Екшінші деңгейлі банктердің халықаралық қарым-қатынасын дамыту

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

I. ӘЛЕМ ЭКОНОМИКАСЫНДА ХАЛЫҚАРАЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ РӨЛІ МЕН ҚЫЗМЕТЕТРІ

1.1 Халықаралық банктер: пайда болуы және атқартын қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.2 Дамушы елдеріне көмек көрсетудегі халықаралық банктердің рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
1.3 Экспортты несиелеу және несиелік саясат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19

II. ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ
ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРШ ТАЛДАУ

2.1 ЕДБ.р ұғымы және халықаралық қарым.қатынастағы несиелер, олардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
2.2 Екінші деңгейлі банктердің халықаралық несие көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33
2.3 Шетелмен салыстырғанда Қазқстанның негізгі банктерінің көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...50

III. ЕКШІШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАРЫМ.
ҚАТЫНАСЫН ДАМЫТУ

3.1 Коммерциялық банктердің халықаралық қаржылық қарым.
қатынастарын дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 57
3.2 Қазіргі таңдағы банктің қызмет көрсету саласын халықаралық
деңгейде дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..69

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 73
Бүкіл әлем тарихында орын алған екі дүниежізілік жүйелерінің бір біріне қарсыласуы және ұлттық- азат ету қозағалысының даму нәтижесінде капиталды шығарудың жаңа нысаны пайда болды, яғни заемдар, несиелер, гранттар беру арқылы экономикалық көмек көрсету. Экономикасы дамыған елдерінің экономикалық көмегі ең алдымен дамушы және өтпелі кезең экономикасы елдерінде нарықтық құрылымдарды қалыптастыруға, жекеменшік секторын қолдауға, нарықтық инфрақұрылымды дамытуға, жеке капиталының және тауарлар мен қызмететрінің экспорттын ынталандыруға бағытталған.
ХХ ғасырдың 60 жж. бастап экономикасы дамыған елдер экономикалық көмек көрсетуді аса қарқынды жүргізе бастады. Дамушы елдеріне қаржылық көмек көрсету 90 жж. дейін дамыды. Ал екі дүниежізік қарсыласу тоқтаған соң оның бағыты өтпелі кезең елдеріне қарай бет бұрды. Екінші дүниежузілік соғыс біткен соң ең көп салмақты қаржылық көмек көрсететін елдер қатарына АҚШ, Англия, Франция жатар еді. ХХ ғ. 80-жж. бастап бұл аренаға Жапония шығып жетекшілік орындарға ие болды. Көмек алушы елдер үшін инвестор- банктердің кейбір шарттары қолайлы келмегенімен олар халықаралық банктер мен тығыз байланысты жасауға ұмтылады, себебі олардың қаржылары елдің экономикасын көтеруде маңызды факторы болып келеді.
Соңғы жылдары дамушы және өтпелі кезең экономикасы елдеріне қаржылық көмек көрсетуде халықаралық несиелік ұйымдарының рөлі өте маңызды. Ол халықарылық ұйымдар ішінде Дүниежүілік банк және басқа да регионалдық даму банктері (Азиялық даму банкі, Африкалық даму банкі, Еуропалық қайта құру және даму банкі, т.б.).
Халықарылық банктердің басты мақсаты- қарыз алушы елдерінде жекеменшік кәсіпкерлікті қолдау. Дүниежүзілік банк және басқа да халықаралық регионалдық банктер өздерінің қаржы ресурстарын ең алдымен энергетика, көлік салаларының объектілерін құруға, ауылшаруашылықты және білім саласын дамытуға жұмсайды. Банктік сыйақы мөлшерлемелері сол нарықтарда орын алған пайыздық ставкалары негізінде белгіленеді. Ал экономикалық дамуы төмен елдеріне халықаралық банктер несиелерді жеңілдікпен береді.
1. «Банктің құрылымы» , Ақбергенова А.С., Мәтін, Қазақ ¥лттық Университеті: Экономика серия. 2006ж.
2. «Банковское дело» В.И.Колесникова, Л.П. Кроливецкая, Финансы 1996 ж.
3. «Коммерциялық банктердің несиелік портфелін басқару», Бохаев, Экономикалық негіздері 2005ж.
4. «Халықаралық банктік қатынастар», Экономика, Алматы 2005ж.
5. «Банктің қаржы құрылымы», Сұпұғалиев Г.И., Қазақ ұлттық университеті 2005ж.
6. «Банктің рентабелділігін талдау әдістері» Сэулембекова А.Қ., Экономикалық серия 2005ж.
7. «Банк аясындағы инвестициялау», Әл-Фараби Қазақс ұлттық университеті, Алматы 2004 ж.
8. «Банктік қаржылық қадағалау» Жұмабек А. Астана 2006ж.
9. «Банктік менеджментің негіздері» О.И.Лаврушина, Экономика, Алматы 2002ж.
10. «Банктердегі менеджменттің қажеттілігі мен маңыздылығы», Әмірханов Р. Мэтін, Экономика негіздері, Алматы 2006ж.
11. «Банктерде маркетингтік қажеттіліктер» Туланбаев А., Экономика негіздері, Алматы 2005 ж.
12. «Банктің қызметін жетілдіру» Т.Қожасұлы, Астана 2006ж.
13. «Проблемы деятельности коммерческих банков в современном этапе развития экономики» А.Е.Егоров, Денги и кредит, Алматы 1995ж.
14. «Банковское дело и денежно-кредитная политика», Э.Д.Долан, мэскеу 1991 ж.
15. «Банковское дело», О.И.Лаврушин, Мәскеу 2000ж.
16. «Развитя банкоского дело в Казахстане», Г.А.Марченко, Мэскеу 2000ж.
17. «Новейшие банковские технологии», Мәскеу 2000 ж.
18. «Банк және банк қызметі туралы» ҚР Заңы 31 тамыз 1995 ж.
19. «ҚР ¥лттық Банкінің заң және нормативтік актілерінің жинақтары», Алматы 2000ж.
20. «Қазақстан Республикасының ¥лттық Банкісінің Жаршысы» 2003ж
21. «Қазақстан 2030» ҚР президентінің Жолдауы
22. «Жаңа әлемдегі - Жаңа Қазасқтан» ҚР президентінің Жолдауы
23. «Қазақстан ¥лттық Банкі» жылдық есептері 2004-2006ж.
24. «Темірбанктің» жылдық есептері 2004-2006 жж.
25. «Тұран Әлем Банкінің» жылдық есебі 2006ж.
26. «ҚР ¥лттық Банкінің Статистикалық бюллетені», 1996ж., 2000-2006жж.
27. «ҚР ¥лттық Банкінің Қаржылық есебі» 2006ж.
28. «Экономика негіздері» мерзімсдік басылым, Алматы 2004-2006 жж.
29. «Экономикалық трансляция» мерзімдік басылым, Алматы 2005-2006ж
30. «Банки Казахстана», Мерзімдік басылым, Алматы 2000-2007жж.
31. «Банковсие технологии» мерзімдік басылым, Алматы 2002-2005жж.
32. «Қаржы қаражат» мерзімдік басылым, Алматы 2000-2007жж.
33. «Егеменді Қазақстан» мерзімдік басылым, № 5,14,25, 2005ж
34. Банки на развивающихся рынках. 2-т. М: Финансы и статистика., 1998
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
.................................................4
I. ӘЛЕМ ЭКОНОМИКАСЫНДА ХАЛЫҚАРАЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ РӨЛІ МЕН ҚЫЗМЕТЕТРІ
1.1 ... ... ... ... және атқартын
қызметтері..................................................................
.............................................8
1.2 Дамушы ... ... ... ... ... ... несиелеу және ... ... ... ... ХАЛЫҚАРАЛЫҚ
ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРШ ТАЛДАУ
2.1 ЕДБ-р ұғымы және халықаралық ... ... ... ... ... банктердің халықаралық несие ... ... ... ... ... банктерінің көрсеткіштерін
талдау....................................................................
...............50
III. ЕКШІШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАРЫМ-
ҚАТЫНАСЫН ДАМЫТУ
3.1 Коммерциялық банктердің халықаралық қаржылық қарым-
қатынастарын
дамыту......................................................................
..........57
3.2 Қазіргі таңдағы ... ... ... ... ... әлем тарихында орын алған екі ... ... ... ... және ... азат ету ... даму нәтижесінде
капиталды шығарудың жаңа нысаны пайда болды, яғни ... ... беру ... экономикалық көмек көрсету. Экономикасы дамыған
елдерінің ... ... ең ... дамушы және өтпелі кезең
экономикасы елдерінде ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымды дамытуға, жеке капиталының және
тауарлар мен ... ... ... бағытталған.
ХХ ғасырдың 60 жж. бастап экономикасы дамыған ... ... ... аса ... ... ... ... елдеріне қаржылық көмек
көрсету 90 жж. дейін ... Ал екі ... ... ... соң ... ... кезең елдеріне қарай бет бұрды. Екінші дүниежузілік соғыс
біткен соң ең көп салмақты қаржылық көмек ... ... ... ... ... ... еді. ХХ ғ. 80-жж. бастап бұл аренаға Жапония ... ... ие ... Көмек алушы елдер үшін инвестор- банктердің
кейбір шарттары қолайлы келмегенімен олар халықаралық банктер мен ... ... ... себебі олардың қаржылары елдің экономикасын
көтеруде маңызды факторы болып келеді.
Соңғы ... ... және ... кезең экономикасы елдеріне қаржылық
көмек көрсетуде халықаралық несиелік ұйымдарының рөлі өте ... ... ... ішінде Дүниежүілік банк және басқа да регионалдық даму
банктері (Азиялық даму банкі, Африкалық даму ... ... ... ... даму ... ... банктердің басты мақсаты- қарыз алушы елдерінде жекеменшік
кәсіпкерлікті қолдау. Дүниежүзілік банк және басқа да ... ... ... ... ... ең ... ... салаларының объектілерін құруға, ауылшаруашылықты және білім
саласын ... ... ... ... ... сол нарықтарда
орын алған пайыздық ставкалары негізінде белгіленеді. Ал экономикалық дамуы
төмен елдеріне халықаралық банктер несиелерді жеңілдікпен береді.
Халықаралық ... ... ... көмек экономикалық дамуы
төмен елдерінде «сыртқы экономикалық қарыз» ... ... ... ... Бұл ... 80- жж. ... қарай аса күрделенді. Әлбетте,
экономикасы дамыған елдердің де сыртқы қарыздары бар және олардың сомалары
дамушы ... ... әлде ... жоғары, бірақ бұл олар үшін маңызды
проблема емес, себебі олар әрі қарызгер әрі қарыз беруші ( ... ... ... елдері үшін сыртқы борыш проблемасы аса күрделі
экономикалық проблемаға айналды. Қиын ... ... ... ... ... ... ... ұшрады, себебі оларда сыртқы
борыш көлемі аса өсіп, олар ... өзін де ... да ... ... болмады.
Экономикасы дамыған елдердің үкіметері түсіне бастады, егер қарызгер
елдер өз ... бас ... онда олар өз ... ... сондықтан кредитор халықаралық банктер осы мәселені шешу ... ... ... яғни ... ... төлеудің мерзімін ұзарттады
және жаңа заемдер арқылы ... ... ... елдерінде бұл проблемаларды шешу үшін арнайы
бағдарламалар қабылданады және олар сол ... ... ... ... яғни АҚШ ... ... «Брейди жоспары», Жапонияда-
Накасоне премьер-министрдің жоспары, т.б. Бұл шаралар сыртқы ... ... ... ... ... да шешілмеген
проблемалар қала береді.
Сонымен, халықаралық банктер ... ... ... рөл ... ... ... ... төмен дамыған елдер өздерінің қаржылық
базаларын нығайтады және өз елдерінде нарықтық ... ... ... ие болады.
Халықаралық банктердің қызметі біздің банк жүйеміздің арқынды дамуына
да өз әсерін тигізеді.
Қазақстан Республикасының банктер жүйесі - ұлттық ... ... ... ... нарық талабына сай өзгерістерді жедел
қабылдайтын және экономикалық базистегі өндірістік ... мен ... даму ... тез ... танытатын, салыстырмалы дербестігі
бар ақша секторы. Қазақстан Республикасында екі деңгейлі банктер жүйесінің
дамуының жаңа ... ... ... ... ... ... өтуімен байланысты Ұлттық банк және Қаржы нарығы мен Қаржылық
ұйымдарды ... ... және ... агенттігі тарапынан
коммерциялық банк қызметтерінің сандық және ... ... ... ... ... бір жағынан банкаралық бәсеке әсер етсе,
екінші жағынан шетел капиталының енуі қозғау салды. Қазақстан ... ел ... ... ... ... сыртқы экономикалық
қатынастар да дамуда. Ал бұл ... өз ... банк ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Банктер жүйесінің
инфляцияны тежеуде, нақты секторды инвестициялауда, ақша ... және ... ... ... ... ролі арта
түсті.
Қазіргі кездегі коммерциялық банктер - клиенттерге әртүрлі қызметтер,
яғни несие беретін, валюталық және ... ... ... есеп ... ... ... шарушылық субъектілермен
үзеңгілес әрі серіктес болатын, шет мемлекеттермен қарым-қатынаста ... ... ... ... ерекше кәсіпорын.
Халықаралық несие - валюталық және тауарлық ресурстарды қайтарымдылық
және пайыздар төлеу ... беру ... ... ... қатынастар сферасындағы қарыз капиталының қозғалыс ... ... ... Кредиторлар мен қарыз алушылыр ... жеке ... ... ... ... ... ... және аймақтық ұйымдар қатынасады.
Халықаралық несие сыртқы саудада барлық кезеңде ... роль ... ... ... ... ... саудада экспорт пен импорттың
жүзеге асуын, даму үрдісіне сай банктік ... ... ... ... ... ... ... қызметтері жүзеге
асырады.
Халықаралық несие пайызы мемлекеттің несие пайызымен бірдей болмайды,
ол шетел несиелері бойынша ең көп ... ... ... ... ... ... және ... экономикасы дамыған мемлекеттері)
әлемдік ... ... және ... ... реттеу
мақсатында бекіткен мемлекеттердің мөлшерлемелері бойынша есептелінеді. ... ... үшін ... болып отыр, өйткені халықаралық несие
пайызының мөлшерлемесі біздің ... ... ... ... ... ... ... қаржылық ұйымдарға мүше
болуы, экономикалық реформалар жүргізу үшін қосымша қаржылық ... ... ... береді.
Қазіргі таңда ақша аударымдарын тез арада әлемнің барлық нүктелеріне
аудару жүейесі дамыған. Банктердің ақша аударын ... ... ... ... ... яғни шет ... жұмысы тез
әрі орнықты жүріп отырады. Сол себепті әлемде ... ... ақша ... ... ... олардың бірнеше түрлері
төменде атқаратын қызметі, алатын сыйақысы жайлы, ... ... ... ... ... ... ... төлем жүйесінің жетілдірілуі мен дамуы -
Ұлттық банк пен ... ... қор және ... банктің бірігіп
анықтаған сртатегиясымен жүргізіледі. Сол себепті ... ... ... ... ... шетелдік қарым-қатынастарын жүзеге асыру үшін,
бүкіләлемдік ақша ... ... үшін ... банктік жобалар
қолданылуда. Төлем міндеттемелерін орындау ұзақ және қысқа мерзімді болып
орындалады және ... ... мен ... жүйесін жүзеге
асыру екінші деңгейлі банктердің құзырында болады.
Қазақстан Республикасының барлық екінші деңгейлі банктері «Western
Union», ... ... ... ... ақша ... ... Бұл бағыт банктердің жеке ... ... ... ... жұмыста қойылған мақсаттар:
• Халықаралық банктердің пайда болуын, түрлерін, құрылымын зерттеу;
• Халықаралық банктердің негізгі қызметтерін белгілеу;
• Әлем ... ... ... ... анықтау;
• Халықаралық банктердің қазіргі жағдайын таладу;
• ҚР банк жүйесімен халықаралық ... ... ... ... ... Халықаралық банктердің тәжірибесін зерттеу және ҚР банк жүйесінде оны
қолдану жағдайларын қарастыру.
Жұмыстың объектісі. Жұмыстың ... ... ... ... ... табылады. Жұмыста ҚР статистткалық агенттігінің, ... ... ... ... ... үш ... бөлім, қорытынды және пайдаланған
әдебиеттер тізімінен құрылған.
I. ӘЛЕМДІК ЭКОНОМИКАСЫНДА ХАЛЫҚАРАЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ РӨЛІ МЕН ҚЫЗМЕТЕТРІ
1.1. ... ... ... ... және ... ... нарықтағы өзгерістер әр қашанда бүкіл экономиканың жалпы
жағдайына тез ... ... ... Вудс ... ... ұшрады, сондықтан халықарылық
қаржы ұйымдарының қажеттілігі және ... рөлі ... тағы ... ... бола бастады. Ең алдымен Халықаралық Валюта Қоры туралы.
Бірақ көптеген әлемдік эксперттерінің ойы ... ... ... отыру үшін міндетті түрде ірі халықарылық қаржылық институттары
қажет, яғни ... ... ... қоры ... ... мен ... ... әлем
экономикасының даму қарқынын қадағалау қызметін атқарады және 182 мүше-
елдерінде макроэкономикалық жағдайына ... ... ... ... ілем ... ... қадағалау үшін бірнеше халықаралық ұйымдар
құрылған (сурет 1)
|Халықаралық Валюта қоры ... банк тобы ... ... ... ... ... ... ұйымы ( сауда |Біріккен Ұлттар Ұйымы (әлеуметтік ... ... ... ... құрамына келесі ұйымдар кіреді:
• Халықаралық қайта құру және даму банкі;
• Халықаралық даму Ассоциациясы (159 мүше- елдер) ;
... ... ... (170 ... елдер);
• Инвестициялық спорларды реттеуші Халықаралық орталығы.
Олардың басты мақсаты- ... және ... ... ... ... ... жүргізу үшін, яғни қаржылық секторында ... ... ... ... ... ... қорғау, білім ... үшін ... ... ... институтатрының қызметтерінің бағытын халықаралық
қоғамдастық белгілейді. Барлық ... ... ... ... тарапынан реттеліп отырады.
Негізінен алғанда халықаралық ұйымдарының түрлері өте ... ... ... қызметтеріне қарай жіктеуге болады:
• Мемлекеттердің Кеңестік топтары;
• Универсалдық халықаралық ұйымдар;
... ... ... Регионалдық халықаралық ұйымдар;
• Банктік халықаралық ұйымдар.
Біз өзіміздің зерттеуімізде ... ... ... ... ... ... құрамына кіреді:
• Халықаралық есептеулер банкі;
• Скандинавилық инвестициялық банк;
• Латинамерикалық экспорттық банк (BLADEX).
Халықаралық банктер ... ... ... ... ... ... ... қайта құру және даму банкі (EBRD);
• Африкалық даму банкі ... ... даму ... ... Скандинавалық даму банкі (NDB);
• Исламдық даму банкі (IDB);
• Кариб елдерінің даму банкі (CDB), т.б.
Даму ... ... олар ... ... ... ... іс- әрекеттері мүше- елдерінде басқа да банктер мен бірлесіп жаңа
жобаларды қаржыландыру. Бірақ бұл ... ... ...... ... ... ... банктік сыйақылармен берілгеніне қарамастан) уақытылы
қайтарылмайды. Нәтижесінде кейбір дамушы ... даму ... ... ... халықаралық банктердің атқаратын қызметтері:
• Экономиканың барлық салаларында ... ... ... ... ... ... Мүше- елдерінде болып жатқан ... ... ... ... саласының заңдылығана бақылау жасау.
Халықаралық банктер экономикасы төмен дамыған дамушы және ... ... ... ... беру ... ол ... сыртқы қарыз
проблемасы туындайды.
Сыртқы борыш проблемалары халықаралық ұйымдарының кейбіреуелірінде
мониторинг жүргізудің негізгі түіні болып ... ... ... және ... сыртқы борышты реттеу мәселелерімен айналысады, ал Әлемдік банк
және ... ... ... ... және даму ... қарыз берушінің де
қарыз алушының де сыртқы қарызы жөнінде барлық статистикалық мәлімететрді
жинап, талдайды.
І. Париж ... (Paris Club)- 1956 ж. ... ... ... ... ұйымы. Оның қызметі: мемлекеттік
борышты қадағалау және ... ... ... ... үшін ... келісімдерді жасау.
Париж клубында қатан ұйымдық құрылым қарастырылмаған және мүше болғысы
келген және ол клубтың қағидаларымен келісетін барлық кредитор- ... ... жете ... ... ... ... ... әдетте- Францияның
қаржы министрілігінің жоғары лауазымды шиновнигі ... ... ... ... ... орналасқан.
Париж клубының басты мақсаты- қарыз алушылармен көпжақты кездесулерді
жасап, олардың сыртқы экономикалық қарзы мәселелерін реттеу. ... ... ... ... ... ... Көптеген ұйымдастырылған
кездесулер нәтижесінде борышты өтеу жөніндегі жаңа мерзімдері, ... ... ... ... ... (Agreed Minutes). Бұл
құжат амалса асады, егер екі ... ... бір ... ... уақыт өткен сайын Париж клубы дамушы елдеріне тиісті қарыздарды
қарастырудың шарттарын бақылайды:
• Торонталық шарттар. Олар 1988- 1991 жж. ... орын ... ... ... ... ... ... таза қарыздың 33 % жойылады, ал қалған сомасы келесі 14 ж. ... оның ... 8 ... ... қарастырылған;
- қарыз қайтару мерзімі 25 ж. дейін ұзарттылады, оның ішінде 14
жеңілдпен қарастырылған;
- жеңілдікпен банктік сыйақы ... ... ( ... 3,5
пункке төмендетіледі).
Бұл шарттар дамушы елдеріне түскен ... ... ... мүмкіндік береді.
*Лондонддық шарттар. Олар 1991-1994 жж. аралығында орын алған.
Бұл шарттар келесі жағдайларды ескертеді, яғни:
- таза қарыздың 50 % ... ... ал ... ... 23 ж.
жеңілдікпен қалдырылады;
- қарыздың шығындылығын қысқарту;
- коммерциялық нұсқа 25 ж. оның ... 16 ... ... ставкасы қарастырылған.
ІІ. Лондон клубы- аса ірі кредитор- банктерінің кеңестік комитеті. Бұл
жерде қарыз ... ... ... кездесулер жасайды. Барлық
кредиторлар атынан бір мүше банк ... ... ... да ... ... ... Оның ... кез келген кредитор банк болуы мүмкін. Мүше
болуы үшін қойылған шарт- ХВҚ экономикалық реформаларын жүргізуде қойылған
шарттарын қабылдау. ... өтеу үшін тек таза ... ... ал ... ... ... шарт жасау кезіне толығымен
төленуі тиіс. ХХ ғ. 90 жж. Лондондық клубының мүшелері Аргентина, Боливия,
Бразилия, Болгария, ... ... ... ... , т.б. ... борыштарын қарастырған.
Әлемдік экономикада әсіресе банктік секторды реттеу сферасында маңызды
орынды Халықаралық ... ... ... еспетесулер банкі (БМР)– (Bank for International
Settlements - BIS) 1930 ж. ... және 41 ... ... бар ( Ресейді қоса
алғанда)
Негізігі қызметтері:
-орталық банктеріне валюталық резервтерін тиімді басқаруын ... ... ... ... ... ... ... валюталық қарым- қатынастарын жетілдіру үшін ... ... ... ... қаржылық агент қызметін атқарады;
-Орталық банктері үшін ақша – несие саясатына қажетті ... ... – бір ... бір рет ... ... ... ... басты саясатын анықтайды;
-Директорлар кеңесі (Бельгия, Франция, Германия, Италия, Ұлыбритания, АҚШ
т.б. орталық банктерінің төрағалары кіреді) – ... ... ... балансы әлі ге дейін швейцар франкінде есептелінеді. Банктің
жарғылық капиталы 1,5 млрд. ... ... ... және 600 мың ... 1 ... ... = 0,29 г таза алтын = 1,94 АҚШ дол.
БМР бүгінгі күнде банктік секторының нормативтік актілерін ... Ол үшін БМР ... ... үш комитететер құрылған:
- банктік бақылау жүргізу үшін ... ... ... ... және есептеулерді жүргізу үшін Базельдік
комитет;
- евровалюта жөнінде Үнемі қызмет ететін комитет.
1.2. Дамушы елдеріне ... ... ... банктердің рөлі
Екінші дүниежізілік соғыстан соң кейбір ... ... ... ... халықаралық ссудалық
капиталдың сыртқа шығуы өрістеді. Капиталды сыртқа шығарудың басты мақсаты-
дамушы елдеріне экономикалық көмек көрсету. Бұл іс- ... ... ... ... ... ... Дүниежүзілік банк және оның құрамына
кіретін бірнеше ұйымдар және регионалдық банктер, ... ... ... ... ... ... екі ... құрылған халықаралық несиелік құрылым
болып табылады. Оның құрылымына бірыңғай басқаруға негізделген банктер
кіреді:
... ... құру және даму ... ... ... Даму ... (ХДА).
Бұл құрылымдар қарыз алушы – мемлекеттер ... ... ... ... ең алдымен эуономикалық- әлеуметтік сипаттағы
жобаларды қаржыландыруға, яғни сол мемлекеттердің ... ... ... хал- ... ... ... елдерідің үкіметтеріне
береді. Бұл ұйымдарының құрамына Халықаралық Қаржылық Корпорациясы,
Инвестицияларды ... ... ... және ... ... ... ... кіреді.
Халықаралық Қайта құру және Даму банкі 1944 ж. Бреттон-Вудс (АҚШ)
өткізілген БҰҰ ... ... ... ... Халықаралық валюта
Қорымен бір мезгілде құрылған болатын. Қазіргі кезде ХҚҚДБ құрамына 183
елдер мүше болып ... ... мүше болу үшін ... ... ... ... болуы тиіс. Ресей ХҚҚДБ мүшелері қатарына 1992 ж. қабылданды.
ХҚҚДБ құрудың негізгі мақсаты- ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... беру арқылы сол мемлекеттердің
экономикалық дамуын қамтамасыз ету болып табылады.
ХҚҚДБ несиелерді тек несиелік ... ... ... мемлекеттік
кепілдемесімен қамтамасыз етілген, жоғары рентабелді маңызды жобаларға
несиелерді береді, яғни үкіметке, мемлекеттік ведомствоваларына және ... ... ... ... соң өздерінің экономикаларын ... ... үшін ... ... аса ірі көлемде Шығыс Еуропа
мемлекеттеріне берді. Кейінгі жылдары ... ... ... ... ... жағдайын дұрыстауға бағыттады.
ХҚҚДБ жарғылық капиталы мүше- елдердің оның акцияларын ... ... ... ... пайларының 44 % жоғарысы экономикасы дамыған
жетекші мемлекеттерге тиесілі, яғни АҚШ, ... ГФР, ... ... ... ... ең жоғары басқару органы басқарушылардың
Басқарамасы болып табылады, ал атқарушы орган- Директорларының Кеңесі болып
табылады. Тағайындалған 24 ... ... 5 ... ... мүше ... ... яғни ірі ... (АҚШ.
Жапония, Германия, Франция, Ұлыбритания) тағайындалады. Қалған ... ... ... ... тағайындалады. Банкті ... ... ... 1 жылда бір рет өткізіледі. Ол ... ... ... және ... ... ... Әр бір мүше- елдің даус беру құқығы ХҚҚДБ акцияларындағы ... ... ... ... құрамына экономикалық дамуды қамтамасыз ету
үшін және ... ... ... бөлу ... проблемаларды шешу үшін
ХҚҚБД және ЖВҚ арнайы министрлік комитеті ... ... ... ... 10 ... ... аспаған, кейінгі кезде
ол 78 млрд. долларға, одан соң 2002 ж. қарай 191 млрд. ... ... ... ... көзі- ссудалық капитал нарығында бос
қаражаттарды тарту. Көптеген жекеменшік коммерциялық ... және ... ... ... ... ... ... бармай жоғары
проценттік табысты алу мақсатында ( өсім 6 % бір ... ... ... ... ... ... әр қашанда
несиелік қабілетілігі ... ... ... мемлекеттік
ұйымдарына, мемлекеттік кепілдемесі бар жекеменшік кәсіпорындар) несие беру
арқылы аса ірі көлемді таза табысқа жетіп отырады. ... 2005 ж. ... ... 2,5 ... долларынан асып тұр, ал жаңа ... 12,1 ... ... банк ... ... құнының 30 % дейін несие береді, ал
қалған соммалар басқа ішқі және сыртқы ... ... ... Бұл ... ... ... сыйақы ставкаларымен 20 ж. ... ... ... ... сол кездегі ссудалық капитал нарығында
қалыптасқан сұраныс және ұсыныс негізінде беріледі. (сурет 2)
Соңғы жылдары экономикасы ... ... ... ... күрт ... ... жоқ. Бұл жағдай сол елдердегі инфляцияның
бірқалыпты болуының кепілі.
Сурет 2. Экономикасы дамыған мемлекеттерінде ... ... ... ... ( орташа жылдық пайыз).[1]
Соңғы он жылдар ішінде ХҚҚБД несиелерінің көбі мемлекеттік басқаруды,
заңдық- құқықтық ... ... ... ... қаржыландыруға ұсынылып
отыр. Қалған несиелер энергетика, ... ... ... ... және жергілікті мен шетелдік ... үшін ... ... жасауға бағытталып отыр.
Мысалы, 2006 ж. ХҚҚДБ қаражаттырының:
• 31 % - мемлекеттік ... және ... ... жұмсалды;
• 18 %- қаржы жүйелерін қаржыландыруға;
• 13 %- көлік саласына;
• 12 %- деңсаулық сақтау, т.с.с.;
• 7 %- білім беру;
• 6 %- ... және тау ... 5 %- ... 5 %- ... 2 %- ... ... ... 1 %- ақпарат және байланыс саласына берілген.
Соңғы жылдардағы статистикалық мәліметтеріне ... ... ... ... ... ... ең көр ... Қытайға ( 18,1
млрд.доллар), Мексикаға (13,9 млрд.доллар), ... ... ... (12,0 млрд.дол.), Индияға (11,2 ... (10,4 ... ... (8,9 ... ... ... Корея Республикасына ( 7,8 млрд.дол.), Филипин аралдарына
(4,2 млрд.дол.). Осы аталған мемлекеттерге берілген несиелердің 60 ... ... ... 3. ... 2006 ж. ... мемлекеттік құрылымы, (млрд.доллары)
ХҚҚДБ негізгі мақсатының бірі – бұл ... ... ... ... қадағалау. Дамушы елдерге берілген несиелер кез ... ... ... мен қызметтерін сатып алуға жұмсалуы мүмкін.
ХҚҚДБ несиелерді беруден басқа дамушы елдеріне ... ... ... ... 50-60 жж. тағы үш халықаралық банктер пайда болды. Олар:
• 1959 ж. - ... даму ... ... банк ... 1963 ж. – ... даму банкі (Азиатский банк развития);
• 1964 ж. – Африкалық даму банкі (Африканский банк развития)
Бұл банктердің ... ... мен ... ... ... ... елдеріне өз елдерінде экономикалық
және әлеуметтік прогрессті дамыту үшін заемдар мен ... даму ... және ... іске ... үшін ... ... көрсету;
• мемлекеттік және жеке инвестицияларды елдердің экономикасын
дамытуға жұмсалуына ынталандыру.
Бұл үш банктердің мүше- ... ... ... мемлекеттерден
басқа донор қызметін атқаратын региондық емес мемлекеттер де ... ... ... ... ... Еуропаның көптеген елдері. Бұл елдердің қатысуы
өз кезегінде банктердің қаржылық базасын ұлғайтады.
Америкааралық даму банкі тобы ... ... ... ... ... қор ... инвестиционный фонд) қызмет
етеді. Оның қызметіне Латин Америка мемлекеттерінде жаңа ... ... ... қолдау, басқа жеке кәсіпорындарды модернизациялау
немесе қайта құруды ынталандыру жатады.
Африкандық даму банкі тобы құрамына африкандық даму қоры және ... ... ... ... ... Сенімді қоры кіреді.
1971 ж. араб ... үшін өте ... ... жобаларды
(проектілерді ) және ... ... ... ... ... қарастырылған шарттары негізінде субсидиялары мен заемдарды
ұсынады.
1973ж. Африканың экономикалық дамуының Араб банкі құру ... ... Ол өз ... 1976 ж. ... ... бастады. Оның мақсаты-
арабтық емес африкандық мемлекеттеріне қаржылық көмек көрсету.
Басқа да көптеген дамушы елдерінде Даму ... ... ... Экономикалық интеграцияның Орталықамерикандық банкі;
• Карибалық даму банкі;
• Шығысафрикалық даму банкі;
• Батысафрикалық даму банкі;
• Ортаафрикалық елдерінің даму банкі;
• т.б.
1991 ж. ... ... ... ... ( Орта және Шығыс Еуропа,
ТМД) ашық нарықтық экономикаға өтуін , жеке ... және ... ... ету ... жаңа ... ... ұйм ... қайта құру және даму банкі (ЕҚҚДБ).
ЕҚҚДБ осы региондың 27 мемлекеттіне құрылымдық, салалық экономикалық
реформаларын жүргізуге ... ... ... ... ... әр ... даму сатысында тұрған тәуелсіз елдеріне нарықтық бәсекені
дамытуға, жекешелендіру процестерін ... ... және ... ... мен ... ... толық қанағаттандыру ... ... ... ... ... жекеменшік секторының дамуына, қаржылық
ұйымдарының және құқықтық жүйелерін қалыптастыруға, ... ... ... ... ... ... да қаржылық ұйымдарынан
тікелей шетелдік инвестицияларын келуіне жағдай жасайды.
ЕҚҚДБ мүше- елдері ... ... және ... емес 60
мемлекет кіреді. Еуропалық емес ... АҚШ, ... ... ... ... ... ... Мексика, Египет, т.б. ЕҚҚДБ құрамына
Еропалық Одақ және Еуропалық инвестициялық банкі де ... ... ... ... 2002 ж. 19,9 ... 2006- 22,3 ... асты,
оның ішінде төленген капитал сомасы – 5,2 ... және 5,8 ... ... көздері басқа банктердің көздері сияқты, яғни жарғылық капитал,
сырттан ... ... ... ... ... ... ... сыйақылар, инвестициялық қызметтен табыстар, т.с.с.
Банк өз ... ... есеп ... ... яғни ... пайыздар негізінде (тәуекелдік деңгейін есепке алып) ұсынады.
Басқа да ... ... ... ... ... ... ... кеңейтуге мүмкіндік береді. Өзінің қызмет ету мерзімінен
бастап (1991 ж.) ... ... ... ... ... 2002 ж. сонына
қарай 21,6 млрд.евро, 2006ж.- 22,1 ... ... Сол ... РФ ... 1,5 млн. евро ... ... және ... 1998 және 1999
жж. орын алған қаржылық дағдарыс нәтижесінде ЕҚҚДБ ассигнацияларының үлесі
1997 ж. 32 % ... бір ... 23% ... ... . Ал ... 2002 ж. ... үлес салмағы 33 % аса түсті. ЕҚҚДБ қызмет ету барысында Ресейде ... ... ... экономикасы дамыған елдерінен қаржылық қаражаттарды
дамушы елдеріне ... ал ... он ... ... кезең экономикасы
елдеріне қарай бағыттауда халықаралық банктердің рөлі өте ... ... ... ... ... алу ( ... көмек)
алу нәтижесінде көптеген елдерде сыртқы борыш деген түсінік пайда ... ... даму ... ... ХХ ғ. 80 жж. Халықаралық несиелік
қатынастары ... ... Ең ... қиын жағдайға дамушы елдерінің
экономикасы ұшрады. 1985 ж. ... ... ... ... 1 трл. дол. ... ... ішінде Латин Американың елдері -380 млрд.дол. халықаралық
банктеріне қарыз болды:
• Бразилия- 103,5 ... ... 97,7 ... ... 50,8 ... елдер халықаралық банктеріне тек банктік сыйақыны 122 мдрд.
Дол. төлеуіне тиіс ... Ол ... сол ... экспорттының 40 %.
Бұл ситуация негізінен 1974- 1975 жж. басталған еді. осы ... ... ... ... ... ... ... несие
алуға мәжбүр болды.
Халықаралық банктерден несие алудың негізін АҚШ ... ... ... Аса ірі ... ... ... ірі ... ақшалай капитал бір елден бір елге көшіріліп отырды.
Ал сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... ... банктер банктроттық ұшрай бастады.
1980ж. ОПЕК мүшелері төлем балансының оң нәтижесі болса ... 1982 ж. ... ... ... ... (15 ... ... кәсіпкерлері дамыған елдерінің банктерінен өздерінің капиталын
қайтып ала бастады. 1999 ж. ... ... ... ... нәтижеінде бұл
елдерінің экономикалық жағдайы дұрысталды. Төлем баланстары оң нәтижелермен
аяқталды. 2005 ж. ОПЕК ... ... 135 ... дол. ... ... және ... саясат
Нарықтық экономика жағдайында сыртқы экономикалық қатынастарды (СЭҚ)
ынталандыруда ... ... ... ( ... ... және сыртқы экономикалық қатынастарды сақтандыру) ... ... ... ... ... Ынталандыру жүйесі ең алдымен мемлекеттік ... ... ... ... байланысты;
• әдетте, мемлекеттің қызметінің бұл түрін бақылау және басқару
үшін ... ... ... ... ... ... ... реттеуде көптеген халықаралық
ұйымдарының іс - әрекеттері есепке алынады және ол іс- әрекеттер
осы уақытта қалыптасқан жағдайларды ... ... ... ... ... ... әдетте
көптеген коммерциялық банктер қатысады, сондықтан кейбір мемлекеттерде
экспортты мемлекеттік несиелеу жүйелері құрылымына жеке ... ... ... ... ... ету және ... шетелдік
сатып алушының немесе оның банкі тарапынан міндеттерді орындаудан бас
тартудан сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... қолдау
үшін қолданатын несиелік саясаттың негізін сол мемлекеттердің өзінің бизнес
қызығушылығын сақтауға арналған саяси және ... ... Ол ... ... ... қарым- қатынастарының өзгеруіне,
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... осы іс - әрекеттермен айналысатын арнайы
несиелік ұйымдары қызмет ... АҚШ –та ... ... банк (ЭИБ) ... немесе сауда делдалдарына американдық инвестициялық ұзақ
мерзімді (5-10 жж.) ... ... аса ... ( ... 5 млн.доллардан кем
болмауы тиіс) тауарларды немесе ... ... ... ұзақ мерзімді
несиелерді ұсынады. Бұл несиелер бойынша банктік сыйақы ставкасы ... және ... ... ... даму ... байланысты
анықталады.
Орта мерзімді несиелер ( 5 млн. долларға ... ... 6 ... ... ... банк- экспортерге беріледі, еген ол тауар АҚШ- та өндірілген
болса және экспортер осы ... ... ... ... ... бәсекелестер бар туралы нақты мәліметтерді ұсынса.
Аграрлық өнімдерді (әдетте) АҚШ- тың Ауылшаруашылық министрілігі
құрамындағы Сауда- ... ... ... Экпорт- Импорттық банкі несиелерді коммерциялық банктермен
бірлесіп ұсынады. Жапонияда құрал- жабдықтаушаларға ... ... ... ... 70 % ал ... ... берілетін несиелер 60 %
құрайды. Бұл несиелер ... ... ... ... ... ... ... келеді және олар 7-11 % мөлшерінде бекітіледі.
Несиелеу мерзімі 6 ... 15 ... ... мерзімді құрайды.
Францияның банкі сыртқы сауданы несиелеуде экспорттық келісімдері ... 100 % ... мен ... ... өндірісін құнының 90 %
дейін несиелейді.
Италияда ортамерзімді ... ... ... қаражаттар есебінен
орта мерзімді Орталық институтының (арнайы құрылған) арнайы қоры арқылы
беріледі.
Ұлыбританияда экспортты несиелеуді экспорттық ... ... ... Департамент жасайды.
Мемлекеттің экспорттының көлемінің ... ... мен ... ... ... ... ... Бұл саясат тікелей
зайымдарды және несиелерді шетелдік қарыз алушыларына сол ... ... ... алу үшін ... ... ұйымдары берілген қаражаттарын қайтарылуын ... ... ... олар ... ... ... ... етеді және сатып алынатын тауарларды қадағалайды.
Мысалы, АҚШ та белгілі бір объектті қаржыландыруда АҚШ тың ... ... сол ... құру үшін ... ... жасалынуға
мүмкіндік бар екенін растайтын құжаттаманы талап етеді. Онымен бірге банк
қарыз алушының несиелік қабілеттілігін толығымен және оның ... ... ... ... ... ... атқарылатын жұмыстарда компетенттік мемлекеттік басқару
ұйымдарының (АҚШ тың ... ... ... ... ... ... ... т.с.с.) көмегімен тапшылықта тұрған тауарларды
несиелеуге шектеу қою, ал артықшылығы бар тауарлар бойынша ... ... ... ... ... елдерінде сыртқы экономикалық саясат, әсіресе
несиелік саясат келесі прогрессивтік салаларының ... ... ... Ол ... авиациондық техника;
• атом электростанкицялары;
• оларға жанармай өндіретін;
• құрылыс.
Сонымен бірге бұл ... ... ала ... ... ... экономикалық зерттеулері қаржыландырылады.
Қазіргі несиелік саясатының күрделі бағыты- кредитор- елді қажетті
шикізаттық ресурстарымен қамтамасыз ... ... Сол үшін ... өндеу
(әсіресе стратегиялық материалдарды) салалары көп несиеленеді.
Батыс елдерінің қазіргі несиелік ... ол ... ... мақсаттары әсер етеді. АҚШ-тың ... ... ... ... ... қызметінің негізгі мақсаты- ҚСРО мемлекетіне
басымдылық көрсету деп ... ж. ... ға ... ... бірі ... – бұрынғы ( патшалық Ресей және Уақытша үкімет
кезіндегі) қарыздарын өтеу болып табылатын. (Ол ... ... ... ж. жойып тастаған болатын). 1939- 1940 жж. АҚШтың Экспортық- импорттық
банкі Финляндия мемлекеттіне ҚСРО ... ... ... ... ... ... ... несиелер ұсынған.
Сыртқы мемлекеттік несиелеудің саяси бағыты АҚШтың басқа Батыс
еуропалық елдері ... ... ... ... да ... АҚШ-
тың Экспорттық- импорттық банкісінің несиелері есебінен ... ... ... ... ... лиз бойынша келтірілмеген
тауарлардың сомасы ... ( ... ... ... ... ... соң ... құруға арналған (реконструктивтік)
несиелер Францияға, Голландияға, Италияға, ... ... ... Грецияға, т.б. берілген. Шығыс Еуропа алдерінің
соғыстан кейінгі ... ... ... ... ... көздеген
мақсаттары ( «Маршал жоспары» негізінде) саяси және ... ... ... ... ... ... жағдайына ұшраған
кездерінде берілген несиелері де саяси мақсаттарды көздейді.
Батыс ... ... ... ... ... елдердің
банктері батыс тауарларының және қызметтерін қаржыландыруға майда және ... өз ... ... ... Егер бұл ... 45 ... банктік меншік капиталы есебінен болса, онда ... ... ... ... ... ... етіледі.
Нақты тәжіребеде батыс елдерінің тауарларының тек 10 % ғана қолма- қол
ақшаға сатып ... ... үшін ... мемлекеттік несиелеу – бұл лд елдерінің
экономикалық саясатының негізгі бағыты болып табылады.
Мемлекеттік банктер өзінің несиелік саясатын ... ... ... ... ... ... ... банктердің іс- әрекеттері жеке меншік
коммерциялық банктердің іс- әрекетіне ... ... ... ... олар жеке ... капиталды коммерциялық банктері
арқылы экспорттық операцияларға оларды көбірек тартуды қолдауы
тиіс.
Мемлекеттердің банктері экспорттық ... ... ... ол ... ... аса ірі көлемді соммаларын қамтамасыз етсе
және егер жеке ... ... ... ол ... ... болмаса;
• ол банктер өздерінің жауапкершілігіне саяси, коммерциялық
тәуекелдіктерді алалмаса;
• коммерциялық ... ... ұзақ ... ... ... алмаса.
Мемлекеттік несиелік саясатты реттеу үшін батыс елдерінде арнайы заң
актілері (олардың ішінде ... ... , ... және
бәсекелестік жағдайлары туралы заңдар) қарастырылған. Берілген ... ... ... ... валютасында қайтарылады. Оларды беруде
бірнеше жеңілдіктер қарастырылады.
Германияның ... ... ... ... ... ... беруге
бағытталған. Ол несиелер бірнеше нысандарда беріледі:
• ақша түрінде ( қарыз алушының ликвидтілігін көтереді);
• ломбардттық несие немесе ... ... ... несиелер
(қарыз алушының ликвидььілігін асырмайды, сыртқысаудалық келіс-
шартқа тұрақты кепілдемелік негізді құрамайды)
Несиелер мерзіміне қарай:
• қысқа мерзімді (12 айға дейін);
... (4 ... ... ұзақмерзімді (4 ж. жоғары).
Германияда сыртқы сауданы несиелеу үшін арнайы несиелік институт
құрылған- «Аусфуркредит АГ». Ол ... және ... ... ... ... ол ... ... акционерлік қоғамына қайта
ұйымдастырылды, оның қызметі Неміс ... ... ... ... АГ» ... ... «А» және «В» атты арнайы қорлар
(лимиттер) ... ... ... ... операциялары
қаржыландырылады.
«А» атты қор ... ... ... есебінен
қалыптастырылады. Ро қаражаттар есебінен банктер еркін векселді есепке алып
отырады. «А» қор қаражаттары есебінен ... 12 ... 48 айға ... «В» қоры ... ... қаражаттары есебінен құрылған. Бұл
несиелер 2-4 жжылдарға беріледі.
Біраз уақыт өткен соң және «С» атты қоры да ... Ол ... 12 ... ... ... Егер «А» және «В» ... ... неміс экспортерлеріне ұсынылса, «С» қаражаттары есебінен шетелдік
сатып алаушыларына беріледі.
ГФР экспортты несилеуде «Кредитанштальт фюр ... ... ... ... ... қызметіне дамушы елдерге ... және ... ... ... көмек көрсету болып табылады.
Ерекше орынды сыртқы экономикалық қатынастарды реттеуде Жапонияның
банктері орын ... ... ... ... ... ... бірлесіп ұлттық экономикаға маңызды тауарлардың
импорттын несиелейді. Ол келесі салаларының тауарлары:
• металлургия - кен ... ... ... ... ... ... минералдық шикізат; фосфаттар;
• темір рудасы;
• тұз; мақта; жүн; ағаш; цнллюлоза;
• авиатехника;
• машиналар және ... ... елге ... ұлттық экономиканың белсенділігін арттырады.
Импорттық заем, әдетте, жапондық импортер- фирмаға беріледі, ал ол өз
кезігінде ол несиені ... ... ... мүмкін. Енді шетелдік
құрал- жабдықтаушы міндетті түрде ол ... ... ... қажетті
бағытта пайдалануы тиіс, яғни ол компаияға қажетті тауарлар мен қызметтерді
өндіруі тиіс.
Осындай келісдерді жасауда Жапон ЭИБ үлесі 70 % ... ... ... ... ... ... ... беру мерзімі 10 ж. жоғары болуы
мүмкін. 90 жж. ... ЭИБ ... ... несиелер несиелік портфельде 13
% құрады.
Сонымен жапондық ЭИБ ерекшелігіне инвестициялық жобаларға несие беру
болып табылады. ЭИБ жапон ... ... ... ... қосылуымен
құрылған компанияларының инвестицияларын несиелейді. Бұл жерде заем тікелей
жапон корпорациясына берілуі мүмкін немесе оның шетелдік серігіне (әдетте,
бұл ... ... ... ... ... ... ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІН
ТАЛДАУ
2.1. ЕДБ-р ұғымы және халықаралық қарым-қатынастағы
несиелер, олардың түрлері.
Банктік жүйе - ... ... ең ... және біртұтас
құрылымдарының бірі.
Қазақстан Республикасының барлық ... ... ... шет ... шаруашылық қарым-қатынастағы операцияларды екінші
деңгейлі банктер атқарады.
Банктердің және тауарлы-ақшалай қарым-қатынастардың даму ... ... ... және де олар бір-бірімен өзара тығыз ... ... ... ... ... ... басқарумен тікелей
байланысты болады. Олар арқылы ұдайы өндіріс үрдісіне ... ... ... жүзеге асырылады. Осы кезде банктер
қаржылық делдал ретінде шаруашылық ... ... ... және ... ... үрдісінде босаған басқа да бос ақша
қаражаттарын ... ... ... ... ... пайдалануына береді,
ақшалай есеп айырылсу жүргізеді және экономика үшін ... да ... ... ... ... тиімділігі мен қоғамдың өнімнің
айналысына тікелей ықпал етеді
Екінші деңгейлі банктер нарықтық экономикада басты қаржылық ... ... Өз ... ... олар ақша ... ... ... талаптар мен міндеттемелерді жасады. Клиентердің салымдарын қабылдау
арқылы банк депозит ... жаңа ... ... ал ... беру ... алушыға жаңа талап қояды.
Осы жаңа міндеттемелер мен ... ... ... ... негізін құрайды. Несие беруші қарыз алушыға және соған қатысты
қаржылық институттар ... ... орын ... ... ... қаржылық делдалдық деп аталады.
Әр түрлі көздерден ақша капиталын жинау арқылы банктер жалпы ақша
қаражаттарының «тобын» құрайды және де ... ... ... тұратын капиталға
айналдырып, әр түрлі шарттардағы несиеге деген талаптарды қанағаттандыра
алады.
Шаруашылық органдар мен ... ... ... ... ... және несиелік жүйенің ... етуі ... ... ... роль ... ... банктер монополистерге айналды және барлық
қаржылық капитал арқылы нақты ... Олар тек ... ... ... өндірістің барлық фазасының аясына ғана кіреді. ... ... ... ие бола отырып «нақты өндіріске ең қауыпті түрде араласу»
мүмкін. К.Маркс ... ... ... ... ... сауда мен
өнеркәсіпке билік етуіне » назар аударады. Банктер шаруашылық ... ... ... ... түйіні екені ескеріледі.
Банктік жүйенің мақсаты мен міндеттері негізінен ... ... ... және ... ... ... де банктер басқарудың
кішігірім жүйелері ретінде экономиканы басқарудың жалпы мақсатына жетуді
қамтамасыз ететін, өзіне тән жеке ... ... ... ... әдістері мәселен, несиелеу арқылы, экономикалық әр түрлі
буындарының қарыз қаражаттарындағы қажеттіліктерін әр ... ... ... ... есеп ... ... ... үздіксіз
қызмет ... ... ... ... тоқтаусыз қозғалысын қамтамасыз етеді.
Коммерциялық банктер есеп айырысу операцияларын жүргізудің тәртібін
бұзғаны үшін ... ... ... ... ... үшін ... ... өз
уақытында қайтармағандығы үшін жоғары пайыздарды алумен өзінің мүддесін
ғана емес, сонымен ... бұл ... ... да ... ... ... Екінші деңгейлі банктерінің қазіргі таңдағы
ресурстарының құраламы олардың мамандануына, ... мен ... ... ... ... ... ... банктің зайымдық және тартылған қаражаты.
Халықаралық несие сыртқы саудада барлық кезеңде үлкен роль атқарған.
Сол себепті экономикалық ... ... ... ... пен ... ... даму ... сай банктік несиелердің орындалуын банктер,
былайша айтқанда банктердің халықаралық ... ... ... ... ... және импорттық операцияларды орындаған
кезде кепіл ретінде сол тауардың ... ... ... және ... ... ... несиелер мерзіміні қарай бір күндік,
қысқа мерзімді (1-5 жыл), ұзақ мерзімдік (5 жылдан жоғары) ... ... Даму ... ... сай халықаралық несиелердің пайыздық
мөлшерлемесі төмен ставкамен ... ... ... үшін ... тарту экономикалық саясат жағынан тиімді болып отыр.
Халықаралық неиелердің келесідей түрлері бар: экспорттық несиелер,
акцепті-рамбурсты несиелер, брокерлік ... және ... ... ... Халықаралық несиенің бұл түрі экспорттаушы елдің
банкісінен импорттаушы ... ... ... жабдықтарды, машиналарды алу
барысында беріледі. Бұл операцияда несие ақша түрінде ... ... ... алу үшін ... ... бұл түріне қосымша қаржы несиесі де
бар. Оның алдыңғысынан айырмашылығы, несие ... ... ... несиені кез
келген сомада және тауарды кез клген, яғни өзіне қолайлы нарықта сатып алу
құқына ие болады. ... ... ... алынғанда ол валюталық нарыққа
қолданылуы, шет мемлекеттерден алынған басқа қарыздарды жабу ... ... ... Шет ... ... ... ... шетелдің ірі банктерінен акцепті негізінде тартылады.
Бұл несиенің маңыздылы экспортер ... ... ... импортер мемлкеттің
банкісінен акцепті тратта арқылы төлей алады. Акцепті несиенің өтеу үшін
қарапайым векселдерді ... ... ... бұл түрі ... қатынастарда аудармалы вексельдерді пайдалану мақсатында жиі
қолданылады. Акцепті-рамбурсты ... ... және оның ... ... екі ... банктер құрады, яғни банкаралық келісім
негізінде орындалады.
Брокерлік несие. Несиенің бұл түрі тікелей банк пен ... ... ... ... ... ... ... мен банктердің
беретін несиелері болып табылады. Мұндай ... ... алу ... құрал жабдықтар, машиналар, техникалар алу үшін бір елдің
фирмасы мен екінші бір ... ... ... ... ... атқаратын
банктердің несиелері. Несиені тауарды алып жатқан мемлекеттің фирмасы
өтейді.
Несиенің түрлері бұл белгілі-бір ... ... ... ... келіп шығатын белгілі-бір қасиеттерге ие оның бір түрі.
Түрдің формадан айырмашылығы - ... ... ... ол ... ерекше түрдегі экономикалық қатынастар ... ... ... ... болады.
1) мерзімдері бойынша: а) қысқа мерзімді (1 жылға дейінгі); ә) ... ... 3-5 ... ... б) ұзақ мерзімді (3-5 жылдан жоғары).
2) несиелеу объектілері ... а) ... ... ... ... ... әдістері ... а) ... ... ... ... бойынша несиелеу;
Шетелдік тәжірибиеде және шетел аймағында қолданылып жүрген несиелердің
келесі жіктелуілері кездеседі:
1. ... ... типі ... ... өтелу типі бойынша;
3. Несиелеу аймағы бойынша.
Қазіргі таңда мемлекетаралық бірлесіп қаржыландыру жобасы ... Бұл ... ... ... ... ... алдын-ала қаралған,
жан-жақты зерттелген жобаға белгілі-бір мерзімге қайтарым ... ... ... ... болып саналады. Бірлесіп қаржыландырудың
екі түрлі формасы ... Екі ... ... ... ... ... ... жобаны
екі банк несиесі арқылы қаржыландырады;
... ... ... күрделілігіне және орындалуына қарай
несие берушілер бірлесіп несие орындайды.
Халықаралық ұзақ мерзімді ... ... ... жоба негізінде
орындалады. Бұл орайда ... ... ... ... ... және банк ... салынған қаржылық тәуекелді салымшының өзі алады.
Халықаралық несиені орындаған кезде келесідей шарттар орындалады, олар
несие валютасы, төлем валютасы, сомасы, мерзімі, ... ... ... ... тәуекелді сақтандыру түрлері мен оның орындалуы.
Несиенің және несиенің төлемінің ... ... ... ... құрғандағы несие сомасы берілген валюта, несие ... ... ... ... ... алынады, ал несие өтелімінің валютасы
- бұл несие келісіміне сай қаралған халықаралық есеп айырысу кезінде ... ... ... АҚШ ... ... ... сомасы - бұл тауарлық немесе ақшалай түрде берілген несие
капиталының бір ... ... ... ... ... ... ... оның көлемі, пайыздық мөлшерлемесі, өтелу мерзімі
қарастырылып беріледі.
Несиенің мерзімі - ... ... ең ... бәсекелестік болып
табылады, себебі елдің төлем қабілеттігі оның ... ... және ... ... ... сипатталады.
Халықаралық несиенің өтелу мерзімі мемлекетаралық келіммен жүзеге асады.
Халықаралық несие берілген кезде несиенің пайыздық ... ... ... да ... ... ... мөлшерлемесі келесі іс-
әрекеттер орындалған жағдайда қосылады:
... ... ... ... ... ... басқару сыйақысы;
• агенттік сыйақы;
Халықаралық несие пайызы мемлекеттің несие пайызымен бірдей болмайды,
ол шетел ... ... ең көп ... ... елдердің (АҚШ, Жапония,
Германия елдері) әлемдік экономика дамуына және сыртқы ... ... ... мемлекеттердің мөлшерлемелері бойынша есептелінеді. Бұл
мөлшерлемелер Қазақстан үшін тиімді болып отыр, өйткені халықаралық несие
пайызының мөлшерлемесі біздің банктерімізге ... ... ... ... бекітудің негізгі факторлары:
• несие беретін елдің валюталық-қаржылық және ... ... ... тәуекелі;
• несие көздері;
• халықаралық несиенің құны жайлы келісімі;
• пайыз мөлшерлемесінің түрі;
... ... ... ... ... ... ... операцияға қатысуы;
• зайым капиталының әлемдік нарықтағы орны;
... ... ... ... ... сақтандыру кепілі;
• келісім сомасы;
... және ... ... ... ... ... динамикасы.
Қазақстан Республикасы нарықтық экономикаға өту барысында 1992 ... ... Банк ... және одан ... жылдарда бірсыпыра аймақтық
несие қаржы институттарына мүше болып ... ... ... ... тек ... әріптесі ретінде өзінің нарықтық даму жобаларын іске
асыруда қолдау табуда.
1-кесте
Қазақстан Республикасының банктерінің халықаралық және аймақтық ... мүше ... аты ... ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 ... Халықаралық валюта |мүше ... ... ... | ... ХВҚ |1992ж.26 |
| | ... ... ҚР-ң ... |
| | ... | ... ... қайта|мүше ... ... ... және | | | ... ... | ... ... |
| | ... ... ҚР-ң ... |
| | ... | ... Халықаралық қаржы |мүше ... ... ... | ... ... |
| | |ХҚК ... ... |
| | ... ҚР-ң заңы | ... даму ... ... ... |
|ассоциациясы | | | |
| | ... ... |
| | |ХДА ... ... ... |
| | |ҚР-ң заңы | ... | ... ... |
| ... | | ... | ... ... |
|жөніндегі | | | ... ... | ... ... ҚР-ң |маусым |
| | ... | ... | ... ... |
| ... | | ... | ... ... ... | | | ... ... | ... ... |маусым ... | ... заңы | ... ¥лттар ¥йымы құрамына енетін Бүкіләлемдік банк мекемесіне
Халықаралық дамыту банкісі, Халықаралық ... ... ... ... және ... ... ... сақтантандыру
агентствасы кіреді. Бүкіләлемдік банк дегеніміз - бұл кедейшілік пен ... ... ... ... және ... және ... ... тұрған мемлекеттердің нарықтық қытынасы мен экономикалық ... ... ... ең ірі ... институт.
Несиелеудің негізгі қағидасы, шетелдік банктік тәжірибеде бірінші
топтағы қарыз алушылар үшін жиі ... ... ... ... ... ... да қамтамасыз етілмеген түрде беріледі. Несиенің
мақсаттылығы несиелеудің басты ... ... ... қандай мақсатқа
сұралып отырғандығын сипаттайды. ... ... бұл ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіші ретінде де қызмет
етеді.
Мерзімділік - бұл белгілі ... ... ... ... ... ... бір белгісі. Бұл қағида, несие берүшінің қарыз
алушыға берген қаражатының белгілі бір ... ... соң ... ... Осыдан барып несиенің қайтарымдылық қағидасы
туындайды.
Халықаралық несиелердің формалары әр алуан. Олар заемдық ... ... ... ... ... ... ... олардың тағайындалуына, экономикалық мазмұнына, несиені
беру көздеріне қарай жіктеледі. Халықаралық несиелер ... ... ... қызмет етумен, инвестициялық ... ... ... ... ақы ... ең ... ... білімдерді экспорттаумен тікелей байланысты келеді. Сонымен
қатар, халықаралық несиенің маңызды бөлігі тек қана ... ... ғана ... ... ... беру ... елдің төлем балансын
реттеу мақсатында пайдаланылады. ... ... ... ... ... ... жіне қаржы несиелері мен зайымдары терінде, екінші
жағынан, жеке және мемлекетаралық несие түрінде қарастырылған.
Енді осы екі ... ... ... ... ... ... ерекщелігі - оның кредитор елінен экспорттық
жабдықрауымен өзара байланысты ... ... бұл ... ... ... ... ... ретінде бөліп қарауға негіз бола алады.
Бұл ... ... мен ... де ... ... ... ... қызмет көрсетуші банктерден тікелей несие алады.
Экспортық несиелер өнеркәсібі дамыған елдер арасында жиі ... ... ... ... ғана ... ... ... қаржыландыру
әдістері де өзгереді.
Импортерлерге өнім жабдықтаушыларының беретін несиелері, сондай-ақ
импортерлердің ұзақ ... ... ... ... алуы ... ... салыстырмалы түрде қарағанда сирек
болатын құбылыс. Ең бастысы, сыртқы сауда операциялары ... ... ... қысқа мерзімді есеп айырысу формалары негізінде жүзеге асады.
Халықаралық несие - валюталық және ... ... ... ... төлеу шарттарымен беру бойынша байланысты халықаралық
экономикалық қатынастар сферасындағы қарыз ... ... ... ... ... ... мен ... алушылыр ретінде
банктер, жеке тұлғалар, кәсіпорындар, мемлекеттік мекемелер, сонымен қатар,
халықаралық және аймақтық ұйымдар ... ... ... ... ... ... ... экономикалық реформалар жүргізу үшін қосымша қаржылық көздерге қол
жеткізуге мүмкіндік береді.
Халықаралық несие формалары әр ... Олар ... ... дүниежүзілік шаруашылық қажеттіліктің ... ... ... ... ... ... мазмұнына, несиені
беру көздеріне қарай жіктеледі. Қазіргі таңда халықаралық ... ... ... ... ... қатынастарды реттеуде, банктердің
шетелдік банктерімен жүргізетін операцияларының алуандығын дамытады.
2.2. Екінші деңгейлі банктердің ... ... ... ... ... ... ... құрамында енетін
Бүкіләлемдік банк мекемесіне Халықаралық дамыту банкісі, Халықаралық ... ... ... корпорациясы және Инвестиция бойынша
көпжақта сақтантандыру агентствосы кіреді. ... банк ... ... кедейшілік пен артта қалушылыққа күре жүргізетін, дамыған және дамушы
және экономикасы өтпелі кезеңде тұрған мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... әлемдегі ең ірі инвестициялық
институт. Халықаралық дамыту банкісі құрамына Қазақстан 1992 ... ... ... Сол кезеңнен бастап, Халықаралық дамыту банкісі Қазақстанға
жалпы көлемі 1,819 млрд. АҚШ долларын құрайтын 21 зайым берді. ... ... ... АҚШ ... ... ... ... қаржыландыратын бұл тобы
Қазақстанның сырттан несие ... ... көзі ... ... Алдыңғы
несиеге қосымша қайта қаржыландыру негізінде бір уақыт аралығында 175 ... ... ... ... ... ... орай Қазақстан экономикалық
дамуына көмек ... ... банк ... 4млрд. АҚШ долл.
тартылды. Бұл банктен ... ... ... ... саласы бойынша
жұмсалды, атап айтатын болсақ, олар ... ... ... ... ... енгізуге, элеуметтік қорғауға және басқа да ірі ... ... ... ... ... ... ... экономиканы
дамыту мақсатында нақты көзделген іс-шараларға, ... ... ... ... ... қатар, бюджет тапшылығын
қаржыландыру мен валюта нарығын дамыту аясына ... ... ... Даму банкісінен тартқан несиелерінің
және оның ... ... ... ... аймақ бойынша жұмсаған
бейнесінде берілген (1-кесте).
1-кесте
Қазақстанның Халықаралық даму банкісінен тартқан несие
көрсеткіштері
Қурылымдық қарыздардың аяқталуы
| ... ... ... |
| | |ны |ы ... ... ... |180,0 | |180,0 ... |07/31/95 |
|қарыз | | | | | ... ... | |180,0 ... ... |
|қарыз | | | | | ... |180,0 | |180,0 ... ... ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... |203,0 | |230,0 ... ... ... мем. | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... ... |Жапқан |
| | |ны | ... ... ... ... |40,0 | |39,0 ... ... |
|Мұнай секторына |15,7 | |13,4 ... ... ... ... | | | | | ... ... |38,0 | |37,3 ... |06/30/00 |
|Әуе транспортына |10,0 |4,3 |5,7 ... ... ... ... | | | | ... ... бойынша
| ... ... ... |
| | |аны | ... ... ... ... мен |62,0 |49,2 |12,8 ... ... ... ... | | | | | ... қорғау |41,1 |21,0 |20,1 ... ... ... мен ... |80,0 |47,7 |32,3 ... ... |
|Узеньскии |109,0 |74,3 |34,7 ... ... ... ... | | | | ... ... |4,7 |11,1 ... |06/30/02 |
|Қызылордадағы |7,0 |0,5 |6,5 ... ... ... жобасы | | | | | ... |15,0 |10,1 |4,9 ... ... ... | | | | | ... ... |100,0 |81,4 |18,7 |02/09/99 ... ... | | | | | ... ... |42,5 |37,1 |5,4 ... |12/31/03 |
|жобасы | | | | | ... ... |16,5 |15,4 |1,1 ... ... ... | | | | | ... ... |16,5 |11,9 |4,6 ... ... ... | | | | | ... ... жүйесі|140,0 |138,2 |1,8 |12/21/99 ... ... ... ... ... ... ... несиелеудегі
қызметтерін талдау. Екінші деңгейлі банктердің банктік несиелері
экономиканың ... ... ... ... ... ... ... дамуын ынталандыруға әсер етеді. Екінші ... ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасының
тұрақты дамуына, кіші кәсіпкерлік ... ауыл ... ... ... ... ... ... әсер етеді. Кез-келген
елдің қаржылық жүйесінде коммерциялық банк негізгі ... ... ... ... ... мен ... ... өз үлестерін қосады.
Қазақстанның коммерциялық банктерінің соңғы жылдардағы ... ... ... ... ... ... ... түрлеріне байланысты берілген қарыздар көлемінің көрсеткіштері
төменде берілген ... ... ... ... сала ... ... ... өнімдерді
сату және өндіру, өткізу процестерінде ... ... ... да ... ... ... өндіріс процесін жеделдетуді
және шағын және орта ... ... ... ... ... ... салаларын несиелеу күннен-күнге артуда, мысалы 2003-жылы
экономиканың негізгі салаларын несиелеу 850 407 659 ,00 ді ... ал ... жылы бұл ... 1 982 762 074 ,00 ге ... ... ЕДБ-нің
экономиканың негізгі салаларын несиелендіру көрсеткіштерінен ... ... ... ... олардың ондаған есеге дейін
артқанын байқауымызға болады.
2006 жылдың 1-наурызындағы жағдай бойынша Республикада Даму ... ... ... ... ... ... 15 банк ... (Қазақстан Республикасының резидент-емес банктерінің 9 ... ... және ... ... банк болып табылмайтын «Қазақстан
даму банкі» бар. Өздерінің филиалдық жүйелеріне 26 екінші деңгейлі банк ... ... ... ... саны -394. ... айда 4
филиал ашуға келісім берілді, оның ішінде «Қазақстанның Халық банкі» АҚ-ның
филиалдарының саны -148, ... ... ... филиалдарының саны саны -
35, «Қазкоммерцбанкі» АҚ-ның филиалдарының саны - 23, ... ... ... саны -22). ... ... тыс жерлердегі есеп-
кассалық бөлімдерді 24 банк иеленеді. Банктердің есеп-кассалық бөлімдерінің
жалпы саны - 1125 ... айда 20 ... ... ... берілген).
Банктердің заңды және жеке тұлғалардан тартылған салымдарының жалпы көлемі
(Халықаралық қаржылық ұйымдарын қоспағанда) 1.713,6 млрд ... ... айда ... ... ... ... ... келесі
негізгі мәліметтерден де байқауға болады, банктерді жарғылық капиталдары
бойынша топтастыру ... 2000 ... ... 47 ... ... капиталы 100 млн. тенгеден аз, 8 банктің жарғылық
капиталы 100-500 млн. тенге аралығында, 13 ... ... ... ... млн. ... ... банктің жарғылық капиталы 1000-1500 млн. тенге аралығында, 4
банктің жарғылық капиталы ... ... 7 ... ... ... млн. ... жоғары болғанын көрсетеді.
Республика аумағында шетелдік банктердің 17-өкілеттіліктері қызмет етуде.
Сол банктердің ... ... ... ... ... ... аудит
жүргізуге құқыққа 26-аудиторлық ұйым және 53 аудитор ие. 2005 жылдың 1-
наурызына банк ... ... ... ... ... 361,3 млрд.
теңгені құрап, ай ішінде 6,6 ... ... ... 19 ... ... жиынтық активтері 164,1 млрд теңгеден (6,2%) 2797,2 млрд теңгеге
дейін жоғарылады. 2004 жылы да банкаралық ақша ... ... ... қаражаттарды орналастыру бойынша банктер ... ... ... 2004 жылы ... ... ... жалпы көлемі 27,0%-ға 577,9 млрд. теңгеге дейін ұлғайды, ал
орналастырылған банкаралық теңге депозиттері бойынша ... ... ... 2,78 ... 2,10 %-ға ... төмендеді. Қазақстандық
банктік жүйе 2000 жылдан бастап экономиканың іскерлік белсенді дамуын
бастан кешіріп ... Бұл көп ... ... банктерге сенімінің өсуімен
байланысты өсетін өтімділік ағымымен ... ... ... ... ... ... ... және осындай тез өсу қарқыны алдыңғы
жылдары да ... ... ... бар. ... қаржылық жағдайын олардың
активтері, міндеттері және капиталдары ... ... ... ... ... ... Банктердің қаржылық жағдайын бағалау көрсеткіштері 2006 ж.
2001 2002 2003 2004 2005 2006
|Қазақстан аймағындағы |417 ... ... ... |19,4% ... ... саласы |18,0% ... және ... ... |5,4% ... және жөндеу саласы |4,7% ... ... ... |3,8% ... да ... |9,7% ... ... борыштың аймақты құрылымы 2006ж.
¥лттық Банктің халықаралық резервтерінің ... ... ... ... бағалық сыртқы күйзелістерді білдірмеуге, сондай-ак
сыртқы өтімділіктің ең төмегін деңгейін ... ... ең ... ... тұр. Халықаралық резервтердің бірте-бірте одан әрі
жинақталуы есебінен ... ... ... ... ... ... ... жағдайда шетелдік валютаға сұранысының өсуіне барабар
көңіл бөлу мүмкіндігі тұрғысынан қарағанда қаржылық тұрақтылықты ... ... ... ... ... ... ... ¥лттық Банктің халықаралық резервтерінің тұрақты өсуі
байқалып ... Бұл, ... ... резиденттердің сауда және қаржы
операцияларынан түскен ... ... ... ағынымен байланысты
еді. Тек қана 2005 жылды қоспағанда, ... ... ... өсуі және ... операциялар шоты бойынша қалыптасқан
тапшылықтың ... ... ... ... өтеуі Ұлттық Банктің
халықаралық резервтері деңгейінің төмендеуіне себепші болды. Алайда 2006
жылы ... ... өсуі ... 2006 ... 1 ... ... 14 183,2 млн. АҚШ долларына жетті. Өсудің негізгі себебі ¥лттық
Банктің ішкі ... ... ... реттеу мақсатында шетел валютасын
сатып алуы ... ... таза ... ... 2,1 есе, 13 027,6 млн.
долларға дейін ұлғайды. Алтындағы ... ... ... ... және ... ... өсуі нәтижесінде 17,3% өсті.
¥лттық Банктің халықаралық резервтері тұрғысынан ... ... ... ... ... атап ... (3-график).
Қазақстан банктерінің жарғылық капиталындағы шетел капиталы үлесінін азаюы
сыртқы күйзелістер ықпалының әсерін бәсеңдетеді.
Капиталдың өте көп ... және ... ... ... тарапынан
бәсекелестік болмаған жағдайларда ірі институттар қаржы қызметі нарығындағы
саясатты айқындауға ... ... ... саны аз, ... ... ... ірі
банктердің қызметіне басымдық беріледі, өйткені ірі ... өз ... аз ... отырып жүзеге асырады және ... ... ... жүйесіндегі капиталға шетелдік қатысу үлесі елдің банк секторын
дамытудың құрылымдық ерекшеліктерінің басқа маңызды ... ... ... жж. ... банк ... ... ... шетелдік капитал үлесінің де, сол сияқты сектордың жалпы
активтеріндегі осындай банктер активтерінің де үлес ... ... ... ... ... ... ... шетелдік қатысу көрсеткіштері
айтарлықтай қысқарды (4-график).
Дерек көзі: КРҰБ
3-график
Халыкаралық резервтердің жеткілікті болу ... ... Банк ... ... ... көзі: ҚҚА
Қазақстан Республикасының резиденттері мен резидент ... ... ... ... ... ... мақсатында резидент
еместердің қызметіне, оның ішінде барлық банктердің жиынтық жарғылық
капиталындағы ... ... ... үлесіне қойылатын бірқатар талаптар
алынып тасталды, банктердің капиталын Қазақстан ... ... ... ... ... ... жеңілдетіледі. Шетелдік
инвесторлардың елдің қаржылық нарығына ... ... ... ... жарғылық капиталындағы шетелдік капиталды ... ... ... ... ... ... ол екі ірі ... банктің осы банктердегі
резидент еместердің қатысу үлесінің азаюымен қоса ... ... ... ... ... ... ... алғанда, шетелдік
капитал үлесінің азаюы банк ... ... ... ... ... ... ... Банкін қоса алғандағы
зерттеулер мынаны көрсетеді:
1. Депозиттердің 73% ... ... 5 ірі ... ... 76% - ... 79% - Данияда, 80% - ... ... және 85% - ... ... ... Жоғарыда
аталған елдерден айырмашылығы дамушы елдерде 5 ірі ... ... ... ... ... 48% - ... 58% -
Бразилияда, 38% - Гватемалада, 51% - Нигерияда, 30% - Панамада.
2. Неғүрлым аз ... банк ... ... ірі ... бар
неғүрлым көп шоғырландырылған банк секторларына ... ... көп ... ... қатар бәсекелестік
пен ... ... ... ... ... өзі ... ... себепші болады. 10 ұсақ банктің ... ... ... ... ... 1% құрайды, бұл ретте
көрсетілген үлес ұлғаю үрдісіне ие болмайды.
3. Банк секторын ... ... ... мәні 79 ... ... ... 0,72, ... - 0,62 құрайды. Өткен ғасырдың 90-шы
жылдарынан бастап қазіргі уақытқа ... ... ... шоғырландырудың
ұлғаю үрдісі байқалуда. Бұл бәсекелестіктің шиеленісуімен байланысты, ... ... ... ... аясын бүдан әрі кеңейту,
шығасыларды азайту мен тиімділікті арттыру ... ... ... ... ... бірігу және жұтылып кету процесі кеңінен
таралған. Бұл ... ... ... ... салыстырылып отырған
елдердегі халық санының деңгейіне қарағанда, шоғырлану ... ... ... ... ... ... ... экспансиясы бірнеше жыл бұрын
республиканың халықаралық рейтингінің алып-сатарлықтан инвестициялыққа
дейін көтерілуі, шетелдік инвесторлардың ... ... ... ... артуы, және соның нәтижесі ретінде салыстырмалы түрде
арзан қорландырудың қол ... ... ... ... ... ... ... кіруін ырықтандыру кезінде Қазақстан
банктерінің жарғылық капиталындағы шетелдік ... ... ... ... ... ... үшін аса ... мәселе болады
және тиісінше осы категориялар еліміздің экономикалық саияси қатынастарының
негізгі уөрсеткіші ... ... ... ... Панама, Аргентина,
Бразилия, Кнада, Израиль, Америка және ... 2006 ... ... бес ірі ... ... ... берілген.
5-график
Елдер бойынша 5 ірі банктеге салымдар 2006 ... ... ... ... елдегі халық санының массасы мен
тығыз ... ... орай ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Халықаралық деңгейдегі банктік шоғырлану
дәрежесін көре аламыз. Қазақстанда оңтүстік Америка, Израиль, Канада және
Панама, ... ... ... салыстырғандағы банктік
салымдар көрсеткіштерін көре ... ... ... қаржылық шоғырлану көрсеткіштері 2006 ж.
| ... ... ... ... ... |0,89 |
| ... |0,79 |
| ... |0,76 |
| ... |0,46 |
| ... |0,64 ... |Кот д-Ивуар |0,96 |
| ... |0,95 |
| ... |0,91 |
| ... |0,84 |
| ... |0,63 ... ... ... |0,49 |
| ... |0,4 |
| ... |0,37 ... ... |0,86 ... | |0,65 ... | |0,62 ... ... ТМД ... экспансиясы 2003-2005 жылдары резидент
еместерге қойылатын талаптардың жиынтық активтердегі үлес салмағының өсуіне
себепші болды. Оған қоса мұндай өсу ... ... ... бері ... үрдіске ие.
Резидент еместерге берілген заемдар Ресей Федерациясында ... ... өзі ... ... ... ... ... салмағымен (4%) ғана өтелетін елдік тәуекел ... ... ... ... ... ... ... жыл бұрын
республиканың халықаралық рейтингінің ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының резидент
банктеріне сенімінің артуы, және соның нәтижесі ретінде салыстырмалы түрде
арзан қорландырудың қол жетімділігі аясында байқалды.
Өз ... ... ... ... ... ... ... үлесі серпінді түрде ұлғайғаннан кейін жыл ... осы ... ... ... ... ... екінші деңгейлі банктерінің 2000-2006 жылдар аралығындағы
резидент емсетерге берген жалпы активтерінің пайыздық ... ... осы ... өсу ... ... түрін көруге болады.
6-график
Жиынтық активтердегі резидент еместерге талаптар (%) 2006 ж.
Қазақстандық банктердің ... ... ... ішкі ... ... маржа шартымен тәуекелдерді әртараптандыру тәсілі ... ... ... осы ... ... ... ... және құрылымдық тәуекелдер деңгейімен салыстырғанда ... ... ... ... Сонымен, ағымдағы жылдың басынан бері
резидент еместерге қойылатын талаптардың жалпы ... ... ... ... ... де ... еместерге берілген заемдар үлесі
ұлғайды, мұның өзі кредиттеу елдеріндегі экономикалық жағдайдың нашарлауына
байланысты кредиттік ... ... ... ... ... екінші деңгейлі банктерінің резиденттерді
несиелеу процосі жыл сайын өзгеріп ... ... ... ... ... 2006 жылға берген несиелеу көрсеткіштері төмендегі
графикте бейнеленген. 2006 ... ... ... ... сол
жылдың соңына қарай біршама дәрежеде қарқынды жылдамдықпен өскендігін көре
аламыз.
Бұл ретте ... ... ... банктер қызметінің Ресейде
кеңейгені байқалады, олар өздерінің қатысуын қазақстандық кәсіпорындардан
кейінгі орында ұлғайтып ... ... ... ... ... заемдарды шоғырландыру деңгейі банктер үшін елдік тәуекелдің
жоғары деңгейіне себепші болады ... ... ... ... ... кредиттеу бағыты ретіндегі басым жағдайы екі мемлекеттің
сауда-экономикалық тығыз қарым-қатынасына негізделген. Өз кезегінде, елдік
тәуекел деңгейі Ресейдің неғұрлым жоғары ... ... ... қоса ... ... портфеліндегі мұндай кредиттердің үлесі 4% болды,
осыған байланысты банк ... ... ... құбылыстарына қарсы
туру қабілетінің жеткіліктілігі ... ... ... ... Елдер
бойынша резидент еместерге берген зайымдарды ¥лыбритания және ... ... ... 5,1%, ... 4,7%, ... ... 40,7%,
Америка Құрама Штаттары 3,6% және Кипр 6,2%, ... ... ... 17,9%,
Кайман аралдары 8,0% берген зайымдардың көрсеткіштері ... ... ... 2006 ... ... ... пайыздық негізде
береді. Осы көрсеткіштердің ... ... ... ... берген зайымдарының ең көбі Ресей Федерациясына берілетіндігін
көре аламыз.
7-график
Елдер бойынша резидент еместерге берілген зайымдар ... ... ... ... ... ... көлемі 8,4 млрд. АҚШ
долларын құрады, және бұл ... елге ... ... ... ... саналады. Бұл соманың 6,5 млрд. АҚШ доллары
құрылымдық жаңалауға құмсалды да ... ... ... ... ... ... келіп түскен
инвестициялар Америка Құрама Штаттары 36,90%, Нидерланды 21,40 ... 17,00%, ... 7,80 %, ... 5,70 %, ... 4,90%, ... Ресей 2,60% пайызды құрап отыр. Бұл көрсеткіштердің графиктік ... ... ... қызметтер түрлеріне байланысты берілген қарыздар
көлемінің ... ... ... ... ... талданған.
Кез-келген елдің қаржылық жүйесінде коммерциялық банк негізгі ... ... ... ... ... мен өндірісті дамытуға өз
үлестерін қосады. Қазақстанның коммерциялық банктерінің соңғы жылдардағы
көрсеткіштері олардың ... ... ... жатқандығын көрсетеді
8-график
Аймақ бойынша тартылған инвестициялар 2006 ж.
Шет ... ... ... жайлы толық ақпарат, шет мемлекеттердің
несиелік көрсеткіштері, атап айтқанда елдер бойынша Орталық банктің есептік
ставкалары, несиелік ... ... ... ... ... жөнінде ақпараттар сатистикалық
негізде берілген (5-кесте). Шет ... атап ... ... ... Канаданың, Жапонияның, Ресейдің, Украинаның ... ... ... ... несие мөлшерлемелерінің,
депозиттік салымдар мөлшерлемелерінің және ... ... жыл ... ... ... ... берілген.
5-кесте Шет мемлекеттердің қаржы нарығының индикаторлары 2007 ... ... ... ... ... |3,45 |1,67 |1,01 |1,38 ... ... ... |5 ... ... ... |
|және эквиваленттері | | | | ... ... ... |6 ... ... ... ... |7 ... ... ... ... несиелері | | | | ... |8 ... ... ... ... қағаздар, сатылуға | | | | ... ... | | | | ... ... |9 |342,456 |400,718 |456,256 ... | | | | ... да ... |10 ... |899,856 |923,216 ... ... |11 |688,588 |731,821 |795,254 ... ... |42,926070 |55,766224 |
|Міндеттемелер ... ... ... |12 ... ... |15,235987 |
|Клиенттердің қаражаттары |13 |12,178559 ... ... ... ... қаражаттар |14 |3,181281 |4,84228 |6,546249 ... ... |15 |159,094 |270,545 |362,124 ... ... |22 |15,869 |15,715 |16,245 ... | | | | ... ... ... ... ... ... ... |16 ... |3,700000 |3,850500 |
|Эмиссиялық табыс |17 |25,168 |26,274 |28,241 ... ... | |12,840 |8,531 |7,654 ... ... қоры | | | | ... ... қор |18 |555,000 |555,000 |555,000 ... табыс | |727944 ... ... ... ... ... ... ... ... ... қорытындысы ... ... ... ... ... ... ... сол елдердің жеке тұлғаларына берілген көріністері де бар. ... ... банк ... мен ... ... ... ОЭСР ... және басқа мемлекеттер бойынша
көрсеткіштері берілген.
13-кесте.ААҚ «Темірбанктің» міндеттемелері мен активтерінің елдердегі
көрсеткіші
|Аталуы ... ... ... ... |
| | | ... | ... ... ... |4,966367 |143,833 |445,896 ... ... ... | | | | ... ... қаражаттары |592,358 |- |2,744156 |3,336514 |
|Клиенттерге ... |458,587 ... ... ... ... | | | | ... ... | | ... ... ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... |- |- |400,718 |400,718 ... | | | | ... да ... |899,858 |- |- |899,858 ... ... |731,822 |- |- |731,822 ... ... |602,420 ... ... ... ... ... ... ... |4,268479 |918,793 |12,445554 ... ... ... ... |1,010452 |90,704 |19,890455 |
|Жалпы займдық қаражаттар |3,821166 |912,193 |150,869 ... ... ... |159,094 |- |- |159,094 ... ... |15,715 |- |- |15,715 ... | | | | ... ... ... |1,160366 |37,395046 |
|Таза валюталық көрініс ... ... ... ... ... міндеттемелер |9,777943 |- |- ... ... ... банктердің экономиканың негізгі салаларын несиелеудегі
қызметтерін талдау. ... ... ... ... ... ... ... несиелей отырып, халық шаруашылығының барлық
салаларының дамуын ынталандыруға әсер ... ... ... ... ... қызметтер көрсете отырып, Қазақстан экономикасының
тұрақты дамуына, кіші ... ... ауыл ... ... экономикалық секторларын несиелеуіне тікелей әсер етеді.
Қазақстанның банктік жүйесі ... ... жыл ... ... тұрақтылығын елдің экспорттық тауарларына бағаны
жоғарылату арқылы ... етіп ... ... ... ... ... ... де экономиканың соңынан дамып келе жатыр.
III. ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСЫН ДАМЫТУ
3.1. ... ... ... ... ... дамыту
Бүгінгі таңдағы несие жуйесі соңғы жылдары біршама өзгеріске ұшырады.
Банк жүйесінің барлық компанентері жалпы әлемдік экономикадағы құрылымдық
қайта ... ... ... ... ... ... ... ревалюцияның дамуы себепші болған өндірістьің шоғырлануы
капиталдың шоғырлануымен ... ... ... ... ... өз ... ... ресурстарды ірілендіру жағына түрлендіре
бастады, яғни ... банк ... ... ... өзгермелі
жағдайларына бейімделу қатар жүреді; банк жүйесінің құрылымдық ... көз ... ... қатар. Банк қызметінің шоғырлануы мен эмбебаптануы орын алады;
банктік емес неиелік мекемелердің динамизмі ... ... ... ... ... ... өзгешеліктердің немесе бөгеулердің
жедел жоюылуы - ... ... ... ... ... ... ... маңыздысының бірі.
Ірі әмбебап өз клиенттері үшін депозиттік шоттарды жүргізу, қолма-
қолсыз есеп ... ... ... әр ... несиелер беру, бағалы
қағаздарды сатып алу, мүлікті сенімхат бойынша басқару және ... ... ... қызметтер көрсету бойынша операциялардың көптеген түрлерін
(кейбір бағалаулар бойынша 200 жуық ... ... ... Банктік
мекемелер қызметінің осындай көп мақсатты сипаты қазіргі қаржылық капитал
талаптарында мейлінше толық сай келеді.
Банктік ... ... екі ... ... ... - ... емес банктік операциялардың ... ... ... ... ... ... акпартартық-несие
беру бизнеске және т.б. кіруге тырысады. Олар ... ... ... ... ... ... өте ... қатысатын сферасында -қозғалмайтын
мүліктік мәмілелерге, бухгалтерлік немесе компютерлік қызмет көрсетуге,
лизингтік істерге қатыса ... ... ... ... ... ... ... - банктік ... ... ... ... ... жандануының болуы. Бүгінгі таңда банктермен
инвестициялық қызметте, ақпартты-кеңесті қызмет ... ... ... банктік сфера - депозиттік қарыз операцияларымен ... ... ... ... ерекше рөлді ақпарат
пен
комуникацияның қазіргі техникалық құралдары ... Банк ісі ... ... ... дер ... беру, оның ... ... ... экономикалық ... ... ... ... ... ... ... бағалауға байланысты болып
саналады. Қаржылық ... ... өз ... ... ... ... қажет етуде. Сондықтан банк ісінде ғылыми-техникалық ревалюцияның
соңғы жетістерін сөзсіз, компютерлік техниканы игерусіз банктік ... ... ... ... ... дамуындағы маңызды құбылыс ... ... ... ... атап ... ... бұл ... шеңберін кеңейтулеріне жол ашады. Сондықтан кейінгі ... ... ... елдер экономикасындағы өндірістің шоғырлануының жаңа
деңгейімен сипатталады, бұл өз кезегінде банктік капиталдың ... ... ... ... ... ... ... ел ішіндегі
және әлемдегі қаржы нарықтарында да ... ... ие - ... жедел өсуіне әкеліп соқтырады. Мұның банк-алпауыттар ең ... ... ... АҚШ пен араб ... пайда болды, мұнда олардың
активтері 100 млрд. АҚШ долларынан көп соманы құрайды.
Біз тек дамыған нарықты экономикалы елдердегі қазіргі ... ... банк ... дамуының мұндай тенденцияларын нарықтық экономика
барысында несие жүйесін ... ... ... ... үшін ... ... көшірі орынды емес, өйткені оның экономикасының
нарықтағы орнын ескеруді талап етеді, ... ... ... барлық
позитивті жайларды қабылдауы қажет.
Банктердің несиелік саясатын дамыту жалпы түрде банктің ... ... ... ... ... бақылаумен реттеумен,
талдаумен, страгеилық және тактикалық жоспарлаумен байлангысты ... ... ... ... ... банктердің, жалпы
отандық қаржы несие жүйесінің дамуны ... ... ... банк ... ... және шетелдік несие тарту мен несие тарату операцияларын
дамыту жолдарын қарастыру қазіргі банктік сферада ... ... ... ... Бұл өз ... ... ... аясын кеңейтеді және
банктік бәсекге қабілеттігін жоғарылатады.
Бүгінде Қазақстандық коммерциялық банктер өз ... ... ... ... ... банк ... ... үшін банктік саясатты кеңінен
қолдануы керек.
Нарықтық экономика ... ... ... ... ... міндеттері бағыттарды зерттеу және олардың қолданылуы
тиімділігін арттыру болып табылады. Осы бағалаудың барысында ... ... ... ... және ... банкке сонымен
экономикаға пайдалылығы ескерілген жөн. Бұл ... ... ... ... Банк ... үнемі барлық банктік опарциялардың дұрыс
жүргізіуін, оның ішінде халықаралық қатынастарда ... ... ... отыруы тиіс, өйткені бұл ... ... ... ... сай ... қарым-
қатынастарының қабілеттігі, оның ... ... сай ... ... ... ... ... беделі үлкен шешуші орын
алады.
Халықаралық сипатта басқа мемлекеттерден, халықаралық банктерден несие
тарту ... ... ... ... ... ... Осыған
орай қазақстандық екінші деңгейлі банктер шетелдік капиталды тарту арқылы
біршама бастауларға шығуға жол ашып ... ... ... ... ... біріншіден оның несиелік операцияларды жетілдіру,
яғни несиелік ... ... ... саналады. Халықаралық несиелерді
басқару -бұл банк қабылдауға дайын болып ... ... ... ... және ... ең жоғарғы жететін деңгейін анықтауды талап
ететін жоғарғы ... ... ... ... ... несиелерді
басқаруды іске асыру несиелік шаттардың толық ... ... ... Темірбанктің шетелдіқ қарым-қатынасы халықаралық
шеңберде жүріп ... 2006 ... ... ... көптеген халықаралық
стандартарға сай жаңа инновациялық ашылулар бойынша Қазақсчтанның ... ... ... жол ... ... ... Темірбанктің 52%
акциясын Қазақстанның негізгі дамыған банктерінің бірі Тұран Әлем Банкі
басқарып отыр. Соған ... ... ... ... осы банктің
басқаруымен жүзеге асады.
"Тұран Әлем Банкі" АҚ - ... жүйе ... ... қаржы нарығының
барлық сегменттеріне қатысатын негізгі қаржы тобын құрайды. Бүгінде шамамен
750 000 клиент ... және ... ... бар банктердің қызметін
пайдаланады, банктің қызмет көрсету желісі Қазақстан бойынша 22 филиал ... ... ... ... ТМД, ... және БАӘ ... 10 өкілдігі
бар, сондай-ақ 10 серіктес банктері бар. «Тұран Әлем ... АҚ ... Вапк ... исламдық қаржыландыруды дамыту әрекетін біріктіру
мақсатында екіжақты ... ... ... жасады. Тараптар Орталық
Азия аймағындағы жеке меншік ... ... ... ... ... ... аймаққа исламдық қаржы институттарының
ерекше назар аударып отырғанын жоғары бағалап, қол қойылған ... ... ... бағыттарын белгіледі. ... ... ... және ... өнімдерінің Қазақстан, сондай-ақ
ТМД елдерінің нарығында ілгері дамытуды қамтиды. Серіктестік ... ... ... ... ... біріккен қаржы институтын ашу
мүмкіндіктерін де ... Бұл ... ... ... АҚ ... Вапк ... Алматы қаласында 2007 жылдың 7-8 мамыр аралығында ... ... және ... ... халықаралық конференциясы аясында
қол қойды. «ТұранӘлем банкі қай ... де өз ... озық ... мен үздік халықаралық тәжірибені қолдануымен ... ... ... ... ғана емес, әлемге кеңінен таралуын
ескерді. Бұл ... ... ... сондай-ақ ислам
институттары тарапының әлеуетті қызығушылығын зерттеу барысында көп ұзамай-
ақ Еnglish Ваnк Group ... ... ... ... Бұл жоба ... ғана емес, сондай-ақ көрші елдерде де зор сұранысқа ие болады
деген сенімді боллжамдар қарастырылуда, мол үміт ... және ... ... болуды көздейді. Ислам Банкингі мүмкіндіктерін зерттеуде
Қазақстандағы ... ... бірі - ... Әлем ... қаржы нарығының
барлық сегменттеріне қатысатын негізгі қаржы тобын ... ... ... ... ... ... жүйесі Украина, Ресейдің 4 аймағына,
Беларусь, ... және ... ... тарайды. Тұран Әлем Банкінің
өкілдіктері Ресей, Беларусь, Қытай, Қырғызстан, Тәжікстан мен БАӘ-де жұмыс
істейді. ... Әлем ... ... ... ... жылы 17 ... ал
банктің меншікті капиталы 2,2 млрд. АҚШ долларына жетті. 2007 жылы ТМД-дағы
банктің активтерін ... 2015 ... ... 50 ... АҚШ ... жеткізу көзделген. Үстіміздегі жылы Еnglish Ваnк Group БАӘ-дегі
көшбасшы қаржы конгломераттарының бірі ... ... Оның ... ... ... Еnglish Ваnк Group - Сауд ... ... ашқан БАӘ-дегі тұңғыш банк. Топ Бейрут Банкінде 10 пайыз үлесі бар
және Әл ... ... ... ... ... ... табылады.
Банктің сондай-ақ Лондонда офисі және Үндістан, Иран мен ... ... ... бар. Конгломерат негізінен эмбебап, инвестициялық және ... ... ... қызметтерді көрсетуге арналған. Алдағы уақытта осы
аймақта ірі қаржы институтын қүру ... ... Вапк пен ... ... ... деп ... ... қаласының 2015 жылға арналған
даму стратегиясына сәйкес ... ... ... Екі ... ... ... мен институционалдық инвесторларға ішкі, сондай-ақ
халықаралық нарықта қызмет ... ... ... ... кең ... қаржы институтын қүруды жан-жақты күшейтіп, жинақталған тәжірибені
қолдануды көздеп отыр. Беделді «ТұранӘлем Банкі» АҚ-ның ... ... ... беріктігін және оның бағалы қағаздарының қазақстандық
және шетелдік инвесторлар үшін де тартымды екенін ... ... ... ... ... мен ... бойынша меншік
иелері құрылымдарының мөлдірлігі, қаржылық мөлдірлігі, басқарма құрылымы,
мүдделі ... ... мен ... ... бүгінгі
банк ісіндегі барьерге қарамастан корпоративтік басқару ... ... ... ең мықты қаржы институттары болып табылады. Олар нарықтағы
тұрақты ұстанымдары, қызмет көрсетудегі ... ... ... ... ... басқарулары үшін марапатталған болатын. Бұл ... шын ... ... қаржы қызметтерін ұсынады және ... ... ... ... мен ... ... көрсеткіштері, қаржылық
есеп беруінің мөлдірлігі, корпоративтік басқару ... ... ... мен ... үшін ... басты назарда.
«ТұранӘлем Банкі» АҚ қаржы нарығының барлық сегменттеріне қатысатын негізгі
қаржы ... ... ... Одақ елдерінің жеке тұлғаларына арналған
банктік қызметтер ... құру ... ... ... бірі ... ... ... Одақтың жеке тұлғаларына ... ... ... нарығын құру, сондай-ақ жойылуы тиіс кедергілер жайында
түсінік ... атап ... ... ... төлемдер жүйесі даму
сатысында тұр және қазіргі уақытта халықаралық ... ... ... ... ... ғана бірлескен компания бар. Бірақ та мұндай
шоғырландыру түтынушылар үшін тиімді болады ма? Олар ... ... ... және оның ... үшін ... салымшылары мен
акционерлерінің сенін сақтап қалу үшін не себепті ... ... ... шешу үшін, банктер өз салымшыларының мүдделерін
басшылыққа алулары тиіс. Қазіргі таңда банк ... ... ... ... мен 200-ге жуық ... бөлімдері; Украинада, Беларуссияда,
Ресейде, Қырғызстанда, Арменияда, ... ... ... ... және ... ... ... бар; Украинада,
Беларуссияда, Ресейде, Арменияда, Грузияда 10 коммерциялық банктер ... ... ... Қазіргі таңдағы банктің қызмет көрсету саласын халықаралық
деңгейде дамыту.
Қазіргі кезде қызмет маркетингінің өрістеуі күнен-күге өрістеп келеді.
Соның ішінде ТМД ... ең ... ... келе ... ... ... секторында да бәсекелестік жоғарылап келеді. Бұл
салада дәстүрлі тауарлар үшін қолданылатын маркетинг кешені толықсыз ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуші
маркетинг кешен ретінде көптеген биіктіктерге қол жеткізуге болады.
Қызмет саласында дәстүрлі ... ... ... ... ... атқаратын ролі әсіресе жоғары. Банктік салады негізінен басты
көңіл клиенттерге бөлініп, олардың сұрауларына лайықты ... ... ... ... ... ... Негізінен жүргізілген
маркетингтік зерттеулерге жүгінсек, ... үшін ... ... ... ... көрсетуге даярлық, жоғары білгірлік және
түсінушілік.
Қазіргі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... енетін банктердің көрсететін қызметтер ассортименттері де,
олардың пайыздық қойылымдары да бір-бірінен қатты ажырамайды. Бұл ... ... ... ... Енді ... үшін ақшаны тек депазит сақтау немесе несиеге қол
жеткізу ғана емес, сонымен ... ... ... лайықты болуы,
қосымша қызметтердің ассортименті, банк бөлімшесінің ... да ... ... Бұл өз ... банктерден қосымша әсер етуді талап ету
жлдарын қолдануды талап етеді.
Қазіргі таңда әр банк тауар ... ... ... ... көрсету
сапасын да жоғарылатуға тырысады. Осы мақсатта ... ... ... Осы ... бірі ... ... орнатып, оның
пікірлерін өз жұмыстарында мүмкіндігінше қолдану. Бұл ... банк ... ... ... ... ... ... Бүған қол
жеткізу үшін банктер клиенттермен қарым-қатынасты ұстап түру үшін ... ... ... Сыртқы сайтта орнатылған «қатынас» бөлімшесі;
• Сыртқы сайтта орнатылған «клиент пікірі»;
... ... ... ... ... Банктің филиалдарында орнатылған сенім сымтетіктері;
• Тегін желі. Бұл желі ... ... ... кез ... өз ... ... байланыса алады.
Қызмет саласында түтынушының таңдауына әсер етуші ... ... ... ... ... табылады. Өйткені қызмет көрсетудің
тездетілген және ыңғайлатылған процесін ұсынатын ... ... тап ... Қазіргі таңда ... ... тек ... ... ғана ... ... ... сол қызметтерге
қол жеткізу процесін ыңғайлату мен ... үшін ат ... ... құру жоспары. Қызмет көрсетудің материалды ортасы келесі
сұрақтарды шеше алады.
1. Тұлынушылар үшін қармақ
2. Тұтынушылар үшін ... ... және ... ... ... және ... белгілі-бір көңіл жайды ... ... құру ... ... көрсеті аясын қүру кезінде
маркетологтар белгілі-бір бес ... ... ... кажет:
1. Біздің мақсатты нарық (немесе мақсатты нарықтар) сипаттамасы;
2. Біздің мақсатты нарығымызға матеиалды ортадан не қажет;
3. Материалды ... ... ... мақсатты нарығымыздың қажетін
орындай алады;
4. Біздің материалды ортамыз бәсекелестерден ... ... ... жай - ... ... құру кезінде ... ... ғана ... ... қатар, персоналдың
қажеттілігін де еске алу керек. Оның ... ... ... ... ... ... көрсету оны ұсынушыдан бөлінбеуінде.
Клиент қызметті тұтыну кезінде, персонал оны ... ... ... ... ... персоналдың көңіл-күйімен тікелей байланысты.
Ал қызметтің өндірісі және тұлынысы бір-бірдей әсер етеді. Тіпті ... бұл ... ... персоналға клиенттерге сияқты, ал
клиенттерге персоналға сияқты көңіл бөлу керек ... ... деп ... қызмет саласының сапасымен қанағаттану, қанағаттанбау
көздері персоналдың жұмыспен қанағаттану, қанағаттанбау себептерімен ... ... ... ... ... банк саласына да дамудың
жаңа жолын қарастырып жатыр. Банк саласына жүргізіліп жатқан жаңа реформа
заман талабына сай ... озық ... ... ... көрсетуін дамыту жолдарын ... ... ... ... өту ... ... ... дамуында ізденістер жүргізді.
Адам жалқаулығы - өркениеттің жүргізушісі болып отыр, бұнымен келіспеу
мүмкін емес. Неге ... ... ... ... ... технологиялардың дамуы қазіпгі таңда адам баласының уақытын үнемдейтін
фактор болып отыр.
Қазіргі таңдағы банк саласындағы жаңа ... ... ... ... ... ... отырған жаңа ұсыныстар ... ... ... және ... ... немесе
жаңа «БАНКИНГ» ұсынысы.
Макроэкономикалық тұрақты даму, заңнамалардың дұрыс жүзеге асуы ... ... ... жұмыстары қазақстандық банктік жүйенің дұрыс
бағытта құрылуына және оның ... жол ... ... күні банктік жүйеде
бәсекелестіктің дамуы салдарынан қаржылық қызмет көрсету түрі ... ... ... ... ... ... банктік
мамандар қызмет көрсету мен іс-әрекеттерді орындаудың жаңа түрлерін, клиент
санын ұлғайтудың жолдарын қарастыруда. ... ... ... ... ашу немесе құрылып қойған жүйенің көлемін ұлғайту сияқты
бұрыннан белгілі түрлері бар. Бұл ... ... ... және ... ... ... ... ыңғайлылығына қарай банк саласында қалыптасқан «телебанкинг»
қызметі клиентпен қашықтықта араласуды көздейді. «Клиент - банк» қызмет
түрі ... ... ... шот ашу ... ... желісімен
қызмет көрсету қазіргі таңда біршама жетістіктерге қол жеткізді. Қазақстан
банктерінде ұсынылып отырған үхыныстың жаңа түрі тек қана жеке ... ... ... ... ... ... негізгі бағыты
клиент банк сайттары ... ... ... ... ... ... ... яғни банктік комплексті қызметтерін
пайдалана алуы ... ... сіз шет ... біршама
қаражатыңызды жұмсап қойдыңыз делік, ... ... ... ... үшін сіз ... ... ... банк менеджеріне хабарласып
білуіңізге болады, бұл кезде сіз біраз шығындаласыз. Жоғарыда ... алу ... көп ... ... банк ... жаңа қызмет
түрі «Интернет-банкинг» - сізге интернет желісі арқылы қызмет көрсетуді
ұсынады. Бұл ... сіз тек қана ... ... ... ... ... банк ... бірнеше түрлерін жүргізе аласыз. Толығырақ
айтатын болсақ ақша ... ... ... ... ... еш ... ... шотыңызға, сонымен қатар басқа
тұлғалардың шоттарына банктік ... бар ... ... ... ... орай ... әлемнің барлық жерлерінде және кез ... ... ... ... компютері арқылы банктік қызмет көрсетуге ... ... ... ... осы ... жұмыс
атқарады. Сонымен қатар, «үй банкі» арқылы жеке зейнетақы жинағын ... жүйе ... ... ... емес ... төлемдер жүргізе алады.
Атап айтқанда, үялы сымтетікке салым салу, «Қазақтелеком»-ға төлемдер
жүргізу, коммуналдық қызметтерге ... ... ... ... ... болады.
Бұл жүйенің әлемде жақсы дамығанына, ... кең ... ... өнімді сатып алу маңыздылығы жоқ, өйткені адаптацияны
түзетуге кеткен уақыт, жаңа ... ... да ... ... бірі ... ... төлем ерекшелігі
бар - карточкалық және жеке шоттқа қызмет көрсетудің екі жолы ... ... ... уақытта жұмыс жасау қолайлылығына қарай тағы ... ... ... 20 ... «үй ... ... қаланды. Бірақ ол кезде
құрылған жаңа жүйе тек қана ... ... ... ... ... ... оған ... қолайлы интерфейс
орнатылды. Орнату барысында көп ... ... ... оңтайландыру үшін
бөлінді, себебі шетелге аударылатын ақша аударымдарының қауіпсіздігі клиент
тартудың тұрақтылығын қалыптастыратын. Бүгінгі таңда банк ... ... ... ... және ... шоттарына қауіпсіз кепіл бере алады.
«үй банкі» программасын дайындауға банкке көп уақыт керек еткендігінен біз
банктің өз дәрежесінің ... ... көре ... және ... «шикі
қызметтің» қажеттілігі мен пайдасының жоқтығын аңғаруға болады. Дайындау
процесінің ... ... «үй ... программасы қазіргі таңда қызмет
көрсетудің жоғары дәрежелілігіне жетіп отыр.
Берілген жаңа программа — ... ... түрі жеке ... қызмет
көрсету, телебанктік қызмет көрсету немесе сымтетік арқылы шоттарды басқару
болып есептелінеді. Батыстық бантер қызметтің бұл ... ... ... ... осы жылдар аралығында программаның филиалдарын ашуда, яғни
банк филиалдына енгізуде біршама шығындарын жабуда ... ... ... ... осы ... ... ... клиенттерінің шеңберін кеңейтіп,
бәсекелес банктердің қатарынан озып шығу мүмкіндігіне ие болды.
Қазіргі таңда біздің республикамызда ... ... ... ... ... әртүрлі мақсаттарда қолданып жатыр. Клиенттер
саны жарнамалық ... ... ... қарамастан, программаның
қызметтеріне сенім артып уақыт өткен сайын кеңейіп келеді.
«үй банкі» программасы тек қана жеке тұлғаларға ғана ... ... оның ... ... ... ... ... жеке
кәсіпорындардың басшылығын, шаруашылық ұйымдарды, сонымен бірге жұмысының
көп уақытын банктен банкке ... ... ... де ... ... ... ... банктер енді бұл программаны тек жеке
тұлғаларға ғана емес, ... ... банк шоты ... ... кез келген клиентке көрсетуді ұсынып отыр.
Банктік программистердің жықын арадағы жоспарлары сервистік қызметтің
көлемін кеңейту ... ... ... ... ... ... ... жағдайда сервистік праграмма автоматты түрде төлемдердің кейбір
түрлерін ... ... «үй ... әр ... белгіленген күнінде
уақытылы несие төлемдерін, коммуналдық қызмет төлемдерін, телекомуникауия
төлемдерін орындау ... ... ... ... ... жұмыс жасау. Қазір шотты
төлеу үшін клиент алдымен квитенуия алуы керек. Бұл жолды жеңілдету үшін ... ... ... ... ... ... «үй банкі» программасына
автоматты түрде ендіріп отыру. Сол кезде клиент қай жерде жүрсе де ... ... ... компютері арқылы төлем тапсырмаларын орындау
мүмкіндігіне ие бола алатын еді. Провайдердің жаңа ... ... ... ... интернет желісі арқылы
немесе электрондық пошта арқылы ... ... ... ... ... ... Интернет желілері арқылы банктің шоттарының
қалдығын және басқа да шоттық ақпараттарды білуге ... ... ... ... ... ... ... саласындажәне банктік
технология үрдісінде бәсекелестік танытатыны сөзсіз, бұл ... ... ... ... ... Интернет желілері арқылы қызмет
көрсету аясын көбейтуді талап етеді.
Интернет-банкинг қызмет көрсету жүйесі Қазақстанға 2000 ... ... ... банктерге қосылды. Осы күннен бастап бір-бірімен бәсекелес
қазақстандық банктер қосылған жүйені өздеріне енгізе бастады. ... ... ... ... ... 31 ... күні іске қосып,
клиенттеріне интернет арқылы қызмет көрсетуді жүзеге асыра бастады. Халық
банкінің ... ... ... ... ... ... жүйесінің клиенттерге көрсеткен
қызметтернің оңтайлылығы оның даму жолы ... ... ... ... ... ... ... біз осы аралықты
пайдалана отырып интернет арқылы қызмет көрсетудің қазақстандық ... ... ... ... жағдайларда қолданылатынын, сонымен қатар,
электрондық банкингтің ... ... ... ... тиімді
екенін біле аламыз.
Сонымен Интернет-банкинг дегеніміз не? Қысқаша айтатын ... ... - ... ... ... офистен тысжерлерде, мысалы
үйде жұмыста, кітепханаларда, яғни клиенттке ыңғайлы ... ... ... ... ... қызмет жүйесі болып табылады. Бұл жүйе
арқылы сіз өз банкіңізге қандай-да болмасын төлемдерді ... ... ... алу ... ... қол ... аласыз.
Алғашында біздің банктер сымтетік желілерін және операторлық
орталықтарды ... ... яғни ... атап ... ... ... желісінің баршаға үлестілігі нәтижесінде бактер аясында Интернет-
банкинг қызмет көрсету жүйесі ... ... ... ... ... ... ... үшін клиенттердің төменгі деңгейдегі қауіпсіздігі мақсатында
қолданылатын ... коды ... ... ... ... ... ... АТФ банкісінің жүйесі қазіргі таңда қаржылык
операцияларды жүргізуді жүзеге асырмайды. Ал ... ... ... тек қана ... ақпараттар берумен және қарастылырған төлемдерді
орындаумен айналысады. Қарастырылған төлемдер дегеніміз не? Бұл ... ... ... сымтетік немесе басқадай ... ... ... және банк ... ... ... ... қойған жағдайда жузеге асатын ... ... ... ... орындалу керек. Мұндай ... ... және ... ... аймағында орындалады.
Операциялар жүргізу барысында қауіпсіздік нысандары да қарастырылған, егер
де басқа бір тұлға сөздің шотыныңыздың ... ашып ... ... онда ол
тек қана шоттық қалдықтарды ғана көре алатын болады.
Электрондық каналдардың банктік салада ... тек қана ... ғана ... ... ... ... даму айналымына,
статистикалық ақпараттарды ... ... ... ... ... ақпараттық жиналымдарды орныдау жеңілдетеді.
Банкинг жүйесі банк пен клиент арасында шексіз байланыс аясын ... ... және оның ... ең ... жағдайда байланыс үстап
отыруын қамтамасыз етеді. «Homebanking» ... ... ... ... тиімді жұмыс істеп, әрине артық шығын шығармай және артық
уақыттыталап етпей, барлық ақшалай операцияларыңызды үнемді орындайды.
Банктердің ... мен ... ... сай ... - бұл ... ... ... бірінші жолы!
ҚОРЫТЫНДЫ
Банктер экономикалық басқарудың негізгі органы болғандықтан, оның өз
клиенттернің алдындағы жауапкершілігі де экономикалық ... ... ... ... ... барынша әсер етуде, сонымен қатар
банктердің сыртқы қарықатынастарының тығыздығы, шет ... ... әр ... ... ... өте ауқымды.
Халықаралық банктер әлем экономикасында өте маңызды рөл атқарады.
Халықаралық банктер қатарына кіреді:
• Әлем ... ... ... құру және даму ... ... есептеулер банкі;
• Азия даму банкі;
• Африка даму банкі, т.б.
Көптеген халықаралық банктер экономикасы дамыған елдерінде құрылған.
Олардың ... ... және ... ... экономикасы елдерінде
экономикалық реформалардың қаржылық негізін қамтамасыз ... бұл ... ... алу ... ол ... ... ... түсінік пайда болды. Бұл проблемаларды шешу үшін арнайы
халықаралық ... ... ... ... Париж және Лондон
клубтары. ... ... ... ... ... Кезкелген ірі кредитор
клубқа мүше болуы мүмкін.
Соңғы жылдары ҚР коммерциялық банктері де халықаралық ... ... ... ... құру және даму ... ... байланыста жұмыс
істеуді. Қазіргі кезде қазақстандық банктердің халықаралық ... күрт өсіп тұр. ... ҚР ҰБ ... банк ... және ... ... өсуі нәтижесінде ол күрделі проблемаға ... ... ... ... жүйесі - ұлттық экономиканың басқа
да ... ... ... талабына сай өзгерістерді жедел
қабылдайтын жән ... ... ... ... мен өндіргіш
күштердің даму заңдылықтарына тез сыңай танытатын, салыстырмалы дербестігі
бар ақша секторы.
Халықаралық несие - валюталық және тауарлық ... ... ... ... ... беру бойынша байланысты халықаралық
экономикалық қатынастар сферасындағы қарыз капиталының қозғалыс ... ... ... ... мен ... ... ... жеке тұлғалар, кәсіпорындар, мемлекеттік мекемелер, сонымен қатар,
халықаралық және аймақтық ұйымдар қатынасады.
Экономиканың неғұрлым күрделі салаларын дамыту және ... ... ету ... ... мүмкін емес. Сондықтан да бүгінгі
басты ... бірі - ... ... мәні мен ... дұрыс талдай отырып, дамудың басым
бағыттарын жетілдіре беру болып табылады.
Қазақстан Республикасының төлем жүйесінің ... мен ... ... банк пен ... ... қор және Дүниежүзілік банктің бірігіп
анықтаған сртатегиясымен жүргізіледі. Сол ... ... ... ... айырысу, банктердің шетелдік қарым-қатынастарын жүзеге ... ... ақша ... ... үшін ... ... жобалар
қолданылуда. Төлем міндеттемелерін орындау ұзақ және қысқа мерзімді болып
орындалады және телекоминикациялық ақпараттар мен ... ... ... екінші деңгейлі банктердің қүзырында болады.
Қазіргі таңда ақша аударымдарын тез арада әлемнің барлық ... ... ... Банктердің ақша аударын ... ... ... ... ... яғни шет ... жұмысы тез
әрі орнықты жүріп отырады. Сол себепті әлемде ... ... ақша ... ... қалыптасқан, олардың бірнеше түрлері
төменде атқаратын қызметі, алатын сыйақысы жайлы, ... ... ... ... айтылып өтеді.
Ақша аударымдарын әлем территориясында орындау үшін белгілі-бір
сыйақылық төлемдер ... ... ... сыйақылық төлемдер жіберілу
орнына қарай, яғни ақша аударамын жүзеге асыру территориясының ұзақтығына
қарай ... ... де ... отырады. Дүние жүзі бойынша
орындалатын ақша ... банк ... ... ... ... жүйесі Қазақстанға 2000 жылдың 18
мамыр айында банктерге ... Осы ... ... бір-бірімен бәсекелес
қазақстандық банктер қосылған жүйені өздеріне енгізе ... ... ... ... ... жүйесіне 31 мамыр күні іске қосып,
клиенттеріне интернет арқылы ... ... ... ... ... ... Интернет-банкинг қызмет көрсету жүйесіндегі сайты (WWW.mybank.kz).
Интернет-банкинг жүйесінің ... ... ... оңтайлылығы
оның даму жолы болып табылады. Қазақстанда Интернет-банкингтің қосылғанына
біршама уақыт өтті, біз осы ... ... ... ... ... көрсетудің қазақстандық клиенттерге қаншалықты керек екенін, ... ... ... ... ... ... ... қаншалықты пайдалы, тиімді екенін біле аламыз.
Қазіргі таңда қазасқтандық банктерге қызмет ... ... үшін ... ... деңгейдегі қауіпсіздігі мақсатында
қолданылатын идентификациялық коды ... ... ... түрлеріне
кедергісін тигізіп отыр.
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасының экономикалық дамуы, оның
бәсекеге қабілетті ... елу ... ... ... ең ... бірі болып отыр. Осыған орай ... ... ... ... Назарбаевтың «Жаңа әлемдегі - Жаңа Қазақстан»
атты Халқына Жолдауында банктік сфераның жаңа талаптарға сай даму ... атап ... ... ... жергілікті нарықтағы, сондай-ақ
өңірлік әрі халықаралық жобалардағы бәсекелестік ... ... ... ... ... ... байланысты қойылған бірқатар
шектеулерді Қазақстанның Бүкіләлемдік Сауда Ұйымына кіруі, Қазақстанның
банк жүйесі ... ... ... зор ... ... ... ... көрсетуі үшін жағдай жасалуын және банктердің
өңірлік экономикалық жобаларға, соның ішінде ... - жеке ... ... ... ... ... банк қызметтері
инфрақұрылымын кеңейту үшін ... ... одан әрі ... ... ... ... ... айналмақ.
Қазіргі жағдайда көптеген дамыған елдерінің банкирлері бір мықты
Дүиниежүзілік орталық банк ... ... деп ... Бірыңғай қаржылық
институт ақша массаын реттеп, валюталық курстарының қозғалысын қадағалап
отырады ... ... Ал ол ... ... мүше – ... ... ... депонирлеуге мүмкіндік беретін жаңа халықаралық институт ... ... ... Аса ірі ... ... ( бірнеше жүз млрд.
доллар) бар жаңа банк бүкіл әлемде ақшалай ... ... ... еді. ... ... көтеру қажет болса халықаралық банк ... ... көп ... сатып ала бастайды, ал керісінше болса- онда бағалы
қағаздарды сатады. Егер мемлекеттің ... ... ... ... онда ол ... үкіметі банктен несие алуы мүмкін. Әлемдік ... ... ... әлемдік ақшалардың эмиссиясына негізделген. Мақсат-
валюталық курстардың ... әр бір ... ... ... ... реттеу. Бірақ қазіргі кезде мұндай орталықты банкті құру әлі ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіздігінен
айырғысы келмейді.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. «Банктің құрылымы» , ... А.С., ... ... ... Экономика серия. 2006ж.
2. «Банковское дело» ... Л.П. ... ... 1996 ... ... банктердің несиелік портфелін басқару», Бохаев,
Экономикалық негіздері 2005ж.
4. ... ... ... Экономика, Алматы 2005ж.
5. «Банктің қаржы құрылымы», Сұпұғалиев Г.И., ... ... ... ... ... ... ... Сэулембекова А.Қ.,
Экономикалық серия 2005ж.
7. «Банк аясындағы инвестициялау», Әл-Фараби Қазақс ұлттық университеті,
Алматы 2004 ... ... ... ... ... А. ... 2006ж.
9. «Банктік менеджментің ... ... ... ... ... менеджменттің қажеттілігі мен маңыздылығы», Әмірханов Р.
Мэтін, Экономика негіздері, Алматы 2006ж.
11. «Банктерде маркетингтік ... ... А., ... ... 2005 ... «Банктің қызметін жетілдіру» Т.Қожасұлы, Астана 2006ж.
13. «Проблемы деятельности коммерческих банков в ... ... ... А.Е.Егоров, Денги и кредит, Алматы 1995ж.
14. «Банковское дело и ... ... ... мэскеу
1991 ж.
15. «Банковское дело», О.И.Лаврушин, Мәскеу 2000ж.
16. «Развитя банкоского дело в ... ... ... 2000ж.
17. «Новейшие банковские технологии», Мәскеу 2000 ж.
18. ... және банк ... ... ҚР Заңы 31 ... 1995 ... «ҚР ... ... заң және нормативтік актілерінің жинақтары»,
Алматы 2000ж.
20. «Қазақстан ... ... ... ... ... «Қазақстан 2030» ҚР президентінің Жолдауы
22. «Жаңа әлемдегі - Жаңа Қазасқтан» ҚР президентінің ... ... ... ... ... есептері 2004-2006ж.
24. «Темірбанктің» жылдық есептері 2004-2006 жж.
25. ... Әлем ... ... ... ... «ҚР ¥лттық Банкінің Статистикалық бюллетені», 1996ж., 2000-2006жж.
27. «ҚР ¥лттық Банкінің Қаржылық есебі» ... ... ... ... ... Алматы 2004-2006 жж.
29. «Экономикалық трансляция» мерзімдік ... ... ... «Банки Казахстана», Мерзімдік басылым, Алматы 2000-2007жж.
31. «Банковсие технологии» мерзімдік басылым, Алматы 2002-2005жж.
32. ... ... ... басылым, Алматы 2000-2007жж.
33. «Егеменді Қазақстан» мерзімдік басылым, № 5,14,25, 2005ж
34. ... на ... ... 2-т. М: ... и статистика., 1998
35. «www.banking.ru»
36. «www.kreditomanya.ru»
37. «www.nasbank.kz»
38. «www.temirbank.kz»
39. ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әйелдер құқықтарының біріккен ұлттар ұйымы аясында реттелуі6 бет
Азаматтық іс жүргізудегі құқықтық қатынастар3 бет
Бастауыш класс оқушыларының қарым-қатынасын жетілдірудің теориялық мәселелері42 бет
Бруцеллезді серологиялық балау4 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың құрдастарымен, ересектермен қарым- қатынасы31 бет
Металл нанобөлшектерін жалында алу және оларды жарылғыш зат құрамында қолдану26 бет
Модельдер4 бет
Негізгі пішіннің жобасы мен модулінің бағдарламалық коды11 бет
Несие. Несие формалары мен түрлері5 бет
Хаосты радиотехникалық генераторлардың жасыру деңгейін анықтау24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь