«Табыс - шығыс» тепе-теңдіктегі толық үлгі. Инвестициялық сұраныс және тауарлы нарықтағы бағалар теңдігі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1. Табыстар мен шығындар және олардың айналымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
2. Тауар және игіліктер нарығындағы тепе.теңдік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
3. Ақша несие және фискальды саясаттың экономиканы макроэкономиканы тұрақтандырудағы алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .36
Макроэкономикалық талдаудың негізгі мақсаты жалпы экономикалық тепе –теңдік жүйесінің пайда болу жағдайын табу. Макроэконмикалық тепе - теңдік мәнін, маңызын ашу. Жалпы сұраным және жалпы ұсыным категорияларын талдау қажет. «Табыс-шығыс» тепе-теңдік күйде болуы әрбір операциялық процестердің сәтті өтуіне кепілдік берері сөзсіз. Табыс дегеніміз - өнім өндіруден түскен пайдадан өнім өндіру үшін кеткен шығындарды алып тастағанда қалатын ақша. Шығыс дегеніміз - өнім өндіру үшін кеткен шығындар: өндіріс күші, шикізат, өндіріс құралдары және т.б. жатады. «Табиғи - шығыс» бухгалтерлік есепте «екіжақты жазуға» ұқсас және дебит пен кредит секілді өте маңызды орын алады Мысалы күнделікті тұтыну заттарын иемдену үшін базарға барғандағы процесті алайық. Біз белгілі бір көлемдегі ақшаны базарға барарда қажет заттар тізімін жазып, шығыс көлемін есептейміз. Егер біз базарға барғанда жоспарланбаған көлемдегі заттарды иемденсек, бұндағы процесс «табыс - шығыс» тепе-теңдік күйде болмайды. Тепе-теңдік процесінің тепе-теңдік күйде болуы мен бұзылуы жалпы сұраныс – тұтынушылардың, кәсіпорындардың, мемлекеттің әртүрлі баға деңгейінде сатып ала алатын ұлттық өндірістің нақты көлемі. Жалпы ұсыным әр түрлі баға деңгейінде нарыққа ұсынылатын тауарлар мен қызметтердің жалпы саны. Жалпы ұсыным мен жалпы сұраным қисынындағы қиылысқан нүкте баға деңгейінің тепе-теңдігі мен ұлттық өндірістің нақты көлемінің тепе-теңдігін көрсетеді.
Тауарлар және игіліктер нарығындағы тепе-тендік жағдайын сипаттаудың екі түрлі әдісі бар. Бірінші - кейде ол макроэкономикада неоклассикалық көзқарас деп аталады — баға нарықты тепе-теңдік жағдайға әкелетін құрал деп жорамалданады. Мүнда "баға" деп тауарлар мен игіліктер деңгейлерінің ақшалай бірлікте көрсетілуі ғана емес, сонымен қатар пайыздық мөлшерлеме, нақты еңбекақы қарастырылады, осындай жағдайда нақты және ақша секторлары бір-біріне ықпалын тигізбейді. Екінші белгілі бір уақыт аралығында кейбір бағалар өзгеруге бейім емес, мүндай жағдайда тепе-тендік жұмысбастылық көлемі есебінен және жалпы ішкі өнім көлемінен мүмкін болады. Бұл осы көзқарасты сынаған Дж. Кейнс атымен кейнстік көзқарас деп аталады.
1. Н.Ә. Назарбаев. Сындарлы он жыл. Алматы, Атамұра, 2003.
2. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы, Астана, 2005 жыл 8 ақпан.
3. Нарықтық экономиканың негіздері: Оқу құралы/Б.Жүнісов, Ұ.Мамбетов, У. Байжомартов. - Алматы: Респ. баспа каб., 1994.
4. Экономикалық теория негіздері: Оқулық/ Я.Ә. Әубәкіров және т.б. Алматы «Санат» 1998 ж.
5. Борисов Е.Ф., Волков Ф.М. Основы экономической теории: Учебное пособие для сред.спец.учеб.завед. –М : Высш.шк., 1994.
6. Амбарцумов А., Стерликов Ф. Экономическая теория Economics в вопросах и ответах. - Киров: Вятка. — 4.1. — 1994.
7. Мәдешев Б. Нарықтық экономика теориясына кіріспе: Оқу құралы. Алматы: Экономика, 1995.
8. Уотто М. Нарықтық экономика әліппесі. - Алматы: Қазақстан, 1995.
9. Шишкин А.Ф. Экономическая теория: Учеб.пособие для вузов: В 2-книгах. -2-е изд. -М: Гуман.изд.центр ВЛАДОС, 1996.
10. Экономическая теория. Политэкономия: Учебник/Под общ.ред. В.И.Видяпина, Г.П. Журавлевой. - М.: ИНФРА-М, 1997.
11. Осипова Г.М. Основы экономической теории. - Алматы, 2000.
12. Кабдиев Д.К., Николаев В.Н. Экономическая теория: категория и понятия: Учебно-метод. пособие. — 2 изд., доп. и перераб. — Алматы: Экономика, 1997.
13. Теоретическая экономика (Политическая экономия). Учебник для вузов. Под ред. Г.П.Журавлевой и Н.Н. Мильчаковой. — М.: «Банки и биржи», ЮНИТИ, 1997.
14. Борисов Е.Ф. Экономическая теория: Учебник. — М.: Юристь. 1997.
15. Вводный курс по экономической теории: Учебник для лицеев / Под. общ. ред. Г.П. Журавлевой. - М.: ИНФРА-М, 1997.
        
        Аннотация
Менің курстық жұмысымның тақырыбы ««Табыс - шығыс» тепе-теңдіктегі
толық үлгі. ... ... және ... ... бағалар теңдігі».
Бұл жұмысты мен негізгі үш тарауға ... ... ... шығыс
пен табыс айналымына қысқа тоқталдым, содан барып негізгі мәселелерге
тоқталдым. Сонымен ... оның ... ... айналымы, оған қоса
кейнстік кресі туралы тоқталуды жөн көрдім және ... ... ... оның ... қолданылуын саяси тұрғыда қолданылуын
көрсетуді жөн көрдім.
Курстық жұмыс компьютерлік текстте берілген. Жұмыс көлемі 36 бет, ... 15- ... ... ... ... мен ... және олардың
айналымы......................................7
2. Тауар және игіліктер нарығындағы тепе-
теңдік..........................................11
3. Ақша несие және фискальды саясаттың экономиканы ... ... ... ... ... жалпы экономикалық тепе
–теңдік жүйесінің пайда болу ... ... ... тепе ... мәнін, маңызын ашу. Жалпы сұраным және жалпы ұсыным категорияларын
талдау қажет. «Табыс-шығыс» тепе-теңдік ... ... ... ... сәтті өтуіне кепілдік берері сөзсіз. Табыс дегеніміз - өнім
өндіруден түскен пайдадан өнім ... үшін ... ... ... қалатын ақша. Шығыс дегеніміз - өнім ... үшін ... ... ... шикізат, өндіріс құралдары және т.б. жатады.
«Табиғи - шығыс» бухгалтерлік ... ... ... ... және дебит пен
кредит секілді өте маңызды орын ... ... ... ... ... үшін ... барғандағы процесті алайық. Біз белгілі бір көлемдегі
ақшаны базарға барарда қажет заттар ... ... ... ... Егер біз ... барғанда жоспарланбаған көлемдегі заттарды
иемденсек, бұндағы процесс «табыс - шығыс» тепе-теңдік ... ... ... ... күйде болуы мен бұзылуы жалпы сұраныс
– тұтынушылардың, кәсіпорындардың, мемлекеттің әртүрлі баға ... ала ... ... ... ... ... Жалпы ұсыным әр түрлі
баға ... ... ... ... мен ... ... саны.
Жалпы ұсыным мен ... ... ... ... ... баға
деңгейінің тепе-теңдігі мен ұлттық өндірістің нақты көлемінің тепе-теңдігін
көрсетеді.
Тауарлар және игіліктер нарығындағы тепе-тендік жағдайын сипаттаудың
екі түрлі ... бар. ... - ... ол ... ... деп аталады — баға нарықты тепе-теңдік жағдайға әкелетін құрал деп
жорамалданады. Мүнда ... деп ... мен ... ... бірлікте көрсетілуі ғана емес, сонымен қатар пайыздық мөлшерлеме,
нақты еңбекақы қарастырылады, осындай жағдайда ... және ақша ... ... ... ... ... бір ... аралығында кейбір
бағалар өзгеруге бейім емес, мүндай жағдайда ... ... ... және ... ішкі өнім көлемінен мүмкін болады. Бұл осы
көзқарасты сынаған Дж. Кейнс атымен ... ... деп ... ... ... пайымдаудың басқа жолын ұсынады. Оларда
кейбір баға аз өзгермелі ... бір ... ... ... ... Бұл ... тепе-теңдік айырбасталатын көлем — ... ... ... (ЖҮӨ) және ... ... есебінен орнайды.
Бұл көзқарастар түбегейлі әр түрлі қорытындыларға әкелуіне қарамастан,
олар бір ... ... ... ... ... ... ... құралдарымен синтездеуге болады: тауар нарығы мен ақша нарығының
езара әрекеттесуін көрсететін ІS-LМ үлгісі, еңбек нарығы және ... ... ... ... және ... тауар нарығында сататын фирма ... ... ... ... кең ... тауар нарығын қарастырайық яғни, тауарларды ғана
емес, сонымен қатар ... ... де ... ... ... ... ... — тұтыну және инвестициялық игіліктерге
сұранысты білдіретін үй ... Бұл ... ... ... қысқа
мерзімді кезеңге аударылады.
Баланс (фран. Balance-тепе-тең) –теңгерім қандай да болсын құбылысты,
ұдайы өзгеріп отыратын өзара байланысты шамалардың жай ... ... ... қандай да болсын іс -әрекет тараптарының арасындағы
бір ... ... тиіс ... ... ... ... (Прибыль)
– табыс шығыстан асып түсетін ақшалай қаражат сомасы.
1. Табыстар мен шығындар және олардың айналымы.
Мұнда тек бір ғана ... ... ... яғни бір ғана фактор –еңбек
пайдаланылады.
Үй шаруашылығы мен фирмалар арасындағы барлық экономиқалық ... ... ... ішкі ... ... еңбек ағымын
көрсетеді.Фирма өз жұмыскерлерінің еңбектерін нан өндіруге пайдаланады,
және фирма сол ... өз ... үй ... ... ... үй ... ... қарай қозғалады. Ал нан
фирмадан үй шаруашылығына қозғалады. Ал сыртқы шеңбер суреттегі ақша ... Үй ... ... нан сатып алады. Фирма сатудан түскен
төлемдердің бір бөлігін жұмысшылардың еңбекақысы ... ... ... ... ... Осы ... басқарушылары үшін үй шаруасы да бір сектор
бөлігі болып табылады. Сондықтан нанға ... ... үй ... ... ... ал ... ... ақы табыс ретінде фирмалардан үй
шаруашылығына келіп түседі. ЖҰӨ- экономикада ақша ... ... бұл нан ... ... ... ол ... мен ... тең, яғни
суреттегі ақша айналымының жоғарғы жартысы. Сонымен ... ЖҰӨ- бұл ... ... ... шығын көлемі, яғни ақша айналымының ... ... ... біз фирмалардан үй шаруашылығына баратын ақша ағының біле
аламыз. Шығындар мен табыстардың теңдігі мына есеп ... ... ... ... ... ... осы ... өндірушілердің табысы болып
табылады. Осы ережеге байланысты кез ... ... ... шығын
көлемі өзгеріске ұшыраса, онда табыс та ... және кез ... ... ... ... ... ... онда шығын көлемі де өзгереді.
Табыстар мен шығындар және олардың айналымы
Айналым
Сурет-1
Суреттегі фирмалар мен үй шаруашылығы ... ... ... бір ... ... нан ... ал пайдаланатын фактор –еңбек. Еңбек
пен нан ағындарын көрсететін ішкі шеңберде үй ... ... ... ал ... үй ... нан ... Сырты шеңбер ақша
ағының көсетеді: үй шаруашылығы ... нан үшін ақша ... ... үй шаруашылығына жалақы төлейді. Осындай экономикадағы ЖӨҰ- нанға
кеткен жалпы шығын көлемі және нан өндірісінен тскен табыс ... ... ... ... үй ... бір ... ... саттық
делік. әрине, мұндай жағдайда, нанға деген ... ... ... ... ... ... та өзгереді. егер фирмаға қосымша нан өндіру үшін ... ... ... болса, онда жалақының жалпы көлемі көтеріледі. Егер
фирма жұмыскерлердің көмегінсіз өндірсе (яғни өдіріс үрдісін тиімдірек әрі
ұтымды етіп ... онда ... ... ... деп ... ... ағын» ұғымына жататын
кейбір көрсеткіштерді қарастырамыз.
1 Инвестиция және негізгі капитал. Экономикадағы ... ... ... ... ... тұрғын үй қоры, машина,
құралдар, ... ... қоры және ... ... ... ... – бұл ... бір уақыт аралығында негізгі
капиталды қолдауға және капиталдың өсуіне бағытталған өнімдер ағыны. ... ... ... ... Қор және ... Жоғарыда қарастырылған *қор – ағыны.* ұғымның бір
көрсеткіші ретінде қор және ... ... ... Қор ... қалған бөлігі, бұл қаржылық ... ... ... және ... Ағымдағы операция шоттары және шетел инвестициясының сальдосы.
«Қор - ... ... ... ... Ол ... ... шоттары
мен шетел инвестициясының сальдосы арасындағы байланысты көрсететін
тәуелділік.
4. Бюджет тапшылығы және ... ... Бұл ... мемлекеттің
таза қарызының мөлшері пен бюджет тапшылығы ... ... ... мұнда тек нанды өндіреді деп жорамалдаймыз.
Нақты өмірде мемлекеттердің ЖҰӨ - ны ... ... ... Сондай
күрделі экономиканы өндіріс пен қызметтер шығының қоса отырып, тікелей
түсінуге болмайды. ЖҰӨ ... ... ... алу ... оның басты қалыптасу
принциптері туралы білу қажет.
Қор есебі: Мәселен, фирма қосымша жұмысшылар алып, ... ... нан ... ... ... ... ал ... кейін жасаған тауарлары
өтпей қалса, бұл ЖҰӨ өлшеміне қарай әсер етеді?
Жауап өтпей қалған ... не ... ... ... Егер нан ... деп ... онда фирма пайдасы қосымша жалақы өлшемі ретінде төленеді
– сонда фирма жалақы ретінде ... сома ... ал ... ... ... ... тапқан жоқ. Бұл операция шығын көлеміне және табыс деңгейіне
әсер етпейді. Сондықтан ЖҰӨ ... ... ... (тек қана ... ... аз). ... айтқанда, егер нанды кейінірек сату ... ... ... онда ұлттық есептеу принципіне байланысты, бұл операция
басқаша қаралады. Бұл жағдайда ... ... ... нан ... ... Сол ... ЖҰӨ көлемі көбейеді. Яғни, жалақының жоғары
болуынан ... ... ... ... ... ... шығын көлемі
көбейеді.
Жалпы ереже бойынша фирма тауар қорын көбейткен сайын инвестиция көлемі
қорға және шығын құрамына, табыс ... ... Сол ... ... қор ... ... ... ЖҰӨ көбейеді.
Жалпы ұлттық өнім дегеніміз – мемлекетте белгілі бір ... ... мен ... ... жиынтығы.
2. ТАУАР ЖӘНЕ ИГІЛІКТЕР НАРЫҒЫНДАҒЫ ТЕПЕ-ТЕНДІК
Жабық экономикада соңғы шығындардың саны ретінде алынатын ЖІӨ ... жеке ... және ... сатып алуға бөлуге болады.
Нақты пайыздық мөлшерлеменің тұтынуға ықпалы түрақты оң немесе теріс
болмағандықтан, мүнда тек ... ... ... пайыз
мөлшерлемесінің өсуі үй шаруашылығының байлығын, соның ... ... да ... Инвестицияны қарапайымдандыру максатымен — инвестиция
функциясы пайыздық мөлшерлемеден ғана тәуедді деп ... ... ... ... ... ... күны есебінен инвестиция
тартымдылығын азайтты.
Тауар нарығындағы тепе-тендіктің шарты. Сол жағы шығарылатын ұсынысты
көрсетеді, ал оң жағы - оның ... ... ... табылады. Ұсыныс
экономиканың өндіргіш күштерімен, яғни ... ... ... және ... даму деңгейімен анықталады.
Тауарларға және қызмет көрсетулерге сұраныстың талдауын ұсынысты
қарастыру арқылы толықтырайық. ... ... және ... функциясы
өнім шығару көлемін анықтайды:
Ү = Ғ)
Енді өндірілген өнімге сұранысты және ... ... ... ... Егер біз ... шоттар теңдеуіне тұтыну функциясы
мен инвестициялық функцияның оң жағын қойсақ, онда мынаны аламыз:
Ү = С (Ү - Т) +I (г) + G
G және Т ... ... ... ... берілетін
болғандықтан, ал өндіріс деңгейі берілген өндіріс ... қоры ... ... ... жағдайында түрақты болғандықтан, былай жаза
аламыз:
Ү = С(Ү-Т) + І(r) + ... ... өнім ... өнім ... ал ол өз ... ... және ... са-тып алулар сомасына тең екендігін көрсетеді.
Пайыз мөлшерлемесі r маңызды рөл атқарады, ол тауарға сұраныстың оның
ұсынысьша тендігіне кепіл бере ... ... ... ... ... ... инвестиция көлемі азаяды, демек тауарға сұраныс ... та ... С+І+G. Егер ... мөлшерлемесі жоғары болса,
инвестициялар өте ... және ... ... ұсыныстан төмен болады. Егер
пайыз мөлшерлемесі төмен болса, инвестициялар ... және ... ... ... ... ... ... жағдайында тауарларға және
қызмет керсетуге ... ... ... ... ... ... екі негізгі жобаға негізделеді.
Біріншіден, ресурстардың толық жұмсалуымен ... ... ... алу үшін
жиынтық шығын деңгейі Ү = С + І + G + Хn. (яғни АБ * А5 ... ... ... ... білдіреді).
Екіншіден, егерде осы жағдай болса да, онда еңбекақы, баға ... ... ... тез ... және ... сұраныстың
төмендеуінен кейін, жағдайды тұрақтандыратын тез және болымсыз ... ... Ақша ... ... ... мен қор жинақтарынын
теңдігіне, яғни ресурстардың толық қамтылуына кепілдік береді. Тек табиғи
деңгейдегі "ерікті" жұмыссыздық ... ... Бұл AD және АS ... өндіріс көлемі Ү мен әлуетті Ү теңдігін білдіреді.
Кейнстік экономикалық теория бұл өзін-өзі реттеу механизмінің болуын
сьшайды. ... пен ... ... ... ... ... ... келмейді: А нүктесіңде АD = АS теңдігі орнайды, бірақ тепе-
теңдік өндіріс көлемі.
Бұл сәйкес келмеушіліктің себептерінің бірі — әр ... ... ... ... агентгермен ісюе асырылатьш инвестиция және қор жинағы
жоспарларының сәйкес келмеуі.
Үй шаруашылығы қор жинағының мотивтері:
Қымбат тауарларды сатып алу,
Кәрілікті қамтамасыз ... ... ... және т.б.) ... ... қамтамасыз ету.
Фирма инвестицияларының мотивтері:
Таза пайда нормасын барынша көбейту;
Нақты пайыз мөлшерлемесі.
Классикалық теорияға сөйкес, қор ... және ... ... фактор — пайыз мөлшерлемесі болып табылады: егер ол
өссе, онда үй шаруашылығы табыстың әрбір ... ... ... ... қор ... азырақ тұтына басгайды. Үй шаруашылықтарының қор
жинағының өсуі ... өте келе ... ... ... ... бағасының темендеуіне әкеліп соғады.
Кейнс теориясына сәйкес экономиканың тепе-тең-дігін қалыптастыратын
негізгі фактор пайыз мөлшерлемесі емес, үй ... ... ... ... ... жәһе қор ... динамикасын анықтайтын басты фактор
болып табылады. Сонымен қатар барлық тұтыну шығындарын жасағаннан ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесінің екінші әсері
табыстың тұтынуға және қор жинауға әсеріне қатысты салыстырмалы шағын рөл
атқарады. ... бола тұра ... ... ең ... ... ... анықталады. Бұл тұтыну, қор ... ... ... ...... ...... шекті бейімділігі
Ү — табыс
Т — салықтық аударымдар
(Ү-Т) - қолда бар табыс (Үd немесе ... = ... ... ... нормасы.
С — тұтыну шығыңдарының өсімшесі.
Үd— қолда бар табыстың өсімшесі.
АРС=
АРС — тұтынудың орташа бейімділігі.
С — ... ... ... — қолда бар табыс көлемі.
Қор жинағының қарапайым функциясы:
S = -а + (1 ... — жеке ... ... қор ...... шекті бейімділігі функциясы.
MPS=
МРS — қор жинағының шекті ... — қор ... ... = ... — қор ... ... бейімділігі.
S — қор жинағының көлемі.
Үd — қолда бар табыс.
Қысқа ... ... ... қолда бар табыс өскен сайын АРС кешщі,
ал АРS өседі, яғни отбасы табысының өсуімен тұтынуға кеткен шығын ... ... және қор ... ... өседі. Бірақ ұзақ
мерзімді кезеңде тұтынудың орташа ... ... ... ... ... ... қолда бар табыс көлемі гана емес, соны-мен
қатар аібасының ... өмір сұру ... және ... отырған тұрақты табыс
көлемі де әсерін ... және қор ... ... ... факторлар:
Үй шаруашылығының табысы;
Үй шаруашылығында жиналған байлық;
Баға деңгейі;
Экономикалық күту;
Тұтынушы қарыздарының көлемі;
Салық салу деңгейі.
Тұтыну және қор жинау көлемі салыстырмалы ... ... ... ... үшін ... ... соның ішінде салық салу жүйесі арқылы
қолданбайды. Бұл көлемдердің тұрақтылығы үй ... ... ... ... ... байланысты.
Егер жиынтық сұраныстың бірінші құрауышы ретінде ... ... ... ... онда ... құрауышы — инвестиция керісінше,
өзгермелі.
Инвестициялардың негізгі түрлері:
Өндірістік инвестициялар;
Тауарлы-материалдық қордағы инвестициялар;
Тұрғын үй құрылысына инвестициялар.
Инвестиция динамикасын анықтайтын факторлар:
Таза ... ... ... ... ... мөлшерлемесі.
Салық салу деңгейі.
Өндіріс технологиясындағы өзгерістер.
Қоддағы негізгі капитал.
Экономиқалық күтулер.
Жиынтық табыс динамикасы.
Жиынтық табыстың артуымен автономды ... ... ЖҰӨ ... ... ... ... ... жиынтық табыстың Ү артуынан өсетін кәсіпкерлік ... ... ... да Ү артуынан көбейеді.
Сонымен қатар, жиынтық ... ... ... тек жеке меншік
инвестициялар ғана өспейді, ... ... және ... ... инвестициялар да өседі. Өйткені экономика көтерілген ... ... ... ... ... ынта ... және түрғын үйлерге
деген сұраныс өседі.
Инвестициялардың шекті бейімділігі:
І — инвестициялар ...... ... ... негізгі факторлары:
Құрал-жабдықтардың ұзақ мерзімде жұмыс істеуі;
Инновациялардың тұрақсыздығы;
Экономикалық күтулердің өзгергіштігі;
ЖҰӨ циклдік ауытқулары.
Инвестициялар және қор жинау жоспарларының ... ... ... ... ... әлуетті деңгейінің айнатасында тербелісін және
де іс ... ... ... NAIRU ... ... Бұл ... ... және бағаның төмендеу жағына
икемділігі әсер етеді. Сондықтан циклдік жұмыссыздық (амалсыздан, ерікті
емес ... ... ... ... ... ... ... үлкен шығындарды болдырмау үшін, жиынтық
сұранысты ретгейтін белсенді мемлекеттік саясат қажет. Сондықган ... ... ... ... ... ... деп атайды.
Іс жүзіндегі инвестициялар құрылымына жоспарланған және жоспарланбаған
инвестициялар кіреді. Соңғысы ... ... ... ... ... больш табылады. Осы
жоспарланбаған инвестициялар қор жинағының және ... ... ... ... ... және макроэкономиқалық тепе-теңцікті
орнататын тетік сияқты жұмыс ... ... — үй ... ... және ... және ... көрсетуге жұмсауға жоспарлап отырган сомасы болып
табылады. Нақты шығындар кенеттен болған өзгерістер ... ... ... ... ... жасауға мәжбүр болған
кезде ерекшеленеді.
Жоспарланған ... ... Е = С + I + С + Xn ... ... ... ... "ығыстырылған" тұтыну функциясы ретінде бейнеленеді.
Берілген жағдайда талдаудың қарапайымдылығына таза ... ... ... ... ... деп ... ... таза экспорт
толығымен автономды шығындар көлеміне кіреді (а + I + G + ... ... ... (а + I + G + g) таза ... ... ... мынаған тең болады:
Xn=g-mY
Жиынтық табыстың өсуімен бірге импорт көбейеді, себебі тұтынушылар және
инвесторлар отандық тауарларға сияқты импортгық ... да ... Ал ... ... ... ... оның жиынтық табыс Ү көлеміне
тәуелді емес, ал бұл тауарларды және қызмет ... ... ... ... динамикасына тәуелді. Сондықтан берілген елдің жиынтық табыс
Ү динамикасы мен оның таза экспортының Хn динамикасы арасындағы ... бұл таза ... ... минус таңбасымен көрсетіледі.
Жоспарланған шығын сызығы, накты және жоспарланған ... ... ... бір А ... ... анық ... Ү = Е сызығын).
Келгірілген сызба Кейнс кресі атауьш алған. Ү = Е ... ... ... ... мен қор ... теңцігі сақта-лады. А нүкгесіңде
табыс жоспарланған шығындарға тең және іс жүзіндегі инвестициялар мен ... ... яғни ... тепе-теңдік орнайды.
Егер іс жүзіндегі өнім шығару көлемі Үі тепе-теңдік көлемінен Үо артса,
онда ол сатып ... ... ... ... аз ... яғни ... ... Өткізілмеген өнім ТМҚ формасын алады,
ол ... ... өсуі ... ... және ... ... етеді, ал ол со-ңында ЖҮӨ-ді азайтады. Біртіндеп Ү2 –ден Ү0-
ге дейін төмендейді, яғни табыс және ... ... ... ... ... пен ... ұсыныстың тепе-теңдік орнайды (яғни
АD = АS).
Керісінше, іс жүзіндегі өнім көлемі Ү2 ... ... Үо ... тұтынушылар сатып алуға дайын көлемнен төмен шығаратынын, ... ... ... ... фирма қорларының ... ... ... бұл ... пен ... өсуіне
ынталандыруды қалыптастырады. Соңында ЖҰӨ біртіндеп Ү2-ден Ү0-ге дейін
өседі және қайтадан тепе-теңдік АD=АS орнайды ... және ... ... ... шығындардың кез келген құрауышының бір рет өзгеруі, ЖҮӨ-ң кеп
рет өзгеруін ... ... ... Егер, мысалы, автономды тұтыну
белгілі бір ДСА ... ... онда бұл ... шығындарды және табысты Ү
дал сол көлемге ... бұл өз ... ... ... ... ... ... бірақ енді МРСхДСд көлеміне өседі және ары ... ... ... ... ... болады:
Осы қарапайым сызбадан жиынтық табыс Ү ... ... ДСдТ ... әсерлесетінін көруге болады, бұл автономды шығындар мультипликаторы
көлемінде бейнеленеді. Бұл С, I, О немесе Х„ ... ... ... ... және ... ... үлкен өзгерістерді
тудыратынын білдіреді.
Мультипликатор, осылайша, автономды шығындардағы ... ... ... ... күшейтетін экономикалық түрақсыздықтың факторы
болып табылады. Соңдықтан үкіметгің ... ... ... бірі ... ... бейімділігі (МРС) колемін салыстырмалы
төмендету арқылы мультипликация әсерін өлсіретуге мүмкіндік ... ... ... ... құру ... ... Бұл
мәселе ынталандырылған инвестициялар жағдайында күрделілене түседі, өйткені
өндірістің келесі циклінде өскен ... ... ... ... ... ... ... қатар өсіп келе жатқан инвестициялық ... және ... ... ... ... үзілісті жеңу жиынтық сұраныстың үсталып тұруын және тепе-
теңдіктің А нүктесінен В ... ... ... Сонымен қатар жиын-
тық табыс Ү қысқаруын ... ...... ... ... ... ... қор жиналуы. Егер қор жинау өсімі инвестициялар өсімен бірге
жүрмесе, онда үй ша-руашьшықгарыньщ кез ... ... ... ... ... ... ... ЖҮӨ-ң төмендеуіне
байланысты паңдасыз болып қалады.
Экономика А нүктесінен басталады. Құлдырауды болжауда үй шаруашылықтары
көбірек қор жинауға үм-тылады: қор ... ... 5-тен 8-ге ... ... сол деңгейде I қалады. Нәтижесінде ... ... ... бұл ... ... және ... ... Ү0-
дан Үі-ге дейін құлдырауын тудырады. Өйткені ... ... Ү ... қор ... В нүктесінде А нүктесіндегідей болып қалады.
Егер қор жинағының S-тан S-қа дейін өсуімен бір уақытта инвестициялар І-
дан I-ға дейін ... онда ... ... деңгейі Ү0-ге тең болып қала
береді және өндірістің құлдырауы пайда ... бұл ... ... жағдай тудырады, бірақ халықтың ... ... ... ... ... таңцау пайда болады: не ... ... ... ... ... ... өсу, ... шектеулерден бас тартып, үзақ мерзімді ... ... ... Қор ... өсуі ... толық жұмсалуына
жақын жағдайларда экономикаға антиинфляциялық өсерін тигізуі мүмкін:
тұтынудың ... және алда ... ... шығындардың, жұмысбастылықтың
және өнім көлемінің қысқаруы (мулътипикатор әсерімен) сұраныс инфляциясының
қысымын шектейді — жиынтық ... ... ... ... ... ... ... Ү1-ден Ү2-ге дейін және баға деңгейінің Р1-ден Р2-
ге дейін төмендеуімен қатар ... ... ... баға ... Р өзгерісі үрдісін бейнелеуге
мүмкіндік бермейді, себебі орнатылған бағаны болжайды. Кейнс ... ... ... талдау мақсатына пайдаланады және инфляция
деңгейінің өсуімен немесе ... ... ... ұзақ мерзімді салдарын зерттеу үшін пайдаланылады.
Тауар және игіліктер нарығындағы тепе-теңдік
Сурет-3
3. Ақша-несие және ... ... ... ... ... ... Фискальдық саясат. Ол мемлекеттік бюджеттен байланысты ... ... Оған ... ... ... ... мен ... қаржы бағдарламасы, әлеуметтік төлемдер, бюджеттен жекелеген сала
мен кәсіпорын (фирма) үшін дотация мен субсидиялар ... ... ... саясаттын ең манызды ... ... ... ... ... салықа қатысты белгілі нәрсе, ол экономикада екі жақты ... ... - ... ... қалыптастырса, екіншіден
тұтынушы мен өндірушіге ынталандырушылық әсер етеді. Салықтың ... ... ... өнім ... ... ... ... жағдайды ескере отырып,
салық ставкасының дұрыс шекарасын ... ... ... ... ең кең
тараған түрлері мыналар болып табылады:
а) кейбір экономикалық процестерді ынталандыру мен ... ... ... ... Мемлекет экономиканы көтеруді ынталандыру үшін
кейбір жекелеген сала мен территорияға (Арал ... ... ... ... ... ... ... салық салудың жеңілдеген
режимін белгілейді. Салық ... ... ... ... пен ... ... ... көтеру жеке тұтыну тауарларына
сұранымды шектеу үшін ... ... ... ... ... ... әсер ету үшін ... салық ставкасының ең төмен кезінде
күрделі қаржы еседі, ал ең ... ... аса ... ставканы өзгертпей, салық төлем ережесін өзгерту. Мысалы, бұған
негізгі қор ... ... ... ... өзгертуді жатқызамыз.
Амортизация мерзімін қысқарту амортизациялық төлемдерді ұлғайтуға мүмкіндік
жасайды және сол ... ... ... ... ... салық жеңілдіктерін алып тастау немесе ... Сала ... ... сала ... ... ... ... реттеу - мемлекеттік органдар мемлекеттік бюджетті әртүрлі
бағыттар ... ... ... ... ... мемлекет салық
төлемдерінен тыс ... ... ... белгілей алады, сонымен
ақша айналысы мен қор жинауды реттейді.
3. ... ... мен ... тапсырыс арқылы реттеу. Мұнда
мемлекеттік органдар бюджет қаражатының бір белігін ... ... ... де, осы арқылы ... ... ... өнім ... өніуге, әскери өнімдер мен ... ... ... Осылар арқылы мемлекетке ... ... ... ... ... ... Баға ... реттеу. Нарықтық экономика жағдайында мемлекет
бағаны шектеп, оны ... ... ... ... ... ... шегетін шығындардың орнын мемлекеттік бюджет арқылы ... ... ... ... ... баршасына тән. Алайда, нарықтық
экономикаға өтіп жатқан біздің елімізде бағалар еркін ... оған ... пен ... ... ... Онын да ... ... ойластыру келелі
мәселелердің бірі.
5. Ақша-несие арқылы реттеу — салық жүйесін қоса ... ... ... ... деп ... осы ... ақша ... ықпал
ету. Мемлекет орталық-ұлттық банк арқылы ақша эмиссиясы мен ... ... ... ... ... ... ... белгілейді,
займдар береді, облигациялар мен бағалы қағаздар шығарады. ... ... ақша ... мен ... ... ... ... процестерге
ықпал етеді.
Несие арқылы реттеудің төмендегі ... жиі ... ... ... ... ... ... міндетті минималды
салымның көтерілуі, «ашық ... ... ... ... және сатып алуы); тұтыну несиесі бойынша пайызды реттеу; биржа
пайызыньщ ... ... ... ... өзіне табысты индексациялау, төменгі өмір сүру
деңгейін бекітуді қоса отырып, ... ... ... ... көрсету
бағдарламасын жүзеге асыруға күш салады. Оларды ... ... ... ... ... ... мынандай салаларды
қамтиды: білім, медицина, мәдениет, көп ... ... ... ... ... ... ... бақылау шараларын жузеге асырады. Олар
арнайы кейбір ... ... ... ... ... ... салаларын реттеу (электроэнергетика, көлік, байланыс,
коммунальдық қызмет және т.б.), қор биржасы мен несие банк ... ... жеке ... ережесін сақтауды бақылау. Мұнда
жұмыс күші нарығын реттеу қызметі, нақтыласақ - ... ... ... алу, жәрдем ақыны төлеу, олардың ... ... ... ... ... ... ... экономика, сыртқы
экономикалық байланыстар мемлекет тарапынан реттеуді ... ... ... экономикалык қызметі оның ішкі шаруашылық қызметін
жалғастырады, алайда оның өзіндік ерекшеліктері де бар.
Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... және саяси мүддесін қорғау. Мемлекеттік реттеу сырткы
сауданы, капиталдың халықаралық қозғалысын, валюта-несие ... ... ... мен ... күшінің халықаралық қозғалысын
қадағалайды.
Үкіметтің сыртқы экономикалық саясатының негізгі ... ... ... және ... Протекционизм саясаты -өз өнеркәсібін,
ауыл шаруашылығын, ішкі нарығын шетелдік ықпалдан қорғау. ... ... ... экспортты шектеу тән. Фритредерство - еркін сауда
саясаты, яғни ... ... әр ... ... алып ... ... ... белгілеу. Бөлімің мақсаты нақты экономика секторының (тауар
нарығының) және ақша ... ... ... ... талдауын
көрсетеді. Тауар нарығы түсінігінде қызмет көрсету мен тұтыну тауарлары
нарығы да қарастырылады, ... ... ... ... жоқ ... ... Бұл ... санаттар арасында кейбір ерекшеліктер бар,
дегенмен олар өзара ... ғана ... тұр, ... ... мен
инвестицияланған тауарларға деген сұраныстың болуы әр ... ... ... ... ... ... негізінен табыспен
байланысты, ал инвестициялық тауарлар пайыздық мөлшерлемемен байланысты
болады. Бірақ бұл айырмашылықтар ... ... ... ... мен
инвестицияланған тауарлардың нарығын бір-бірінен шектеу үшін, олардың
салыстырмалы бағаларын білу керек.
Кейнс ... бұл ... ... да ... ... ... ... бір нарық деп қарастырады.
Ақша нарығы — бұл ... ... ... ... қазыналық
вексельдер мен коммерциялық қағаздарды алып-сату тетігі. Бұл нарықты
облигация нарығынан ажыратып ... ... ... ... ... ... бағасы — бұл облигациялардың пайыздық мөлшерлемесі.
Бұл бөлімнің ... осы ... ... тура ... ... ... маңызды мәселе олардың арасындағы өзара байланысын табу. АD-АS
үлгісін қарастырғанда бұл ... ... ... ... ... ... көрсету бағаларының өзгеруі тікелей ақша сұранысына әсер ... ... ... мөлшерлеменің ауытқуы жиынтық шығындар шамасына
әсер етеді. IS—LМ ... ең ... рет Дж. Хикс ... ... 1937 жылы
ұсынған.
А. Хансеннің 1949 жылы шыққан "Монетарлы теория және қазыналық саясат"
атты кітабы арқылы ол ... ... ... ... ... ол Хикс-Хансен
үлгісі деп аталып кетті.
ІS-LМ үлгісі (инвестиция - қор жинағы, ұнамды өтімділік - ... ... ... ... ... үшін қажетті, экономикалық факторды
айқындайтын тауар-ақша тепе-теңдігінің үлгісі. Тауар және ақша ... ... ... ... үшін, қажетті табыс көлемі Ү пен
нарықтық пайыз мөлшерлемесі К-дің тіркемесін табуға үлгі мүмкіндік ... да, ІS-LМ ... АD-АS ... ... түрі болып
табылады.
Инвестициялар пайыз мөлшерлемесінің теріс функциясы, ал тұтыну — ... оң ... ... ... демек жиынтық сұраныс ... = С (Ү) + I ... ... ... айтуынша, мынадай болады.
АS = С (Ү) + 5 ... ... ... ... ... ... ... ғана
орын алады.
I (R) = S (Ү)
Берілген теңдеуді Дж. Кейнс анықтаған, ол тауар нарығындағы ... ... ... ... (К) = S ... ... ... үлгідегі тауар нарығындағы тепе-теңдікті
көрсетеді. Бұл ... ... қор ... ... — LМ үлгісінің негізгі теңдеулері:
1)Ү— С + І + G + Хп - ... ... ... ... С = а + b (Ү-Т) — ... ... өнім ... алгебралық тәсілмен шешу үшін, IS теңдеуінен
R-дің мәнін LМ теңдеуіне қойып, ... Ү ... шешу ... ... өсуі және - салық мөлшерінің төмендеуі ығыстыру
әсеріне алып ... бұл ... ... ... ... едәуір төмендетеді.
Егер мемлекеттік шығындар G өссе, онда жиынтық шығындар және табыс
өседі, осының салдарынан ... ... С ... ... ... ... (Ү) және жиынтық шығындар өседі. Бұл ... ... де ... ... өсуі ... ... ... өсіреді, өйткені
экономикада көптеген келісім-шарттар ... Егер ... ... ақшаға сұраныстың өсуі пайыз мөлшерлемесін (R) өсіреді. Ал ... өсуі ... ... және таза ... ... Кей ... таза ... төмендеуі, импорттың өсуіне
байланысты жиынтық табыстың өсуінен дс ... ... ... ... ... ... бір ... жұмысбастылық
пен өнім көлемі өседі, ал ... ... ... ... ... ... таза ... пен инвестицияның ығысуы болмаса, онда мемлекеттік
шығындардың өсуі және салықтың ... ... Үтің өсуі ... мәніне
тең болатын еді. Бірақ ығыстыру әсерінің салдарынан Ү-тің өсуі (ҮоҮ) мәніне
тең.
Ақша ұсынысының өсуі ығыстыру ... ... ... ... ... ... ... бірақ таза экспорттың өзгерісіне
қарама-қайшы әсерін ... ... өсуі Мs ... ... (R) ... алып
келеді, өйткені несиеге берілетін ресурс ұлғаяды, ал несие ... Бұл ... ... ... ... тигізеді. Қорыта
айтқанда, жиынтық шығындар және табыс (Ү) өседі, демек тұтыну да (С) ... ... ... (Хп) ... қарама-қарсы екі фактордың әсерінде
болады:
Таза экспорттың төмендеуіне алып ... ... ... өсуі.
Пайыз мөлшерлемесінің төмендеуіне алып келетін жиынтық табыстың өсуі.
Хп мәні ... ... (Ү) және (R) ... және ... мен импорттаудың шекті бейімділігінің мәніне тәуелді.
Ақша-несие және ... ... ... ... ... ... нарықтық пайыз мөлшерлемесінің динамикасына таза ... ... ... ... әсер ету ... (п және ... нарықтық пайыз мөлшерлемесінің динамикасына ақшаға сұраныс
сезімталдығының әсер ету дәрежесі.
Ынталандырылған ... ... ... ... ығыстыру
әсері арқылы анықталады.
Басқа факторлар тұрақты болған кезде, егер ығыстыру әсері өнімнің ... кіші ... онда ... саясат тиімді деп аталады.
Ығыстыру әсері екі жағдайда салыстырмалы түрде елеусіз болады:
1) Егер ақша нарығындағы пайыз мөлшерлемесінің ... таза ... ... аз сезімталдық көрсетсе, онда сезімтал ... және п) ... ... аз мәнді болады.
Бұл жағдайда (R)-дің болымсыз ... Хп мен ... ... ... ... сондықтан (Ү)-тің жалпы өсімшесі елеулі болады.
2) Егер пайыз мөлшсрінің көтерілуінен және ... ... ... ... ... жоғары болса, онда ақша нарығында тепе-
теңдік болады. (R) ... өсуі ... ... ... де ... түрде қарағанда аз болады.
50-сурет графигінде бейнеленген LM қисығы жатық болады. Бұл жағдайда 15
қисығы көлбеуінің маңызы аз.
Салыстырмалы тік 18 ... және ...... ... ... ... ... төмендегі жағдайлар орындалса, онда ығыстыру әсері ... ... Егер ... мөлшерлемесінің динамикасы немесе 6 және ... мәні өте ... ... онда ... және таза экспорт
жоғары сезімталды болады:
2) Пайыз мөлшерлемесі R ... ... ... ... аз
сезімталдық көрсетеді. Ақша нарығы тепе-теңдікте болу үшін, R едәуір өсуі
қажет. Бұл жағдай өте ... ... ... алып ... ... ... п
мен d коэффициенттерінің аз шамасында болады).
Ынталандырылған монстарлы саясаттың салыстырмалы тиімділігі ... ақша ... өсуі ... ... ... мәні ... ... экспорт пен инвестицияның динамикасының ... ... ... ... ... ... ... әсер ығыстыру
әсеріне қарама-қарсы.
Инвестиция мен таза ... ... ... ... әсер екі ... үлкен болады.
1) Егер I және Хп пайыз мөлшерлемесінің динамикасына жоғары сезімталдық
көрсетсе.
Ақша жиынының өсуіне байланысты, R-дің болымсыз төмендеуі I мен ... ... ... Ү мәні ... ... ... көлбеуінің маңызы бұл жерде екінші орында болады.
2) Егер R ... ... ... ... аз сезімталды болса, онда
жағдай 56-суреттегі графикте көрсетілген.
Бұл жерде ақша жиынының өсуі, пайыз мөлшерлемесінің өте көп ... ... ... мен п ... ... ... I және
Хп-ді күрт өсіреді. 18 қисығының көлбеуінің маңызы бұл жағдайда екінші
орында болады.
Салыстырмалы ...... мен ... 18 қисықтарының тіркемесінде
ынталандырылған ақша-несие ... өте ... ... ... ... ... төмендеуі де елеулі және d және ... де ... ... Сондықтанда Ү өсімше- (Ү0Ү1)-ге тең және
салыстырмалы түрде қарағанда ... ... ... ... (R) ... ... ... білдірсе, сонымен қатар пайыз мөлшерлемесінің динамикасына таза
экспорт пен инвестицияның сезімталдығы төмен болса, ынталандырушы ... ... ... ... ... ... LМ қисығы нені білдіреді? Ақша жиынының өсуінің нәтижесінде пайыз
мөлшерлемесінің сол ғана ... ақша ... ... ... ... егер I және Хп өте ... ... да, пайыз мөлшерлемесінің
мұндай әлсіз төмендеуі, инвестиция мен таза ... өте көп ... ... ... ... ... өте аз ... орналасқан IS қисығы нені көрсетеді? Пайыз мөлшерлемесінің едәуір
төмендеуінде, таза экспорт пен инвестиция әлсіз ғана өседі, өйткені d ... ... аз ... сондықтан пайыз мөлшерлемесінің төмендеп, ақша
ұсынысының өте жоғары өсуінде де өнімнің өсімшесі өте көп өспейді.
Тікше ... IS ... және ... ...... ... ... тиімсіздігі төмен болады. Бұл жағдайда
пайыз мөлшерлемесінің мәні аз шамада төмендейді, бірақ Хп мен I ... өте ... ... ... ... жалпы өсімшесі өте үлкен
болады және (ҮОҮ)-ге тең.
Баға деңгейінің Р1-дсн Р2-ге төмендеуі ақша ұсынысының ... ... ал ... LМ қисығының солға жылжуымен бейнеленген.
Ақша ұсынысының ... ... ... (R) ... ... ... көлемі азайып, салыстырмалы қарағанда таза экспорт ... ... ... Ү2-ге ... шығындардың өсуі салық мөлшерін азайтады немесе ақша
жиынының өсуі жиынтық сұранысты оңға ... ... АD ... ... ... ІS-LМ ... мүлдем әр түрлі, ерекше ... Бұл ... ... ақша-несие және салық-бюджет
саясатының шеңберінде болады.
Экономиканың бастау сәті (С) ... ... ... (G) өссе немесе салық мөлшері (Т) томендесе, онда IS қисығы ... IS ... ... сондықтан жиынтық сұраныс АD1 ... АD ... оңға ... ... cұраныс инфляциясын тудырады, ал
баға деңгейі Р0-ден Р1-ге өседі.
Бағаның өсуінің ... ... ақша ... салыстырмалы түрде
қысқаруы салдарынан LМ ... LМ1 ... ... ... қозғалады А
нүктесінде қысқа мерзімді макроэкономикалық тепе-теңдік қалыптасады.
Сұраныс инфляциясы ... ... ... өздерінің іс-
әрекеттерін реттейді: атаулы жалақы мөлшерлемесі өседі. Бұл жағдай бір
өнімге кететін ... ... ... ... және ... ... Бірте-бірте өнім көлемі азайып, АS қисығы солға қарай қол алады.
АS қисығының ... ... ... алып келеді (Ргден Р) немесе шығындар
инфляциясы болады. Бағаның ... өсуі LМ' ... тағы да ... ... ... ... Сонымен ақша ұсынысы салыстырмалы түрде азайғандықтан,
пайыз мөлшерлемесі үнемі өседі. (R0-ден R2-дейін). В ... ... ... ... ... Бұл ... ... салыстырғанда жаңа жоғары баға деңгейінде және ... ... Бұл ... ... ... ... сектор
жағына өзгертеді. Өнім көлемі әлуетті өнім көлеміне тең.
Экономиканың жұмысты бастау сәті В нүктесінде. Ақша жиынының өсуі ... ... бұл ... ... ... ... ... АD қисығының қозғалысы сұраныс инфляциясына алып келеді, ал баға
Р0-ден Р1-ге өседі. Мұндай ... ... ақша ... ... және ... солға LМ жағдайына қозғалады. А нүктесінде қысқа мерзімдегі
макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... әкеледі. АS қисығы
солға қарай АS' деңгейіне қозғалады. Баға деңгейінің Р1-ден Р2-ге өсуі ... ...... ... ... нақты ақша ұсынысы тұрақты
түрде төмендеп отырады. В' ... ұзақ ... ... ... ... Бұл тепе-теңдікте әлуетті өнім көлемі өндіріледі, пайыз
мөлшерлемесі алғашқы Rо ... ал баға ... Р1-ге ... Ұзақ ... ақша жиынының өсуі, нақты ... ... ... ... тек қана бағаны өсіретіндігі анық. Бұл ... ... ... деп аталып кетті.
Қысқа мерзімді кезеңде ақша ұсынысының күрт, бір рет өсуі нақты және
атаулы пайыз мөлшерлемелерін ... Ұзақ ... ... екі ... де ... ... ұзақ мерзімді кезеңде ақша жиыны өсетін болса, онда атаулы пайыз
мөлшерлемесі өседі, ол күтілген инфляция деңгейінің өсуі ... ... ... ... нәтижесінде болатын қысқа мерзімді
атаулы пайыз мөлшерлемесінің төмендеуі ... ... ... ... ... теңдеуі бойынша, ақша жиынының күтілген өсу қарқыны, нақты пайыз
мөлшерлемесіне ... ... ... және ... экспансия өнім көлемі мен жұмысбастылықтың
өсуіне уақытша ғана әсер ете ... ... ... ... ... бола ... Ұзақ мерзімді кезеңде экономиканың өсуін қамтамасыз
ету мақсаты жиынтық сұранысты реттеу ... ... ... ... ... жиынтық ұсынс саясатымен түсіндіріледі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Тауар нарығындағы жиынтық ... ... ... ... ... маңызды фактор болып табылады. Үй ... ... ... тұтыну сұранысының көлемі мен оны анықтайтын факторлар
арасындағы тәуелділікті көрсететін тұтыну ... ... ... макроэкономикада сұранысты қалыптастыратын факторлардың қайсысына
шешуші мән беретіңдігімен ... ... ... ... ... бар ... ұсталмаған бөлігі үй шаруашылығының қор жинағы болып
табылатындықтан, тұтыну және қор жинау функциялары бір уақытта шығарылады.
Инвестициялық құралдардың көзі үй ... қор ... қор ... мен ... ... ... ... тауар нарығындағы баланстың бұзылуына әкеліп соғады.
Мемлекеттік сатып алу ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар мемлекеттің
тұрақтандырушы саясатымен де анықталады.
Шетелдік ... ... ... ... ... елдердегі баға деңгейлерінің қатынасына, олардың валюталарының
айырбас бағамына және шетелдің ұлттық ... ... ... ... экспорт көлемімен әсер етеді.
Тауар нарығындағы экзогенді ... ... ... үлгіде нақты
ұлттық табыс өсімінің автономды сұраныс ... ... ... әсер ... ... ... ... механизмінің қатысуынсыз, сандық ыңғайласу арқылы болатын тепе-теңдік
жағдайдың бір күйден екінші күйге өту үрдісін бейнелейді.
«Ұлы тоқырау» ... ... ... ... іс ... ... ... қоғамды үлкен кедейшілік аймағына айналдырып,
өндірістің күйреуіне әкеліп соққанына көздері ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік теңділік
жөніндегі теориялық айтыс бітпей жатып, іс жүзінде ... ... ... ... ... басталып кетті. XX ғасырдың 40-
жылдарының соңында 50 ... ... көп ... ... ресми доктрина
«мемлекет әл-ауқаты» тұжырымдамасы пайда ... Бұл ... ... ... ... ... ... қажеттілігін
жариялады. Сонымен мемлекет елдің азаматтарының төменгі (минималды) ... ... ... жариялады. Қысқаша, тарихи шолуды
қортындылағанда, кедейлік күрделі әлемдік мәселелердің ... ... ... ел өз ... ... ... ... жүргізеді. Мемлекеттің әлеуметтік саясаты әлеуметтік ... ... ... да ... ... ... өмір ... қамтамасыз ететін жағдай жасау, әлеуметтік кепілдеме беру,
қоғамдық өндіріске ... үшін ... ... ... ... ... ... саясатының негізгі бағытын
төмендегідей топтауға болады:
- қоғам мүшелерінің ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін дамыту және қолдау;
- қоғам мүшелеріне қолайлы әлеуметтік қызмет деңгейін қамтамасыз ету;
- жұмыссыздықтан және инфляциядан қорғауды қамтамасыз ету.
Мемлекеттің әлеуметтік саясаты ... ... ... және ... арқылы іске асырылады. Әдетте, әлеуметтік қорғау бүкіл қоғам
және оның бөлімдері (звено) болып ... ... ... ... әлеуметтік жағдайларын қамтамасыз ету үшін іске асырылатын шаралар
жүйесімен анықталады. Ал, әлеуметтік кепілдеме - ол, ... ... ... бір ... тұтыну қажеттілігін қанағаттандыру
барысындағы міндеттемелер жүйесі.
Экономикалық белсенді халықты әлеуметтік ... ... ... ... ... мамандарды және қайта дайындауға байланысты ... ... және ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін қамтамасыз ету шаралары;
3) еңбек және өндірістік іс-әрекет процесін қамтамасыз етуге байланысты
шаралар;
4) еңбек ... ... ... үшін жаңа ... ... ... ... қолдауға бағытталған шаралар.
Әлеуметтік кепілдік жүйесі төмендегідей негізгі элементтен құралады:
білім алудың тегіндігі мен ... ... ... ... және ... ... ... қабілеттілігін іске асыруға
міндеттілігі; еңбекке ... ... ... ... байланысты шығындарды минимизациялауға міндеттілігі.
Мемлекеттің әлеуметтік саясатын іске асыру екі ... ... ... және ... әдістеменің шамалауынша, қоғам өз ... ... ... төмендеп кетпеуіне кепілдік беруі.
Нарықтық әдістемеде қоғам әрбір мүшесіне тек экономикалық белсенділігін
іске асыруға, табыс табуға жағдай ... өз ... ... ... ... екі әдістемеде ... ... ... ... ... халықтардың өмір
сүру деңгейін сипаттайды.
Қазақстан Республикасының әлеуметтік саясатының ерекшелігі экономиканың
орталықтандырылған типінен орталықтандырылуға өткен ... ... ... Қазақстан Республикасында әлеуметтік
кепілдікке мыналарды жатқызамыз: ... ... ... ... ақы — оның ... уақытша енбекке жарамсыздық үшін ақы және ақысыз
білім алу мен медициналық қызмет көрсету, еңбек жағдайымен байланыстырылған
жеңілдіктер, ... ... ... ... ... ... ... бойынша жәрдем ақы алуға құқылығы, меншікке құқы
және одан ... ... ... Н.Ә. ... Сындарлы он жыл. Алматы, Атамұра, 2003.
2. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан ... ... 2005 жыл 8 ... ... ... ... Оқу құралы/Б.Жүнісов, Ұ.Мамбетов, ... - ... ... ... каб., ... Экономикалық теория негіздері: Оқулық/ Я.Ә. Әубәкіров және т.б. Алматы
«Санат» 1998 ... ... Е.Ф., ... Ф.М. ... ... теории: Учебное пособие
для сред.спец.учеб.завед. –М : Высш.шк., ... ... А., ... Ф. ... ... ... в вопросах и
ответах. - Киров: Вятка. — 4.1. — 1994.
7. Мәдешев Б. Нарықтық экономика теориясына кіріспе: Оқу ... ... ... ... М. ... ... ... - Алматы: Қазақстан, 1995.
9. Шишкин А.Ф. Экономическая теория: ... для ... ... -2-е изд. -М: ... ВЛАДОС, 1996.
10. Экономическая теория. Политэкономия: Учебник/Под общ.ред. В.И.Видяпина,
Г.П. Журавлевой. - М.: ИНФРА-М, 1997.
11. Осипова Г.М. ... ... ... - ... 2000.
12. Кабдиев Д.К., Николаев В.Н. Экономическая теория: категория и ... ... — 2 изд., доп. и ...... ... Теоретическая экономика (Политическая экономия). Учебник для вузов. ... ... и Н.Н. ... — М.: ... и ... ... ... Е.Ф. Экономическая теория: Учебник. — М.: Юристь. ... ... курс по ... ... Учебник для лицеев / Под. общ.
ред. Г.П. Журавлевой. - М.: ИНФРА-М, 1997.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көмірді гидрогендеу процесінің термодинамикалық, кинетикалық сипаттамалары36 бет
Механиканың физикалық негіздері5 бет
Қор нарығының қазіргі замандағы жай-күйі және халықтың жинақтарын инвестицияларға айналдырудың негізгі механизмдері100 бет
Игіліктер мен ақша нарықтарындағы тепе-теңдік4 бет
"Модильяни мен миллер үлгілері"11 бет
"Сұраныс пен ұсыныс теориясының негіздері"4 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
75 орындық толық циклмен жұмыс істейтін асхана19 бет
AD – AS үлгісі4 бет
Microsoft Access-те кестелер және сұраныстармен жұмыc жасау11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь