Коммерциялық банктерде депозиттік саясаттың қалыптасуы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3
1. Бөлім. Коммерциялық банктерде депозиттік саясаттың қалыптасуының теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.1. Депозит . коммерциялық банктерде ресурстар базасын құрудың негізгі көзі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.2. Банктік депозиттердің классификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
1.3. Коммерциялық банктерде депозиттік саясаттың қалыптасуының негіздері (детерминиттері) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
2 Бөлім. Қазіргі макроэкономикалық жағдай ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .36
2.1. Әлемдегі қаржылық дағдарыс жағдайындағы Қазақстан экономикасы және банк жүйесінің қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
2.2. Қазақстанның депозиттік рыногындағы «Қазкоммерцбанк»АҚ.ның рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..55
2.3. «Қазкоммерцбанк» АҚ қызметінің негізгі қаржылық көрсеткіштері және депозиттік саясатына талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...61
3 Бөлім. Депозиттік саясатты жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .71
3.1. «Қазкоммерцбанк» АҚ.ның депозиттік саясатын жетілдіру құралдары
3.2. Халық салымдарын сақтандыру қорлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 76
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 82
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 86
Коммерциялық ұйым түрлерінің бірі ретінде банктік мекеме (италиандық banco сөзін аударғанда тиын санайтын, оны алмастыратын дүкен, үстел) заңды және жеке тұлғалардың ақшалық қаражаттарын тартумен, осы қаражаттарды өз атынан және өз есебінен ақылы, жедел, қайтарымды және мақсатты жағдайында жайғастыру, заңды және жеке тұлғалардың банктік шоттарын ашу және жүргізумен шұғылданатын қаржылық несиелік институт. Оның ресурстарының басым бөлігі меншікті құралдардан емес, тартылған құралдардан құралады. Қаражаттарды тартуда екінші дәрежелі банктердің мүмкіндіктері шектеулі және кез келген елде Орталық Банк тарапынан реттелініп отырады. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі өзiнiң құзыретi шегiнде банк қызметiнiң жекелеген мәселелерi бойынша реттеудi және қадағалауды жүзеге асырады және банктердiң және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдардың жұмыс iстеуi үшiн жалпы жағдайлар жасауға жәрдемдеседi. Банкiлердiң қызметi Қазақстан Республикасының Конституциясымен және заңдарымен, Қазақстан Республикасы жасасқан халықаралық шарттармен (келiсiмдермен), сондай-ақ өздерiнiң құзыретiне жатқызылған мәселелер бойынша Қазақстан Республикасының заң құжаттары мен Президентiнiң Заңдары негiзiнде және оларды орындау үшiн шығарылатын уәкiлеттi органның, Ұлттық Банктiң нормативтiк құқықтық құжаттарымен реттеледi.
1 Қазақстан Республикасының «Валюталық реттеу туралы» заңы. 24 желтоқсан 1996
2 Қазақстан Республикасының «Төлемдер мен ақша аударымдары туралы» заңы 29 маусым 1998
3 1995 жылдың 31 тамызынан №2444 өзгерістер мен қосымшалар енгізілген «Қазақстан республикасындағы банктер және олардың қызметі туралы» заңдық күші бар Қазақстан Республикасының Президентінің Жарлығы.
4 Толық экономикалық, қаржылық несиелік, банктік, салықтық кедендік, сақтандыру, биржалық және кәсіпкерлік терминологиялардың орысша қазақша сөздігі. Сүлеймен Рахымжанұлы Тоқсанбай., Алматы: Сөздік словарь,1999. 816 б
5 VISA, EUROCARD| MASTER CARD Халықаралық пластикалық карталарды беру тәртібі жөніндегі «Қазкоммерцбанк» АҚ нұсқаулығы. 9шілде 1999ж.
6 Абильманова Ш.Р. Банковский маркетинг на рынке услуг населению. Алматы: Казахская Государственная Академия Управления 2004.
7 Алпамысов А.А. Управление депозитными ресурсами в Республике Казахстан. Автореферат. Алматы,2004
8 Бохаев Д.Т. Коммерциялық банктердің несие ресурстарын құрудағы депозиттер: проблемалары мен болашағы. Автореферат. Алматы, 2004
9 Батракова Л.Г. Экономический анализ деятельности коммерческого банка: Учебник для вузов. М.: Издательство Корпорация Логос, 2003
10 Казимагомедов А.А. Банковское обслуживание население: зарубежный опыт. М.: Финансы и статистика, 2003
11 Киселев В.В. Управление банковским капиталом (теория и практика). М.: ОАО Издательство Экономика, 1997
12 Колесников В.И., Кроливецкая Л.П. Банковское дело. М.: Финансы и статистика, 1999
13 Лаврушин О.И. Банковское дело. М.: Финансы и статистика, 1998
14 Морошкин В.А. Простые и сложные проценты. М.: Издательство Акалис Биснес книга, 1996
15 Роуз Питер С. Банковский менеджмент. Представление финансовых услуг. М.: Издательство Дело, 1997
16 Сейткасимов Г.С., Шаяхметов К.О., Абдраимов Г.Т. Бухгалтерский учет и отчетность в банках. Алматы : Қаржы қаражат; Раритет, 2000
17 Сейткасимов Ғ.С. Ақша несие банктер. Оқулық Алматы: экономика, 2001
18 Сейткасимов Г.С. Банковское дело. Алматы: Қаржа қаражат, 1998
19 Сейткасимов Г.С. Деньги, кредит, Банки: Учебник. Алматы: экономика, 1999
20 Сейткасимов А.Г. Управление банковской ликвидностью и методы ее анализа, Алматы: Қаржа қаражат, 1998
21 Финансы, денежные обращение и кредит: Учебник /Под.ред. Сенчагова В.К., Архипова А.Н. М., 2000
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
............................................. 3
1. Бөлім. Коммерциялық банктерде ... ... ... ... ...... банктерде ресурстар базасын құрудың негізгі
көзі………………………………………………………………………………7
1.2. ... ... ... ... ... ... ... негіздері
(детерминиттері)............................................................
....................21
2 Бөлім. ... ... ... қаржылық дағдарыс жағдайындағы Қазақстан экономикасы және
банк ... ... ... ... ... «Қазкоммерцбанк» АҚ қызметінің негізгі қаржылық көрсеткіштері және
депозиттік ... ... ... ... ... ... ... депозиттік саясатын жетілдіру құралдары
3.2. ... ... ... ... ұйым ... бірі ... банктік мекеме (италиандық
banco сөзін аударғанда тиын санайтын, оны алмастыратын дүкен, үстел) ... жеке ... ... ... ... осы ... ... және өз есебінен ақылы, жедел, қайтарымды және мақсатты жағдайында
жайғастыру, заңды және жеке ... ... ... ашу ... ... қаржылық несиелік институт. Оның ... ... ... ... ... ... ... құралады.
Қаражаттарды тартуда екінші дәрежелі банктердің мүмкіндіктері шектеулі және
кез келген елде ... Банк ... ... ... ... ... Банкі өзiнiң құзыретi шегiнде банк қызметiнiң
жекелеген мәселелерi ... ... және ... ... ... және
банктердiң және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын
ұйымдардың жұмыс iстеуi үшiн ... ... ... жәрдемдеседi.
Банкiлердiң қызметi Қазақстан Республикасының Конституциясымен және
заңдарымен, ... ... ... ... ... ... ... құзыретiне жатқызылған мәселелер
бойынша Қазақстан Республикасының заң құжаттары мен ... ... және ... ... үшiн ... уәкiлеттi органның, Ұлттық
Банктiң нормативтiк ... ... ... банк ... ... мен мекемелердің, халық
және де басқа банктердің құралдарын салым ... ... және ... ... ... ашу ... ... мүмкіндігін иеленеді. Банктер
тартылатын қаражаттар құрамы бойынша әртүрлі болып ... ... ... болып клиенттермен жұмыс істеу үрдісінде банкпен тартылған құралдар
(депозиттер), ... ... ... ... және ... ... ... шоғырландырылған құралдар.
Барлық банктік саясаттың маңызды ... ... ─ бұл ... ... Банк ... пассивті операцияларын жүзеге асыру
үрдісіндегі ресурстық базаның қалыптасуы банктің активті ... ... әрі ... рөлді атқарады. Банктік ресурстардың негізгі
бөлігі депозиттік операцияларды жүргізу ... ... ... дұрыс әрі тиімді ұйымдастыруға кез келген несиелік ұйымның
қызмет етуінің тұрақтылығы тәуелді. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... және оның тұрақтылығын қамтамассыз
ету өзгеше ... пен ... ... әлемдік қаржылық дағдарыс ... ... ... ... ... ... көздерден құралған қазақстандық
коммерциялық банктер үшін қор ... ... көзі ... пен
компаниялардың депозиттері ғана ... ... ... ... ... ... ... орнықтылығын негіздейді. Дәл
осы депозиттік базаның салыстырмалы түрдегі ... мен өсу ... ... ... банк ... ... негізгі кепілдерінің
бірі болып келді. Сонымен бірге, 1998 жылы болған банктік ... ... ... ... ... банк жүйесінің дамуы коммерциялық
банктердің депозиттік саясатының рөлін ... ... ... ... көрсетті. Осы жұмыстың теориялық және практикалық
негізін экономист ғалымдардың еліміздегі депозиттік саясаттың мәселелерін
зерттеген материалдары, ... ... ... қызметін
талдаған кездегі алынған материалдар, ... ... ... ... мәліметтері құрайды. Дипломдық жұмыста ресурстарды
тарту аясында коммерциялық банктердің депозиттік саясатының қалыптасуының
теориялық аспектілері, ... ... ... ... ... ... ... қатар екі тарап үшін де депозиттердің
артықшылықтары мен кемшіліктері айқын көрсетілді.
Дипломдықзерттеудің ... ... ... ... ... ... үшін олардың ... ... ... ... тізімін дайындап ұсыну.
Зерттеу мақсатынан туындайтын негізгі міндеттер:
• Ақша ... ... ... ... ... мәні мен ... ... Банктік депозиттердің жіктелуін қарастыру;
• Халық қолындағы салымдарды коммерциялық банктерге ... ... ... ... Коммерциялық банктердің тұрақтылығын күшейту ... ... ... ... перспективалы бағыттарын анықтау;
• Депозиттерді сақтандыру қорының қызметіне талдау жасай отырып, оны
жетілдіру жолдарын анықтап беру.
Зерттеу пәні ... ... ... саясаты және оның
қалыптасуы мен жүзеге ... ... ... және
ұйымдастырушылық қатынастары болып табылады.
Зерттеу объектісі: «Қазкоммерцбанк» ААҚ ның ... ... ... ... ... ... үш тараудан,
қорытындыдан тұрады.
Бірінші тарауда коммерциялық банктерде депозиттік саясаттың қалыптасу
үрдісіне көңіл бөлінген, депозиттік саясаттың ... оның ... ... ... ... ... ... саясаттың ролі
анықталған.
Ал, екінші тарауда қазіргі макроэкономикалық жағдайға сипаттама бере
келіп, оның Қазақстан ... ... ... ... ... ... жағдайындағы Қазақстан Республикасының банк жүйесінің
қызметі мен ақша несие, ... ... ... ... ... ақ осы ... үшінші тарауында банк салымдарының және
депозиттік ... ... мен банк ... ... ... ... ... жолдары қарастырылды.
Клиенттердің банкке деген сенімін жақсарту мақсатында құрылған ... ... ... қорының» мақсаты, міндеті және қызмет
атқару жолдары қарастырылды. Бұған қоса ... ... және ... мен төлем қабілеттілігін жетілдіру жолдары
қарастырылды. ... ... ... жолдары, яғни банк пен
клиенттер ... ... ... құқықтары мен міндеттері қамтылды.
Жұмыста қазіргі уақытта коммерциялық банк алдында тұрған мәселелер
қатары ... ... ... банктің ресурстық базасының ... және ... ... ... салымдарының қорғалу
мәселелері қарастырылды.
1 Бөлім. Коммерциялық банктерде депозиттік саясаттың қалыптасуының
теориялық негіздері
1.1. Депозит коммерциялық банктерде ресурстар базасын ... ... - бір ... ... ... тұлғаға - банкке, оның ішінде
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне (бұдан әрі - Ұлттық ... ... ... ... олар ... түрде қайтарылатын шартпен, алғашқы
талап етуі бойынша немесе қандай да бір мерзімнен кейін ... ... ... ... ала келісілген үстемесімен не онсыз, депозиторға тікелей не
оның тапсыруымен үшінші тұлғаға ... ... ... ... латынның depositum сөзінен аударғанда – сақталуға берілген зат
деген мағынаны ... Банк бұл ... ... ... ... үлес төлей отырып, депозит банктің салымшы ... ... ... және ... ... түрде қайтарылып
беріледі..Әлемдік тәжірибеде депозит бұл ... және жеке ... салу ... тәуелсіз қаржылық институтқа салу. Ал Қазақстанда
заңды тұлғалардың салымдары депозит, ал жеке ... ... ... Есеп ... және ағымдағы шоттардағы қалдықтар ... ... бос ... ... жинақтау - коммерциялық банктердің
алғашқы дәстүрлі-базалық қызметі. Бұл банктің пассивті меншікті ... ... ... ... ... ... банктің несиелік
ресурстарының маңызды және ажырамас бөлігі, ... ол оның ... тек 10% - ын ... ... ... ... ресурстар құрамында меншікті капиталдың төменгі ... ... ... ... ... ... рыногтарда қаржы ... ... ... ... және ... уақытша бос қаражат
соммасын депозит түрінде ... осы ... ... ... ... ақ ... қауіпсіздігін қамтамасыз етеді және
пайдалық негізде қарызды қарыз алушыға ұсынады.
2. Депозиттерді мемлекеттік сақтандыру ... ... бұл ... кері алу ... төмендетеді.
3. Банктерге тартылатын депозиттер басқа кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ... өтімділігі жоғары болады. Басқа кәсіпорындармен
салыстырғанда осы барлық ... ... ... ... ... ... қатынасында өз міндеттерін жүзеге асыруға
және дұрыс қызмет ... ... ... Ең ... меншікті капитал
банк қызметін басқару үшін қажет.
Жоғарыда айтылып кеткендей, банктер өздерінің активтік операцияларын
жүзеге асыру үшін ... ... 90%- нан ... бөлігін
пайдаланады, сондай ақ банктер өз клиенттерінің уақытша бос ... ... ... ... осы ... негізгі бөлігін
депозиттер құрайды.
Депозиттер салымшы үшін әлеуетті ақша болып табылады. Салымшы үшін
оның екі ролі бар. Бір ... ақша ... ... ... пайыз алып
келетін капитал ретінде. Бірақ капитал алып келетін пайызға ... аз ... алып ... Бұл ... ... ... құбылыс
емес, банк табиғатының маңызды мезеті. Өйткені банк табиғатының бүкіл мәні
мынады: депозит бойынша төленетін ... ... ... ... ... үшін ... ... қарағанда төмен ... ... бұл ... ... ... бойынша алатын пайыздардың ¼
бөлігін ... ... ... тек қана ... үшін ғана ... банк ... ... зор. Көптеген депозиттер банктерде несие капиталын құруға ықпал
тигізеді, банк бұл ... ... ... ... ... ... ... орналастырады. Депозиттер бойынша пайыздар мен борышкерлер
төлейтін пайыздар арасындағы ... банк ... бос ақша ... және ... ... ... жұмыстары үшін сыйақы ... үшін ... ... өте маңызды. Пассивті операцияларға
пассивті ... ақша ... ... әсер ... банктік
операциялары жатады. Осылардың көмегімен банктер ақша ... ... таба ... ... төрт ... ... операциялары бар:
• Бағалы қағаздардың алғашқы эмиссиясы;
• Қор құруға немесе ... банк ... ... ... да заңды тұлғалардан алынған несиелер мен борыштар;
• Депозиттік операциялар.
Пассивті операциялар айналымда бола отырып ... ақша ... ... ... Жаңа ... банк жүйесінде активті
операциялар нәтижесінде құрылады. Алғашқы екі пассивті ... ... ірі ... ... ... ... ресурстары құрылады. Келесі
екі пассивті операциялар түрі екінші ірі ресурстар тобын қарыздық немесе
тартылған ... ... ... Банктің меншікті ресурстары банк
капиталы мен оған теңестірілген баптарын көрсетеді. Коммерциялық банктердің
меншікті капиталының ролі мен ... ... ... ... ... мен ... ерекшеленетін айрықша өзгешелікке ие. Банктер
меншікті капиталы арқылы қаражаттарының жалпы қажеттілігін 10%- ын ... ... ... меншікті ресурстары мен тартылған ресурстарының
арасындағы қатынастың ... ... ... ... ... ... ... Яғни коммерциялық банктердің
тартылған қаражаты ... ... ... ... ... меншікті капиталының мәні оның ... ... ... ... құру ... банк онсыз қызметін бастай алмайтын алғашқы
шығындарын (жер, ғимарат, жабдықтар, ... дәл осы ... ... ... ... ... арқылы банктер өздеріне қажетті қор
құрады. Нәтижесінде, ... ... ұзақ ... ... салынатын
салымның негізгі көзі болып табылады.
Банктердің төртінші пассивті операциялар тобы ... ... ... Бұл ... банк ... ... ... ресурстарды сатып алуына делдал ретінде қатысады.
Депозит экономикалық категория ретінде жинақ ақшаның құрамдас бөлігі.
Бірақ жинақ ақша табыстары бөлу және қайта ... ... ... ... ... бөлу ... ... деп депозиттік операциялардың субъектілері жеке және заңды
тұлғалардың депозиттік шотқа ... бір ... ... ... еткенге
дейін салған ақша қаражаттарының соммасын айтамыз.
Егер Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... даму ... ... болсақ, онда
депозит анықтамасы келесідей түсіндіріліп жүр:
Депозит дегеніміз коммерциялық банктерге белгілі бір мерзімге ... ... ... ... төленуі тиіс болып, сақтандырыла
отырып салынған кәсіпорындардың ақша қаражаттары.
Банктердің ақшалай қаражаттарды салымдарға тарту және ... ... ... ... жұмыстары депозиттік операциялар деп аталады.
Депозиттік операциялар банктік ресурстардың бос ақша ... ... ... құралдарды пайдаланушылар арасындағы делдал
ретіндегі банк әрекетін көрсетеді. ... ... ... ... басқа банктерге несие беру мүмкіндігін арттырады, ал бұл табыс
алуға негіз ... ... ... бұл ... ақша ... ... ... немесе қолда бар құралдарды басқа банктер
немесе несие қаржылық ... ... ... ... ... ... ... негізінде банктің несиелік
ресурстарының басым бөлігі құрылады. Депозиттік операциялар ... және ... ... бос ... ... ... ... дәстүрлі банк
операцияларының біріне жатады.
Депозиттік операциялардың негізінде ... ... ... ... бөлігі құралады. Соңғы уақыттарға дейін Қазақстан
Республикасында депозиттерді басқару мәселесіне дұрыс назар аударылған ... Банк ... ... ... ... ... ... мен өзіндік ерекшелігіне байланысты қарыз беруді қамтамасыз ету
міндеттері орындарына қойылған жоқ болатын. Қарыздық салымдар мен ... ... КСРО ... ... ... ... қор өз ... КСРО Мемлекеттік банкісінің ... және ол ... ... ... несиелік жоспар
негізінде бөлінген, ал республикалық облыстық кеңселер бойынша, облыстық
бөлімшелер бойынша ... ... ... ... банктің төменгі
мекемелері пассивтік операциялармен айналыспаған. Осы себептерге байланысты
елде банктердің депозиттік ... ... ... ... ... біз шетел тәжірибесіне назар аудара аламыз.
Жеке тұлғалар, ... ... ... ... ... ... ұйымдар, үкіметтік мекемелер, мемлекеттік
кәсіпорындар, жергілікті билік орындары қаражаттарды ... ... ... ... ... ... бар. ... банктер
салымдардың үлкен сенімділігін қамтамасыз етеді. Екіншіден, салымшылар өз
салымдарын кез келген уақытта қайтаруды ғана талап етіп ... одан ... ... ала ... ... бұл салымдар белгілі деңгейде табыс алып
келеді.
Депозиттік операциялар мынадай қағидалармен ұйымдастырылады:
... ... ... ... ... ... алу үшін ... жасау;
• Депозиттік операцияларды жүзеге асыру;
• Банк балансының оперативтік өтімділігін демеу мақсатында икемді
депозиттік ... ... Банк ... өтімділігін жоғарғы дәрежеде демеп отыратын мерзімдік
салымдарға депозиттік операцияларды ұйымдастыру процесінде ерекше
назар аударылу; депозиттік ... ... беру ... ... мерзім және сомалар бойынша өзара байланыс
пен сабақтастықты қамтамасыз ету;
... ... ... ... ... қызметтерді дамытуға
шаралар қолдану;
Депозиттер төмендегідей қызметтерді атқарады:
1. Коммерциялық қызмет – жеке және заңды тұлғалардан ақша ... ... бір ... төлеу шартымен тарта отырып, оны осы
қаражаттар қажет болып отырған тұлғаларға өзінің белгілі ... ... ... ... ... осы қатынасы оның коммерциялық банк
деген атына негіз болады.
2. Ынталандыру қызметі – депозиттік ... әр ... ... ... белгілі бір шарттағы салым түріне ақша қаражаттарын сала
отырып табыс алуға деген ... ... Ол ... ... ... алу мүмкіндігін және белгілі бір сыйлық есебінде алу
түрінде болады.
3. Қор жинау қызметі – ... ... ... ақша ... ол банктің белгілі бір қорларын құруға негіз болады.
Олар – банктің өсімділігін жоғары деңгейде ұстап ... ... Бұл ... ... банк ... органдардың талап
етуімен және өз қызметін тиімді атқару үшін өз еркімен құрады.
4. Банк ресурстарын құру қызметі – ... ... ... ... ... ... ... негізгі көзі болып табылады.
Өйткені бұл ресурстар банк үшін ... және әр ... бар ... қаражаттар. Депозиттік қаражаттар банктің пассивтерінің 70-80%
құрайтын ресурс ... олар ... ... ... банк ... ... құрайды.
Коммерциялық банктердің несиелік ресурстары дегеніміз – бұл ... ... мен ... да ... ... нәтижесінде құрылған
және уақытша бос тұрған ақшалай қаражаттарының ... ... ... – бұл ... ... және ... қаражаттардың ақшалай
түрдегі активті несиелік операцияларға бағытталатын бір бөлігі. Несиелік
ресурстар несиеге берілген ... ... ... ... қалады және олар
қор емес (клиент ... ... ... ... ... ... Банктік депозиттердің классификациясы
Банктік депозиттер бірнеше критерийлер бойынша жіктеледі: ақшаны алу
нысаны бойынша (1 сурет), ... ... ... (2- сурет),
мақсаттық арнаулы және табыстылық дәрежесі бойынша. Коммерциялық банктерде
депозиттердің әртүрлі ... ... ... реті 1,2 ... сурет. Кері алу нысаны бойынша депозиттер
2-сурет. Салымшылар категориясы бойынша депозиттер
Талап еткенге дейінгі ... ... ... ... есеп айырысу шоттарында болатын ақшалай қаражаттары, олар банкті
алдын ала ескертусіз кез ... ... ... ... ... ... аударылуы мүмкін. Әдетте банк талап еткенге дейін салымдар бойынша ең
төмен процент төлейді, ал кейбір ... олар ... ... ... ... мемлекеттерде пайыздарды есептеуге заңды тәртіппен тыйым
салынған. Талап еткенге дейінгі депозиттер бірінші кезекте ағымдағы ... ... ... үшін арналған. Есеп шот иесі оларды әр түрлі
формаларда қолма қол ақшалармен, ... ... ... ... есеп шот ... ... банкке өзінің төлем операцияларын техникалық
жүргізуге сенім ... ... ... операцияларын жүргізу біраз шығындарды
талап етеді, алайда ЭЕМ-ді, компьютерлік техникаларды қолданумен ол біршама
азайды. Әйтседе ол банктердің ... ... ... ... табылады.
Салымшының есеп шоты бойынша күнделікті банкте ... ... ... ... ... ... ... дейінгі шоттарды иеленуші
тұлғаларды жалпы қарастыратын болсақ, олар өз есеп шоттарындағы бар ақшалай
қаражаттарды ... есеп ... үшін ... ... ал бұл
банк шығындарын көп немесе аз дәрежеде ... ... ... үшін ... ... ... қалдық қалады,
сондай-ақ ол пайда табу ... ... ... ... Ол банктің
көптеген салымшылары өздерінің ағымдағы есеп шоттарынан қаражаттарды үнемі
алып және оны ... ... ... ... ... қайтадан толтырып
отырулары нәтижесінде қалыптасады. Бірақ көптеген ... ... ... үшін ... бүкіл соммасын алмайды. Бұл
экономиканың айналымдақ сипатына негізделеді. Осы ... ... ... ... ... есеп ... 60, 90, 120 ... вексельге немесе нақты
несие бере алады(1). Талап еткенге ... ... ... немесе
контокорренттік есеп шоттарды орналастыру ... ... ... бар. ... шот ... ... ... қалдақ
сомасын ғана алуы немесе аударуы мүмкін, ... ақ ол өз ... ... Ал контокоренттік дұрыс есеп шоттарда ... ... оң ... мүмкін. Салымшы кез келген уақытта ... өз ... алып ... ол ... бір уақытқа несие алуы мүмкін. Алайды, ... ... ... ... ... ... ... салымшы келісім бойынша
депозиттік есеп шоттардан несие алуы ... Бұл есеп ... АҚШ ... немесе чектік шоттар деп аталады, сондай ақ оларға чек
жазылып ... ... Бұл есеп ... ... өтімділігі, төлем құралы
ретінде оларды үздіксіз пайдалану мүмкіндіктері олардың басты артықшылығы
болып табылады, негізгі кемшілік (салымшы ... – есеп шот ... ... немесе пайыздарды төлеудің жоқ болуы. Бұл есеп ... ... ... ... ... орталық банкте ең төменгі резервтерді
көбірек сақтауға міндетті және ол есеп ... ... ... пайдаланғаны
үшін банкке комиссия төлейді.
АҚШ – та талап еткенге дейінгі есеп шоттарға пайыздарды коммерциялық
банктерге ... заң ... ... ... ... ... өз
салымшыларын сақтап қалу ... ... ... жаңа ... ... ол бір ... жоғары өтімділік деңгейін, шоттарда
есеп айырысу үшін пайдалану мүмкіндігін қамтамасыз етсе, ал екінші жағынан
салымшыларға ... бір ... ... қамтамасыз етеді. Бұл есеп шот –
наушот деп аталады. Ол тек жеке ... ғана ... Бұл ... тұлғаға
төлемдер үшін ________________
1. Киселев В.В. Управление банковским капиталом (теория и практика) М ... ... ... ... есеп айрысу траттасы немесе қаражаттарды алу туралы
бұйрығы, сондай–ақ ол чектер ... есеп ... ... ... ... шот, ол ... рыногтік мөлшерлеме пайыздық төлемдер түрінде
табыс алуға болады. 1981 жылдан бастап заң ... ... ... ... ... бұл формасы рұқсат етілді.
Депозиттердің екінші тобын мерзімді салымдар құрайды. ... ... ... мерзімді салымдар белгілі бір ... ... ... ... үшін ... ұзақ мерзімге салудың мәні жоғары
пайыздарды табу болып ... ... банк үшін бұл ... ... ол жоғарғы пайыз табумен қандай да бір ... ... ... үшін осы ... ұзақ уақыт бойы иемдене алады. Мерзімді
салымдар талап еткенге дейінгі есеп шоттарда орын алатын ... ... ... Мерзімді салымдар меншікті мерзімді салымдар және
кері алу туралы ескертілуі бар ... ... ... бөлінеді. Меншікті
мерзімді салымдар есеп шот иелеріне алдын ала белгіленген күні ... осы ... ... банк ... өз ... ... ... Егер есеп шот
иесі белгіленген күні соманы кері алмаса, онда оны сол ... ... есеп шот ... пайдаланады, сондай ақ ол өз ақшаларын кез келген
келесі күндерде кері ала алады. Ескертуі бар ... ... ... кері алу ... ... ... ... алдын ала
түсіруді талап етіледі. Әдетте ескерту мерзімдері – 1 айдан 3 айға дейін, ... 6 айға ... 6 ... 12 айға ... және 1 ... ... ... байланысты пайыздық мөлшерлемелер белгіленеді. Тәжірибеде ... ... ... бар) ... ... жиі қолданылады.
Депозиттердің үшінші түрі – жинақ салымдар. ... ... ... ... жинақ есеп шоты немесе жинақ кітапшасы бар есеп шот ... ... ... Есеп шот иесі ақша салу ... одан кері алу ... кітапшаларын міндетті түрде ұсынуы керек. Депозиттердің ... ... ... пайыздарды төлеуінің жинақ ... ... және ... жинақтарын банктерде сақтауды ... ... ... пен ... емес ұйымдар кәдімгі жинақ салымдарын
кеңінен қолданады. АҚШ –та ... ... және ... ... ... үшін есеп ... ... сомасы 150 мың долларға
белгіленген (1). Халықтың салымдарын тарту мақсатында жинақтардың ... ... ... ... ... ... және т.б..
Әдетте олар халыққа қосымша ... ... ... саудалық
және т.б.) ұсынулармен бірге жүреді. Жинақ есеп шоттарының ... ... және есеп шот ... ... кері алу туралы алдын ала ескерту
талап етілмейді, олар ... ... ... ... салымдары АҚШ-та
мерзімді салымдардың ең ірі түрлерін ... ... ... түрі – ... ... ... банкіге тұрақты пайыздық мөлшерлемемен белгілі бір ... ... ... ... ақшалай құжат. АҚШ-та депозиттік
сертификаттарды компанияларға, фирмаларға және өте бай иемденушілерге 100
мың ... кем емес ... ... ... ... ... сатылуы және
басқа тұлғаға өтуі мүмкін, берілетін және ... ... ... депозиттік сертификаттар түрлері кездеседі. Ақшаны мерзімінің
аяқталуымен, тек сертификаттарды ұсыну арқылы ... ... ... ... – 14 ... 18 айға ... болуы мүмкін.Халықтың көбірек бөлігіне
500, 1000 және 2500 доллар номиналымен 1 айдан 5 ... ... ұсақ ... ... ... В.В. Управление банковским капиталом (теория и практика) М ОАО
Издательство Экономика, ... ... ... ... тән ... депозиттердің аса тұрпатты
нысаны – бұл белгілі бір ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың жинақ салымдары. Мерзімдік депозит бойынша
салымдарға банк ... ... ... ресурс ретінде депозитті
пайдаланғаны үшін пайызға қарағанда төмен ... ... ... үшін ... бен ... төленетін пайыз арасындағы ... банк ... ... ... ... ... Конституцияға, «Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... №2444 1995 жылы ... ... ... және бюджетке басқа да міндетті төлемдер ... 1995 жылы ... ... ... ... ... ... 1996жылы 24
желтоқсанда қабылданған заңдарына, басқа да заң күші бар ... ... ... Банктің екінші деңгейдегі
банк клиенттерінің банктік есеп шоттарын ашу, ... және жабу ... ... ... ... асырылады.
Депозиттік немесе жинақ сертификаттары – бұл банк эмитеттің ... ... ... жазбаша куәлігі. Бұл куәлік салымшының ақша
қаражаттарын салу мерзімін және ... ... ... ... ... куәландырады. Сертификаттар сатылған тауарлар мен ... есеп ... ... ... ... ретінде қолданыла алмайды.
Депозиттік сертификаттар ірі соммаларда заңды тұлғалар үшін ... ... ... ... ... ... ... өтуі бойынша банкке ұсынылады. Табысталатын ... ... ... ... алу, сату жолымен үшінші тұлғаға
беріле алады. Депозиттік сертификаттар 14 күннен 18 айға ... ... ... жеке тұлғаларға сатуға арналған. Мерзімдік жинақ
сертификаттардың айналыс мерзімі егер олардың шығарылу ... ... ... ... 1 ... 3 жылға дейін болады. Егер депозит немесе
сертификат бойынша салымды алу мерзімі өткен болса, онда ... ... ... ... ... Банк бұл ... ... сомманы иемденушінің
талабы бойынша төлеуге ... ... ... тек қана жеке
тұлғаларға ғана табысталады.
Жоғарыда қарастырылған депозиттер банктік ресурстардың негізгі қайнар
бұлағы. Коммерциялық банктерде салымдар құрылымы ақша ... ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеуге тәуелді
өзгереді. Депозиттермен байланысты пассивті операцияларды жүргізе отырып,
банк менеджерлері салымдардың ... ... ... шығындар көлемін,
болуы ықтимал қауіп қатерлерді екере отырып салымдарды тарту және олардың
құрылымын оңтайландыруға күш ... ... және ... ... ... ... және жеке ... салымдары үшін бәсекелестіктің
шиеленісуі депозиттердің және ... ... ... көрсету
әдістерінің көптеген түрлерінің ... ... ... ... мәліметтері бойынша, қазіргі уақытта дамыған елдерде 30-дан
астам банктік салымдардың түрлері бар. ... әр ... ... бар. Ол ... оның ... мен мүмкіндігі бойынша ақша
қаражаттарын ... және ... ... ... таңдауға мүмкіндік
береді.
Пассивтерді басқару тұрғысынан қарағанда активті операцияларды кеңейту
және ең тиімді ... ... алу үшін ... негізгі және салымды
талап еткенге дейінгі, мерзімдік ... ... ... ... ... тарту арқылы банк балансының өтімділігін қамтамасыз
ету мәселесі шешіледі, ал ... ... ... салымдар ең арзан ресурстар
болғандықтан олардың көмегімен пайда алынады, себебі клиенттердің ағымдағы
және есеп айырысу шоттарына қызмет көрсету ... аз ... ... ... ... ... дейінгі депозиттердің үлесін ұлғайту
жолымен банк ... ... ... бұл ... ... ... пайдаланудан банкке аса жоғары пайда алуға мүмкіндік ... ... есеп ... ... - бұл пассивтердің болжауға болмайтын
элементі. Сондықтан қарыз ... ... ... ... банк
өтімділігін қатты әлсіздендіреді.
1.3. Коммерциялық банктерде депозиттік саясаттың қалыптасуының
негіздері
Банк жүйесінде аса ... ... ... ... ... ... тарту бойынша белсенді іс-әрекетті жүргізеді.
Шараларды тиімді әрі ... ... үшін ... бәсекелестік
шарттарындағы даму жоспарларын дайындауы қажет. Кез ... ... банк ... тиімді басқару және рыногтік ағымдарды айқын
көру – бұл ... ... сай ... даму ... ... ... ... бірі болып тыбылады. Тұрақты банк жүйесін
құру республика халқының сенімділігін арттыруға және халықаралық қаржылық
рыногтарға аса ... ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшелігі
келесі қойылған міндеттердің шешілуімен анықталады:
• банкаралық бәсеке шарттарында ... ... ... үшін жағдайлар жасау;
• депозиторлардың мүдделерін іскерлік байланыстардың ең жоғарғы
тұрақтылығына қол жеткізу ... ... ... сапасы мен
сенімділігін қамтамасыз ету жолымен сақталуы;
• банк жоспарлаған пайданы алу кепілдемесі;
... ... адам ... ... ... әрі ойдағыдай әрекеті осы міндеттерді шешуге
бағытталады. Осылайша, депозиттерді ... ... ... банк
әрекетіндегі анализ бар мәселелерді жақсы танып білуге және одан ... даму ... ... ... ... ... даму ... анықтау мақсатында SWOT-талдау жүзеге асырылды.
SWOT-талдау – бұл депозиттік операцияларды ... ... және ... ... мен ... ... Коммерциялық банктердің сыртқы
және ішкі ортасы болады. Ішкі орта ... ... ... ... кадр ... және ... маркетингті қосады. Сыртқы орта
(немесе макродеңгей) ... әсер ету және ... әсер ... ... ... ... әсер ... сыртқы ортасына салымшылар: жеке
және заңды тұлғалар, ... ... ... әсер етудің сыртқы ортасы
келесі факторлардан тұрады – ... ... ... ... зерттеулер негізінде келесі нәтижелер айқындалды
(1-кесте).
Коммерциялық банктерде депозиттік операциялармен жұмыс істеу барысында
күшті және әлсіз жақтарға, мүмкіндіктер мен қауіп ... ... ... жақтары |Әлсіз жақтары |Мүмкіндіктері |Қатерлері ... орта ... ... ... ... ... ... ... еткенге |Депозиттер бойынша|
|саралау, жеке және|дейінгі ... ... ... ... |депозиттермен |салымдарды |төмендеуі |
| ... ... ... |
| ... |жүйесін құру ... |
| ... ... ... ... басқа |
| ... ... |аса ... |
| ... өсу |мүмкіндігі. |(бағалы қағаздар |
| ... | ... т.б.) ... |
| | | ... ... ... ... уақытқа |Банк |Персоналды оқыту;|Салымшыларда ... ... ... ... ... беру;|ақпарат пен |
|технологиялар |тікелей халыққа |мамандандыру; ... ... банк ... салу ... беру ... ... |пайдалылығы |бөлімдерін ашу; ... бос ... және ... ... ... |қаражаттарының |
|депозиттік есеп ... және ... ... ... ... ... ... |шоғырлануының |
|жұмысы. ... ... ... ... |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | | ... ... ... ... ... ... өз |
|компанияның тек |депозиттік ... ... ... ... ... ... ... |анықтамау қолайсыз|
|құралдарында ғана |бойынша тәуекелді|маркетингтік ... алып ... ... ... |бағдарлама |келеді. ... да ... ... |әзірлеу. | ... ... | | | ... әсер ... ... ... ... жеке тұлғалар ... ... ... ... пен |
|депозитке салуға |түрлері және |кезінде жеке ... ... ... ... ... ... ... |
|санының өсуі. |туралы ... ... ... алып |
| ... аз |деңгейінің |келуі мүмкін. |
| ... ... ... | ... заңды тұлғалар ... ... ... ... |Қор биржасының |
|көрсету арқасында |сектордың ... ... ... ... |
|заңды тұлғалардың |жеткіліксіз |несиелеу арқылы |капиталдың ... ... ... ... |депозиттік |
|банктерге деген | ... ... ... ... | ... |қағаздарға жылжуға|
|артуы. | ... ... ... ... | ... ... | |
| | ... | ... ... ... ... ... ... ... капиталдың|
|ерекшелігі бар, |жеткілікті |мүмкіндіктері мен|концентрациясы, |
|сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... |бақылау. |банктің іріленуі ... ... сол | ... ... ... | ... |
| ... алып | ... алып |
| ... | ... мүмкін. |
|Жанама әсер етудің сыртқы ортасы ... ... ... ... валютасының|Қолайлы |Экономикалық ... ... ... валютаға |инвестициялық |жағдайдың тұрақсыз|
|экспорт көлемінің |қатысты бағамының|климат құру және ... есеп ... ... ... ... ... |
| ... |кепіл беру. |салымдардың |
| | | ... ... |
| | | ... |
|Демографиялық фактор ... ... ... аз ... ... ... аз |
|бөлігі депозиттік |болуы, ... ... ... ... |бойынша |аз ... ... ... ... ... | ... ... болуы, |саясат. | |
| ... | | |
| ... | | ... ... ... ... ... |Халық табысының |Халықтың ... ... ... ... ... ... ... |мемлекеттік |табыстары |
| ... ... ... ... |
| ... | ... |
| | | ... |
| | | ... алып |
| | | ... ... ... ... ... ... |Тек ірі ... ... ... үшін |банктік |банктердің ғана ... ... ... бір ... ... сондай ақ | ... ... ... ... | ... ... ... | ... үшін ірі ... ... | ... ... ... ... |
|бөлімдері. ... | | |
| ... | | ... депозиттік рыногқа әсер ететін ... ... ... ... ... ... депозиттік рыногтың ... ... және ... ... депозиттік саясаттың
қалыптасу стратегиясын жасауға болады.
Банк іс-әрекетінде негізгі мәселелер болып тиімді депозиттік саясаттың
жеткіліксіз дайындалуы мен жүргізілуі және ... ... ... ... банк ... халықаралық стандарттарға сай
келмеуі. Депозиттік рынок дамуының негізгі мәселелерін және ... ... ... рынок дамуының негізгі мәселелері және оларды шешудің
жолдары(8) ... ... ... ... ... ... шетелдік |Шетел валютасындағы талап еткенге ... ... ... ... ... салымдарға аса тартымды |
|депозиттердің мерзәмдік ... ... қою. ... |
|депозиттерге қарағанда |кепілдендіру жүйесіне ... ... ... ... ... ... сақтандыруды |
| ... ... ... және |Әр ... ... ... ... |
|артықшылықтары туралы кейбір ... ... ... даму ... жеткіліксіз білуі. |бағдарламасын жасау. Бұл бағдарлама |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... тиіс. |
|Банктің ұйымдастырушылық |Әр ... ... ... |
|құрылымында депозиттерді тартумен|бөлімшелерін құру; ... ... ... ... ... материалдық және |
|формаларын жасаумен айналысатын |рухани ынталандыруды ұйымдастыру; |
|стратегиялық ... ... ... мол сарапшыларды ... ... ... жобаларды жасауға тарту. |
|Депозиттік операциялар бойынша |Депозиттік операциялар бойынша ... ... ... ... ... ... ... бағалау. ... ... ... ... дамуы.|Жеңілдікті несиелеу және салықтық |
| ... ... ... |
| ... ... дамуының мемлекеттік|
| ... ... ... халық топтарының |Аса әлсіз халықты ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік|
| ... ... ... ... |
| ... ... жүйесін енгізу. |
|Банктік мекемелерден аймақтардың |филиалдар желісін құру; ... ... ... |Ірі дүкендер мен сауда орындарында |
|жеткіліксіздігі, орналасу ... ... ... ашу. |
|ыңғайсыздығы. | ... ... ... келесі депозиттік саясаттың
қалыптасу ... ... ... ... ... ... мақсатында құрамдас бөлігі депозиттік саясат болып
табылатын тиімді банк саясатын қалыптастыру қажет. Коммерциялық ... ... ... ... отырып, келесідей сұрақтарды қозғау
қажет: депозиттік саясаттың субъектілері мен объектілері; оның ... ... ... қалыптасу кезеңдері(18). Коммерциялық банктердің
депозиттік саясатының субъектілері құрамына банктің ... ... және ... ... ... саясаттың
объектілеріне банктің тартылған қаражаттары және банктің қосымша қызметтері
(кешендік қызмет ... ... ... ... ... ... ... 3-суретте көрсетілген.
Коммерциялық банктердің депозиттік саясатының қалыптасу ... ... және ... ... бар. Бұл 4-суретте көрсетілген.
3-сурет. Коммерциялық банктердің депозиттік саясатының субъектілері мен
объектілерінің құрамы
4-сурет. Коммерциялық банктердің депозиттік саясатын құру принциптері
Депозиттік саясаттың ... ... ... ... ... макроэкономикалық деңгейде жүргізетін мемлекеттік ... ... ... ... банктер деңгейінде жүргізілетін саясат
үшін де бірыңғай принциптер жатады. Ғылыми ... ... ... ... және ... ... ... барлық элементтерінің
бірлігі депозиттік саясаттың басты принциптерін құрайды. Кешендік тәсілдеме
банктің депозиттік саясатының ... ... мен ... ... ... ақ банк ... кезеңі үшін ең ... және ... мен оны ... ... ... анықтауда көрінеді.
Депозиттік саясаттың айрықша принциптеріне банк шығындарының оңтайлы
деңгейін, депозиттік операцияларды жүргізудің қауіпсіздігін, ... ... ... ... ... ... бос ақша ... оларды орналастыру мақсатында шоғырландыра отырып, банк өзінің
қызметін ... ... ... ... ескереді.
Анықталған принциптерді ұстану банкке депозиттік үрдісті ұйымдастыруда
стратегиялық және ... ... ... ... ... саясаттың қалыптасуы келесі үш кезеңде жүзеге асырылуы тиіс:
1. зерттеу кезеңі;
2. жоспарлау кезеңі;
3. шешімдерді қабылдау және жүзеге асыру ... ... банк ... ... ... ... ... түрлері аса тартымды, қандай пайыздық мөлшерлемелерді
депозиттің қай ... ... ... ... барлығы жүзеге асырғанда
операцияларды жүргізу бойынша банк мүмкіндіктерін ескеру керек. Бұл ... ақ банк ... ... мен ... жүзеге асырады, оған рыноктың
қоршаған ортасын және бұл рынокта банктің орнын талдау жүзеге ... ... ... орнын, потенциалды салымшыларға жақындығын,
филиалдар желісінің жеткіліктілігін, қала ... ... ... ... ... және оларды депозиттік саясатты ... ... ... қажет.
Жоспарлау кезеңінде банк депозиттік операциялар бойынша пайданы
бағалау және ... ... ... ... ... ... қызмет ассортиментін кеңейтеді т.с.с.
Шешімдерді қабылдау және жүзеге асыру кезеңі – аса маңызды әрі жауапты
кезең. Бұл ... ... ... депозиттер қандай ... ... ... ... ... ... ... банк
персоналының клиенттермен ойдағыдай жұмысы: депозиттердің ... ... ... ... анықтаушылық жұмысы маңызды роль атқарады. Бұл
кезеңде тағы маңызды рольді жарнама және жарнамалық компанияның ... ... ... құралдарды аса рационалды ... ... мен ... ... ... және ... құралдар мен
салынатын құралдар арасындағы тепе-теңдіксіздік банкке тәуелді(3).
Депозиттік ... ... ... ... коммерциялық
банктерде депозиттік саясаттың қалыптасу стратегиясы ұсынылады. Ұсынылатын
стратегия депозиттік рынок мәселелерін ... ... ... ... ... ... үшін ... Банк «А»
мысалында қарастырайық, бұл стратегия барлық ... ... ... ... негізгі үш кезеңдерде қолданылады және ... ... Олар ... ... көрсетілген.
5-сурет. Депозиттік саясат қалыптасуының кезеңдері
Депозиттік саясаттың қалыптасуының стратегиясы
(А банктің мысалында) 3-кесте
|А банкі |
|1 ... ... А ... рөлі |
|2 ... тарту бойынша А банкінің негізгі мақсаттары |
|3 |А ... ... ... |
|4 ... ... ... бар және ... болатын |
| ... ... |
|5 ... ... және жаңа ... ... мүмкіндіктерін талдау|
|6 |А банкінің депозиттік портфелінің қалыптасуы |
|7 ... ... ... ... ... ... рыногындағы Банк рөлі;
Банк қызметтері рыногында банктің ролін анықтау маңызды мәселе ... Банк ... банк ... ... ... ... байланысты
оған қойылған тапсырмалардың орындалуы тәуелді. Бұл кезеңде бәрінен бұрын
банк іс ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлері бұл үрдістің тікелей қатысушылары. Яғни олардың
көзқарастарын және ойлаған келешектегі мақсаттарды ... үшін ... ... ... ... бойынша банктің негізгі мақсаттары
Банктің негізгі мақсаттары мыналар:
o халық пен кәсіпорындарды қаражаттарын депозиттерге салуға ынталандыру;
o халыққа қызмет көрсету ... ... ... ... ... жақсарту;
o депозиттермен жұмыс істеу бойынша әріптестерге кәсіби білім беру;
o банктік технологияларды жетілдіру және т.с.с.
➢ Банктегі негізгі мәселелер
Банктерде ... ... ... ... ... ішкі ... мәселелер тобын бөліп көрсетуге болады.
Ішкі мәселелерге жататындар:
o депозиттік операциялар бойынша ... кадр ... ... ... ... ... ... мәселелерге жататындар:
o депозиттік рынокта бәсекелестердің көп болуы;
o шетел ... ... ... ... ... ... ... дамуының жеткіліксіздігі;
o халықтың әлеуметтік қорғалуының жеткіліксіздігі;
➢ Депозиттік операциялар бойынша болуы ... ... ... ... ... ... ... ақ клиенттер тобы
бойынша болуы ықтимал тәуекелдерді бағалаудың әртүрлі ... ... ... ... бір ... ішінде ресурстардың жалпы
сомасының ауытқуын аңғаруға мүмкіндік береді.
➢ Банкке жаңа клиенттерді тарту мүмкіндіктер мен әлеуетті клиенттерді
талдау.
Банк жеке және ... ... ... ... ... ... талдауы қажет. Азаматтардың салымдары экономикалық
табиғаты жағынан банктің несиелік ресурстарын қамтамасыз ... ... ... ... ... еткенге дейінгі салымдар ақша базасында және
қолма қолсыз төлемдік айналым есеп шоттарында ... ... ... ... ... ... Оның екі негізгі нысаны бар: жинақ
ақша салымы және жинақ ақша сертификаты нысанында ... ... ... ... ... үшін ... тартудың негізгі көзі – салымшылар депозиті. Ол
барлық міндеттемелер сомасының үлкен ... ... ... тыс ... ... ... мақсатында басқа да іс шаралар ... ... ... ... ... есеп ... мамандар жасайды. Осы
дайындалған есеп қисап арқылы депозиттік саясаттың ... ... және ... ... әр ... ... құзіреті болып табылады. Бұл
стратегияның әрбір қадамының өзінің ерекшеліктері бар, ... банк ... ... ... Коммерциялық банктің депозиттік саясатының
құрамдас бөлігі - бұл депозиттік ... ... ... ... ... ... ... Депозиттер бойынша пайыздар тіркелген
және өзгермелі болып ... ... ... ... ... ... ... LIBOR, PIBOR, NIBOR және MIBOR. Бұл рыноктық
конъюктура ықпалынан құрылатын базистік ... ... Ең ... ... – LIBOR, ... ол ... деңгейде және
әртүрлі елдердің ішкі рыноктарында ... ... ... ... ... қызметтер рыногында да сұраныстың ұсынысқа ... ... әсер ... Егер ... ... ... болса,
мөлшерлеме деңгейі төмендейді. Ал сұраныс ұсыныстардан ... ... ... жоғары болады. Пайыздық мөлшерлемелер деңгейіне инфляция
деңгейі де әсер етеді. Инфляцияның өсуі пайыздық ... ... ... ... ... банктік тәжірибеде номиналды және ... ... ... Әртүрлі елдерде инфляциялық тәуекелді
болдырмау мақсатында өзгермелі пайыздық ... ... ... ... ... ... тұрақты болмайды, рынок
конъюктурасы ... мен ... ... ... ... ... ... пайыздық мөлшерлемені ... және ... ... ... ... ... банк жоғалтуын өтейді,
екінші жағдайда салымшының жоғалтуын өтейді. Өзгермелі мөлшерлемені қолдану
банкке ... ... ... депозиттер бойынша ... ... ... береді, ал салымшыға оның табысының ... ... өсу ... ... ... ... ... мөлшерлемелердің саралануы жүргізіледі, соның ... ... ... ... ... ... күшейту мақсатында
салымшылардың топтары бойынша сараланады.
Депозиттер бойынша орташа ... ... ... ... ... ақша ... ... тәуелді болатын депозиттер бойынша
пайыздық мөлшерлемесінің рыноктық ... ... база ... ... ... ... ... депозиттік құралдар (банкаралық несие) үлесінің
өсуі депозиттерге қызмет көрсету бойынша шығындардың, яғни ... ... алып ... база тұрақтылығын ұстау үшін ... ... ... ... ... Сонымен қатар келесі
көрсеткіштердің өзгеру динамикасын қадағалау ... ... ... орташа сақтау мерзімі;
Cd=OB*D/OBK
Мұндағы:
ОВ – Салымдардың орташа қалдықтары;
ОВК – несиелерді беру бойынша айналымдық.
Бұл көрсеткіш салымдардың тұрақтылығын ... ал бұл ... ... ... ... ... үшін өте маңызды.
• салымға түскен құралдардың орнығу деңгейі;
• есеп айырысу шотындағы орнығатын жоспарланған түсімнен қаражат ... үлес ... ... келтірмей жоспарланған кезеңде мерзімдік
депозиттік шотқа орналастырылады.
• халық ... ... ... ... ... ... төмен мәні халық салымдарын тарту масштабтарын кеңейту
бойынша коммерциялық банктердің маңызды әлеуетті ... ... ... пайыз мөлшерлемесінің ... ... ... ... ... және банк ... ... Егер банк пассивтеріндегі депозиттер үлесін жеткілікті деп тапса,
пайыздық төлемдер деңгейін төмендетеді. Керісінше, банк ... ... және ұзақ ... ... ... ... болса, банк
клиенттеріне пайыздың ... ... ... Банк ... мерзімдік депозиттердің басымдылығы өтімділік пен ... ... ... ... береді. Мерзімдік депозиттер
несиелік ресурстардың болжанатын бөлігі. Бұл ұзақ мерзімге сәйкес ... ... ... жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк Басқармасының 1999 жылы ... ... №293 ... ... ... мен ... ... өзгермелі және тіркелген болып келеді (45).
Тіркелген сыйақы мөлшерлемелері келісілген ... ... Ал ... сыйақы мөлшерлемесі келісілген мерзім кезеңінде
сыртқы және ішкі ... ... ... кез ... ... шартта
қарастырылған мөлшерден өзгере алады. Сыйақыны ... ... ... қарапайым әдіс – депозит бойынша негізгі салым сомасына сыйақы мына
формуламен есептелінеді: ... ... ... ... депозит қалдығы;
n- пайыздар есептелетін кезеңдегі күндер саны.
2. күрделі әдіс – сыйақы ... тек қана ... ... ... ... қатар оған қосылған табыстарға сыйақы есептелінеді:
I=p*1+(i*n/120)
Мұндағы:
i - пайыздардың жылдық мөлшерлемесі;
n – айлардағы депозиттің ұзақтығы;
p – депозиттің алғашқы сомасы;
I – салымның ... ... ... пайыздар сомасы.
Коммерциялық банктердің депозиттер бойнша пайыздық саясаты келесі
қағидаларға негізделеді:
... ... ... құрал ретінде экономикалық негізделген
мөлшерлемелер мен тарифтерді тиімді пайдалану арқасында рынокта
бәсекеге ... ... ... ... әртараптандыру;
• банк үшін қолайлы жағдайларды құру арқасында сәйкес рынокта қаржылық
жағдайды ... және ... ... ... ... жоғары сапалы банктік өнімдер мен қызметтерге қолайлы бағалар бойынша
максималды тиімділікпен клиенттер қажеттіліктерін қанағаттандыру.
2 Бөлім. Қазіргі макроэкономикалық жағдай
2.1. ... ... ... ... ... және ... қызметі
Қаржы дағдарысы әлемді әбігерге салып қойды. Кәрі құрылық пен АҚШ ... ... ... ... жатыр. Жаһандық экономикада жетекші рөл
ойнайтын АҚШ тәрізді ... ... ... ... 50 ... “ұлы
құлдырауды” бастан кешуде. 2008 жылдың ІV тоқсанының қорытындылары бойынша
ІЖӨ-нің төмендеуі 1,2 ... ... деп ... 56 ірі ... ... негізделген болжамында АҚШ-тың қаржылық
топтарындағы ең ықпалды басылымдардың бірі “Wall Stret ... 2007 ... ... ... 2008 ... ... әлемдік банктердің
дағдарысын туғызды: банктер несие беруді тоқтатты, соның ішінде автомобиль
сатып алуға берілетін ... ... ... ... ... ... ... көлемдері қысқара бастады. Танымал үш
автоалпауыт Opel, Daimler және Ford ... ... ... ... ... қысқаруы жайында хабарлады. Қозғалмайтын мүлік сферасынан
дағдарыс нақты экономикаға көше бастады, өндіріс ... қырт ... ... ... ... ... жыл ... бері АҚШ-тың
13 банкі құрдымға кеткен, ал бес басты ... ... ... Merrill Lynch ... ... Lehman Brothers ... ... Sachs және Morgan Stanley федералды резервтік жүйенің көмегін ... және ... ... ... ... банк ... ... үдеріс жалғасуда. Несиелік дағдарысқа ұласқан соңғы жарты
ғасырдағы америкалықтардың экономикасындағы ... ... ... ... тұралатты дейді сарапшылар. Wall Street Journal былай деп
хабарлайды: АҚШ-тың шетелдердегі 20 компаниясы жұмыс ... ... ... ... Румынияда тыңайтқыштар өндіру жөнінен екінші орын
алатын Amonіl SA-дан бастап, ... ... ... ... екінші
орындағы Fіat Spa Magnet Marellі-ге дейін 1,5 мың вакансияны қысқартпақ,
соның ішінде 600 ... және 900 ... ... ... ... ... 30 ... қызметкер жұмыссыз қалатыны белгілі болып
отыр. Болжам бойынша АҚШ-та 2009 жылы 2,1 ... жуық ... ... ... ... қалт жібермей бақылап отырған орыс сарапшыларының
айтуынша, АҚШ та, ... да ... ... ... жалғыз жолын таңдады
ол мемлекет тарапынан көмек көрсету және тұралаған қаржы компанияларын
мемлекет меншігіне алу. 12 ... 2008 жылы ... 15 ... ... кездесуінде банктермен тартылған несиелерге
мемлекеттік кепілдеме беру ... ... ... қатар қаржылық
институттарға қолдау көрсетуді қамтамасыз етуге, кепілдемелер банкаралық
несиелерге 5 жыл ... ... ... ... ... акцияларын сатып алу арқылы банктерге көмек беру мүмкіндігіне ие
болатындығына; қиындықтарға тап болған жүйе ... ... ... есебінен қайта капиталдандырылатынына келіскен болатын. 13
қазан 2008 жылы ... ... ... ... ... 2008 ... «жаңа
Бреттон-Вудсын» құруға шақырды. Ал АҚШ ... ... ... ... Онда 250 ... доллар қаржылық жүйені тұрақтандыруға
жұмсалатын болды, оның 125 ... ... ірі ... ... ... ... алуға жүмсалады. Ол банктер: Bank of America Corp,
Wells Fargo, Citigroup, JPMorgan Chase & Co, Goldman Sachs, Morgan ... Bank of New York Mellon Corp. АҚШ жеке ... банк ... Генри Полсонның өзі айтқандай, бұл экономиканың
жандануы үшін ... ... ... да ... ... ... қыруар ақша бөліп жатыр. Мысалы, Ұлыбритания үкіметі әлсіреген
банктерін мемлекет ... ... 50 ... фунт ... ... Сонымен
бірге, Ұлыбританияда да аса үлкен жұмыстан қысқартулар көрініс тауып отыр.
The Daіly Maіl Ұлыбританияның ірі ... бірі Barclays 2100 ... ... жүргізіп жатқаны туралы хабарлағанын жазған. Сондай-ақ
7,7 мың адам жұмыс істейтін Американың Merrіll Lynch ... ... 1900 ... ... ... ... ... Ал
Ресей отандық банк жүйесін қолдауға мемлекет бюджетінен 1 ... ... ... ... ... ... ... мен компаниялар 5 жылға тағы
да 950 млрд. ... ... Daіly ... ... материалға
қарағанда, Экономикалық ынтымақтастық және даму ... ... ... мен ... ... ахуал барынша жедел қарқынмен нашарлап
бара жатқанын ... ЭЫДҰ ... ... ... ... ай ... ескертетін жетекші индикаторлар ... ... ... ... ... күрт ... ... көрсетеді. Бұл ретте сауда
балансының оң сальдосы бар болғанымен, экспортқа тәуелді елдерге барынша
көп залал келтірілмек. ... ... мен ... да ... бастаған,
бұл елдер жаһандық дағдарыстың алғашқы кезеңдерінде құлдыраудан аман
екендігін ЭЫДҰ атап ... ... ... ... ... Қытай
мемлекеттік бюджетінің тапшылығы 2009 жылы жоспарлы көрсеткіштен асып
түсіп, 650 ... юань (95,6 ... ... ... ... “2008 жылдың
аяғында ҚКП Орталық комитетіндегі ... ... 2009 ... 500 ... көлемінде тапшылық белгіленген болатын, мұның өзі 2007 жылға қарағанда
320 млрд. юаньға артық еді. Енді сол тапшылыққа ... 150 ... ... ... – деп атап өтті ҚХР ... өкілі. ҚХР Қоғамдық ғылымдар
академиясынан қаржы және сауда ғылыми-зерттеу институтының ... ... ... ... ұлғаюының екі себебі бар: экономика
бастан кешіп отырған ... ... ... асып ... ... ... көзделген қаржылық табыстардың төмендеуі әлдеқайда көп
болып отыр”.
2008 жылдың 8 қазанында Жапон мен ... ... ... ... ... ... орталық банктері бір уақытта ... ... ... қабылдады. АҚШ-тың Федералды Резервтік
Жүйесінің(ФРС) ... ... ... ... ... бірге, 0,5
пайыздық пунктке Канаданың, Ұлыбританияның, Швецияның, Швейцарияның ... ... ... ... ... ... ... күні осы қадамды Оңтүстік Корей, Тайвань және ... ... ... пайыздық мөлшерлемелерін төмендетті. (40)
Осыдан бір жыл бұрын АҚШ-тың ипотекалық рыногындағы ... ... ... бір ... – ол ... ... ... сенімсіздікті ұлғайтты. Тіпті, ипотекалық дағдарысқа ұрынбаған
америкалық банктердің өзі “сақтықта қорлық ... ... ... ... ... ... ниеттенер емес. Мұндай ахуалды
байқаған еуропалық банктер де ресейлік компанияларды қаржыландырудан ... ... ... ... ... ... әлемдік қор
рыноктарындағы құлдырауды одан әрі ... ... ... ... ... бағалы қағазды кепілге қою арқылы несие алғандар. Ал
шығынға бөккен банктерде ... ... ... қағаздары бірнеше есеге
құнсызданып кетті.
Мұндай жағдайда ірі-ірі экономикалық державалардың өз банк жүйелеріне
көп ... ... ...... ... құюы ... ... бермей отыр. Қаржылық сенімсіздік ... ... ... ірі-ірі қаржы институттары ұсақ банктерге несие беруге асықпаса,
ұсақ банктер де өз кезегінде бизнесті ... ... ... ... ... ... да зардабын тигізуде. Мәселен, ірі ресейлік
банктердің өзі не пайыздық мөлшерлемелерін көтеруде, не ... ... ... ... үшін бір анық ... – бұл ХХІ ... ең ... ең
күрделі дағдарысы. Жаһандық қаржылық дағдарыстан кейін, ... ... Ең ... ... ... ... экономикалық жүйені
өзгертеді. Өйткені, әлемге әйгілі Уолл-Стриттегі айтып ... ... ... ... ... ... кетті. 7 қазанда Халықаралық
валюта қоры қаржы дағдарысынан жаһандық экономиканың 1,4 трлн. доллар шығын
шеккенін, бұл ... одан әрі өсе ... ... ... ... ... ... тоқсандық есебінде дамыған ... ... ... ... ... ... көрсетілген. Түптеп
келгенде, әлемдік экономика бірнеше триллиондап шығынға ... ... ... ... бірнеше дағдарыстарды туғызуы мүмкін: қаржы
дағдарысы, энергетикалық дағдарыс, азық-түлік дағдарысы.
Ұлы дағдарыстан кәрі құрлықтың қор ... да ... зор ... Мұнай мен ... ... ... ... шикізаттық
компаниялардың акциялары да құнсызданып жатыр. Bloomberg агенттігінің
хабарлауынша, 10 ... ... ... ... және ... ... ... беделді деген қор индекстерінің барлығы
құлдырады. Мәселен, ағылшынның FTSE 100 8,85 пайызға, немістің DAX Xetra ... ... ... САС 40 7,73 ... ал кәрі ... ... ... Stoxx 600 7,51 пайызға құнсызданды. Ал бізде ше? 9 қазандағы мәлімет
бойынша, ... (22,4 ... ... (20,2 ... (17,4 ... Kazakhmys Pls (15 пайызға), “Қазмұнайгаз”
өндіру барлау” АҚ-тың (13 пайызға), БТА ... (8,8 ... ... (4,6 ... ... ... ... жай акцияларының
бағасы төмендеді. KASE қазақстандық қор ... ... ... ... ... құлдырады. KASE-нің вице-президенті Андрей Цалюктің айтуынша,
қор рыногындағы құлдырауға батыс елдері рыногындағы жағымсыз ... ... ... дағдарысының соққысын Қазақстан бірінші болып қабылдады. Ал
бүгінгі таңда АҚШ, Ресей, Украина сияқты ... ... ... әрекеттер
біздің дағдарыс жағдайындағы іс-қимылдарымыздың дұрыстығын ... ... ... ... ... ... Ресей тура Қазақстанның
жолымен тұралаған құрылысты қолдап, үй салған ... ... ... оны ... ... ... ... (“РИА
Новости”) қабылдағанын Мәскеудің қаржы департаменті ... ... ... ... Украина қазақ әріптестерінің үлгісімен
тұрақтандыру қорларын құруды қарастырып жатыр. ... ... ... ... ... жөніндегі комитетінің төрағасы, халық депутаты Николай
Азаровтың пікірінше, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... агенттігі хабарлағандай, Қазақстан ... ... ... ... қазақстандық коммерциялық банктердің
рейтингтерінің төмендеу ықтималдығын азайтуы мүмкін, деп есептейді Standart
& Poors-тың париждік ... ... ... тобы ... ... ... ... жылдың ортасында-ақ S&P, ... ... банк ... теріс факторлар жиынтығы барған сайын
қордалана түсуде дегенді ... ... ... ... ... оны ... жойып жібермесе де, ... ... ... ... ... мүмкін”, деп жауап берді “Интерфакс-
Қазақстан” ... ... ... ... ... ... еткен экономиканың нақты секторы мен банк
секторын қолдау жөніндегі ... ... ... бұл ... ... әлі де жалғасуда. Шаралардың тиімділігі мен банктер
рейтингіне тигізер ... да дәл осы ... ... ... ... ... қойды ол. Таяудағы уақыттарда “рейтингтердің көтерілу ... ... әлі ... 12 ай Қазақстанның қаржы рыногы үшін айтарлықтай қиынға
түспек, ол ең ... ... ... ... ... ... ... Өткен 12 айға қарағанда ... 12 ... ... ... атап ... ол ... ... қарыздарының кейін қайтуы арқылы көрініс табады, ал ол өтімділікке
қосымша салмақ ... деп ... ... ... Қазақстанның банк секторындағы өтімділіктің ағымдағы
ахуалы болып жатқан жағдайлармен толық сәйкеседі.
“Жоғары өтімділікті активтердің ағымдағы деңгейі таяу 12 ... ... өтеу ... де ... ... ... ... де айқын емес, сондықтан өтімділіктің қолайлы көпшігі қазіргі ... ... ... ... ... ҚҚА мен ... банк ... алу шаралары қазірдің өзінде өтімділіктің таяу айлардағы тұрақтылығын
қамтамасыз етуге ... ... деп атап ... ол. S&P-ның
Е.Трофимова келтірген бағалау ... ... ... банктердің
таяудағы 12 айда қайтарылуға тиіс 12 ... ... ... кем ... үштен бірінен астамы қайта қаржыландырылатын
болады. Осыған байланысты ... ... ... ... ... көзі ... және ... депозиттері
болатынын атап көрсетті.
“Депозиттік базаның тұрақтылығы қазақстандық банктердің ресурстық
базаларының тұрақтылығын ... ... орын ... ... ... ... алғандағы тұрақтылық пен депозиттік базаның ... банк ... ... ... ... ... ... деді
ол.
“Ресейлік және украиндық банк жүйесі қазір ауыр кезеңді бастан кешіп
отыр және ... ... ... ... кейін қарай ағылуына
байланысты орын алуда. Мұндай теріс көріністер қазақстандық банк ... ... жазы мен ... басында ғана шамалы дәрежеде көрініс берді”,
деп жалғады ол өзінің сөзін.
Е.Трофимова қазақстандық банк секторының ... ... ... рыноктарындағы теріс өзгерістерге қатысты кісі қызығарлықтай
тұрақтылық танытқанын атап көрсетті.
“Біз ... ... ... ... атап айтқанда, мемлекет
тарапынан қолдау көрсетілу есебінен әлемдік қаржы рыноктарындағы теріс
әсерлерге табысты ... ... тұра ... деп ... – деді ол.
Оның айтуынша, банктердің резервтер көлемін ұлғайту жөіндегі табанды
да принципті жұмыстары олардың қауіпсіздік көпшігін нығайта түседі.
“Біз ... ... ... ... капитал базасын
қорландыру көлемін ұлғайту мен нығайтуға ерекше салмақ ... ... жоқ, бұл ... ... ... нашарлап кеткен жағдайға қатысты
өзін өзі ақтайтын жауап болып табылады”, – деді ... ... ... S&P-ның “Самұрық-Қазына” мемлекеттік қорының
Қазақстанның ірі-ірі коммерциялық ... ... енуі ... ... ... ... осы ... классикалық тура мағынасында
алғанда национализациялау ретінде қарамайтынын да атап көрсетті.
“Біз бұл ... ең ... банк ... оның ішінде, шетелдік
қаржыландыру рыноктарына неғұрлым тәуелді ірі банктердің ... ... ... ... алу ... ретінде қараймыз”, – деді ол.
“Экономиканың нақты секторы мен банк секторын қолдау жөнінде мәлім
етілген ... ... банк ... ... ... ... ... фактор болып табылады. Дегенмен рынокта тұрақты оң бетбұрыс орнату
ең алдымен екі факторға ... ... Атап ... олар ... ... тұрақты оң бетбұрыс қалыптастыру және ... ... ... – деп атап өтті ... ... қоры ... рыноктағы проблемалы кредиттердің
айналымы үшін жағдай жасамақ.
Стресті активтер қорының өз жұмысын бастауы ... ... ... ... үшін ... туғызуда аса зор маңызға ... ... ... ... ... жеке инвесторлардың рыноктың осы буынына деген мүдделерін
қамшылай ... ... – деп ... берді Е.Трофимова “Интерфакс-Қазақстан”
агенттігіне берген сұхбатында.
Бұл қордың құрылуы ... ... ... ... ... ... ... үшін өте-мөте маңызды.
“Біз мұндай қордың ... ... және оның тез ... үміт ... ал ол таяу уақыттарда жүзеге асуға тиіс”, –
деп атап көрсетті ол.
“Қазіргі уақытта банктер қор қызметін пайдалануға онша ... ... оның өзі ... бүгінде бірқатар қиыншылықтарды бастан өткеріп
отырған өз клиенттерімен ... ... ... ... ... ... банктер өздерінің аталған борыштарды қайта
құрылымдауды жеке-дара жүзеге ... ... ... ... ... алу шарттары тестіленген ... ... ... арта ... болады”, – деп атап көрсетті Екатерина Трофимова.
Осыған дейін хабарланғандай, Стресті активтер ... ... ... ... 2008 жылы 52 миллиард теңге (119,87 ... ал 2009 ... ... ол көрсеткішті 1 миллиард долларға ... ... ... ... ... министрі Болат Жәмішев болашақта Стресті
активтер қорын бюджет қаржылары есебінен 1 миллиард долларға және шамамен ... ... жеке ... ... ... ... отырғанын атап көрсетті.
Сонымен қатар, “Азаттық радиосы” хабарлағандай, Қазақстанның
экономикалық ... ... ... ... ... ... қоры ... ең ірі экономика болып есептелетін Қазақстанның болашағы тартымды
дегенді ... ... ... Олардың бағалауынша, әлемдік қаржы
рыноктарындағы жағдай Қазақстан экономикасына да әсер етіп отыр және ... ... ... ... ... ... ІЖӨ көрсеткіші бәсеңдеуі
мүмкін. Әйтсе де ... ... ... ... ... ... оларға қолдау көрсетеді. “Тұтастай алғанда, ... жыл ... оңай ... ... ... ... орта
мерзімдік көрсеткіште жағдай айтарлықтай өзгермейді” деп мәлімдеді ХВҚ-ның
Қазақстандағы миссиясының басшысы Тим ... ... ... берген
сұхбатында.
Медицинада әртүрлі аурудың деңгейіне қатысты айтылатын ... ... бар. ... ... ... ... кезде жаһандық рынокты
дағдарыс эпидемиясы жайлады. Ал ... ... ... осы ... ... ... дер уақытында “егілді”. Елбасының стратегиясы мен
Үкіметтің нақты іс-әрекеттерінің ... ... ... дағдарысты” бастан өткеруде ... ... ... алдында сөз сөйлеген Үкімет басшысы Кәрім Мәсімов: “Қазақстан
ғаламдық қаржы дағдарысының бірінші кезеңінен сәтті шықты. Біз дер ... ... деп ... Иә, ... дағдарыс Қазақстанның ұлттық
экономикасына әсер етті. Үкіметтің индустриалды-инновациялық бөлімінен
алынған мәліметтер бойынша, 2008 жылы ... ... ... ... ... қолдауға 78 млрд. теңге, соның ішінде Астана мен Алматы
қалаларындағы үлестік ... ... ... 114,46 ... ... ... ішінде Астана әкімдігіне бөлінген 41 млрд. және 17,2 млрд.
теңгенің 14,5 млрд., ... 35,3 ... ... ... құрылыс” ЖШС бас
қаладағы тұралап қалған 24 нысанның 19-ының құрылысын ... ... ... ... ... одан әрі ... ... жүзеге асыру мақсатымен
“Қазына ОДҚ” АҚ екінші деңгейдегі 7 ... ... ... 48,8 ... салды. Ал ол ... бұл ... ... игеріп, шағын бизнес
субъектілеріне қатысты 2 238 жобаны қаржыландырды. Ең ... ... ... ... ... тыс және қажетсіз бюрократиялық
рәсімдерді жою бағытындағы жұмыстарды жалғастыруда. ... ... ... арқылы шағын бизнесті қолдауға жалпы ... 23 230 ... 2008 жылы ... ... ... (АӨК) – 74,8 ... теңге
бөлінді. “Қазына ОДҚ” АҚ биылғы мамыр айында АӨК-тің басым салаларын
қаржыландыруға 24,4 ... ... ... Бұл ... ... ... ақ қант,
сұйық майдың түрлерін, сүт және етті өндіруге және қайта ... ... ... ... ету ... 2008 жылы ... Ауыл ... министрлігіне 33,6 млрд.-тан астам теңге
бөлініпті. Онымен қоса, ... ... ... ... ... 12,8 ... теңге қаржы қарастырылған.
Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету Қазақстан Үкіметінің негізгі
саясатының бірі болып ... ... ... ... дамытуға бағытталған
бірнеше іс-шаралар іске асты. Жаһандық рынокта ... ... ... ... ... ... ... қолға
алдық. Атап айтқанда, негізгі азық-түлік ... ... ... май,
қант, ет, құрғақ сүт) тұрақтандыру қорлары құрылды, елден астық, күріш,
сұйық май, құрғақ сүт, сары май, рапс және ... майы ... ... салынды, ақ қантты импорттауға квота енгізілді, әлеуметтік
маңызы зор азық-түлік тауарларына (шұжық өнімдері, балық, сүт пен ... май, ... ... ... ... ... ... майы)
импорттық бажды төмендеттік немесе толық алып тастадық, ішкі ... ... ... ұн, сұйық май, қант) тұрақты жеткізіп тұру үшін негізгі
өнім өндірушілермен меморандум жасалды. 2008 жылдың 30 ... ... ... ... ... ... 288,6 мың тонна астық сатып
алынды, ... ... ... ... ... ... 600 ... мемрезервке 400 мың тонна бидай жинаймыз. 2 481 мың тонна сиыр еті
сатып ... жыл ... ... 1000 ... дейін ет сатып алу ... ... ... 2045 ... ... сүт ... жасақтадық, жыл соңына
дейін 579 ... жуық ... сүт ... ... оның 500 ... қараша-
желтоқсанда ішкі рынокқа жұмсау жоспарланған.
Біздің экономикамыздың “денсаулығының” бір ...... ... ... ... деректер бойынша, 2008 жылдың 9
айында мемлекеттік бюджетке түскен табыстар ... ... ... 100,3 ... ... ... дағдарыстың бірінші кезеңінен
өткен Қазақстан қазір стратегиялық реформаларын одан әрі ... ... ... ... ... ... қабылдану кезеңіне
жетті. Барлық ұлттық мемлекеттер ... ... ... ... Олар ... тек ... ... бас, бір жеңнен қол ... ... ... ... түсінді. Бүгінде дағдарысқа қарсы күллі ... ... ... ... ... ... 10 қазанда Вашингтонда
“Үлкен жетілік” (Жапония, Германия, Франция, Италия, Канада, ... АҚШ) ... ... министрлері ғаламдық дағдарысқа қарсы
бірлескен шаралар жоспарын қабылдады. Олардың мәлімдеуінше, әр мемлекеттің
өмір сүруіне ... ... ... ... дағдарыстан құтқару үшін кез
келген қолда бар құралдарды қолдану қажет.
Соңғы кездері ғаламдық ... ... ... ... ... ... ... екінші толқынының қатты ... ...... ... әсер ... қалған жоқ. Елбасы
Нұрсұлтан Назарбаевтың ... ... ... ... ... өзінің
табыстары мен салымдарының мемлекет көмегімен ... ... ... осы мақсат пен ғаламдық дағдарыс қиын жағдайда экономиканы мемлекет
тарапынан реттеудің маңыздылығын айқындайды”, деді ... ... ... отырысында. Президенттің пікірінше, үлкен
экономикалық қиындықтарға қарамастан, Үкімет, ... банк және ... ... табандылық пен іскерлік танытуы нәтижесінде дағдарыстың 1-
ші кезеңін ауыздықтадық. Алайда, қаржы ... ... ... жүктеп отыр. Үкімет 2009-2010 ... ... ... келтірер зиянымен күресуге тиіс. Үкімет алдағы кезеңде ... ... ... ... ... ... ... ахуалын қамтамасыз етумен айналысуы ... ... ... ... екінші кезеңі жаңа қауіп-қатерлерді
туғызып отыр. Яғни, Үкімет пен ... ... ... дер кезінде
ойластырылған іс-әрекеттерді талап етуде. Ал осы ... ... алып ... ... мол ... бар, – деп ... ... Нұрсұлтан Назарбаев. – Осыған орай мен Үкіметке экономика
мен қаржылық жүйені тұрақтандыруға бағытталған бағдарламаны ... ... ... іс-әрекеттер жасауына мүмкіндік беремін.
Дегенмен, Үкімет дағдарыстың ауыр соққыларын қабылдайтын ... ... ... Сол ... – 25 ... ... ... жөніндегі 2009-2011 жылдарға арналған іс-шаралар жоспары. Бұл
жоспардың ...... ... ... әлеуметтік-
экономикалық ахуалға ... ... ... жеңілдету және
болашақтағы экономикалық өсімге қажетті негізді қамтамасыз ету. Бұған дейін
Мемлекет басшысы елдегі экономиканың ахуалын ... ... ... ... АҚШ ... бөлінетінін жария етті. Сонымен қатар, дағдарысқа
қарсы бағдарламаны дайындауда ... ... ... Астанадағы ұлттық
инвесторлар кеңесінің жиынында осы қаржының қандай салаларға бағытталатынын
жеке-жеке таратып айтып ... ... ... ... ... үш ... ... жоспарланған шығыстарға қосымша ретінде бөлініп отыр. Президент
анықтап ... ол бес ... ... ... Атап ... секторының орнықтылығын қамтамасыз етуге – 4 млрд. доллар (480 ... ... ... ... ... – 3 ... ... (360
млрд. теңге), шағын және орта бизнесті қолдауға – 1 млрд. доллар (120 млрд.
теңге), ... ... ... – 1 ... ... (120 ... ... инфрақұрылымдық және индустриялық жобаларды жүзеге асыруға – ... ... (120 ... ... бағытталатын болады”, – деді Премьер-Министр
Кәрім Мәсімов қарашаның 24-інде “Нұр Отан” партиясының өкілдерімен ... ... ... ... барлығы айқындалып, нақты
жеткізілгенін айтып өткен ... ... ең ... ... пайдаланудың ашықтығы мен оны ... және ... ... ... ... өте ... ... қадап айтты. Бұл
қаржылардың ... ... ... ... ... ... Қаржы
қадағалау агенттігі, “Самұрық-Қазына” ұлттық әл-ауқат қоры және “ҚазАгро”
ұлттық холдингі қатаң қадағалайды. Жоспардың ... ... ... қоры жауапты. Бұл мақсатқа Үкімет аталған қорды қосымша
қаржыландыруға 607,5 ... ... ... ... ... жүзеге асыруда Үкімет пен Ұлттық банк
инфляция деңгейін өсірмеуге және ... ... ... ... ... Мәселен, Үкіметтегі отырыста Ұлттық банк басшысы Әнуар
Сәйденов мәлімдегендей, Қазақстанның тұтыну рыногындағы ахуал инфляцияның
бәсеңдеп келе ... ... Бас ... ... ... ... ағымдағы жылдың соңына дейін сақталып, келер жылы да ... ... ... ... ... жылдық көрсеткішін 10 пайыздан
асырмауға мүмкіндік туғызады. Сонымен қатар, 2009 жылы ... ... ... 2010 жылы 7-9 ... ... ... тұруға әсерін
тигізеді.
Жаһандық экономика жүйесі өзгеріске ұшыраған кезеңде қабылданған
Қазақстанның дамуының ... ... ... ... Елбасы
межелеп бергендей негізгі бес бөлімнен тұрады. Осы бөлімдердің ішінен бір-
екеуіне қысқаша тоқталып көрелік.
1. ... ... ... Бұл бағытта үш негізгі шара
атқарылады. Біріншісі – салымшылардың 5 млн. ... ... ... ... ... ... Бұл ... салымшылардың 99 пайызына
қатысты болмақ. Екіншісі – отандық ірі банктерді ... ... ... ... ... ... қоры төрт үлкен банкке
қосымша қаржы ұсынады. Мемлекет 1 ... ... осы ... 25 ... сатып алады. Үшіншісі – банк ... ... қоры ... ... ... ... атап айтқандай, аталған қор
банктерді өтімділігі төмен несиелерден босатып, өз ... ... ... Ұлттық инвесторлар кеңесінде Елбасы: “Банк жүйесінің
қиындыққа ... ... ... ... несиенің көлемін азайтып жібереді.
Бұл экономикаға жағымсыз ... әсер ... ... ... шығу ... осындай қадам жасайды” дей келе Ұлттық қордан банктерге ... ... бар ... дағдарыстан соң мемлекетке қайтарылатынын
айтты. Елбасы инвесторлармен кездесуінде сөйлеген ... ... ... ... ... ... ... ешқандай қауіптің
жоқтығын айтты. “Мемлекет барлық қауіпсіздік шараларын жасап отыр. Халықтың
100 пайыз салымдарына кепілдік беріледі. Әрі кепілдік ... қана ... ... ... ... ... деді ... Назарбаев.
Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін Үкімет зейнетақы қорларынан
азаматтарға төленетін төлемдерге ... ... ... ... қатысты өтемақы төлейтін қаржыны республикалық бюджеттен ... ... ... және ... жобаларды жүзеге асыру.
Экономикалық дамудың ... ... шешу ... ... ... ... шаралары атқарылады. Экономикалық өсімді ... ... 30 ... ... ... ... ... жүргізіледі. Өйткен себебі, инфрақұрылымдық жүйеге,
әсіресе, ... ... ... ... ұзақ мерзімді
дамуда үлкен маңызға ие. Инфрақұрылымдық мәселелердің шешімін ... ... емес ... одан әрі ... ... игі
ықпал етеді. Жаһандық үздік тәжірибе көрсеткендей, инфрақұрылымды дамыту
дағдарыс кезеңіндегі ... ... ... мен ... қамтуда тиімді құралдардың бірі болып табылады. Үкіметтің
экономиканы ... ... ... жылдарға арналған іс-шаралар
жоспарында инновациялық, индустриялық және инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге
асыруға ... ... ... 1 млрд. доллар (120 млрд. теңге)
бөлінетіні және 2009 жылы 3 млрд. АҚШ ... ... ... ... ... ... ... “Самұрық-Қазына” қорының
жобаларын қаржыландыруға зейнетақы қорларының қаржысы да тартылады.
Физика заңдылықтарына сүйенетін болсақ, қандай да бір секіріс жасау
үшін ... ... Ал ... ... сыналар шақта миллиондаған
киловатт электр қуатына ... ... ... ... да ... ... энергетика саласын дамытуға айрықша көңіл бөлініп
отыр. Мәселен, ... ... ... инвестициялық тартымдылығын
арттыру үшін Үкімет алдағы жылдан ... ... ... ұйымдарды
бірнеше топқа бөліп, белгілі бір тарифтерді бекітіп береді. Кем ... ... ... ... келер жылдың инфляциясына қатысты өзгеріп
реттеліп ... ... ... ... жаңа ... ... тартуға, энергетика саласындағы қуат көздерін кеңейтуге,
жаңалауға, күрделі жөндеуге және қайта жарақтауға мол ... ... ... ... ... ... ... сақтау және қайта іске қосылған
қуат көздерін пайдалану жөнінде кешенді шаралар жоспарын жасамақ.
Мәселен, энергетика саласына да ... ... ... ... туып ... ... “Алма” подстансасын салу, 2015 жылы пайдалануға ... ... ... ... ... кеңейту, Ақтөбеде газ-
турбиналы электр стансасы құрылысын ...... ... ... қуатын бірнеше есе көбейтуге мүмкіндік берері сөзсіз. ... адым ... ... ... және ... ... ... қол жеткіземіз. Сондықтан болар, алдағы уақытта ... ... ... 19 ... ... ішінен 8-і осы энергетика
саласынан таңдалып отыр.
Жалпы алғанда тұрақтандыру шараларын жүзеге асыру ... ... 2 172 ... ... ... қосымша мемлекеттік қолдауға ие
болады. 2007-2008 жылдары қолға алынған іс-шаралардың және ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанда ІЖӨ-нің өсімі 2009-2010 ... 1-3 ... ... ... ... бар. ... ... жоспарға сәйкес, 2009-
2010 жылдардың соңына қарай инфляцияның ... 7-9 ... ... 8 пайыздан көтерілмейді.
«Осындай мүмкіндіктермен бірге Үкімет пен Ұлттық банкке ... жүйе және ... ... ахуалына қатысты дербес жауапкершілік
жүктеледі. Ұлттық қордың қаржысы жәй ғана емес, дәйектеліп ... ... ... Біз қаржыны ... ... ... ғана оны ... ... деді ... Назарбаев.
Елбасының пайымдауынша, көп ұзамай еліміздегі қаржылық жүйенің тұрақтылығын
қамтамасыз ететін “Қаржылық тұрақтылық туралы” ... ... ... Үкіметтегі кеңейтілген отырыста “Қазына” ОДҚ мен ... ... ... ... ... мәлім болды. Бұдан былай
осы қордың директорлар кеңесін Үкімет басшысы басқарады. Ал “Әл-ауқат ... ... ... ... ... ... деді ... (38)
Мемлекет басшысының сөзінен түйіндегеніміз, “Ой, жаһанды шырмаған
дағдарыс ... де ... ... экономикасы құлдырауға айналды!” деп
бос даурыққанша, өз экономикамызға зор сенім ... ... ... ... ... ... қазақстандық экономика
тұрақтылық феномені ... ... ... Яғни, әлемдік принциптермен
санаса отырып, біздің кәсіби ... ... ... ... ... шығатынына кәміл сенуіміз керек. Ғаламдық дағдарыстың екінші кезеңінде
әрбір қазақстандық, жалпы қазақ қоғамы Президенттің төңірегіне ... ... ... ... ... беру ... бүкіл
қазақстандықтарды бірлікке шақырып отыр. Қоғамдық пікірге зор әсер ... ... ... тұрақтылыққа үн қосып, Елбасының ... ... ... ... ... елдерінде ішкі қиындықтарды жеңуге
келгенде БАҚ билікке қол ұшын ... ... АҚШ ... ... “Полсон жоспарын” да сәтсіздікке ... ең ... ... олар ... ... ... ... де абдырап, сөзі
мен ісінен бірдей жаңылды. Ендеше, бірлігіміз бекем болсын!
Қазақстан экономикасына қысқаша шолу (1)
Мемлекеттің антикризистік бағдарламасын жүзеге асыру ... ... ... 20,17%-ке төмендеді. 2009 жылғы наурызда Қазақстан
Республикасындағы инфляция 0,8% ... деп ... ... ... тілшісі ҚР Статистика жөніндегі агенттігіне сілтеме жасап.
Азық-түлік тауарлары рыногында өткен айда ... ... ет ... ... және теңіз өнімдеріне - 1,1%, көкөністерге және жемістерге - ... ... - 3,8%, ... - 4,4%-ға белгіленді. Бағаның
төмендеуі күнбағыс майына - 5,1%, жұмыртқаға - 4,4%, ұнға - 1,6%, ... ... - 1,1%, ... - 0,4%, ... - 0,1%-ға тіркелді. Баға
жуғыш және ... ... 8,6%, жеке ... ... ... - 6,3%, ... дәрі-дәрмектерге - 3,2%, кілемдер және
еденге арналған кілемдерге - 2%, ыдысқа, ... мен ... - ... - 1,2%, ... ... бұйымдарға - 1,1%, киім және аяқ киімге -
1%-ға өсті. Бензин - 0,6%, дизель отыны - 1,6%-ға ... Баға ... мен ... ... ... 1,7%, ... ... - 1,4%,
шаштараз қызметтері - 1,3%, денсаулық сақтау және мектепке ... ... ... - 1%-ға өсті. Тұрғын үй-коммуналдық қызмет ... ... ... 2009 ... ... ... айларында өнім өндіру
индекс көлемі 96,8% құрады. Өнім 1014,4 млрд. теңгеге өндірілген болатын.
Өндіріс ... ... ... он үш ... байқалды. Өңдеу
өнеркәсібінің индексі көлемі 88,6%, ал электроэнергия, газ ... ... ... ... февраль 2009
суды өндіру мен орналастыру индексі 92,2%, таулы пайдалы қазбаларды барлау
өнеркәсібі индексі 101,5% құрады. ... ... ... оның ... ... ... мен ... Қорының жалпы резервін қосқанда 2009
жылдың ақпан айында 9,2% төмендеді. Оның құрамы ... USD ... ... ... ... Ұлттық Қордың қаражаты ақпанның соңына
қарай 22,3 млрд. USD құрады. «Самұрық ... ... қор ... ... ... ... ... алу арқасында Ұлттық
Қордың активі ұлттық валютада 621,6 ... ... ... Ішкі ... ... сату ... және үкіметтің сырқы қарыздарына қызмет
көрсету нейрализоцияланды. Бұл үкіметтің Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... дәрежелі банктердің
корреспонденттік шоттарындағы қалдық шетел валютасында ... және ... ... ... валютасында реконвертациялануы арқылы жүзеге асты.
Нәтижесінде таза валюталық запастар 2009 жылы 7,6% ға ... ... ... ... 7,6% өсуіне байланысты алтын активі 7,6% ға
өсті. Ұлттық Банктің таза алын валюталық резерві 7,6% ға ... ... ... ... ... Банктің таза халықаралық резервінің өсімі ... 10,8% ға, ... 2252,1 ... ... ... алып келді.
Ақша базасының құрылымында Ұлттық Банктегі екінші ... ... ... қалдықтары «Самұрық Қазына» мемлекеттік қордың
бөлген қаражаты есебінен ұлғайды. ... ... ... қордың Ұлттық
Банктегі ағымдық шоттарындағы қалдықтары ұлғайды. Тар ақша базасының кеңеюі
ағымдағы жылдың ақпанында 11,1% ға, яғни 2 227,7 ... ... тең ... ... ... рыногындағы «Қазкоммерцбанк»АҚ-ның рөлі.
Қазақстан Республикасының коммерциялық банктері ... ... ... ... бүгінгі таңдағы қарқынды дамып отырған
алдыңғы ұйымдардың бірі. Өйткені бұл ұйымдардың қызметі шетелдердегі барлық
озық ... ... ... атқарылуда. Қазіргі коммерциялық
банктердің қызметі экономиканың барлық салаларын дамытуға және ... ... ... ... Осы ... қызметіндегі
депозиттік және несиелік операциялардың алатын орны ерекше. Бұл ерекшелік
төмендегі 6-суретте көрсетілген.
6-сурет.Коммерциялық ... ... мен ... ... ... ... ақшалай қаражаттарды тартуға
бағытталған болса, несиелік активтік операциялар осы ... ... ... Бұл ... ... ... ... банкке
салған ақшалай қаражаттары бойынша белгілі мүддені пайыз және ... ... ... алу ... ие. Депозит пен несиелік қатынастардың
субъектілері әртүрлі ұйымдар мен жеке тұлғалар.
Қазақстан Республикасының депозиттік ... ... де ... ... ... жүйе бола ... ішкі және ... фокторлардың әсерін қабылдап
отыр. Әлемдегі әртүрлі экономикалық, саяси және әлеуметтік ... ... ... әсер етеді. Бұған қарамастан депозит рыногының
даму қарқыны өзінің жеке заңдылықтары мен ... ие ... ... ... ... ... ... Банкі жариялаған және
статистикалық мәліметтер негізінде депозит рыногына мінездеме бере ... ... ... негізінде көрсетуге болады.
Депозиттік ұйымдардағы депозиттер
(секторлар мен валюта түрлері бойынша), 2009(1) 4-кесте
млн.теңге кезеңнің соңына
| |12.06 |12.07 |12.08* |01.09 |02.09 ... ... |3 076 |3 890 ... 359 |5 256 |6 079 ... |729 | | |263 | ... ... | | | | | ... ... |1 993 |2 645 ... 693 |3 033 |3 149 304|
| |770 | | |679 | ... емес ... |1 306 |1 741 ... 786 |2 337 |2 541 ... |286 | | |560 | ... ... |687 484 |904 307 |864 908 |696 120 |607 568 ... ... |1 082 |1 244 ... 666 |2 222 |2 929 ... |959 | | |584 | ... емес ... |750 739 |716 101 |1 308 598 |1 437 |1 944 555|
|тұлғалардың | | | |879 | ... ... |332 220 |528 291 |608 068 |784 704 |985 334 ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... емес ... |2 057 |2 457 ... 384 |3 775 |4 486 ... |025 | | |439 | ... ... |1 019 |1 432 ... 975 |1 480 |1 592 ... |704 | | |824 | ... ... | | | | | ... ... |680 717 |793 001 |1 089 728 |1 292 |1 558 ... | | | |161 | ... емес ... |579 475 |657 862 |940 935 |1 162 |1 428 ... | | | |281 | ... ... |101 242 |135 140 |148 793 |129 880 |129 920 ... ... | | | | | ... ... |1 313 |1 852 ... 965 |1 741 |1 590 435|
| |053 | | |518 | ... емес ... |726 810 |1 083 ... 851 |1 175 |1 112 787|
|тұлғалардың | | | |279 | ... ... |586 242 |769 167 |716 114 |566 240 |477 648 ... ... | | | | | ... ... |219 949 |168 205 |269 794 |459 409 |625 823 ... емес заңды |192 358 |143 255 |246 223 |431 149 |598 794 ... | | | | | ... ... |27 592 |24 950 |23 570 |28 259 |27 030 ... ... | | | | | ... ... |863 010 |1 076 ... 872 |1 763 |2 304 ... | | | |175 | ... емес заңды |558 381 |572 846 |1 062 375 |1 006 |1 345 ... | | | |730 | ... ... |304 628 |503 341 |584 497 |756 445 |958 305 |
* ... ... ... ... жылы ... ұйымдар бойынша барлық депозиттердің көлемі
3 076 729 млн.тенгені құраса, 2007 жылы ... ... ... ... есе ... ... 2008 жылы 5 409 359 млн.тенгені құраған. Оны
2007 жылмен ... 1,39 есе ... ... 2009 жылы ... ... млн.теңгені құраған. Оны 2008 жылғы көр-
1. www.kkb.kz
сеткішпен салыстырғанда 1,03 есе кемігенін байқауға болады. Ал 2009 жылдың
ақпан айында ... ... ... ... яғни 1,16 есе ... ... Бұл ... депозит рыногының қарқынды өсіп
келе жатып, дағдарыс жағдайында біраз кідіргенін ... ... ... ... ... ... ... болады. 2009 жылдың
ақпан айына қарайтын болсақ, депозиттер ұлттық валютада 3 149 304 млн.тенге
болса, шетел валютасында – ... ... ... ... ... ... валютада 81%-ын заңды тұлғалар құраса, 19% жеке тұлғалар
құрады. Ал енді ... ... ... ... онда ... ... ... 66%-ын заңды тұлғалар, 34%-ын жеке тұлғалар құраған.
Жеке ... ... ... және ... ... ... ... жеке тұлғалардың салымдарын шетел
валютасында сақтағанды жөн көретінін байқауға болады. Бұл ... ... ... девальвациясының әсері болды деп те айтуға болады. Ал теңге
девальвациясына келетін болсақ, Қазақстанда девальвацияның ... ... Бұл ... ... банк төрағасы Григорий Марченко өткен брифингте
мәлім етті. "4 ақпанда Ұлттық банк бір доллар үшін 150 ... ... ... ... жаңа ... ... ... құнсыздануына байланысты әрбір
жұма-сенбі сайын ... ... осы жолы ... ... ... ... деген дақпырт таратылған болатын. Мұндай жағдай
тек Алматы мен Астанада ғана ... ... ... жайт ... - деді Г. ... "Біз бұл - орта мерзімдік ... ... Осы ... ... ... боламыз. Бұл бір ай немесе 3 ай ғана
созылады екен ... ... бар. ... ... түсіндіруді
ұнататындардың назарына, орыс тілінде орта мерзімді деген сөз 1 ... ... ... деді Ұлттық банк басшысы. Ол барлық облыстарда
қолма-қол валютаның жеткілікті қоры бар ... атап ... ... ... елде ... 450 млн ... көлемінде қолма-қол валюта бар. Қажет
болып жатса, тағы да әкелеміз...",-деді Г. Марченко.(1)
Бұдан байқайтынымыз, депозиттердің ... ... ... ... келе
жатып, 2008 жылдың аяғы 2009 жылдың басында кідіріс байқалады. Бұл ... ... ... ... ... ... болады.
Қазақстанның депозиттік рыногында жеке тұлғалар үшін ең тартымды
екінші дәрежелі банктерді анықтау өте маңызды ... ... Оны ... ... ... ... ... екінші дәрежелі банктердің негізгі қаржылық
көрсеткіштері (2) ... ... ... ... |
| ... |мың.теңге |р мың.теңге |капитал |
| ... | | ... |
| ... | | | ... ... ... |326 259 840 |1 768 4326|1 597 935 |170 497 |
| | |33 |319 |314 ... «БТА ... ... 347 ... |419 121 |
| | |35 |789 |446 ... 836 |2386509 ... ... | |470 |244 | ... ... 100 ... ... 073 |92 070 ... | |491 | | ... «АТФ ... |112 342 196 |973 873 |897 015 427 |76 858 228|
| | |655 | | ... ... ... |86 051 694 ... |836 279 799 |157 291 |
| | |483 | |684 ... «Кaspi Bank» |56 772 813 ... ... 776 |29 839 ... | |935 | | ... ... |36 207 075 ... |205 263 984 |25 205 239|
|банк» | |223 | | ... ... ... |26 640 822 ... ... 979 |16 554 ... | |756 | | ... ... |25 407 907 ... ... 590 |50 631 836|
| | |426 | | ... ... |19 900 181 |60 383 ... 596 |16 527 ... үй құрылыс | | | | ... ... | | | | ... ... |19 828 204 ... ... 694 |44 999 ... | |668 | | ... «RBS |15 955 566 ... ... 534 |19 134 693|
|Kazakhstan» | |227 | | ... |12 377 754 |69 661 ... 465 |10 776 ... | | | | ... ... |11 175 258 |103 491 |69 054 221 |34 436 782|
|России» | |003 | | ... «HSBS Банк |6 972 200 ... |98 918 009 |9 382 357 ... | |366 | | ... банк |5 818 731 |30 474 ... 989 |7 543 484 ... | | | | ... |2 311 395 |46 226 ... 704 |4 198 874 ... ... | | | | ... |2 150 894 |91 368 ... 318 |11 582 ... | | | | ... Bank |1 950 934 |24 980 ... 698 |5 826 745 ... |1 674 866 |4 840 020 |3 310 101 |1 529 919 |
|22.БанкПозитив |980 322 |12 444 ... 469 |4 764 405 ... | | | | ... ... ... |5 118 797 ... |1 828 195 |
|Финанс | | | | ... ... |852 652 |7 142 027 |4 368 191 |2 773 836 ... БАНК | | | | ... Банк |621 861 |5 793 692 |2 126 971 |3 666 721 ... ... |606 705 |5 950 367 |3 556 668 |2 393 699 ... | | | | ... ата |586 368 |16 572 ... 354 |5 376 070 ... Банкі | | | | ... |451 774 |2 814 925 |1 290 090 |1 524 835 ... банк |313 976 |2 678 265 |460 043 |2 218 222 ... Қазақстан |309 965 |2 977 715 |612 943 |2 364 772 ... | | | | ... |145 230 |1 713 341 |663 905 |1 049 436 ... Ұлттық | | | | ... | | | | ... БАНК |51 050 |2 154 623 |360 450 |1 794 173 ... |50 971 |2 203 840 |72 719 |2 131 121 ... |8 465 |1 654 424 |175 945 |1 478 479 ... | | | | ... банк | | | | ... Банк |3 867 |2 669 402 |272 226 |2 397 176 ... Банк |5 |5 082 445 |17 475 |5 064 970 ... | | | | ... |0 |48 452 ... 306 |12 368 ... | | | | ... кестеден көріп отырғанымыздай, екінші деңгейлі банктердегі
салымдар бойынша талдайтын болсақ, ... жеке ... үшін ... ... ... банкі» АҚ болып ... ... ... ... ... мың ... құрайды. Ал БТА банк жеке
тұлғаларының салымдары 272 651 347 мың ... ... ... ... ... жеке ... ... 263 799 836 мың теңгені құрап,
үшінші орынды иемденіп тұрғанын көріп отырмыз. Қорыта айтқанда, мемлекеттің
осы банктерді ... ... етіп ... ... 2009.04.
2. www.Investfunds.kz 03.04.09. Deposit.
көрсетіліп жатқан қаржылық қамқорлығы жеке тұлғалардың көп ... ... осы ... ... салуына басты себеп деп айтуымызға ... ... АҚ ... ... ... көрсеткіштері
және депозиттік саясатына талдау
Экономиканың кез келген субъектісінің қызметінің ... ... ... оған қысқаша сипаттама беру керек. 1990 жылы ... ... ... ... ... ... және пайда мөлшері
бойынша ірі ... ... ... ... ... Мысалы, 2005 жылғы
31 желтоқсандағы қаржылық ... ... ... ... банк активтері 1,195 триллион теңгеге (8,9 млрд.$) теңесті. ... ... 60%-н (5,4 ... $) ... ... алады. 2005 жылы банк
20,563 миллиард теңге ... (154,7 млн. $) ... ... Бұл ... ... 51,17 ... құрайды. Ал банктің меншік капиталы 2005
жылы 87,4 миллиард теңгеге дейін (652,1 млн. $) ... ... ... ... ... ... теңге мен шетел валютасында қарыз бен
несие беру болып табылады. Банк сонымен ... ... ... және
кредиттік карточка, инкассация сияқты төлемдерін, сондай-ақ, бөлшек сауда
банкингі сияқты ағымдағы шоттарына қызмет ... ... ... ... ... 2006 ж. 1 ... жай-күйі бойынша, Банк бас офистен
басқа, Қазақстандағы 22 ... ... және 69 ... бөлімшеге
иелік етеді (ОБ ұғымы бұрынғы КЕБ пен ... ... ... ... («Казкоммерцбанк Қырғызстан») және ... ... ... бар. Банктік депозиттер ... ... көзі ... қала ... Олар жалпы қорландыру көлемінің
шамамен ... бір ... ... 2005 ... ... ... ... қалдықтар көлемі бір жарым есеге өсіп, 303,4 миллиард
теңгеге (2,3 млрд. $) жетті. Тұрғындардың шұғыл ... ... ... $-дан асып түсті. Депозиттік шоттар саны 2005 жылдың өзінде ғана ... 73 ... ... артты. 2005 жылғы 31 желтоқсандағы жай-күйі ... ... ... 67 мың ... ... ... ... несиенің жалпы көлемі 641 млн. долларды құрады (2004 жылы 395,6
млн. $). Банк VISA және ... ... ... ... ... кредиттік және дебеттік карточкаларын
шығарады. 2005 ... 31 ... ... ... Банк ... ... айналыста болды. Сондай-ақ, Банк American Express ... Club ... ... жөніндегі уәкілетті агент болып табылады.
2001 жылы ... ... ... ... ... Қазкоммерцбанк
магниттік лента мен чип құрамдастырылған смарт-карталар, ал 2005 жылы тағы
да бірініші болып GoCard ... ... ... ... ... ... тармақталған банкоматтар торабы бар. 2006 ... ... ... саны - 399, ... ... ... POS-терминалдар саны – 2364-і құрады, ал қолма-қол ақша беруге
арналған POS-терминалдар саны – 162. ... ... ... ... қаржылық порталдар арқылы оқшауланған ... ... ... ... банк ... ... ... – жеке тұлғалар
үшін, Onlinebank.kz – заңды тұлғалар ... Банк ... және ... және Қазақстанда өз қызметін жүзеге ... ... ... өнім мен ... ... сауда, жобалық
қаржыландыру, инвестжобаларды қаржыландыру, активтерді басқару, сондай-ақ,
қысқа мерзімді несиелеу мен басқа да ... ... ... ... өз ... ... ... өтімділік деңгейін қолдау мақсатында,
әдетте, корпоративтік клиенттер үшін 18 айға дейінгі орташа ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді
қаржыландыру ұсынады. Банк Қазақстандағы өзінің негізгі клиенттері ... ... ... ... ... және Ресей мен
Қырғызстанның ірі ... ... ... ... ... Банк өзге де қаржылық қызметтер көрсетеді. Қазақстанның
құнды қағаздар мен валюта рыногының негізгі ... бола ... ... ... ... ақша ... ... қағаздар операцияларын қосқанда, компанияларға ақша
ресурстарын басқару жөніндегі қызметін ұсынады. Банктің бас ... ... ... ... ... және ... ... мәміле
(сату, сатып алу және сақтау) жасауға құқы бар. 2001 жылдан Банк ... және ... ... ... ақша ... мен ... ... қызметтерін ұсынады. Банк стратегиясы өсу ... ... ... арқылы табыстылықты арттыра отырып,
көшбасшы банк және қаржылық қызметтер ... ... ... ... ... 2001 жылы ... ... бойынша бірінші болып
тікелей (мемлекеттің кепілдемесінсіз) ұзақ ... ... ... қол ... Бұл шарт ... ... DEG-пен 7 жылға келісілген
болатын. 2004 жылы ... ... «Құс ... ... құрылған болатын. Бұл іс шараның мақсаты ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру болатын.
2006 жылдың наурызында Қазкоммерцбанк «Global ... ... ... ... ... жыл ... ... рыноктардағы ең
жақсы банк» номинациясы бойынша жеңіске жетті. Сонымен қатар, «Сауда саттық
рыногының ең ... ... ... рыногындағы ең жақсы банк» ... да ... ... ... Осы ... ... ... ең жақсы банк» атына ие болып отыр. 2009 ... 24 ... ... халықаралық экономикалық басылымдардың бірі болып табылатын
«Global ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы ең жақсы банк деп ... ... ... дамушы елдер қатарында ең жақсы банк болып танылды.
«Global Finance» редакторлары, ... ... ... ... мен банктік кеңесшілер қатысуымен он алтыншы рет
жиырма дамушы елдер арасынан таңдау ... ... ... ... елдерінен Азербайжан, Армения, Грузия, Қырғызстан және
Өзбекстан жақсы банктері тізімде ... ... ... ... ... ... стратегиялық маңызды қатынастарының
болуы, клиенттерге қызмет ... ... ... ... мен ... ... ... «Global
Finance» басылымының бас редакторы Джозеф Джиаррапуто былай ... ... ... үшін де, оның ... үшін де ең ... ... Сонымен қатар, клиенттер өздерінің банктік серіктестерінен талап
ететін принциптері де күшейді. Ең жақсы банк сол ... ... бере ... ... екі жыл бойы ... келе ... ... журналының 158 ел бойынша 50 000 жазылушысы, 180 мың ... ... ... ... ... ... ... жасалған
қаржылық есептеме бойынша 2008 жылдың 30 қыркүйегінде ... ... ... 2 835 млрд.теңгені құрады. Банктің таза пайдасы 2008 ... мен ... ... 49,9 ... ... ... Осы көрсеткіш
өткен жылдың осы кезеңінде 42,8млрд. теңгені құраған. Пайдалылықтың ... ... ... капиталдың рентабельділік коэффиценті 2007
жылдың тоғыз айы көлемінде 19,5% дан 2008 жылдың ... айы ... ... ... ... ... коэффиценті 2,2% дан 2,3% ға, таза
пайыздық маржа 5,9% дан 7,9% ға ... ... ... ... ... ... ... ішінен «Қазкоммерцбанк» мемлекет бөлген ... ... көш ... ... ... ... ... мәліметіне сәйкес
республиканың екінші ірі банкі ипотекалық несиелерді қайта қаржыландыру
бағдарламасы бойынша ... ... 4,5 ... ... 1160 ... 3500 өтініш әлі қаралу барысында жатыр. «Қазкоммерцбанк» ... ... ... 1,04 ... ... ... 295 ... шарт бойынша
талаптарды қайта қарап шықты. «Қайта қаржыландыру бағдарламасы ... ... ал оған ... үшін ... ... ... қайта қарау
арқылы банктер өз несиелерін арзандатқысы келетіндер санын ... ... - деп, ... ... ... Әділ ... атап өтті.
«Қазкоммерцбанк» ипотекалық несиелерді ... ... ... 24 милрд.теңге алды. «Самұрық Қазына» қоры екінші дәрежелі
банктерге осы мақсаттарға 120 ... ... ... Қаржылық қадағалау
агенттігінің мәліметі бойынша қазіргі уақытта «Қазкоммерцбанктің» активтер
көлемі 2,8 триллион теңгені құраған.
«Қазкоммерцбанктің» ең ... ... ... мен тиімді
инвестицияларына негізделген күшті басқару командасы және тек ... ... шет ... де ... кең ауқымды флиалдар желісі банктің
және оның ... ... ... жасайды. Көптеген жылдар
қатарынан мәртебелі ... ... ... мен ... ең үздік банкі деп танып ... ... АҚ ... ... ... ... ... етеді. «Қазкоммерцбанкте»
мынадай салымдардың түрлері бар:
• Шұғыл салымдар белгілі бір мерзімге салынған ... ... ... Шартты салымдар салымшы иелік ету және салым ... ... ... ... ( ... «Балалар»).
«Қазкоммерцбанктің» депозит түрлеріне жеке жеке сипаттама беретін
болсақ, олардың әр қайсысының өзіндік ... ... ... ... ... ... жиі және ... сомада салымды
толықтырып тұру керек екенін тек салымшы анықтайды. ... ... ... ... есеп шоттан алатынын да салымшы ... Бұл ... қол ақша үшін ... ... ... алынбайды. Ал егер
салымшы салым бойынша ай ... ... ... қосып отырғысы келсе,
онда бұл қосымша пайда алып келеді. Бұл ... банк ай ... ... ... бойынша сыйақы есептеп отырады. «Еркіндік» салымы
бойынша салымның сақталу мерзімі 1-12, 13, 18, 37 ай. ... ... ... сома ... қаласы тұрғындары үшін 75 000 теңге, 500 АҚШ доллары,
басқа региондар тұрғындарына 15 000 ... 100 АҚШ ... ... бойынша
кез келген сомада салымшының қалауы бойынша ақша ... ... тек ... ... ... минималды сомадан кем болмауы керек. Минималды қалдық
сомасы 75 000 теңге, 500 АҚШ доллары. Салымды мерзімінен бұрын ... ... ... ... 3 айға ... ... берілмейді. Егер
салымның сақталу мерзімі үш айға ... ... ... шарт бойынша
есептелінеді.
«Еркіндік» салымы бойынша сыйақының пайыздық мөлшерлемелер %
| Мерзімдер(ай) |1 ... |8.0 ... |4.0 ... |4.0 ... ... Бұнда кез келген ата ана немесе баланың басқа ... ... ... ... ... ашып, келісім бойынша оның ... ... ... ... ... ... 12 ай ... одан жоғары.
Салым бойынша сыйақы сол келісілген он екі ай ... ... ... ... ... аяқталған кезде салыммен қосылып беріледі.
«Балалар» салымы бойынша сыйақы мөлшерлемесі %
|мерзімдер (айлар): | 12 ай ... ... ... |11.0 ... |7.0 ... |7.0 ... ... күні жаңа депозит түрін ұсынады бұл
«Жалақылық ... Бұл ... ... ... ... болатынды
ертеңге қалдырыңыз». Бұл салымды ашу үшін тек бір рет қана банк ... ... ... ай ... автоматты түрде салымды ... ... қол ... ... Бұл ... ... тек ... қана
қоймайды, сонымен қатар шығындарды жоспарлап, жинақтарға ... ... ... ... ... ... «Жалақылық салым» бойынша минималды
салым көлемі 1 500 теңге, 10 USD, 10 EUR. ... ... ақша ... ... ... ... бар, пролонгациялық мүмкіндіктер,
капитализациялау мүмкіндіктері, HOMEBANK.KZ қаржылық ... ... өз ... ... қадағалау мүмкіндігі бар. Сонымен қатар, Қазкоммерцбанктің
жоғарыда ... ... ... ... бөлек «Инновациялық»,
«Мультивалюталық» салымдар бар. ... ... ... ... салымшы
өз депозитін оған ыңғайлы уақытта және ыңғайлы жерде-үйде, жұмыста,
интернет кафе ... ... ... немесе банк бөлімшелерінде,
Қазкоммерцбанк банкоматтары бар кез келген ... ... ... ... ... бір ... карточкасын қолдану арқылы
бірнеше валютада, бірнеше салымдар ашуға мүмкіндігі бар. ... ... бір ... үш ... шот ашу ... ие.
Қазкоммерцбанктегі барлық жеке тұлғалардың салымдары Қазақстандық
сақтандыру қорымен кепілдендірілген.
Қазкоммерцбанк клиенттері үшін ... ... ... ... ... ... ... жүйесі 8-8000-8000-90 арқылы
Қазкоммерцбанктің депозиттік салымдары және басқа да қызмет түрлері жайында
тегін кеңес беру ... ... ... бола ... ... тек өз ... мен ол ... сыйақылармен шектелмей жыл сайын ұйымдастырылып
отыратын акцияларға қатысу мүмкіндіктеріне ие ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылды. Бұл іс шараға
2007 жылдың 1 қыркүйегінен 2008 ... 1 ... ... ... ... ... салымшылар арасында өткізілді. ... ... ... «Балалар» салым түрлеріндегі салымшыларға
жүргізілді. Акция ... ... ... ... ... ... ... басты жүлдесі Астана қаласынан зәулім пәтер (пәтерді
«Астана Трейд Интернэшнл» АҚ ұсынды). Ай сайын үш жүз ... ... ... 234-10 000теңге, 50-20 000 теңге, 8-50 000 теңге, 8-
100 000 теңгені құрады. Ал әр екі ай ... ... ... ... 7
сыйлық ойналды. Тираж ай сайын «Қазкоммерцбанктің» бір ... ... ... ... ... бес ... жас ... ұтып
алды. Оны мәртебелі жюри мүшелер мен барлық қалаушылардың ... ... жүйе ... анықтады. Осындай акциялардың ұйымдастырылып
тұруы потенциалды салымшыларды ... ... ... ... тұлғалар үшін де депозиттік бағдарлама
ұйымдастырып, келесі депозит түрлерін ... ... бір ... ... ... ... ... бір мерзімге салынған салым,
«Ыңғайлы шарттармен жедел ... ... ... ... сомасын
толықтыру арқылы салым сомасын өзгерту мүмкіндігі бар салым, ... ... шот» ... мен ... ... ... белгілі бір келісім
шарттарды орындау үшін ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесі бар салым. ... АҚ ... ... танысып өттік. Депозиттермен жұмыс істеу аясында
Қазкоммерцбанк қызметін қорытындылай келе, оның ... ... ... ... ... ... мөлшерлеменің икемді болуы
Қазкоммерцбанктің салымдарын басқа ... ... ... ал ... мен ... кең ... оның жеке ... жақын болуын,
сәйкесінше қызметтердің ... ... ... етеді. Банкпен
ұйымдастырылып жатқан акциялар мен көрсетіліп отырған қызмет түрлері өте
ауқымды. ... ... ... ... жағдайға байланысты
«Антидағдарыс» атты депозит түрі ашылса; онда ... ... ... инфляциялық тәуекелдерге кепілдеме берілетін болса;
пайыздық мөлшерлемесі теңгеде -7,0%, АҚШ ... -4,0%, ... ... ... ... тек жеке ... ... минималды салым
соммасы 15 000 теңге, сақталу мерзімі он екі ай және одан жоғары болса; ... түрі ... ... ... мерзімге созылса.
3 Бөлім. Депозиттік саясатты жетілдіру жолдары
3.1. «Қазкоммерцбанк» АҚ-ның депозиттік саясатын жетілдіру құралдары
Ақша қаражаттарын ... ... ... ... клиенттерде
болады. Салымдарды тартуда ... ... өте ... ... Банктер үшін салымшыларды жоғалту өте қиын жағдай. Өйткені
банктің қаржылық қажеттілігінің 75-90%-ын ... ... ... ... коммерциялық банктер алдындағы мәселелердің бірі ... ... ... база ... ... ... банктердің өтімділігі мен төлем қабілеттілігіне тікелей әсер
етеді. Коммерциялық банк ... ... мен ... ... банктің
депозиттік рынокта алатын ресурстар көлеміне қатал тәуелді. Осыдан банктер
арасында ресурстарды тартуда ... ... ... ... ... ... мен ... басқарудың құрамды бөлігі ... ... ... ... ... тек жаңа ... ғана ... онымен қоса ресурстарды тарту көздерінің құрылымын үнемі
өзгертіп отыруды жүзеге асырады. Сауатты ... ... ... асыру
пассивтерді тиімді басқаруға жағдай жасайды. Банк ... ... ... ... ... бір ... таңдап, сол клиенттер
тобымен жұмыс істейді. Банктік бәсекенің дамуына байланысты ресурстардың
шектеулілігі банк ... ... ... бір тобына тәуелді
болуына алып келеді. Егер осы ... тобы аз ... онда ... оларға
деген тәуелділігі жоғары болады. Сондықтан да, банктің ресурстық базасын
нығайту үшін сауатты депозиттік ... ... ... ... ... тұру қажет, басқа көздерден ақша ... ... және ... ... мен ... мөлшерлемесі бойынша
активтермен теңгерімділігін ұстап тұруды қамтамасыз ету өте маңызды мәселе.
Қазкоммерцбанк өзінің ... ... ... мақсатында депозиттік
саясатын үнемі жаңартып ... ... ... банк ... ... бірі – бұл салымшыларға қолайлы салымдар тізімін кеңейтуге
және олардың ... үшін ... ... жаңа түрлерін енгізуге
бағытталған сауатты депозиттік саясат жүргізу жолымен депозиттік портфельді
ұлғайту. ... ... ... ... ... және ... топтарын – жұмыскерлер, зейнеткерлер, жастар
(студенттер) мен орта жастағы адамдардың қажеттілік ... ... ... табысы аз отбасылары, орта ... және ... ... ... қажет. Банк әрбір ... ұзақ ... ... орнатуға ұмтылуы қажет. Осы ... ... ... ... ... қызметтің жаңа бағыттарының
пайда болуын болжау, маркетингтік зерттеулер жүргізу, банктік өнім ... ... ... ... ұсыну қажет. Қазкоммерцбанктің
депозиттік базасын кеңейтуге бағытталған шаралар кешеніне қаржылық ... ... ... ... ... ... АҚ-ның депозиттік саясатын жетілдіру құралдары
Сонымен қатар депозиттік саясатты жетілдіру жолында Қазкоммерцбанк
табысы жоғары ... ... ... ... ... ... дербес деректерін банкте тек бір адам – VIP клиенттерімен жұмыс
бойынша менеджер ғана ... ... Оның ... ... ай ... банкпен
тегін берілген пластикалық карточкаға төленеді. Кассаға ақша салу ... жеке ... ашып ... ... ... орта және ... ... туралы қандай да бір деректерден бейхабар болады, ал ... ... ... тәуекелі жойылады.
Қазкоммерцбанк депозиттік базасын кеңейту мақсатында жинақ сертификаты
сияқты қаражаттарды тарту құралына көңіл ... ... бұл ... үшін де, ... өзі үшін де ... ... ... жасалған мерзімдік салымдар алдында сертификаттар елеулі
артықшылықтарды иеленеді. ... ... ... банк үшін ... ... бар. Біріншіден, сертификаттарды шығарған ... ... ... ... несиелеуге бағытталатын міндетті
резервтер қорына аударылмайды. Екіншіден, сертификаттардың таратылуы ... ... ... ... ... саны арқасында әлеуетті
инвесторлар шеңбері кеңейеді. Осыдан басқа, жинақ сертификатының иесі үшін
елеулі тиімді жақтары бар. ... ... иесі ... ... ... аз үлесін жоғалтады, өйткені сертификаттар бойынша табысқа салық
салу бағалы ... ... ... ... ... ... ... қатар,
бағалы қағаздардың қайталама рыногында сертификат ... ... ... ... ... ... ... үшін табыстың бөлігі алынады ... банк ... ... ... ал ... иесі ... ... салымды кері алатын болса, онда ... үшін ... ... ал банк үшін ... ... ... ... Осы сұрақ
шеңберінде келесі жағдайды айта кету ... ... ... ... ... ... ... салымдарын кері алу ықтималдығы
банктің қаржылық жағдайына кері әсерін ... ... ... ... ... ... Қарастырылып отырған несиелік ұйым үшін
депозиттерді мерзімінен бұрын кері алудан ... ... ... ... ... егер осы жаңа ... ... банк экономика үшін өте
қажетті орта және ұзақ мерзімді несиелеуді кеңейту үшін халық ... ... ... ... Ал халықтың салымды мерзімінен ... ... ... өтеу үшін банк ... ... ... бар ... салым бойынша неғұрлым жоғары пайыз ... ... ... ... Қазкоммерцбанк депозиттерді тиімді басқаруды жүргізу
үшін заңды және жеке тұлғалардың мерзімдік салымдарын сақтау ... ... ... қажет. Банк депозиттерінің мерзімдері несиелердің
айналымдылық мерзімдерімен байланысты болуы керек.
Салымшыларға инфляциялық шығындардан сақтандыру мақсатында салымы ... ... ала ... ... ... ... елімізде инфляциядан және
келеңсіз оқиғалардан ... ... ... ... көп ... Соның дәлелі ретінде елімізде құрылған «Жеке ... ... ... ... ... ең жоғары мүдделілігі және салымдардың ... ... ... ... өтеу ... ... салымдар бойынша пайыздарды алдын ала төлеуге ұсыныс жасай
алады. Мұндай жағдайда салымшы белгілі бір мерзімге қаражатты ... оған ... ... алады. Алайда, келісім мерзімінен бұрын
бұзылатын болса, банк салым сомасынан төленген пайыздарды ұстап қалады.
Клиенттерге ... ... ... ... ... ... әрі
жеңілдету үшін телемаркетинг қызметін құру банк үшін тиімді. Бұл қызмет
телефон арқылы банктік салымдар ... ... ... ... ... ... клиенттік сервис қызметі аса егжей ... ... ... ... және ... ... ... шарттары
қанағаттандырылмайтын клиенттермен жеке жұмыс жүргізеді. ... ... алу үшін ... клиенті болу міндетті емес. Телемаркетинг қызметі
ұсынатын ... ... ... мазмұнын және оларды сатып алу
мүмкіндіктері көрсетілуі қажет. Егер ... ... ... нақты
бөлімдерінде жұмыс істейтін мамандармен тікелей байланысып, ақыл кеңес ала
алады. Мұндай жағдайда клиенттік ... ... ... ... ... банк менеджерімен байланыстыру немесе қажеттік туса онымен
кездесу туралы келісу міндеті жүктеледі. Егер клиент өз мәселелерін ... ... онда ... ... ... ... нақты
сұрақтарды қояды: қандай мөлшерде қаражат иеленеді, ақшаны қандай мерзімге
салуды қалайды, қандай пайданы алуды ... және т с.с. ... ... ... шарттарына ең жоғары сәйкес келетін салымды ... ... өзі ... ... ... жүйенің деректер базасында
қалдырғысы келсе, онда кейбір уақыттан кейін оған жаңа банктік ... ... ... ... ... қоса ... құжаттардың
бланктері пошта арқылы жіберіледі. Осының салдарынан телемаркетинг бірінші
қоңыраулардың көбісін қанағаттандырып, ... жаңа ... ... ... ... сай ... ... тез дамуындағы негізгі
элементі ретінде ғаламдық компьютерлік желі Интернет болып отыр. Адамдар
әлемдік ... ... сезе ... ... байланысты қазір
клиенттер банктің сайтынан банк ... оның ... ... туралы
ақпарат алуға, керек десеңіз сол банкке депозит ашып, бос ақша қаражатын
орналастыруға мүмкіншілігі бар. Бұл ... ... ... және ... ... жол ашады.
Осымен бірге банк жарнамалық саясатқа жүйелілік тәсілдемелерді ... Бұл ... ... ... ... ... құралын жасайды.
Банктің әрбір бәсекелі артықшылығы, сатуға арналған ... жаңа ... ... әрі ... ... оңай ... сонымен қатар
бәсекелестердің ұсыныстарынан тиімді ерекшеленуі қажет. Осылайша,
Қазкоммерцбанк ... ... ... ... оны оңтайландыратын
белгілі бір критерийлерді басшылыққа алуы қажет. ... ... ... ... ... тұрақтылығын және сенімділігін сақтау үшін депозиттік,
несиелік және банктің басқа да ... ... ... ... мақсатында банк ресурстарын әртараптандыру;
клиенттер бойынша депозиттік портфельді саралау;
әртүрлі клиенттер топтарына сараланған тәсілдеме;
банк өнімдері мен қызметтердің бәсекеге қабілеттігі.
Қазкоммерцбанктің депозиттік ... ... және ... ... ... оның рөлін көтеруге ұсынылатын жолдар тізімі
міне ... ... ... ... банк ... ... ... өзіндік ерекшелігіне сүйене отырып және басқа банктер жағынан
бәсеке факторларын, ... ... ... ... ... ... депозиттердің түрлерін, олар ... ... ... ... ... жүргізу шарттарын анықтап, дайындайды
деп айтуға болады.
3.2. Халық салымдарын ... ... ... ... жүйесіне сенімін арттыру міндетін іске асыру
және оның жинақталған ... банк ... ... ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаев 1999 жылғы мамырда Қазақстан
қаржыгерлерінің бірінші ... ... ... ... ... және
оны жүзеге асыруды ұсынды, ... бірі ... ... ... жүйесін құру болатын. Ұлттық Банкке екінші деңгейдегі  ... ... ... ... мерзімде осындай жүйені әзірлеуге ... іске ... тура ... 1999 ... қарашасында Екінші деңгейдегі
банктерде жеке тұлғалардың мерзімді салымдарын ... ... ... ... ... 1999 жылғы 15 қарашада “Қазақстанның жеке
тұлғалардың ... ... беру ... ЖАҚ ... ... ... Республикасының Ұлттық банкі болып табылады, ол оның
жарғылық капиталына 1 ... ... ... 2004 ... ... ... депозиттерге кепілдік беру қоры» АҚ болып   қайта ... ... ... ... кепілдік беру жүйесінің
қатысушы-банк мәжбүрлеп ... ... ... мүддесін қорғау.
Осы мақсатқа сәйкес Қор ... ... ... ... ... ... бойынша өтемақы төлейді. Банкiлердiң қаржы
тұрақтылығын қамтамасыз ету, олардың депозиторларының ... ... ... Республикасының ақша-несие жүйесiнiң тұрақтылығын ұстап
тұру мақсатында уәкiлеттi орган банкiлердiң ... ... ... ... және ... ... ... провизияларды қоса,
пруденциалдық қалыптарды және банкiлер сақтауға мiндеттi басқа да ... ... ... ... ... мiндеттi нормативтiк құқықтық
құжаттарды басып шығару; банкiлердiң қызметiн тексеру; ... ... ... ... ... ... банкiлерге немесе олардың
лауазымды адамдарына ықпал ... ... ... ... ... салу ... ... жүзеге асырады. Екінші деңгейлі банктерді
мәжбүрлеп тарату ... ... ... ... ... ... ұйымдардың мәжбүрлеп таратылатын банкке ұсынылатын есеп ... ... ... депозиттер бойынша төленген (төленетін) өтемақы
сомалары бойынша талаптары қанағаттандырады. ... ... ... және
ақша аударымдары бойынша жеке тұлғалардың талаптары, сондай-ақ жинақтаушы
зейнетақы қорларының ... ... ... ... ... ... талаптары, "өмірді сақтандыру" саласы бойынша тартылған
қаражат есебінен жүзеге асырылған ... ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі ... ... ... мақсатында депозиттерге міндетті
кепілдік беру жүйесі құрылғанын атап өттік. Депозиттерге міндетті ... ... ... ... емес ұйым жүзеге асырады. Депозиттерге
міндетті кепілдік беру жүйесінің жұмыс істеуінің құқықтық ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
заңнамасымен белгіленеді. Депозиттер қабылдауға, жеке тұлғалардың банктік
шоттарын ... және ... ... бар ... ... барлық
банктер үшін депозиттерге міндетті кепілдік беру жүйесіне қатысу міндетті
болып табылады. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының ... ... ... ... ... беру жүйесінің жұмыс
істеу және оған Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінің
қатысу ережесін ... ... 2003 ... «04» шілде № 201 ... Жеке ... ... міндетті ұжымдық кепілдік беру
жүйесінің жұмыс істеу және оған Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі
банктерінің ... ... ... ... Осы ... ... ... және банк қызметі туралы» және «Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі туралы» ... ... ... ... ... ... беру ... Депозиттерге кепілдік
беру жүйесіне қатысатын банктерді мәжбүрлеп таратқан жағдайда ... ... ... ... ... негізделген. Депозиттерге
кепілдік беру жүйесіне қатысушы банктер ... ... ... ... ... түрлері және Қордың оларға кепілдік беру
ерекшеліктері Қазақстан ... ... ... Қор
активтерінің 80 пайыздан кем емес мөлшері – ... ... ... ... сондай-ақ шет мемлекеттердің үкіметтері
немесе халықаралық қаржы ұйымдары Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен
келісілген қаржы құралдары тізбесіне сәйкес ... және ... ... ... Ұлттық Банктегі салымдарға орналастырылады. Қор мынадай
негізгі функцияларды ... ... ... қалыптастырады; қатысушы
банк мәжбүрлеп таратылған ... оның ... ... ... ... ... және ... салымдар
бойынша өтем төлейді; активтерді басқарады; ... ... ... Қор өз функцияларын орындау кезінде: Ұлттық Банкпен
ақпарат алмасу жөнінде келісім жасайды және оған ... ... ... ... ... ... мәліметті және тартылған салымдар бойынша
мәліметтерді қоса алғанда, қатысушы банктердің қаржылық ... ... ... ... ... ... ... салымдарға міндетті
ұжымдық кепілдік беру мәселелерін реттейтін Қазақстан Республикасы
заңдарының ... ... ... ... ... ... кепілдік беру жүйесіне қабылдайды және одан шығарады;
мәжбүрлеп таратылатын ... ... ... ... ... қатысушы банктің тарату комиссиясы ұсынған есепке сәйкес  сома
көлемінде салымдар ... ... ... ... ... ... ... үшін өтініш береді; ... ... ... ... ... құрамына және мәжбүрлеп таратылатын қатысушы
банктің тарату комиссиясының құрамына өз ... ... ... өтініш
жасайды; шетел валютасымен салымдар бойынша өтемақы ... ... ... ... заемдарды өтеу үшін, сондай-ақ өз ... үшін ... ... ... ... ... банктен оның
депозиттік саясаты жөнінде ақпарат ... ... Банк ... ... ... ... жүргізу және оны жүргізудің мақсаты мен
негіздемелерін көрсете отырып оған өз ... ... ... ... Ұлттық Банкке өз қызметі туралы қаржылық есеп ұсынады; өзінің
жылдық ... ... ... ... нәтижелері туралы
есепті тәуелсіз аудиторлық ұйым растағаннан кейін ... ... және орыс ... жариялайды; Қор банктік шоттарын Ұлттық
Банкте ғана ашады.
Қор қызметіне жалпы басшылықты өкілеттігіне жарғылық қызметпен қатар:
банкті Депозиттерге кепілдік беру ... ... және одан ... ... ... ... және төтенше жарналардың мөлшерін және енгізу
мерзімін, сондай-ақ міндетті ... ... ... ... Қор ... Ұлттық Банкке сенімгерлік басқаруға беру туралы 
шешім қабылдау; өтемақы резерві жеткіліксіз болған жағдайда ... ... ... ... ... ... ... Депозиттерге кепілдік беру
жүйесіне Ұлттық Банктің тиісті оң қорытындысын алған жағдайда ғана кіреді.
Банк ... ... ... ... бастап Депозиттерге кепілдік беру
жүйесіне қатысушы банк ... Қор ... ... беру ... ... ... тиісті ақпарат енгізу арқылы берілген және
қайтарып алынған қатысушылар ... ... ... Қор ... ... ... ... оған өткен ... ... ... ... ... және орыс тілдерінде жариялайды.
23.10.2008 жылы Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы
қаржылық жүйесінің тұрақтылығы мәселесі бойынша заңнамалық актке енгізілген
өзгерістер мен ... ... заң ... ... жылы күшіне
енді. Осы заңға сәйкес, банктің мәжбүрлі таратылуы ... ... ... ... Бұл ... ... ... бұрынғы
кепілдік сомасы жеті жүз мың теңгені құраған болатын. Енді 2008 ... ... 2012 ... 1 қаңтарына дейінгі ... ... ... жеке ... үшін ... бойынша сыйақыны қоспағандағы
депозит қалдығы мөлшерінде қайтарылу кепілдендірілді. Кепілдік соммасы бес
миллион теңге ... ... Ал 2012 ... 1 ... ... банктің
мәжбүрлі тарату жағдайында міндетті кепілдеме жүйесі бойынша жеке
тұлғалардың ... бір ... ... көлемінде кепілдендіріледі.
Осы ережелерге сәйкес қор жоғарыда көрсетіліп кеткен соммада және
тәртіпте жеке тұлғалардың ... ақша ... ... Ал ... ... меншікті капиталы сомасынан өтеледі.
Қорытынды
Коммерциялық банктерде активті операцияларға қатысты ... ... ... ... Дәл ... ... банктің
болашақтағы инвестициялық қызметі үшін қаражатты тарту жүзеге асырылады.
Банктер үшін депозиттік ... ... өте ... ... ... ... мен заңды және жеке тұлғалар салымшыларының ... ... ... ... ұйымдастыру мен салымдарды тартуды
ынталандыру жүйесін жақсартуға болады. Бұған талап етуге дейінгі заңды және
жеке тұлғалардың ... есеп ... ... арқылы, клиенттердің
талабын толық қанағаттандыратындай қызметті ... және ... ... ынта ... ... жетуге болады.
Депозит негізінен банкке белгілі уақытқа сақтауға, қолдануға берілген
ақша қаражаты. Банк ... ... ... ... ... ... қызметін және табысын жақсарта алады. Сондықтан
банктер депозиттік ... ... ... әдістер мен жаңа
тәсілдер ... ... ... ... ... ... салым түрлерін
ұсынады: талап еткенге дейінгі, мерзімдік және ... ... ... отырып өз көздеген мақсаттарына жетуге тырысады. Алайда
банктік ресурстар қалыптасуының депозит ... ... ... ... айтқан жөн. Салымдарға ақша қаражаттарын тартқанда банктің
материалдық және ақшалай шығындарының көп ... жеке ... ... ... ... ... болуы депозиттік базаны кеңейтудегі басты
кедергі.сонымен бірге салымдарға ақшалай қаражаттарды жұмылдыру ... ... ... ғана ... ... де тәуелді. Сондықтан
несиелік ресурстар рыногындағы банктер арасында бәсекелестік күресі оларды
депозиттерді тартуға ықпалын тигізетін ... ... ... ... ... ... Осындай мақсаттар үшін коммерциялық банктерге
депозиттік саясаттың стратегиясын жасау ... ... ... ... үшін өте маңызға ие. Салымдардың жалпы көлемін ... жеке ... ... ... ... ... арқасында депозиттік
операцияларды ұйымдастыруға және салымдарды ... ... ... ... жазу ... макроэкономикалық жағдайдың Қазақстан
экономикасы мен банк ... ... ... ... келе, банк қызметі
үшін маңызды болып табылатын депозиттік рыноктың ағымдағы жағдайы талданды.
Сонымен қатар салымдық операциялар ... ... ... нақты
субъектісінің қызметі зерттелді.
Дипломдық жұмыста жүргізілген зерттеулер нәтижелері ... ... ... ... ... бос ақша
қаражаттарын салымдарға ... мен ... ... ... байқалуда. Соңғы екі үш жылда банктердегі салым үлесінің ұлғаюы
салым шарттары мен ... ... ... ... тұрғыда
әлдеқайда жетілдірілуімен байланысты. Халықтың екінші ... ... ... ... «Жеке тұлғалардың салымдарын ұжымдық ... ... ... ... ... ... салуға ынта тудырды.
Осының нәтижесінде депозиттер рыногында даму үрдісі байқалды. ... ... 2006 жылы ... ... бойынша барлық депозиттердің көлемі 3
076 729 млн.тенгені құраса, 2007 жылы 3 890 142 ... ... ... 5 409 359 ... ... 2009 жылы қаңтар айында 5 256 ... ... Оны 2008 ... ... салыстырғанда 1,03 есе
кемігенін байқауға болады. Ал 2009 жылдың ақпан айында 6 079 ... ... ... Бұл ... ... ... өсіп келе ... дағдарыс жағдайында біраз кідіргенін көреміз.
Дағдарыстың екінші кезеңінде салымдардың қайта көтерілгенін көруге болады.
Қазақстан экономикасының ... ... ... байланыстылығы елдің
депозиттік рыногына өз әсерін тигізбей қоймады.
Қазақстанның депозиттік рыногын талдай ... ... ... ... ... өсу ... ... болады.
Дипломдық жұмыстың зерттеу объектісі «Қазкоммерцбанк» АҚ на келетін
болсақ, ... ... және ... ... ... ... ... жағымды сәттерге клиенттік базаның үнемі кеңеюі, активтердің,
меншікті капитал мен ... ... ... ... болады. Алайда
тартылған қаражаттар құрылымында халықтан тартылған қаражаттарға көп көңіл
аударған жөн. Өйткені қазіргі ... дәл ... ... ... ... ... басым бағыты. Депозиттік операциялар қызмет
көрсетуде клиенттерді қанағаттандыру мақсатында үнемі озық ... ... есеп ... ... ... қолдану тиімді екенін
көрсетеді.
Депозиттік саясаттың теориялық негіздерін ... және ... ... аясында қалыптасқан жағдайға баға беру Қазкоммерцбанктің
депозиттік саясатын жетілдіру бойынша ұсыныстар мен ... ... ... берді.
Банктің ресурстық әлеуетін кеңейту және депозиттік базасын күшейту
мақсатында мына ... ... ... ... ... ... жас ... бағдарлана
отырып салымдардың бар тізбесін кеңейту;
2. жинақ сертификаттарын шығаруды игеру;
3. халықтың ... ... кері ... ... ... азайту
бойынша шараларды қабылдау;
4. инфляциялық жоғалтуларды өтеу мақсатында орналастырылған салымдар
бойынша сәйкес табысты алдын ала ... ... ... ... ... ... клиенттер үшін жаңа қызмет түрі телемаркетинг қызметін енгізу;
7. банк қызметін активтендіру.
Дипломдық жұмысты жазу барысында Қазақстан Республикасының депозиттік
рыногын зерттей келе, ... ... ... ... ... Сол кемшіліктерді қысқарту жолында зерттеулер жүргізіліп, бірнеше
амалдар тізімін ұсындық.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қазақстан Республикасының «Валюталық ... ... ... 24 ... ... «Төлемдер мен ақша аударымдары туралы» заңы 29
маусым 1998
1995 ... 31 ... №2444 ... мен ... ... ... банктер және олардың қызметі туралы» заңдық
күші бар Қазақстан Республикасының Президентінің Жарлығы.
Толық экономикалық, қаржылық несиелік, ... ... ... ... және ... терминологиялардың орысша қазақша
сөздігі. Сүлеймен Рахымжанұлы Тоқсанбай., Алматы: Сөздік словарь,1999.
816 б
VISA, EUROCARD| MASTER CARD ... ... ... беру
тәртібі жөніндегі «Қазкоммерцбанк» АҚ нұсқаулығы. 9шілде 1999ж.
Абильманова Ш.Р. Банковский маркетинг на рынке услуг населению. Алматы:
Казахская ... ... ... ... А.А. ... ... ресурсами в Республике Казахстан.
Автореферат. Алматы,2004
Бохаев Д.Т. Коммерциялық банктердің несие ресурстарын ... ... мен ... Автореферат. Алматы, 2004
Батракова Л.Г. Экономический анализ деятельности коммерческого банка:
Учебник для ... М.: ... ... Логос, 2003
Казимагомедов А.А. Банковское обслуживание население: зарубежный опыт.
М.: Финансы и ... ... В.В. ... банковским капиталом (теория и практика). М.:
ОАО Издательство ... ... В.И., ... Л.П. ... ... М.: Финансы и
статистика, 1999
Лаврушин О.И. Банковское дело. М.: ... и ... ... В.А. ... и ... ... М.: Издательство Акалис Биснес
книга, 1996
Роуз Питер С. Банковский менеджмент. Представление финансовых ... ... ... ... Г.С., ... К.О., Абдраимов Г.Т. Бухгалтерский учет и
отчетность в банках. Алматы : Қаржы қаражат; ... ... Ғ.С. Ақша ... ... Оқулық Алматы: экономика, 2001
Сейткасимов Г.С. Банковское дело. Алматы: ... ... ... Г.С. Деньги, кредит, Банки: Учебник. Алматы: экономика, 1999
Сейткасимов А.Г. Управление ... ... и ... ее ... Қаржа қаражат, 1998
Финансы, денежные обращение и кредит: Учебник /Под.ред. Сенчагова В.К.,
Архипова А.Н. М., 2000
Акпейсов Б. Вклады населения и их ... ... ... ... А. ... ... ... гарантируется. //Казахстанская
правда от 27 марта 2001
//Банки Казахстана. Алматы 2006-2009 сандары
// Егемен Қазақстан ... 2009 ... ... ... Алматы 2008-2009 сандары
// Аль Пари. Алматы 2007-2009 ... ... ... ... ... ... Саясат. Алматы 2008-2009 сандары
//Каз. Спектр Алматы 2009
www.kkb.kz
www.kt.kz
www.nationalbank.kz
www.kazinform
www.kazsat.kz
www.gfmag.com
Егемен Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жылғы 30 наурыздағы N 2155 Заңы (2007.03.28. берілген өзгерістер
мен толықтырулармен)
Қазақстан ... ... ... ... ... ... тұжырымдамасы туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006
жылғы 25 желтоқсандағы N 1284 Қаулысы Қазақстан ... ... ж., N 50, ... ... ... ... ... және құрылымын бекiту
туралы Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 ... 31 ... 1271 ... ... редакциядағы күні: 2008.20.08)
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... ... ресми қайта қаржыландыру ставкасын белгілеу
туралы ҚАУЛЫСЫ 2009 жылғы 20 наурыз № 23 ... ... ... ... және банк ... ... Қазақстан
Республикасының 1995 жылғы 31 тамыздағы N 2444 Заңы (Соңғы редакциядағы
күні: 2009.01.010)
Қазақстан Республикасының статистика ... ... ... ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банкте депозиттік саясат қалыптасуының теориялық негіздері56 бет
Коммерциялық банкте депозиттік саясаттың қалыптасуы52 бет
Коммерциялық банктің экономикалық тұрақтылығын күшейту жүйесінде оның депозиттік саясатын жетілдіру бойынша ұсыныстарды дайындау57 бет
Коммерциялық банкте депозиттік саясат қалыптас57 бет
Коммерциялық банктердің депозит операциялары74 бет
Коммерциялық банктердің депозиттік операциялары59 бет
Коммерциялық банктердің депозиттік операциялары жайлы68 бет
Коммерциялық банктердің депозиттік операциялары мен олардың дамуы55 бет
Коммерциялық банктердің депозиттік операцияларын қалыптастыру мен жетілдіру жолдары68 бет
Коммерциялық банктердің депозиттік операцияларын қалыптастыру мен жетілдіру жолдары жайлы56 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь