлдіріп, сірке және нан
ашытқы саңырауқұлағын жасайтын өндірістерге өте зиянын тигізеді.
1.1.2 Ашытқылардың көбеюі
Нан ашытқы ... ... ... ... ... бұл
ашытқылардың көбею процесі. Нан ашытқылары ... ... ... ... ... ... жері нан ашыту өндірісі. Онда
жұмыстың негізгі мақсаты – жақсы, ... өнім алу. Бұл ... өсу ... заңдылығына байланысты.
Ашытқы жасушасы барлық жасушалар секілді төрт өсу фазасына тән:
І – лагфаза, ІІ – логарифмдік өсу ... ІІІ – ... ... ІҮ -
өлу фазасы. Алайда ашытқыларға тек үш көбею фазасы тән. Ал ... ... ... ... ...... ... қоректік ортаға енгеннен кейін сонда
беймделетін период. Олардың ... ... ... ... ... ... ... қышқылдардың
(РНҚ), активті синтезі жүреді. Жасушалар бүршіктенуге ... ... ... ... ... ... Ашытқылар бұл уақытта
көбеймейді. Бұл периодтың ұзақтығы жасушаның ферментті ... ... ... қоректік субстраттың саны мен құрамына, температураға,
рН, ... ... ... және т.б. ... Бұл периодта
жасушалар сыртқы ортаға сезімтал ... ... өсу ... ... жоғарғы көбеюімен сипатталады. Оларды
қоректік және өсу заттарымен қамтамасыз еткенде, сонымен қоса лимиттердің
болмауы культуралды ортада бүршіктенетін жасушалардың көп ... ... 70-80 ... Ашытқы биомассалары жас жасушалар пайда болғанша үлкейіп,
аналық жасушаға өсіп, жаңа генерация түзіп бүршіктенеді.
А.Куктың анықтамасы бойынша бір ... ... орта ... 25 ... ... 40 жасушаны түзеді.
Бұл фазада ашытқы жасушасының максималды өсуі байқалады. Периодтың
мерзімі ортадағы ... ... ... ... ... түзілетін
өнім санына байланысты. Периодты қайталау процесте қоректік көздердің
азаюымен, ... ... ... ... ... ортаның физикалық
қасиеттерінің өзгеруінен өсу жылдамдығы төмендей ... ... ... ... толтырып тұрумен, зиянды заттарды шығарумен логарифмді өсу
фазасы ... ... ... қолайсыз жағдайларға төзу бұл периодта
жоғарылайды.
Стационарлы фазада жаңа ... ... ... ... ... ... заттар жіберілмейді. Жасушалар өмір сүруін қамтамасыз
ету үшін ... ... ... ... Жасушалар пішіні жағынан
өседі, ... да ... Бұл ... биомассаның өсуі ашытқы
массасынан 5-10 % құрайды. Жасушалардың ... ... өмір ... ... ... ... ... ортада жасушалардың
төзімділігі жоғарлайды. Бұл фаза ... ... ... жасушаларының
пісіп – жетілуіне сәйкес келеді.
Өлу фазасы микроорганизмдердің өсуі мен ... ... ... ... ... себебі барлық қоректік заттар
алдыңғы фазада қолданылған. ... өмір ... үшін ... ... ... ... ... байқалады. Ашытқылар сапасы тез арада
дереу нашарлайды. Нан ашытқы өндірісінде бұл фаза ... ... ... ... ... ... Ол тек ... қолайсыз
жағдайда болуы мүмкін, ... ... ... ... сол кезде
жетілген ашытқылар ұзақ уақыт қоректік заттар жән т.б. аппаратты ... ... ... ... ... ... үшін технологиялық
процесті лагфазаны минимумға түсіріп, логарифмдік фазаны ұзартып жүргізу
қажет. Стационарлы фазада бұл екі ... ... ... ... бұл ... ... енгізу негізіне дайын өнім сапасына байланысты.
Ашытқылар вегетативті және ... ... ... ... ... ... ... көбею бүршіктену және бөліну арқылы жүреді. Өте көп
таралған түрі – бүршіктену. Ол аналық ... жаңа ... ... ... жүреді. Аналық клеткада бір, екі ... одан да ... ... ... мүмкін (2-сурет, а). Бүршіктеніп көбею шар тәріздес
ашытқыларға тән.
Кейде ашытқыларының ... бір – ... ... ... түзетін клеткалары да болады.
Бөліну жолымен көбею өте сирек және тек ... ... ... б). Споралар қолайсыз жағдайлардан шығу мен көбею үшін
қажет. Спорамен көбеюде репродуктивті ... ... ... болу ... ... ... ядролардың қосылуы жүріп, диплоидты
жасушалар пайда болады.
Эндоспоралар ескі ашытқы ... ... ... ... ... ... жеке жасушаларға – артро спораларға
бөлінеді (3-сурет, а).
Ақырында жасушалар қосылысының ... ... ... ... ... 2-
ден 8 аскоспоралар пайда болады. Аскоспоралар дөңгелек, ине және де басқа
тәріздес болады. ... ... ... ... ... (4-
сурет).
Негізінен көбею дегеніміз ашытқылар жасуша санының артуы. Нан ашытуда,
ашытқының көбеюі үшін барлық жағдайлар жасалған. Сондықтан ... ... ... ... ... ... спора түзбейді. Ашытқыларды
енгізгенде онда көптеген сандық және ... ... ... ... барынша көбейеді, алайда олардың диспергирлі күйі басында үлкейіп,
кейіннен төмендейді.
Сурет ... ... ... таза ... ... – агарлы ... ... ... ... қайталанып қолданыла береді. Бірақ, қайталап қолдану
микробиологиялық жағынан зақымдауға, бүлінуге әкелуі мүмкін. Сол себептен
әр 8-10 (немесе одан да аз) ... соң ... жаңа ... ... ашытқы культурасын өндіру тұрақты ашу процесін қамтамасыз етеді.
Таза культураны өсіруде ашытқы зақымданбас үшін ... ... ... жабдықтау қажет. Ашытқылар өте жақсы қолайлы жағдайдағы бөлек
бөлмелерде сақталғаны дұрыс. Ол ... ... ... ... ... ... қоректенуі
Ашытқылар ашыту қанттары бар, энергия қоры бар, көміртегі скелетінің
құрылысы бар, ... ... ... үшін ... ... ... ... қажетті ақуыз, минералды тұздар, бір немесе
бірнеше өсу ... ... ... ... көбейе алады.
Ақуыздардың синтезі үшін аммоний ионын ... да ... ... ... ... арнайы ретпен пермезалармен
(фермент – тасымалдағыштар, трансферазалар) тасымалданады, олар ... ... ... ... ... ... ... тұрақтандыратын өсу
факторлары қажет, өсуге қажет болмаса да биотин, пантотен қышқылы, никотин
қышқылы, тиамин және пиридоксин. Бұл ... ... ... ... ... болып саналады.
Бұдан басқа ашытқыларға ауаның мөлшері қажет, себебі олар қатаң емес, ал
факультативті анаэроб болып табылады, яғни ауамен және ... да ... ... бұрын ашытқылар көміртегін қажет етеді, оны олар ... ... ... ... ... ... массасы да бар молекулалар
түзіледі, ол азотпен бірге ... ... ... ... алмасуда энергия көзі болып моносахаридтер табылады, D – глюкоза, D –
манноза, D – фруктоза, D – ... ... D – ... ... ... ... емес.
Ашытудың негізгі биохимиялық процесі – ашитын қанттардың этил спиртіне
және диоксид көміртегіне ... + СО2 + 234,5 кДж / ... (56 ... г ... 92,1 этил ... және 88 г ... ... алуға
болады. Мұнымен қатар қант бөлігі зиянды заттар және екіншілік ... ... ... қанттан 92,1 г емес, ал 87 г-дай этил ... ... мен ... ... спиртті ашуда негізгі өнім ... ... аз ... ауа ... болса қанттар дем алу процесіне
қатысады:
С6О12О6 + 6О2 = 6 СО2 + 6Н2О + 2822 кДж / ... (674 ... ... ... ... екі ... ... Заттардың жасуша қабығы мен цитоплазмалық мембранадан заттардың өтуі.
2. Күрделі биохимиялық ... ... ... ... ... ... фосфор,
магний, кальций) және микроэлементтер (темір, мыс, марганец, кобальт, цинк,
молибдин)
1.1.4 Нан ... ... ... ... жағдайына, қоректік орта құрамына,
жасушаның физиологиялық жағдайына байланысты.
Престелген ... 67-75% су және 25-33 % ... ... ... ... ... бір ... жасуша арасында болып, жасуша сырты деп аталады, ал
қалған су ... ... ... ... ... ... деп аталады.
Нан ашытқысындағы құрғақ зат элменттерінің саны бойынша келесідей (%):
көміртегі 45-49, ... 50-70, ... 30-35, азот ... фосфор 1,9-5,5,
калий 1,4-4,3, магний 0,1-0,7, алюминий 0,002-0,020, күкірт ... ... ... ... ... 0,02-0,20.
Сонымен бірге құрғақ ашытқыда болатын заттар (% бойынша): ақуыздар және
т.б. ... – 50, ... – 1,6, ... – 40,8, күл – ... ... орта) сары су факторларына сезімтал ... ... не ... ... әсер ... ... ... соңында жасуша өледі. Осындай көрсеткіштер қышқылмен, сілтімен, ауыр
металл тұздарымен, сәулелендірумен т.б. әсер ... ... ... ... және сутегінен тұрады. Оларды төменгі
және жоғарғы деп ... ... ... ... (крахмал,
гликоген, клетчатка), дисахаридтер (сахароза, лактоза, мальтоза, галактоза)
жатады. Төменгі көмірсуларға (глюкоза, фруктоза, ... ... ... ... ... ... крахмалы жануар мен ашытқы организмінде қор заты
ретінде болады. Көмірсулардан жасуша энергия ...... қор заты олар үш ... спирттің күрделі эфирі
(глицерин мен органикалық қышқыл) болып табылады.
Май заттары ашытқы жасушасының протоплазмасының негізгі ... ... ... ... ... ... көмірсуларға айналып энергия көзі
ретінде қолданылады.
Витаминдер. Ашытқыларда бірқатар ... және ... ... заттар
болады. Жануар мен адамдарда зат алмасу ферменттермен витаминдердің
қатысуымен іске ... ... нан ... құрамының 1 г 20 мкг-дай болады. В1 витамині адам
организмінде нерв системасын қадағалап, ақуызбен май ... ... ... жоқ ... ... ... ... және т.б.
ауруларын емдейді.
В2 витамині (рибофлавин) нан ашытқысының 1 г 25-30 мкг болады. Оның ... ... ... тері мен көз ... ... Бұл екі
витаминдер жоғары температураға төзімді келеді.
Көрсетілген витаминдерден басқа 1 г нан ... 8-95 ... ... және 19-35 мкг фоли ... ... тіршілігінде биотин витаминінің маңызы зор. ... ... ... алмайтындықтан, ол қоректік ортаның құрамына
енгізілуі қажет. Витаминнің 0,5-1,8 мкг 1 г ... ... ... ... зат. ... ... ... оның сілтілік активтілігі
төмендемейді.
Ашытқыда тағы бір өсуді ... ... бар. 1 г нан ... ... ... ... тірі ... өтетін зат алмасу процестері
биологиялық катализаторлар, яғни ферменттер немесе энзимдер ... ... ... активтілігі температурасы, рН факторларға ғана
байланысты емес сонымен бірге жасушада қандай күйде болатынына байланысты.
Фермент жеке ... ... ... ал ... ... ... төмен болады. Ашытқы жасушасында фермент үздіксіз синтезделеді.
Фермент арнайы температура мен қышқылдылықта аса активті ... ... ... ... ... ... қышқылға, ауыр металл
тұздарына, сезімтал ... Ол оның ... ... ... тірі ... 10-12 ферменттен тұратын фермент
жүйесін құрайды.
1.1.5 Технологиялық процеске әсер етуші факторлар
Ашытқыларды өсіру барысында температурасы ... өсу ... ... ... ... культивирлеу температурасын жоғарлату әсерінен бірінші
уақытта өсу жылдамдығы ... ... да, ... ... ... ... бойынша, 200С температурада ашытқыларды өсіру
барысында олардың ... ... ... ... ... ... 360С-та 0,342, 400С-та 0,200 дейін, ал 430С ... ... ... ... ... активті қышқылдың (рН) әсер етуі
Микроорганизмдер, сонымен қатар ашытқылар, белгілі рН ... ... ... ... ашытқылардың меншікті өсу жылдамдығы рН 4,5-5,5 барысында
бақыланып отырады культуралды ... рН 4,0 ... ... ... және ... алып келеді. Нан ашытқысы ашытқылардың өсіру
уақытысында рН 3,0-3,5 дейінгі ... ... және рН 8,0 ... ... ... ... көбеюі тоқтатылады. Жасушаға түсетін
қоректік заттардың жылдамдығы, ақуыз ... ... ... ... витаминдердің түзілуі, сонымен қатар ашытқының
өсу жылдамдығы рН деңгейіне байланысты болады. Оптимальды ... ... рН ... ауытқуы ашытқының сапасының нашар болуына алып келеді.
1.1.5.2 Химиялық заттардың әсер етуі
Ашытқы өндірісінде негізгі ашытқы шикізаты, меласса, ... ... ... қышқылы, диаммоний фосфат, сонымен қатар күкірт қышқылы
және магнитті күкірт қышқылы ... ... ... ... ... өсуінің кідіруі үшін де заттар керек. Мұндай заттарға ... ... ... ... түзуші нитриттер, сульфиттер мен
сульфидтер, фтор, мышьяк, күміс, мыс және ... ... ... ... ... ортаға түскеннен кейін олар көбею процесін
кідіртуі мүмкін, ... ... ... өміршеңдік кезеңінің
тоқтауына алып ... ... ... ... бактерия түзуші нитридтер
кідіреді, нитритдерде нитрадтардың қайта құрылуы 0,004% бастапқы ... у ... ... ... ...... және ... дезинфекциялау
үшін формалин қолданылады. 0,001 % формалин ... ... ... Ал 0,09 % ... ... ... ... орташа
өмір сүргіштігі қосылады.
Антибиотиктер, мысалы биомецин мен пенициллин, ... ... ... 100 мл 50-100 мкм ... ... ... ерітінді концентрациясының әсер етуі
Ашытқылардың көбеюі мен өсуі қоректік ... ... ... ... екені белгілі, сонымен қатар жасуша шырынының концентрациясына және
ортаның осмотикалық қысымы мен ... және ... ... ... ... ... 0,8-0,2 МПа ... кезде
кідіре бастайды. Оның көбеюі ашытқыларды жоғары концентрациялық ... ... ... ... осмотикалық қысымы құрамындағы
құрғақ заттардың концентрациясының өсуімен жоғарлауы ... ... ... ... ... ... яғни ... хлориді және тағы
басқаға байланысты.
Ортадағы қанттың концентрациясы мелассаны қосумен сипатталады, ол қою
мелассаның ... ... ... көлеміне қатынасымен анықталады,
ашытқыны өсіру аппаратында өңдейді. Қазіргі ... ... ... ... заводтарда ашытқыларды Кр=8-10 болған жағдайда өсіреді, культуралды
ортада қанттың концентрациясы 5-6 % құрайды.
Оттегі қиын ... ... ... ... қысымда және 300С
температурада 1 литр суда 7,52 мл оттегі ериді.
Культуралды ортаны ... ... ... ... ... көрсетуге
болады, ол екі бөлімнен тұрады және қозғалмалы тепе-теңдікте болады:
О2 ауада → О2 сұйық → О2 ... ... ... ... ... екі ... ... Сұйықтағы оттегінің еруі - Кv ұзындығымен сипатталады.
2. Кr ... ... ... коэффициенті немесе оттегінің еру жылдамдығының константы
болып табылады. Оттегі қысымы үнемі ... ... ... және температурасы
да орташа болған кезде ... ... ... ... төмендегі
теңдікпен анықталады:
dc/dt=Kla (С4-С),
Мұндағы: С – ... ... ... яғни ... м ...... ерітілген оттегінің концентрациясы, м Моль/л;
Kl – сұйықтықтағы коэффициентінің ауысуына пропорциональды константы.
а – газ - сұйықтықтың ... ... ... ...... Кv адсорбция коэффициенті болып ... ... ... ... май ... ... ... деп те
атайды. Оның ұзындығы аэрация интенсивтілігімен сипатталады.
Кr – ашытқыдағы абсолютті құрғақ заттардың ... үшін ... ... ... ... ... Бұл ұзындықтың көлемі г
О2/г. Ашытқыға оттегінің қажеттілігі олардың құрамындағы оттегін ... және ... ... ... ету болып табылады.
Культуральды ортада оттегінің еру ... ... оны ... аз ... ... Тек осы ... ғана өсуі орташа жүруі
мүмкін.
Егер ашытқылардың өсу жылдамдығы мөлшерлі болса, онда ... ... ... ... жағынан сипаттамасы ретінде шикізатты
қолдану коэффициенті болып табылады немесе ашытқыдағы ... ... % ... ... ... төмендегі формуламен есептейді;
В=Д*100/М
Мұнда: М – шығындалған шикізаттың ... ...... ... мөлшері, кг.
Ашытқы зауыттарында ашытқының шығуы әр түрлі болып келеді, ол құрал ... ... ... ... негізінде системаның
аэрациясына, технологиялық сызба – нұсқасына, шикізаттың ... ... ... және тағы басқа ерекшеліктеріне
байланысты болады.
Тәжірибе барысында ашытқының шығу құрамында 46 % қант бар ... (М46) ... ... ... ... СВ ... ... ашытқылар болып табылады.
Шетелдерде ашытқының шығу ... 50% қант (М50) бар ... ... ... ... зауыттардағы ашытқылардың шығу мөлшері төмен,
шетел өндірістерінде жоғары болады, ... ... ... ашытқының мөлшері
және жұмсалған мелассалары бірдей болған жағдайының өзінде шетелдеріне
қарағанда төмен ... ... ... ... ... сыртқы орта факторының әсері
Ашытқы тіршілігіне қоршаған факторлары үнемі әсер етіп отырады. Олар
температура, рН ... ... ... ... культруалды ортаның
оттегімен қамтылуы, т.б. заттар.
Жоғарыда көрсетілген факторлар жасушаға қолайлы немесе қолайсыз әсер етуі
мүмкін. Микроорганизмдерге әсер ... ... ... үш ... ... оптимальды, максимальды.
Микроорганизмдер тіршілігіндегі барлық процестер оптимальды факторлардың
жағдайында жақсы ... Егер ... бір ... ... ... ... дұрыс жетілмейді.
Температура жасушадағы зат алмасулар процесінің ... ... Нан ... ... ... ... Қазіргі
уақытта жаңа оптимальды температура ... – 380С ... ... ... алынатын өнімнің сапасын төмендетеді, ал
төмендеуі ашытқының көбеюінің ... ... ... ... рН ... Ашытқылардың тіршілігіне рН орта
айтарлықтай әсерін ... ... ... қоректік ортаға түсуі,
ферменттердің активтілігі, витаминдердің түзілуі, ашытқы жасушаларының ... ... ... өсуі рН-тың 4,5-5,5 мәнінде ие болады. Аппаратты
жүктегенде және процестің бірінші кезеңінде рН ... 4,5-4,6 ... ... заттар концентарциясы. Ашытқылардың ... ... ... ... ба ... ... ашытқыларының
жасушасының осмостық қысымы 0,8-0,12 МПа. Ол ... ... ... жоғарылайды.
Культуралды ортаның аэрациясы. Кез – келген микроорганизмнің тіршілігінің
тұрақты болуы үздіксіз ... ... ... ... Оны ... ашу мен ... алу процесінен алады. Бұл процестер бір-бірімен
байланысты. Ашытқы ... ... ... не ашу, не ... ... бағытталуы мүмкін.
Ферментациялық процесс интенсивті аэрациялау жағдайына биомасса жинауға
бағытталады. Ортадағы еріген оттегінің жетіспеуінде ... алу ... ашу ... де ... Онда ашытқылармен бірге спиртте ... ... аз ... ... ... мен спирттің жиналуы азаяды.
Ашытқы өндірісіндегі ... ... ... ашытқы өндіруді
биомасса синтезіне бағыттап, спирт пайда болуын жою.
Химиялық заттар. Химиялық заттар ашытқыларға әртүрлі әсер ... ... ... ... байланысты.
Культуралды ортаға химиялық заттар шикізатпен бірге (меласса, аммоний
сульфаты, диаммонийфосфаты және т.б.), ... ... ... ... жуу арқылы келеді. Оларға сульфидтер мен сульфаттар, фтор, мыс,
нитриттер, фенолдар, пирокатехин және кейбір бейорганикалық заттар жатады.
1.1.6 Ашу ...... ... ашу ... деп атайды. Процестің жүру
кезінде АИФ түзіледі. Ашу процесі кезінде сутегі ... және ... ашу ... ... ... ... ... атқарады.
Ашу процесінің қоздырғыштары – облигатты анаэробты микроорганизмдер. Ол
тек қана анаэробты жағдайда жүреді. Ашу ... ... ... 1860 жылы Л. Пастер ашқан.
Әрбір ашу процесі екі ... ... ... ... ... ... да, 2 молекула сутегі субстраттан бөлініп шығады.
С6Н12О6 ... + ... ... ... ... ... сутегі тотықсыздандырады да спирт немесе
қышқылдар түзіледі.
2СН3СОСООН + 2Н2 2СН3С ... ... ... ... қышқылына айналуы үш
жолмен жүреді.
Бірінші жолы – Эмбден-Мейергоф-Парнас немесе фруктозадифосфат ... ... деп ... ... ... ... ... және
факультативті анаэробты организмдерде табылған.
Екінші жолы – пентозофосфат жолы. Ол көптеген ... және ... ... жолы – ... Ол ... ... ... табылды.
1. Эмбден-Мейергоф-Парнас жолы, бірнеше реакциялардан тұрады.
1. ... – C
H – ......... – CH O + AУФ АЕФ + HO – ... ......... – C
H – ... – O = ... ... ... тән ... ... жүреді. Бұл реакциия – глюкоза мен
АҮФ әрекеттесіп гексокиназа ферменті ... ... ... және ... ... ... ... Глюкоза 6-фосфат глюкофосфатизомераза ферментінің әсер
етуімен фруктоза 6-фосфатқа айналады.
2. ... – C
C – ......... – CH O ... H – COH ...... – C
|
|
H – ... – C – O – ... ... – O – ... 6- фосфат
3. Түзілген фруктоза ... 1-ші ... ... ... ... ... 2-ші ... тобына
тасымалданады. Фруктоза – 1,6 екіфосфат түзіледі.
3. ... – O – ...... – OH
|
|
HО – ... – CH
| +АУФ ... – CОH O ... H – ... – C
H – ... – C – O – ... 6- ... ... ... 1,6 екі ... ... ферменті арқылы үш көміртекті
қантқа бөлінеді (үш фосфоглицерин альдегидке және екі оксиацетон фосфатқа):
Н2С - О – ... – OH H2C – O – ... = O
| ... – CH ... HC – OH
| O ... – COH ... H2C – ... - ...... ... ... екі ... ... – C – O – PO3H2 ... ары ... ... ... тотығып, ол глицеральдегидин –
3 фосфатдегидрогеназа ферменті арқылы катализденеді. Бұл фермент құрамына
активті – 5Н тобы кіретін ... ол ... ... (НАД) никотин
– амидадениндинуклеотид. Біріншіден, альдегид тобымен, 3-глицеринальдегид –
5Н тобымен байланысады:
5. HC = O OH
| |
HC – OH + HS ... H – C - S ... ... – PO3H2 H – C – ... – O – ... ... ... Н – С – ОН тобы ... Бұл топ НАД
молекуласына сутегі атомын бере алады:
6. OH
C = ... – C – S ... H – C ... – HAД · ... + ... – C – OH ... 3, H2C – O – ... ... ... – O – ... ... ... 2 атом сутегі алынады да НАД-қа
тасымалданады. Бұл тотығу ... деп ... = O C = O
| S ... | ... PO3H2
H – C – OH + H3PO4 H – C – OH
+ HS ... ... – O – PO3H2 ... O – ... ... ... ... қалдығы фосфор
қышқылына тасымалданып, нәтижесінде 1,3 екі фосфоглицерин қышқылы және ... бос ... ... C = O C = O
| O – PO3H2 | OH
H – C – OH + АЕФ HC – OH ... ... ... – O – PO3H2 ... H2C – O ... ... екі ... ... ... ... арқылы АЕФ-пен
қосылып АҮФ және 3 фосфоглицерин қышқылы түзіледі.
9.
C = O C = O
| OH ... – OH H - C – O ... ... |
H2C – O – PO3H2 ... H2C – ... ... ... қышқылы
Одан кейін 3 фосфоглицерин қышқылы фосфотглицеромутаза ферменті арқылы 2-
фосфоглицерин қышқылына изомерленеді.
10. COOH ... - H2O |
H – C – O – PO3H2 ... C – O – ... ... – OH ... ... ... ... қышқылы
Осы қышқылдан энолазаг ферменті арқылы су ... ... ... түзіледі. Бұл қышқыл макроэнергиялық байланыста
болады.
11. COOH ... |
H – C – O – PO3H2 + АЕФ C – OН + ... ... – OH ... ... ... енол ... ... ... ... ... ... фосфат тобын
және қосымша энергиясын береді де, АҮФ және энолпирожүзім қышқылы түзіледі.
Бұл ... ... ... тобы.
12. COOH ... |
C – OH ... ... ... ... ... ... қышқылы
Энолпирожүзім қышқылы өз ... ... ... қышқылына
айналады.
Қантттың пирожүзім қышқылына айналуы ... ... бос ... ... АҮФ 4 молекуласының түзілуіне жеткілікті
мөлшерде түзілген 2 молекула АҮФ ... 1,6 ... 4 ... АҮФ. ... АҮФ 2 ... ... ... 1,6 фруктоза – екі фосфатқа
айналдырады, ал қалған екі молекуладан АҮФ синтездеуге жұмсалады.
Пентозофосфат ... ... ... бұл ... сол, бұнда көмірсулар ыдырау барысында ... ... ... ... ... бір көміртегі атомы тотығып, көмір
қышқыл газы ... ... ... ... ... глюкозаның фосфорлануы
нәтижесінде глюкоза – 6 ... ... ... ол ... ... НАДФ ... да 6-фосфоглюкон қышқылы түзіледі. 6-
фосфоглюкон қышқылы тотығу декарбоксилану барысында Д-рибулозо – ... ... ... ... ... Бұл ... ... арқылы Д-
ксилулозо – 5-фосфат және рибозо – ... ... ... әрі ... бірқатар реакциялардың әсерінен өзгеріске ұшырап, ақыр аяғында
глюкоза – 6-фосфат ... ... ... ... ... пентозофосфат жолының бір кезеңінде Эмбден-Мейергоф-Парнас
ыдырау жолына көшеді деген пікірлер айтып жүр.
Сонда алты ... ... ... жолы ... ... глюкоза – 6-фосфаттың бір молекуласы толық көмір қышқыл газына
дейін тотығады және ... алты ... ... ... ... жолының негізгі мақсаты: 1) нуклеин қышқылдарын синтездеу
үшін қажетті ... ... ету; 2) ... ... ... ... үшін керекті НАДН·Н көбірек түзілуін қамтамасыз
ету.
Глюкозаның пирожүзім ... ... ... ... Энтнер-Дудоров
жолы арқылы жүзеге асуы ... ... ... ... ферментінің
қатысуымен глюкоза фосфорланады. Осыдан шыққан өнім глюкоза – 6-фосфат 6-
фосфоглюкон қышқылына дейін тотығады да, ... ... ... 6-
фосфоглюкон қышқылына айналады. Бұл өнім ... ... ... қышқылы мен 3-фосфоглицерин альдегидіне ыдырайды. Одан ... ... ... ... әсер ... ... ... молекуласы түзіледі. Сонда Энтер-Дудоров жолымен глюкоза
ыдырағанда бір молекула АҮФ мен екі молекула ... ... ... Осы ... ыдыратушы бактериялардың пирожүзім қышқылынан сүт және басқа
қышқылдарды түзетін қажетті ферменттері ... Бұл жол ... ... ... ... ... ... синтезінің механизмі
Соңғы кезде бірнеше рет жұмыс істеудің және ... ... ... ... ... ... ... нұсқасы
ұсынылған. Бастапқыда Эмбден-Мейергоф-Парназ сызба ... ... ... бойынша қанттың пирожұзім қышқылына дейін ыдырау
процесі жүреді.
Кербыс тізбегі бойынша ... ... ... ... қышқылына
айналады да аммиакпен байланысып жасушаның негізгі ақуызды құрамы болып
табылатын аспаршы қышқылын береді.
Ақуыз ... ... ... ... ... белгілі. Бұл жерде
негізгі роль нуклейн қышқылдары айналатынын біз ... ... ... ... ... ... екі түрі бар ... қышқылы ДНҚ және
рибонуклейн қышқылы РНҚ. ... ... және ... ... РНҚ ... ... құрылысы, яғни 18000-нан 2 000 000 дейін
молекулярлы массасы бар химиялық құрылымы жағынан полинуклейд ... ... үш ... ... ... азотты құрылымнан және
фосфорлы қышқылдан тұрады. Сонымен қатар ... төрт ... ... олар азотты құрылымымен бір – бірінен ерекшеленеді. ... ... ... және ... пиримидті-цитозид және уромил.
РНҚ спиральді құрылысты және нуклеотид қатарынан ... олар ... ... ... ... ... ... байланысымен
құралатын тізбекті құрайды.
ДНҚ-ның құрылысы көбінесе РНҚ-ның құрылысына ұқсас болып ... ... ... ... ... (4-8 млн) ... болады. Сонымен қатар
ДНҚ нуклеотидтен тұрады, оның ... ... ... ... ... және ... ... кіреді.
Соңғы он жыл ішінде жасушадағы (1) ақуыз синтезіндегі нуклеин ... ... ... ... ... теория пайда болды.
Ақуыз синтезі нәтижесінде ашытқыдағы жасушаның бір ... ... ... ... басталады.
Бастапқыда жасуша бөліктері бөлініп, нәтижесінде ... ... ... әрекетін түзіп, соңы азая ... ... ... ... ... ... ... протоплазманың
түйіршіктерінің төбесінде аналық жасушалардың өсу процесі басталады ... ... ... ... ... ... ... аналық
жасушаны бөліп алған кезде тоқтайды.
Осы уақытқа дейін бір аналық ... ... ... ... ... ... жауап жоқ. А.Кукпаның мәліметтері ... ... ... ... ... 25 жаңа жасуша түзетінін ... ... 40-қа ... ... Электронды микроскоп көмегімен ескі
жасушаны зерттеген кезде кескіндерінің соңы көп екені анықталды.
Жас жасуша ... ... ... және ... ... ... бүршіктенуі басталады, бұл процесс генерацияның жалғасуы деп атайды.
G ол төмендегі теңдеумен анықталады.
G=0,693/М
мұндағы: М - өсудің меншікті ... ... ... ... өсіп жатқан биомассаның
бірлігіне, сағаттың өсуімен сипатталады (2)
М=Lnm- Lnm0/t-t0
мұндағы: L – ... ... ...... ... – уақытысы
Бұл теңдеудегі биомассаның ... ... ... ... ашытқылардың өсу жылдамдығының меншікті формуласын М
аламыз.
М= Lnm/ m t0 / ... ... ... мен өсу процесін сипаттау үшін ... ... өсу ... Н ... яғни 1 ... ... ... рет өсетіні туралы. Егер процесс барысында бастапқы
биомассаның санын анықтап, ... 1 ... ... алынған биомасса санын,
сондай-ақ 2 сағаттан кейін, 3 сағаттан кейін және т.б. ... ... ... өсу ... былай есептеуге болады.
Н1= m/m0; Н2= m2/m1; Н3= m3/m2; және ... ... ... жылдамдығына ішкі ортаның әсер етуі. Ашытқының
меншікті өсу жылдамдығы мелассалы ортада ауалы-ағын ... ... кең ... ... мүмкін (0,055-тен 0,37 дейін), ол жасушаның
физиологиялық қабілетіне тәуелді, сонымен ... ... ішкі ... факторына, температураға, рН ... ... ... ... ... ... ... және т.б. қасиеттеріне байланысты жүзеге асырылады.
1.1.8 Ашытқы классификациясы
Метаболизмге және генетикалық ... ... ... ... бар. Классификация кезінде жасушалардың көмірсуға қатынасын
немесе витаминдерге қажеттілігін, өсу ... және ... ... ... ... ... Endomycetales қатарына,
Saccharamyctacea туысына, Saccharamyces тегіне жатады. Ол 41 ... ... ХІХ ... ... ... рет ашытқылардың
жүйелеуін ұсынып, беттік ашытқыларды Sacchоmeces cerevisae деген ат қойған.
Бұл ашытқылар Англияда, Великобритания мен Германияда ... ... тағы бір ... ... ... ат қойған. Сосын 1952
жылы бұл ашытқыларды біріктіріп S.Cerevisiae деп ... ...... ... өзгеруінің тарихы көрсетілген
|1952 ж. Лоддер мен Крегар Ван ... ж. ... ... ... | ... bayanus | ... ... ... | ... | ... ... |S.cerevisiae ... | ... | ... ... ... | ... ... ... ... |
|- |S.aceti |
|- ... ... ... Ван Рия классификациясын осындай әдіспен өзгертіп
қарастырған.
Қазіргі кезге дейін сыра ашытушылар ашытқылардың екі түрін ... ... және ... ... ... ... «жұмыс істейтін» (6-150С температурада) ашытқыларды жатқызды.
Олар ... ... 18-220С ... ... соңында ашыған
сұйықтықтың беткі қабатына жиналады.
1980-ші жылдардың басында таксономистер сыра ... ... ... ДНҚ қасиеттеріне негіздеп оларды S.cerevisiae қатарына
жатқызды.
Ашытқылар бір жасушалы ашытқыларға жататындықтан ... ... ... олар жеке ... ... ... 3 класқа бөлінген:
1. Аскомицеттер
2. Базидомицеттер
3. Бластомицеттер
Бұл классификациялар әдетте ... өсуі мен ... ... жіктелген. Олардың өндірістегі маңызы өте зор, сондықтан ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер
Тамақ биотехнологиясында, соның ішіндегі нан ашытқысы өндірісіндегі
зерттеулер жатады.
Өндірістік ашытқыны шығаруды арттыру, сапасын ... суды ... ... ұзақтығын қысқарту, өнімділігін арттыру, пісірілген нан
сапасын арттыру үшін ... ... сай жаңа ... және ... ... ... ... арттыру үшін жаңа ашытқы штамдарын ұсынылған. Престелген
ашытқыны ... ... ... ... Saccharamyces cerevisae.
Мұндағы мақсат жоғары ашыту активтілігіне және көтерілу күшіне ие ... алу ... ... Нан ашытқылары штаммасы Saccharamyces
cerevisae Р-21 престелген ашытқылардағы көтерілу күші 34-42 минут, ал ... саны ... ... 86-90 ... ... ... ... әдісі. Өнеркәсіптік ашытқы
штамдарының идентификациясы үшін 4 әдістің эффективтілігіне сәйкес ... ... 5 ... ... ... ... өндірісінде (~99%
ашытқы осы мақсатта қолданылады) және ... ... ... Сыра
алудың әртүрлі 5 өндірісінен бөлінетін сыра, Бразилия ... 95 ... Сыра ... ... үшін ... ... ... табылады. Тамақ этанол өндірісінде қолданылатын штамдарға сипаттама
бергенде ең жақсысы SDS-PAGE және RAPD анализі болды. Бұл ... ... ... ... ... ... S. ... штамы
сияқты белгілі.
Ашытқыны өңдеу әдісі. Тамақ өнеркәсібінде соның ішінде спирт және ... ... ... ... суспензиясын өңдеуде инфрақызыл
сәулелеріне қолданылады. Оның ... 0,8-2 мкм, 45-550С ... ... ... аралығында жүреді. Бұл әдіс ашытқының ашыту активтілігін 1,3-1,8
есе жоғарлатады және ашу ұзақтығын 10 тәулікке қысқартады.
Экзогенді ... ... нан ... ... ... ... әсері. Ашытқы клеткаларын көбейту үшін, Bacillus
intermedius РНҚ-аза 10,001 мкг/мл микроазық ... ... ... ... ... ... РНҚ-азаның ингибирлеуші
әрекетін жоғарғы дозасына қосқанда процесс ... ... ... ... ... ... РНҚ-аза популяциялағанда клетка деңгейі мынадай
болады: (G1 – стадия) бірінші жағдайда ... ... ... ... ... ... өнеркәсібіндегі автолизді ашытқы және бактериялар. ... ... ... ... ... ... байланысты,
әсіресе протеаз, ол гидролизге және комплексті ... ... ... ... ... босататын, төменгі молекулярлық массамен және
биологиялық активтіліктің қатысынсыз сипатталады. Бактерияның ... ... ... ... ... ... және ... активті қосындысының босатуға алып келеді. Автолиздің әсер етуі
ферментативті тамақ өнімдерінің құрамына және тұрақтылығына ... ... ... ... келеді.
Нан ашытқысының қасиетіне Saccharamyces cerevisae ... Нан ... ұзақ ... ... ... мұндайда биомасса бірнеше стадияда
жиналады. Жұмсалған шикізаттың саны көлемі және биомассаның өсу ... ... ... ... 4-6 ... ... стадияларында
2-5 стадия цехта чн және Sr. Н жүргізіледі. Чк және сч. Н ... ... 2-3 ... ... Нан ... ашытқылары өндірісінде қоректену
ортасы болып түрлі қосындылар мен микроэлементтері бар азот және ... ... ... мен қызылша мелассаның ерітінділері
табылады.
Престелген ... ... ... ... процесте алмастырудың
болашағы қарастырылған. Өнімділігі жоғары ашытқы сүтімен алмастырылғандағы
сынама ылғалдылықтың ... ... ... ... ... ... бойынша өндірістік жағдайда нан ашытқысын алуға
болатынын көрсетті. Престелген ашытқыны сүтімен ... ... ... ... және ... өнімнің сапасын жоғарлатады.
β – галактозадағы процент үшін – Thermoanaerobium бактериясын қоректік
ортадан алады. Ол фермент синтезін ... ... ... ... β – ... ... препаратын алғанда, экстракт
жасушасында 1 көлемде этил ... ... ... 5 рет ... ... ... бөліп алуға, сондай-ақ биологиялық
активтік затты алу үшін қоректік орта ... ол ... ... ... қана қоймайды, сонымен қатар ол микроорганизм өмір сүретін орта
болып саналады.
Культивирлеуге арналған ортаға компоненттің ... ... және ... немесе жеке элементі (азот көзі, көміртегі, фосфор, микроэлементі,
витамин және т.б.) қосылып қана ... ... ... ... ... ... активті, тотығу-тотықсынздану потенциалы,
температурасы, аэрациясы және тағы басқалары) ... Осы ... ... және ... жеке ... ... дамуына
маңызды роль атқарады және олармен жеке физиологиялық және биохимиялық
функция сезіледі. Осы ... ... ... өзгерсе онда ортада
басқасының өзгеруіне әкеліп соқтырады.
Микроорганизмнің зат алмасуына конструктивті ... ... ... және энергетикалық алмасу (энергия алу) жатады. Бұл процестер
жасушада химиялық реакция түрінде ... ... ... ... ... бір ғана және сол зат қолданылады.
Қоректік орта микроорганизмнің ... ... ... ... негізгі
затты құрауы керек. Биосинтез іске асырылу ... ... ... ... ... ... ... құрайтын қажетті мөлшерді алу керек.
Saccharamyces cerevisae штамы спирт алуда және нан ... ... ... және нан ... ... У 2283 ... cerevisae селекцирленген штамы ... ... және ... ... қолданылады. Штамм жоғары
глюкоамилазалы активтілікпен (1-1,25 бір/мл) сипатталады. Нан ашытқысының
биомассасында және спирт өндірісінде крахмалы бар ... ... ... ... ашытқыны нан ашытқысында және сүт өнімдерінде қолдану.
Престелген ашытқыны ашытқы сүтіне технологиялық процесте ... ... ... ... ... ... ... жоғалу көрсеткішінің жақсы екенін көрсетті. Лабораториялық
мәліметтер өндірістік жағдайда нанды алуға болатынын көрсетті. ... ... ... ... процестің ұзақтығын қысқартады
және дайын өнімнің сапасын жоғарлатады.
«Магарач», Ивив ... ... ... морфологиялық
қасиетін салыстыру арқылы баға беру. ... ... ... ... да және ... ...... таза культурасын бөлуге
арнап отыр. Себебі өндіріске қажетті жаңа ... алу. ... ... ... ... ... және де
ашытқы штамдарын идентификациялағанда топтарға бөлу үшін эффективті ... ... ... ... ... ішіндегі жасуша активтілігімен
байланысты, әсіресе ... ол ... және ... ... жол ... ... ... босататын, төменгі молекулярлық
массамен және ... ... ... ... ... ... ... байланысқан, жасуша қабырғасының бұзылуына
және ортаның биологиялық ... ... ... алып ... әсер етуі ... тамақ өнімдерінің құрамына және
тұрақтылығына әрбір жағдайда әр ... ... ... ... ... spp. ... ... ашытқыдан алу.
Lactobacillus қарама-қарсы штамм барын анықтады. Ашытқылар Saccharamyces
cerevisae арқылы идентифицирленеді және (10 немесе 17) ... ... ... ... ... С.ciferri, Torulopsis
glabrata, Rhodotula штамы бөлінген. ... ... ... қарама – қарсы актуальды екені дәлелденген. Штамдарды салыстырғанда
жасушалардың ... ... ... ... барлығы
S.cerevisiae штамы сияқты белгілі. Biochem, Erg, Tianjin Univ, Tianjin.
Diseases Res. Dep. ... ... ... ... – экономикалық негіздеу
1.2.1 Құрылыс ауданын және орнын таңдау
Құрылыс орны ретінде ... ... ... ... ... орнын
таңдадық. Ол құрылыс тұрғызуға қолайлы болып отыр, себебі нан ... үшін ... ... ... ашытқысының шикізаты меласса Джамбулдың қант ... ... ... ... ... орта үшін ... тұздар
қаптара қапталып булып түйілген күйінде әкелінеді.
Бұрынғы гидролиз зауыты Шымкент қаласының ішінде орналасқан ... ... ... шығысында орналасқан, темір жолдың үш бұрышының
қиылысынан 435 м қашықтықта тұрады.
Зауыттың аумағының рельефі ... және ... ... ... ... – 545,0 м ... ... топырағынан жалаған 30 м тереңдікте.
Зауыттың өндіріс аумағында негізгі және көмекші өндірістер ... және ... ... ... ... Құрылыс
ауданының климаты – континенті, жазда құрғақ ыстық және қыста суық, қар ... ... ... орташа жылдық температурасы +120С. ... ... ... ... ... ең ... температурасы +440С.
Температуралық белгілері бойынша алаң 28 климаттық ауданға ... ... ауа ... +170С. ... ... күн 305 күн ... ... бағыты шығысқа және оңтүстік-шығысқа бағытталған. 28 м/сек
жылдамдығы. Құрылысшы ... ... ...... ... . ... ... шықтың мөлшері – 173 мм. Шықтың негізгі бөлігі
көктемде ... ... ... саздақ және қиыршық тасты. Ауыз суды
артизан суын алады. Құрылыс тұрғызылған ... ... 3-ші ... Жер судың тереңдігі 16,5 м. Топырақтың қолданатын қысымы 1,5кг/см2
анықталған. Зауыттың алаңы 18 га орналасқан.
1. Басты корпусы - ... ... ... ... ... орналасқан және зауыттың фиксирленген
жоғарғы орталығы ... ... ... орны 11923 м3 ... ... ... ... цехы басты корпустан 50 м қашықтықтан орналасқан ... ... - ... орналасқан ауданы 900 м2 .
Ашытқы цехы ашытқы кептіргіш бөліміне жатады (оның алып ... ... 540 м2) және буып түю ... ... алып ... құрылыс ауданы 144
м2).
3. Көмекші корпус (тұздарды дайындау) және ... ... ... жолға көлденең басты корпустың батыс жағында орналасқан, арасы 2,5 м
платформамен ... 1930 м3 алып ... ... ... цехы ген жоспардың геометриялық орталығында
орналасқан және ғимараттың басты фасаты, зауыттың басты ... ... ... ауданы 400 м2 .
5. Дайын өнім қоймасы зауыттың солтүстік батыс жағында ... ... ... ... ... ... қоймасының ауданы 325 м2.
6. Насос станциясы зауыттың өндіріс ауданындағы оңтүстік батыс бөлігінде
кселит цехынан 50 м2 ... ... ... ... 140 м2.
7. Ген жоспарда электр цехының ғимараты қарастырылған.
Электро ұстахана зауыттың ауданында орналасқан, көмірқышқыл газы цехы
қарастырылған.
Зауыттың ... ... под ... ... цехы ... жатқан құрылыс аумағы 108 м2).
ГСМ қоймасының ауданы 54,6м2, ... ... 338м2, ... ... ... 587 м2, ... ... 680м2.
Зауыттың территориясы шлакоблоктан қаланып қоршалған. Қоршаудың биіктігі
2,5 м.
Жұмысшы жобаның келесі аймақтарын тұрғызу қарастырылған: От ... газ ... ... (ГРП) ... ... суды ... Алаңның ішін жылумен және технлогиялық сетпен ВиК, автожолмен
қамтамасыз етеді.
Аумағы ... ... ... ... ... ... 538,60 см және 539,30 м. ... қайта өңдеуде келесі аумақтық
жұмысы анықталады, ауданы 1095 м3, биіктігі 203 м3 ... ... ... ... ... ... ... , мазут құбырларына, кабельді сетке ... ... ... ... ... қолданады. Су құбыры үшін және
канализацияға жер асты проклатка қарастырылған.
2 ... - Ген ... ... ... ... аталуы ... ... ... |
|1 ... ... территорияның |га |16 |
| ... | | |
|2 ... ... ... зауыттың |га |4,4 |
| ... | | |
|3 ... ... ... |% |27,5 |
| ... | | |
|4 ... істеп тұрған зауыттың |га |4,80 |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
|5 ... ... ... |% |30,0 |
| ... ... | | |
| ... ауданы | | ... ... ... ... ... ... қызылшаның мелассасы және
қоректік тұздар саналады.
Зауыттың территориясында ... ... ... қамтамасыз етеді.
Скважина ұзындығы 30 м.
Суды тұтыну 13732 ... ... ... ... 140 м2. Зауыттың
цехтарын және ... ... ... етіп отырады.
Зауыттың сумен артизан скважина суы қамтамасыз ... ... суын ... 406,6 ... ... ... қамтамасыз ету, ТЭЦ – жүйесі «Южгазэнерго» зауыттан
1,5 км қашықтықта орналасқан қамтамасыз етеді. Энергияны екі ... ... ... қор ... ... ... ... трансфортердің подстанциясы 108 м2 трансфортер орналасқан.
Зауытта келесі электр қондырғылары бар:
1. Трансформатор күші ТМ – 1000/6-6 ... ... күші ТМ – 500/6-2 ... Трансформатор күші ТМ – 108/6-2 дана
Зауытты ... ... ету ... ... ТЭЦ1 ... 900 ... ... тартылған қысымы жоғары бу 250 мм құбыр өткізгішпен
тасымалданады. Қысымы төмен бу 300 мм ... ... ... Жоба
бойынша қысыммен буды құбыр өткізгішпен өткізу қабілеттілігі 16 т/сағ.
Зауыттың нан ашытқысын негізінде ... ... ... ... нан ... ... қамыр жасауда, сонымен қатар кондитер
заттарын шығаруда және консерв өндірісінде қолданылады.
Одан ... да ... ... ... Д, В2 ... ... медицинада бірқатар дәрілік препараттар алуда, нуклеин қышқылын
және әртүрлі фермент алуда, микробиологиялық өндірісінде қоректік орта ... ... ... ОҚМУ ... және ... жұмысшыларды
дайындайды.
Осыған байланысты жоғарыда айтылғандарға қарап құрылыс орнын таңдау
қолайлы деп білуге ... ... ... ... шикізатпен қамтамасыз
ету зауыт тұрған территориясы және дайын өнімді тұтыну қанағаттандырылады.
1.3 Тәжірибелік бөлімі
1.3.1 Жұмыстың мақсаты
Жұмыстың мақсаты - нан ... ... ... жаңа ... ... ... технологиясын жасау.
Ашытқыларда ылғал мөлшері 70 – 75 %, ылғалдың 15 – 20 % ... ... 50 %-ке ... ... ... болады. Жасуша ішіндегі ылғал бос немесе
байланысқан формада болады. Жасуша коллондының құрамына кіретін байланысқан
су еріткіш болып табылмайды, нашар ... қиын ... Бос су ... құрғақ заттарының еріткіші болып табылады.
3 кесте - Ашытқылардың құрғақ заттарының элемент құрамы
|Элемент ... ... ҚЗ % ... ... % ... ... |47,0 ... |5-7 |6,0 ... |30-35 |32,5 ... ... |8,5 ... ... |6,0 ... (Р2О5) |1,9-5,5 |2,6 ... (К2О) |1,4-4,3 |2,5 ... (СаО) ... |0,05 ... (Мg) |0,1-0,7 |0,4 ... ... |0,02-0,2 |0,05 ... (SO3) ... |0,03 ... ... |0,02 ... ... ... |0,007 ... (SiO2) ... |0,8 ... ... ... ... құрамы төмендегідей %:
жалпы азот ... ... ... ... емес ... ... ... ... ... ... %:
ақуыздар ... ... ... және петтондар 10,1
1.3.2 Ашытқыны культиврилеуде қосылатын ... ... ... өнімі қызылшаны өңдеу технологиясының ... ... және ... ... ... Осыған
байланысты өсетін заттардың жаңа қайнар көзі болып табылатын үлкен ... ... ... өйткені ашытқы оны синтездемейді.
Биотин өсімдіктің жер асты бөлігінде жиналады. Мұндай ... ... ... ... көзі ... ... ... витаминнің
және басқа өндіріс сааласының көптеген қалдықтары, витаминді және ... ... ... ... ... ... ... қолдану үшін
оларды дайындаудың әдісі жасалған.
Картоптан крахмал алуда, ... ... ... ... ... Картоп шырынының булау әдісімен қою немесе жартылай майлы қоңырлау
иісі бар ... алу ... ... ... жасалды. өнім 1200С
температурада бір сағат мерзімде ұсталады, реакция қышқыл рН 4,3-5,6.
Картоп шырыны витаминдердің құрамы бойынша ... ... ... ... оған ... бұл өнім нан ... ... үшін ашытқының өсу
белсенділігін арттырушы зат ретінде тиімді қоспа болып табылады.
4 кесте - Буланған картоп шырынының ... ... |ҚЗ, % |РВ, % ... % |Ақуызды | Биотин |
| | | | |зат, % ... ... |38,0 |7,30 |5,52 |34,50 |1,32 ... |40,3 |0,64 |5,40 |33,75 |1,58 ... |18,5 |16,0 |1,54 |9,62 |2,15 ... ... ... шығымы биотиннің аз мөлшерінен 9 % жетеді. Нан
ашытқысында Д2 ... ... ... ... В тобы ... ... В-
комплекс деп аталатын және ... ... ... ... ... – витаминін өндірумен айналысатын ірі зауыттардың қалдығы болып
саналатын В – ... ... ... және бірқатар амин қышқылы
кіреді (глицин, алапнин, лейцин, ... ... ... ... ... ... Бұл ... ерекшелігі оның құрамында 700 мкг/кг
дейін қоректік орта өсетін ашытқының ... көзі ... ... ... өндірістің келесі қалдығы болып ... ... ... ... ... сәл ... 120-550 ... Оған қарамастан
сілтілі экстракты ашытқыны егу кезінде ... ... 10 % ... ... ол мол өнім алумен қатар оны ұзақ сақтауға ... ... ... ... В – комнлексімен сілтілі
эктракты пайдалануға мүмкіншілік жоқ, өйткені Д2 ... ... ... тек ... Ресейде орналасқан.
5 кесте - Д2 витамині өндірісінің қалдығының химиялық ... ... ... ... ... ... |
| ... |Сілтілі |В-комплекс |Сілтілі |
| | ... | ... ... зат, % |40-56 |23-30 |30-40 |30-50 ... % мас |2,25-3,76 |0,42-0,83 ... ... ... | | | | ... |1,01-1,29 ... ... ... |
|К2О |- ... |- ... ... |2,12 ... |0,80 ... ... ... |120-230 |170-360 |150-550 ... | | | | |
| |5,8-6,4 |12 ... |5,2-6,1 |12 ... ... ... ... ... өндірістің қалдығы болып саналады. Өскіннің
түсі сары – қоңыр болып ... ... ... ... В ... амин ... ферменттер кездеседі. Жоғарыда айтылғандай ... ... ... ... бидай өскінінде 120 мкг/кг көлемінде
болады. Өскінді диірменде майдалап гидромодульде сумен 1:10 есебімен ... ... ... 5-10 ... ... ... отырып құрамында
қоректік заты бар 4,5 % ... ... ... ... ... 8-10 % ... меласса массасына қосады. Бұл кезде ашытқы
культурасының белсенділігі артып ... ... және де ... ұзақ ... ... жасайды.
6 кесте - Бидай өскінінің сулы ерітіндісінің химиялық құрамы
|Көрсеткіш ... ... ... |
| ... ... ... ... зат, % |4,0 |4,9 ... % | | ... ... |1,9 |2,67 ... ... |2,17 |2,76 ... ... азот |2,29 |1,87 ... саны |2,98 |1,3 ... |5,7 |4,5 ... мл 1н, ион |0,5 |2,0 ... | | ... ... ... ашытқыларын сублимациялық кептіру кезіндегі
биологиялық активтілігін анықтау
Бұл жұмыста ашытқы концентрациясынан тұратын ... мен 10 ... сүт ... ... ... ... ... периодты культивирлеу әдісімен анаэробты, аэробты режимдерде
қоректік орта ретінде құрамында азот ... ... ... ... тұздары
бар мелассаны қолданған. Қорғаушы ортаның ... ... мен ... ... ... ... массасын алу үшін жұмсалатын
уақыт 0,5 сағат. ... ... ... ... ... сұйықтықты ВVF/6R (Brisia Basi, Италиялық) құрылғысының
сублимациялық камерада орналастырылған. Кюветадағы ... ... 5-6 мм ... ... ... ... ... мұздатуы мен камерада сублимациялық кептіруді жүргізеді. Қондырғының
сызба-нұсқасы ... ... ... - ВVF ... ... ... камера; 2-төмен температуралы камера – ... ... ... ... насос.
Алдын-ала мўұдату тереңдігі – 250, мұздату жылдамдығы 2-50С, 1 ... ... ... ... ... ... вакуум құрап,
келесі параметрлерде препаратты кептіру жүргізіледі: камерада жұмыс вакуум
15 Па, камерадағы соңғы вакуум 2-3 Па, ... ... ... ... ... ... кептіру
термограммасы активтілігі жоғары материал ... ... ... ... ... ... биологиялық активтілігін қатты қоректік
ортада егу арқылы 10- ... ... ... ... ... ... ... зерттеулерге оңай
келесі сапалы көрсеткіш береді деп таңдалып алынды: биоматериал қондырғысы,
кептіру режимі мен құрғақ материалдың регидратация ... ... ... ... алған себебі, ол сублимациялық қондырғының
конструктивті ерекшеліктеріне аз ғана бағынады.
Сублимациялық ... ... ... ... ... ... ... дайындау режимінің өзгеруі есебінен іске
асырады.
6 сурет - Препаратты сублимациялық ... ... ... ... температурасы
1.3.4 Нәтижелер мен талқымалар
Бірінші сатыда құрғақ үлгілерді жақсартудың Тс-ның сублимациялық
кептіруде ... ... жолы ... ... Тс ... ... қоса келесі дайындау әдістерін тексереді (сурет,1-қисық).
Стандартты әдіспен дайындалған ТС инертті газбен өңдеу ... ... ... 3-қисық). Бұл әдіс ... ... ... есебінен ашытқы ... ... ... ... ... ... ... 3л/мин.
Басқа әдісті ТС-қа ... ... ... ... ... ... ... кептіру және ... ... ... ... енгізу арқылы жүргізген (4-сурет,2-
қисық).
Жұмыста бұл заттар ретінде суспензия массасынан 1% аммоний ... ... Бұл ... ... ... келіп түседі.
Нәтижесінде S. cerevisiae инактивациясын төмендету үшін ТС инертті газбен
өңдеу тиімді болды. Мұнда ашытқы ... 2-ден 50% ... ... етуі ... ... ... ... кептірілген үлгілер өздерін жоғары деңгейде
көрсетеді (4-сурет, 3-қисық), алайда үш ... ... ... ... ... ... ... айтқанда сублимациялық кептіру
барысындағы эффект сақталу мерзімінде тұрақты болып қалмайды.
Құрғақ заттардың ... ... ... ... үшін еріткіш
құрамы мен регидрация жағдайын өзгертіп отырған. Кей жағдайларда ... ... ... ... ... ... 100%-ке
көтеруге болады. Бұл үшін регидрациялық сұйыққа қоспалар қосу арқылы да
амалдар ... Ол ... ... ... ... ... ... келтірілген кестеде регидрациялы сұйықтықтың құрамы мен құрғақ
препараттың құрамы көрсетілген.
7 кесте - Регидрация және ... ... S. ... ... ... ... ортасының құрамы |Биологиялық активтілігі*109,КТБ/г |
|Кран суы |34,0 ... 10% ... |35,1 ... 5% ... |38,0 ... ... |36,0 ... |34,0 ... ... ... ортаны қамтамасыз етуде, олардың
сақталу әдісін жоғарылатпайтынын көруге болады. Сондықтан биоматериалдарды
өңдеу перспективті, ... сол ... ... 50% ... Технологиялық бөлім
2.1 Өндірістің негізгі шикізаты- мелассаның құрамына сипаттама
Меласса –қызылша қантты өндірістің қалдығы болып табылады.
Сыртқы түрінен меласса қаралау ... қою ... ... ... ... ... су 18-25; құрғақ заттар 75-82; сонымен қатар:
сахароза 45-50; ... қант 0,5; ... 2; ... ... ... сапасы бойынша нормальды реакциясы – ол әлсіз негіздік ... ... ... бөлігі сахароза болып ... ол ... ... ... ... ашиды.
Қант қызылшасы – ең бағалы техникалық дақыл, оны қант алу және мал ... ... Қант ... ... ... ... орта ... 17-
19% қант бар. Қант қызылшасының бағалылығы азықтық қызылшадан ... ... кг ... жемісінде 26 азық өлшем және 1,2 кг қорытылған протеин, 0,5 кг
кальций және 0,58 кг ... ... ... ... 300 ц/га өнімінде және
150 ц/га жапырағында 10500 азық өлшемі бар. Қызылшаның жапырақтары ауадан
көмірқышқыл газдарын алып, ... рет қант ... Қант ... ... ... ... қанттылығы көбінесе қанттың ... - ... ... ... ... бөлу ... соңғы ерітінді. ... ... ... ... қызылша немесе қант құрағының шырынының қант ... ... ... ... баяу ... ... ... кіреді. Қант қызылшасынан қантты өндіргенде сусызына есептегенде
меласса шығыны оның мелассасынан 3,5-5%-ке дейін өзгереді. Мелассамен бірге
өңделетін ... ... ... қанттың 10-15% бөлінеді. Бастапқы
шикізаттың түріне байланысты қант ... үшін ... және ... ... Елімізде қант ... ... ... ... ... ... қантта шетелден алынатын қант ... ... ... ... ... деп атайды. Меласса карамельдің
иісіне, қоңыр түсті қоймалжың сұйық, қызылшалы мелассаның беотинның ыдырауы
кезінде түзілетін триметиламин және ... да ... ... иісі ... ең жақсы шикізат болып табылады. Оның құндылығы мынада: оның
құрамында қантпен бірге ... ... етуі үшін ... барлық заттар
бар. Мелассаны қайта өңдегенде технологиялық сызба жеңілдейді.
Қызылша мелассасы қиын, күрделі және тұрақсыз химиялық ... ... ... ... ... ... енгізілген
тыңайтқыштарға, жинау әдістеріне, сақтау жағдайы мен ұзақтығына, ... ... және ... да ... ... ... орта ... 80% құрғақ заттар және 20% су ... ... ... ... ... ... ... бөлігі коллоидтар
ерітіндісінде, сахароза молекуласында және ... ... ... ... байытылған жағдайда болады. Мелассадағы ... ... ... 85% ... ... ... 48-62% ... Негізінде мелассаны
сахарозамен қаныққан ерітінді деп есептейді, бірақ ол өте ... ... қант ... және ... ... ... Мелассада глюкоза көбірек. Үш сахаридтен раффиноза (0,5-2,0 ... және ... ... пантеоза (0,01%) кездеседі. Спиртке
толығымен сахароза инверттелген қант және манноза ашиды.
Құрамында N жоқ заттар. ... N жоқ ... ... ... ... ... химиялық және термиялық ... ... және ... қышқылдар жатады. Инверттелген
қант, әсіресе ... ... ... қант ... ... ... ... ыдырауынан ұшпайтын боялған қышқылдар –
глютинді, аллоглютинді сахарумды милиасинді және гуминді, сүт ... ... ... Карамельдер – сахароза және моносахаридтердің ыдырауы
кезінде ... ... ... ... ... ...... қанттардың аминқышқылдарының химиялық
әрекеттесуінен алынатын күрделі қоспа өнімдерінің жинақталған ... ... ... көп ... ... тұздар (щавель,
лимон, оксилимон, шарап) диффузионды шырын ... ... ... ... ... ... ... өтеді: глутарь, малон,
адилин, үш карбоксил, сүт және алма ... ... май ... ... каприл,каприн, лаурин және пальмитин қышқылдары.
Мелассадағы азотты заттардың құрамы 5-20% болады. ... тек 50-60% ғана ... ... ... ... ... ... амидтер – аспарагин және глутамин ... ... және амин ... ... гидролизденеді. Мелассада келесі
витаминдер кездеседі: биотин, ... ... ... ... ... ... ... қышқылы және инозит.
Қант қызылшасының шығындылығы мен ... оның ... ... себу ... мен ... байланысты. Қызылшадан қант алу
өндірісіндегі қалдық – ... ... ... ... сахароза мен ... ... ... табылады. Мұнсыз ары қарай қантты қызылша
өндірісінен кәдімгі ... ... ... ... алынатын мелассаның құрамы келесідей (массаға, %):
Құрғақ заттар 82,0
Сахароза ... ... ... бағалы өнім болып есептеледі, ... ... ... ... ... ... нан ашыту өндірісінде мелассаның ... ... ... мен ... өндірістерінде 62%, мал
шаруашылығында 22 %, т.б. 3 % ... ... ... ... ... ... ... өндірісінде олардың құрамындағы аммоний азотын анықтау маңызды.
Меласса құрамындағы аммоний азоты 0,4% ... ... ... тез
жиналып, жоғары сапаға ие болады.
Толық құрамды мелассада қанттың ... ... ... (48-50%) ... көбеймейді. Мелассаны сумен ... ... үшін ... ... ... жағдайда мелассада ашытқы саңырауқұлақтары торулопсис, кандида, зең
саңырауқұлақтары аспергиллус, пенициллиум, және ... да ... ... қанттау кезінде өзгереді. Мезгіл басында алынатын меласса
ашытқы өндірісіндегі қажеттіліктерде қанағаттандырады, яғни ... ... және ... ... калий, кальций, магний және микробиологиялық
құрамдары бойынша.
Мезгіл соңында алынған мелассаның құрамында бір қатар кемшіліктер болады,
яғни азот, ... ... кем ... мен ... ... ... болуы
және микроорганизм санының тым көп – 15 мың болуы байқалады.
Мелассаның бұлай өзгеруі технологиялық процестің өзгеруімен ... қант алу ... ... мен қызылшаны еріту кезінде жүреді.
8 кесте – Нан ашытқысын алу үшін мелассаның құрамы келесідей болуы қажет
(% бойынша)
|Құрғақ ... ... |75 кем емес ... ... ... қант ... |46-50 ... қант |2 кем емес ... |55-65 ... ... рН |6,5-8,5 ... азот |1,4 кем емес ... ... |3 ... |7,0 ... |1,0 ... емес ... |0,15 кем емес ... |3,5 ... ... |200 ... түзуші бактериялардың активтілігі |24 жоғары |
|1 г ... ... ... шт |10000 көп емес ... қышқылдар |1,2 ... 0,1 н. мл йод ... |2,0 көп емес ... ... ... ашытқы шығуы мен сапасына ықпалы
Ашытқылардың мелассада өсіруде ондағы азот мөлшерін, өсу және ... ... білу өте ... азот мөлшері аз меласса ашытқы өндірісінде жақсы шикізат бол
алмайды. Заводтарда қолданылатын меласса құрамындағы ... азот ... ... Оның ... амин азоты кіреді, ол ашытқының өсуіне
ықпал жасайды. Аммоний ... ... ... ашытқы шығу
мүмкіншілігі жоғары ... ... ... ... ... соңында азаяды,
сонымен қоса ашытқының өсуі үшін маңызды қышқылдар төмендейді.
Мелассадағы ... ... ... 5-20% ... Амин ... тек ... ғана өтеді. Қызылшаның бетоині мелассаға жиналады.
Қызылшада болатын амидтер – аспарагин және ... ... ... және амин ... ... ... Мелассада келесі
витаминдер кездеседі: биотин, тиамин, рибофлавин, ... ... ... ... ... қышқылы және инозит.
Минералды заттар. Минералды заттардың орташа құрамы 8,5% ... ... ... ... ... көп ... ... Қамысты меласса құрамы
қызылшаға қарағанда үлкен ерекшелігі бар: сахароза аз, ... қант ... жоқ, ... ... ... төмен, реакция әлсіз қышқылдары
(рН 4,5-6 араласу 1:1), иісі қышқылдау. Оның ... ... ... ... қант еместер, «таза» күл, сонымен бірге су, СаО, МgО,
SiO2, SO3, Сl2, Na2О + ... Р2О5 ... ... ... кіретіндер: құрғақ заттар 80%, сахароза ... ... қант 1-4%; ... 2%; ... ... 40-49%; ... 0,15-0,4%; күл 8-13%; күкірт диоксиді 0,01%. ... ... ... ... 0,04-0,19; пиридоксин 0,7-1,7; никотинамид 1,42,8;
пантоген қышқылы 1,5-2,2; ... 56-290; ... ... Шикізатты
меласса рН-ы 5,6-7,5; түстілігі 0,6-6 мл-ге дейін, йод ... 0,1 н-ге ... ... ... ... таңдау
Қазіргі кезде ашытқы өндірісінде жалпы қолданылатын әр түрлі рассаның
Saccharamyces ... ... ... ... ... сол ... ... негізгі түрлерін сақтайтын, қасиеті тұрақты ... ... ... ... ... микроорганизмнің
әртүрлілігін түсіндіреді. Көбінесе рассаны штамм деп атайды.
Таңдауды алдымен негізінде культуралдық және ... ... ал ... ... ... ... ... және
ферментативтік қасиетімен сипатталады. Жалпы ашытқыны алу қолайлы жағдайда
активті көбеюімен жүреді, келесі белгілерімен таңдалған рассалар, ... ... ... ... – ағым ... ... көтерілу күші штамның
ферментативті активтілігі ... ... ... күші ... ... ... ... әсерінің нәтижесі болып саналады
және көтерілу күші 45 минуттан кем болмауы керек.
Осы кездегі ... ... ... ... ... ... ... ашытуға қабілеті, осы уақыт 45 минуттан жоғарыламау
керек.
Мальтоза ашытқысының ашуы ... ... ... екі молекуласына
ыдырауына уақыт жұмсалады, сосын оның ашуының қосынды уақыты мальтозалы
активтілік деп атаған және ол 70 ... көп ... ... ... ... ... ... болып саналады. Ол ортада
осмостық қысымының жоғарылағанын көрсетеді және ... ... ... ... ... ... 7*11 мкм ... керек. Жасалған бірқатар генетикамен алынған ... ... ... ... гибридизация әдісі тиімді әдісі болып келеді. Қоршаған
ортаның төмен температурасында, қолайсыз ... ... ... ... ... ... ... негізделген. Барлық осы талапты
автор ұсынған жаңа расса қанағаттандырады ... 414. ... ... 414 ... ... таяқшасы ауруына қарсы
жоғарғы анти микробтық қасиетке ие, Петри табақшасында зерттелетін Bacillus
Subftillis микробты – тестке қарағанда нан ... ... ... ... өсу ... 18-20 мм картопты – глюкозалы агарда ... ... ... ... 414 штамын қолдану ашытқыны дайындау циклін
қысқартады, қамырдың ашу ... 6 ... ... және ... қоюын 120 минутқа қысқартады. Осы ... ... ... ... бойынша салмағының екеуі де бірдеу бақылаушы нанның
көлемді шығымы бойынша ... ал ... ... 10%-ке ... кесте - Ашытқыға сипаттама
|Культура |Көтерілу |Осмосезімділігі |Зимазалы ... |
| ... мин | ... ... мин ... Б-14 |15 |7 |50 |90 ... ... |1 |28 |34 ... | | | | ... ... культурасын өсудің жоғары меншікті жылдамдығы, олардың
генеральды активтілігін анықтайтын, мелассалы ортада тұрақтылығын және ... мен ... ... ... ... ие болу керек.
Нан ашытқы жасушаларының ашытқысы үлкен болу керек, шаң ... ... ... ... ... ... болады.
Төменде келтірілген рассаның және ... ... әр ... ... 7. ... 1939 жылы ... ашытқы зауытында престелген
ашытқыдан Е.А.Плевино және Н.Г.Макаров ... ... ... ... ... ... (6-8) х (5-6) мкм ... болады. Мелассалы ортада
тұрақты, жоғары концентрациялы заттардың өсу ... ... ... ... ... Осы ... ... престелген ашытқы
сақтау барысында тұрақты. Оларда ... ... ... ал ... ... болып табылады.
ЛБД – Х1 рассасы. 1949 жылы ... ... ... және
В.Н.Шиль бөліп алған.
Жасушалары үлкен, элипсті немесе домалақтау пішінді, өлшемдері (8-14) х
(3,6-5,6) мкм-ге тең ... ... 4,5-5 мм ... ... ... ... жақсы өседі және мелассаның құрамына тәуелді ... ... ... ... 75%-ке Одесса рассасы.
1958 жылы Одесса ашытқы зауытында 14. ... ... ... ... ... ... ... немесе элипсті, өлшемі (7-11) х (6-
8) мкм. ... ... ... активтілікпен ерекшеленеді,
ашытқылардың шығуы ... ... 7 және ... ... ... ... ... тұрақты, престелген түрінде сақтауға тиімді болып
келеді жоғарғы ... ... және ... ... кең ... қолданылады.
Л-441 штаммы Одессалық 14 рассасының ашытқыларының өзгеруі ... ... ... ... ... ... ірі, ... (6-9) х (8-14) мкм.
Л-441 штаммы жоғары өнімділігімен раффинозаны толық ашытумен, мелассаның
барлық жағымсыз қасиеттеріне төзімді, өсудің жоғары меншікті ... және ... ... ... нан жабуда жақсы қасиеттерімен
сипатталады.
Л-1 штаммы. Янгиюль зауытында 14 рассасының ... таза ... ... сорттау жолымен алынған. Культура жоғары генеративті
активтілікке ие және ... ... ... ... ... (37-380С)
ол елдегі кейбір аудандарағы зауыттар үшін тиімді болып ... ... ... 1960 жылы ... ... ... ... көп
рет алу әдісімен қымбат кептірілген ашытқылардан бөліп алған. Культура
мелассасының ингибиторлары ... ... ... ... ... ... тасымалданады, зимазалы және мальтозалы активтілігіне ие.
Ўзақ сақтау барысында ... ... ... болуын және тұқым
қуалайтын қабілетінің әлсіздігіне тексері ... ... ... ... институтында алынған, оның ішінде 176,
196-6 және 262 ... ... ... енгізу үшін ұсынылған. Бұл
культуралар негізгі ... ... ... ... ірі, ... 65-75 минут, зимазді, активтілігі 42-57 минут, мелассада жақсы
тұрақтылыққа ие және ... ... ... ... ... ... ... перспективтісі 262 гибридті рассасы болып табылады. Раффинозаны
жақсы ашытуға және толық ашыту қабілеттілігіне ие. Сонымен ... ... және ... ... ... ... ие.
Өндірістегі әдістердің құрылуы, олардың ерекшеліктері мен кемшіліктері.
Культивирлеудің екі әдісі бар: ... және ... ... ... ... мен ... бар. Ерекшеліктері:
үздіксіз культивирлеу тұрақты режимінің ... ... ... ... әсер ... микроскоптық популяция және оның өнімдері біріңғай
болуы; ортаны дайындау және өнімді ... алу ... ... ... ... ... ... болып келеді, себебі аппаратураның пішіні
немесе көлемі қысқартылған күйде болуы мүмкін.
Кемшіліктері: ... ... ... осы ... дейін өндірістік
практикаға енгізілмеген. Бұл ... ... іс ... ... туралы сұрақты меңгеру қиын, себебі культуралды ... ... ... ... саңырауқұлақтардың пайда
болуынан. Зерттеулердің нәтижесі бойынша, ... ... ... ... ... түзудің байланысымен ферменттердің активтілігінің
нашар болуымен, яғни процестің ұзақ жүру ... ... ... ... ... суслоны ашыту үшін аз жарамды, өйткені
мелассада болатын тұздардың үлкен концентрациясына төзімді емес. Мелассаны
өңдейтін спирт ... 1916 жылы ... ... ... ... ... «Я» ... ашытқылар көп қолданылады.
«Я» рассалы ... ... ... 20%, ... дейін күкірт
қышқылымен қышқылданған суслода ... ... рН 2-ге ... ... «Я» ... ашытқылар – нақты көрінетін осмофильдер.
Осмофильдік – осы ... ... ХІІ ... ... ... ... Соңғы жылдары ашытқы және нан ... ... ... ... беретін, Локвицкая (Ял) және әсіресе ... ... көп ... ... ... ... ... ашытқылар,
Румыньяда РС рассалы ашытқылар қолданылады. «Я» және Ял рассалы ... ... ... ... раффинозаның 1/3 бөлігін жақсы
ашытады. Бұл расса ... ... ... ... ... үшсахаридтен фруктозаны ... ал ... ... ГБИЛЗ рассасының ашытқылары раффинозаны толығымен ашытады.
РС рассасының ашытқылары антисептиктерге тұрақты болып келеді.
Төмен ашытудың сыра ... ... ... ... және ... 60-100% раффинозаны ашытады. Мелассалы суслоны ашыту ... ... ... Олар ... жай ... және ... ... К.В.Носиков және О.Г.Раевская «Я» рассасының Sacch.carlbergensis-ті
Saccharamyces cerevisiae-мен сыра ашытқыларын ... ... ... ... ... 67 ... ... 67 гибридті 26 гибридпен
қиыстыру, раффинозаны толығымен ашытатын ғана ... ... ... ... ... ... ие, одан да жақсы 73 ... ... ... ... ... ... спиртке өңдейтін, спирт зауыттарымен
кеңінен қолданылады. Гибридтер жоғары эффекті құрамында раффинозада ... ... ... кесте – Өндірісте алдымен ашытқыларды таза культурадан келесі тәртіпте
көбейтеді (пробиркаларда ... ... ... ... ... колба |1 ... |3 ... таза ... үшін ... |10 ... таза культура үшін аппарат |25 ... |100 ... ... құрғақ культурадан көбейтсе, онда қанттты ... ... ... бутылкаға төгіліп, кейін маточникке және одан ... ... ... технологиялық режимді таңдау
Барлық жұмыс істеп тұрған ашытқы өндірісінің технологиялық ... ... ... ... ... қарастырады. Процесс үш генерациядан
тұрады:
А генерациясы – таза аналық ... (ЧК) және ... таза ... ...... ... ... – тауарлы ашытқы;
Жұмыс істеп тұрған ашытқы өндірісі бірнеше ... ... ... ұсынады. Периодты және ... ... ... ... ... уақытын қысқарту, процестің сатысын
қысқарту, өсу ... ... ... ... ... рН, ... ... және т.б. Үздіксіз технологиялық сызба
нұсқада аналық ... алу ... және ... әдіспен егіс
ашытқысын алу, ал тауарлы екі фазада жүреді. Бірінші фазада жиналу деп
аталатын, ... ... ... жоғарғы генеративті активтілігімен
сағат сайын ... ... ... апаратта (генераторда) өсіру
мақсатында жүреді, өндірістің графигіне ... ... 500 ... ... ... келетін қоректік ортаны беру. Екінші фаза
культураның үздіксіз өсуін қарастырады және таңдап алатын ... ... ... алу. Мұнда ашытқы 1 сағат көлемінде мөлшерленеді ... ... ... ... мөлшерлеу үшін кезек-кезек жұмыс
жасайтын екі ... ... ... орнату керек. Үздіксіз цикл 10-14
сағатқа созылады, ... ... ... ... генераторда өсіп
жетіледі және сепараторға жібереді. Технологиялық ... ... ... үш ... үшін 1:17; 1:12; және 1:10, араластыру уақытының
қысқаруы, 0,16 меншікті өсу жылдамдығы, ортаның температурасы 300С, рН ... ... ... ... ... судың 3-50С салқындатқаны
қарастырылады және оны синхронды аппаратқа ... ... ... Бұл ... ... ... тез ... төмендейді, температуралық режим
қалыптасады. Көптеген зауыттарда ... ... ... ... ... ... ... жетеді және оны таңдап алынған аппаратқа
жібереді, (сосудтармен қосылған) ... ... ... ... ... саны ... бойынша бекітілген
генератордағы ағымен реттеледі. Мұндай әдістің ... де ... ... ... ... ірі жасушаларды аппараттан жою. ... мен ... ... майда жасушаларда көбікке жіберілген,
ашудың уақытын шектейді және өнімнің сапасын төмендетеді.
Технологиялық сызба нұсқа
2.4.1 Италияндық фирманың нан ашытқы ... ... ... ... нан ашытқы өндірісінің екі вариантын өңделген, біреуі
престелген екіншісі кептірілген. Бұл варианттар ұшін ... орта ... ... 900С ... сумен араластырады, ... 30 ... ... және ... береді.
7 сурет - Италияндық фирменың нан ашытқы өндірісінің технологиялық сызба-
нұсқасы
1-мелассаға арналған таразы; 2-насос; 3-мелассаға ... ... ... 4а-насос; 5-мелассаға арналған жылу алмастырғыш; 6-кларификатор; ... ... ... ... ... 8-аналық ашытқының
алдыңғы сатысының ашытқы ... ... ... ... І ... ... ... 10-аналық ашытқының ІІ сатысының ашытқы ... ... ... ІІІ сатысының ашытқы өсіруші аппараты; 12-
тауарлы ашытқының ашытқы өсіруші ... ... және ... 1,2,3 ... сепарациясына сәйкес сепараторлары; 13а, 14а-
сепарацияның 1 және 2 сатысынан ... ... ... ... жинағышы; 16-
сепарацияның 3 сатысынан кейінгі сүт ... ... ... ... 18-тауарлы ашытқы сүтін жинағыш; ... ... ... қышқылмен өңдеуге арналған жинағыш; 20-күкірт қышқылына арналған
өлшегіш; 21-кептіруге ... ... ... ... үшін ... ... жинағыш; 22-вакуум-фильтр; 23-шнек; 24-ашытқыға
арналған кептіргіш; 25-циклон; 26-ауаны қыздырғыш; ... ... ... мен ... ... 1200С ... ... жылуалмастырғышта қыздырады,
арнайы құбырда 300С ұстайды, 800С дейін жылу алмастырғышта салқындатады
және үйлесетін ... ... ол ... ашытқы өсіретін аппаратқа
салқындатпай-ақ жібереді. Түссіздену және ... ... ... ... Таза культраның аналық ашытқысы (ЧК) тауарлы аппаратта егуді
жасайтын мөлшері дайындалады, Б генерацияда. Оларды ашытқы сүті ретінде ... ... ... ... ... ... егер ... рН 1,8-
2,0 30 минутқа қатаң өңделеді. ... ... ... ... ... ортаны таңдап алмай-ақ алады. Престелген және кептірілген
ашытқының әр түрлі технологиясы ... ... ... мен ... ... және тауарлы өнімді алуға дейін көрінеді. Олар егілген ... өсу ... ... ... рН және формалы саннан,
сонымен қатар өсірудің ұзақтығымен, ортаның ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік жасайды және
химиялық құрамының әртүрлілігнен, термоберіктігі және ... ... ... ... ... технологиялық сызба-нұсқасы
Ашытқыларды өсірудің технологиялық процесі келесі негізгі этаптардан
тұрады: қоректік ортаны дайындау, ... ... ... ... ... ... ... кептірілген өнімді буып-түю.
Бұл схема 5-суретте көрсетілген. Қою мелассаны сақтау орнынан 1 ... ... 3, ... 4 өлшейді. Меласса ерітіндісін жинағышта 6
дайындайды, стерилизаторда 7 стерильдейді де, кларификаторда 8 қалдырады,
12 сыйымдылығы ... ... ... ... аппараттарына келіп
түседі.
Ашытқыларды өсіру процесі маткалы және тауарлы ашытқы алудан тұрады.
Маткалы ашытқыларды ... ... ... цехта ашытқы
өсіретін аппаратта алады: 14 – ... ... 15 – ... деңгей, 16 –
үшінші деңгей, 17 – ... ... ... ... мына ... ... ... 17-екінші деңгей. Тауарлы ашытқыларды алу бір
немесе екі деңгеймен жүреді ... ... ... ... ... технологияға байланысты.
Ашытқы өсіретін аппарат 24 таңдамалы боып келеді. Оны ... ... ... Бұл аппаратта ашытқының пісуі жүреді. Азот және фосфор
тұздарын суда 9,10,11 сыйымдылықтарында ерітеді. Бұл 13 ... ... ... 23 ... ... ... ... түседі.
Өскен ашытқыларды культуралды ортадан 18,25 ... ... ... 19 және 26 ... ... да, қоюлатып алынған ашытқы ... және 27 ... ... ... ... Ашытқыларды
соңғы рет сұйықтықтан бөлу 28 вакуум – ... ... ... ... ... ... камерасына 33 жібереді. Кептіру
агрегаттарында 30 ... ... ... 31 ... ... жібереді.
8 сурет - Нан ашытқысын өндірудің технологиялық процесінің жалпы сызба-
нұсқасы
2.5 Негізгі және ... ... - ... таңдау
Сепараторлар ашытқы өсірілетін аппараттан өсірілен ашытқыларды бөліп
алуға арналған ... ... ... сепараторлар орталық күш
алаңында сұйық суспензияларды бөліп ... ... ... ... ... ... ... (тарелкалы барабан) – ротор, оған
0,4-1,5 мм жұқа қабаттарда сұйық потокты бөліп алу үшін конусты ... ... ... ... оның ... бөліктерінің
құралатын тарелкалар мен потокпен айнала қозғалып, оларды потокты пакеттен
шығарғанша бетіне шығып ... ... ... ... жағынан ашық,
жартылай жабық, герметикалық болып бөлінеді.
Ашық сепараторларда ... ... ... ... және ... бөлек
фракцияларды қайтару кету ашық потокпен іске асырылады. Бұл кезде ашу мен
ашытқы сүті сепаратордан шығар кезде ... ... ... ... ... сұйықтық жабық потокпен
келіп түседі де, ал ашытқы сүті ашық ... ... ... Ашу ... қысым астында жүреді.
Герметикалық сепараторларда сұйық қоспасы мен ашытқы сүтін қайтару және
ашу ... ... ... ... өткізгішпен өтеді.
Қоюланған ашытқы суспензияларын қабылдауға арналған сепараторларға СОС-
501К-01, СОС-501Т-2 және ... ... ... ... Бұл
өздері арасынан ротордың диаметрімен, орындалу материалымен ерекшеленеді.
Сонымен ... ... ... ... және ВСЖ-2 ... сепараторлар жатады.
ДСГ-35 маркалы сепараторлар құрылымы компакты және ашық ... ... Ол ... плитадан, алып келу механизмінен,
барабаннан, ... ... ... мен қайтарылуының
жиынтықтарынан, майлы картерлерден тазалық счетчигінен тұрады.
Сепараторлар 20 кВт жеке ... ... ... ... ... 35 м3/сағ, ашытқы суспензиясына келіп түсетін
ашытқы концентрациясы 3-4%.
ДСГ-35 сепараторына ... ... ... ... ... ДСГ-50 және ДСГ-35 маркалы сепараторлар электрожүргізушілермен
және ... ... ... ... ... сепаратор валдары коррозияға ұшырамайтын Х15Н9Ю және
Х18Н10Т бөлшектерден тұрады. Сепаратордың электрожүргізушілерінің күштілігі
30 кВт.
2.6 Дайын өнім нан ашытқысына ... ... ... ... және ... ... он еседей ірі микроорганизмдер. Табиғатта ... ... ... ... әр ... дөңгелек, сопақша және таяқша тәрізді
болады. Ашытқы саңырауқұлақтары клеткасының ... 8-10 ... ... ... органеллалары болмайды. Клетка сыртында қабығы ... ... ... және ... да ( май, ... валютин) заттар
кездеседі. Ашытқы ... адам ... ... ... ... ... Ал, ... жабайы ашытқы саңырауқұлақтар да
болады. Олар ауыл шаруашылық өнімдерін зақымдап едәуір ... ... ... адам ... ... ... түрлерін біз
мәдени ашытқы саңырауқұлақтар деп ... ... ... кең қолоданылады. Олар қантты ашытып, көмір ... газы ... ... ... бұл ... нан ... және ... өндіруде,
түрлі шараптарды, сыраларды, сүт тағамдарын даярлауда қолданылады.
Ашытқы саңрауқұлақтарын адам ... ... ... өз шаруашылығында
пайдаланады. Негізінен олар нан үшін қамыр ашытуда, кондитер және ... ... Одан ... ... ... ... ... D және B2 витаминдерін алуда, медицинада –бір қатар ... ... ... және ... ... ... қоректік орталарды дайындау ... және ... ірі қара мал ... құс және ... ... ... көбінесе бүршіктену арқылы көбейеді. Бұлар спора
түзу және бөліну ... ... ... ... ... түрі ... көбейеді.
Бүршіктеніп көбейгенде, алдымен аналық клеткадан төмпешік пайда болады
да, кейіннен ол үлкейіп бүршікке айналады. Бұдан кейін жас ... ... ... бөлініп кетеді. Қолайлы жағдайда бүршіктену екі сағатқа
созылады. Углевод пен азотты қоректік затқа бай ... ... ... бүршіктенуін жай биологиялық микроскоппен де көруге болады.
Спорамен көбею оларды жынысты және жыныссыз ... ... ... клеткасындағы споралардың саны ... он ... ... ... жолмен спора пайда боланда вегетативтік клеткалар ұсақ
бөлшектерге бөлінеді де олардың әр ... ... ... пайда болады.
Ал жыныстық жолмен спора пайда болғанда екі клетка қосылады да сыртында
қабық пайда ... ... ... ... немесе сопақша болып келеді.
Ашытқы саңырауқұлақтардың систематикасы көбею тәсілдері мен физиологиялық
қасиеттеріне негізделген. Олар екі тұқымдасқа бөлінеді: сахаромицеттер ... ... ... ... ашытқы саңырауқұлақтары жатады. Олар
бүршіктену жјәе споралар түзу арқылы көбейеді. Сондықтан ... ... ... деп атайды. Мәдени ашытқы ... ... сыра ... саңырауқұлақтары жатады.
Өндірісте, әсіресе олардың сахаромицес церевидзе және ... ... ... ... ... ... клеткасы шар немесе жұмыртқа тәрізді. Олар ... алу ... сыра ... және нан ... ... Бұлардың
белгілі бір температурада және жағдайларды тіршілік ететін жеке топтары –
рассалары бар.
Ал ... ... ... ... ... ... қолданады, олардың кебір рассалары шараптағы хош иісті түзуге
тікелей қатысады.
Сахаромицет емес ашытқы ... ... ... ... Олай ... ... ... саңырауқұлақтарының спора
түзуге қабілеті болмайды бүршіктену арқылы ғана ... ... ... ... ... ... ... Дегенмен олардың
ішіндегі шаруашылық үшін маңызды туыстары бар. Олар: торула және микодерма.
Торула туысына ... ... ... шар ... ... және ашыту
процесі барысында азғана мөлшерде спирт түзеді. Торула ... деп ... ... және ... сияқты сүт тағамдарын даярлауда пайдаланылады., ал
торула утилис-тағамдық және мал азықтық ... ... ... ... бар. ... ... ... ашытқы саңырауқұлақтардың
клеткасы ұзынша. Олар спирт түзе алмайды. Бірақ ортадағы бар спиртті және
органикалық ... су мен ... ... газына дейін тотықтыра алады.
Құрамында спирті бар ішімдіктердің бетіне қонса, микодерма қатпарланған
пленка түзеді де оның иісі мен дәмін бұза ... ... ... ... ... ... овощтарды бүлдіріп, сірке және нан ... ... ... өте ... ... ... ... және санитарлық бақылау
Шикізатқа бақылау. Мелассаның ... қант ... ... ... ... ... тәсілдеріне және оны
сақтау шарттарына байланысты болады. Мелассада қант ... ... ... және қант өндірісінің әр түрлі сатыларында дамитын
зиянды микроорганизмдер табылады. Концентрленген мелассада ... ... ... және көбеймейді. Ұзақ сақтағанда әлсіз
осмофильді түрлерінің өлу ... ... ... саны ... ... араластырғанда меласса микробты
жасушалардың көбеюіне қолайлы орта болады және олардың саны 10 және ... ... ... ... ... ... ... химиялық құрамы өзгереді, олар дефектілерге ... ... ... тығыздықты, жалпы азот құрамымен, инвертті қанттың ... ... ... ... жоғары түстілігімен ... ... ... ... ... ... көбінесе
мына түрімен келтіріледі: Bac.subtilus, Bac. megaterium, Bac. cereus, Bac.
micoides және ... ... ... Clostr. ... ... ... ... бактерияларының ішінде мелассада көбінесе мыналар
кездеседі: ... ... P. ... Аталған түрлер араласқан
мелассалар ұзақ уақыт қайта өңдеуге ... ... ... ... ... ... ... процестеріне қанттың
тікелей шығындарымен және ... ... ... ... ... ... аса улы ... болып
табылады. 0,005% концентрациясында нитриттер – ашытқы жасушасының қалыпты
топтасуы тоқтайды; 0,04%-жасушалардың өсуі мен ... ... ... ... ... өлуі кездеседі. Нитритотүзілу процесі анаэробты
жағдайларды активтендіреді. Өндіріске үлкен ... ... ... алып ... ... ... жиі ... кездеседі. L.
mesenteroides және L. dextraricum. Мелассалы ... рН ... ... ... ... ... ... оңай түзеді. Капсула
лейконосток жасушасының жылулық әсерлесуге және ... ... ... ... 650С-ге дейін қыздыруға
төзімді болады, ал капсула болғанда-900С-ге ... және ... ... ... ұзақ емес ... ... ... Лейконостоктарға
ашытқы жасушасына жабысу және олардың ашыту аппараттарының түбіне тез батып
кететін түйіндерге жабысу тән болады. Бұл ... ... ... бұзады және олардың топтасуын ұстайды. Спирт ... және ... ... ... ... дәрежеде қауіпті: Lactobacillus plantarum, L. helveticus, L. brevis,
бұлар ... ... ... ... ... Мелассада
үнемі кездесетін кокты микрофлора тек мелассаның араласуы кезінде көбейеді
және спирттік ашуға ерекше әсер етпейді. ... ... ... ... ... көбейтеді, сонымен қатар спирттің түзілуімен
сахарозаны ашытады. Ашытқыларға жиі ... ... ... ... Мелассаларда мицелиалды саңырауқұлақтардың ішінде кейбір түрлері
кездеседі: Penicillium, ... ... ... микробиологиялық бақлауы уақытылы инфекцияны білуге
және одан ... ... ... мүмкіндік береді. Технологиялық
бақылаумен қатар зауыттарына инфекцияның түсу ... ... ... ... және ... ... өндірістің барлық
сатыларында жүзеге асады, қайта өңдеуге түсетін шикізатты бақылаудан бастап
ары қарай ... ... ... ... өндірістік
процестің барлық сатылары арқылы. Бақылауға ... және ... да ... ... кортоп, уыт, уытты сүт, меласса және тағы
басқа.
Меласса қант қызылшалы өндірістің ... ... ... Ол ... ... ең ... шикізат түрі. Мелассаны өңдейтін спирт зауыттарында ... ... ... заттарға қарағанда еңбек өнімділігі жоғары,
өзіндік құны төмен және жанармай шығыны төмен, ... ... ... Суды ... тек қана ... ... жүргізеді:
1 зауыт өздерінің скважиналарының артезианды суларын пайдаланғанда ;
2 зауыт тазаланбаған ашық су қоймаларын ... ... ... ... ... ... бір мл-лік судағы микроорганизмдердің жалпы мөлшеріне анализ. ... ... бір ... ... табақшасындағы агарлы қоректік
ортада болатын ЕПА және ... ... егу. Таза ... ... ... болуы керек.
1. судың ашытқыларының тіршілік етуіне әсерін бағалау. Бұл ашыту кезінде
ортаның қышқылдығын тудыратын ... ... ... ... ... ... ... жарамдылық дәрежесін (Вихман бойынша ) анықтау. Судың
сапасы кем дегенде қанағаттандыратындай болу керек.
1. ішек таяқшаларының титрын судың фикалды ... ... ... су. Оны ... ... және суқоймасының суының
сапасын бағалаған кезде қолданылатын көрсеткіштері бойынша зерттейді.
Ауа. Ашытқыштарға берілетін және ... ... ... ... және ... ... құрамын зерттейді.
Ашытқыштағы және ашытқы генераторындаәы ашытқылар.
Ашытқыларды ашыту аппараттарына беру ... ... ... ... ... ... төмендегілерді анықтайды:
1.инфекциялардың мөлшері. Микроскоптың астында бактериялардың
жылжымалы формалары және ... ... ... ... ... жылжымайтын қышқыл түзуші бактериялар саны 4-6-дан аспауы керек.
2.ұрықтанатын жасушалардың мөлшері.
3.өлген жасушалар мөлшері.
4. гликоген құрамды жасушалардың қатынасы.
5.1 мл ... ... ... ... мөлшері.
6.ашытқылардың ашу энергиясы, яғни олардың белгілі бір уақытта
өндіріс заттарының қанттарын ашытуға қабілеті.
Санитарлы бақылау.
Тамақ ... ... үшін ... гигиена ережелері және
инструкциялары бар. Сонымен бірге, бұл ережелерде зауыт бөлмелерін ... ... ... ... ... Бөлмелердің тазалығын
бақылауды визиуалды жолмен қатар, микробиологиялық анализдің ... ... ... ... ... ... белгілі бір бөлігі зарарсыз
суға батырылған зарарсыз тампонмен жуып тастайды. Тампонды зарарсыз судың
белгілі бір ... бар ... ... ... және осы
сұйықтық тамшысын микроскоптың астында қарайды.
1.визуалды анализ-қадағалау кезінде мицелий саңырауқұлақтар және түйіндер
болмауы керек.
2.микробиологиялық анализ кезінде жуындыда саңырауқұлақтардың ... ... және ... ... ... Егер ... 2-5 және одан да көп ... болса, онда қабырғаларды,
еденін және төбесін жуады және дезинфицирлейтін ерітінділермен де жуады,
себеді бақытсыз жағдайлардың ... ... ... коррозиядан қорғау
Қазіргі деңгейде техниканың дамуында өнеркәсіпте ... ... ... зор, бұл материалдарды таңдағанда
олардың ... ... және ... ... ... ... ... жүргізу мүмкін емес. Әсіресе коррозияға құрал-жабдықтардың
ұшырауы. Әр уақытта агрессивті орта ... ... ... ... және жарылу, қажалу әсері болатын қатаң ... ... ... ... Материалды таңдаған кезде
материалдық коррозияға төзімділігін ... ... ... әдісін,
материалдың табиғатын, қасиетін, агрессивті ортаның сипаттамасын, ... ... ... жағдайын білу керек. Материалды таңдағанда
мынаны ескеру қажет:
1. материалдың ... ... ағаш және ... ... ... ... сипаттамасы (металлдың электродтық потенциалы,
химиялық байланысы).
1. материалдардың қасиеті. ... ... ... орта ... механикалық және термиялық, олардың өзара әсері,
материалды практикада ... ... ... ... ... ... өңдеу, коррозиядан қорғау
әдісін таңдау.
1. таңдап алынған материалдың ... ... ... ... ... ... орта сипатының артықшылығы:
а) ортаның физико-химиялық табыиғаты және оның агрегатты күйі, олардың
шекарасында ... ... ... бар ... ... ереже
бойынша тасымалдануы.
б) электролиттердің қасиеті, диссоциация дәрежесі, ортаның
рН-ы, электролиттің электр ... ... ... ... ... ... коррозиялық өнімдердің сипаттамасы.
в) электролиттердің тазалығы және химиялық табиғаты, ... ... ... ... ... таңдағанда конструкцияның
типін және дайындау әдісін, пайдаланау шарттарын білу қажет:
1. конструкцияның артықшылығы.
1. термиялық қайта өңдеудің түрі және сипаттамасы.
1. ... ... ... ... ... және оның тазалық дәрежесін
таңдаумен шартталған.
1. қоршаған коррозиялық ортаның температурасы, қысымы және ... ... ... ... механикалық кедергілердің созылуы, ... ... ... ... ... ... әсер етуі.
1. әртүрлі материалдардың контактісі.
1. тұрақты электр тогының әсері және пайда болу мүмкіндігі
1. микробиологиялық факторлар.
1. радиациялық әсер.
Микроорганизмдердің әсер ... ... ... ... сұйықта және теңіздік немесе
топырақты сулы коррозияда болуы өте қауіпті. Анаэробты микроорганизмдердің
тіршілігі оттегі жоқ ... ... және ... ... ... ... ... сульфидке дейін және күкіртті сутекке
дейін немесе нитраттар мен ... ... ... ... ... ... нәтижесі болып табылады. Мұндай
процестер жүрген кезде ортаның рН-ы және ... ... ... ... ... ... ... әсерін тигізеді.
2.8.1 Коррозияға төзімді материалдар
Тамақ өнеркәсіптері жоғары лигирленген болат, альюминий, ... ... ... ... ... етіледі. Жоғары
лигирленген ... ... ... ... ... ... және ... Тамақ өнеркәсібіндегі құрал-жабдықтар үшін мортенситті, мортенситті-
ферритті, аустенитті болаттардың ... ... үшін ... зор. ... механикалық қасиеті жоғары, коррозияға төзімді. Аустенитті
болаттарды спирт өндірісінде ... ... ... ... ... ... ... ОХ23Н28М2Т; ал құрал-
жабдықтар үшін О8Х17Н5М3; ... ... ... болаттарды
қолданады. Жоғары лигирленген болаттар, түсті ... және ... және ... ... ... кең ... қолдануға мүмкіндік
бермейді. Одан тиімдісі көміртекті болаттарды жұқа ... ... ... ... ... плонирлеу және қаптау
үшін қолайлы О1 және О2 маркалы қаптамалар ... ... ... ... - механикалық ... ... ... қаптамаларды қолданады, олардың ... ... ... ... ... дайын түрінде енбейді, ол
полимер ... ... ... төзімді, термотұрақты болады, сонымен бірге
жоғары электр және жылу ... ... бар. ... ... ... қаптамалар контактіленетін ... ... ... ... ... келесі полимерлі қаптамаларды
жібереді, өнімнің ішкі түрін, оның түсін, мөлдірлігін өзгертпейтін, ... иіс, дәм ... ... ... ... бетін коррозиядан қорғау үшін келесі
полимерлі қаптамаларды қолданады: фторпласты, сополимервинилхлоридті,
полиоргенді кремний-органикалық, ... ... ... құрал-
жабдықтарды, құбыр өткізгіштерді коррозиядан қорғау үшін органикалық ... ... ... ... ... ... ... тиімді. Ішетін
суды транспорттайтын құырда ... ... ... ... қолдану құрал-жадықтарды коррозиялық бүлінуден ... ... ... тұрақты төмен температуралар, қоректік ортаның
болуы тамақ өнеркәсібінің технологиялық ... ... ... ... ... ал ол ... ... металл және бетон ... ... ... ... қарсы қолданылатын тиімді қаптама фунгицидті қаптамалар болып
табылады. Құрал-жабдықтарға қапталған бұл пленка қаптама құрал-жабдықтарды
ыстық сумен жуғанға және ... ... ... Тамақ өнеркәсібінде
металлдардың сыртқы бетін қайта ... үшін ... ... ... ... қолданылады: Н3, П-1т, ... ... ... ... ... ... қолданылады.
2.9 Технологиялық есептеулер
2.9.1 Жұмыс уақыты мен қондырғылардың санын есептеу
Өнімнің жылдық шығымы 12000 тонна
Ашытқылар шығымы ... ... ... ... күні 300 ... ... көлемі 100 м2 (В сатысы)
Егіс ферментердің көлемі 30 м2 (Б сатысы)
Ткал=365 күн
Т = Ткал-Тжөнд=365-65=300 күн
Ашытқы алу тауарлы сатыда ... ... ... В ... ... 19 ... Б ... 10 сағат Б және В сатыларындағы
ферменттер үшін цикл аралық уақыты 5 ... ... ... тәу =
40 тонна ашытқы алу үшін тәулікке алмастыру ... =4 ... ... ... ... ... 1-Цикл аралық уақыт
NБ=
3 ферментер қабылдаймыз.
NВ= 4 ... ... ... ... мелассаның тәуліктік шығымы
Мтәу=
D- тәуліктік өнімділік
В-ашытқы шығымы 75%
Мелассаның салыстырмалы шығыны
Мсал = ... ... - ... ... ... сатысы бойынша техникалық көрсеткіштер
есебі
|Саты | Саты ... ... ... |Ашытқы сеперация|
| ... |өсу ... ... |сы |
| ... | | | |
| ... | | | ... | | | | ... |74 |1,17 |6 |Жоқ ... кету | | | | ... |77 |** |12 |Бар ... | | | | ... бәрі | | | | ... |75* |*** |19 |Бар |
| |72,5 |1,175 |10 |Жоқ |
* - ... ... ... ... ... шығымы көрсетілген
** - ағым периодындағы ... өсу ... ... ... ... ... ... - процестегі толығымен сағаттық өсудің коэффициентін жинақтау және ағын
периодындағы шарты орташа шама ... ... ... ... ... периодының соңындағы ... 3400 кг, ... ағын ... ... ... ... ... ашытқы мөлшерін анықтайық, Дб
Dб=D/aτ
Dб=
Б ферментердегі егуге қажетті ТТК (ЕЧК) ... ... ... ... жұмсалған меласса шығыны.
Мж.п.=
Ағып кету периодында
М.а.п.=
В сатысы бойынша барлығы
2760+8580=11340 кг.
Б және ТТК сатыларында қалады:
13325-11340=1985кг
Б сатысындағы меласса шығыны
немесе мелассаны жалпы шығынан (13325кг) ... ... ... таза ... ... шығыны
1985-1470=515 кг немесе 3,86% жалпы шығынынан.
В сатысының жинақтау коэффициентін (0,7) қоса ... ... ... (V) ... ... 25 % ... қоса ... формула бойынша мелассаның
жалпы араласу қатынасы
АҚ=
Немесе меласса араласуы 1: 22
Жинақтау периодындағы егіс ашытқыларының шамасы
Х0=
Осы период соңындағы ... ... ... саты ... ... мен ... ... шығыны
Вжалпы=
Всат=
Осы период ішінде өсудің ... ... ... ... ... еселену уақыты:
N=1.44ln
Еселену уақыты:
g=t:n=6:1,35=4,44ч (35)
Жинақтау периодындағы ашытқыларды өсіру ... ... ...... ... меласса ағысының режимі және
ашыткылар өсімі
|Пранс |Ашытқылардың өсу ... ... ... ... | ... | |ның ... | ... | |сағ ... | ... | ... | ... | ... |
| ... ... ... ... | |Кг |% | |
| ... |тың өсу|соңын |қылар | | | | |
| ... ... ... |дың | | | | |
| ... | ... ... | | | | |
| ... | |қы ... | | | | |
| |ері | ... |мы | | | | |
| | | |ері, кг | | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 ... |1330 |1,1 |1470 |135 |65,1 | | |- |
|1 | | | | | | | | |
|2 |1470 |1,13 |1653 |190 | |249 |9,0 |1,0 |
|3 |1653 |1,15 |1900 |247 |76,8 |249 | |1,16 |
|4 |1900 |1,15 |2185 |285 |76,8 |370 |14,1 |1,30 |
|5 |2185 |1,7 |2556 |371 |76,8 |483 |17,4 |1,20 |
|6 |2556 |1,16 |2964 |408 |76,8 |529 |19,1 |1,02 ... |2964 |1,14 |3400 |436 |76,8 |563 |20,6 |1,07 |
| | |1,15 | | | | | | |
| | |6 | |2702 |74,2 |2760 |100,0 | ... кету ... ... В ... ағып кету ... мелассаның
жалпы шығынынан келеді
11340-2760=8580 кг
Ағып кету периодында ... ... ... : 12=715 ... кету ... 1сағ ... ... сағаттық шығыны
8580:13=660кг/сағ
немесе ашытқылардың сағаттық шығымы
600*0,77=510 немесе510*136630-ағу периодындағы ашытқы шығымы
Есептеуге байланысты ағып кету периодынан біз ... ... ... ... ... 8580
Ашытқылар шығымы, кг 510 6630
өсудің білікті ... ... ... ... ... ... жылдамдығы
Биомассаның еселену саны, n
n=1.4431nD/D0=0.201
13 сағат бойынша үздіксіз еселену саны
2,16(0,201*13)
g еселену ұзақтығы
g=t:n=1:0.201=4.98 сағ
μ=D=0,139
Еселену ұзақтығы g; ... ... кету ... ... ... ... заңы ... қажет-
ашытқылардың салыстырмалы өсу жылдамдығы мен ортаның араласу жылдамдығының
Д теңдігі μ=D=0,139
Ағып кету ... ... ... ... концентрациясы
S0=660:9.73=67.8 кг/м3
Ағып кету көлеміндегі ашытқылар концентрациясы Н:
Н=
Cағаттық ағып кету көлемінің ... ... ... ... ... ... ашытқыда қалған меласса мөлшері
S=25.33:9.73=2.6 кг/м3
Субстрат (меласса) концентрациясын анықтайық
Ағып кету периодындағы жалпы сұйық көлемі
9,73*1233=126,49 м3=127 м3
Аппараттағы сұйықты қоса ... ... ... кету ... ... ... қатынасы
АҚАҚ=9730:660=14.74
немесе мелассаның араласу 1:14
Ашытқы өсіру аппаратының айналымы
Т1=
Культивирлеу ... ... ... ... өнімділігі U
U=H*V=7.28*70=508 кг/сағ
Аппараттардың бүкіл ағып кету периодында алу керек: 508*13=6600 кг
Физиологиялық активтілік
gорт=1кг-ға орташа меласса
Хорт=
Ашытқылар шығымы:
Y=
Ағып кету периодындағы ашытқылардың сағаттық ... ... ... мг/л
Х шекті =КD/φμ=3.71/0.145*1*1.8=14.8 г/л
В сатысы бойынша толығымен көрсеткіштер. Тауарлы сатының ... ... үшін В ... ... ... ... жасап есептейді.
АҚЖ=
немесе араластыру 1:17
Б егіс режимінің көрсеткіштері мен құрылысы
Б сатысындағы ашытқылар ... ... ... ... ... ... ТТК ... ... ... өсу ... ... аппаратына егілетін егіс мөлшері 265 ... ... ... 10 ... таза ... ... ... ... ... ... ... ... массасынан (%) егіс
Ашытқысының шамасы Хо
Хо=265*100/1470=1802%
Аппараттағы ашытқының соңғы концентрациясы
Нк=1330/22=60.45кг/м3, немесе 60,45 г/л
Биомассаның еселену саны
n=1.443 lnД/До=1.443ln5=2.32
Еселену ұзақтығы д
д= 10:2.32=4.31сағ ... ... - Б ... ... ... ... ... мен ашытқылар өсімі
|Процес |Ашытқылардың өсу есебі ... ... ... |Меласса|
|сағат | ... | ... ... | ... | |сағ ... | ... | ... | ... | ... |
| | ... | | |
| ... |Сағат |Сағат ... | |Кг |% | |
| ... |Тың ... ... | | | | |
| ... ... ... |дың | | | | |
| ... | ... ... | | | | |
| ... | |қы ... | | | | |
| |ері | ... | | | | | |
| | | |ер | | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 ... |265 | | | | | |9,0 |- |
|1 | |1,13 |353,6 |88 |52,47 |191 |4,0 | |
|2 |353,6 |1,14 |399,5 |46 |76,1 |60 |4,1 |1,04 |
|3 |399,5 |1,15 |455,5 |56 |76,1 |73 |5,4 |1,30 |
|4 |455,5 |1,17 |523,8 |68 |76,1 |89 |7,1 |1,30 |
|5 |523,8 |1,18 |612,8 |89 |76,1 |116 |8,8 |1,25 |
|6 |612,8 |1,17 |723,2 |111 |76,1 |145 |10,2 |1,16 |
|7 |723,2 |1,16 |846,1 |123 |76,1 |161 |11,4 |1,12 |
|8 |846,1 |1,16 |981,5 |135 |76,1 |177 |12,6 |1,10 |
|9 |981,5 | |1138,5 |157 |76,1 |206 |13,7 |1,09 ... |1138,57 |1,155 |1330 |192 |76,1 |252 |13,7 |1,0 |
| | | | | | | | | ... | | | |1065 |72,5 |1470 |100 |- |
14 ... - ... ... ... ... сызба нұсқасының
көрсеткішін жинақтау кестесі
|Көрсеткіштер |Егіссатысы |Тауарлы саты В |В ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | ... ... кету периоды | |
| | ... | | |
| | | |1 ... ... | |
| | | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... көлемі, м3|30 |100 | | | ... V | | | | | ... Vр |22 |70 |9,73 |127 |197 ... ... кг|1470 |2760 |660 |8700 |11330 ... ... |1970 |4730 |660 |8700 |13325 ... м | | | | | ... |19,6 |65,5 |660 | |65,5 ... ... | | | | | ... Vн, м3. |4 | |4 |4 | ... | | | | | ... | | | | | ... Рж кг/л |1:15 |1:22 |1:15 |1:15 |1:16 ... ... |10 |6 | |13 |20 ... ... | | | | | ... | | | | | ... кг |265 |1340 | | |1340 ... % | | | | | ... |18,02 |48,2 | | |11,7 ... г/л | | | | | ... Нн |13,3 |21,8 | | |21,8 ... Нк |60,45 |48,6 |52,4 |52,4 |50,76 ... шығыны |1065 |2702 |510 |6600 |9332 ... кг |72,5 |74,1 |77 |77 |76,1 ... ... % |1330 |3400 |- |- |10000 ... жалпы|67 |71,65 |- |- |75 ... D, кг | | | | | ... % |0,161 |0,156 |0,139 |0,139 |- ... |1,75 | | | | ... μ, ... | | | | ... сағаттық |2,32 |1,35 |0,201 |2,72 |- ... ... | | | | | ... | | | | | ... |4,31 |4,44 |4,98 |4,98 |- ... ... n | | | | | ... | | | | | ... g | | | | | ... ... шығынының, өсіру заттарының және ... ... ... кесте - Қоректік тұздардың сипаттамасы
|Ерітінділер ... ... ... ... кг/л |
| ... % ... | |
|1 |2 |3 |4 ... |41 |41 |1,1816 ... ... |20 |27,9 |1,117 ... ... |20 |27,5 |1,115 ... ... |20 |31,3 |1,134 ... ... ... |25,55 |1,106 ... ... | | | |
| |1:1 |20 |1,0809 ... ... ... ерітіндісінің көлемі
V=μ*С в /dС в = М*78/1,1816*41 = 1,61 М
Меласса ерітіндісінің массасы
С = d*V
16 кесте - Ашытқыларды алу ... ... ... ... ... ... ... кг |Меласса ерітіндісі |
| | |л |кг ... егіс ... |1470 |2367 |2797 ... ... ... |2760 |4444 |5251 ... ағып кету ... |8570 |14007 |1,6551 ... ... ... бәрі |11330 |18451 |21801 |
17 ... - ... пен ... ... ... ... ... |Есептеуге арналған коэффициент |
| ... ... | |
| | ... ... ... ... ... |Р2О5 |1,94 |0,515 |
| ... |5,29 |0,189 ... ... ... |4,76 |0,201 ... ... ... Р2О5 ... 1065*0,9/100=9,6 кг
Азот қосу керек: 20,2 + (4,4+3,5)=12,3 кг
Диаммонийфосфатты қайта есептеуде 9,6*1,94=18,6 кг
Мелассадағы азот ... ... ... ... азот ... ... ... құрамындағы азот 1065*1,9/100=20,2 кг
Аммоний сульфатына қайта есептеуде 12,3*4,76=58,5 кг
Хлорлы калий шығыны 11,2*1,47=16,5 кг
Күкірт қышқылды магний шығыны ... ... ... шығыны 60*1,47=88,2 кг
Жинақтау периоды В
Ашытқылардағы Р2О5 болуы керек ... ... ... ... 24*19,4=46,56 кг
Мелассадағы азот құрамы 2760*0,3/100=8,3 кг
Ашытқылардағы азот ... ... ... азот ... ... кг
Азот қосу керек 51,34-(8,3+8,8)=34,2 кг
Аммоний сульфатына қайта есептеуде 34,2*4,76=165,8 кг
Хлорлы калий шығыны ... ... ... ... шығыны 8,03*2,76=22,16 кг
Жүгері экстрактының шығыны 60*2,76=165,6 ... ағып кету ... Р2О5 ... ... ... қайта есептеуде 59,67*1,94=115,7 кг
Мелассадағы азот құрамы 8700*0,3/100=25,7 кг
Диаммонийфосфаттағы азот құрамы ... ... азот ... 6630*1,9/100=125,9 кг
Азот қосу керек 125,9-(26,1+21,8)=78,0 кг
Аммоний сульфатына қайта есептеуде ... ... ... ... 11,2*8,7=97,4 кг
Күкірт қышқылды магний шығыны 8,03*8,7=69,8 кг
Жүгері экстрактының шығыны ... ... ... - ... ... ашытқыларды өсірудегі жүгері экстракты мен
тұздар шығынының нәтижелері
| | ... саты В ... ... ... Б| |
| | ... ... кету |В сатысы |
| | ... ... ... бәрі |
|1 |2 |3 |4 |5 ... бойынша шығыны, кг|1065 |2702 |6600 |9332 ... Р2О5 |0,9 |0,9 |0,9 |- ... % | | | | ... қосу ... |9,6 |24,3 |59,7 |84 ... кг | | | | ... |18,6 |46,5 |115,7 |162,2 ... меласса |1470 |2760 |8700 |11400 ... азот |0,3 |0,3 |0,3 |- ... % | | | | ... |4,4 |8,3 |25,7 |34,4 ... ... |3,5 |8,79 |21,8 |30,6 ... құрамы кг, | | | | ... | | | | ... |7,9 |17,1 |47,9 |6,5 ... мелассадағы азот | | | | ... ... кг | | | | ... ... ... кг |12,3 |34,2 |78,5 |112,2 ... кг |58,5 |162,8 |69,8 |534,1 ... сульфаты |11,8 |22,16 |69,8 |91,9 ... ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... кг | | | | ... ... |88,2 |165,6 |522 |687,6 ... | | | | |
19 ... - ... ... және ... ерітіндісінің шығыны
|Материалдар мен олардың |Егіс сатысы Б|Тауарлы саты В |В саты ... | | ... |
| | ... ... кету | |
| | ... ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... кг |18,6 |46,5 |115,7 |162,2 ... ... кг |92,7 |232,3 |578,6 |810,9 ... |83 |208 |518 |728 ... ... кг |58,5 |162,8 |371,3 |534,1 ... сульфатыны |291,1 |813,9 |1856,4 |26703 ... кг | | | | ... |262 |730 |1065 |2395 ... ... кг |16,5 |30,9 |97,4 |1283 ... хлоридінің еріт.,кг |82,4 |154,5 |487,1 |641,6 ... |72,7 |136,3 |429,5 |565,8 ... ... ... кг |11,8 |22,16 |69,8 |91,9 ... ... ... |58,9 |110,8 |348,9 |459,7 ... кг | | | | ... |53,3 |100,2 |315,5 |415,7 ... ... кг |88,2 |165,6 |522 |687,6 ... ... |190,6 |357,9 |1193,3 |1551,2 ... | | | | ... |176,4 |331,2 |1104 |1435,2 ... ... ... ... ВДА өсіру аппараты, сыйымдылығы 100 м3, диаметрі 5250 ... ... ... биіктігін 5000 мм деп аламыз
Нуст=Н+Нв+Нн
Нуст=5000+1800+700=7500мм
20 кесте – ВДА ... ... ... қабылдаймыз
|Көлем, м3 ... ... ... |30 |100 ... |20 |70 ... ... ... ... м2 |4 |10,5 ... ауа ... ... |902000 |907000 ... материалы |Х18Р10Т ... ... мм | | ... |3296 |5360 ... |5400 |8200 ... |6675 |1500 ... кг |5089 |9671 ... Механикалық есеп
Есептеуге арналған мәліметтер
Д=525см2 – аппарат диаметр
Рр=3км/см2 – жұмысшы қысымы
t=1430С есептеу температурасы
Ферментердағы ортада коррозиялы материал
Болат Х18Н10Т, ГОСТ 5832 – ... ... ... ч=1 – ... коэффициенті
σ=1340кгс/см2 – қажетті нормативті кедергі
2.9.5 Ферментердің корпусының есебі
Ішкі қысыммен жұмыс істейтін обечайка ... ... ... ... Р*Д - С + С1 = ... – Р ...... бекітілген шов беріктігінің коэффициенті
С1=0 см – қосымша қосу обечайка қалыңдығы
S=1,6 см деп ... ... ... ... түбінің қалыңдығының есептейді.
Түптің есептің қалыңдығы
S1=Р*Д/(2*4*δжіб) + С + С1
S1=3*525/2*0,95*1340-3 + ... ... ... см- диск ... S=1.6 см ... қосу ... беріктендіру есебі
Бастапқы мәліметтер.
Саңылаудың ең үлкен мүмкін диаметрі 7,5 см ... ... ... ... мен түптің есептеу қалыңдығы
S׳=P*D/ η*σ∂on-P=3*525/2*1340-3=1575/26*77=0.588 см
S=1,5 см- обечайка мен ... ... ... саңылауын беріктендіру
Саңылауды беріктендіру шарты
(d+2c)*S' ≤ 2ln (S-S'- C)
(18-2*0.1)*0.5888≤2*6.25 (1.6-0.588-0.1)
10.7≤11.4
Мұндағы,d= 18см-штуцердің ішкі диаметрі
1k=10см- қабырғаның беріктелген бөлігінің ені
Dy 125 ... ... ... ... шарты.
(d+2c)*S≤2 1k (S- S' - C)
(12.5+2*0.1)*0.58≤2*6.25*(1.6-0.588+0.9)
Мұндағы,d=12.5-штуцердің ішкі ... - ... ... бөлігінің ені
Dy 80 саңылауын беріктендіру шарты
Саңылауды беріктендіру шарты.
80 саңылауын ... ... ... ... 1k (S- S' - C)
(S+2*0.1)*0.588 ≤ 2*4(1.6-0.588-0.1)
4.82≤6.72
Мұндағы, d=8см - штуцердің ішкі диаметрі
1k=4см - қабырғаның берік
2.9.6. ... ... ... ... ... бойынша есептейміз.
N=Pcαғ/Plcαғ мұндағы Pl сағ-берілген қондырғының бір ... ... ... ... cαғ
V жалпы= 11,2*3 =33,6м3/сағ
3-ферменттер саны.
21 кесте - Қондырғылар мәліметтері
| ... | | | ... ... ... |габариттері |Саны |
| ... |кВт | | ... ... ... | | | |
| | | | | ... | | | | |
| | | | | ... | | | | |
| ... |75 ... | ... ... | | | |6 |
| | |10 | | ... | | | | |
| |20 | | | ... ... | | | | |
| | | | | ... | | ... |1 |
| ... | | | ... алмастырғыш | | ... |1 ... | | | | |
| | | ... |1 ... | | | | |
| | | | | ... ... ... | |0,27 ... 03000 | |
| |18м3 | | |1 ... ... ... | |55 |8,5*1,7 м | |
| | | ... |1 ... |31,5 | | | ... ... | ... |1 |
| | | | | ... ... |2500м3 | |1570 | ... Жылу ... ... ету ... ... ... ... аппарат
ВДА суыту жүйесімен жейде түрінде (в виде рубашки) жабдықталған.
Ашытқылардың жылу бөліну процесін экспериментальды зерттегенде,
ашытқылардың орташа меншікті жылу бөлінуі мынаған тең.
4171кДж/кг/35/
Мысалы Б ... ... ... өсуі 1065 ... биологиялық
жылу мөлшері.
Q биол= 4671*1065=4442,1*10кдж/сағ
Ортаның қызып кетпеуі үшін бөлінген жылуды шығарады. Жылу суытатын сумен
шығарылады. Q ауа , Q су ... ... ... жылу ... ... Q су, ... су ... қоюға, Qм меласса сиропы, қоректік
тұздарға Q тұз кетеді.
( Qқор=Qсу+Qм+Qтұз)
Бұл теңдеуде әр ... ... әр ... ... ... Мысалы,
жылу мөлшері, аппаратқа құйылатын суды қыздыруға кеткен жылу.
Qқұй.су =Vсу *Pсу *Cсу (tк.с. –tсу)
Мұндағы Vсу ,Pсу ,Cсу, Qсу ... ... ... және ... ... (С): tк.о. ... ортаның, С,Рtср.=(tсу-tк.о.)/2
Ортада болады.
Сонымен, ашытқы өсіру аппаратының жылу балансы
Qбиол= Q су+ Q ауа+ Qқор.ор+Qs
Аппараттан шығатын, ауамен кететін мөлшерін анықтаймыз. Кіретін ... 20 оС, ал ... ... φ=70%, ... ... I1=46.4 ... ... параметрі: t=30оС және φ=100%, I2 =10 кДж/кг жылу ұстау
өзгергіштігі.
I=101-46.4=54.6 кДж/кг
Ашытқы өсіру аппаратына температура және ауа ылғалдылығы ... ... онда оның жылу ... I ... көп ... ауа мына мөлшерде беріледі.
7000 кг/сағ, сонда Q=54.6*7000=382,2*103 кДж/сағ
Аппаратқа ... суды ... жылу ... ... есептеуге дәл
келеді, сол үшін меласса сиропы және қоректік тұздар ерітінділерін 25%
Qбиол. Жуықтап алуға болады.
Qқор.=0.25*4442.1*103=1110.525*103 кДж/сағ
Қоршаған ... жылу ... ... 1% ... ... ... ... су= Qбиол- Q ауа- Qқор.ор- Qs=
=(4442.1-382.2-110.525-44.42)*102=2904.9*103 кДж/сағ
Жылу шығуы үшін су шығыны
Q су=Qсс/С(t2-t1)*S=2904.9*103/4.208*(20-19)*998.9=69.1м3/сағ
Мұнда t1=100С жейдеден шыққан су температурасы және t2=200С ... кг/м3 - ... ... су тығыздығы.
topт =(20+10)/2=150C
C=4.208 кДж/кг*К-75оС орташа температурадағы судың меншікті жылу
сыйымдылығы. ... ... ... беттік сууы
F=Qcc/Ktорташа ,мұндағы
К салқындатылған судан культуралды ортаны ... жылу беру ... ... - ВДА 100 ферменттердің егіс сатысындағы жылу балансы
| ... | ... ... ... | % ... ... | % |
|Qбиол ... ... ... |65,4 |
| | | |Q ауа ... |8,6 |
| | | ... ұст. ... |0,999 |
| | | |Q қор. ... |25,1 ... ... 100% | ... |100% ... 0% | ... ЭВМ ... Нан ... ... ... әдісінің тиімділігін
зерттеу.
Аты-тегі: Меңлібаева Самал Бижанқызы
Тобы: АП- ... ... prcl, ... ... ... real;
Gkoh,dGkoh,dGasf, dGasf 1, dGNaCl: real;
MM1, MM2, MM3,MM4,MM5,MM6,MM7,MM8:real;
CCl, CC2, CC3, CC4, CC5, CC6,CC7; real;
begin
clrscr;
writeln ('Vkc=');
read(Vkc);
writeln ('prcl=');
read(prcl);
Vem:=(prcl*Vkl/100)*1000;
Z:=Round(Vem/10);
writeln ('C1=');
read(C1);
writeln ('C2=');
read(C2);
writeln ... ... ... ('C6=');
read(C6);
writeln ('C7=');
read(C7);
M1:=C1*Vem;
M2:=C2*Vem;
M3:=C3*Vem;
M4:=C4*Vem;
M5:=C5*Vem;
M6:=C6*Vem;
M7:=C7*Vem;
writeln ('Vks=');
read (Vks);
writeln (*CC1=*);
read (CC1);
writeln ('C2=');
read (CC2);
writeln ('C3=');
read (CC3);
writeln ('C4=');
read (CC4);
writeln ('C5=');
read (CC5);
writeln ('C6=');
read (CC6);
writeln ('C7=');
read ... ... ... ... ... ... ... :=0.1*(1-prc6/100)*Vks;
Gb:=Vks-Vson;
Gf :=Vson*Gb;
GNaСl:=4.67;
writeln ('VKOH=');
read(VKOH);
writeln ('LKOH=');
read(LKOH);
Gkoh:=VKOH*LKOH+(GNaCl-0.37);
dGkoh:=0.03*Gkoh;
dGasf:=93.65*dGkoh;
dGasf1:=55.3*Gkoh;
dGNaCl:=0.07*Gkoh*1000;
writeln ('Vem=',Vem);
writeln ('M1=',M1);
writeln ('M2=',M2);
writeln ('M3=',M3);
writeln ('M4=',M4);
writeln ... ... ... ... ... қауіпсіздігі – бұл адамды өндірісте өндіріс ... ... ... жиынтығы яғни, ол өндірістік процесте қалыптасқан
адам өміріне, денсаулығына әсер етуші ... ... ... еңбек
қызметінің жағдайы.
Әсіресе адамның қауіпсіздігі жөніндегі мәселе ... ... бұл ... ... ... ... ... қауіпті
зиянды әсерлер өндірістің барлық ортасын ластайды.
Қазақстан Республикасында қабылданған техника қауіпсіздігінің,
өндірістік ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында 2004 жылдың 28 ақпанында ( № 528 ... ... ... және ... ... ... » заңды қабылдады, Осы
Заң Қазақстан Республикасындағы еңбекті қорғау саласындағы қоғамдық өзара
қарым- қатынастарын реттейді және ... ... ... процесінде еңбек
қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, қызметкерлердің, ... өмір ... ... бағытталған, сондай – ақ еңбек қауіпсіздігі және
еңбекті қорғау саласындағы ... ... ең ... ... ... белгілейді және бекітеді.
Осы Заңның 5 – ші тарауының (Еңбек қауіпсіздігін және еңбекті қорғауды
ұйымдастыру) 21 – ... ... ... ... және ... қорғау
қызметте):
1. Қызметкерлер саны елуден асатын ... ... ... және еңбек қорғау талаптарының сақталуын қамтамасын ету
мақсатында жұмыс баруші еңбек қауіпсіздігі және еңбек қорғау қызметін
құруға міндетті. ... ... және ... ... қызметі өзінің
мәртебесі жағынан негізгі өндірістік қызметтерге теңестіріледі.
Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметі ұйымның ... ... ғана ... ... саны елу адамға ... ... ... еңбек
қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маманның лауазымымен енгізу
туралы шешімді жұмыс беруші осы ұйымның қызмет ... ... ... ... еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау
жөніндегі міндеттер қосып атқару үшін басқа ... ... ... ... «Микробиологилық» еңбекті қорғауды ... ... ... ... ... ... ... қабылданған.
Осы тарауда:
• Бригада да жұмыстардың жүргізілуінің қауіпсіздігін бақылау
барлық жұмыс уақытында (ауысым) ... ... ... ... қоғамдық инспекторлармен және жұмысшылар
мен қызметкерлердің өздерімен жүргізіледі.
• Барлық жұмысшылар – бригада мүшесі ... ... ... ... және ... ... бойынша инспекциясын
ескерте отырып жұмысты қауіпсіз ... ... ... міндетті.
3. Жұмысшы жұмыстың басталар алдында күн сайын жұмыс орнын еңбектң
қорғауды өзіндік ... ... ... ... ...... ... орнын қауіпсіздік жағдайын және іске
жарамдылығын тексеруге және жеке бас ... ... ... ... келтірілген «Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау» ... ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.
Жұмыс беруші жағынан жұмысшыға залал келген жағдайда ... ақы ... ... сай ... ... соңы жұмысшының жарақат алуына
толықтырады, сонымен қатар ... ... ... ... ол дегеніміз
өндірістік инструкция, техникалық қауіпсіздік ережелерін сақтамастан
жабдықтар мен шешімдерге ... ... ... және ... ... ... сипаттамасы
Механикалық цехта метал өндіруден барлық түрі жүргізіледі. Мысалы, метал
өңдеу, пласмасс және т.б. ... ... ... ... ... ... орай қауіпті жағдайлар ... ... ... ... әсер етуші факторлар болып ... ... ... ... ... тікелей әсері болып
табылады.
Жұмыс аймағының аусында, майлағыш, салқындатқыш сұйық секілді ... ... Бұл ... көмірқышқыл 150-940 мг\м3, аэрозол майы 7-45
мг\м3, өнімнің ластануы 800-900 мг\м3.
23 кесте – Потенциялды қауіпті және ... ... ... ... және |ШМК ... |Іс – шаралар |
| ... | ... | |
| | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 |Шу | ... ... жеке |
| | | ... ... ... | | ... ... ... |
|2 |Неорганикалық шаң: |131,32 ... ... |
| ... түсіргенде | |жолдарына ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... | | | ... және жеке ... ... құрамы жұмсалған шығынға
байланысты биологиялық факторлар МСС жұмыс істеу барысында ... ... ... микроорганизмдер мен бактериялар жатады.
Санитарлық талап негізінде ... ... пен ... ... ... ... талабын орнатады.
1. Өнеркәсіптік жобалау мен реконструкциялау барысында санитарлы –
гигиеналық норма тәртәпті ... ... ... ... ... ... сай болуы тиіс
(температура, ауа қозғалысының жылдамдығы, ылғалдық).
3. Ауадағы зиянды заттар құрамы Госэпидиаторға орнатқан деңгейге ... ... ... ... шуыл деңгейі санитарлық ... сай ... ... 80 дб ... ... ... тұрмыстық орын СНиПа талабына «Әкімшілік және тұрмыстық
ғимарат» сәйкес қарастырылуы тиіс.
6. Әкімшілік жұмысшыларды тамақтандыруға ... ... ... ... ... тамақтандыру жұмыс режиміне ауысым
санына байланысты жүргізіледі.
7. ... ... ... ... ұшырағандар міндетті алдын – ала
және периодты медициналық тексеруден ... ... ... ... ... ... ... арналған дәріханалық
қораппен қамтылуы тиіс.
9. Жарықтандыру коэфицентінің мәні және жұмыс үстінің ... ... және П ... және ... жарықтандыру» талаптарына сай болуы
керек.
10. Медициналық қызметкерлер, өнеркәсәптәк медпунктті Мемэпидқадағалау
орталығының аймақтық ... ... ... ... ... ... Әкімшілік жұмысшыларға толықтай арнайы киім комплектісімен қамтамасыз
етуге міндетті. Өндірістік ... ... ... ұшырайтын
жұмысшыларды индивидуальды қорғау құралдарымен қамтылуы тиіс.
12. Станок өндірісіндегі жаңқа қалдықтарын механикалық тәсілмен тазартады.
13. Бұйымды сақтау мен ... ... ыдыс ... ... ... ГОСТ 14861 -86 ... ... болуы керек.
14. Жүкті арту мен түсіру ГОСТ 123009 – 76 талаптары ... ... ... орын ... ГОСТ 123020 – 80 ... Жұмысшылардың индивидуальды қоғау құралы, ... ... ... ... ... өңдеу мен шлифовалдау
әрбір жұмысшы ГОСТ 123025 – 80 білуі тиіс.
Өндіріс ... ... ... ... метеорологиялық жағдайлар, жұмыс орнындағы
температурамен, ылғалдылықпен, ауаның ... ... және ... мен ... ... ... жылулық сәулелерімен
сипатталады. Метеорологиялық факторлар адамның жұмысқа қабілеттілігі мен
өзіндік сезінушілігіне зор әсер ... ... ... аймақтың ауасы» МЕСТ 12.1.005–76
бойынша белгіленеді. Бұл МЕСТ орындалатын жұмыстың категориясы мен ... ... ... ... микроклиматтық жағдайларына
тәуелділігімен орналастырылады.
Адам қауіпті ... ... ... ... жылуын беріп отырады.
18 – 20 0С кезіндегі жалпы ... жылу ... ... ... 30% -зы ... 25% - зы ... ... ылғалдылық пен қоршаған ... ... ... өзгеруі кезінде жұмыс жағдайы едәуір өзгереді. Температура
30 0С –тан аспауы керек. ... осы ... адам ... ... жылумен теңеледі. Ал адам жоғары температурада жылу тек
булану ... ... ... ... тері ... ... Бұл ... қыздырылатын аппараттарда – түтікшелі пештерде, бу қазандарында
кездеседі.
Температураның жоғарылауы ... ... зор әсер ... ... (16 – 25 0С) кезінде ауаның ылғалдылығы 40 – 45 % ... 80% - ға ... ... ... ... жылу
сезінушілікті, 85% -дан жоғары ылғалдылықта организмнің термо ... ... ... суық және ауыспалы кезеңдерінде (сыртқы ауа температурасы 10 0С
–тан төмен) жұмыс категориясына байланысты ... ... 12 – 22 ... ... ал ... ... ылғалдылығының қозғалу жылдамдығы
0,2 – 0,3 м/с кезінде 30 - 60% ... ... жылы ... ... ... 10 0С –тан жоғары) ... ... ... ... 18 – 25 0С –қа ... ал ... қозғалу жылдамдығы 0,2 –
0,7 м/с ... ... ... ... 30 – 60% ... қалады.
Ауаның қозғалу жылдамдығы жоғары температураның жағымсыз ... ... ... ... ... және ... ... ұлғайтады. Кейбір жағдайда метеорологиялық жағдайлар
организмнің тіршілік функцияларының орташа ағымына ... ... мен ... ... ... әкеліп соғады.
Вибрация және шуылдан сақтау
Интенсивтілігі мен жиілігі әртүрлі ... ... ... деп ... Оның ... соқпалы, механикалық, аэро-, газо- және
гидродинамикалық шу. Мұнай өңдеу ... ... ... ... және ... соғылуы және үйкелісі кезінде механикалық шу
болады. Шу жиілікпен, қуаттылықпен және дыбыс күшімен анықталады.
Адамның есту ... 16 – 20 мың Гц ... ... ... ... ... газдар және ауа қозғалыстары жүретін
айналмалы және қозғалмалы бөліктердің нашар ... ... ... мен ... ... ... ... деп атаймыз.
Вибрацияның физикалық сипаттамасы айналу жиілігімен (Гц), амплитудамен
(мм), жылдамдығымен (мм/с) анықталады.
Айналу жиілігі 16 – 20 Гц жоғары болғанда вибрация шуға ... және ... ... ... 3 ... ... ... шу мен
вибрация түзілу көзінің кемуі және жойылуы; олардың таралуы жолындағы
интенсивтілігінің ... шу мен ... адам ... ... кемуі
Шу мен вибрацияның интенсивті әсерінен шаршағандық және қолайсыздықтың
жоғарылауы, ... ... бас ... есте ... ... нашарлауы,
көрудің нашарлауы және еңбек өнімділігінің төмендеуіне (10 – 15%) ... ... ... ... ... ... ... құрал
жабдықтарға, коммуникацияға және ғимараттарға әсер етеді. Ол машина және
механизмдерінің ПӘК ... ... ... және ... төзуға
ұшырайды. Вибрация әсерінен ұзақ ... ... ... ... ... әкеп соғады.
Осы тұрғыда шу мен вибрацияны төмендету шаралары санитарлық мөлшер мен
МЕСТ бойынша іске асырылады .
Шумен ... ... ... негізінен пештердің винтті компрессор,
сораптар, ... ... ... және тағы ... ... ... шу ... 70-112 дБА аралығында болады,
бұл шу ... ... ... ... ... оны ... ... бөлмесінде бақылап отырады.
Гидрокесу сорабында шуға қарсы ... ... ...... күресу жолдары
| Атауы ... шу ... ... ... |
| ... ... дБА шу |шаралар |
| | ... | |
| 1 | 2 | 3 | 4 ... ... ... | | ... ... |
| |85-100 |59 ... жоқ |
| | | ... ... ... |87-100 |59 ... жоқ ... сорабы | | ... ... |
| |112 |59 ... ... | | 59 ... жұмыс |
|Компрессорлы |114 | ... жоқ |
| | | |4 ... | | ... ... |
| |112 |59 ... жоқ ... ... | | ... ... |
|аппараттары |90-100 |59 ... жоқ ... ... | 85-90 | 59 ... ... |
| | | ... жоқ ... ... ... ауамен суыту аппараттардың және
сораптардың шу ...... ... шекарасындағы жұмыс орын
бөлмесіндегі шу есебінің кепілдемесі бойынша ... ... ... № 85 мұнай өңдеу қондырғылардың шу ... ... Галф Ойл Ко, ... ... бойынша қабылданған.
Өндірістік санитария және еңбек гигиенасы
Мұнай өңдеу зауытындағы өндірістік ортаға әртүрлі ... ... және ... ... ... ... ... шу
және вибрацияның жоғарылығы, жарықтың жетіспеуі, радиоактивті заттар мен
ионизацияланатын сәулеленудің ... ... әсер ... ... адам ... әсер ету ... ... ұйымдастыру және
техникалық шараларды өңдеуді арнайы ... ... ... ... ... ... - санитарлы-техникалық және гигиеналық шаралар
жүйесі. Оның ... ... ... ... ... ... ету. ... санитарияның негізгі тапсырмалары: жұмысшыларға
зиянды әсер ететін өндірістік құрал-жабдықтар мен ... ... ... ... ... ... қорғау шараларын өңдеу.
Микроклиматтық жағдай
Өндірістің орнын микроклиматын бұл осы орынның ішкі орта климаты, ... ... әсер ... ... ... ... және ... жылдамдығы, сондай-ақ ... ... ... ... ... әсеріне (ыстық немесе суық) ағзаға
өмірлік әрекет айтарлықтай өзгереді, ... ... ... ... ... ... ... әкеледі.
Әртүрлі микроклиматтық жағдаймен орындалатын жұмыстың түрі ауыртпалығы
жағдайында ағза функциясының тұрақтылығының терморегулятция ... ... ... ... дененің температурасын белгілі
деңгейде ұстайтын физиологиялық процесс. Адам ... жылы ... ... дене ... ... ... ... әсерінің нәтижесінде жасушаның зақымдануы суықтану деп
аталады.
Төменгі температура әсері кезінде ... ... ... езілуі
болады, бірақ өлуіне әкеледі. Жасуша температурасы қаншалықты төмен болса,
оның өмірсүрушілік анықтаушы алмасу процесі ... көп ... ... ... ... толық тоқтайды, ал -10 0С кезінде қанайналым
тоқтайды).
Салқындау себебі әртүрлі болады, қалыпты жағдайда ... ұзақ ... ... ... тар және су аяқ ... ... ... зиян
шешушінің жалпы жағдайының нашарлауы – ауру, әлсіреу, ... мас ... 3 – 7е ... кезінде салқындау болады. ... ... ... ... ... ... табан.
Көмек көрсету кезінде бастысы суық тиген жерге тез жылытуға жол бермеу,
себебі жылы ауа жылы ... ... ... жылы су ... әсер ... шегушіні жылы орынға кіргізер алдын үсіп қалған жержі жылу ... ...... жүн және т.б.) қою ... ... тек қана ... жерін жауып тұруы тиім, терінің өзгермеген ... ... ... жағдайда қанайналыы бұзылмаған дене аумағының жылуы таңғыш астындағы
үсіп қалған жерге тарап ... ... ... ... бұл ... ... ... өткізбейтін таңғышты қойғаннан кейін үсіп қалған саусақ, аяқ,
қолдың қимылдатпау керек, ... ... ... өте ... Бұл үшін мынаны
қолдануға болады – ақ әйтеуір материа: қатты картон ... ... үсіп ... ... таңғышты ыстық сезіліп сезгіштік қалпына
кегенше тұруы керек.
Денедегі жылудың қалпына келтіру үшін және ... ... ... ыстық шәй беру керек.
Индивидуалды қорғау құралдары
Өнеркәсіптегі жұмыс орындарындары атмосфераға газ, пар, шаң ... ... ... ... ... және ... ... қолдану әрқашан ауа ортаны толықтай
тазарта ... ... ... ... ... ... нормадан асатын
концентрациялар бөлшектеніп зиянды заттар анықталынып жатады. Бұл ... ... ... ... құралы респираторды ... ... ... ... үш ... ... бөлінеді;
олар шаңға қарсы, газға қарсы және әмбебапты (әмбебаптың бұл бірмезгілде
аэрозолдан және басқа да ... ... ... ... ... Петранов фильтрін қолданатын респиратор
көлемде қолдану қолдау тапты. Бұл мата емес материалдар, арнайы технология
бойынша жоғарғы ... ... ... ... ... ... Бұл
талшықтар электростатикалық зарядқа ие, бұл бірдей аэрозолды фильтрлеуге
үнемділікті ... ... ... ... жатады: ШБ-1 "Лепесток" модельді
респиратор, бұл ... үш ... ... шығарылады: "Лепесток-200",
"Лепесток-40", "Лепесток-5". Атаудағы цифрлар 5, 40, 200 есе рұқсат ... ... ... ... 1мкм кем емес ... ... ... аэрозолдан қорғайтын респиратор екенін ... ... ... ... үшін бұл ... ... ... болады, бірақ 200 еседен көп рұқсат етілген шекті концентрациядан
аспайтын шаңдануда. "Лепесток" респираторы эксплуатациялық ... ... ... ие. ... ... кезінде жайлап үдеуі және тыныстың
үлкен емес қарсыласы тән. Олар ... ... ... ... ... ... құралдары. Өнеркәсіпте көздің зақымдануы және оның салдары
әртүрлі болады – индиферентті ... ... және ... әсер ... ... ... ... немесе толықтай көруден айыруға
әкеледі. Көздің механикалық зақымдануы әдетте ... ... ... үккіш шаңынан, шыны сынықтарынан). ... ... ... ... ... ... көздің күйіп қалуы,
жоғары температуралы қыздырылған сұйық, ыстық бумен, газбен күйіп ... ... ... ... және басқа да көптеген зақымдану
түрі, шүбәсіз индивидуалды қорғаныс профилактикалықшара қабылдау және еңбек
шартын жалпы сауықтыру жолын ... ... ... ... ... ... кезекте көз қорғайтын ашық және жабық типті көзілдірік,
жартылай маска, орбиталар және бет бөлігін ... ... және ... ... ... маскалар.
Электр қауіпсіздігі
Қазіргі уақытта қандай да болсын ... ... ... ... ... өзін ... ... Еліміздегі
халықшаруашылығының қарқынды дамуы, өндіріске жаңа техника, ... ... ... ... ... энергиясын тұтынуға үлкен
қажеттілік тудырады.
Оны кең көлемде адамдардың да электр ... ... ... кең ... танылуға қажеттілік тудырады, бұл
ережелерді сақтамау өртке, адам ... ... ... ... әлектр
қондырғысы, аппарат, жабдықты эксплуатациялау кезінде тек қана оны
пайдалана білумен ... ... ... зияншыл қаупі жайлы элементарлы
түсінікке ие болу керек. Жұмысшылардың электр тогымен зақымдануынан, өрттің
пайда ... ... пен ... конструкция монтаж, электр жабдығын
жөндеу мен ұстау, ... ... ... ... ... ... ... (ПУЭ) және
"Правила техники безопасности при эксплутации ... (ПТБ) ... ... ... тиіс.
Бұл ереженің орындалуы тағайындалуы мен конструкциясы ... ... және ... ... ... ... ... етуге толықтай
рұқсат етеді.
Жабдықтың ток жүрмейтін бөліктеріне ... ... ... бойынша
напряжение болуына байланысты немесе басқа заттың изоляция нәтижесінде ауыл
жағдайға әкелуі ... ... ток ... ... ... ... ... электрқондырғышының ток жүрмейтін металл бөлігінен
жерлендіру қорғанысы ... ... ... ... ... электр жарақат
жағдайы көбінесе басшылықтың кваликациясы мен қызмет етуші қызметкерлер
және электр желісі, электр ... ... ... ... ... әр ... ... дайындалған электротехникалық қызметкерлер
қатарынан өнеркәсіп электр шаруашылығының жалпы эксплуатациялық күйіне
жауап беруші ... ... ... ... және ... ... қасиетіне байланысты қолданылатын немесе
өндірілетін затына қарай барлық өндіріс жарылысты, жарылыс – ... және ... 6 ... ... А, Б, В, Г, Д және ... ... бойынша берілген "Микробиологиялық лаборатория" В
категориясына жатады.
Өндірісті от қауіптілігі ... ... болу ... еңбек шартын
құруда үлкен роль атқарады, ... ... ... Категориясына
байланысты, ғимарат конструкциясына, өртке ... ... ... ... және басқа қауіпсіздік шараларына, ғимарат пен
құрылыстың отқа ... ... ... "Правила устроиства
электроустановок" сәйкес өндірістің жарылыс қауіпті класына байланысты
электр жарықтандыру, ... ... ... ... ... ... арнайы талаптар анықталады.
Құрылыс материалдары мен конструкциялар мен ... ... ... 3 ... ... ... ... қиын өртенетін материалдар;
- өртенетін материалдар;
Ғимарат пен құрылыстың отқа төзімділік ... 1 ... ... шегі мен ... тобымен сипатталады. Отқа төзімділігі бойынша
ғимарат пен ... 5 ... ... пен ... отқа төзімділігінің талап етілген дәрежесіне
байланысты және өртену тобы мен отқа төзімділіктің ... ... ... және ғимарат пен құрылыстың негізгі құрылыс конструкциясының отқа
төзімділіктің миинмалды шегі кестеге сәйкес ... ... ... ... ... міндеті болып, (іс-
шаралар кешенін) ... өрт ... ... ... ... ... табылады. Бұл тапсырманың шешімі өрттің пайда болу
себептерін жою жолымен ... ... өрт ... ... ... шектеу, адамдарды ойдағыдай эвакуациялау жағдайын құру, өртті ... ... ... ... өрт ... ... орындалу
тәртібінің жауапкершілігі жетекшіге (директор және орынбасары) жүктеледі.
Өндірістік ... ... ... ... ... бұйрығы бойынша өрт қауіпсіздігіне жауапты тұлға сайланады (цех
басшысы, қойма меңгерушісі, лаборатория меңгерушісі).
Электр тогынан туындайтын өрттің негізгі ... ... ... ... ... ... қарсылық және шоқтану.
Қысқа тұйықталудың себебі ток көзін және кабель маркасын ... ... мен ... ... ... ... ... сымның жүктелуі электрлі қондырғының қызуына, изоляцияның
диэлектрлі трлі құрамының ... және оның ... әкеп ... ... қарсылығы изоляцияның диэлектрлі құрамын бұзады және жануын тудырады.
Олар көбіне ... ... әр ... ... тұрғандықтан және де
өзара нашар байланысқандықтан туындайды. Шоқтану, қосқыш, сақтандырғыш
сымдарын ажырату мезетінде ... ... ... шаңы бар ... ... қауіп төндіреді.
Электр тогынан туындайтын өрттің алдын алу үшін электр көздері және
электр құрылғылары тұтынушы ... ... ... ... ... және ТБ ... сай келуі қажет.
Әр кәсіпорын мен мекемеде электр жабдықтарды тасымалдауға, ... және ... ... өрт ... ... ететін
жауапты тағайындалуы қажет.
- Олардың міндеттеріне кіретіндер:
- Қазіргі ... ... ... жүргізу.
- Құрылғыларды таңдау мен қолдану дұрыстығын қадағалау.
- Жұмыс режимнен ауытқуын сақтандыратын ... ... ... Өрт ... ... ... қадағалау.
- Өрт сөндіру қауіпсіздігін қамтамасыз ету сұрақтары ... ... ... ... ... ... қауіпсіз болуы қажет, оларды өртке әкеп
соғатын ауытқулардан қамтамасыз ету және қорғау қажет.
Электро қыздыру ... ... сол ... үшін ... жабдықталған
орында рұқсат етіледі. Құралдарды зауыттың штепсельдік қосқыштары болғанда
ғана ... ... ... сәйкес электр сымдарыныңы жаңғыш заттардың
және үй төбесінің үстінен өткізуіне тыйым салынады.
Жарықтандыру электр ... ... ... ... ... материалдармен қоспай құрастыру қажет. Электр құралдарын жаңғыш
шаңнан айына екі реттен кем емес ... ... де ... ... ... етілмеген жерде темекі шеккеннен болады.
Mac ... ... ... ... ... ... ... да болады.
Өрт сөндіргіш заттар
Бұл, өрт аймағына енгеннен кейін жану процесін тоқтататын зат.
Өрт сөндіру тәжірибесінде ... ... ... ... ... ... ... келесідегідей болып табылады: су, құм, көпіршік,
жоғарғы активті заттар, порошоктар, көмірқышқыл, ... ... ... ... ... ОП, ОХП және ... ... типтес
өртсөндергіштері құрылған.
Өрт қауіпсіздік шаралары:
- қажетті бірнеше шығу жолдарының болуы;
- цехта құм қорапшаларының болуы,
- өрт ... ... ... ... ... өрт ... жағынан В дәрежесіне
жатады.
М. Әуезов атындағы ОҚМУ Микробиологиялық лаборатория бөлімшесінің
техногенді апат төтенше жағдай ... ... ... іс – ... ... ғылыми-техникалық прогресс өндірістің барлық салаларында
өзінің шарықтау жеткен сәтте, жаппай қырып жою қаруларының ... ... ... ... және оған ... ... мен ролі экономиканың
өсуімен өсіп келуде.
Егер жау жаппай қырып жою қаруын қолданса, біздің өндірістің кез-келген
объектісі осы ... ... ... ауданда қалып қобы мүмкін. Объектілердің
бұзылу дәрежесі ... ... ... байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Ол
негізінен объектінің зақымдау ошағына қатысты орналасуына және ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Жұмыс тұрақтылығын жоғарлату бойынша шаралар жасалған объектілерде, олардың
зақымдалуы аз болуы, ал соның ... ... ... соң ... ... ... да ұзаққа созылмайды.
Шаруашылық объектісінің жұмысқа тұрақтылығы дегеніміз – жаппай қырып
жою қаруы әсер етуінде немесе жаудың ... да бір ... ...... ... ... ... және көлемде анықталған
өнім түрлерін шығара алу қабілеті және зақымданған жағдайда осы ... келу ... ... ... ... ... қамтамасыз ету бойынша шаралар бірінші
кезекте жұмысшылар мен қызметкерлерді жаппай ... жою ... ... т.б. жау ... ... ... бағытталады; олар құтқару
жүргізуге дайындау бойынша шаралармен, зақымдау зонасында апаттың – қалпына
келтіру жұмыстарын ... ... ... ... резервінсіз және
жау шабуылынан оларды сәтті ликвидациялауды ... ... ... ... ... қалпына келтіру, жұмыс тұрақтылығын сақтау, іс
жүзінде мүмкін емес.
Объектінің заман ... сай ... ... жоюдан қорғануына
дайындалған зерттеу үшін және ... ... ... ... персонал және МО объектісі штабы жұмысшылары, керек
болған жағдайда – ғылыми-зерттеу және жобалау ұйымдары тартылады. Зерттеуде
жалпы ... ... МО ... ... Оның бұйрығы бойынша
соғыс уақытында объекті жұмыс тұрақтылығын арттыру бойынша шаралар ... ... үшін ... ... ... ... бір ... зерттеуді
жүргізу жоспары жасалып бекітіледі. Жұмысшы топты ... ... ... ... ... ... басқаруды объектінің негізгі өндірістік-
техникалық қызметіне сай құрылады.
Өндірістік объектілерде ереже бойынша төзімділікті зерттеу ... ... ... ... ... және құрылғылар, топтың басшысы – директордың капиталды
құрылыс бойынша орынбасары (КҚБ бастығы);
- коммуналды энергетикалық ... ... ... – бас ... ... және ... жабдықтар, топтың басшысы – ... ... ... ... ... – бас ... ... басқару, топтың басшысы – өндірістік бөлім бастығы;
- материалды-техникалық жабдықтау және транспорт, ... ... ... МТЖ ... орынбасары.
Бұлардан басқа МО объекті штабы тобы құрылады, оның құрамына объектінің
негізгі қызметтері жетекшілері кіреді.
Бұл топтар ... ... ... зерттеу бойынша барлық
есептерді жүргізеді. Объектінің ерекшелігіне байланысты оның ... ... ... ... топ саны және ... ... ... мүмкін. Төзімділікті зерттеу және жоғарылату бойынша ... ... ... шамаланған схемасы көрсетілген. Мұндай
зерттеулердің соңғы мақсаты – объектінің ... ... ... ... шартында зерттеу және оны жоғарылатудың ең тиімді және
экономикалық ақталған ... ... ... ... ... ... ... анықталғаннан соң, оның нәтижелері
бойынша жетекшілер қатысында зерттеулер тобы нәтижелері талқыланып есеп-
беру баяндамасы ... және ... ... ... ... арттыру бойынша шаралар жүргізу график-жоспары жасалады. Бұл
жоспарда бейбіт уақытта жасалатын ... және жау ... ... ... ... ұйымдар атқаратын барлық шаралар көрсетіледі,
ол шаралар ВТ белгісі бойынша жүргізіледі. Жоспардың әр бөлімінде жобалау
және басқа ұйымдар, ... ... ... ... ... немесе
оған қосымшада жоспарланған жұмыс ... оған ... ... көзі, негізгі материалдар және олардың саны және ... күш ... ... орындау мерзімі және т.б. көрсетіледі.
Олай болса, тұрақтылықты зерттеу - бір ... ... ... ... ... ... көңіл бөлуді талап ететін, және инженерлік
-техникалық персонал және МО объект ... ... ... ... ... табылады. Тұрақтылықты зерттеу соғыс уақытында
объекті жұмысшының тұрақтылығына әсер ... ... ... ... ... ... ... жетіспеген кезде жұмысқа комфорттық жағдай
жасау үшін, тәуліктің түнгі уақытында, ... ... ... ... ... қолданылады.
Жасанды жарық функционалды белгілеумен жұмыстық және авариялық болып
бөлінеді. Қажет болғанда әйтеуір бір ... ... бір ... ... ... ету үшін ... жарығы – барлық ғимараттар мен үйлерді ... ... ... ... ашық учаскелерді, адамдардың жүретін жерлерінде транспорт
жолдарын қамтиды.
Авариялық жарық – ... ... ... ... ... үшін ... ... – ғимараттардағы жұмыс жарығы авариялық өшірілгенде
адамдарды сол жақтан эвакуациялау үшін қолданылатын жарық. ... ... ... ... ... ... бір ... адам саны бола алады.
Қажетті жарықты жуықтап есептеу. Жасанды ... ... ... қажетті жарығын есептейтін формула.
мұндағы: Е – нормаланатын жарықтың ең төмен ... ... – әр ... ... ... люмен
– жарық ағынын пайдалану коэфиценті.
Төбе мен қабырғадан шағылу коэфицентіне және бөлме ... ... ... і:
мұндағы: і - бөлменің көрсеткіші
h - шырақ салпыншағының жұмыс бетінің үстінен биіктігі, м
A - бөлменің ұзындығы, ... - ... ені, м
N - ... ... ... - ... ... м2
К3 - қор коэфиценті
Z- жарықтың бірқалыпсыз коэфнценті
Бөлме ... ... ... түрі НВ - 10 (127 ... НВ - 23 (220 ... ... 60 ... ортаны қорғау
Адамзат табиғатқа тек оның жағдайын нашарлату арқылы әсер етпеуі керек.
Табиғи ортаға деген тұтынудан ... ... ... және болашақ
ұрпақтар мүдделері үшін тиімділікті, байыптылықты және саналықты қажет
ететін қатынаспен ауысуы ... ... баю мен ... көзі ... ... ... шамалы
табысқа болса оларды жыртқыштықпен жұмсауға, қоршаған ... ... ... ... үшін ... ... ластауға болмайды.
Ғылыми-техникалық прогрестің жетістіктерінің бірі әлем кеңістігін ... ... ... ... деп есептейтін көзқарасты
жақтайтындар да табиғи ортаға әсер етудің кең ауқымды мүмкіндіктері ... ... қана ... ... ... бұл ... мен
қалпына келтірудің тәсілдері мен жолдарын көрсетіп ... ... мен ... ... адам ... табиғи ортаны
сақтау мен оның ластануына жол бермеуге, қамқорлық ... ... ... ... ... ... ... ресурстарды үнемдеуге мүмкіндік беретін аз қалдықты немесе
қалдықсыз технологияны жаппай өндіріске ендіру және ... ... ... су ... едәуір қысқартуға мүмкіндік беретін өндірісті сумен
жабдықтаудың қайтымды және тұйық ... кең ... ... ... ... ... ... газдардың тепе-
теңдігін сақтау мүмкіндік беретін ... ... ... ... келтіру;
4. жылу мен энергияның дәстүрлі көздерінің атмосферадағы көмір қышқыл
газының жиналуы мен климаттық өзгеруінің алдын алуға мүмкіндік ... ... ... ... ... мен ... бүгінгі таңдағы даму барысын негізге алғанымызбен,
жер шарының табиғаты мен байлығын сақтауға ... бар ... ... ... ... ... ... оның жетістіктері мен бағдарын, жаңа технологияны, техника ... ... ... ... ... ... пен қоршаған ортаға
пайдасы тиетіндей етіп пайдалануды үйренуіміз керек.
Табиғат шектен тыс еркіндік пен ... ... . ... мен
табиғатқа, табиғи ресурстарына деген тұтқыншылық қоршаған ортаға ... ... ... ... ... ... ... ал
техникалық-экономикалық есепті жалғыз дұрыс негіздеме деп тану, ... ... ... ... ... ұмыт ... жағдайда оның
табиғатқа тигізетін әсерін табиғатқа деген көзқарас ... ... ірі ... май, ірімшік жасайтын, басқа да сүт ... ... ... Қант, шарап, арақ, сусын, өсімдік майын
жасайтын орталықтар негізінде Оңтүстік аймақтарда орналасқан.
Тамақ өнеркәсібінің кәсіпорындары қатты, ... және ... ... ... ортаға тастауына байланысты ластаушы көздің бірі болып ... ... ... ... ... ... ... буып
түсетін аппараттар, сепараторлар, ... ... ... ... ... ет өңдейтін өндірістер, еритін кофе дайындайтын
кәсіпорындар, дән жарғыш машиналар мен астық тазалайтын орындар жатады.
Пісіру, қуыру, балық пен етті ... ... ... ... ... ... дайындау барысында организмге жағымсыз әсер тигізетін
иістер бөлінетініне байланысты бұл процестердің бәрі зияндылығы бар ... ... бұл ... ... ... метр суды ... оның 70-
80% көлемін ластанған түрде қоршаған ортаға қайта жіберіп отырады. Бұлардың
құрамындағы зиянды заттардың ... ... ... ... ... ... ... көбінесе кездесетін заттар ас тұзы, жууға,
дезинфекциялауға қолданылған ... ... ... ... пен жем ... ... ... зауыттардан шикізат ретінде пайдаланған жеміс-
жидектің, көкөністің т.б. ... 20-25 % ... ... ... ... Сонымен қатар, ақ қағылтырды лақтағанда қолданылған лак
ерітінділері мен органикалық еріткіштер ауаға ұшып ластап отырады. Кейбір
ірі консерві ... ... жаз ... ... ... өңдеп
ҝлгере алмағандықтарының салдарынан олардың біраз мөлшері бұзылып, қалдыққа
айналады. Бұны да қоршаған ортаны ... ... бірі деп ... ... пайдаланып болмаған шикізат. ГОСТ пен
25916-83 сәйкестігінше «заттық қор екінші ... ... ... ... ... ... ... материалдардың,
жартылай фабрикаттардың, өнім өндірісі ... ... ... және ... ... ... ... негізгі тұтну қасиетінің
құрылымдары, ал тұтыну кетулеріне-физикалық ... ... ... ... тұтыну қасиеттерін жоғалған бұйымдар және материалдар
жатады. Халық шаруашылығында пайда ... ... ... ... ... қайтармалық заттық қорлар болып ... ... ... ... болып табылады. Екінші қайтармалық заттық қорлар
бұл әлі екінші қайтармалық шикізат ... ... ... халық
шаруашылығында қайта қолданыла алатын екінші қайтара ... ... ... ретінде анықталады. Екінші қайтара материалдар қазіргі
кезде қолдануға ... ... жоқ, ... қалдықтары жатады.
Есептеу бөлімі
Бұл бөлімде нан ашыту өндірісінің су көздеріне, қоршаған ортаға
тигізетін ... ... ... өндірістерінде су қоректік ортаны,
химиялық ертінділерді, жуу және ... ... ... қондырғыларды жууға т. б. дайындауға қолданылады. ... ... ... тазаланады.. Ластанған сулар ... ... және ... ... ... ... орнында көп мөлшерде ақаба ... ... сол ... ... заттардың концентрациясы мен құрамын 1 кестеден көреміз.
25 кесте – Өндірістегі іркінді сулардың құрамы мен концентрациясы
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| | ... ... ... соң ... |0С |28 ... орта ... ... |мг/л |600 |18 ... |- |5 |- ... |- |32 |20 ... | | | ... | | | ... |- |600 |34 ... ... |9500 |280 ... |- |5,5 |7,8 ... ... |м/л |15000 |1500 ... қоймаларына экологиялық шығынын бағалау келесі формуламен
анықталады:
бұл жерде: (i – табиғи ортаға 1 шартты тонна ластағыштарды тастаған үшін
төлемақы , ... ... (6( ... ... 2008 жылға 28960
тен/шарт.т
(- халақ щаруашылығына мәні бар суаттардың, іркінді сулардың
қатерлі ... ... ... ( 2 ... – i- ші ... ... ... келтірілген коэффициент,
шарт.т/т;
mi – i-ші ластағыш түрінің төгу салмағы, т/жыл
mi = 10-6 Ci ...... ... судағы концентрациясы, мг/л, г/м3
(өндірістік көрсеткіштер жоқ болған жағдайда (3( бойынша алуға болады;
Vi =qуд Nгод, ...... бір ... ... ...... сулардың өндірісітік шығарудың көбейтілген нормасы, м3/
дайын өнімге (3(
26 кесте – Әр түрлі сушаруашылық бөлімдер үшін ( ... аты |( ... мәні ... бассейні |0,7 ... ... өзен ... және |0,5 ... ... ... | ... өзендері |1,0 ... ... |1,5 ... бір ... ... ... судың көлемі:
Vi =qуд Nгод=74,44*50000=3,72 млн м3/жыл
Ластағыш заттардың ... ... ... ... = ... 2232 т/жыл
m Р = 32*3,72= 119 т/жыл
m N = 600*3.72=19200 т/жыл
m ХПК =95000*3.72=353400 т/жыл
m құр қал =15000*3.72=55800 т/жыл
Ластаушы ... ... ... ... ... ... шарт ... Р = 119*0,28= 33,32 шарт т/жыл
M N = 19200* 0.1=1920 шарт т/жыл
M ХПК = 353400* 0.033=11662,2 шарт т/жыл
M құр қал = ... шарт ... ...... ... ... ... көрсеткіштері
|Ластаушы зат ... су ... |Аi. |Мi , шарт |
| ... ... | ... |
| |Сi , |mi , ... | | |
| |мг/л | | | ... ... |1500 |2232 |0,05 |111,6 ... |1450 |119 |0,28 |33,32 |
|N |350 |19200 |0.1 |1920 ... |2400 |353400 |0,033 |1166,2 ... ... |15000 |55800 |0,001 |55,8 |
| | | | |(M= 3287 ... ... ... соң ... ... = 18*3,72= 66,9 т/жыл
m Р = 20*3,72= 74,4 ... N = ... ... ХПК ... т/жыл
m құр қал =1500*3.72=5580т/жыл
Ластаушы заттардың тазалаудан соң салмағын ... ... шарт ... Р = ... 20,8 шарт ... N = 126,5* 0.1=12,6 шарт ... ХПК = 1041,6* 0.033=34,4 шарт т/жыл
M құр қал = ... шарт ... ...... сулардың тазалаудан соң көрсеткіштері
|Ластаушы зат ... су ... |Аi. |Мi , шарт |
| ... ... | ... |
| |Сi , |mi , ... | | |
| |мг/л | | | ... ... |18 |66,9 |0,05 |3,3 ... |20 |74,4 |0,28 |20,8 |
|N |34 |126,5 |0.1 |12,6 ... |280 |1041,5 |0,033 |34,4 ... ... |1500 |5580 |0,001 |5,58 |
| | | | |(M= 76,7 ... ... ... ... ... ортаға тигізетін әсерін
есептейміз:
У=28960*1*3287= 95.2 млн.тенге
Тазалаудан соң:
У=28960*1*76.7= 1794651тенге= 2.2 млн. тенге
(У= У1-У2=95,2-2,2= 93 млн. тенге
Өндіріс орнынан шыққан іркінді сулардың қоршаған ортаға бір ... ... ... ... ... бірақ ол іркінді суларды тазалап тастағаннан соң
қоршаған ортаға тигізетін ісері азайды. Тазалаудан соң ... ... ... 2.2 млн ... құрады. Қоршаған ортаға ... ... ... 95 млн тенгені құрады.
Бизнес жоспары
1. Аннотация
Бизнес – жоспар ... Нан ... ... ... ... ... бизнес жоспары.
Фирма аты: ЖШС « САМАЛ »
Мекен-жайы: Оңтүстік Қазақстан облысы, Қазығұрт мекені
Жобаны дайындаған: Меңлібаева Самал Бижанқызы
Жетекшісі: ... Үсен ... ... ... ... ... ... негізгі түрлері: Кептірілген ашытқылар арқылы нан өнімін арттыру
Бизнес – жоспар қандай мерзімге есептеліп: ... ... ... жыл ... ... ... кәсібі Шымкент қаласының Оңтүстік бөлігінде Қазығұрт ауданында,
Атбұлақ ауылында орналасқан. ... ... ... байланыса
отырып, нан ашытқысының көптеген түрлерін ... ... ... ... және ... ... ашытқылардың құрамы әртүрлі болып
келеді. Кептіруге жіберілген ашытқының құрамында құрғақ заттар өте ... (32-34%) және ... ... ... (30-31% және 7-8%
сәйкес ) көміртектер саны көп болады.
Кептіруге арналған престелген ашытқының сақталу мерзімі туралы сұрақ
туған ал ... ... ұзақ ... ... ... ... ... әсіресе трегалаз үлкен роль атқаратыны туралы көптеген шетел
зерттеушілері өздерінің пікірлерін айтып, сұраққа ... ... ... ... ... ... табылады, сонымен
қатар құрамында жоғары треголазасы бар ... ... ... ... ұзақ ... ... жасуша ішіндегі
осмотикалық қысымды реттеуші болып табылады.
Престелген және кептірілген ... ... ... ... ... ... ... Кептіруге арналған ашытқыны алу үшін
процесс жоғары температурада және ... ... ... ол ... ... төмендетіп олардың шығыны қолдануға шикізаттың қатынасына
және қайнаған көміртектердің көп мөлшерін жиналуына алып келеді.
Өндірісте ашытқы ... және ... ... тауарлы
ашытқыларды өсіру үшін олардың темперетурасына ортаның аэрация деңгейімен
рН үлкендігімен тығыздығымен құрамындағы ... тұзы және азот ... ... ... ... ... өнеркәсібінің мақсаты
престелген « Фермипан» ашытқысын өндіру болып келеді. Өнім престелген ... ... ... ... саңырауқұлақ рассасы болған жағдайда жоғары
активтілікті құрғақ нан жапқыш ашытқыларды алудың виврациялық қабат ... ... жылу ... ... 50-70 ... температурадағы ыстық
ауаны қолданды, процестің жүру ... 10-15 ... ... ... 3-6 % құрамындағы азот ақуызы 7-9 % ... 1,7 мм тең ... ... кәсіп активті кептірілген ашытқылардың «Фермипан» түрін өңдеп
шығарып, өндірістерге қолдануға ұсынды. «Фермипан» активті ... ... және ... ... ... ... ... 1:3 қатынаста қоюлуы керек.
Өнеркәсіп тұрақты сұранысқа ие және Қазақстанның барлық облысында белгілі.
Бүгінгі таңда «САМАЛ» кәсіпорыны ... ... ... , эстетикамен өндіріс мәдениеттің жоғарылауы ... ... ... және ... ... ... ... қол жеткізу.
«Фермипан» ашытқысы престелген және кептірілген болғандықтан оның сақталу
мерзімдігімен ерекшеленеді. Алынған жаңа өнімнің ... ... ... мен нан ... ... үшін қолданылады.
3. Кәсіпорынның сипаттамасы
«САМАЛ» өнеркәсібі өзінің шет елдермен ... ... ... Швеция, Англия елдерінен шикізат тасымалданып алынып келеді.
Германия елімен ... ... үшін ... ... ... отырады.
Өнеркәсіптің барлық цехтары, қоймалары, қондырғылары бір-бірімен үздіксіз
технологиялық процестің жүріп тұруына лайықталып тұрғызылып байланысқан.
Шикізаттарды қоректік ... ... және ... газ ... ... ... арқылы тасымалдағанда олардың арнайы өнімінің
қасиетіне қарай ... ... ... отырып жұмыс жүргізеді.
Мемлекеттік стандартқа сәйкес тасымалдайтын құбыр өткізгіште ... ... ... ... ... Құрғақ өнімдерді тасымалдаған кезде арнаулы
қауіпсіздік шаралары қолданылады, құбыр өткізгіштігі жарылыстан ... ... ... Өндіріс орындарына қондырғыларды
жүргізген кезде бөгет ... ... ... Қондырғы
жабдықтардын арасы аспаптардың жұмысын үздіксіз бақылап отыратын адамның
жүріп-тұруына қолайлы ... ... ... ... ашытқыларының активтілігі кептірілген ашытқылардың
активтілігінен екі есе ... және ... ... активтілігінен
төрт есе жоғары болып келеді. Шетел өндірісінде кептіру барысында тұрақты
престелген ... ... ... ету үшін ... ... буландыру режимін және арнайы рассаларды қолданады. Швецияда
кептірілген ашытқыны алу үшін НР-2 рассасы, НР-1 ... ... ал ... ... және 12 рассаларды қолдану кең өріс ... ... ... ... ... престелген өнімнің
сапасымен хош иісінде.
5. ... ... ... зертеу нәтижесінде өнімді сату секторы тұрақты.
Кәсіпорын алдындағы негізгі максат – Қазақстанның ... ... ... ... ... ... өндіру. Қазір осындай максатта
«Фермипан» ашытқысы қолданылады. Өнім болашақ нарығында көш басшыға айналу.
«САМАЛ» ... ... ... ... нарығын жарнама, ақпараттық
құралдар арқылы (теледидар, радио арқылы жарнамалар) ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығына көмек ретінде
өнімді тұтыну, сонымен қатар ... ... және ... ... тиімді бағасы арқылы игермек. Мұнда ... ... ... дайын өнімнің жоғарғы сапасына негізделеді. ... ... ... ... ... тағам түріне байланысты болады. ГОСТ
59.62-87 сай өндірістің көлеміне байланысты ... ... ЖШС ... ... ... ... ... ақпараттық
құралдар арқылы (теледидар, радио арқылы жарнамалар) ... ... ... ... ... ... ... санасына әсер
етумен. Отандық өнім шаруашылықтарды қолдау сезімін , сезімін талдау арқылы
және өнімнің жоғары сапасымен арзан ... ... ... ... ... ... ... дайын өнімнің жоғары сапасына
негізделеді. Ішімдік ... ... ... ... ... шикізат
түріне байланысты, атап айтқанда жобада қолданылатын картоп және ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етеді. Дайын өнімнің жоғары сапасын жарнамалық компаниялар ... ... ... ... ... алатын тұтынушыға 5 пайыз
жеңілдік) арқылыда көтеруге болады.
«САМАЛ» ЖШС бағдарламасының мақсаты Қазақстан тамақ ... ... ... ... ... ... ... «САМАЛ» өндірісінің көлемін
жоғарылату үшін келесі мәселелерді қарастыру керек:
-Масштабы жарнамалық компаниялар;
-Қазақстанның өнім ... ... ... ... ... ... тұрақты бағаны ұстау саясаты;
-Өнім сату өткізу жүйелерін дамыту жетілдіру;
-Дайын өнімнің сапасын жоғарылату;
-Өнімді өткізу барысында берілетін ... ... ... ... ... ... берілетін жеңілдіктер;
-Өнімді сату және өткізу бойынша әр қилы ... ... ... және ... ... ... 2 ... дейін арттыру, сәйкесінше сапалық көрсеткішін
жоғарлату.
6. Өндірістік ... ... ... ... ... компрессорлы цех Италияндық
қондырғымен жабдықталған. Өндіріс толығымен прививт уытпен жұмыс ... ... ... ... ... конвейерлік механизация
жүйесі қолданылады. Бұл конвейерлік ... ... ... істейді.
Дайын өнімнің сапасы жоғары болатын тағам шығару үшін «САМАЛ» ЖШС-гі
жобаланады. Жоба ... ... ... ... ... ... ... ашытқыларды Республиканың басқа автомобиль транспортты
қолданылады.
Технологиялық операцияларды орындау қиындылығы ... ... ... ... ... ... ... ЖШС-нің өндірістік қуатына
енгізілген технологиялар нәтижесі бойынша белгіленген нормалар ... ... және су ... ... және ... тұтыну өлшем бірлігі
«САМАЛ» ЖШС-нің технологиялық регламенті анықталады.
7. Ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ... ... сәйкес қабылданады, яғни сәйкесінше бастапқы және ... ... ... ... ... ... ... қадағалау болып табылады.
ЖШС-нің аталған бөлімшелер арасындағы функционалды байланыс сәйкесінше
ашытқы өндірісінің ... ... ... ... ... атқару тобындағы міндеттемелердің бөлінуі жұмысшының
квалификациялық ... ... ... ... және ... өндірістің күнтізбелік ауысым жұмысына тағайындалуына байланысты.
Жұмысшының өндірісте атқарған қызметіне, еңбек қабілеттілігі мен жұмысқа
деген көзқарасына ... ... ... айлық немесе марапатты
айлық бекітіледі.
Шығарылған дайын өнімді сақтау қоймасына келіп жиналады, бұл қоймадан ... ... ... шығарылады.
29 кесте – Қондырғы қызметкерлерінің штатын және еңбек ақы қорын есептеу
|№ |Қызметтер |Адам ... | ... |
| |мен ... |саны |эф. |б-ша |Премия ... |
| ... | ... | ... |
| | | ... | |ақы, |
| | | ... | ... |
| | | ... | | | |
| | | | | ... ... | |
| | | | | |% ... | ... ... |
| |Цех ... |1 |51000 |612000 |35.0 |214200 |826200 ... ... |
| ... |1 |40900 |490800 |35.0 |171780 |662580 |
| ... |1 |39600 |475200 |35.0 |199320 |641520 |
| ... |2 |80500 |966000 |35,5 |338100 |1304100 ... ... |
| ... |3 |31500 |1134000 |35,0 |396900 |1530900 |
| ... | | | | | | |
| ... ... |15600 |192000 |25,0 |67200 |259200 |
| ... |4 |47100 ... | |464100 |1790100 |
| ... |7 |178600 |2904000 | |1016400 |3920400 ... ... ... ұзақ ... ... саналады, мұндайды биомасса
бірнеше стадияда жиналады. Жұмсалған шикізаттың саны ... ... өсу саны ... стадияға өсуде, ... 4-6 ... ... 2-5 ... ... чн және Sr. н
жүргізіледі. ЧК және ЕЧ нан ... ... ... 2-3 стадиядан
алынады.
8. Қаржылық жоспар
Нан ашытқы өндірісі ұзақ ... ... ... ... ... ... ... Жұмсалған шикізаттың саны көлемі және
биомассаның өсу саны ... ... ... ... 4-6 ... стадияларында 2-5 стадия цехта чн және Sr. ... ЧК және ЕЧ нан ... ... ... 2-3 стадиядан
алынады. ««САМАЛ»» ЖШС-нің қаржылық жоспары өндірісті қаржымен қамтамасыз
ету және жоспарланған мерзімде ақша ... ... ... ... қарастырады. ЖШС-нің қаржы жоспары келесідей жасалады:
• Кәсіпорынның техналогиалық процесін ... ... ... ... жоспары, яғни техналогиалық процестің нәтижесі көрсетіледі;
• шығарылатын ... ... ... мен ... ... жоспар, яғни
кәсіпорынның рентабельділігі;
• кәсіпорында пайданың түсуі мен қажетті ... ... ... яғни ақшаны дұрыс реттеу.
ЖШС-ның негізгі технико - экономикалық көрсеткіштері төмендегі кестеде
көрсетілген.
30 кесте – Жобалаушы цехтың негізгі ... - ... ... | | | ... ... ... |Өлшем бірлігі ... цех |
| | | ... |
|1 ... жобалық қуат | ... | 12000 |
|2 ... ... ... | мың ... | 265221,6 |
|3 ... ... ... | ... | ... |
|4 ... ... ҝлесі | теңге/тонна | 2588,17 |
|5 ... ... саны | адам | 49 |
|6 |Бір ... ... ... | ... адам| 244,9 |
|7 |Бір ... ... ... ... | ... | 475056,7 |
| ... ... ақысы | | |
|8 ... бір ... ... құны | теңге | 22101,8 |
|9 ... ... ... | ... | 10890000 |
|10 ... ... ... | ... | 10778400 ... ... ... ... ... | жыл | 2,9 ... ... шығындардың тиімділік | ---- | 0,34 |
| ... | | |
31 ...... ... ... қолдана отырып, төмендегідей
көрсеткіштерді алуға болатынына көз жеткізуге ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |2,9 ... және ... құралдардың|28895341,6 ... | ... ... пайда |29836 ... осы ... іске ... үшін ... ... ... Мәселен ол
300000 теңге болсын.
32 кесте – Онда ... ... ... ... ... | ... күні ... төлеу соммасы |
|1 ... |95833 |
|2 ... |95833 |
|3 ... |95833 |
|4 ... |95833 |
|5 ... |95833 |
|6 ... |95833 |
|7 ... |95833 |
|8 ... |95833 |
|9 ... |95833 ... ... |95833 ... |01.01.08 |95833 ... ... |95833 ... ... |95833 ... |01.04.08 |95833 ... ... |95833 ... ... |95833 ... ... |95833 ... |01.08.08 |95833 ... ... |95833 ... ... |95833 ... |01.11.08 |95833 ... ... |95833 ... |01.01.09 |95833 ... ... |95833 ... | |2300000 ... несие арқылы біз шикізат ... ... ... ... ... орындалу тізбегі
Жоспарлау мен құрастырудың соңы осы жобаның басталуынан 18.02.2008жылда
өткізеді.
Сауда ұйымдар қызметінің басталу уақыты 2008 ... ... ... ... материалдарға тапсырыс беру өндіріс үшін қажетті көлемде
барлық ... ... және өнім ... ... ... 2008 ... маусым айы.
Шығаралатын өнімнің тауарлық күйін толық қамтамасыз ету технологиялық
процестің ... ... ... ... ... ... қажетті
материалдарды алдырту «САМАЛ» ЖШС –нің ... ... ... Жоғары сапалы дайын өнімді шығарудың белгіленген мерзімі
18.03.2008 жыл.
Жобаның тәуекелділігін талдау.
Шығарылған ... ... ... ақша ... өнімді өткізу мерзімінен
бастап 1 ай көлемінде ... ... ... ... ... ... және ... өнімнің өндірістік қорлары ) 1,5-
3 ай көлемінде жүргізіледі.
Сатылатын өнім өткізіліп үлгермесе, онда ... ... Бұл ... тот ... ... ... ... жобалап
жасалған, бұл өнімнің сақтау мерзімін арттырады.
Егер мемлекеттің қаржылық нарығында ... және ... ... ... ... онда барлық актифтер ұлттық валютаға ауыстырылады.
Бас маман – механик - бас бухалтер – инженер – лабарант - ... -
9. ... ... ... ... мен ... соңы_____________________________
__________________________________________________________________
2. Сауда ұымдар қызметінің басталу уақыты________________________
3. Өнімге тауарлық түр келтіру____________________________________
__________________________________________________________________
4.Өндіруге қажетті материалдарға тапсырыс беру____________________
__________________________________________________________________
5. Өндірісті және өнім шығаруды бастау уақыты_____________________
6. ... ... ... ... ... ... ) талду
1. Сатылған өнім үшін төлемақының кешігу уақыты___________________
2. Запастарды қалыптастыру шарттары (шикізаттың ... ... ... ... қорлары ) капиталды ... ... ... ... ... ... ... атап өтілген бөлігінде жобаланып
отырған цехтың келесі көрсеткіштерін есептеу қажет:
-өндірістік қуат;
-күрделі шығындар;
-өнеркәсіптік-өндірістік қызметкерлердің саны мен ... ақы ... ... құны;
-өндіріс тиімділігінің көрсеткіштері.
Техникалық - экономикалық ... ... ... ... автоматтандыру, өмір тіршілік қауіпсіздігін қамтамасыз ету
бөлімдерінің материалдарына сәйкес жүргізіледі.
Техникалық - ... ... ... ... ... ... ... және эксплуатациялық шығындар мен жобаланып отырған
цех құрылысының экономикалық жағынан мақсатқа сай келуін анықтау - ... ... ... ... ... ... ... отырған цехтың өндірістік қуатын негіздеу ... ... ... өнімділігі мен оның тиімді жұмыс істеу уақыты
негізінде және қатаң технологиялық ... ... ... ... жетекші жабдығын таңдау ... ... ... ... ... ... = 12000 ... шығындарды есептеу:
Цех құрылысына кететін күрделі құйылым шығындардан тұрады: ғимараттар мен
қондырғылар ... ... ... ... сатып алу мен монаж
шығындары, басқа да көлемдік емес ... ... ... құнын анықтау:
Ғимараттар құрылысының құны ғимараттардың құрылыс ... ... ... 1м3 көлемінің белгіленген құны арқылы есептелінеді.
Есептеулер кесте түрінде жүргізіледі.
Құрылыс-монтаж жұмыстарының 1м3 құны ... ... ... үшін түзету коэффициенттеріне сәйкес реттеледі.
Құрылыс монтаж құны 1-ші графа бойынша құрылыс көлемін 1м3 түзетілген
құнға ... ... және оны ... ... 25% ... алу ... ... құрылысының сметалық құны және амортизациялық
бөлінулер.
3. Амортизациялық бөлінулер амортизация нормаларына сәйкес келесі ... ... Ф – ... қорлардың (ғимараттар, қондырғылар, жабдықтар) толық
сметалық құны.
Н – ... ... ...... ... ... құны және ... кестесі
|Ғимараттар |Құрылыс |Құрылыс құны |Санитарлық | ... ... ... қон ... м3| ... | ... ... |
|дырғы | | ... | | | ... | | ... | | ... | | ... | | | |
| | | ... | | | |
| | | ... | | | |
| | ... ... ... | | ... ... |
| | ... | ... | | |% ... |
| | |нде 1м3| | | | | | | |
| | ... | | | | | | | ... |4823 |2542 |12260|25,|3065016,5|15325082,5 |25 ... | | |066 |0 | | | | ... | | | | | | | | ... |4823 |2542 ... |25 ... | | |066 |0 | | | | ... ... ... ... мен ... бөлінулер. Кесте түрінде зауыт
материалдары бойынша ... ... ... ... ... - ... мен оның технологиялық бөліммен қатаң
сәйкес болып бекітіледі.
1. Жабдық бірлігінің құны зауыт берілгендері бойынша алынады.
1. ... ... ... ... КИП шығындары жабдық
құнының 60% мөлшерінде алынады.
1. Амортизация мөлшері зауыт берілген.
2.
34 кесте - Күрделі шығындардың салыстырмалы ... ... ... ... ... |
| | ... |% |
|1 ... ... | | |
| ... | | ... ... мен ... |15325082,5 |49,3 |
| ... ... құны | | ... ... ... |12909578,6 |41,56 |
| ... | | |
| ... ... өндірістік |28234661,1 |90,86 |
| ... | | |
|2 ... тыс ... ... |28234661,1 |9,14 |
| |(10% ... ... | | |
|3 ... ... құны ... |100,0 |
| ... | | ... және ... ... және ... ақы бойынша көрсеткіштерді анықтау технологиялық бөлім
материалдары, нормативті және ... ... ... келесі тәртіп
бойынша анықталады:
-жұмысшылардың жұмыс уақытының балансын құру;
-негізгі және қосымша жұмысшылардың санын есептеу;
-басшылардың, мамандықтардың және қызметкерлердің ... және ... ... ... және ... ақы ... салыстырмалы.
Жұмысшылардың жұмыс уақытының балансы:
Жұмыс уақытының балансы жазбада қабылданған ... ... және ... ... ... бір орта ... ... жылына қанша күн
жұмыс істеу керектігін бекітеді.
Көптеген химиялық кәсіпорындарда жұмыс күнінің ұзақтығы 7 ... және ... 6 ... ... және ауыр ... ... байланысты
өндірістерде).
Бригада санын анықтаймыз және смета (графигін құраймыз).
Жұмыс күнінің ұзақтығы 7 сағат болғанда, жалпы ... ... ... саны
/365-/52+10/х7-62=2059 сағат айына
2059/12=172
Айдың орташа күнтізбектік ұзақтығы:
365/16х4=91 күн
Жұмыс уақытының балансын құрастыру кезінде зауыт берілгендерін ... ... ... ... ... санға қайта есептеу коэффициенті:
Үзілісті өндіріс үшін
Кқайта есептеу=Тном/Ттиім
Үзіліссіз өндіріс үшін
Кқайта есептеу=Ткал/Ттиім
К=303/272=1,12 ... ... ... - Бір ... жұмыс уақытын мысал ретіндегі балансы, күндер
|Уақыт шығындарының аталуы |Үзіліссіз өндіріс |Үзілісті өндіріс |
| | ... ... 8 |
| | ... |
| |7 ... ... күні | |
| ... 8 ... ... | |
| ... | ... ... Ткал |365 |365 ... ... |91 |52 ... ... |- |10 ... ... ... |274 |303 ... ... | | ... ... ... |34 |32 ... декрет, отпускілер |24 |21 |
| |8 |9 ... ... |1 |1 ... ... | | ... ... бойынша |1 |1 ... ... | | ... ... жұмыс уақыты. |240 |272 ... ... қоры Тэф | | ... сменасының ұзақтығы |8 |7 |
|1 ... ... ... қоры |1920 |1904 ... ... ... ... ... ... саны ... алынған
материалдарды пайдалану арқылы келесі әдістермен анықталады:
а) қызмет көрсету мөлшері бойынша
Ркел = Капп х Нқыз немесе Ркел = Капп / ... Капп – ... ...... ... ... уақыт мөлшері бойынша
Рсм = Псм х Нуақ / Тсм х ... Нуақ – бір ... ... ... уақыт мөлшері (сағ);
Псм – сменада өндірілген өнім саны;
Тсм − сменаның ұзақтығы (сағ);
К – өнім өндіру ... ... ... ... өнім өндіру мөлшері бойынша
Рсм = Псм / Нөнд
мұндағы: Нөнд - бір ... ... ... ... өнім мөлшері
Жұмысшылардың тізімділік саны:
Рсм = Ркел х Кауысым х Кауыстыру
Қосымша ... саны ... ... ... ... кесте - Жұмысшылар санын есептеу
|№ |Мамандықтың аталуы |Раз |Сме |Сме |Тәу ... ... |
| | |ряд ... |на ... |есептеу |ділік |
| | | ... ... ... ... ... |
| | | ... | ... | |Рсп |
| | | | | ... | |
I. ... ... ... |Оператор |V |4 |3 |12 |1,14 |13 |
|2 ... |IV |4 |3 |12 |1,14 |13 |
|3 ... |IV |2 |3 |6 |1,14 |7 |
| ... | |10 | |30 | |33 ... ... құрал-жабдықтарды күту жөнінде
|1 |Кезекші слесарь |IV |1 |3 |3 |1,14 |3 |
|2 ... ... |III |1 |3 |3 |1,14 |3 |
| ... ... | |2 | |6 | |6 ... Ағымды жөндеу жөнінде:
|2 |Газоэлектросварщик |IV |1 |3 |3 |1,14 |3 |
| ... ... | |1 | |3 | |3 |
| ... ... | | | | | |9 |
| ... | | | | | | |
| |Цех ... барлық | |13 | |39 | |42 |
| ... | | | | | | ... ... ақы ... ... еңбек ақы қорын жобалады негізгі және қосымша
жұмысшылар саны олардың жұмыс уақытының қоры және тарифтік
жағдайлар негізінде анықтауға болады.
Цех жұмыстарының еңбек ақы ... ... ... ... ... разрядтар мен сағаттық тарифтік ставкалар зауыт материалдары
бойынша бекітіледі.
Жыл ... ... ... ... мен сағаттық тарифтік ставка
арқылы тариф бойынша еңбек ақы қоры анықталады.
Негізгі еңбек ақы борына дейінгі қосымша ... ... ... ... премия шамасына айланысты.
Үзілісті жұмыс істейтін жағдайларда қосымша төлеменінің шамасы:
а) екі ауысымды жұмыста-20%
б) үш ауысымды жұмыста-25%
Негізгі еңбек ақы ... ... ... ... ақы қоры мен 3-ші ... есептегеннен алынған қосымша төлемнің қосындысынан тұрады.
Аудандық коэффициент бойынша төленетін қосымша төлемнің шамасы жобалаушы
цех құрылысының ауданына байланысты. Қосымша еңбек ақы ( ... ... ... ... ... және тағы басқа кіреді) аудандық
коэффициентті қоса есептегендегі еңбек ақының ... ... ... ... ... ... қоры аудандық коэффициентті қоса есептегендегі
негізгі еңбек ақы мен қосымша еңбек ... ... ... ... ... мен ... ақы қоры:
Цех қызметкерлерін (персонал) өндіріс пен басқарудың типтік схемеларына
сүйене отырып ... ... ... ... жалақы қорын
үш әдіспен анықтауға болады:
1) бекітілген бір айлық қызметтік оклад бойынша;
2) бір товарлы өнімде еңбек ақының ... ... ... ... ... бойынша.
Айлық міндетті оклад зауыт көрсеткіштер алынады, аудандық коэффициент
жұмысшыларға қабылдаған мөлшерде белгіленеді. Премия ... ... ... ... ... жылдық жалақы қоры премия және оклад бойынша
жылдық қордың сомасынан құралады.
37 кесте - ... ... ... және ... ақы ... есептеу
|№ |Қызметтер мен |Адамса|Ауданқко|Оклад |Премия ... ... ... аталуы |ны |эф. |б-ша | ... ақы, |
| | | ... | ... |
| | | ... |қор, | | |
| | | ... ... | | |
| | | ... | | | |
| | | | | ... ... | |
| | | | | |% ... | ... Басшылар |
| |Цех ... |1 |51000 |612000 |35,0 |214200 |826200 ... ... |
| ... |1 |40900 |490800 |35,0 |171780 |662580 |
| ... |1 |39600 |475200 |35,0 |166320 |641520 |
| | |2 |80500 |966000 |35,0 |338100 |1304100 ... ... |
| ... ... |3 |31500 |1134000 |35,0 |396900 |1530900 |
| ... ... |1 |15600 |192000 |25,0 |67200 |259200 |
| ... |4 |47100 |1326000 | |464100 |1790100 |
| ... |7 |178600 |2904000 | |1016400 |3920400 ... және ... ақы бойыншы салыстырмалы есептеу:
Еңбек және еңбек ақы ... ... ... мына ... анықталады: адам саны, жалпы еңбек ақы қоры, орта жылдық еңбек ... орта ... ... ... ... - ... және еңбек бойынша салыстырмалы есептеу
|Көрсеткіштердің |Барлығы |Соның ішінде ... | | |
| | ... ... ... ... |
| | | | | ... |
|Адам саны |49 |42 |1 |2 |4 ... ... |100,0 |85,72 |2,04 |4,08 |8,16 ... ... ақы |23277780 |19357380 |826200 |1304100 |1790100 ... | | | | | ... ... ... |460890 |826200 |652050 |447525 ... ақы, теңге| | | | | ... ... ... |38407,5 |68850 |57337,5 ... ... ақы, теңге| | | | | ... ... ... ... ... жылу және ... жылдық қажеттілік құнын анықтау
Өнімнің өзіндік қөнын есептеудің негізінде жобаның ... ... ... және ... ... ... мөлшері, зауыт мәліметтері негізінде анықталатын жоспарларының
дайындалған бағалар мен ... ... ... ... ... ... бір жылдық жалпы шығынды
құрайды.
Жылдық өнім шығаруға ... ... ... ... ... ір ... шығынды бағаға (тариф) немесе ресурстардың өзіндік құнына көбейту
қажет.
39 кесте - Өндіріс бойынша цехтың ... ... үшін ... материалдық және энергетикалық ресурстарының құнын анықтау
|Аталуы ... ... |Бір ... ... ... құны |
| ... ... |жалпы шығын|(өнім-ң бір|теңге |
| | | | ... | |
| | | | ... | |
| | | | ... мың | |
| | | | ... | ... ... ... ... |Тн |1,33 |15996 |10,0 ... ... |Тн |0,186 |2232 |15,0 ... ... | | | | | ... ... |Тн |0,02214 |256,8 |30,0 |7704000 ... ... |Тн |0,0151 |181,2 |10,0 |1812000 ... майы |Тн |0,001 |120,0 |98,0 |1176000 ... ... |Тн |0,015 |180 |56,0 ... ... | | | | ... ... Энергетикалық шығын ... ... |Квт сағ |140,45 |1685400 |5,7 |9606780 ... ... |0,17 |2040 |2227,6 |4544304 ... |м3 |5,28 |63360 |44,5 |2819520 ... | | | | ... |
|энергетикалық | | | | | ... | | | | | ... | | | | ... ... мен| | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... ... шығындар сметасы алда орындалған есептеулердің
көрсеткіштері мен ... ... ... ... формасында құралады.
40 кесте - Жалпы өндірістік шығындар сметасы
|№ ... ... ... ... ... |
|1 ... үйлері, ғимататтар, ... |
| ... ... | |
|2 ... күту мен іске ... ... |
| ... ... а) ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... және ... | |
| ... | |
| |б) ... ... ақша ... |468224 |
| |(21 | |
| |%-2а ... | |
|3 ... ... жөндеуге кеткен|1204879 |
| ... а) ... ... | |
| ... ... ... және | |
| ... жалақы | |
| |б) ... ... ақша ... ... |
| ... ... | |
| |в) ... жөндеу үшін |645479 |
| ... және ... ... | |
|4 ... зауытаралық тасымалдау (10-15%; |647493 |
| |1,2,3 ... ... | |
|5 ... ... ... |3920400 |
|6 ... ... ақша аудару (21% |823284 |
| |5 ... | |
|7 ... ... мен ... ... |1250462,5 |
| ... | |
|8 ... ... ... мен ғимараттарды |306501,6 |
| ... ... | |
|9 ... ... кеткен шығындар |1668614,7 ... ... да ... ... |
| ... ... ... ... ... |
Есепке түсініктеме:
1. Өндіріс ... ... ... ... ... есептеулерден алынады.
1. Құрал-жадықтарды күтіп, бақылаушы жұмысшыларларға берілетін жалақы 6
кестенің ІІ а пунктпен ... ... ... ... жұмыстары үшін жұмысшыларға
берілетін жалақы 6 кестенің ІІ б пункттен алынады.
1. Басшылардың, мамандардың, ... ... 7 ... ... ... мен ғимараттарды қамтамасыз ету үшін қажетті
шығындарға мыналар жатады:
а) Жарық беруге ... ... құны (СЭЛ) ... ... эл. ... құны (ТЭЛ) мен жыл бойынша осы мақсатта
жұмсалған ... ... ... ... ... жарығы=ТэлхРэлжар =10746x5.7=61252.2 теңге
Жарық беуге кеткен (квт/сағ) эл. ... ... ... ... ... ... ... аудан көлемін жарықтандыруға кеткен энергия шығыны
Ттиім-жобалау цехының тиімді уақыт қоры ... ... ... және ... ... ... кеткен сағат саны.
S-жобалау объектінің жарықтандырылған ... ... Цех ... жылу беру құны (Рп) бу шығыны мен ... бу ... (Цп) ... отырып есептелінеді.
Сотопл=РпхЦп=524,06х2227,6=1163622,8 теңге
Бу құнын завод тарифі бойынша алуға болады. Бу шығыны ... ... ... 20-1м3 ... ... ... мөлшері, ккал/сағ
160-жылу беру
24-үздіксіз жұмыс тәртібіндегі жұмыс күнінің ұзақтығы
106-гиколория өткізу коэффициенті
У3Д- жылу берілген құрылыс үйлерінің көлемі, м3
в) Санитарлы ... ... ... құны шаруашылық (Вхоз) санитарлы
техникалық қажет (В сан.тех) және 1м3 ... құны (Цсу) осы ... ... анықталады.
Ссу= (Вхоз+Всан тех)хЦсу=575х44,5=25287,5 теңге
Шаруашылық қажетке кеткен жылдық су ... ... ... ... ... ден ... ... су шығын, литр (1,0-0,5л-ден
қабылдауға болады.)
Ттиім-цехтың тиімді жұмыс уақыт қоры, күн (ІІІ 1 ... цех ... ... ... ... ... су ... келесі формула бойынша
есептелінеді:
Всан тех=
Мұндағы: Нтәу-тәуліктік бір ... ... ... ... ... өзіндік құнының калькуляциясын құру
Есепке түсініктеме:
1. 1, 2 баптар бойынша көрсеткіштерді ... үшін ... ... «негізгі өндіріс жұмысшылардың жалақысы» бапты ... ... ... ... шаруашылық шығындар І бапты есептемегендегі цех шығындарынан
15-20% ... ... ... емес ... цех ... 2-3 % мөлшерінде алынады.
1. Жалпы өндірістік шығында 10-кестеден ... ... ... құн ... ... құн, коммерциялық шығындар және
қосындалырынан тұрады.
Калькуляция құру бойынша есептеулер аяқталған соң 12-кесте ... бір ... ... ... құрылысы анықталады.
41 кесте – Жобадағы қуат 12000 тонна/жылына
|№ |Калькуляция баптары ... |Бір ... |Бір ... | ... ... ... |
| | | ... ... ... |
| | | ... |шығындар | ... ... ... |
| ... |Тн |10,0 |15996 ... |
| |Диамманий фосфит |Тн |15,0 |2232 ... |
| ... ... |Тн |30,0 |256,8 |7704000 |
| ... ... |Тн |10,0 |181,2 |1812000 |
| ... майы |Тн |98,0 |120,0 |1176000 |
| ... ... |Тн |56,0 |180 ... |
| ... ... пен | | | ... |
| ... | | | | ... ... ... |
|1 |Эл. ... |Квт ... |1685400 |9606780 |
|3 |Бу ... |2227,6 |2040 |4544304 |
|4 |Су |м3 |44,5 |63360 |2819520 |
| ... ... | | | ... |
| ... | | | | ... ... ... ... | | ... |
| |жалақысы | | | | ... ... бөлу ... ... | | |3504091 |
| ... 21% | | | | |
|V ... ... ... | | ... |
| ... | | | | |
| ... ... ... | | ... |
42 кесте – Өнімнің бір тоннасының өзіндік құнының құрылымы
|№ |Калькуляция баптары ... ... ... шығындар |
| | ... |% |
|1 ... ... және |17851 |80,76 |
| ... ... ... | |
| ... | | |
|2 ... ... ... |1414,2 |6,41 |
| ... | | |
|3 ... ... бөлумен |1682,52 |7,61 |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
|4 ... өндірістік шығындар |1154,1 |5,22 |
| ... ... құн ... |22101,8 |100,0 ... ... ... ... анықтау:
Аралық өнім өндірісін жобалау арысында экономикалық тиімділік көрсеткіштері
есептелінеді: шартты жылдық ... ... ... ... құйылымның өтелу мерзімі.
1. Жылдық экономикалық тиімділік
Э[(Cд+ЕД*КД)-(Сж+Еж*Кж)]=[(23000+0.15*2650)-
(22101.8+0.15*2588.17)]*12000=10890000 теңге
2. Шартты жылдық үнемдеу
Эшартты жылдық=(Cд-Сж)*ӨҚ=(23000-22101.8)*12000=10778400 ... ... ... ... ... келесі түрде есептелінеді.
Т=К/П
Т=31058127,2/10778400=2,9 жыл
4. Капиталды құйылымның тиімді коэффициенті мерзім өтеу қатынасына
кері өлшем болып табылады. ... ... ... ... ... технико-экономикалық көрсеткіштері
Жобаның экономикалық және технологиялық бөлімдерінде ... ... ... ... ... ... ... кесте – Жобаланушы цехтың негізгі технико-экономикалық көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштердің аттары ... ... цех |
| | | ... |
|1 ... ... қуат ... |12000 |
|2 ... өнімнің шығарымы |мың ... ... |
|3 ... қаражаттар барлығы |теңге ... |
|4 ... ... ... ... |2588,17 |
|5 ... ... саны ... |49 |
|6 |Бір ... ... өнімділігі |теңген/адам |244,9 |
|7 |Бір ... ... ... ... |475056,7 |
| ... ... ... | | |
|8 ... бір ... ... құны |теңге |22101,8 |
|9 ... ... ... ... ... ... ... жылдық үнемдеу |теңге ... ... ... ... ... ... |2,9 ... ... ... ... |- |0,34 |
| ... | | ... ... адам баласы қолданып өсіріп, ... ... Ал, ... жабайы ашытқы саңырауқұлақтары да
болады. Ашытқы саңырауқұлақтарының адам баласына ... ... ... ... ... ... деп ... Ашытқы саңырауқұлақтары
өнеркәсіпте кең қолданылады. Олар қантты ашытып, көмір қышқыл газы мен
спирт ... ... бұл ... нан ... ... және ... және ... шараптарды, сыраларды, сүт тағамдарын даярлауда
қолданылады.
Ашытқы саңырауқұлақтарында ақуыз және витаминдер (В, Д, Е) мол ... ... ... тамақ және мал азығы мақсатында кеңінен қолданады.
Сонымен қатар ... ... ... және ... ... өндіріледі.
Олар негізінен нан пісіру үшін қамыр ашытуда, кондитер және ... ... Одан ... да ... ... ... витамин
өндірісінде О және В2 витаминдерін ... ... бір ... ... ... ... және түрлі ферменттерді алуда,
микробиологияда қоректік орталарды дайындауда және де ... қара мал ... құс және ... ... кеңінен қолданылады.
Нан ашытқысы өндірісінде негізгі шикізат болып меласса саналады. Нан
ашыткысы ... ... ... болып саналады, биохимиялық
активті заттардың бай комплексін құрайды және ... ... ол ... ... ... ... ... етеді және қамырдың
жақсы көтерілуін қамтамасыз ... адам ... ... ... ... нан пісіруде, спирт
алуда және де басқа да азық- түлікте ... ... ... ... ... тек қана сүт қышқылыньң ... ... еш бір адам ... өзінің күнделікті өмірінде "еңбекпен" осы
микроорганизмдерді қолданбаған. Нан ... ... ... ... ... ... операциялардан тұрады. Қоректік ортасын
дайындау, ... ... ... ашытқыларды бөлу, буып түю және
орау, кептіру және кептірілген өнімді ... ... ... қоректік орта болып түрлі қоспалар мен
микроэлементтері бар азот жэне ... ... ... тұздар мен қызылша
массасының ерітінділері саналады.
Дипломдық жобаның тақырыбы бойыншы экономика жағынан ... ... ... ... ... көрсеткіші бар қазіргі заманғы спирт ... ... жаңа ... ... ... ... ... алу ... ... мың ... ... ... Н. М. Семихатова, М.Ф. Лозенко, Л. Д. Белова, А.Д. ... ... ... ... ... - М. ... ... Н. Н. ... Ю.П. ... ... ... М.: ... ... ... В.Л. Кретович. Биохимия растений. - М.: Высшая школа, 1980
4. Е.А. Плевако. Технология дрожжей. - М.: ... ... ... Н.М. ... Хлебопекарные дрожжи. - М.гПищевая промышленность,
1980
6. А.Ю. ... Р.А. ... ... ... ... в ... промышленностей. - М.: Легкая и пищевая
промышленность, ... ... 1833424, ... ... ... ... А.С.СССР 2090610, подано 1.10.90. опубликовано 3.30.92.
9. А.С.СССР 2077573, подано 27.07.93. опубликовано ... ... 1174474, ... ... ... ... ... Украина
1595900, подано 07.04.90. опубликовано 16.05.92. 12.А.С.СССР 1643608,
подано 20.06.95. ... ... ... 1507788, ... ... ... 14.А.С.СССР 1303614, подано 29.03.85.
опубликовано 14.04.87. 15.А.С.СССР 1602478, подано ... ... ... 1768631, ... 10.04.90. опубликовано 8.03.92.
17.А.С.СССР 1648980, подано 07.04.89. опубликовано 18.11.91. ... ... ... ... ... А.С.СССР 1687602, подано 22.01.90. опубликовано 11.11.91.
20. А.С.СССР 1693032, подано 16.10.89. опубликовано 04.07.93.
21. ... 2066349, ... ... опубликовано 16.05.96.
22. А.С.СССР 1505971, подано 11.05.87. опубликовано 19.08.89.
23. Промышленный регламент №ПРО42. 55-81 на производство ... ... М.: ВПО., ... - ... А.Г., ... А.Д. ... - ... добавки. - М.:
Наука.-1996.
25.А.С. СССР 512238, подано 6.07.90. опубликовано 19.05.92.
26.А.С. СССР 250085., подано 7.10.89. ... ... Л.Д., ... Г.С. ... cutaneum как ... ... М. : Наука.-1991.
28.Ильина Л.Д., Осовик А.Н., Забродский А.Г. Дрожже - подобные грибы
рода Trichsporon. -М.:Наука.-1987.
29.Бабъева Н.П., Голубев В.Н. Методы выделения и ... ... ... М.: ... ... Э.А. Получение и выделение дрожжей. М.: ... ... К.А. ... ... ... ... Н.М., Фертман Г.Н. Содержание аминокислот в кормовых
дрожжах - М.: Наука.-1996.
33.Бочарова Н.Н. ... ... ... А.Ю. ... ... ... и ... в
пищевой промышленности.- М. : Пищевая промышленность.-1992. 35.3абродский
А.Г. Предупреждение гибели ... - М: ... .-1989. ... ... ... ... микробного синтеза
.-М. : Наука.-1996
37.Голубятников В.А. автоматизация ... ... ... ... М.: ... ... B.C. Техника безопасности в микробиологических
производствах.- М Наука .-1993
39.Атаманюк К, А. ... ... . -М: ... А.Н., ... В.Н. Техника защиты окружающей среды. - М.:
Химия.-1989.
41.Селов СВ., Барбинов Ф.А. Охрана окружающей среды. - М.: ... - ... Н.С., ... А.Н., ... Н.В., ... В.Н. ... ... - М.: Высшая школа. - 1997.
43.Крацев Ю.М., Витковская В.А., Каранов Ю.А. Сточные воды мелассно ... ... и пути кх ... — М.: ... - 1989.
44.Сафинский Н.Д. Основы промышленного строительства и санитарной
техники. Учебник для вузов. - М.: Строимздат. - 1993.
45.Блаж Н.Д. Экономика - ... ... в ... и
организации в пишевой промышленности. — М.: ... -1992.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 110 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұлттық сүт өнімдерін өндіру (қымыз және шұбат)10 бет
Дрожжыларды көбейтудегі теориялық негiздер4 бет
Тағамдық құндылығы жоғары нанбөлке өнімдерін өндіру технологиясы64 бет
Қара бидай квас уытын дайындау туралы8 бет
Арақ технологиясы жайлы мәлімет5 бет
«Ақсай» нан комбинаты25 бет
«Нанокеуектікремнийдің тунелді өткелінен құралған шалғай - барьерлік sno2/n-si күн элементін зерттеу»54 бет
Ақ бидай нанының квалиметриялық бағалануы және оның сапасын жақсарту жөніндегі шараларды ұйымдастыру28 бет
Ақсай-нан» нан-тоқаш комбинатының желдету жүйесі26 бет
Бензол мен гександы пиролиздеу арқылы көміртекті нанотүтіктер алу26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь