Герберт Спенсер туралы

I. КІРІСПЕ

Г. СПЕНСЕРДІҢ ӨМІРІ

II. НЕГІЗГІ БӨЛІМ

1. СПЕНСЕРДІҢ ЕҢБЕКТЕРІ

2. ӘЛЕУМЕТТАНУ НЕГІЗІН ЖАЛҒАСТЫРУШЫ

III. ҚОРЫТЫНДЫ

СПЕНСЕРДІҢ НЕГІЗГІ ОЙЫ

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Герберт Спенсер (1820-1903 ж.ж) – ағылшын философы, әлеуметтанушысы, психологы және инженер, әлеуметтанудың негізін қалаушылардың бірі, әлеуметтанудағы эволиционизмнің классигі.
1820 жылы Англияның Дерби деген шағын қаласында мектеп мұғалімінің отбасында дүниеге келді. Денсаулығының әлсіздігінен 13 жасқа дейін мектепке бармаған. Әкесі мен ағасының көмегімен үйінде оқып, өмір бойы өздігінен білім алуға және өз күшіне сенуге машықтанған. Бұл, бір жағынан, тұжырымдарының өткірлігіне, ойларының ерекшелігіне оң ықпал етіп, осы үшін көзі тірісінде «ағылшын Аристотелі» деген атқа ие болса, екінші жағынан, дүниетанымының қалыптасуына тірек болған және өз бетінше игерген жаратылыстанудың ескі қағидаларынан аса қиындықпен бас тартуының салдары болды.
Спенсер өз өмірінің көп бөлігін түрлі академиялық және ресми қызметтерден бас тартқан тәуелсіз ғалым және публицист ретінде өткізеді. Еңбектер жазуға дейін ол 1837-1846 жылдары темір жолда инженер-бақылаушы болып, 1848 жылдан бастап «Экономист» журналының екінші редакторы болып қызмет атқарды, саяси өмірге араласуға тырысты.
Спенсердің басты еңбегі – «Синтетикалық философия» жүйесінің он томы, ол теориялық жаратылыстану мен қоғамдық ғылымдарды ортақ эволюциялық идеямен біріктіре отырып, мыналарды қамтыды: «Негізгі бастамалар»(1862ж. Болмыстың алғашқы прициптері туралы кітап), «Биологияның негіздемелері» (1864-1867), «Психология негіздемелері» (1879-1893), «Әлеуметтану негіздемелері» (3 томдық, 1876-1896). Басқа да аса маңызды әлеуметтану еңбектері – «Әлеуметтік статика» (1850) және «Әлеуметтану зерттеу пәні ретінде» (1873).
1. Әбсаттаров Р, Дәкенов М. Әлеуметтану: Оқу құралы.― Алматы: « Ғылым » ғылыми баспа орталығы,2003 – 376 бет.

2. Әлеуметтану. 1– кітап: оқулық ⁄жалпы ред. басқ. М.М.Тәжин – Алматы: Қазақ университеті, 2005 – 346 бет.

3. Социология негіздері. Тәжім Аяғанов, Алматы, 1993жыл.

4. Әлеуметтану. Шәмшат Дәкенов, Алматы, 1993жыл.
        
        ЖОСПАР
I. КІРІСПЕ
Г. СПЕНСЕРДІҢ ӨМІРІ
II. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. СПЕНСЕРДІҢ ЕҢБЕКТЕРІ
2. ӘЛЕУМЕТТАНУ НЕГІЗІН ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Герберт Спенсер (1820-1903 ж.ж) – ағылшын философы, әлеуметтанушысы,
психологы және инженер, ... ... ... ... ... ... жылы Англияның Дерби деген шағын қаласында ... ... ... ... ... ... 13 ... дейін
мектепке бармаған. Әкесі мен ағасының көмегімен үйінде оқып, өмір бойы
өздігінен ... ... және өз ... ... ... Бұл, бір ... ... ойларының ерекшелігіне оң ықпал етіп, осы үшін
көзі тірісінде «ағылшын Аристотелі» деген атқа ие ... ... ... ... ... болған және өз бетінше игерген
жаратылыстанудың ескі қағидаларынан аса ... бас ... ... өз ... көп ... ... академиялық және ресми
қызметтерден бас тартқан тәуелсіз ғалым және публицист ... ... ... ... ол ... ... темір жолда инженер-бақылаушы
болып, 1848 жылдан бастап «Экономист» журналының екінші ... ... ... ... ... ... ... басты еңбегі – «Синтетикалық философия» жүйесінің он томы,
ол теориялық жаратылыстану мен ... ... ... ... ... отырып, мыналарды қамтыды: «Негізгі бастамалар»(1862ж.
Болмыстың алғашқы прициптері туралы кітап), «Биологияның ... ... ... (1879-1893), «Әлеуметтану
негіздемелері» (3 томдық, 1876-1896). Басқа да аса ... ...... ... (1850) және ... ... ... (1873).
Философ және ғалым Герберд ... ... ... бірі деп ... ... мен шығармашылық уақыты
әлеуметтанудың пайда болуы және жеке ғылыми пән ретінде қалыптасу уақытымен
сәйкес ... Ол ... ғана ... ... ... ... рөл атқарды, классикалық әлеуметтік ілімнің органикалық ... ... ... ... ... әлеуметтану мектебінің
пайда болуы Спенсердің есімімен байланысты деп сеніммен айтуға болады.
Г.Спенсердің барлық әлеуметтану ... өзі ... ... ... ... ... сүйенеді. Қоғамның эволюциялық
теориясы – табиғат философиясының құрамдас ... ... ... - әлем ... ұлы процестің бөлшегі. Барлық ғылымдарға ортақ
принциптерді ол философиялық деп ... ... ... ... заңы ... ... ... жиынтығы ретінде эволюция заңы басқарады. Ғылым да,
философия өзінің зерттеу ... ... ... ... ... ... де ... Біздің танымымыз әрқашан салыстырмалы және тәжірибе мен
эмпирия саласымен ... ... ... XIX ... ... біржақты прогресс ... ... XX ... тәрізді Спенсер эволюцияны бір ғаламдық процесс ретінде
емес, оны ерекше, біршама ... ... ... ... түсінді.
Сөйтіп, ол Конттың «бүкіл жер шарында жабайы және өркениетті тайпалар ... ... әр ... нысандары тек бір ... ... ... ... ... ... типтер, жеке-дара организмдер типі
сияқты белгілі қатар құрмайды, тек ... және ... ... ... «елеулі қатесін» сынайды.
Спенсер эволюция деп аталған процеске мынадай ... ... ... дегеніміз ― қозғалыстың тармақталуымен қоса жүретін және оның
барысында зат белгісіз, байланыссыз әртектілік күйінен ... ... ... ... ... ... интеграциясы, ол зат сақтаған
қозғалыс дәл осындай өзгерісті бастан кешіреді.
Жаңадан өмірге жас ... ...... оның ... ― өз ... ... ғылыми пәндерден ала ... ... ... Спенсердің заманды мұндай балама механика ... ... ... ... ... ... классикалық Ньютон механикасына ден
қойды. Позитивизмнің негізгі қағидаларынан бас тартқан олар қоғамда табиғи
күштер сияқты күштер мен ... ... ... ... етуі тиіс ... ... ... керісінше, өз назарын тірі табиғатқа аударып,
тірі табиғаттың тіршілік ету мен даму ... ... ... жақынырақ
деп есептеді. Бұл әдіс органикалық аналогия деген атауға ие болды.
Жалпы органикалық ... ... ... ... ... ... ... Платоннан бастау алатын ежелгі дәстүрлері бар.
Ұқсастық бойынша жүргізілген кез келген ой-тұжырымның мәні ... ... ... ... білім азырақ зерттелген, бірақ біріншісімен
өзінің елеулі қасиеттерімен ұқсас басқа объектіге ауысады. ... ... ... болжамдардың басты қайнар көзі ... ... адам ... ... тірі ... байқап, осы ұқсастықтарды қолдануға тырысты.
Спенсер органикалық ұқсастықты дәйекті түрде жақтады. Бұл ... ... ... еді. ... организмнің ерекше түрі деп
қарастыратынын айтып, Спенсер былай деп мәлімдеді: «Біз қоғамды ... ... ... ... ... ол дискретті бірліктерден құралса да,
әр қоғамның алып отырған орны шеңберіндегі жалпы ұқсастықтарды ... және ... ... ... ... ... ... белгілі бір
нақтылығын көрсетеді».
Спенсер әлеуметтік заңдарды тұжырымдай отырып, әлеуметтік реформаларды
белгілеуден бұрын ... ... ... ... ... ... білу
қажет екендігін атап көрсеткен. Оның пікірінше, еркін және ішкі себептерден
пайда болған әлеуметтік эволюцияның ... ... ... ... ... ... ... шек қою болып табылады.
Спенсер «еркіндік теңдігі» заңын тұжырымдай келе, онда барлық ... ... ... ... адамдардың еркіндігінің деңгейіне
сәйкес пайдаланылуы тиіс ... ... ... те еркін, бірақ ол жеке
адамдардың еркіндігін ... ... ... ... ... ... қатысты заңдар шығарумен, діни мекемелерді және қайырымдылық
қоғамдарын басқарумен айналыспауы керек. Мемлекеттің негізгі ... ... ... ... ... және еркіндік теңдігі заңының сақталуын
қамтамасыз ету, сөйтіп, ол өз азаматтарын тонау мен ... және ... ... іске ... тірі ... ... ... болады, бірақ бұл жерде мынаны
есте ұстау ... ... өмір сүру ... ... ... ... ... таптар, т.б.) организмдік мәні бар.
Әлеуметтік организмдер биологиялық организмдер ұқсас. Бұл ұқсастық
барлық ... ... ... тек ... алты ... ғана ұқсастықты
белгілейді. Бүкіл организмдер:
1) өседі, көлемі жағынан ұлғаяды;
2) өзінің ішкі құрылымдары болады;
3) өсу деңгейіне сәйкес бұл ... ... ... ... ... функцияларының жіктелуінің күшеюімен
қатар жүреді;
5) құрылым мен функциялардың күрделенуі жеклеген бөлімдер арасындағы
өзара әрекеттің дамуына соқтырады;
6) жекелеген бөлімдер (органдар) тіптен ... ... ... ... ... де ... бір ... дейін өмір сүре алады.
Қоғамды толығымен биологиялық организмге ұқсастыру қате ... ... ... ... ... тұрғыдан өзгешеліктері бар, ол кем дегенде
үш мәселеде көрінеді:
1) биологиялық организм ― бұл нақты тұтастық, оның ... ... ... Қоғам ― дискреттік тұтастық, оның тірі ... ... ... ... ... және ... пен кеңістікте
бытыраңқы орналасқан;
2) ойлау және сезім функциялары биоорганизмнің белгілі бір бөлімінде
ғана шоғырланған, ал ... ... мен ... (эмоция) барлық құрылымдар
мен элементтерге тән;
3) биологиялық организмде элементтер тұтастық үшін өмір ... ... бұл ... ... ... Адамдар қоғамға қызмет етпейді,
керісінше ... ... ... ... ... ... индивидтің автономиясын сақтап қалуға,
жүйенің адамды жұтып қоюына жол бермеуге тырысқандығында деп түсіндірді.
Г. Спенсер ... ... ... ... ... ... көмек немесе балаларға тәрбие беру жөніндегі қамқорлығынан ... ... ... Ол ... экспансияны сынады, өйткені бұл
мемлекеттік бюрократияны күшеюіне әкеліп соғатын еді. ... ... ... қоғамның дамуы органдардың үш жүйесінің негізінде іске асады:
1) сүйемелдеуші ... Бұл ... ... оның ... ... болса, қоғам да оның дамуына қажетті өнімдерді ... ... ... ... жүйе ― еңбек бөлінісінің негізінде қалыптасқан әлеуметтік
организмнің әр түрлі бөлімдерінің ... ... ... ... жүйе ― ... ... ... біртұтас орталыққа
бағындырып, мемлекет тарапынан оның дамуын ... ... ... ... әлеуметтік институттардан тұрады. Бұл
ұғымдармен ... ... ... ... ... ... жүйесін сипаттай келіп, ол ... ... ... бақылау» институттарын бөліп көрсетеді және оның ... ... ... салт және ... ... ... ... Спенсердің пікірі бойынша, әлеуметтанудың маңызды
міндеті.
Спенсердің ойынша, әлеуметтік организм үш ... ... ... бөлінеді: реттеуші (басқарушы), өндірістік
(қолдаушы) және реттеп - ... ... ... ... сауда, т.б.).
Реттеуші жүйеге талдау жасау кезінде ол ... ... ... ... ... бұл ретте ол тек саяси басқаруды ғана қарастырады.
Түптеп келгенде, оның ойынша, ... ... ... үрей ... ... ... ... мен мемлекеттік билік ... діни ...... ... ... үрейленеді. Осы
екі әлеуметтік институт алғашқы қауымдық қоғамда өмір ... ... ... ... дами ... Ал ... ... қам –
қарекетін алатын болсақ, оларды әлеуметтік бақылау ... ... ... ... ... ... ... философиялық – этикалық көзқарастар жүйесінің
негізгі ... ... ... ол дербес құндылық ретіндегі
жеке адам ... ... ... ... ... Оның ... ... адамдар үшін өмір сүреді. Ол қоғамның қарқынды дамуының шарты
жеке ... ... тең ... ... жеке ... қоғамның барлық мүшелерінің және әлеуметтік топтарының саяси
шешім қабылдауға тең ықпалдылығын, ... ... ... ету ... ғана шектелуі керек.
Ғылымға қазіргі мағынасындағы «эволюция» терминін енгізгеннен басқа
Герберд Спенсер ... ... ... парадигмасының қалыптасуына
қандай жаңалықтар енгізді? Біріншіден, Спенсер қоғамдық ... ... әдіс ... ... ол ... ... - өсімдіктер әлемі мен қоғамға ғана емес, сонымен ... емес ... да ... ... – бұл ... жақсы дамыды. Ал үшіншіден, эволюциялық әдіске сүйене отырып,
Спенсер Еуропада жаңа ... бері ... ... ... ... ... қарастырып, әлеуметтанудың ғана емес, сондай-ақ
жүйелі талдаудың ... да ... рөл ... ...
эволюцияның өзіндік тұжырымдамасын жасады.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1. Әбсаттаров Р, Дәкенов М. Әлеуметтану: Оқу құралы.― Алматы: «
Ғылым » ғылыми ... ... – 376 ... Әлеуметтану. 1– кітап: оқулық ⁄жалпы ред. басқ. ... ... ... университеті, 2005 – 346 бет.
3. Социология негіздері. Тәжім Аяғанов, Алматы, 1993жыл.
4. Әлеуметтану. ... ... ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Герберт Спенсер9 бет
Герберт спенсер (1820-1903 ж.ж.)6 бет
Социология ( оқу құралы )501 бет
Социологиялық парадигмалар4 бет
Әлеуметтану білімінің тарихи қажеттілігі11 бет
Классикалық ғылымның дағдарысы. XIX-XX ғасырлардағы бейклассикалық ғылымның қалыптасуы және даму кезеңдері. Позитивизмнің бірінші толқыны. О.Конт, Г.Спенсер, Дж.С.Милль, Э.Мах10 бет
Черчилль (Churchill) Уинстон Леонард Спенсер5 бет
Дін әлеуметтануы7 бет
И.В.Сталин, Ф.Рузвельт, У.Черчиль-саяси тарихи тұлғалар6 бет
Мемлекеттің пайда болуы туралы теориялар39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь