Бас миы мен ішкі ағзаларға темекі шаңымен пестицидтердің жекеленген және қосарланған әсері

БЕЛГІЛЕУЛЕР ЖӘНЕ ҚЫСҚАРТУЛАР 3
КІРІСПЕ 4
1 КЕЙБІР ПЕСТИЦИД ТҮРЛЕРІНІҢ ЖӘНЕ ТЕМЕКІ ШАҢЫНЫҢ ОРГАНИЗМГЕ ӘСЕР ЕТУ ҰСТАНЫМЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ (әдебиеттерді шолу)
8
1.1Никотинмен әсер еткендегі ішкі ағзалар мен бас миының жағдайы 10
1.2 Пестицидтермен әсер еткендегі ішкі ағзалар мен бас миының жағдайы 16
2 ЗЕРТТЕУ ЖҰМЫСЫНЫҢ КӨЛЕМІ МЕН ӘДІСТЕРІ 24
2.1 Зерттелетін химиялық заттардың қысқаша сипаттамасы мен морфологиялық зерттеулердің ерекшелігі 24
2.2 Материалдың жалпы сипаттамасы 28
3 СУМИДАН, ЛОНТРИМ ЖӘНЕ ТЕМЕКІ ШАҢЫМЕН ЖЕКЕЛЕНГЕН ӘСЕРІНЕН КЕЙІНГІ ІШКІ АҒЗАЛАРЫМЕН БАС МИЫНЫҢ МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ӨЗГЕРІСІ
31
3.1 Инсектицид Сумиданның жекеленген әсерінен кейінгі ақ тышқандардың ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс жағдайы
31
3.2 Гербицид Лонтримнің жекеленген әсерінен кейінгі ақ тышқандардың ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс жағдайы
41
3.3Темекі шаңымен жекеленген әсерінен кейінгі ақ тышқандардың ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс жағдайы 52
4 СУМИДАН, ЛОНТРИМ ЖӘНЕ ТЕМЕКІ ШАҢЫНЫҢ ҚОСАРЛАНҒАН ӘСЕРІНЕН КЕЙІНГІ ІШКІ АҒЗАЛАРЫМЕН БАС МИЫНЫҢ МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ӨЗГЕРІСІ
61
4.1 Сумиданмен Лонтримнің қосарланған әсерінен кейінгі ақ тышқандардың ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс жағдайы
61
4.2 Сумиданмен темекі шаңының қосарланған әсерінен кейінгі ақ тышқандардың ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс жағдайы
70
4.3 Сумидан, Лонтрим және темекі шаңының қоспасымен қосарланған әсерінен кейінгі ақ тышқандардың ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс жағдайы
80
ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕСІН ҚОРЫТЫНДЫЛАУ ЖӘНЕ БАҒАЛАУ 90
ҚОРЫТЫНДЫ 98
ПРАКТИКАЛЫҚ ҰСЫНЫС 99
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМДЕРІ 100
Жұмыстың өзектілігі. Бүгінде Казақстанда ірі ауылшаруашылық комплекстері ұдайы өсіп өркендеуде, бұл пестицид препараттарын қолданатын салалар, жыл сайын көбейіп артуда, ол қоршаған ортаның объектілерін (ҚО), тағамдық өнімдерді, өсімдік шикізаттарын тағы да басқа заттардың ластануына мүмкіндік туғызады. Агроөнеркәсіб өндірісінде пестицидтерді қолдануда қоршаған орта объектілерінің (ҚО) ластануымен адам организмінің улануы тығыз байланысты, нәтижесінде бұл адам баласын мүгедектікпен тіпті өлімге әкелуі мүмкін.
Көптеген пестицидтер топырақта, ашық су көздерінде ондаған жылдар бойы болуы мүмкін (хлорорганикалық қосылыстар және т.б.) [1, 2], басқа пестицидтер, техника қауіпсіздігін сақтамаған кезде организмді жылдам зақымдауы мүмкін (фосфорорганикалық қосылыстар және т.б.) [3, 4].
Соған байланысты, соңғы 5 – 10 жылда, өндірісте аз улылықтағы химиялық қосылыстарды өндіре бастады, олар адам организмімен жануарлар организміне әсер етпейді, бірақта олар ауылшаруашылық паразиттерімен арам шөптерге, сонымен қатар ауру шақыратын саңырауқұлақтарға әсер етеді. Кең көлемдегі пестицид сапасының әсері, тұрмыстық құрт-құмырсқа, шыбын-шіркеймен арам шөптердің өсімдіктерін жою және оны болдыртпаумен күресуде қолданылатын препараттар. Сонымен қатар овощтық дақылдарды, сорғыш құрт-құмырсқа және бау-бақша кенелерімен күресуде қолданатын препарат инсектицид түрінде де таралған.
Фермерлік және кооперативтік шаруашылықта пестицидтерді комплексті қолдану түрінде, енгізумен тозаңдандыру көпшілікке белгілі болды, ол ауылшаруашылығында зиянкестермен күрес жүргізуде өте жақсы нәтиже берді.
Осы зерттеу мәліметтері бойынша пестицидтер адам және жануарлар организміне қолайсыз әсер көрсетеді (М.Н. Омарова, Е.Ж. Жарқынов, В.А. Козловский, 2003; С.К. Нұрбаев, Ж.В. Романова, 2001 және т.б.).
Организмге әртүрлі класс пестицидтерінің қосарланған әсерінің өзектілігін шешу, әсіресе агроөндірістік комплекс жағдайында, оның осы салада аз зерттелгендігінен кешеуілдеп отыр. Пестицидтердің әртүрлі класс өкілдерінің организмге қосарланған әсерін, өткен жүз жылдықтың 60 - 70-ші жылдары зерттеп анықтай бастады, алайда бұл келесі қолдануға нормалау мүмкіндіктерін енгізу үшін қажет.
Соңғы уақыттарда агроөндірістік комплекстер жағдайында кездесетін, әсіресе әртүрлі класс пестицидтерінің қосарланған әсерлерінің ұзақтығына және мөлшеріне байланысты көптеген экспериментальді зерттеулердің болғанына қарамастан, ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық өзгерістері аз зерттелген.
1 Тоқтамысова З.С., Қайрақбаева Г.М., Нилов В.И. О накоплении и метаболизме хлорорганических пестицидов в печени крыс // Гигиена және санитария. – 1991. – № 9. – 73 – 75 б.
2 Апрелова Л.А., Алибаева Э.Б., Османова Г.Р., Лавренцева В.П. Особенности хронических гастродуоденитов у детей с повышенным содержанием химических токсических элементов в компонентах окружающей среды (Приаралье). // Здоровье населения РК и пути его улучшения. – Алматы. – 1995. – 99 – 101 б.
3 Бойков Р.В., Зарафьянц Г.Н., Кравцова Г.Б. и др. Гистоэнзимол. и метабол. изменения некоторых органов при отравлении фосфорорганическими ядохимикатами. // Суд.-мед. экспертиза. – 1984. – № 1. 29 – 31 б.
4 Войтенко Г.А., Семчинская Е.И. Сравнительное изучение зависимостей доза – эффект при оральном и ингаляционном поступлении фосфорорганических пестицидов // Гигиена және санитария. – 1988. – № 11. – 71 – 72 б.
5 Любченко П.Н., Мальцева Л.М., Салганикова Б.С., Медведева Н.А. Случай хронической интоксикации пестицидами у работницы склада // Гигиена труда және профзаболевания. – 1990. – № 11. – 56 – 58 б.
6 Рязанова Р.А., Гадалина И.Д., Грицевская И.Л., Малышева М.В., Гафурова Т.В., Михайлова О.Г. Токсиколого-гигиеническая характеристика сульфокарбатиона К // Гигиена труда және профзаболевания. – 1990. – № 11. – 76 – 78 б.
7 Бочкарев М.В., Ботнарь В.П., Бэдэрзу А.В. Заболевания гепатобилиарной системы у лиц длительно контактирующих с пестицидами. // Болезни печени и желчевыводящих путей. – Кишинев: ШТИНЦА. – 1980. – 68 – 73 б.
8 Буркацкая Е.Н. и соавт. Материалы к токсиколого-гигиенической характеристике нового пестицида пиромора // Гигиена және санитария. – 1980. – № 4. – 8 – 11 б.
9 Галицкая Ф.А., Манекенова К.Б., Асанова Г.Н. Морфологические исследования в судебно-медицинской диагностике отравлений пестицидами. // Астана медициналық журналы. – 2006.– № 3. – 7 – 10 б.
10 Чура Д.А. Функциональные и морфологические изменения печени при хроническом воздействии пестицида рицида-II и продукта его синтеза О,О-диизопропилфосфита // Гигиена және санитария. – 1988. – № 11. – 70 б.
11 Зиятдинова К.Ш. Сельская медицина сегодня: проблемы, задачи, пути решения. // Матер. Республ. семинара – совещания, проведенного на базе Балтасарской центральной районной больницы. – Казань. – Медицина.–1996. – 41 б.
12 Иванова С.И. Профессиональная патология в восточных регионах страны. // Тез. докл. регион. научно-практич. конференции. – Новокузнецк. – 1991. 1- ші т. – 110 – 111 б.
13 97 ReV annuelle de L'American gastroenterological association, San Francisco. – Etats-Unis, 18 – 24 mat, 1996. // Gastro graph. – 1996. – Num. special. – Juin. – P. 1 – 30.
14 Аширбеков Г.К. Возможные изменения патогенетического состояния организма у работников сельского хозяйства при комбинированном отравлении ядохимикатами. // Современные проблемы теоретической и клинической медицины: Сборник трудов V-Международной конференции молодых ученых – медиков стран СНГ. – Алматы. – 2003. – 9 – 11 б.
        
        Хамза Жұматов атындағы Гигиена және эпидемиология ғылыми зерттеу ... ... ... ... ... миы мен ішкі ағзаларға темекі шаңымен пестицидтердің жекеленген және
қосарланған ... ...... ... ... дәрежесіне орындалған
диссертация
Ғылыми
кеңесші:
медицина
ғылымының докторы,
профессор
Омарова М.Н.
Ғылыми
жетекші:
медицина
ғылымының кандидаты,
Аширбеков Г.К.
Қазақстан Республикасы
Алматы, 2009
МАЗМҰНЫ
|БЕЛГІЛЕУЛЕР ЖӘНЕ ҚЫСҚАРТУЛАР |3 ... |4 |
|1 ... ... ТҮРЛЕРІНІҢ ЖӘНЕ ТЕМЕКІ ШАҢЫНЫҢ ОРГАНИЗМГЕ ӘСЕР ЕТУ| |
|ҰСТАНЫМЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ (әдебиеттерді шолу) |8 ... әсер ... ішкі ... мен бас ... жағдайы |10 |
|1.2 Пестицидтермен әсер еткендегі ішкі ағзалар мен бас ... |16 ... | |
|2 ... ... ... МЕН ... |24 ... ... ... ... қысқаша сипаттамасы мен |24 |
|морфологиялық зерттеулердің ... | ... ... ... ... |28 |
|3 ... ... ЖӘНЕ ТЕМЕКІ ШАҢЫМЕН ЖЕКЕЛЕНГЕН ӘСЕРІНЕН КЕЙІНГІ | |
|ІШКІ АҒЗАЛАРЫМЕН БАС МИЫНЫҢ МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ӨЗГЕРІСІ |31 ... ... ... ... ... ... ақ | ... ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс |31 ... | ... ... ... ... ... ... ақ тышқандардың | |
|ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс жағдайы |41 ... ... ... ... ... ақ ... ішкі |52 |
|ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс жағдайы | |
|4 ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ӘСЕРІНЕН КЕЙІНГІ | |
|ІШКІ АҒЗАЛАРЫМЕН БАС ... ... ... |61 ... ... ... қосарланған әсерінен кейінгі ақ | ... ішкі ... бас ... ... ... |61 ... | ... Сумиданмен темекі шаңының қосарланған әсерінен кейінгі ақ | ... ішкі ... бас ... ... ... |70 ... | ... Сумидан, Лонтрим және темекі шаңының қоспасымен қосарланған | ... ... ақ ... ішкі ... бас ... |80 ... көрініс жағдайы | ... ... ... ЖӘНЕ ... |90 ... |98 ... ... |99 ... ... ... |100 ... ЖӘНЕ ... – артериальді гипертония
АТФ – аденозинтрифосфат
қ/і – құрсақ ішіне енгізу
к/т – көк тамырға енгізу
а/і – асқазан ішіне ...... ет ... ...... – қозғалу белсенділігі
ДДТ – дихлордифенилтрихлорэтан
АҚЖ–ас қорыту жолдары
ТЭР –түйіршікті эндоплазматикалық ...... ... ... ... – хлорлысутегі қышқылы
ҚО – қоршаған орта
ШЖК (ПДК) –шектеуге жіберілген концентрация
т/а – тері астына енгізу
СДГ – сукцинатдегидрогеназа
ЖҚЖ ... ... ... – никотинді рецепторларды байланыстыру учаскесі
ОНЖ – орталық нерв жүйесі
ФОҚ – фосфорорганикалық қосылыс
ХОҚ – хлорорганикалық қосылыс
КІРІСПЕ
Жұмыстың ... ... ... ірі ... ... өсіп өркендеуде, бұл пестицид препараттарын қолданатын
салалар, жыл сайын көбейіп артуда, ол ... ... ... ... ... ... шикізаттарын тағы да басқа заттардың ластануына
мүмкіндік туғызады. ... ... ... ... орта ... (ҚО) ... адам организмінің улануы
тығыз байланысты, нәтижесінде бұл адам ... ... ... ... ... ... ... ашық су көздерінде ондаған жылдар бойы
болуы мүмкін (хлорорганикалық қосылыстар және т.б.) [1, 2], ... ... ... ... кезде организмді жылдам
зақымдауы мүмкін (фосфорорганикалық қосылыстар және т.б.) [3, ... ... ... 5 – 10 ... ... аз ... химиялық
қосылыстарды өндіре бастады, олар адам организмімен жануарлар организміне
әсер етпейді, бірақта олар ауылшаруашылық паразиттерімен арам ... ... ауру ... ... әсер ... Кең ... сапасының әсері, тұрмыстық құрт-құмырсқа, шыбын-шіркеймен арам
шөптердің өсімдіктерін жою және оны болдыртпаумен ... ... ... ... ... ... ... құрт-құмырсқа және
бау-бақша кенелерімен күресуде қолданатын препарат инсектицид ... ... және ... ... ... ... түрінде, енгізумен тозаңдандыру көпшілікке белгілі болды, ол
ауылшаруашылығында зиянкестермен күрес ... өте ... ... ... ... ... бойынша пестицидтер адам және жануарлар
организміне қолайсыз әсер көрсетеді (М.Н. ... Е.Ж. ... ... 2003; С.К. ... Ж.В. ... 2001 және ... әртүрлі класс пестицидтерінің қосарланған әсерінің
өзектілігін шешу, әсіресе ... ... ... оның ... аз ... ... ... Пестицидтердің әртүрлі класс
өкілдерінің организмге қосарланған әсерін, өткен жүз жылдықтың 60 - ... ... ... ... ... бұл келесі қолдануға нормалау
мүмкіндіктерін енгізу үшін қажет.
Соңғы уақыттарда агроөндірістік ... ... ... ... ... пестицидтерінің қосарланған әсерлерінің ұзақтығына
және мөлшеріне байланысты көптеген экспериментальді зерттеулердің ... ішкі ... бас ... ... ... ... көпшілігінің биологиялық әсерлері өте ұқсас, бірақта
соған қарамастан улану кезіндегі пайда болған ішкі ағзаларымен тіндердегі
өзгерістерінің ... ... ... ... ... класс
пестицидтерінің қоспалық әсері ішкі ағзаларымен бас миының алдын ала айтуға
болмайтын зардаптарына алып келуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... әрекеті толық
зерттелмеген. Әйткенмен әртүрлі класс пестицидтерінің қосарланған әсерін
гигиеналық нормалау осы сұрақтардың шешімін табуға жол ... [5, 6, 7, ... 10]. ... ... ... ... пестицидтерінің қосарланған
әсерін жан жақты зерттеп анықтау медицинада, экологияда, ветеринарияда тағы
да басқа салаларда үлкен мәні бар өзекті ... ... ... ... қоршаған орта ҚО ластануына байланыстылығы көптен
мәлім, өйткені химиялық прессинг ... ... ... ... ауа, су, топырақ, адаммен фаунаны қоса есептегенде [11, 12,
13]. Қазақстанның оңтүстік ... ... ... ... алу ... көп мөлшерде минералды және органикалық тыңайтқыштарды қолданады,
сонымен қатар ауылшаруашылық дақылдарының зиянкестерін ... ... ... ... ... қолданады [14, 15, 16]. Кейде ... ... ... ... әсерінің жоғарлауы үшін қолданады.
Пестицидтермен темекі плантациясында, темекіні ... ... ... ... ... балалардың денсаулығына тигізетін әсерін
анықтау [17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25], экспериментальді модельдерге
эксперимент ... ... ... ... ауыл шаруашылығында, өндірісте, тұрмыста осы аталған
пестицид қолданылуда, бұл ... ... ... адам ... әсері бүгінгі таңда осы уақытқа дейін зерттелмеген.
Сондықтан бұл мәселені шешу мақсатымен, оның организмге тигізетін
әсерін ... үшін ... ... ... ... ... жөн
көрдік.
Жұмыстың мақсаты. Созылмалы эксперимент жағдайында инсектицид Сумидан,
гербицид Лонтрим және темекі шаңының ақ тышқандардың ішкі ... ... ... және ... ... ... ... мақсатқа жетуге келесі міндеттер қойылды.
- Сумидан, Лонтрим және ... ... ішкі ... бас ... ... ... әсерімен қалпына келу кезеңіндегі
улылығын анықтау.
- Сумидан, Лонтрим және темекі шаңының ... ... ... ... ішкі ағзаларымен (бауыр, жүрек, өкпе, бүйрек, аталық
безі) бас миының ... ... ... келу ... кейінгі
морфологиялық өзгерісіне (анализ) талдау жүргізу.
- Сумидан, Лонтрим және темекі шаңының ... ... ... ... ... ... ... бағалау.
Алынған нәтиженің ғылыми жаңалығы.
Диссертацияда алғаш рет жүргізілген зерттеулер ... ... ... ... ... ... эксперимент жағдайында дене салмағына 15 ... ... 136 ... ... ... және 3 мг/кг темекі шаңының
жекеленген және қосарланған әсерінен морфологиялық өзгерістерінің
ерекшеліктері ... ... ... ішкі ағзаларымен бас миына зерттеліп
отырған пестицидтер Сумидан, Лонтрим және ... ... ... ... мәліметтері бойынша улану белгілері анықталды.
3. Пестицидтер Сумидан, Лонтрим және темекі шаңымен жекеленген және
қосарланған созылмалы уланудан соң ақ ... ішкі ... ... өкпе, бүйрек, аталық безі) бас ... ... ... ... онда ... ... ... ауырлығы біршама көбірек және бұл көрініс қайта қалпына
келу кезеңінде де ... ... ... ... Суми-альфа мен темекі шаңының
қосарланған әсерін токсикологиялық бағалау ... ... ... ... ... ... мысалында)» әдістемелік ұсынысы ... ... ... ғылыми мақалалар басылымы шығарылды және кафедрадағы
практикалық сабақтар мен дәрістерді жүргізуге қолданылатын (акт внедерения)
құжат ... ... ... ... қорытынды есеп беруінде диссертация
материалы көрсетілген.
Диссертацияны қорғауға ұсынылатын негізгі жағдайлар.
1. Сумидан, Лонтрим және темекі шаңымен жекеленген түрде созылмалы ... ... ... ... ... және аталық
безі өзегінде, бүйректің шумақтарында атрофия мен ишемиялық ... ... ... ... алып келеді.
2. Пестицидтер Сумидан, Лонтрим және темекі шаңының қосарланған әсерін
жекеленген әсерімен салыстырғанда жоғарыда ... ... ішкі ... (бауыр, жүрек, өкпе, бүйрек, аталық безі)
бас миының ... ... өте ... және ... ... ... ... анықталған.
3. Қалпына келу кезеңінен соң жекеленген және қосарланған ... ... ... сол ... ... жұмысының сыннан өтуі.
Диссертацияның негізгі нәтижелері ... ... ... ... опыт и ... ... ... скрининга, раннего выявления ... ... и ... ... РК ... Алматы, 14-15
қазанда 2004 ж.), ҚазҰМУ-нің нерв аурулары кафедрасының 70 ... ... ... ... ... М.Х. ... 100 ... туылған
күніне арналған халықаралық конференцияда (Алматы, 22, 23-қазанда 2004 ... ... ... ... конференцияда «Современные
аспекты общественного здоровья и здравоохранения» (Алматы, 2-3 ... ... және ... ... ... ... ... өтті, бірлескен Ғылыми советте және ҚР ДМ Х. ... ... және ... ... ... ... өтті (хаттама № 7
от 15. 07. 2008 ... жеке ... ... ... ... оны өңдеп талдаған, негізгі
тұжырымдар мен зерттеу ... ... ... ... ... бойынша жарияланған мақалалар.
Зерттеу нәтижелері бойынша 9 басылымдық еңбектер ... ... 2 акт ... ... ... бағдарламамен байланыстылығы.
Диссертациялық жұмыс ҚР ДСМ Х. Жұматов атындағы Гигиена ... ... ... ... ... ... ... ауылдық аймақтарындағы халықтың ауруының алдын-
алуын ғылыми ... ... ... ... ... МР ГР № 0103 ... (2003 - 2005 жж.) тақырыбы бойынша ғылыми зерттеу жұмысының үзіндісі
ретінде комплексті бағдарлама түрінде орындалды.
Диссертацияның көлемі мен құрылымы.
Диссертация 110 ... ... ... кіріспеден, әдеби шолудан,
материал көлемі мен зерттеу әдістерінен, екі тарауы өзіндік зерттеу
материалының ... ... ... ... ... және
пайдаланылған әдебиеттер тізімінен, қажетті қосымшалардан тұрады. Жұмыс
1кестемен, 6 суретпен және 69 ... ... ... көрсеткіш 144 қолданылған әдебиеттер тізімінен, оның ішінде
40 жұмыс шетел ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ШАҢЫНЫҢ ОРГАНИЗМГЕ ӘСЕР ЕТУ
ҰСТАНЫМЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
(әдебиеттерді шолу)
Көптеген экожүйелерге химиялық ... ... ... зияндығы
биологиялық мониторинг негізінде өткен ... 50-ші ... ... ... ... ... ... бағалау үшін
қоршаған орта объектілеріне түсетін барлық ... ... ... ... және жалпылама деңгейлік дәрежеде ақпараттар жиынтығы
қажет. Бұл мәліметтер химиялық заттардың физикалық-химиялық ... ... ... ... ... ... толықтырылуы қажет. Барлық мәліметтерді қорытындылау кейбір
орталардағы әсерлесу ... ... пен ... ... ... және ... сай ... анықтауға мүмкіндік береді.
Аадамға зияндығы бар химиялық заттардың токсикалық қауіптілігін қадағалау
үшін токсикологтар мен ... ... ... ... ... ... ... жасауы нәтижесінде химиялық заттардың қоршаған ортаға
ҚО түскен ... оның ... ... дейінгі токсикалық қауіпінің
минимальдық деңгейін анықтау және алдын алу шаралары мен мониторинг жүйесі,
және ... ... да ... әсер етуші қауіптілігін ... ... ... [26,27].
Барлық мәліметтерді талдау уақытты есепке ала отырып ... ... ету ... ... ... ... Топырақтағы ерітіндімен
пестицидтердің миграциясы ластану тізбегін түзуге әкеледі: топырақ-өсімдік
және топырақ-су. Су көздерінің ластануы ... ... ... ... уақытында пестицидтің тікелей түсуі есебінен сонымен қатар
егістікпен науаның ағып кетуі немесе су ... жер асты ... ... өз ... ... пестицидтердің едәуір тұрақтылығы ... ... көзі ... ... ... топырақ ерітіндісімен көшуі келесі ластанудың түзілу
ретіне әкеледі: топырақ-өсімдік және ... Су ... ... пестицидтерді өңдеу барысында толқын ағынымен, егін алаңдарынан
сіңу арқылы немесе жер асты суларымен су қоймаларына ... ... ... ... ... ... салдарынан басқа объектілерді
ластау көзі болуы мүмкін [28,29].
Түрлі ... ... болу ... мен ... ... бірнеше себептермен байланысты. Бұл жерде физикалық факторлардың
маңызы зор – ... су мен ... ... ... және ... ... ... УФ-сәуледен,
оттегіден, ауа ... ... ... гидролизге және әр
өсімдікке тән өсімдік ферменттеріне тұрақтылығын ... ... ... ... маңызы ерекше - өңдеу түрі мен әдісі, қолдану
нормасы мен ... ... ... ... түрі ... Кең ... ... әсері, тұрмыстық құрт-құмырсқа, шыбын-шіркеймен арам
шөптердің өсімдіктерін жою және оны ... ... ... ... ... ... дақылдарды, сорғыш құрт-құмырсқа және
бау-бақша кенелерімен күресуде қолданатын препарат инсектицид түрінде де
таралған. ... ... ... ... ... ... пестицид қолданылуда, бұл жаңадан шыққан пестицидтің ... ... ... ... ... осы ... ... зерттелмеген.
Пестицидтердің көпшілігінің биологиялық әсерлері өте ... ... ... улану кезіндегі пайда болған ішкі ағзаларымен ... ... ... ... Әсіресе әртүрлі класс
пестицидтерінің ... ... ішкі ... бас ... ... ала ... зардаптарына алып келуі мүмкін.
Кез келген химиялық зат түрлі әсер ету салдарынан ... ... ... ... ... ал ... көбі ... гонадотоксикалық,
эмбриотоксикалық, канцерогендік, аллергендік және цитогендік қасиеттері бар
[30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, ... ... ... ... орта мен ... ... ... саласында тіптен жаңа өзекті мәселеге әкелді – экологиялық
дерттерге. Экологиялық ... ... ... ... бірін химиялық
дерттер тобы алады. Химиялық ... ... ... ... ... дерттер жатады [42, 43, 44].
Көптеген белгілі токсикалық заттар, организмге түскеннен соң әртүрлі
морфологиялық өзгерістерге алып ... ... ақ ... ... бойынша негізінен пестицидтер паренхиматоздық
ағзаларда кумуляцияға ұшырайды ( ... ... ... және бас ... ... ... қосылыстардың созылмалы улану кезінде бас
миында көбінде қан тамырларының бұзылуымен дегенеративі өзгерістер ... қан ... ... түрде ұзақ уақыт аз мөлшердегі химиялық заттың организмге ... ... ... ... келді, әсіресе бұл жаңа күрделі қосылысқа
байланысты. Өткен жүз жылдықтың соңында, ... ... ... заттың жаппай қолдануының қауіптілігі жайлы биологиялық мониторинг
негізінде дәлелді сендірерлік мәліметтер жиналған. Жергілікті, ... ... ... ... орта ... ... ... заттарға байланысты адамға химиялық заттың қауіптілігіне баға
беруге ... ... ... ... болу ... Бұл ... ... тасталған заттардың мөлшерін, тұрақтылығы жайлы, өндірісте
қолдануға, физико-химиялық параметрлерінің мағұлматтарын толықтыруы ... ... - бұл ... ... ... (ксенобиотиктердің)
әсерінен дамитын экологиялық дерттің симптомсыз кезеңінің морфологиялық
эквиваленті. Сонымен қатар, бұл ... ... ... дамитын
бейімділік пен қалпына келу үдерістері фонындағы альтернативтік өзгерістер
жиынтығы. ... ... ... ең ... адам ... ... ортадағы әсерлерден дамитын тіндердегі, ағзалардағы ... ... ... өзгерістер жиынтығы.
Бүгінгі таңда адамның қоректену ортасының химиялық өзгерістері көбіне
түрлі пестицидтердің қолданылуымен ... Бұл ... ... ... дерттердің және жаңа экологиялық дерт түрлерінің
туындауына ықпал жасайды [45, 46, ... ... ... ... ... ... пестицидтердің қолдануы кезінде тазалықты ... ... де ... ... топырақтың және судың нақты
ластануы пестицидтерді қолданған ... ғана ... - ... ... яғни ... ... іс ... кідіруінен.
Ал пестицидтерді қолданудың ... әр ... ... ғана ... ол сыртқы және ішкі факторлардың ... ... ... [48, 49, 50, ... ... ... ортада ҚО көп жағдайда организмде
полиморфты өзгерістер шақырады, биологиялық әсердің сипаты мен ... ал ... ... ... жүргізу мүмкін емес [52, 53].
Тірі организмге пестицидтермен әсер еткен кезде бұл әсерден еш бір ... тін тыс ... [54]. ... ... ... ... кезде ең алдымен, ксенобиотиктердің сезімтал жылдам
жауап беруші жүйлерге әсері ... – бұл қан, ... нерв ... ... ... ... ішкі ... жүйелердің жағдайы іс жүзінде
тіптен зерттелмеген десе де болады. Айта ... сол ... ... ... тері және ... алу ... ең алғаш токсикалық
агенттермен ... [55, 56, ... жаңа ... ... ... ... ... түрлі
қосындылардың ҚО қоршаған орта мен биосфераға ... тек қана ... ... ғана ... сонымен қатар мемлекеттік деңгейдегі
өзекті мәселе болып табылады.
1.1 Никотинмен әсер ... ... ішкі ... бас ... ... ... ... кері әсері жайлы мәліметтер жеткілікті
десе де болады, дегенмен темекі және махорка ... ... және оның ... ... ... баспадағы жарияланулары жоқтың қасы. Жоғарыдағы
аталғандардың қосылыстары іс жүзінде морфогенезге әсері тіптен жоқ десе ... ... ... ... алкалоидтары және никотин,
құрамында күрделі эфирлері бар пиретрум ... Әр ... ... ... да, ... ... екі заттың жалпы бірдей ұқсастықтары
көп. Ол ... де ... ... ... ... мен ...
орталық нерв жүйесі (ОНЖ) мен көбінде ... ... әсер ... улар [58, 59, ... ... ... ... нерв жүйесі мен
шеткері ағзаларда орналасқаны еш ... ... ... ... жайт,
ол ОНЖ [Н3] никотинмен және [І125] ... ... ... ... ... бөлінуі.
Авторлардың айтуы бойынша, холинорецепторлардың ... ... ... ... ... мен ... әсерін
анықтайды [61, 62].
Никотин ең алдымен вегетативтік нерв жүйесінің аралық ганглияларына
әсер етеді, алғашында қоздырса, соңынан параличке ... ... ... екі ... ... алынады және аздаған химиялық құрылысы
жағынан өзгешеліктері болса да, улануы бойынша клинкасындағы көп ... ... ... ... де ... уға ... тыныс алу,
қантамырқозғалтқыш орталықтарына және бас миы қыртысына алғашында ... ... ... ... Сонымен қатар никотин бүйрек үсті безіне,
гипофиздің артқы бөлігіне ... әсер ... ... әсері бар.
Sprague-Dawley тышқандарында мезонеостриатальды компоненттің бір
жақтағы төменгі және жоғары өрлеуші өткізгіш жолдарын кескен соң, яғни ... ... ... ... соң, қара ... ... импульстік белсенділігінің жиілік сипатының өзгерісін
шақырмады. ... ... ... ... насостпен
жіберілген никотиннің 1 гр –ы 0,125 мг/кг мөлшері операциядан соңғы 14 күн
бойына осы нейрондардағы ... ... күрт ... ... ... ... ... тіндер саны өзгермеген. Осы
анықталған никотиннің ... ... ... ... ... ... ... сақталған дофаминнің жұмсалуын
екпіндендіруіне байланысты [63, 64, 65, 66].
Темекі өндірісіндегі жұмысшылар ... кері әсер ... ... ... ... 326 ... ... зерттеу нәтижесінде аурушаңдық құрылымындағы негізгі орынды ... ... және ... (ЖҚТ) ... дерттері алатыны анықталды.
Темекі шаңы құрамындағы токсикалық заттар және басқа да қолайсыз себептер
тіндік және ... ... ... қанда белсенбеген
фракциялар санының артуы салдарынан тіндерде гипоксияның ... ... [67, ... ... ... ... қызметкерлер арасында әрдайым
темекі шаңы арасында байланыста болатындарда артериалдық ... ... ... жиі кездеседі 9,6 %, ал темекі шаңымен жұмыс жасамайтындарда –
5,2 %. Артериалдық гипертония (АГ) дертінің жұмысшыларды жыл ... ... ... ұзақ ... бойы ... ... шаңымен кездесудің
салдары болып табылады. Ал АГ адамдарда жүректің ишемиялық ауруының жиі
кездесуі, ... ... осы ... әкелетін қосымша себебі десе де болады
[69, 70, ... ... ... ... 1,0-100 мкМ ... ... соң оның бас ... гипокамп бөлігін қабатты кесіп тексергенде
никотиннің мөлшерінен ... ... ... ... 2 % ... жалпы радиоактивтілігіне есептегенде, мөлшерін жоғарылатып отырғаны
анықталған. Никотиннің осы әсері мекамиламинді 10 мкМ ... ... ... 10 мкМ ... ... ... ... өзгермеген, ал оның мөлшерін 100 мкМ ... ... бұл ... ... ... ... ... бөлінуін
жоғарлатқан. Стимуляция алдында никотинді ... ... одан ... ... ... ... ... жанасудан 1 апта бұрын 1,5-6мг/кг ... ... ... ... ... ... ... дейін
енгізген. Никотинді 1,5 немесе 3 мг/кг мөлшерде жоғарлатып енгізу кезінде
тышқан ұрықтарында туылғаннан соң ... 4 ... ... салмағының
төмендеуі болмаған. Никотинді 6 ... ... ... 22 ... ... 24 ... арасында өлуіне әкелді. Алғашқы 6 ... ... ... тәуелсіз морфологиялық өзгерістер анықталмаған: тышқан
нәрестелерінің қимылы өзгермеген. Никотиннің 1,5 немесе 3 мг/кг ... ... ... ... мен бүйректің салыстырмалы ... ... ... ... ... [73, ... никотиннің негізгі меатболитінің никотин -1-N-оксид
деңгейінің кинетикасы ... ... ... – 7,5 ... ... ... – 42,6 мин, ... көлемі (Va) – 0,34 л/кг. Никотин ... ... ... ... ... (а/і) және құрсақ ішіне (қ/і)
енгізгенде енгізу мөлшеріне сай – 15 % және 79 %. Көк ... ... ... ... енгізгенде никотин -1-N-оксид никотин мен ... ... ... ... ... қан ... ... метаболиттер
сипаты шынымен ... ... ... ... ... ... дегенмен никотин -1-N-оксидтің 3 % ғана никотинге айнала
алатыны ... ... ... қан ... ... ... 45 % қайта жасалына алады, бұл жағдайда оның қайта жасалынуында
бактериалдық және ішектегі ферменттердің маңызы зор. ... ... ... -1-N-оксид жүйелі енгізгенде никотинге айналу бауырда
жүреді және оның үстіне никотин -1-N-оксидті осылай ... ол ... да ұзақ ... ... организмдегі никотиннің жасалу көзіне
айналады ... ... ди (+) ... ... тері ... күніне 2 рет 66
мг/кг мөлшерінде 10 күннен 16 күнге дейін) енгізу ... ... ... ... ... енгізіп гиперактивтілік шақырған NMRI ересек
тышқандардың бақылау тобымен салыстырғанда азайған (40 және 60 ... ... 17 ... ... ... ... ... әсер еткенде
жоғары және ... ... ... байланысу (НРБУ)
учаскесі тең ... ... ал 4 ... ... ... рецепторлар анықталған. Никотиннің неонаталдық кезеңде (НРБУ)
әсер етуі төменаффинды рецепторларды ... ... ... ... ... сипаты бұзылады, 10 және 16 күн аралықтарында никотинді
енгізу бас миы үшін қауіпті күндер болып саналады [76].
Жүкті қойларға ... ... б/і 10 ... ... ... тал ... ... тең) бала сергінде өзгерістер анықталмаған, ... бас миы қан ... ... ... ... ал 63 % ... ... салдарынан өлі туылған. Жүкті ... қан ... ... ... әйелдерге қан қысымы жоғарлағанда қоданылатын
дәрі) ұрықта бала серігі қан тамырларында ... және ұрық ... ... ... ... ... өкпе артериясының эндотелиальдық тіндеріне никотиннің 10-
9 – 10 -4 М мөлшері әсерін сарысусыз ... ... ... G0 – ... ... никотиннің тіндерге әсері оның мөлшерінен
тәуелділігі ... ... 10 -12 ... ДНК ... артқан,
ол адамның 1-10 тал темекіні шеккеннен кейінгі қан сарысуындағы никотиннің
деңгейінің 10000 ... ... ... ... ... ... ... шегі бақылау тобымен салыстырғанда 2,5 ... ... 10-10 ... ... ... авторлардың есептеуінше,
эндотелиальдық тіндердің өсуі никотиннің деңгейінен тәуелді және нкотинге
эндотелиальдық тіндердің өсуі не ... ... ... ... ... (1960), Д.Б. ... (1961) және ... да
көптеген ғалымдар айтқандай, никотин синокаротидты аймаққа әсер етіп тыныс
пен қан ... ... ... ... ... ... үсті
безінің Н-холинореактивті құрылымын тітіркендіріп катехоламиндер бөлінісін
арттырады, симпатикалық ганглилерді қоздырады.
Никотиннің ... ... ... ғалымдар зерттегенде тіндердің
мембраналарының арнайы емес ... ... ... ... бұзылуымен кальций ... ... ... ... ... және ... ... қан тамырларына
никотиннің әсері бұрыннан белгілі [79, 80].
S. Ahmed және басқалар (1976) иттерге 22 айға ... ... сол ... ... ... ... бақылау тобында 44%, ал
никотин енгізген ... 35 % ... ... ... екі ... да
соңғы диастоликалық қысым шамамен тең болған. Тәжірибе жүргізілген
иттердің ... ... ... ... Steinel and, ... (1975) өз ... жекеленген
қоян құлағындағы артерияның никтотинді енгізгеннен 20-30 минуттан соң қан
тамырларын тарылатынын көрсетті. Д.М. ... (1978) ... мен ... (ацетилхолин, тетраметиламмоний, карбохол) қан тамырын
тарылтатын әсері нервтің ... ... ... ... шығаруымен байланыстырады.
Тағы айта кететін жайт, никотиннің организмге ... ... ... ... ... ... ядролардан
біруақытта никотин әсерінен вазопрессиннің секрециясының ... Г. ... ... ... темекі асқазанға келесідей әсер етеді:
1. Ең алдымен темекі уы – никотин асқазанға ОНЖ арқылы нервтендіреді.
2. Темекі ... ... ... асқазанда орналасқан нерв
талшықтарына.
3. Темекі құрамындағы заттар асқазанның ... ... ... ... Темекі әсерінен ауыз қуысында қабыну үдерісі жүргенде (стоматит,
гингивит) түкірікті жұтқанда жұқпалы бактериялар түсіреді.
Тышқандар немесе ... да ... ... жүргізгенде асқазан
сөлінде хлорлы сутегі (HCL) ... ... ... ... пікір
таластар болды. St. Konturek және ... (1971) ... қан ... ... (100 ... және ... ... де де тұз
қышқылы мөлшерінің базальдық бөлінуінің, не ... ... ... бұзылысын, шырыш қабаты бөгетінің бұзылыстарын таппаған
болатын.
Басқа зерттеулер ... ... ... ... қан тамырына (100
мгк/кг) жібергенде гистаминнің тұз ... ... және ... ... анықтаған. Никотин базальдық және субмаксимальды
пентагастрин ... ... ... ... J., 1970). ... ... (100мкг/кг) 15 күн бойына 3 реттен енгізгенде, күніне
10-15 темекіні шеккенге тең, тұз қышқылы (HCL) мен ... көп ... ... Бұл ... ... нерв пен ... ... болатын жағдай (Tompson J., 1971).
A. Robert және авторлар (1971) тышқандарда ... он екі ... ойық ... ... ауырлығы мен жаралар санының арттыратынын
анықтады. Бір рет жіберген никотин, әрине, еш ... ... ... Yarvis. N. ... (1980) ... ішке ... ... шырыш қабатына әсерін зерттеген. Егер ... ... ... 10 рет ... шеккенге тең келетін никотиннің мөлшерін
тышқанға бергенде «мойындық шырыш» мөлшерінің ... мен ... ... ... ... ... бұл ... пористальдық және
негізгі тіндерде айтарлықтай өзгерістер ... ... ... ... ... асқазан-ішек
жолдарының қызметіне (АІЖ) екі фазалық әсер ... ... ... ... ... әсер ... ... тежейді.
Кейбір зерттеулер нәтижесіне қарағанда никотин ... ... және ... ... шамадан тыс бөлінуі, қан ... ... ... тыс ... ... ... (1958) никотиннің әсерінен жұтқыншақтың, ... және ... ... ... ... ... жолдарының (АІЖ) жоғарғы бөліктерінің моторикасының ... P. Demol (1984) ... ... қимыл белсенділігінің артуын байқаған. Дегенмен, басқа
зерттеулерге жүгінсек, никотиннің ... ... ... ... ал жұтқыншақтық рефлюкске тән белгілерді ... H., ... ... ... ... ... ол ... морфологиясын
және асқазанның шырышты қызметін бұзады (St. Konturek, 1979).
St. Konturek (1971) иттерге түрлі мөлшерде ... 100 ... ... ... ... ... ... ұйқы безінің
бикорбонаттар секрециясының тежелгенін ... (23 тен 62 % ... ... ... барлық бұзылысқа ұшыраған көрсеткіштер
қалпына келген. Сонымен ... ... (100 ... ... өт ... 50 % төмендеткен. St. Konturek (1972) келесі зерттеулерінде қан
тамырына жіберген никотин қан ... ... ... ұйқы безінің
қызметін тежеген.
T. Solomon (1974) жануарларға жасаған тәжірибесінде ... ... ... әсерін зерттегенде, никотин жоғарғы мөлшерде ... сөл ... ... мен ... ... ... ... Осындай нәтиже иттерде in vivo жасалған тәжірибелерде де
дәлелденген. Наркоз ... ... ... ... ... 100 ... тек қана бикорбонаттардың мөлшері емес, сонымен қатар өттің
бөлінуі де ... ... ... ... ... қалпына келген
(Jacobson E. Et., 1971).
R. Volle, G. Koelle (1970) ... ... сөл ... ... ... бөлінуін арттыру арқылы әсер етеді, яғни
ą – ... ... ... ... ұйқы безінен бикарбонаттардың бөлінуін тежейді,
асқазандағы HCL нейтралданбайды, осы жайт асқазан ойық жарасы ауруына ... ... ... он екі елі ... ... ... асқазанға
түсіретін рефлюкске де әкеледі, ол да ... ... ... ... қабатының зақымдануына әкеледі.
Темекідегі никотиннің ең кері әсер ... ішкі ... ал ол ... әлі ... ... зерттелмеген мәселе.
Кейбір мәлімттерге қарағанда никотин гипоталамустағы норадреналиннің
бөлінуін, басқа да гипоталамустағы катехоламиндердің ... ... ... ... және ... ... бас ... кейбір бөліктеріне әсер ету ... ... ... арқылы антидиуретикалық әсер беруі белгілі
(Нusain M. et al., 1975).
Никотиннің гипофиз гормоны АКТГ ... өте ... ... ... ... ғалымдары тәжірибе жасау барысында анықтаған ( T. Suzuki, 1973).
Никотиннің гонадотропинге де ... ... ... никотинді
жылдам енгізгенде овуляциялық пикінің бөгелетіні немесе ... (Blake C. et al., ... ... гипофиздің бірнеше гормондарының бөлінуіне тікелей
де жанама да әсер ... ... ... ... бойынша никотиннің
бүйрекүсті безінің қыртысты қабатына тікелей әсер ... ... ... ... ... қабатын тікелей
тітркендіреді, стероидогенез ... ( Rubin R., Warner W., ... ... ... ... ... екі ... әсер етеді –
адреналиннің бөлінуін тежеу. Аз ... ... ... ал көп мөлшерінде – адреналиннің бөлінуін тежейді (Аничков С.В.,
Кузнецов А.И.., 1968).
Қорыта ... ... 30 ... ... шолу жасағанда
никотин түрлі енгізулерде ең алдымен эндокриндік, ас қорыту жолдарын, ОНЖ,
зәр бөлу ... ... ... ... ... ішкі ... бас ... әсері
Қазіргі замандағы пиретроидтардың ішкі ағазаларға әсер еткенде
дамитын морфологиялық өзгерістерге ... ... ... шет ел және ... ... басылымдар саны өте аз (81, 82).
Феноксиқышқылдар да аз ... ал өз ... ... күрделі
гербицид Лонтрим жайында тіптен еш мәлімет жоқ десе де ... ... ... ... перметрин, және биоаллетрин) токсикалық
әсері бауырдың ферментативік қызметін жоюға әкеледі. Сонымен ... ... және ... ... ... бауырда холестеринмен құрылысының
қышқылды бөлігімен липофильді конъюгат түзеді (83, 84, 85, 86).
Тетраметирн метаболизімін ... ... ... зәрі ... ... 7-ші күні сульфонаттар, спирттер, ... мен ... ... ... ... [87, 88, 89].
Отандық өндірістегі күрделі гербицид Лонтримнің іс жүзінде ... ... ... жоқ ал ... феноксиқышқылы аз
зерттелінген.
Бройлер тауықтарына ... ... ... ... 28
күн бойына енгізгенде пиретроидтың тәжірибенің 2-ші күнінен бастап 22-ші
күніне дейін бөлінгені байқалған. Тәжірибенің соңғы ... ... ... май ... бас ... ... бүйректе, бауырда
анықталған.
Асқазанның өсінді тінін децитпен өңдегенде ... ... ... ... және ... айқын
морфологиялық өзгерістер анықталған.
Турлі пестицидтердің ... ... мен ... ... ... де ... ... байланысты алуан түрлі
болып келеді [90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98].
Пестицидтердің бауырдағы ... ... ... ... 4 ... ... ... цитолиз,
гепатоцеллюлярлық жетіспеушілік, ретикулоэндотелиальдық жүйенің тітіркенуі
және холестаз. Бөлінген синдромдар негізінде ... ... ... бар ... ... улы ... ең жиі ... түрін
талдау жасауға болады.
Сонымен, хлорорганикалық қосындылар (ХОҚ) бауырға ... ... ... сипатталады. Дегенмен, жедел және созылмалы
әсер еткенде көбіне ... ... ... ... ... ... ... жетіспеушілік, одан ары цитолиз
дамиды. Бұл жағдайдағы бауырлық-тіндік жетіспеушілік пен ... ... ... ... Хлороргаикалық пестицидтерге холестаз шақыру тән
емес [99].
Фосфорорганикалық қосындылырдың бауырға созылмалы әсерінде көбінде
цитолиз болады да, ал ... ... ... ... ... өзгерісі өте аз. Фосфорорганикалық қосындыларға гепатоцеллюлярлық
жетіспеушілік тән емес, тек ол хлорофос пен ДДВФ ... [100, 101, ... ... ... ... ... пестицидтердің құрама
қоспаларын қолдана бастады, ол өңдеу уақытын қысқартып, химиялық заттың
мөлшерін азайтады да ... ... ... түседі. Ол бір жағынан
агроөндірісте арзан құнға ... ... ... ... дейін зерттелмеген
адамдар мен жануарларда түрлі улануларға әкеледі.
Осы бағыттағы пестицидтердің қосарланған, араластырып қолданудың
әсері әлі ... ... ... медицинада ішкі ағзаларда түрлі
морфологиялық өзгерістерге әкелетін әсерлерді зерттеу өзекті мәселе ... ... ... ... ... ерте ... ... ажырату
диагнозын жүргізгенде, сот медицинасында және экологиялық апаттарда маңызы
зор, ол тірі объектілерге улы әсердің салдарын болжауға мүмкіндік ... ... ... жылдары хлорорганикалық пестицидтердің адам
мен жануарлар ОНЖ-не тигізетін зиянды әсері жайында бірегей ойға келуде –
нерв ... ... және ... ... аз ... ... ... хроматолизімен, ісінуімен, кариолизімен,
кариоцитолизімен, склерозымен байқалады. ... ... ... ганглиоздық қабатында және сопақша мида жиі кездеседі, қанайналымы
бұзылыстарымен сипатталады (бас миы мен оның қабаттарының ... ... ... ... ... ... пестицидтер әсерінен көзге байқалмайтын
улану белгілерінсіз бас миы мен бауырда қанайналым бұзылыстары, терең емес
дегенеративтік өзгерістер, ... ... ... некробиоздар байқалады.
Пестицидтер әсерінен болатын жануарлардағы өзгерістер осы заттардың улы
әсерінен өлген адамдар ... ... ... ... ... ... ... (ДДТ) уланудағы морфологиялық өз герістер
жайында көптеген мәліметтер жазылған. ... бас миы мен бас ... қан ... толақандығы және нүктелі қанқұйылулар
анықталады. Жедел уланудан өлген тәжірибеде қолданылған ... ... ... пестицидтердің (ДДТ) түсу жолынан тәуелсіз бас миы
мен оның ... қан ... ... ... – кіші ошақты
қанқұйылулар байқалады.
ФОҚ майлар мен липоидтарда жақсы еритін ... ... оңай ... ... бай ... ... әсіресе ОНЖ
[105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113].
8 күн бойы 1/10 LD50 (60 ... ... ... және 1/10 ... ... ♂♂ ... біртіндеп немесе бірге жіберіп, олардың
бауырын гистопатологиялық және ... ... ... ... – түйіршікті эндоплазматикалық ретикулумның
азаюы, көзді эндоплазматикалық ретикулумның көбеюі, ... мен ... ... ... ... гликоген редукциясы,
коллагендік өсулер, купфер тіндері санының ... мен ... ... екі ... ... ... нитратының
қосарланған түрде қолданған кезде болған өзгерістер тереңірек болған, яғни
олардың ... ... ... ... айтуға болады. Түйіршікті
эндоплазматикалық ретикулумдағы өзгерістер өте айқын, сондықтан түйіршікті
эндоплазматикалық ... ... ... және ... ... өте кішірейген. [114].
6 ай бойы ликурон, дикват, симазинді 10 МДУ ... ... ... пен ... ... және ... нейроциттер гипотрофиясы анықталған. Линурон бас миының барлық
құрылымдарының электрлік белсенділігінің суммарлық ... мен ... ... пен ... ... ... амплитудасы мен
жиілігін арттырған, ал ми қыртысы мен ... баяу ... ... ... ... Осы ... бақылау тобында
анықталмаған [115, 116].
Sprugue-Dawley♀♀ тышқандар ... ... 14С ... ... 75 ... болды және N – ацетилцистеиннің
қатысуымен немесе Г- SH 5 мМ мөлшерінде 50 ... ... ...... мен оның метаболиттерінің (41 ОН-, 21 –ОН-, 3-
фенилоксибензил ... ... ... ... ... ... (100 ... пронилгаллатты тежеген. Алдын ала жануарларға фенобарбиталды енгізу
21ОН-, ... ... ... байланыстарын қолданған.
Прегненолон-16х-карбонитрил (80 мг/кг қ/і күнсайын 3 күн бойына) енгізгенде
14С – ... ... ... ... оның ... қолданған. Авторлар талқылау барысында 14С – дельтаметрин
метаболиттерінің құрылымдары ... және ... ... байланыстары жайында анықталаған [117, 118].
In vitro түрлі пестицидтердің тышақандар гепатоцидтері мен ... ... ... өсінділеріне әсерін зерттегенде, линдан,
мевинфос, ... ... ... және 2,4,5-Т ... ... 7-14 күн ... қан клеткаларын бұзып, митоз
блокадасын шақырған. Ең аз әсер ... ... ... Мевинфостың улылық қасиеті оның 20 мкг/мл мөлшерінде
анықталған. Гепатоциттерге улылық қасиеті келесі ... ... ... > ... > ... > 2,4,5-Т > ... – 4 - хлорфеноксисірке
қышқылы > циперметрин > ... ... ... ... ... басым ... ... пен ... және ... ... ... ... Аадамдар
тышқандарға қарағанда линданға 1000 есе сезімтал [119].
♂♂ Sprague-Dawley тышқандарына ДДТ немесе ... 1 ; 5 и 10 ... ... ... қ/і ... бұл ... экссудатта
макрофагтардың мөлшерін жоғарлауына алып келді, 11 ден ... ... ... ; 141 және 138% ДДТ ге 21ден ; 73 және 34% ... сәйкес. ДДТ және
дильдрин мөлшерінің жоғарлауымен корреляцияланады, фагоцитарлы белсенділігі
перитонеальді макрофагтардың бұл ... ... ... ... ... ... ... культурасы, 6 күн аралығында қайтыс
болғандардың арасында саны 1,5 - 3 есеге бақылау тобымен ... ... ... ДДТ ... ... организімнің иммундық жүйесіне
әсер еткендігін айтуға болады [120].
NMRJ ♂♂ тышқандарына постнатальді ... 10-шы ... ... ... ... күнсайын биоаллетрин немесе дельтаметрин 0,7 мг мөлшерінде
енгізген. Биоаллетрин ... ... 4 ... ... тышқандардың
спонтанды қозғалу белсенділігін (ҚБ) жоғарлатқан, ... ... ... ... бақылау тобынан еш ерекшеленбеген. Радиолиганды
(анализ) талдау әдісін 3Н-хинуклидинилбензилатты қолданғанда ... ... ... енгізгеннен кейінгі ересек тышқандардың бас
миының үлкен жарты шарында мускаринді холинорецепторларда концентрациясы
бақылау тобымен салыстырғанда ... ... ... ... ол ... Биоаллетрин немесе дельтаметринді енгізгеннен
кейін нәтижесінде бас миының қыртысты қабатындағы ...... ... ... ... ... кезеңде биоаллетрин немесе дельтаметринді енгізгеннен кейін
ересек тышқандардың бас миының холинореактивті ... ... ... 14С, ... Lepomis macrochirus эндрин және дильдринің
инсектицид ... ... және оның ... ... ... Статистикалық жағдайда эндриннің 1 г 1 ... және ... 50 г 1 млрд ... 6 л суда ... бойы әсер ... ... ... организмі 85% эндринді және 70%
дильдринді сәйкес сіңірген. Балықтарды 3 аптадан кейін таза суға ... 40% ... ... және < 20% ... ... ... Өзгермеген эндрин толық болмауы кезінде, балықтарға эксперимент
жасағанда 6 ... ... ... ... ... ... 15%-ін) құрады. Жұқақабатты хроматография әдісімен
(ЖҚХ) авторадиографиямен және газосұйықты ... (ГСХ) ... және ... ... Тышқан организімінде 7
конъюгирленген метаболиттер (4% радиоактивтегі) ... ... ... ... ... (1%) ... Балық тінінде 75% жалпы
белсенділіктегі өзгермеген эндрин ... ... Улы ... ... ... (2% ... шығарушы метаболиті
болып метаболит Клейн (пентахлоркетон) болды, ішкі ағзаларда із ... ... ... ... ... (3% ... ... метаболиттерде кездескен [122].
Белгіленген 14С тышқандардың тері арқылы ... ... ДДТ және ... япон ... көкшөп құрбақасына,
американдық таракандарға және темекі ұлуына енуін зерттегенде. Ең ... ... ... ... Карбарильдің жарты
мөлшерінің ену уақыты құрбақаларда 6 минуттан таракандарда 4 600 ... ... ... тері ... ... және ұлуларға, паратион
бөденелерге және құрбақаларға жылдамырақ енген. ДДТ және ... ... ... ... ... ... бауырымен қанындағы
құрамы жеткілікті төмен, ал жәндіктердің ... ... ... LD50 ДДТ және ... ... (2000 и 25 мг/кг) және
таракандарға (10 и 1,5 ... ... ... ... осы ... ... келген. Құрамы ДДТ және паратион олардың
организмінде 2 - 3 ... ... ... ... құс ... жаппай өлуге әкелген от алуы жайлы
баяндалған, бұл дильдринмен төсеніш ағашының ... (450 - 830 ... ... ... байланысты. ... ... ... ... құс ... ... оны сол ... тағамға қолданғанда, олардың бұлшық еттерінде 1,9 ... ... ... 7,9 дан 142 ... дейін және олардың
жұмыртқаларында 0,63 ден 1,28 ... ... ... ... Ең ... ... дильдриннің тағам арқылы мөлшері 3,8 мг ... ... ... 0,0001 ... ... ... ... 0,016
мг/мл, соған қарамастан жұмысшылардың клиникалық улану ... ... (АТФ) және ... ... өзгеруімен гистохимиялық белсенділігі өндірілген 2,4-Д
жедел экспериментальді ... ... ... В.Н ... ... и С.С. ... (1976) ферменттердің белсенділігімен
қанайналу жүйесінде өзгерістің болғанын көрсеткен.
Бас ... қан ... ... кезінде қан ұю жүйесін
зерттеудің маңызы зор. ... ... ... ... ... қан ... қан ... тромбтың түзілуіне әкеледі [125].
Stone (1929 ж.) ... ... ... ... 30-күндік жасына сәйкес болатынын ... осы ... ... ... дейін бұл жағдай өзгермейді, бұл оның ойынша
адамның өмірінің 60 жас шамасына сәйкес келеді.
Дмитриев Ю.С. және Федоров В.К. ... ... ... ... ... ... ұзақуақыттық есте сақтауын, бірнеше уақыттқа кідіруін,
тәулікке және айларға созылуын ... ... ... механизмінде ізді
үдерістер жатыр, шартты байланыстың ... ... ... ... ... оның ... нерв импульстерінің айналуынан ... ал ... ... ... сақталуға РНК жауапты,
морфологтар синапстар жүйесінің құрылымдық өзгеруінен деп ... ... ... ... ... ... кезінде, жүктіліктің 15-
17- ші күнінен бастап постнатальді дамуының 60-шы күніне дейін 2-10 ... ... ... per-os ... ... тобымен
салыстырғанда гиперактивтілігі ДВА жоғарылау жағына ... ... ... Белсенділігінің төмендеуі амфетоминнің (10мг/кг қ/і)
немесе ... (40 ... қ/і) ... ал ... (20 ... керісінше ДВА-ны күшейткен, хлоралгидрат (100 ... қ/і) ... ... әсер көрсеткен [127].
Жүкті тышқандарға қорғасын ацетатының (1; 24; 48; 120 ... 480 ... 1, 3 ... 7 ай бойы ас ... қосқанда және басқа тобқа 4 апта
бойы жүктіліктің алдында және балаларының ана ... ... ... тағы да 1-ай бойы ... ... қабылдаған кезде ортаңғы,
аралық және соңғы ми бөлігімен мишығында катехоламиндердің құрамымен кейбір
ферменттердің белсенділігі анықталған. Норадреналинмен ДА, ... ... және ... ... ұзақ ... әсерімен мөлшерінің тікелей
тәуелділігі анықталмаған. Бірақта авторлардың ... 480 мкМ ... ... ... ... кезде ортаңғы және аралық ... ДА ... ... ... 48 мкМ ... ... ... мида, ал 480 мкМ мөлшерін қабылдаған кезде мишықта
7 айдан кейін ... ... ... ... 480 мкМ ... ... кезде 7 айдан кейін
фенилэтаноламин-N-метилтрансферазаның ... және ... ... ... ... 24 мкМ ... ... кезде 3
айдан кейін мидың сол аймақтарында ... ... ... ацетатын қабылдаған тобта перинатальді кезеңде осы
синтездеуші ферменттердің белсенділігінің ешқандай ... ... ... ... ... аз ... ... бас миындағы аминдердің құрамын өзгертуге жеткілікті [128].
Пестицидтермен байланыстағы адамдардың аллергиялық ауруы кезінде нерв
жүйесінің патологиясы аллергиялық немесе ... емес ... ... ... ... уланулар және т.б.). ... ... нерв ... ... ғана ... ... көбінесе
гипоталамустық синдром және мигрен түрінде, әйтпесе жүйелі түрдегі аллергоз
басқа жергілікті аллергиялық үдерістің қосарласуымен (бронх демікпесі, есек
жем ... ... ... және т.б.) ... ... ... жиірек байқалған [129].
Токсикалық нейропатияның негізгі себебі ... ... ... ... ... дегенерациясы саналады.
Нейропатияның ерекшеленетін жағы гексанмен, акриламидпен, ... ... ... және т.б. ... ... ... ... саналады [130].
Жануарлар организміне өндірістік улардың әсерін зерттеу ... ... ... ... ... ... жанама
әсерлер: жануардың жасының өзгеруі, мезгілдік тербелу, сәйкес ... ... ... ... және т.б.), ... зерттеуі бойынша
манипуляциялар саналады. Сондықтан сол аталған тәжірибелік жануарлардың
әсер еткен ... зиян ... ... ... ... көп ... ... жануарлардың зерттелетін әсерін айтпағанда.
Жүрек қан тамыр жүйесінің жағдайына баға беруге, 40 ақ тышқандардан
гистологиялық материал ... ... және оның қан ... ... ... ... аорта және теріасты ... тіні ... 1/50; 1/800; 1/3200 LD50 ... ... ... қан ... жүйесінің жасушалық құрылымы және тіндік өзгеруі сапалы
комплексті қолдану мәліметтері негізінде ... (кең ... ... және ... ... ... ... капиллярлардың санын санау, миокардтегі мес
жасушалары және ... ... ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлінді – ... (ЛДГ) және ... ... сонымен қатар
аденозинтрифосфотаза (АТФ-аза), ... және ... ... құрамына
көңіл бөлінді. Қорыта айтқанда авторлардың айтуынша мыналар белгіленді:
1. ... ... ... әсер ... Жүрек қан
тамырлары жүйесіндегі анықталған құрылымдық бұзылулар жүрек-метаболикалық
зақымдануларының нәтижесі болып саналады.
2. ... ... ... ... ... қан ... анықталған өзгерістің резервті көрінісін қоюға мүмкіндік берді,
изофосты - 3 мысалға ала отырып, созылмалы әсер ету ... ... ... және ... ... құрылымдық көрінісімен
жалпы патологиялық үдерістің анықталуы дәлелденген.
3. Өзінің әсер етуі ... ... ... ... ... 1/50
LD50 – әсер етуші; 1/800 LD50 – порогтық; 1/3200 LD50 – әсер ... ... ... ... құрамында болады
(липопротеидтер) және бұл комплекстер түрінде қанда айналып жүреді.
Атеросклероз патогенезіне туғызатын мүмкіндіктер:
1. Фактың ... ... ... ... ... ... нәтижесінде модифицирлеу, қан тамырларының қабырғасындағы және
қандағы ... ... ... ... зақымданудың
түзілуіне жауапты.
2. Атеросклероз кезінде қанда және әсіресе қан тамырларының қабырғаларында
(мТТЛП) антиген сапасында аутоиммундық комплекстер анықталған.
3. ... ... ... ... ... тіндік
құрамының өзгеруін анықтау.
Авторлар қорытындылайды, ... ... ... тең
дәрежесімен, иммундық қабыну реакциясымен, қан тамырының қабырғасында
дамуына байланысты. ... ... ... иммундық қабыну ошағы және
атеросклеротикалық ... ... ... ұқсастығы атерогенез
созылмалы қабыну түрінде қарауға негіз береді – бұл ... ... түрі ... ... типа) [132].
Атеросклероз жүрек қан тамырлары жүйесіндегі кең тараған ... ... ... ... ... ... дамуы жайлы әдебиеттер мәліметтерінде көрсетілген. ... ... ... ... морфологиялық бұзылуларының анық
белгісі көрінгенше, клиникаға дейін, атеросклероздың преморбидті сатысында
анықтаудың маңызы зор [133].
Синтетикалық ... ... 40 ... ... 2
апта бойы тышқандардың арқасына жағу ... ... ... ... төмендегені 13,2-ден 11-ге дейін және 11,8мг/100 мл-
ге сәйкес, эритроциттер ... 1,63 және ... ... мкл ... ... ... жоғарлауы 6700-ден 8766 және 8833 тінге/мкл
анықталған. 2 аптадан кейінгі қалпына келу ... ... ... ... ... ... ... талдауы бойынша
глюкозаның, мочевинамен билирубиннің ... ... ... ... ... Ал ішкі ... өзгерісі фенвалератпен байланыстан соң анықталмаған [134].
Әдебиеттер мәліметтері ... ... әр ... ішкі
ағзаларымен бас миының ... ... ... гистохимиялық
өзгерісініе тән белгілері анықталған. Бірақта қосарланған улану ... ... ... пестицидтерінің ішкі ағзаларының морфогенезінің
өзгеруі бойынша мәліметтер ... ... ... ... МЕН ... ... ... заттардың қысқаша сипаттамасы мен ... ... ... ... біз тік және ... ... жарық және қараңғы жазықтықтан өтетін жарықтағы препараттарды
зерттеуге ... ... ... ... ... микроскобын қолдандық.
Берілген микроскоп 2,5× жеке ұлғайтқышы мен 1,1× және 1,6× ... бар АУ-26 ... ... ҮБМ-1А микроскобының
өзіндік ұлғайту мүмкіндігі 27× - 2200× тең. Апланатикалық ... ... бар. ... ... ... ... ... фазоконтрасты
құрылғысы да бар.
Материалды гистологиялық өңдеуге даярлау алдында ақ ... ... ... мен ... кесіліп алынған бөліктер
формалиннің 10% ... ... ... бекіткеннен кейін
ағзалардың бөліктерін алдымен ... ... ... ... Бұл ... ... өткізуге күші жағынан артып отыратын (50 -
60° таза ... ... ... болады) спиртпен жүргізіледі. Мұндай
біртіндеп жүргізу жүйелілік материал бөліктерін бірден күшті спиртке ... ... ... ... Сондай-ақ, парафинді сіңіру және
спиртпен ылғалсыздандыру алдында материал ... ала ... ... ... Зерттеліп отырған ағзалар бөліктері (абсолютным) таза
спиртпен тазартылып болғаннан ... ... ... екі ... салынып ылғалсыздандырылды.
Ағзалардың бөліктері мен тіндерді спирт арқылы өткізу қарапайым ... ... ... ... 100 – 200 мл аузы ... ... ... ... таза ... ... дұрыс.
Әрқайсысында 80 – 100 мл көлемінде ... бар ... ... ... ... таза спиртті) бес оңқадан тұратын жүйені 20-30 минут
аралықпен жүргізілетін ... ... 15-20 ... ... ... ... дәл осы мақсатта пайдалануға жарамсыз ... ... ... үшінші және төртінші спирттерді (60 -70 – 80
- 96°) қайта жаңартып, бесіншісін (100° таза ... ... ... мыс ... ... барып қолдандық.
Тін бөліктерін парафинмен қатырғаннан кейін микротом пышағымен
кесілді. ... ... ... ... тін ... боялып,
канадалық бальзам сияқты консервілейтін затқа қорытындыланды, сосын ... ... үшін ... жабылды.
Спирттің өте майлануы оның ылғалсыздандыру қабілетін төмендететініне
байланысты, (абсолютным) таза спирттің ... бір ... ... ... ... ... ... бес рет спирттен өткізу арқылы
ылғалсыздандыру жұмысы аяқталып, үдеріс одан әрі парафинмен құю ... бар ... ... ... ... ... хлороформмен тең жағдайда араластырылған ... ... 30 - 60 ... ... ... тура ... уақытқа таза
хлороформға салынды. Жұмыс көлемі 50-ден 100 ... ... ... ... (96°) ... ... осы ... парафин
ерітілді. Сондықтан да біз ... ... мен ... аралық орта есебінде пайдаланылды. Хлороформмен ... ... ... тез сіңіріп алатын болды. Мөлшерден ... ... ... үшін ... ... ... да уақыт өте келе
ауыстырылды.
Парафинді бірте-бірте жақсы ... үшін ... ... ... хлороформ мен парафиннің ерітілген қоспасында салынып,
онда 35-40° ... ... 2 – 3 ... ... бар ... ... мен парафиннің қоспасынан алдын
ала термостатта ... ... ... ... 2 – ... ... (шамамен 54 – 55°С) ерітілген парафинге ... ... ... ... және ... деп ... екі ыдыста жүзеге
асырылды. Материалдары бар бөліктер, алдымен бірінші ыдысқа 0,5 – 1 – ... ... 0,5 – 1,5 ... жылы ... екінші ыдысқа ауыстырылды.
Жалпы алғанда, екі ыдыста да ... бар ... ... объектінің тығыздығы бақылау жағдайында 1 – 2 сағаттан 4 сағатқа
ғана шыдаған.
Материалды бөліктерді екінші ... ... құю ... ғана
емес, ұқыптылықты да қажет ететіні белгілі. Соңында бөліктер оңай бөліп алу
үшін еркін, бір бірінен ... ... ... ... соң ... ... ... объектіге сәйкес келетін блокты
қандауырмен ... ... ... ... ағаш ... 5 – 6 микрон ... ... ... кескіндерді
гематоксилин және эозинмен және Ван-Гизон бойынша боядық.
Гематоксилинмен жақсы боялу үшін қатырылған кескіндерді бояр ... Ол үшін бір ғана 96° ... ... ... отырған ағзалар гистологиялық кескіндері майсыздандырылып,
әйнек құралдарға ... ... ... немесе Ван-Гизон
бойынша боялса, тәжірибелік тышқандардың бас миы тіні ... ... ... бояу әдістемесі: 96° спиртті пайдаланған кезде,
қатырылған кескіндер ... алып ... бар ... ... 20 – 30 ... ... кескіндерді суға салып, одан кейін осы ... ... ... бояуға салдық.
Карбол-ксилол майсыздандырғыш құрал ретінде тазартуда қолданылады:
кескіндер судан ине арқылы 96° спиртке 2 – 3 ... ... ... ... карбол-ксилолға ауыстырылады (спирт қалдықтарынсыз). Онда
ашық ... ... 30 ... ... ұсталды. Кескіндер карбол-ксилолдан
2 – 3 ... ... 96° ... одан ... суға ... Егер кескін
спирттен суға салған кезде бірден ағарып, суды ... оны ... ... ... оны ... ... ... қайтадан суға ауыстырылды.
Карбол-ксилол кескіндерді майсыздандырудың жылдамдығы мен ... өте ... ... ... (майсыздандырылғаннан кейін қатырылған) суы бар ... ... ... ... алу үшін ... ... әйнекке
салынды. Кескінді таңдау барысында жұмыс бағыты дұрыс болу үшін ... ... фоны ... ... ... сүзгіден өткізілген квасцты гематоксилиннің
бірнеше тамшысы (сүйегіште орналасқан жеке ... шыны ... ... ... ... ... өзінен) тамызылып, гематоксилиннің
сапасы мен жетілгендігіне байланысты 0,5 – 1 – 2 – 3 ... ... ... инемен кескіндер әйнекте сүйеліп, бояуды қайтадан
пайдаланып жатқан ыдысқа ... ... ... ... Ал ... ... үлкен ыдыстағы суға салынды. Содан соң кескін көгергенше 3
– 5 – 10 минут көлемінде суда ... ... ... байланысты
бастапқыда қызғылт-күлгін түсті жасушалардың ядролары көп ... ... ... ... ... кескіндерді көк түсті етеді.
Жасушалардың көк ядролары эозинмен қосылғанда айқындала ... ... ... ... судан әйнекке шығарылып (жазылған
күйінде), үстіне бірнеше тамшы эозин ерітіндісін құйылды. Осы немесе ... бояу ... ... 0,25 – 1 – 2 – 3 ... ... ... ... тұрып, эозин қайта қолданыстағы ыдысқа құйып
алынды. Одан әрі 0,5 – 1 ... ... ... ... суда жуылды.
Осымен препараттарды бояу жұмысы аяқталды. Кескіндер әйнектің үстіне
қойылып, жұмсақ матамен мүмкіндігінше ... ... су ... кескіндер аударылып кетпес үшін, абайлап, 96° ... ... ... ... ... ылғалсыздандыру ғана емес
ажыратушылық қасиетке ие болғандықтан, уақыт бойынша шамамен 0,5 – 3 – ... ... ... 2 – 3 рет ... ... ... пайдаланған
дұрыс.
Спиртті төккен кезде кескін инемен ... ... ... ... ... ... кескін маңайындағы қалдықтар сүртіліп, ағартқыш зат
(карбол-ксилол) құйылды. Мұнда кескін толықтай мөлдір ... 0,5 ... ... ... ... ... түске айналу жай жүрген кезде сүзгіш
қағазбен сорылды. Үдеріс ... ... ... ... ... ... ... қара фонда бақыланды.
Қайтадан құйылып, төгіліп тез арада (0,5 – 1 ... ... ... ... айналасы қалдықтардан тазартылып, бальзам тамызылып, жабын
әйнекпен жабылды. ... ... ... ... ... ... ... түске боялды.
Ван-Гизон бойынша бояу әдістемесі: Гематоксилин бояуы сияқты бұл әдіс
те кеңінен ... ... ... бояу үшін пикрофуксин қышқыл
бояуы ретінде Вейгерт темірлі гематосилинін алады. Бұл ... ... ... ... бар. Бұл әдіс ... бояу кезіндегі
жүргізілетін іс-шаралар тура гематоксилин-эозинмен бояу кезіндегідей жүзеге
асады.
Кескіндерді жаңадан ... ... ... 3 – 5 ... ... екі ... ... сумен бояу қарқынды түрде ағып
кеткенше ... ... ... 2 – 3 ... ... 5 – 10 – 15 ... ... суда шаяды. Артынан карбол-ксилолда тазартып, мөлдірегенше
қайта құйып, төгіп 96˚ спиртте 1 – 2 – 3 ... ... ... ... ... өңдеп, бальзам жағып, жабын әйнекпен жауып, микроскоппен
зерттейді.
Ниссел бойынша бояу ... ... ... бояу әдісі
хроматофильді заттар мен жүйке жасушалары ... үшін ... ... ... ... да ... анықтауға мүмкіндік береді.
Спиртті алау үстінде жылытып ... соң, ... ... ... ... бояу ... ... үстінде боялады. Кескін жақсы боялу
үшін оны бояуда ... ... ... ... ... ... ... тіпті, түнге жазық стақанда қалдырады.
Одан кейін суқұбырының суында 1 – 2 минут көлемінде ... Және ... ... ... ... ... ... өңдеу аяқталғаннан кейін кескіндер 3 – 4 қабатталып,
бүктелген сүзгіш қағазбен кептіріліп, ... ... ... түске дейін
ұсталады. Қолданылған май толық кету үшін артынан ксилолмен ... ... ... ... ... қағазбен кептіріп, қайта
ксилолмен ағартылады. Кескіндерді ксилолмен қайта өңдеп, кептіру арқылы
ағартуға ... әрі ... ... ... зерттеуге даярланады.
Төменгі дәрежедегі улы заттардың әсер ету күшінің ұлғаюына организмнің
жауапты реакциясының ... ... ... оның ерекшелігін
анықтау материалдардың жекеленген және қосарланған іс-әрекетін зерттеу
арқылы жүзеге ... ... ... ағзасына қатерлі әсер ететін факторлар
ретінде инсектицид сумидан, гербицид лонтрим, ... шаңы және ... түрі ... ... ... ішінде синтетикалық пиретроидт-циан
-топқа жататын ... ... ... ... ... бойынша ІІІ-
ІV класс тобына жатады. Тышқандарға LD50 ауыз арқылы 75мг/кг мөлшерде
беріледі. (ПДК) ШЖК ... ... ... шектеуге жіберілген
концентрациясы – ... , ал су ... ... ... – 0,003 мг/л. ... ... ... пестицид – бұл хлорөндірістік феноксиқышқылдар тобына жататын
гербицид лонтрим. Сонымен қатар, оның өзі клопирамид пен 2,4-Д амин ... ... ... гербицид болып табылады. Тышқандарға LD50 ауыз
арқылы беру ... 670 ... ... ... ... қаласында
шығарылады. Әсер ету механизмі толықтай зерттелмеген.
Үшінші фактор – темекі ... ... ... ... ... қаракүйе және т.б. қарсы қолданылады. Оның әсер ... бірі – ... ... LD50 ауыз ... 50 ... беріледі. Темекі шаңы Алматы қаласының түбіндегі Шелек темекі
жасау шаруашылығынан алынады.
2.2 ... ... ... дене ... 190 - 210 г 144 ақ ... ... түрде
жетілген тышқандарға жасалды. Олардың жартысы 72 бақылау тобын ... мен ... ... стандартты азық-түлікпен
тамақтандырып, орталықтандырылған жануарханада ұсталынды. Аптасына бір рет
тәжірибеленуші тышқандармен бірге бақыланушылардың да ... ... ... ... ... біз ... ... тобын асқазан
арқылы енгізуді тәжірибеде жекеленген және қосарланған нұсқадағы улануды
қолдануды 6 серияда жүргіздік.
Зерттеліп отырған ... ... ... ... кезде
LD50 1/20 бөлігі есебінде ескерілді. Ұсынымға сәйкес [136] 4 ай ... ... ... ... дене ... бойынша
есептегенде асқазан арқылы синтетикалық пиретроид сумиданды 15мг/кг
(75мг/кг), лонтримді 134 ... (670 ... және ... ... 3 ... біз ... күндерінен басқа уақыттың барлығында жүргіздік.
Әр тәжірибедегі ... ... және ... тобын саны 6-дан тұратын
тышқандар құрады [137,138]. Бірінші тәжірибедегілер тобына ... ... ... ... ... ... Екінші топ жануарларына
асқазан арқылы ұшында қорғасын болива бар инелі ... ауыз ... ... ... қабығын жарақаттап алмау үшін гербицид лонтрим егілді.
Үшінші топқа асқазан арқылы темекі шаңы егілді. Төртінші топқа тура ... ... ... асқазан арқылы енгіздік. Бесінші топқа ... ... ... ... ... ... сумидан, лонтрим және
темекі шаңының қоспасы пайдаланылды.
Созылмалы ... ... ... ... - бұл 4- ... асқазан ішіне жоғарыдағы ... ... ... өмірінің ұзақтығының 10% не тең келген (Толоконцев ... И.В., 1970) ... 7 ... ... әсер етуі ... (орташа
өмір сүру -70 жыл) [139]. Зерттеулердегі созылмалы ... - бір ... ... келу ... соң ... ... созылмалы
улануының ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық өзгерісі анықталды.
Созылмалы уланудан соң ... және ... ... ... ... ... ... әдісімен жүргізілді.
Тәжірибелік және бақылау тобының жануарларының ішкі ағзаларын ... ... ... ... алғашында ішкі ағзаларды макроскопиялы
түрде анықтап, кейіннен соң ішкі ағзалардың ... және ... ... [140]. Жануарлардың ағзаларға улы ... ... ішкі ... ... өзгеруі мүмкін.
Ішкі ағзаларды өлшеу торсионды салмақ өлшеу бойынша жүргізілді.
Ағзалардың салмағының абсолюттік көрсеткіші алынғаннан ... ... ... ... Бұл ... ... ... салмағының грамм бойынша дене ... ... ... ... [141]. ... жануарлардың алынған
мәліметтері бақылау тышқандарымен салыстырылды.
Салмақтық коэффициентпен гистологиялық препараттардың ішкі ағзалары:
бауыр, жүрек, өкпе, бүйрек, аталық ... бас миы ... ... 1. Кестеде зерттеу көлемі көрсетілген.
Кесте 1 – Жүргізілген зерттеудің сипатымен көлемі.
|№ п/п|Жүргізілген морфологиялық зерттеу ... ... |
| | ... |мөлшері |
|1 |2 |3 |4 |
|I ... ... ... ... | | |
| ... ішкі ... ... | | |
| ... | | |
| ... ... |6 |6 |
| ... ... |6 |6 |
| ... ... |6 |6 |
| ... ... |6 |6 |
| ... ... ... |6 |6 |
| ... ... және ... шаңының |6 |6 ... ... 2 |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... ... ... без | | |
| ... ... және бас миы ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... |6 |12 |
| ... ... |6 |12 |
| ... ... |6 |12 |
| ... ... ... |6 |12 |
| ... ... және ... ... |6 |12 |
| | |6 |12 ... ... келу ... ... ... | | |
| ... ішкі ... ... | | |
| ... | | |
| ... ... |6 |6 |
| ... ... |6 |6 |
| ... ... |6 |6 |
| ... Лонтримнің |6 |6 |
| ... ... ... |6 |6 |
| ... ... және ... ... |6 |6 ... ... ... қалпына келу | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... без ... ... және бас миы | | |
| ... | | |
| ... Сумиданмен |6 |12 |
| ... ... |6 |12 |
| ... шаңы |6 |12 |
| ... ... |6 |12 |
| ... ... ... |6 |12 |
| ... ... және темекі шаңының |6 |12 ... |144 |216 |
3 ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... КЕЙІНГІ ІШКІ
АҒЗАЛАРЫМЕН БАС МИЫНЫҢ МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ӨЗГЕРІСІ
3.1 Инсектицид Сумиданның жекеленген әсерінен кейінгі ақ тышқандардың
ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс ... ... ... ... ... кейінгі ақ
тышқандардың ішкі ағзаларымен бас ... ... ... ... сұрғылт-сарғыш реңмен қан тамырларында толақандылық
түрдегі өзгерістер анықталған.
Гистологиялық препаратта келесі өзгерістер ... ... ... глиссон қабығы әлсіреген, сонда да ... ... ... ... паренхимасында синусоидальді кеңістік кеңейген және қан
тамырларындағы қанғатолуы біркелкі емес түрдегі қан ... ... ... Сонымен қатар қан тамырларының қабырғаларының бүтіндігі
бұзылып периваскулярлы ісіну мен бауырдың орталық венасының аймағында ... ... ... ... ... Бауырдың
әртүрлі аймақтарының бөлігінде ... ... ... бірлі-жарым мөлшерде гепатоциттердің бұзылғаны, липидтік
сипаттағы майда ... ... ... мен ... тінінде сіңбелер
тіркелген (сурет 1).
Бүйрек тінінде өзіндік фиброзды қабығы ... ... ... ... ... жасушалы және плазмоцитарлы (инфильтраттар)
сіңбелер сонымен қатар ошақты ... ... бен ... және ... ... Қан тамырының өзгеруі, қан тамырының
бүтіндігінің бұзылуы мен периваскулярлы ... және ... ... ... өзгерісі түрінде сипатталды. Сонымен қатар шумақтарда
ошақты ... ... ... ... ... ... өзекшелерінің өзгерісі түрінде белгіленді. Біркелкі
(гомогенді) эозинофильді заттардан ... ... ... саңылауында
белокты цилиндрлер байқалған (сурет 2).
Миокардта қақпақшалары көбінесе дәнекер тіннің талшығынан, эластикалық
талшық ... ... ... эндокардпен жабылған. Сонда да
интерстициальді тін ісінген, қабырғасы тарамдалған қан тамырларымен қандағы
формалық элементтердің стазы және ... және ... ... ... байқалған. Миокардта майда ошақты диапедезді қан
құйылулар болды. Сонымен ... ... ... ет ... атрофиясы мен кішігірім толқынтәрізді ... ... бір ... мезотелимен жабылған ол борпылдақ талшықты
дәнекер тіннен тұрады ... ... 1 - ... 400 х ... Бауыр паренхимасында синусоидальді
кеңістік кеңейген, қан тамырларындағы ... ... ... ... ... бүтіндігі бұзылған, периваскулярлы ісіну мен
бауырдың орталық венасының аймағында майда ... ... ... ... ... гематоксилин және эозин.
Сурет 2 - Бүйрек, 100 х ұлғайтылған. ... ... ... ... ... ... мен қатар ошақты интерстициальді ... ... және ... ... ... ... ишемиялы
бүрісулер байқалды, интерстициальді ... ... ... ... ... ... ... (гомогенді)
эозинофильді заттардан тұратын бүйрек өзекшелерінің саңылауында ... ... ... ... және ... 3 - ... 400 х ұлғайтылған. Миокардта майда ошақты диапедезді
қан құйылулар болды. Сонымен ... ... ... ет ... ... мен ... ... деформациясы
көрінді. Бояуы гематоксилин және эозин.
Сонымен қатар өкпе ... де қан ... ... ... ... стазы мен қан тамырларының толақандығы ... ... ... ... ... ... ... сіңбелер есебінен кеңейген. Көбінесе өкпе қан ... ... ... жерінде (перегородки) қалқасы қалыңдап қан
тамырларының қабырғасы домбығып ісінген. Гемосидерин ... ... қан ... және өкпе ... майда көмір жинақталуы,
бірен-саран бронхтардың саңлауында экссудат анықталды (сурет 4).
Тәжірибелік жануарлардың аталық без ... ... ... ... қан тамырларында бірден толақандылығы түрінде анықталған. Аталық
без тінінің бүгілмелі өзекшелері көп ... ... ... бірақта
интерстициальді тіннің ісінуі айқын, кейбір бөліктерінде аталық без тінінің
өзекшелерінде ... ... ... без ... ... кейбір
бөліктерінде герминативті эпителиден ... ... ... ... ... ... безі тінінің өзекшелерінің саңылауында
сперматогенездің барлық кезеңдері байқалынған (сурет 5).
Тәжірибелік тышқандардың бас миында қан айналымының ... ... ... мен қан ... ... ... байқалған.
Бас миындағы нейрондардың аздаған бөлігінде цитоплазманың перинуклеарлы
бозаруы байқалған, бас ... ... ... ... ... ... Сондықтан ядролары гиперхромды ал кейбіреулері бүріскен түрде
болған, ... ... ... нерв тіндерінде - липофусциннің
қосындысы болған (сурет 6).
Сурет 4 - Өкпе, 400 х ұлғайтылған. ... ... ... инфильтрация есебінен кеңейген. Көбінесе өкпе қан
тамырларының толақандығы байқалған, кейбір ... ... ... қан ... ... ... ісінген. Бояуы гематоксилин
және эозин.
Сурет 5 - Аталық без ... 400 х ... ... без ... ... көп ... тығыз орналасқан, бірақта интерстициальді
тіннің ісінуі айқын, кейбір бөліктерінде аталық без тінінің өзекшелерінде
атрофия болған. Бояуы гематоксилин және ... 6 - Бас миы, 1000 х ... Бас ... нейрондардың
аздаған бөлігінде цитоплазманың перинуклеарлы бозаруы байқалған, бас миының
кейбір тіндері көпіршіктәрізді пішінге ие ... ... ... ал ... ... түрде болды. Бояуы гематоксилин және
эозин.
Салмақтық коэффициенті жағынан Сумиданмен созылмалы уланудан соң ... ішкі ... бас ... дене ... ... ... тобының арасында ерекше айырмашылығы болған жоқ (сурет 7).
Сурет 7 - Сумиданмен созылмалы уланудан соң жануарлардың дене ... ... бас ... ... ... ... ... кескіндері бойынша, тәжірбиелік жануарлардың
инсектицид сумиданның ... ... ... ағзаларда, әртүрлі
калибрлі қан тамырларында айқын қан айналымының бұзылуы қандағы формалық
элементтердің ... мен қан ... ... ... көрініп,
периваскулярлы ісіну мен дистрофиялық зақымдануы байқалған.
Бауыр тіні мен өкпе ... ... ... сіңбелер
анықталған, өкпе тініндегі патологиялық өзгерістер пневмонияның дамуының
сипатты.
Бүйрек тінінде интерстициальді ... ... ... ... мен белокты цилиндрлердің түзілуіне алып келеді.
Миокардта кардиомиоцидтердің атрофиясы мен гипоксиясы байқалды.
Тәжірибелік ақ тышқандардың ... келу ... ... ... ... сұрғылт-сарғыш реңмен қан тамырларында
толақандылық түрдегі ... ... ... келесі өзгерістер байқалған: бауыр тінінде,
дискомплексациялы гепатоциттер мен розеткалар ... ... ... ... ... Көп ... екі ядролы тіндер байқалған.
Бауыр паренхимасында синусоидальді кеңістік ... және ... ... ... емес түрдегі қан айналуының бұзылу
өзгерісі байқалған. Бауырдың орталық ... ... ... ... ... лимфогистиоцитарлы (инфильтраттар) сіңбелер
байқалған. Осыған ... ... ... ... ... ... және белокты сонымен қатар түйіршікті
дистрофиялық ... ... ... ... және ... ... венасының
айналасында (инфильтраттар) сіңбелер байқалған (сурет 8).
Миокардта қақпақшалары дәнекер тіннің талшығынан, эластикалық талшық
шоғырымен будасымен ... ... ... ... ... тін ... Қан тамырларындағы формалық элементтердің
стазы мен интрамуральді және ... қан ... ... ... ісіну көрінісі, миометрияның кейбір бөліктерінде
гипертрофияланған кардиомиоциттер анықталған. ... ет ... ... мен ... ... деформациясы
көрінді. Барлық жерінде диапедезді қан құйылулар тіркелген (сурет 9).
Өкпе тінінде ателектаз учаскесі мен қан айналымының ... ... ... ... мен қан тамырларының толақандығы түрінде
байқалған. Қан тамырларының ... ... ... ... ... ... Альвеолярлы (перегородки) қалқалары соған
қарамастан қан ... ... ... ... ... қамтитын
лимфогистиоцитарлы инфильтрация есебінен кеңейген. Гемосидерин -
пигментінің ... ... қан ... ... Бронхтарда қан
элементтерінен тұратын экссудат анықталды. Қан тамырларында эмфизематозды
учаскіден тұратын қабыну (инфильтраттар) сіңбелері ... ... ... 8 – ... 400 х ... ... тініндегі (инфильтраттар)
сіңбелер. Бауыр гепатоциттерінің липидттік сипаттағы дистрофиясы. Бояуы
гематоксилин және ... 9 – ... 400 х ... Қан тамырларының толақандығы,
интерстициальді ісіну, қан ... ... ... ... ... 10 – ... 400 х ұлғайтылған. Қалқалары (перегородки) қалыңдаған,
қан тамырларының қабырғасының домбығып ісінуі және ... ... ... ... ... ... және ... тінінде өзіндік фиброзды қабығы әлсіреген. Аралық тінде дөңгелек
жасушалы және плазмоцитарлы ... ... ... ... және атрофиясы анықталған. Бүйректің ... ... ... толып жатқан лимфо-гистиоцитарлы инфильтраттар. Қабыну
инфильтраттары шумақтардың аймағы мен қан ... ... ... ... мол қабыну инфильтрациясы бүйректің милы қабаты
мен тікелей ... ... қан ... ... ... ... ... қан тамырының бүтіндігінің бұзылуы мен периваскулярлы
ісіну және кенеттен ... қан ... ... түрінде
сипатталды, кейбір жерінде қан тамырының ішкі ... ... ... ... 11).
Аталық без тінінде өзіндік қабығы қалыңдаған. Қан тамырларында
толақандылығы анықталған. Аталық без ... ... көп ... тығыз
орналасқан, саңлауы жақсы көрінеді саңылауында сперматогенездің барлық
кезеңдері байқалынған. Интерстициальді тіннің кейбір ... ... орын ... ... ... ... бас миында қан айналымының бұзылуы қан
элементтерінің стазы мен қан ... ... ... және ... Бас ... ... қабығының периваскулярлы және перицеллюлярлы
ісінуі мен қан ... ... орын ... Кейбір тәжірибелік
тышқандардың бас миының қатты қабығында - кең көлемді қан құйылу ... ... ... 11 - ... 100 х ұлғайтылған. Интерстициальді нефрит.
Шумақтарда ошақты ишемиялы ... ... ... ... ... ... ... өзекшелерінің саңылауында белокты
цилиндрлер байқалған. Бояуы гематоксилин және ... 12 - ... без ... 400 х ... ... без ... ... өзекшелерінде атрофия болған. Жеке бөліктерінің өзекшелерінің
герминативті эпителиінде ошақты пролиферация байқалған. Бояуы ... ... 13 - Бас миы, 400 х ... Бас ... ... және кіші
калибрлі қан тамырларында эритроциттердің ... мен қан ... ... Бас ... ... ... көпіршіктәрізді пішінге ие
болды. Бояуы гематоксилин және эозин.
Қорыта айтқанда тәжірибелік жануарлардың қалпына келу ... ... ... ... ағзалардың көрінісінде, әртүрлі калибрлі қан
тамырларында айқын қан ... ... ... формалық элементтердің
стазы мен қан тамырларының толақандығы ... ... ... мен дистрофиялық зақымдану байқалған.
Бауыр тінінде гепатоциттердің дискомплексациясымен құрамы эозинофильді
майда ошақты лимфогистиоцитарлы (инфильтраттар) сіңбелер, сонымен қатар ... екі ... ... орын ... Бауыр гепатоциттерінің майлы және
белокты дистрофиялық зақымдануға ... ... ... және ... ... майда некроз ошағы байқалған.
Миокардта кардиомиоцидтердің толқын тәрізді деформациясы көрінген
жерінде кардиомиоциттердің ... ... ... ... ... және ... қан ... мен бұлшық ет тіндерінің
атрофия учаскелері белгіленген.
Өкпе тінінде ателектаз ... мен қан ... ... ... ... ... сіңбелері байқалған.
Бүйрек тінінде толып жатқан лимфогистиоцитарлы инфильтраттар кейбір
жерінде қан тамырының ішкі қабатында ... ... ... ... ... ошақты зақымданумен бірге интерстициальді нефрит
бүйрек өзекшелерінің саңылауында белокты цилиндрлердің түзілуіне әкелген.
Сумиданмен уланудың қалпына келу ... ... ... ... ... ... дене салмағына қарағанда бас ... және ... ... ... 2 есе ... ... 14 - ... келу кезеңінен кейінгі Сумиданмен уланудан соң
жануарлардың дене салмағына ішкі ... бас ... ... ... ... ... ... кейінгі ақ тышқандардың
ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс жағдайы
Гербицид Лонтримнің жекеленген ... ... ... ... ішкі ... ... ... макроскопиялық
түрде сұрғылт-сарғыш рең, өкпе ... ... рең ал ... ... ... ... анықталған.
Гистологиялық препаратта келесі өзгерістер байқалған: бауыр тініндегі
глиссон ... ... ... ... қарамастан бауыр балкілерінің құрылысы
сақталған. Бауыр бөліктері полиэдрикалық пішінде, паренхиматозды белоктық
дистрофия және майда ошақты ... ... ... ... ... кейбір жерінде гиперхромды тіндер кездеседі.
Кейбір ... ... ... жинақталып пролифераттар түзеді,
перисинусоидальді кеңістік кеңейген. ... ... ... - саран
апоптоз жағдайындағы тіндер кездеседі. ... ... ... мөлшерде
кариолиз және кариопикнозбен некробиоз жағдайындағы тіндер кездеседі
(сурет 15).
Тәжірибелік ақ тышқандардың ... ... көп емес ... ... ... ... ... тінде көп емес ... мен ... ... қан ... ... ... ... тарамдалуы және периваскулырлы ісіну байқалған.
Жиі кездесетін лимфогистиоцитарлы (инфильтраттар) сіңбелердің ішіндегі, көп
мөлшердегі эозинофильді тіндер анықталды. ... ... ... ... учаскелері көрінген (сурет 16).
Миокардта интерстициальді ісіну мен айқын ... ... ... ... ... қандағы формалық
элементтердің стазы, интрамуральді және субэндокардиальді қан тамырларының
толақандығымен бірен саран қан құйылудың ... ... ... ... ... ... қан ... қабырғасының (склерозированными)
беріштенуі көрінген. Альвеолярлы (перегородки) қалқалары ... ... ... ... ... есебінен кеңейген. Өкпе тінінде
сонымен бірге ошақты (инфильтраттар) сіңбелер, түйін түрінде кездеседі.
Лимфогистиоцитарлы (инфильтраттар) ... ... көп ... ... Өкпе ... қан ... қанға толуы біркелкі
емес, қан тамырларының кей жерінде ... мен ... ... ... ... өкпе ... ... жинақталуы тіркелген (сурет 18).
Аталық без тінінде өзіндік ... ... ... без ... көп жерінде тығыз орналасқан, интерстициальді тін ... ... Қан ... толақандылығы анықталған. Лейдинг
тінінің мөлшері ұлғайған, аталық без ... ... көп ... ұшырағаны анықталған (сурет 19).
Тәжірибелік тышқандардың бас миын ... ... ... ... плазматикалы ... ... ... ... ... ... периваскулярлы ісіну,
мидың майда қан тамырларында стазбен гемолизденген ... ... ... ... ... ... Бас ... қыртысты қабаты іріячейкалы
вакуолизденген цитоплазмадан тұрады. Сонымен қатар ... ... нерв ... де, нерв ... ... бүрісу
көріністері кездеседі (сурет 20).
Лонтриммен созылмалы уланудан соң ақ тышқандардың дене ... ... ... ... ... ... ... салмағының 1,8 рет төмендегені және көкбауырдың 2 есе ұлғаюы байқалған
(сурет 21).
Сурет 15 – ... 400 х ... ... ошақты некроз және
паренхиматозды белоктық дистрофия көрінісімен, гепатоциттер ... ... ... гиперхромды тіндер кездеседі. Купфер тіндері
жинақталып пролифераттар түзеді, перисинусоидальді кеңістік кеңейген. ... және ... 16 - ... 100 х ... ... ... аздаған ошақты
сегментарлы мезангиальді пролиферация. Қан ... ... ... ... ... және ... ісіну
байқалған. Кейбір жерінде айқын өзекшелік атрофия учаскелері көрінген.
Бояуы гематоксилин және эозин.
Cурет 17 - ... 400 х ... ... ... ісіну
мен айқын кардиомиоциттердің толқынтәрізді деформациясы көрінеді. Бояуы
гематоксилин және эозин.
Cурет 18 - ... 400 х ... Өкпе ... қан тамырларының
қабырғасының (склерозированными) беріштенуі, ... ... ... ... ... элементтері (инфильтраттар) сіңбелер
есебінен кеңейген. Өкпе тінінде қан тамырларының қанға толуы ... қан ... кей ... ... мен ... ... ... және эозин.
Сурет 19 - Аталық без тіні, 400 х ... Қан ... ... без ... өзекшелері көп жерінде атрофияға
ұшыраған. Бояуы гематоксилин және эозин.
Сурет 20 - Бас миы, 400 х ... Қан ... ... (инфильтраттар) сіңбелермен толақандығы түрінде кеңейгендігі
анықталған, мидың майда қан тамырларында стазбен гемолизденген эритроциттер
кездеседі. ... ... және ... 21 ... ... ... ... жануарлардың дене
салмағына ішкі ағзаларымен бас миының салмақтық ... ... ... ... ... ... әсерінен ішкі ағзаларда, созылмалы уланудан соң әртүрлі калибрлі
қан тамырларында айқын қан ... ... ... ... ... мен қан тамырларының ... ... ... ... мен ... зақымдануы байқалған.
Бауырда Купфер тіндері жинақталып пролифераттар түзеді. Гепатоциттер
цитоплазмасы эозинофильді, кейбір жерінде гиперхромды тіндер паренхиматозды
белоктық ... және ... ... ... көріністері анықталған. Сонымен
қатар азғана мөлшерде кариолиз және кариопикнозбен некробиоз ... ... ... ошақты лимфогистиоцитарлы (инфильтраттар) сіңбелер
анықталды, ... ... ... ошақты инфильтраттар құрамы көп
мөлшерде эозинофильді болды Өкпе ... ... ... ... ... ... көп емес ошақты сегментарлы мезангиальді пролиферация
тіркелді. Жиі кездесетін лимфогистиоцитарлы инфильтрацияның ішіндегі, көп
мөлшерде эозинофильді ... ... ... ... ... ... ... өзекшелерінің ... ... ... ... ... ... ұшыраған
учаскелері айқын көрінеді.
Миокардта гипоксия және атрофия ... ... ... ... ... ... ... кезінде тәжірбиелік ақ тышқандардың ішкі
ағзаларының морфологиялық өзгерісінде, қалпына келу ... ... ... ... ... қан ... ... өзгерістер анықталған.
Гистологиялық зерттеуде келесі өзгерістер байқалған: ... ... ... ... ... бірақта бауыр балкілерінің құрылысы
сақталған. Бауыр паренхимасында синусоидальді кеңістік ... және ... ... ... емес түрдегі қан айналуының бұзылу
өзгерісі байқалған, тағы да қан ... ... ... ... ... Сонымен қатар ... ... ... сіңбелер анықталған (сурет 22).
Гепатоциттер цитоплазмасында кейбіреуі ... және ... ... ... тіндер көрінген. Жұлдызшалы гепатоциттердің активациясы мен
гепатоциттердің ошақты ... ... ... ... ... Купфер тіндерінің кездесуі).
Миокардта қақпақшалары дәнекер тіннің талшығынан, эластикалық талшық
шоғырымен будасымен келтірілген эндокардпен ... ... ірі ... керілген, екі ядролы тіндер де кездеседі, хроматині
тығыз, гранулирленген, қан тамырларының толақандығы байқалған. Кіші ... ... ... ... стазы майда ошақты диапедезді
қан құйылулар, интерстициальді тіннің ісінуі байқалған. ... ... ... ... құралып бірқабатты мезотелимен жабылған (сурет 23).
Өкпе тінінде қан ... ... ... ... ... ... (перегородки) қалқалары қанмен,
қабыну элементтерінің (инфильтраттар) сіңбелерімен қалыңдаған. Бронхтарда
лимфотикалық ... ... ... ... калибрлі қан тамырларының
қабырғасының (склерозированные) беріштенуі көрінеді. Түйін ... ... ... ... (сурет 24).
Бүйрек тінінде кең көлемді (инфильтраттар) сіңбелермен ... ... ... шумақтардың аймағы мен қан
тамырларының айналасында кездеседі. Қан ... ... ... ... милы ... ... ... қабатында кең
көлемді қан құйылу учаскесі байқалады, бұл ... ... ... ... бүйрек инфарктының басталуын айтуға болады (сурет 25).
Аталық без тінінің ... ... қан ... ... ... ... ... айтпағанда (сурет 26).
Тәжірибелік тышқандардың бас миында қан айналымының бұзылуы қан
элементтерінің стазы мен қан ... ... ... ... ... периваскулярлы және перицеллюлярлы ісіну ... ... Нерв ... ... және бүрісуі байқалады (сурет 27).
Лонтриммен уланудың қалпына келу кезеңінен кейінгі, бақылау тобымен
салыстыруы бойынша ... ... өкпе ... ... без ... 1,5 ... ... байқалған (сурет 28).
Cурет 22 - Бауыр, 1000 х ұлғайтылған. ... ... ... ... жағдайында. Шамалы мөлшерде некробиоз кариолизбен және
кариопикноз жағдайында кездеседі. Бояуы гематоксилин және эозин.
Cурет 23 - ... 400 х ... ... ... ... ... қан құйылу ошағы көрінді. Интрамуральді және ... ... ... ... ... элементтерінің стазы
байқалған. Бояуы гематоксилин және эозин.
Сурет 24 - Өкпе, 400 х ұлғайтылған. Өкпе ... ... ... ... ... ... ... сіңбелерді қарағанда көп мөлшердегі ... ... ... және ... 25 - Бүйрек, 400 х ұлғайтылған. Аралық тінде интерстициде шамалы
ісіну мен тіндік (инфильтраттар) ... ... ... ... ... көп мөлшердегі жиі кездесетін
эозинофильді ... ... ... ... ... ... ... және эозин.
Сурет 26 - Аталық без ... 400 х ... ... без ... ... без тінінің ... ... ... тін ... ... ... ... гематоксилин және
эозин.
Cурет 27 - Бас миы, 1000 х ... Бас ... ... қабатының
цитоплазмасы ірі ячейкелі вакуолизденген. Тағы да вакуолизденген ядролы
нерв тіні кездеседі. Нерв тінінің ... мен ... ... ... және ... 28 - ... келу ... кейінгі Лонтриммен уланудан соң
жануарлардың дене салмағына ішкі ... бас ... ... айтқанда тәжірибелік жануарлардың қалпына келу кезеңінен кейінгі
зертеп отырған барлық ... ... ... ... ... ... қан айналымының бұзылуы қандағы формалық ... мен қан ... ... ... көрініп, кейбір ағзаларда
периваскулярлы ісіну мен некротикалық зақымдану байқалған.
Бауыр тінінде майда ошақты лимфогистиоцитарлы (инфильтраттар) сіңбелер
байқалды, соған қарамастан гепатоциттер ... ... ... ... тәжірибиелік тобының азғана тышқандарының гепатоциттерінде
шамалы мөлшерде екі ядролы тіндер кездесті олар некроз ... ... ... Сонымен қатар жұлдызшалы гепатоциттер активациясы байқалды.
Миокардтың кардиомиоциттерінде ядролары ірі тартылып керілген пішінді,
хроматині ... ... екі ... ... ... ошақты қан
құйылулар кездеседі.
Өкпе тінінде ошақты (инфильтраттар) сіңбелер, түйін түрінде кездеседі.
Бронх эпителиінің ... ... ... ... лимфостаз
анықталған.
Бүйрек тінінде қан тамырларының айналасымен шумақтар шекарасында
лимфогистиоцитарлы (инфильтраттар) ... ... ... ... шекарасымен қыртысты қабатында кең көлемді қан құйылу учаскесі
байқалған, бұнда біртіндеп дәнекер тінмен ... ... ... ... ... ... шаңымен жекеленген әсерінен кейінгі ақ тышқандардың ішкі
ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс ... ... ... созылмалы әсерінен кейінгі тәжірибелік ақ
тышқандардың морфологиялық ... ... ... ... сұрғылт-сарғыш рең ал қан тамырларында толақандылық ... ... ... ... ... ... бауыр тінінің
қабығы әлсіз, бауыр құрылысы ... ... ... Қан ... ... ... гепатоциттер майлы және
әр жерінде ... ... ... ... ... ... байқалған. Кейбір қан тамырларының қабырғалары (склерозированны)
беріштенген ал кейбір ... қан ... ... ... ... қан ... Купфер тіндерінің активациясы болған жерде
бірыңғай эозинофильдер анықталды. Бөлек синусойдтарда өт ... ... ... ... тінінде толақанды кеңейген қан тамырлары байқалады,
интерстицияда диапедезді қан ... ... ... тінінің барлық
жерінде майда инфильтраттар, проксимальді өзекшелерінде эпителилерінің
атрофиялық өзгерісі ... ... ... ... қан ... толақандығы байқалған. Қан тамырларының
қабырғаларының бірен-саран тарамдалуымен қалыңдауы анықталған. Өкпе тінінің
жалпы ... ... ... ... ... ... 31).
Миокардта тегіс емес қан тамырларының толақандығы, кейбір жерінде
кардиомиоциттердің ... ... Қан ... ... ... Сонымен қатар қан тамырларының қабырғасының
ісінуімен тарамдануы, дипапедезді қан құйылуымен ... ... ... (сурет 32).
Аталық без тінінің құрылысы қалыпты жағдайға ... ... без ... ... ... және ондағы сперматогенездің әртүрлі кезеңі
байқалады (сурет 33).
Тәжірибелік тышқандардың бас миында қан ... ... ... ... мен қан тамырларының толақандығы түрінде байқалған.
Бас миы тінінің перицеллюлярлы ісінуімен, үлкен ... ... ... ... ... ... гиперхоматозы анықталды (сурет
34).
Темекі шаңының созылмалы улануынан кейінгі ақ тышқандардың салмақтық
коэффициенті жағынан ішкі ағзаларымен бас ... дене ... ... ... ... ... айырмашылығы болған жоқ (сурет 35).
Сурет 29 - Бауыр, 400 х ұлғайтылған. Бауыр ... ... ... ... ... өзгеріске
шалдыққан ( майлы кей жерінде белокты дистофия). ... ... ... 30 - ... 400 х ... ... ... қан
құйылулармен майда(инфильтраттар) сіңбелер көрінеді. Кейбір проксимальді
өзекшелерінде эпителиилерінің атрофиялық өзгерісі ... ... және ... 31 - ... 400 х ... Өкпе ... қан тамырларының
толақандығы байқалған. Қан тамырларының қабырғаларының ... ... ... ... Бояуы гематоксилин және эозин.
Сурет 32 – Миокард, 400 х ... ... ... емес қан
тамырларының толақандығымен эндотелидің пролиферациясы ... ... ... ... ... дипапедезді қан құйылумен
интерстициальді тіннің ісінуі ... ... ... және ... 33 - ... без ... 400 х ұлғайтылған. Аталық без тінінің
құрылысы қалыпты жағдайға ... ... без ... өзекшелері тығыз
орналасқан және ондағы сперматогенездің әртүрлі кезеңі байқалады. Бояуы
гематоксилин және эозин.
Сурет 34 - Бас миы, 400 х ... Бас миы ... ... үлкен жарты шардың қыртысты қабатындағы пирамидальді тінінің
бүрісуімен гиперхроматозы анықталды. ... ... және ... 35 - ... шаңының созылмалы улануынан кейінгі жануарлардың
дене салмағына ішкі ағзаларымен бас ... ... ... ... ... ... ... шаңымен жекеленген
әсерінен кейінгі зерттеп отырған барлық ағзалардың көрінісінде, әртүрлі
калибрлі қан тамырларында ... қан ... ... қандағы формалық
элементтердің стазы мен қан тамырларының толақандығы түрінде көрініп,
кейбір ... ... ... мен ... ... тінінде Диссе кеңістігінің кеңеюімен қан тамырларының айналасында
бірыңғай эозинофильдер байқалды. Гепатоциттер дистрофиялық ... ... ... жері ... кейбір синусойдтарда өт пигменттері
кездеседі.
Бүйрек тінінде диапедезді қан құйылуымен ... ... ... тіркелген. Кейбір проксимальді өзекшелерінің
эпителиінде атрофиялық өзгерістер анықталды.
Миокардта кардиомиоциттердің вакуолизациясы, кейбір жерінде ... ... ... ... улануға ұшыраған кезінде тәжірибелік ақ ... ... ... ... ... келу ... соң
макроскопиялық түрде сұрғылт-сарғыш реңмен қан тамырларында толақандылық
түрдегі өзгерістер анықталған.
Гистологиялық зерттеуде ... ... ... ... ... ... әлсіреген, қан тамырларындағы қанғатолуы біркелкі емес
түрдегі қан ... ... ... ... кей ... қан
тамырларында босап қалуы анықталған. Кейбір бөліктерінде ... ... ... активациясы және Диссе
кеңістігінің кеңеюі анықталған. ... ... ... ... ... ... дистрофиялар анықталған (сурет 36).
Бүйрек тінінде өзіндік фиброзды қабығы ... ... ... ... ... ... жолдары бос. Бүгілмелі өзекшелердің эпителиінде биік
цилиндрлер көрінген, ядросы дөңгелек пішінді тең шамада. Тіке ... ... ... ... қан ... ... емес ... қан айналуының бұзылу өзгерісі байқалған,
тағы да қан ... ... ... периваскулярлы ісіну
көрінісі байқалған. Интерстициальді тінде бірыңғай ісіну көрінісі әртүрлі
айқындалған ... ... ... ... ... ... стазы анықталған (сурет 37).
Миокардта қақпақшалары дәнекер тіннің талшығынан, эластикалық талшық
шоғырымен ... ... ... ... ... ірі тартылып керілген, екі ядролы тіндер де кездеседі, ... ... қан ... ... ... Кіші ... қанның формалық элементтерінің стазы көптеген майда ошақты
диапедезді қан құйылулар, интерстициальді ... ... ... ... ... ... тіннен құралып бірқабатты мезотелимен жабылған
(сурет 38).
Өкпе тінінде ... және ... ... ... ... өткізгіштігінің күшеюі байқалған. Лимфоцитарлы (инфильтраттар)
сіңбелер кейбір жерінде ... ... ... ... ... сипатта, альвеолааралық (перегородки) қалқалары қалыңдаған,
ателектаз учаскелері анықталды.
Аталық без тінінің бөлек ... ... ... ... анықталды. Перитубулярлы дәнекер тіннің ісінуі, әртүрлі
мөлшердегі өзекшелер, нақты анықталған ... ... ... ... қабығы әлсіз, бірен - саран жарылулар кездесті.
Тәжірибелік жануарлардың бас миының тінінде қан ... ... ... мен қан тамырларының толақандығы түрінде байқалған.
Диапедезді қан құйылумен бас миының ісінуі ошақты ... ... ... ... ... ... келу ... кейін салмақтық
коэффициенті жағынан ішкі ағзаларымен бас миының дене салмағына тәжірибелік
топтың ... ... ... ... ... жоқ ... 40).
Сурет 36 - Печень, 400 х ... ... қан ... ... ... қан ... қабырғаларының
жарылған жерінде Купфер тінінің активациясымен ... ... ... ... және эозин.
Сурет 37 – Бүйрек, 100 х ұлғайтылған. Бүйрек тінінің қан тамырларының
қанғатолуымен, бірден кеңеюі байқалады. Интерстициде диапедезді қан ... ... ... ... ... анықталды. Бояуы гематоксилин
және эозин.
Сурет 38 - Журек, 400 х ұлғайтылған. Кардиомиоциттердің ... ... ... ... ... ... Бояуы гематоксилин
және эозин.
Сурет 39 - Бас миы, 400 х ұлғайтылған. Бас ... ... ... ... ... стазы мен қан тамырларының толақандығы
түрінде байқалған. ... қан ... бас ... ... ... анықталған. Бояуы гематоксилин және эозин.
Қорыта айтқанда тәжірибелік жануарлардың қалпына келу кезеңінен кейінгі
зерттеп отырған ... ... ... ... ... қан
тамырларында айқын қан айналымының бұзылуы қандағы ... ... мен қан ... толақандығы түрінде көрініп, кейбір ағзаларда
периваскулярлы ісіну мен дистрофиялық зақымдану байқалған.
Cурет 40 - ... ... ... ... келу ... кейінгі дене
салмағына ішкі ағзаларымен бас миының салмақтық коэффициенті.
Бауыр тінінде ... ... ... ... ... ... ... кеңістігінің кеңейуі байқалған. Бөлек
гепатоциттердің цитоплазмасында майда тамшылы липидттік ... ... ... ... ... сіңбелер, өзекшелердің
капиллярларында-эритроциттердің стазы байқалған.
Миокардтың кардиомиоциттерінде ядролары ірі тартылып керілген пішінді,
хроматині тығыз, гранулярлы, екі ядролы тіндермен ... ... ... ... кездеседі. Миокардта кардиомиоциттердің гипоксиясымен
атрофиясының көрінісі ... ... ... ... ... таралған лимфоцитарлы
(инфильтраттар) сіңбелер байқалған. Майда бронхтар геморрагиялық сипатта.
Альвеолааралық ... ... ... ... ... без ... ... өзекшелердің герменативті эпителиінің
атрофиялық өзгерістері анықталды. Кейбір ... ... ... ... бас ... ... қан ... орын алды.
4 СУМИДАН, ЛОНТРИМ ЖӘНЕ ТЕМЕКІ ... ... ... ... ... БАС МИЫНЫҢ МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ӨЗГЕРІСІ
4.1 Сумиданмен Лонтримнің қосарланған әсерінен кейінгі ақ ... ... бас ... ... көрініс жағдайы
Инсектицид Сумиданмен гербицид Лонтримнің ... ... ... ақ ... ішкі ... бас ... морфологиялық
көрінісінде, макроскопиялық түрде сұрғылт-сарғыш рең, өкпе тінінде ... рең ал қан ... ... ... ... ... ... келесі өзгерістер байқалған: бауыр тініндегі
өзіндік ... ... қан ... ... ... Осы кезде
бауыр балкілерінің құрылысы сақталған, бауыр бөліктері ... ... ... ... ... ... ... Диссе кеңістігі көзге
байқалмайды. Жұлдызшалы эндотелиоциттердің мөлшері ұлғайған (сурет 41).
Миокардта I және II типтегі ... ... ... ... ... ... ... Көрші бұлшық ет талшығы жарылған
және оның ... бір түзу ... ... орналасқан. Фрагмент
аралығында стромальді ... ... ... ... ... ... ... қатар кардиомиоциттердің
толқынтәрізді деформациясы болған (сурет 42).
Өкпе тінінде интерстициальді тіннің қан ... ... ... ... қалқасының әлсізденуімен эмфизематозды
учаскелер байқалды. Ірі қан тамырларының толақандығы байқалды. Өкпе ... ... ... ... ... сұйықтықтар жиналған.
Бронхтардың эпителиінде пролиферация және ... ... ... ... ... ... ... тінінде өзіндік фиброзды қабығы әлсіреген. Бүйрек қан
тамырларының толақандығы ... ... ... және ... қабырғаларының бүтіндігінің бұзылуынан қанқұйылулар
байқалған. Шумақтық ... ... және ... ... ұсақ бөлшегінің некрозы байқалған. Проксимальді өзекшенің
құрылысында гетерогендігі-өзекшелердің басылуы, эпителидің ... ... ... ... тінінің көбшілігі гиперхромды тығыздалған
цитоплазмасы кариопикнозға ұшырағаны байқалған (сурет 44).
Тәжірбиелік жануарлардың аталық без ... ... ... ... ... без ... ... жекеленген түрде орналасқан. Қан
тамырларының қабырғасы қалыңдап, толақандылығы анықталған. Бөлек аталық без
тінінің өзекшелері атрофияланған, сперматогенез көрінісі байқалмайды ... ... бас ... ... ... ... тіркелген.
Қан тамырларының толақандығымен формалық элементтердің стазы және
периваскулярлы ісіну ... ... ... 41 – ... 400 х ... Бауыр балкілерінің құрылысы
сақталған, бауыр бөліктері ... ... ... ... ... 42 – ... 400 х ... Миокардта I және II ... ... ... ет ... ... ... ... аралығында стромальді тіндердің өсуімен ... ... ... ... кардиомиоциттердің толқынтәрізді
деформациясы болған. Бояуы гематоксилин және ... 43 – ... 400 х ... Өкпе ... ... қалқасының әлсізденуімен эмфизематозды учаскелері, ірі қан
тамырларының ... ... Өкпе ... ісіну учаскелері болды,
альвеоларлы бөлігінде сұйықтықтар ... ... ... және ... ... әртүрлі патологиялық өзгерістер
анықталды. Бояуы гематоксилин және эозин.
Сурет 44 – Бүйрек, 400 х ... ... қан ... ... ... ... және қан ... бүтіндігінің бұзылуынан қанқұйылулар байқалған. Шумақтық
тіндердің пролиферациясы және ... ... ... ұсақ
бөлшегінің некрозы байқалған. Бояуы гематоксилин және ... 45 ... без ... 400 х ... ... без тінінде
интерстициальді тіннің ісінуі, өзегі жекеленген ... ... ... ... ... ... анықталған. Бөлек аталық без
тінінің өзекшелері атрофияланған, ... ... ... ... және эозин.
Сурет 46 – Бас миы, 400 х ұлғайтылған. Бас миында жұмсақ қабығының
ісінуі, қан тамырларының ... ... ... ... ... ... ... Бояуы гематоксилин және эозин.
Сумиданның Лонтриммен ... ... ... ... ... бақылау тобынан өкпе салмағының 1,7 рет төмендегені
анықталған (сурет 47).
Cурет 47 - Сумиданның Лонтриммен ... ... ... ... дене салмағына ішкі ... бас ... ... ... ... ... ... созылмалы әсерінен
кейінгі зерттеп отырған барлық ағзалардың көрінісінде, әртүрлі калибрлі
қан тамырларында айқын қан ... ... ... ... ... мен қан тамырларының ... ... ... ... периваскулярлы ісіну мен дистрофиялық зақымдану байқалған.
Бауыр тінінде қан тамырларының қабырғалары тарамдалған. Бауыр ... ... ... ... түзді, цитоплазма көбшілік
тіндерде майда ... ... ... ... ... фрагментациямен релаксирленген бұлшық ет талшықты диссоциация
учаскілері байқалған, көрші бұлшық ет ... ... және ... бір түзу ... бойына орналасқан. Фрагмент аралығында
стромальді тіндердің ... ... ... ... ... ... ... кардиомиоциттердің толқынтәрізді
деформациясы болған.
Өкпе ... ... ... ... ... ... ... ісіну учаскелері альвеоларлы бөлігінде
болды. Бронхтардың эпителиінде пролиферация және атрофия түрінде ... ... ... қан ... ... ... периваскулярлы ісіну
және қан тамырларының қабырғаларының ... ... ... шумақтық тіндердің пролиферациясы және ишемиялық бүрісуімен
ілмегінің ұсақ ... ... ... ... ... ... басылуы, эпителидің некрозы, бірен
саран ... ... ... ... ... ... ... ұшырағаны байқалған.
Аталық без тінінің бөлек учаскелері атрофияланған, сперматогенез
көрінісі байқалмайды.
Сумиданмен ... ... ... қалпына келу кезеңінен
кейінгі ішкі ағзаларымен бас ... ... ... ... ... рең, ал қан ... ... өзгерістер анықталған.
Гистологиялық препаратта келесі өзгерістер байқалған: мокардта
қақпақшалары ... ... ... ... ... шоғырымен
будасымен келтірілген ... ... ... тін ... ... ... және ... қан тамырларындағы
қанның формалық элементтерінің стазы және ... ... ... диапедезді қан құйылулар орын алды, ... ... ... ... ... ... дистрофия фокусы анықталған. ... ... ... ... (инфильтраттар) сіңбелері
анықталған жоқ бірақта макрофагтардың мөлшері ұлғайғаны байқалған. Эпикард
борпылдақ талшықты дәнекер ... ... ... мезотелимен жабылған
(сурет 48).
Бүйрек тінінде өзіндік фиброзды қабығы әлсіреген. Қан тамырларының
толақандығымен периваскулярлы ... қан ... ... ... қанқұйылуға алып келеді. ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер анықталды. Строманың лимфогистиоцитарлы
(инфильтраттар) сіңбелері ... ... ... ... ... оксалаттармен белоктар қосылысы бар өзекшелердің
эпителиінде атрофиялық өзгерістер байқалады. ... ... ... ... гиперхромды цитоплазмасы кариопикнозға
ұшыраған (сурет 49).
Тәжірибелік ақ ... бас ... ... ерекше
патологиялық өзгеріс болған жоқ. Гистологиялы ... қан ... ғана ... без ... өзіндік қабығы шамалы қалыңдаған. ... ... ... ... ... көрінеді.
Бауыр тінінің архитектоникасымен балкілерінің құрылысы сақталған,
қойнаулары шамалы кеңейген. ... ... ... ... және ретсіз қан тамырларының толақандығы
байқалған. Кесіндінің ... ... көп ... екі ... гепатоциттер
анықталған, ұлғайтылған көріністе бөлек ... кіші және ... ... дистрофия, кейжерінде белокты дистрофия анықталған. Сонымен
қатар ... ... ... өзінде де фагоцитарлы активтенудің
күшеюі кездеседі. Лимфогистиоцитарлық (инфильтраттар) сіңбелерге ... ... ... ... бауырлық тіндердің массивті жойылу
учаскелері ... ... ... көп ... ... ... ... аудартады (сурет 50).
Өкпе тінінің паренхимасы қабыну элементерімен қалың (инфильтраттар)
сіңбеленген, ал ... ... ... ... ... қан ... ... қан тамырларының
бүтіндігінің бұзылуы қанқұйылуға алып келеді. Өкпе тінінде созылмалы
бронхитке ... ... ... ... ... ... пролиферация сатысы күшейген. Пролиферация үдерісінің күшеюінен
эпителилерде атипия белгісімен дисплазия учаскелері анықталған (сурет 51).
Сурет 48 – ... 400 х ... ... ... ... ет
талшығы жарылған және ядросымен тіке сызық ... ... ... тін ... ... ісінген. Бояуы гематоксилин және
эозин.
Сурет 49 – Бүйрек, 400 х ұлғайтылған. Қан тамырларының ... ... қан ... ... ... ... алып келді. Проксимальді өзекшелердің ... ... ... ... ... ... ... тіндерінде тығыздалған гиперхромды цитоплазмасы
кариопикнозға ұшыраған Бояуы гематоксилин және эозин.
Сурет 50 – ... 400 х ... ... ... цитоплазма
майда гранулярлы түрде. Жұлдызшалы эндотелиоциттердің мөлшері ұлғайған.
Бояуы гематоксилин және эозин.
Сурет 51 – ... 400 х ... ... ... әлсіреген, эмфизематозды учаскелері байқалады. Бояуы гематоксилин
және эозин.
Сумиданмен Лонтримнің ... ... ... ... ... ... тышқандардың бақылау тобымен салыстырғанда аталық без
тінінің салмағымен өкпе салмағының 1,5 есе ... ... ... 52 - ... ... ... улануының қалпына келу
кезеңінен кейінгі дене салмағына ішкі ... бас ... ... ... тәжірибелік жануарлардың қосарланған улануының қалпына
келу кезеңінен кейінгі зерттеп отырған барлық ағзалардың ... ... қан ... ... қан айналымының бұзылуы ... ... ... мен қан ... ... ... периваскулярлы ісіну мен дистрофиялық зақымдану байқалған.
Миокардта майда ошақты диапедезді қан ... ... ... ... ... ... дистрофия фокусы анықталған. ... ... ... ... инфильтрация анықталған жоқ
бірақта макрофагтардың мөлшері ұлғайғаны байқалған.
Бүйрек тінінде қан тамырларының бүтіндігінің ... ... ... ... ұшыраған өзекшелі ... ... ... ... ... ... ... лимфогистиоцитарлы (инфильтраттар) сіңбелер көрінген,
проксимальді өзекшелердің құрылысында гетерогендігі ... ... ... бар өзекшелердің эпителиінде атрофиялық өзгерістер
байқалады. ... ... ... тіндерінде тығыздалған
гиперхромды цитоплазмасы кариопикнозға ұшыраған.
Бауыр тінінде жергілікті жалғанбездердің түзілуімен гепатоциттердің
дискомплексациясы және көп ... екі ... ... анықталған,
ұлғайтылған көріністе бөлек гепатоциттерде кіші және үлкен тамшылы майлы
дистрофия, кейжерінде ... ... ... ... қатар Купфер
тінінде, гепатоциттердің өзінде де фагоцитарлы ... ... ... ... ... әкелетін бауыр
паренхимасында диффузды түрдегі бауырлық тіндердің массивті ... ... ... паренхимасы қабыну элементерімен қалың (инфильтраттар)
сіңбеленген, ал ... ... ... қалыңдаған.
Қанайналуының бұзылуы, қан тамырларының толақандығымен, қан ... ... ... алып ... Өкпе ... ... сәйкес патологиялық үдеріс көрінді. Көпшілігінде ... ... ... ... ... үдерісінің күшеюінен
эпителилерде атипия белгісімен дисплазия учаскелері анықталған.
4.2 Сумиданмен темекі ... ... ... ... ... ішкі ағзаларымен бас миының морфологиялық көрініс жағдайы
Сумиданмен темекі шаңының қосарланған әсерінен кейінгі тәжірибелік ... ... ... соң, ішкі ... ... ... түрде қан тамырларында толақандылық түрдегі
өзгерістер сұрғылт-сарғыш рең түрінде анықталған.
Гистологиялық препаратта ... ... ... ... ... ... ... сақталған, қойнаулары шамалы
кеңейген. Жергілікті жалғанбездердің ... ... және ... қан ... толақандығы байқалған.
Кесіндінің әртүрлі жерінде көп мөлшерде екі ядролы гепатоциттер анықталған,
ұлғайтылған көріністе бөлек гепатоциттерде кіші және ... ... ... ... ... ... анықталған. Сонымен қатар Купфер
тінінде, гепатоциттердің өзінде де фагоцитарлы ... ... ... ... ... ... ... диффузды түрдегі бауырлық тіндердің ... ... ... ... ... ... ... тіннің талшығынан, эластикалық талшық
шоғырымен будасымен келтірілген эндокардпен ... ... ірі ... ... екі ... ... де ... соған
қарамастан хроматині тығыз, қан тамырларының толақандығымен гранулирленгені
байқалған. Кіші қан тамырларында қанның формалық элементтерінен стазы майда
көп ... ... қан ... ... ... толқынтәрізді
деформацияға шалдыққан бұл миокардта гипоксиялық өзгерістің болғанын
куәлендіреді, сонымен ... ... ... тіндерінің атрофияға
ұшыраған учаскелері белгіленді. ... ... ... ... ... бірқабатты мезотелимен жабылған (сурет 54).
Бүйрек тінінде ... ... ... ... ... ... ... сіңбелер, сонымен қатар проксимальді
өзекшелердің эпителииінің атрофия учаскесімен ... ... ... және ... ... ... ... Бірақта
сонымен қатар бірыңғай эпителидің пролиферация учаскелері ... ... ... ... қан ... бұзылуы
толақандылық түрінде сипатталды және жақын жатқан ... ... ... ... ... ... без ... өзіндік қабығы қалыңдаған, кейбір жерінде қан
тамырының кеңеюімен ... ... Қан ... қан ... ... анықталған. Аталық без тінінің ... ... ... ... ... ... ... заттың
жинақталуы анықталған – шамамен гиалин. Сперматогенездің төмендеу
белгілері анықталды ... ... ақ ... бас миын ... қарағанда қан
тамырларының плазматикалы (инфильтраттар) сіңбелерімен толақандығы түрінде
бірден кеңейгендігі анықталған. ... ... және ... ... ... қан ... ... гемолизденген эритроциттер
кездеседі. Бас миының тінінде ауыр түрдегі ісіну көрінісі ... ... ... ... ... ... ядромен цитоплазмадан
тұрады. Сонымен қатар бас миының нерв тіндерінде гиперхроматозбен бүрісу
көріністерімен ауыр түрдегі дистрофиялық ... ... ... 57).
Сумиданмен темекі шаңының созылмалы қосарланған ... ... ... ... ішкі ... бас ... дене салмағына
тәжірибиелік топтың бақылау тобынан айырмашылығы болған жоқ (сурет 58).
Сурет 53 – Бауыр, 1000 х ұлғайтылған. Көріністе бөлек ... және ... ... ... ... ... белокты дистрофия
анықталған. Бояуы гематоксилин және эозин.
Сурет 54 – ... 400 х ... ... көп ... диапедезді қан
құйылулар болған, сонымен бірге жүректің бұлшықетті тіндерінің атрофияға
ұшыраған учаскелері белгіленді. Бояуы гематоксилин және ... 55 – ... 400 х ... ... ... ... ... сіңбелер, сонымен қатар проксимальді
өзекшелердің эпителииінің атрофиясы ... ... ... және ... ... учаскелері анықталған. Бояуы гематоксилин және
эозин.
Сурет 56 – Аталық без тіні, 400 х ұлғайтылған. Қан ... ... ... ... ... аймағында интерстициальді тінде
біркелкі гомогенді күлгін түсті заттың жинақталуы анықталған – шамамен
гиалин. ... ... ... ... ... ... және ... 57 – Бас миы, 400 х ұлғайтылған. Бас ... қан ... қан ... ... ... ... қан
тамырларының стазы, гемолизденген эритроциттер кездеседі. Бас миының нерв
тіндерінде гиперхроматоз, бүрісу көріністерімен ауыр ... ... ... ... ... және ... 58 ... темекі шаңының созылмалы қосарланған әсерінен
кейінгі дене салмағына ішкі ағзаларымен бас ... ... ... ... ... ... қосарланған әсерінен кейінгі
зертеп отырған барлық ағзалардың көрінісінде, ... ... ... ... қан ... бұзылуы қандағы формалық элементтердің
стазы мен қан ... ... ... ... ... ... ... мен некротикалық зақымдану байқалған.
Бауыр тінінде жергілікті ... ... ... ... ... сіңбелерге әкелетін
бауыр паренхимасында диффузды түрдегі бауырлық тіндердің ... ... ... ... ... ... көп ... екі ядролы
гепатоциттер анықталған, ұлғайтылған көріністе бөлек гепатоциттерде ... ... ... майлы дистрофия, кейжерінде белокты дистрофия
анықталған. ... ... ... ... ... ... де
фагоцитарлы активтенудің күшеюі кездеседі.
Миокардтың кардиомиоциттерінде ядролары ірі тартылып керілген пішінді,
хроматині тығыз, ... екі ... ... ... ... қан
құйылулар кездеседі. Кардиомиоциттер толқынтәрізді деформацияға шалдыққан
бұл миокардта ... ... ... ... ... ... ... тіндерінің атрофияға ұшыраған учаскелері белгіленді.
Өкпе тінінде ошақты инфильтраттар, түйін ... ... ... ... анықталды. Лимфотикалық тамырда лимфостаз
анықталған.
Бүйрек тінінде аралық тінде ... ... ... ... қатар проксимальді өзекшелердің эпителииінің атрофия
учаскесімен кубтәрізді эпителидің ядроларының пикнозы және ... ... ... ... ... ... ... эпителидің
пролиферация учаскелері кездесті, қан ... ... қан ... ... ... түрінде сипатталды және
жақын жатқан тіндерде көптеген қан құйылулар айқындалған.
Аталық без тінінің ... ... ... ... қан ... толақандылығы және біркелкі гомогенді ... ... ... ...... гиалин. Сперматогенездің төмендеу белгілері
анықталды.
Тәжірибелік ақ тышқандардың бас миын ... ... ... ... ... ... қан тамырларының
кеңейгендігі анықталған. Айқын периваскулярлы және ... ... ... қан тамырларында стазымен гемолизденген эритроциттер кездеседі.
Бас миының тінінде ауыр ... ... ... ... Бас ... ... ... вакуолизденген ядромен цитоплазмадан тұрады.
Сонымен қатар бас миының нерв ... ... ... ауыр ... ... ... ... тышқандардың қалпына келу ... ... ... бас миының морфологиялық көрінісінде, макроскопиялық ... рең, ал қан ... ... ... ... препаратта келесі өзгерістер байқалған: бауыр тінінде
өзіндік глиссон қабығы әлсіреген. ... ... ... сақталған,
көбінде триада аймағында шамалы лимфоциттердің жинақталуы кездеседі,
бауырдың бөліктері ... ... ... тіндердің цитоплазмасы
майдагранулярлы түрде, бірен-саран гепатоциттерде ... ... ... ... ... дискомплексация учаскесі
кездеседі, Купфер тіндерінің ... ... қан ... ... реакциясы болған (сурет 59).
Миокардта периваскулярлы ісінумен диапедезді қанқұйылулар болды, қан
тамырларының эндотелилерінің ... жері ... ... тіні ... талшықты. Кардиомиоциттер ... ... тін ... сондықтан бұлдыр, шыны тәрізді. Кардиомиоциттер
ядросы ... ... ... ... ... ... байқалған
(сурет 60).
Өкпе тіні қабыну элементтерімен қанның қою ... ... ... өкпе ... ... көп ... жинақталғаны болған, барлық
қан тамырларының қабырғасы (склерозированы) беріштенген. Периваскулярлы
ісінумен қан тамырларының ... ... ... ... ... атрофияға ұшыраған, бронхтар саңлауында экссудат болды.
Бүйрек ... ... ... ... ... ... ... (интерстиций) шамалы плазмоцитарлы және дөңгелектінді
(инфильтраттар) сіңбелермен ... және ... ... ... ... ... кездескен, қан тамырларының
өзгерісі ... ... қан ... ... ... және қан ... ... толақандылық түрінде
сипатталды. Ошақты ишемиялық өзекшелердің бүрісуі байқалған. Өзекшелердің
саңлауында ... ... ... ... ... ... және шамалы ошақты сегментарлы мезангиальді пролиферация
анықталды. Жеке қан тамырларының ... ... ... ... ... жануарлардың аталық без тінінде қанайналымының ... қан ... ... ... ... ... Аталық
без тінінің бүгілмелі ... көп жері ... ... ... ... ... гомогенді күлгін түсті заттың
жинақталуы байқалды ол болжау бойынша гиалин заты.
Бас миын гистологиялы қарағанда ... ... ... ... ... болмаған, қан тамырларының толақандылығын
айтпағанда (сурет 62).
Сумиданмен темекі ... ... ... қалпына келу
кезеңінен кейінгі салмақтық коэффициенті жағынан ішкі ... ... дене ... ... топтың бақылау тобынан айырмашылығы
болған жоқ (сурет 63).
Сурет 59 – Бауыр, 400 х ... ... ... түзілісімен шамалы дискомплексация учаскесі кездесті. Әртүрлі
бөліктерінде үлкен мөлшерде екі ядролы гепатоциттер ... ... және ... 60 – Жүрек, 400 х ұлғайтылған. Кардиомиоциттер ядросы тартылған
пішінді, ірі, екі ... ... ... ... ... және ... толқынтәрізді деформацияға ұшыраған, бұл жүрек тінінің
гипоксиялық өзгерісін дәлелдейді. Бояуы гематоксилин және ... 61 - ... 400 х ... Циркуляторлы русла бұзылуы, қан
тамырларының толақандылығы, қабырғаларының әлсізденуімен жақын жатқан ... көп ... ... ... ... және эозин.
Сурет 62 - Бас миы, 400 х ұлғайтылған. Бас миында ... ... ... қан ... ... ... Бояуы
гематоксилин және эозин.
Cурет 63 Сумиданмен темекі ... ... ... ... ... ... дене салмағына ішкі ағзаларымен бас ... ... ... ... ... ... улануының қалпына
келу кезеңінен кейінгі зертеп отырған ... ... ... ... қан ... ... қан ... бұзылуы қандағы
формалық элементтердің стазы мен қан тамырларының ... ... ... ... ... ... мен дистрофиялық зақымдану
байқалған.
Бауыр тінінде көбінде триада ... ... ... ... ... ... полиэрикалы пішінді. Көбінде
тіндердің цитоплазмасы майдагранулярлы түрде, ... ... ... ... кездесті. Гепатоциттердің ... ... ... ... ... активтенуімен үлкен
қан тамырларының эндотелиінде «үрей» реакциясы болған.
Миокардта лимфойдты ... ... ... ... болды. Қан тамырларының эндотелилерінің кейбір жері жарылған,
миокард тіні ісінген, ... ... ... ... ... тін ... сондықтан бұлдыр,
шынытәрізді. Кардиомиоциттер ядросы майда, гипохромды, майда ... ... ... тіні қабыну элементтерімен қанның қою имбибирленгені байқалған.
Сонымен қатар өкпе тінінде сансыз көп көмірдің жинақталғанымен, ... ... ... (склерозированы) беріштенген. Периваскулярлы
ісінумен қан тамырларының эпители пролиферациясы ... ... ... ... ұшыраған, бронхтар саңлауында экссудат болды.
Бүйрек тінінде аралық тінде (интерстиций) шамалы плазмоцитарлы және
дөңгелектінді ... ... және ... ... ... ... фиброз кездескен, қан ... ... ... ... ... байқалды.
Ошақты ишемиялық өзекшелердің бүрісуімен, өзекшелердің саңлауында құрамы
гомогенді ... ... ... ... ... және ... сегментарлы мезангиальді пролиферация анықталды.
Аталық безі тінінде интерстициальді тіннің қабығының ... ... ... ... ... ... ол ... бойынша гиалин
заты.
4.3 Сумидан, Лонтрим және темекі шаңының қоспасымен ... ... ақ ... ішкі ... бас ... ... жағдайы
Сумидан, Лонтриммен темекі шаңының қосарланған әсерінен кейінгі
тәжірибелік ақ тышқандардың созылмалы ... соң, ішкі ... ... ... ... қан ... ... өзгерістер сұрғылт-сарғыш рең түрінде анықталған.
Гистологиялық препаратта келесі ... ... ... ... ... ... әлсіз, ретсіз қан тамырларының толақандығымен
гепатоциттердің балкітүзуі байқалған. Гепатоциттерде ... ... ... және ... учаскелері болған. Сонымен қатар көп
мөлшерде екі ... ... ... ... ... және ... ... (сурет 64).
Миокардта қақпақшалары дәнекер тіннің талшығынан, эластикалық талшық
шоғырымен будасымен келтірілген ... ... ... ... ядролары ірі тартылып керілген, екі
ядролы тіндер де кездеседі, соған қарамастан ... ... ... ... гранулирленгені байқалған. Интерстициальді тіні
ісінген, интрамуральді және субэндокардиальді қан ... ... ... стазы майда көп ошақты диапедезді қан ... ... ... ... дәнекер тіннен құралып бірқабатты
мезотелимен жабылған (сурет 65).
Өкпе тінінде альвеолаарлық (перегородки) ... ... ... ... Ірі ... ... қан ұйындысы
анықталған. Көптеген бронхтардың эпителиінде атрофия байқалған (сурет 66).
Бүйрек тінінде бүйрек өзекшелерінің ... ... ... ... Қан ... қабырғаларының тарамдалуымен қан
айналымының бұзылуы ... ... ... қан ... ... ... ... ісіну байқалды. Қан
тамырларында қабыну инфильтраттары ... ... ... ... ... без тіні қалыпты жағдайға сәйкес келеді. ... ... ... без тіні ... ... орналасқан қабығы әлсіреген
(сурет 68).
Тәжірибелік ақ тышқандардың бас ... қан ... ... ... ... қан тамырларының толақандығымен аздаған
ісіну байқалған. Бас миының ... ... ... сақталған, тінде ірі
липофусциннің жинақталуы болған (сурет 69).
Сумидан, Лонтрим және темекі шаңының ... ... ... ... ... ... жағынан ішкі ағзаларымен бас миының
дене салмағына тәжірибелік топтың бақылау ... ... ... ... ... 64 - Бауыр, 400 х ұлғайтылған. Гепатоциттерде ... ... ... және ... ... ... ... көп мөлшерде екі ядролы тіндер байқалған. Бояуы гематоксилин ... 65 - ... 400 х ... ... ... ... керілген, екі ядролы тіндер де кездеседі, хроматині тығыз, қан
тамырларының толақандығымен гранулирленгені байқалған. Интерстициальді ... ... көп ... ... қан құйылулар ... ... және ... 66 - Өкпе, 400 х ұлғайтылған. Ірі бронх саңлауларында ... ... ... ... ... ... байқалған.
Бояуы гематоксилин және эозин.
Сурет 67 - Бүйрек, 100 х ұлғайтылған. ... ... ... ... ... ... қан ... тарамдалуымен қан айналымының бұзылуы толақандылық түрінде
сипатталды, периваскулярлы ісіну байқалды. Өзекшелерінің ... ... ... және ... 68 - ... без тіні, 400 х ұлғайтылған. Сперматогенді құбылыс
сақталған. Аталық без тіні ... ... ... ... ... ... және эозин.
Сурет 69 - Бас миы, 400 х ұлғайтылған. Бас миының қан тамырларында
қанның формалық ... ... қан ... ... ... және ... ісіну байқалған. Бояуы
гематоксилин және эозин.
Сурет 70 Сумидан, Лонтрим және ... ... ... ... ... келу ... ... дене салмағына ішкі ағзаларымен
бас миының салмақтық коэффициенті.
Қорыта айтқанда тәжірибелік жануарлардың ... ... және ... ... ... ... кейінгі зертеп отырған барлық
ағзалардың көрінісінде, әртүрлі калибрлі қан тамырларында ... ... ... ... ... элементтердің стазы мен ... ... ... ... кейбір ағзаларда периваскулярлы
ісіну мен дистрофиялық зақымдану байқалған.
Бауыр тінінде ... ... ... диффузды
орналасқан некроз ошақтары болған, сонымен қатар көп мөлшерде екі ... ... ... ... ... ... кеңейген және
майда ошақты диапедезді қанқұйылулар болған.
Миокардта кардиомиоциттер гипертрофияланған, ... ірі ... ... екі ... ... де ... ... хроматині тығыз, қан тамырларының толақандығымен гранулирленгені
байқалған. Интерстициальді тіні ісінген.
Өкпе тінінде альвеолаарлық (перегородки) ... ... ... ... Ірі бронх саңлауларында қан ұйындысы
анықталған. Көптеген бронхтардың эпителиінде атрофия байқалған.
Бүйрек тінінде ... ... ... ... үдерісі
анық байқалады. Қан тамырларында қабыну (инфильтраттар) сіңбелері ... ... ... миының қыртысты қабатының суреті сақталған, тінде ірі липофусциннің
жинақталуы болған.
Қалпына келу кезеңінен соң ақ ... ішкі ... ... ... ... ... ... қан
тамырларында толақандылық түрдегі өзгерістер анықталған.
Гистологиялық зерттеуде келесі өзгерістер байқалған: бауыр ... ... ... ... ... байқалған. Кеңістіктері
(синусойды) кеңейген, толақанды. Бүтіндей ірі қан ... қан ... көп ... ... ... ... ... (инфильтраттар) сіңбелері орын алады. Жұлдызшалы
эндотелиоциттердің ... ... ... ... ... ... кіші және ірітамшылы ... ... ... ... түзіліспен бауыр тінінің жергілікті
дискомплексациясы және периваскулярлы ісінумен өт өзекшелерінің эпителиінде
пролиферация ... ... ... интерстициальді тіннің ісінуі байқалған. Кардиомиоциттер
гипертрофияланған және ... ... ... тін цитоплазмасының
вакуолизденгені көрінген. Аралықтағы дәнекер тінді қабатта ... ... ... анықталған. Периваскулярлы ісінумен ірі қан
тамырларының тарамдалуы көрінеді (сурет 72).
Бүйрек ... ... ... ... ... ... ... қан тамырларының толақандығымен көрінеді, қан
тамырларының қабырғасының ... ... ... ... ... ... паренхимасында лимфогистиоцитарлық (инфильтраттар)
сіңбелер ошағы орын алды. Бүйректің проксимальді өзекшелерінде айтарлықтай
бұзылуы некроз учаскелерімен эпителий ... ... ... ... ... құрылысы сақталған, ал кейбір бөлек шумақтарында қан
элементтерінен стазы байқалған (сурет 73).
Өкпе тінінде эмфизема ... ... ... ... ... ... пролиферациямен кейбіреуінде атипия анықталған.
Өкпе қан ... ... ... ісінулер болған.
Альвеолааралық (перегородки) қалқаларының ... жері ... ... ... сіңбеленген, сонымен қатар шамалы
эозинофильдердің жинақталуы анықталған ... ... ақ ... ... без ... құрылысы қалыпты. Қан
тамырларында толақандылық анықталған.
Тәжірибелік ақ ... бас ... ... қабатының жарты
шарында қан айналымының бұзылуы қан ... ... ... ... ... ... ... байқалған. Нерв ... және ... ... ... және ... шаңының қосарланған созылмалы улануының
қалпына келу кезеңінен кейінгі ... ... ... ... өкпе
салмағының 1,5 рет жоғарлағаны анықталған (сурет 75).
Сурет 71 - Бауыр, 400 х ұлғайтылған. ... қан ... ... ... ... ... Диапедезді қанқұйылулар орын
алады. Бояуы гематоксилин және ... 72 - ... 400 х ... ... ... ... ... хроматині тығыз және гранулярлы, екі ядролы
тіндер ... ... тін ... ... ... және
эозин.
Сурет 73 - Бүйрек, 400 х ұлғайтылған. Бүйрек ... ... қан ... ... ... тарамдалуы,
периваскулярлы ісіну көрінеді. Барлық қан тамырлық патология ... ... ... ... ... ... және эозин.
Сурет 74 - Өкпе, 400 х ұлғайтылған. Альвеолааралық (перегородки)
қалқаларының ... жері ... ... элементтерімен (инфильтраттар)
сіңбеленген. Бояуы гематоксилин және эозин.
Сурет 75 Сумидан, Лонтрим және темекі шаңының қоспасының созылмалы
қосарланған ... ... келу ... ... ... ... ішкі ағзаларымен бас миының салмақтық коэффициенті.
Қорыта айтқанда тәжірибелік жануарлардың қосарланған ... ... ... кейінгі зертеп отырған барлық ағзалардың көрінісінде,
әртүрлі калибрлі қан тамырларында айқын қан ... ... ... элементтердің стазы мен қан тамырларының толақандығы ... ... ... периваскулярлы ісіну мен дистрофиялық зақымдану
байқалған.
Бауыр ... ... көп ... ... ... ... лимфогистиоцитарлы инфильтрация, жұлдызшалы эндотелиоциттердің
активтелуі көрсетілген. Гепатоциттердің орталық венасының ... кіші және ... ... ... ... Жалғанбезді
құрылымды түзіліспен бауыр тінінің жергілікті дискомплексациясы және өт
өзекшелерінің эпителиінде ... ... ... гипертрофияланған және дистрофиялық өзгеріске
ұшыраған, тін цитоплазмасының вакуолизденгені көрінген. Аралықтағы ... ... ... ... сандарының ұлғаюы анықталған.
Бүйрек тінінде қанайналуының бұзылуы қан тамырларының ... қан ... ... ... ... ... ... болуына әкеледі. Бүйрек ... ... ... ... орын ... ... ... айтарлықтай бұзылуы некроз учаскелерімен
эпителий атрофиясы ... ... ... ... ... ... ... қарамастан жеке
бронхтардың эпителилерінде пролиферациямен кейбіреуінде атипия анықталған.
Өкпе қан тамырларының толақандығымен периваскулярлы ... ... ... ... кейбір жері кеңейген, қабыну
элементтерімен (инфильтраттар) сіңбеленген, сонымен ... ... ... анықталған.
Тәжірибелік ақ тышқандардың бас ... нерв ... ... және бүрісуі анықталған.
ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕСІН ҚОРЫТЫНДЫЛАУ ЖӘНЕ БАҒАЛАУ
Химиялық заттардың, соның ішінде, тері ... өтіп кете ... ... мен ... дәрежесін бағалау – қазіргі таңдағы
ауылшаруашылық токсикологиядағы ... ... ... ... өту жолы ... ... орынды иеленеді. Ал аз
ұшатын пестицидтермен тікелей байланысқан кезде тері арқылы өтуі улы ... ... ... жолы ... ... [142].
Әдебиетте пестицидті белсенділіктің құрылымдық ... ... ... ... ... ... және де ... тері-
резорбты уыттану мен физико-химиялық параметрлердің (дескрипторамий)
арасындағы сандық қатынасты бекітуге арналған ... ... қасы ... ... өзектілігі Сумидан сияқты туынды феноксиқышқылдар
класындағылар ішіндегі отандық ... ... мен ... шаңы ... ... ... және ... келу кезеңінен кейін бауыр, жүрек,
өкпе, бүйрек, аталық безі және бас миы жағдайының экспериментальді ... ... ... Әрине, ағзаға пестицидтердің бір рет болса да түсуі
ықтимал, алайда ол жоққа шығарылмайды. ... ... ... бұл пиретроидтың жылықанды жануарлар мен адамдар денсаулығына
қауіпті емес, дегенмен оның құрамында ... бар ... ... ... Ал ... екі туынды феноксиқышқылы мен 2,4-Д-дан
тұратын күрделі гербицид Лонтрим ... ... ... ... ... ... ... тарақан, қаракүйеге, т.б. қарсы
тұрмыстық жағдайда қолдануда тиімді болып табылады. Егер оны ... ... ... ... адамдарда аллергиялық белгілерден басқа ... ... ... Әдебиет мәліметтері бойынша, ... ... ... әр ... ... улану белгілері байқалады.
Жекеленген және қосарланған әсер негізінде бауыр, жүрек, бүйректер,
аталық бездермен бас миы ... ішкі ... ... ... жүргізген
тәжірибелік зерттеу бізге созылмалы ... ... ... ... ... зерттелу ағзаларында патоморфологиялық ... ... ... ... ... кейінгі патоморфологиялық
өзгерістердің құбылысы (тәжірибе жүргізген кездегі 4 ай ... ... ... ... ... ішкі ... қан ... жүйелерінде байқалады.
Күнделікті созылмалы улану ағымында (120 күн) асқазан ішіне а/і енгізу
кезінде біз қабыну сипатының көрінісін бақыладық. ... ... ... ... ... әсерінен кейінгі тәжірибелік ... ... ... ... ... әртүрлі калибрлі қан
тамырларында айқын қан айналымының бұзылуы қандағы формалық ... мен қан ... ... ... ... ... ағзаларда
периваскулярлы ісіну мен дистрофиялық зақымдану байқалған.
Бауыр тінінде ... ... ... ... лимфогистиоцитарлық (инфильтраттар) сіңбелерге әкелетін
бауыр паренхимасында диффузды түрдегі бауырлық тіндердің ... ... ... ... ... ... көп мөлшерде екі ядролы
гепатоциттер анықталған, ұлғайтылған ... ... ... ... ... тамшылы майлы дистрофия, кейжерінде белокты дистрофия
анықталған. Сонымен ... ... ... гепатоциттердің өзінде де
фагоцитарлы активтенудің күшеюі кездеседі.
Миокардтың кардиомиоциттерінде ... ірі ... ... ... ... гранулярлы, екі ядролы тіндермен ... ... ... ... Кардиомиоциттер толқынтәрізді деформацияға шалдыққан
бұл миокардта гипоксиялық өзгерістің болғанын куәлендіреді, сонымен бірге
жүректің бұлшықетті ... ... ... ... ... тінінде ошақты инфильтраттар, түйін түрінде кездеседі. Бронх
эпителиінің пролиферациясы анықталды. ... ... ... ... ... ... айқын лимфогистиоцитарлы (инфильтраттар)
сіңбелер, сонымен қатар ... ... ... ... кубтәрізді эпителидің ядроларының пикнозы және көптеген некроз
учаскелері анықталған.
Бірақта сонымен қатар бірыңғай эпителидің пролиферация ... қан ... ... ... қан айналымының
бұзылуы толақандылық түрінде сипатталды және жақын жатқан тіндерде көптеген
қан ... ... без ... ... аймағында интерстициальді тінде қан құйылу
учаскелерімен толақандылығы және біркелкі гомогенді күлгін түсті заттың
жинақталуы анықталған – ... ... ... ... белгілері
анықталды.
Бас миын гистологиялы қарағанда қан тамырларының ... ... қан ... кеңейгендігі анықталған.
Айқын периваскулярлы және перицеллюлярлы ... ... ... ... стазымен гемолизденген эритроциттер кездеседі. Бас ... ауыр ... ... көрінісі байқалады. Бас миының қыртысты ... ... ... цитоплазмадан тұрады.
Сонымен қатар бас миының нерв тіндерінде гиперхроматозбен бүрісу
көріністерімен ауыр түрдегі дистрофиялық ... ... ... ... ... созылмалы әсерінен кейінгі кезде
зертеп отырған ағзалардың ... ... ... химиялық препараттың қосарланған әсерінің көрінісінен ішкі
ағзаларымен бас миында айтарлықтай айырмашылық өзгерісі ... ... ... ... ... ... ... эпителиінде атрофия,
аталық без тінімен бүйрек тінінің ілмегінде некроз және эпителиінде атрофия
байқалған.
Сумиданның ... ... ... ... ... ... зерттеп отырған барлық ағзаларының көрінісінде,
әртүрлі калибрлі қан тамырларында айқын қан айналымының бұзылуы ... ... ... мен қан ... ... ... кейбір ағзаларда периваскулярлы ісіну мен дистрофиялық зақымдануға
алып келген.
Бауыр ... қан ... ... ... Бауыр бөліктері
полиэрикалық пішінді, гепатоциттер бакілерін түзді, цитоплазма көбшілік
тіндерінде майда гранулярлы түрде. Жұлдызшалы ... ... ... ... бұлшық ет талшықты диссоциация
учаскілері байқалған, көрші бұлшық ет талшығы ... және ... бір түзу ... ... ... ... ... тіндердің өсуімен түйіршікті-жібшелі ... ... ... ... ... ... толқынтәрізді
деформациясы болған.
Өкпе тінінде альвеолааралық (перегородки) қалқасының әлсізденуімен
эмфизематозды учаскелер байқалды, ісіну ... ... ... ... эпителиінде пролиферация және атрофия түрінде әртүрлі
патологиялық өзгерістер анықталды.
Бүйрек қан ... ... ... периваскулярлы ісіну
және қан тамырларының қабырғаларының бүтіндігінің бұзылуынан ... ... ... пролиферациясы және ишемиялық бүрісуімен
ілмегінің ұсақ бөлшегінің ... ... ... өзекшенің
құрылысында гетерогендігі-өзекшелердің басылуы, эпителидің некрозы, бірен-
саран ... ... ... ... гиперхромды тығыздалған
цитоплазмасында кариопикнозға ұшырағаны байқалған.
Аталық без тінінің бөлек учаскелері атрофияланған, ... ... ... ... ... ... ... кезде
зерттеп отырған ағзалардың патоморфологиялық көрінісінде, жоғарыда
көрсетілген химиялық ... ... ... ... ... бас ... айтарлықтай айырмашылық өзгерісі болған жоқ.
Тек қана, Лонтримнің ... ... ... ішкі ағзаларында
некротикалық өзгерістер байқалды.
Ал Сумиданмен темекі ... ... ... ... бауырда, бауыр
тініндерінің жойылуы, кардиомиоциттердің атрофиясы, бүйрек тінінде некроз
учаскелерімен эпителидің атрофиялық өзгерісі байқалған. ... ... ... нерв ... бүрісуі анықталған.
Тәжірибелік жануарлардың Сумидан, ... және ... ... ... ... кейінгі зерттеп отырған барлық ағзалардың
көрінісінде, әртүрлі ... қан ... ... қан ... қандағы формалық элементтердің стазы мен қан ... ... ... ... ағзаларда периваскулярлы ісіну мен
дистрофиялық зақымдануға алып келген.
Бауыр тінінде гепатоциттерде дискомплексация учаскелерімен ... ... ... ... ... ... көп мөлшерде екі ядролы
тіндер байқалған. Соған қарамастан ... ... ... ... ... ... қанқұйылулар болған.
Миокардта кардиомиоциттер гипертрофияланған, кардиомиоциттердің
ядролары ірі тартылып керілген, екі ... ... де ... соған
қарамастан хроматині тығыз, қан тамырларының толақандығымен гранулирленгені
байқалған. Интерстициальді тіні ісінген.
Өкпе тінінде альвеолаарлық ... ... ... ... имбибирленген. Ірі бронх саңлауларында қан ... ... ... ... атрофия байқалған.
Бүйрек тінінде бүйрек өзекшелерінің атрофиясымен патологиялық үдерісі
анық байқалады. Қан тамырларында ... ... ... ... қабықшалары қалыңдаған.
Бас миының қыртысты қабатының суреті сақталған, тінде ірі липофусциннің
жинақталуы болған.
Осы препараттармен ... ... ... ... ... тышқандардың зерттеп отырған ағзаларының патоморфологиялық
көрінісінде, жоғарыда ... ... ... қосарланған әсерінің
көрінісінен ішкі ағзаларымен бас миында айтарлықтай ... ... жоқ. Тек ... ... тінінде некротикалық өзгерістер аймақтары
байқалды.
Қорыта ... ... ... ... ... ... ... шаңының қосарланған әсерінен кейінгі біздің жүргізген зерттеу
нәтижелеріміздің ... ... ... ... жекеленген улануында тәжірибелік тышқандардың ішкі ағзаларымен
бас миында ... ... ... ... жоқ. ... ... ... кейінгі барлық жағдайларында ағзаларда патоморфологиялық
өзгерістер орын алған және ... ... ... анықталған.
Қорыта айтқанда, Сумидан, Лонтрим және темекі шаңының қоспасының
созылмалы улануынан кейін ... ... ... ... ... және ... ... атрофиясы орын алған.
Сумидан, Лонтрим және темекі шаңын жекеленген және ... ... ... ... бір ... соң ... келу ... кезеңін аяқтағаннан кейін біз зерттеп отырған ағзалардың ... ... ... ... безі және бас миын ... жалғастырдық.
Өйткені ішкі ағзаларымен бас миының бір айдан кейінгі ... ... ... ... ... ... ма, улы
заттың әсерінің жалғасуынан морфологиялық бұзылудың одан әрі ... ... ... ... ... ... бейімдеушілік-
компенсаторлық механизм әрекетінің ... ... ... ... шығуын анықтау үшін.
Сумиданмен темекі шаңының тәжірибелік жануарларының қосарланған
улануының қалпына келу кезеңінен кейінгі зертеп ... ... ... әртүрлі калибрлі қан тамырларында айқын қан ... ... ... ... ... мен қан ... ... ... ... ... ... ... мен
дистрофиялық зақымдануына алып келген.
Бауыр тінінде көбінде ... ... ... ... ... ... ... полиэрикалы пішінді. Көбінде
тіндердің цитоплазмасы майдагранулярлы ... ... ... ... ... ... Гепатоциттердің ... ... ... ... ... ... үлкен
қан тамырларының эндотелиінде «үрей» реакциясы болған
Миокардта ... ... ... ... ... болды. Қан тамырларының эндотелилерінің кейбір жері жарылған,
миокард тіні ... ... ... ... ... ... тін ... сондықтан бұлдыр,
шынытәрізді. ... ... ... гипохромды, майда лимфойдты
тіндер жинақталуы байқалған.
Өкпе тіні қабыну элементтерімен қанның қою ... ... ... өкпе ... сансыз көп көмірдің жинақталғанымен, барлық қан
тамырларының қабырғасы (склерозированы) ... ... қан ... ... ... ... ... эпителиі атрофияға ұшыраған, бронхтар саңлауында экссудат болды.
Бүйрек тінінде аралық тінде (интерстиций) шамалы плазмоцитарлы және
дөңгелектінді (инфильтрация) сіңбелер ... және ... ... Ошақты интерстициалды фиброз кездескен, қан тамырларының
қабырғаларының бүтіндігінің ... ... ... байқалды.
Ошақты ишемиялық өзекшелердің бүрісуімен, өзекшелердің саңлауында құрамы
гомогенді эозинофильді заттан ... ... ... және ... ... мезангиальді пролиферация анықталды.
Аталық безі тінінде интерстициальді ... ... ... ... ... ... жинақталуы байқалды ол болжау бойынша гиалин
заты.
Сумидан және темекі шаңының жекеленген әсері кезінде зерттеліп ... ... ... ... ... ... ... ерекше
айтарлықтай айырмашылығы болған жоқ.
Осы тәжірибелік тышқандардың қалпына келу ... ... ... ... ... эпителилерінің
атрофиясы және бүйрек тінінде өзекшелік жүйенің бүрісуімен, бауырдың Купфер
тінінің белсенділігі қайтымсыз ... ... ... ... ... улануының қалпына келу кезеңінен
кейінгі тәжірибелік жануарлардың зерттеп отырған барлық ағзаларының ... ... ... ... безі және бас ... ... ... калибрлі қан тамырларында айқын қан айналымының бұзылуы қандағы
формалық элементтердің стазы мен қан ... ... ... ... ... мен ... ... алып келген.
Миокардта майда ошақты диапедезді қан ... ... ... атрофиялары байқалған. Кардиомиоциттердің
некрозымен ... ... ... ... ... ... лимфогистиоцитарлы (инфильтраттар) сіңбелер
анықталған жоқ бірақта ... ... ... ... ... қан ... бүтіндігінің бұзылуынан ауқымды
қанқұйылуар анықталған. Пролиферацияға ... ... ... ... ... ... атрофиялық өзгерістер
анықталды. Стромада ... ... ... көрінген,
проксимальді өзекшелердің құрылысында гетерогендігі басылған, оксалаттармен
белоктар қосылысы бар ... ... ... ... Бірен-саран өзекшелердің эпителиінің тіндерінде тығыздалған
гиперхромды цитоплазмасы кариопикнозға ұшыраған.
Бауыр тінінде жергілікті ... ... ... және көп ... екі ... ... анықталған,
ұлғайтылған көріністе бөлек гепатоциттерде кіші және үлкен тамшылы майлы
дистрофия, кейжерінде ... ... ... ... ... ... гепатоциттердің өзінде де фагоцитарлы ... ... ... ... ... ... бауыр
паренхимасында диффузды түрдегі бауырлық тіндердің массивті ... ... ... ... ... ... ... (инфильтраттар)
сіңбеленген, ал альвеолааралық ... ... ... бұзылуы, қан тамырларының толақандығымен, қан тамырларының
бүтіндігінің бұзылуы қанқұйылуға алып келді. Өкпе ... ... ... ... ... ... Көпшілігінде бронхтар
эпителиінде пролиферация сатысы күшейген. Пролиферация үдерісінің күшеюінен
эпителилерде ... ... ... ... ... ... жекеленген әсерінен кейінгі тәжірибелік
тышқандардың патоморфологиялық өзгерісі көбнесе ... ... ... тек қана ... әсер ... ... ... тіндер
орын алған.
Қалпына келу кезеңінен соң ... ... ... ... тінінде Купфер тіндерінің артуымен ... ... ал ... ... ... жақсаруы байқалмаған, бұл ішкі
ағзалардағы патологиялық өзгерістердің тұрақтылығын ... ... және ... шаңының қоспасының созылмалы қосарланған
улануының қалпына келу ... ... ... отырған, жоғарыдағы
аталған барлық ағзаларының ... ... ... қан ... қан ... ... ... формалық элементтердің стазы мен қан
тамырларының толақандығы түрінде көрініп, кейбір ағзаларда периваскулярлы
ісіну мен ... ... алып ... тінінде құрамы көп мөлшердегі эозинофильді триада айналасында
аздаған лимфогистиоцитарлы ... ... ... ... ... ... ... айналасында орналасқан кіші және ірітамшылы майлы ... ... ... түзіліспен бауыр тінінің жергілікті
дискомплексациясы және өт өзекшелерінің эпителиінде пролиферация анықталды.
Миокардта кардиомиоциттер гипертрофияланған және дистрофиялық өзгеріске
ұшыраған, тін ... ... ... ... дәнекер
тінді қабатта макрофагальді тіндер сандарының ұлғаюы анықталған.
Бүйрек тінінде қанайналуының бұзылуы қан ... ... қан ... ... ... ... ... пайда болуына әкеледі. ... ... ... ... ошағы орын алды, ... ... ... ... некроз учаскелерімен
эпителий атрофиясы түрінде көрінді.
Өкпе тінінде эмфизема учаскелері анықталған, соған ... ... ... ... кейбіреуінде атипия анықталған.
Өкпе қан тамырларының толақандығымен периваскулярлы ... ... ... ... ... жері кеңейген, қабыну
элементтерімен (инфильтраттар) ... ... ... ... ... ... ақ тышқандардың бас миында нерв ... ... және ... ... қарап қорытындылай отырып үш ... ... ... ... ... ... ... орын алған, ал
жекеленген түрде ... ... ... ... тек қана Лонтримнен
кейін ғана ... ... ... өзгерістер анықталды.
Ал қалпына келу кезеңінен кейін – бүйрек тінінде ... ... бас ... – нерв тіндерінің бүрісуі анықталды.
Осындай нәтижелердің негізі болып келесі ... ... ... патоморфологиялық зерттеулерден кейінгі
инсектицид Сумидан, гербицид Лонтрим және темекі ... ... ... ... және ... ... кейінгі ішкі ағзаларының
жағдайымен тәжірибелік тышқандардың бауыр, жүрек, өкпе, бүйрек, аталық ... бас ... ... ... ... патологиялық анатомия жайлы
біздерге мағұлмат берді.
Зерттеу ... ... ... ішкі ... ... ... ... және әсер етуші мөлшерінің
арасындағы ... ... ... ... мәліметтер
жоғарыда аталған пестицидтердің әсерінің жекеленген ... ... ... ... ... ... ... бұл бізге
«мөлшері-реакция-әсері» жайлы анықталған жауабын береді.
ҚОРЫТЫНДЫ
1 ... ... ... ... және темекі шаңының жекеленген
әсерінен бауырда, жүректе, өкпеде, бүйректе, аталық безінде және бас миында
созылмалы улануынан соң дистрофиялық зақымдану мен ... ... ... элементтерінің стазы, әртүрлі калибрлі қан тамырында
толақандылық түріндегі қан айналымының бұзылуына алып келеді.
2 ... ... ... темекі шаңының созылмалы жекеленген әсерінің
қалпына келу кезеңінен соң тәжірибелік тышқандардың ... ... бас ... ... зақымдану мен периваскулярлы ісінуі,
қанның формалық элементтерінің ... ... ... қан ... ... қан ... бұзылу көрінісі жалғаса түсуде, ал
Лонтриммен әсер еткенде - бауыр ... ... ... ... ... ... және ... шаңының қосарланған әртүрлі нұсқадағы
әсері зерттеліп отырған ағзаларда липидтік және ... ... ... мен ... ісіну, қанның формалық
элементтерінің стазы, әртүрлі калибрлі қан тамырында толақандылық түріндегі
қан айналымының бұзылуына алып ... ... ... немесе темекі шаңының созылмалы қосарланған әсерінен
қалпына келу кезеңінің соңында тәжірибелік ... ... ... ... бас ... ... және белоктық сипаттағы дистрофиялық
зақымдану мен периваскулярлы ... ... ... ... стазы,
барлық калибрлі қан тамырында толақандылық түріндегі қан ... ... ... түсуде.
5 Әртүрлі сипаттағы дистрофиялық өзгерістің ауырлығы және тәжірибелік
тышқандардың ішкі ағзаларындағы бауыр, өкпе, ... ... ... ... ... қан ... ... зерттеліп отырған препараттың
енгізілген ... әсер ету ... ... ... ... ... ... және темекі шаңының созылмалы
жекеленген және қосарланған әсерінен кейінгі ... келу ... ... ... сол ... қала ... ҰСЫНЫС
1 Диссертациялық жұмыстың материалы негізінде дайындалынып әдістемелік
ұсынысы ендірілді «Жануар ... ... ... мен темекі
шаңының қосарланған әсерін токсикологиялық бағалау ... ... ... ... ... ... мысалында)»
2 Пестицидтердің жекеленген және ... ... ... ... ... ... жұмысшыларын жекебастың қорғаныстық
қауіпсіздігімен қамтамасыздандыру, мезгілінде медициналық ... ... ... ... қажет.
3 Практикалық ... ... ... ... ... қоймадағы (на складах) пестицидтердің
және оларды ... ... ... ... ... ... ... шараларын іске асыру.
4 Әрбір мезгілдік (сезонной) ... ... ... тікелей
байланыста жұмыс жасайтындарға санитарлық-ағартушылық жұмыстарын жүргізу,
улыхимикаттармен жекеленген және қосарланған қолайсыз әсерлердің ... ... ... ... ... ... ... улануды
салыстырмалы анықтауда (дифференциальной диагностике) ... ... ... ... ... шеткі қалдықты салдарын,
ветеринарлы ... және ... ... ... ... және
профпатологтардың жұмысына қолдануға қажет.
6 Жүргізілген ... ... ... ... ... ... агроөндірістік комплексіндегі жұмысшылардың жұмысын қорғау
жайлы санэпидқызметкерлерінің нормалау ... ... ... ... өндірістік және ауылдық токсикологтардың, ... ... ... ескерілуі қажет.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 Тоқтамысова З.С., Қайрақбаева Г.М., Нилов В.И. О ... ... ... ... в ... крыс // ... ... – 1991. – № 9. – 73 – 75 ... ... Л.А., ... Э.Б., ... Г.Р., Лавренцева В.П.
Особенности хронических гастродуоденитов у детей с повышенным ... ... ... в ... окружающей среды
(Приаралье). // Здоровье населения РК и пути его ...... ... – 99 – 101 ... Бойков Р.В., Зарафьянц Г.Н., Кравцова Г.Б. и др. ... ... ... некоторых органов при отравлении фосфорорганическими
ядохимикатами. // Суд.-мед. экспертиза. – 1984. – № 1. 29 – 31 ... ... Г.А., ... Е.И. ... изучение зависимостей
доза – эффект при оральном и ингаляционном ... ... // ... және ... – 1988. – № 11. – 71 – 72 б.
5 Любченко П.Н., Мальцева Л.М., ... Б.С., ... Н.А. ... ... ... у ... склада // Гигиена труда
және профзаболевания. – 1990. – № 11. – 56 – 58 ... ... Р.А., ... И.Д., ... И.Л., ... М.В., ... Михайлова О.Г. ... ... К // ... ... және ... – 1990. – № 11. ... – 78 ... Бочкарев М.В., Ботнарь В.П., Бэдэрзу А.В. Заболевания гепатобилиарной
системы у лиц ... ... с ... // ... печени и
желчевыводящих путей. – Кишинев: ШТИНЦА. – 1980. – 68 – 73 б.
8 Буркацкая Е.Н. и ... ... к ... ... ... ... // Гигиена және санитария. – 1980.
– № 4. – 8 – 11 ... ... Ф.А., ... К.Б., ... Г.Н. ... в ... ... отравлений пестицидами. //
Астана медициналық журналы. – 2006.– № 3. – 7 – 10 ... Чура Д.А. ... и ... изменения печени при
хроническом воздействии пестицида рицида-II и продукта его синтеза ... // ... және ... – 1988. – № 11. – 70 ... ... К.Ш. ... медицина сегодня: проблемы, задачи, ... // ... ... ...... ... на ... центральной районной больницы. – Казань. – Медицина.–1996. –
41 б.
12 Иванова С.И. Профессиональная патология в ... ... ... Тез. ... ... научно-практич. конференции. – Новокузнецк. – 1991. 1-
ші т. – 110 – 111 ... 97 ReV annuelle de ... ... association, San
Francisco. – Etats-Unis, 18 – 24 mat, 1996. // Gastro graph. – 1996. – ... – Juin. – P. 1 – ... ... Г.К. ... ... патогенетического состояния
организма у работников сельского хозяйства при комбинированном отравлении
ядохимикатами. // Современные ... ... и ... ... трудов V-Международной конференции молодых ученых –
медиков стран СНГ. – ... – 2003. – 9 – 11 ... ... Г.К., ... Ж.К., ... С.А., Бекова Л.Т.,
Сисингазиева А.К., Юсупова И.Х. Экономическая эффективность в применении
пестицидов в сельском хозяйстве. // ... ... ... ... ... (23-25 көкек 2003. Алматы қаласы.): ... ... ... конференции молодых ученых и студентов, посвященной
70-летию Казахского ... ... ... ... – 2003. –
14 – 15 б.
16 Аширбеков Г.К., Букенова Ж.К., Сисингазиева А.К., ... ... С.А., ... И.Х. Общая токсикологическая характеристика
пестицидов и их роль в ... во ... ... // Актуальные вопросы
современной биологии и биотехнологии (23-25 көкек 2003. Алматы қаласы.):
Тезисы III международной ... ... ... ученых и студентов,
посвященной ... ... ... ... ... ... – 2003. – 15 ... Омарова М.Н., Жаркинов Е.Ж., Жанаева С.Ж., Абишева М.Б., ... ... ... ... и их родителей, работающих на ... в ... ... ... // ... ... ... – 2005. – № 4. – 9 – 15 ... ... М.Н., ... Д.Б., ... С.О. ... труда и
заболеваемости табаководов по данным ... ... ... // ... ... және иммунобиология. – 2006.– № 3.
–14 – 19 ... ... С.О., ... Е.Ж., Мусина Ж.Ж. Современные гигиенические
проблемы в производстве табака (обзор ... // ... ... ... – 2006.– № 3. – 19–25 б.
20 Тастанбаев С.О., Жаркинов Е.Ж., ... Ж.Ж. ... ... при действии производственных факторов различной интенсивности
по данным различных исследователей ... ... // ... жене ... – 2006.– № 6. – 33– 40 ... Утемисов Б. Новые горизонты по переработке листьевого ... ... Мира ... для ... ... Филипп Моррис Казахстан».
–2001. –2 –5 б.
22 Абдрасил Г.С., Абишева М.Б., ... М.О. К ... ... роли ... ... // Хабаршы – Вестник. – Алматы. – 2002.
–№ 2. –105 –110 б.
23 Омарова М.Н., ... В.А., ... Г.С. ... здоровья
детей, проживающих в регионе табаководства // Гигиена, эпидемиология және
иммунобиология. – 2002. – № 1–2. – 27 –33 ... ... М.Н., ... Г.С., Абишева М.Б. О роли ... ... ... ... ... // Поиск. Серия
естественых технических наук. – 2003. № 2. – 62 – 68 ... ... М.Н., ... В.А., ... Г.С., Кальянова О.А., Абишева
М.Б. Некоторые экологические проблемы и возможности последствия ... ... ... ... в ... ... // Сб. трудов Международной
конференции. – 2002 . – Алматы. –207 –208 б.
26 Calamari D. The role of ... in the ... of ... to chenical ... // Hum. and Exp. Toxicol. – 1992. – 11. ... 5. –P. 307 – ... Войтенко Г.А. О регламентировании состава товарных форм пестицидов и
принципах оценки их ... и ... // ... және санитария. –
1990. –№ 10. – 40 – 42 ... ... Г.Н. ... ... ... регламентации и
контроля качества окружающей среды. // НИИ общей и коммунальной гигиены. -
М. – 1981. - 144 ... ... Е.И., Сова Р.Е. Пути ... в ... ... // ... и ... – 1988. – № 1. – 69 – 71 б.
30 Круть И.В., ... А.С. ... ... и ... в России
и смежных странах. // Тез. докл. ... ... ... ... – 1994. – М. – 101 ... ... Е.А. Коплексная ... ... ... ... ...... безопасности химизации
народного хозяйства. // Гигиена применения, ... ... ... ... – Киев. – 1983. – 24 – 29 ... ... Л.А., ... А.С. ... ... и ... // М. – 1987. – 15 – 16 б.
33 Нефедов П.В., ... С.С., ... С.А., ... В.Г. ... здоровья детей и подростков в связи с агрохимизацией. // Экология
детства: ... и ... ... – Материалы Всерос. научн.
конфер., Санкт-Петербург. – 22-24 қараша. – 1994. – 43 – 44 ... ... В.В., ... Б.А., ... В.О., Тимофеев А.Н., Сосовых Г.Н.,
Немцева Н.В., Шарипова Ф.Г., любчинский Э.Б. Медицинские аспекты охраны
окружающей ... и ... ... // Сб. науч. ... ... мед. ... – 1994. – 29 ... – 22 – 23 ... ... Л.А., Димант И.Н., Ильина В.А., Таджибаева Н.С. ... ... ... ... ... // Мед. ... – 1990. – № 5. – 44 – 46 ... ... В.С., ... В.Н. Классификация пестицидов по степени
канцерогенной опасности для человека. // Вопросы онкологии. – 1997. – №3. ... – 304 ... Ames B.N. Dietary ... and anticarcinogens oxygen radicals and
degenerative disease. // Science. – 1983. – № 221. – P. ... ... Л.Н. ... ... ... в ... ... // Гигиена применения, токсикология пестицидов и полимерных
материалов. – Киев. – 1983. – 154 – 157 ... ... Б.П., ... О.Е. Оценка потенциальной иммунотоксичности
пестицидов в тестах с лимфоцитами человека // Гигиена және ... ... – № 1. – 55 – 57 ... ... Д. ... факторов окружающей среды в рабочем помещении
оранжереи и их действие на ... ... // Хич. и ... ... – 97 ... – № 5. – 15 – 20 ... Vos J.Q. The role histopathology assessment of ... ... – 1987. – vol. 1, – P. 125 – ... Зербино Д.Д., Поспишиль Ю.А. Хроническое воздействие свинца на
сосудистую ... ... ... ... // Архив патологии. –
М.: – Медицина, 1990. – 52 т. – № 7. – 70 – 73 ... ... Д.Д. ... ... и ... ... новое
направление в медицине. // Архив патологии. – 1996. – № 3. – 10 – 15 ... World Congress of ... – Los Ageles. // Amer. ... – 1994. – vol. 89, № 8. – P. 177 – ... Тулебаев Р.К., Даленов Е.Д. Научные основы формирования здорового
образа жизни ... ... ... ... // ... мед.
журнал. – 1998. – № 1. – 38 – 39 ... ... Е.И., ... Л.Н., Сова Р.Е ... ... ... ... для
человека // Гигиена және санитария. – 1993. – № 2. – 75 – 76 б.
47 ... I. Acute ... ... A mayor global ... // Word Health Statist Quart. – 1990. – vol. 43, № 3. – P. 139 ... ... А.И., ... А.П., ... В.Н. ... и токсикология
пестицидов на современном этапе // Гигиена және санитария. – 1996. – ... – 35 ... ... Л.Г., ... А.П. ... ... органов животных, затравленных смесью пестицидов. // ... ... – 1988. – № 2. – 22 – 26 ... Кулкыбаев Г.А., Минеева Д.Ф., Узбеков В.А. ... ... в ... крыс при ... ... ... и
алиментарной коррекции. // Вестник Южно-Казахстанской медицинской ... 2004. – № 18 – 19. – 155 – 158 ... ... Л.П., ... Л.К., Дербуш С.Н., Минеева Д.Ф. ... на ... в ... ... и ... крыс при
субхроническом воздействии стирола. // Актуальные вопросы профессиональной
патологии в Казахстане: сборник статей. – ... – 2003. – 113 – 116 ... ... Е.И. ... ... в ... пестицид-окружающая среда-
человек. // Гигиена применения, токсикология пестицидов и ...... – 1983. – 14 – 18 ... ... Л.М. ... особенности гепатоксического действия хлор-
и фосфорорганических пестицидов. // ... ... ... и ... материалов. – Киев. – 1983. –118 – 123 б.
54 Циммерман Я.С. ... ... о ... ... (вопросы
классификации, терминологии, диагностики и лечения). // Клин. медицина. –
1996. – 74 ... – № 8. – 19 – 24 ... ... Б.В. ... организма человека на воздействия опасных и
вредных производственных факторов. // М. – Издательство ...... 1 т. – 150 ... ... Н.А., ... С.К., ... Е.В. Морфологические изменения
во внутренних органах при комбинированном воздействии низкочастотного ... ... // Деп. в ... – 1997. – 07.01. –№ 7354. – ... ... Н.А., ... Е.В., ... С.К. Патоморфогенез
комбинированного воздействия инфразвука и ... ... ... // ... ... иммуннобиология. – 1999. – № 1. – 115 – 119 б.
58 Лужников Е.А., Костомарова Л.Г. Острые отравления. – М.: ... – 434 ... ... Б.А., Филова В.А. Общая токсикология. – М.: ... – 608 ... ... С.А. ... токсикологии. – СПб., 2002. – 408 б.
61 Luetje Charles W., Patrick Jim, Seguela Philippe. Nicotine receptors
in the mammalian brain. // FASEB Journal. – 1990. – vol. 4, № 10. – ...... Pauly James R., Marks Michael J., Gross Stefan D., Collins Allan ... autoradiographic analysis of cholinergic receptors in mouse brain ... nicotine ... // J. ... and Exp. Ther. – 1991. – 258, ... – P. 1127 – ... Grenhoff Johan, Janson Anu Marie, Svensson Torgny H., Fuxe ... ... nicotine treatment causes decreased burst firing ... dopamine neurons in rats ... ... at ... junction. // Brain Res. – 1991. – vol. 562, № 2. – P. 347
– 351.
64 ... Ф. ... ... ... ... Пер. с ... – М.: ... 1980. – 380 б.
65 Оксингельдер Г.И. Яды и организм. // Проблемы химической опасности. –
СПб.: Наука. – 1991 –317 ... ... S.E. Modeling in ...... – Oxford. – ... – Tokio: ... – 1990. – p. ... Лис М.А., Матема А.М., Зеньков Л.Н., Устиловский В.Д., Богуцкий М.И.,
Покалюк Н.П. Влияние факторов табачного производства на ... ... ... ... – 1982. – № 10. – 41 – 43 б.
68 Международная программа по химической ... пер. с ... ...... – ВОЗ. – 1992. – 141 ... Татарадзе Р.А. Распространенность артериальной гипертонии ... ... ... // ... труда и профзаболеваний. –
1982. – № 1. – 46 – 48 ... O′ Neill M.F., Dourish C.T., Iversen S.D. Evidence for an ... D1 and D2 dopamine ... in ... nicotine – ... in rats. // Psychopharmacology. – 1991. – vol.104, № 3. – Р.
343 – 350.
71 Лужников Е.А., ... Л.Г. ... ... ... для
врачей. – М.: Медицина, 1989 – 432 ... Leskovar C., Rand M.J. Effect of nicotine on ... in rat ... Slices: Commun. 54 th Meet. ... ... 30 Sept.- 2 Oct. // Proc. Austral. Physiol. ... Soc. – 1991. – vol. 22, № 2. – Р. ... Peters M.A., Ngan L.L.E. The effects of ... exposure ... on pre – and ... development in the rat. // Arch. ... et ther. – 1982. – vol. 257, № 1. – Р. 155 – ... ... Г.И., ... С.М. ... ... токсичности и
риска воздействия химических веществ на ... ... // ... ... – 1997. – № 6. – 13 – 18 ... Duan M.J., Yu L., ... C., Jacob P., Benowitr N.L. ... of nicotine ... //Abstr. Pap. 92ud Annu. Meet., ... Tex., March 13-15, 1991. // Amer. Soc. Clin. ... and Ther.
- Norristown (Pa). – 1991. – P. ... Nozdberg Agneta, Zhang Xiao, ... Anders, Eriksson ... nicotine exposure induces ... changes in brain ... and ... in adult mice. // Dev. Brain Res. – 1991. –vol. ... 1–2. – Р. 201 – ... Nordan C.G. Nicotine ... nouvelles recherehes. // Monit. hosp.
– 1991. – № 40. – Р. 29 –30, ... ... Amparo C., Reid Ted W. Nicotine effects on ... growth: [Abstr.] Keystone Symp. Mol. and Cell. Bioll., Jan. ... // J. Cell. Biochem. – 1992. – Snppl. – 16 A. – P. ... ... Е.И., ... М.С., Борейко Н.Р. Морфо-функциональные
изменения в организме экспериментальных ... под ...... – 1990. – 24 ... Кундиев Ю.И., Краснюк Е.П. Профессиональные заболевания работников
сельского хозяйства. // Киев. – Здоровья. – 1983. – 272 б.
81 ... К.Б. ... ... вопросы патогенеза и
морфогенеза интоксикации пиретроидом «суми-альфа». // ... ...... – 1999. – 30 ... ... H., Ceelan S. the experim. studies the on the ... toxicological interaction between organophosphorous insecticides and
pyrethroid insecticides. // Pharmacol. Res. – 1995. – vol.31, – P. ... Graillot C., ... H. Binding jf two ... ... and ... to liver ... // Toxicology and Applied
Pharmacology. – 1982. – vol. 66, № 3. – P. 313 – ... Gray A.J., Rickard J. The ... of ... in ... ... administration of a toxic dose. // Pesticide Biochemistry
and Physiology. – 1982. – vol. 18, № 2. – P. 205 – ... ... Т.Б., ... Н.А. К ... об ... ... // Матер. науч.-практич. конф., посвященный 60-летию суд.-мед.
службы Акмол. обл. – Ақмола. – 1997. – 105. – 107 ... ... Е.П., ... В.Ф., Лубянова И.П., Отвага И.С. и др. Влияние
пестицидов на здоровье ... в ... ... ... // ... дело. – 1987 – № 6. – 105 – 108 б.
87 Tomigahara Y., Mori M., Shiba K., Isobe N., Koneko H., ... ... H. ... of ... isomers in rat. // Xenobiotica. –
1994. – vol. 24, № 12. – P. 1205 – ... ... ... ... ... о
необходимости диспансерного наблюдения за состоянием здоровья ... с ... ... ... // ... ...
Киев. – Здоровье. – 1994. № 3 – 4. – 51 – 56 ... Zhang Zuowen, Sun Junxiu, Chen Shuyang, Wu Yugun at all. Levels ... and ... ... of ... in ... // Brit. ... Med. – 1991. – vol. 48, № 2. – P. 82 – ... ... З.И., ... Т.И., ... Н.Н., ... ... ... изменений в печени ... ... при ... ... // ... ... – 1993. – № 5. – 44 – 46 ... Dimova P. Cytological and cytochemical investigation of the ... // Anat. Anz. – ... – 1989. – vol. 164, № 1. – P. ... ... Ершова Е.А. Новые подходы к проблеме ... ... ...... ... ... //
Гигиена применения, токсикология пестицидов и полимерных материалов. –
Киев. – 1983. – 124 – 129 ... ... Л.С., ... Тхи ... Структурные основы функциональной
деятельности клеток, органов, тканей. // Сб. трудов Ташкенского мед. ... ... – 1991. – 25 – 27 ... ... Г.А., Назаров Т.А., Турсунов Э.А., Нишонбаева М.А., Шахидаев
Т. Цитофункциональные ... ... ... желудочно-кишечного
тракта при действии пестицидов. // Морфология. – 1993. – 105 Басылым. – № 9
– 10. – 178 ... Jabbar A., Iqbal A., Malik Salman A. ... effects ... insecticides: 12th Pakistan Congr. Zool, Lahore, ... // Proc. Pakistan Congr. Zool. – 1992. – vol. 12, – P. 579 – ... Scaro Mills A., Joksovic D., Gal V. ... ... of
hepatocytes on the case of acute ... ... Abstr. 13th Eur. Congr. Pathol., ... Sept. 1– 6, ... Pathol Res. and Pract. – 1991. – vol. 187, № 6. – P. 766 – ... ... Ш.С., ... Л.Х., Шарипов И.М., Асамов К., Рахматов А.,
Кадыров С. Гигиеническая оценка раельной нагрузки пестицидами на население
Узбекской ССР и разработка ... по ее ... // ... ... ... ... и ... внешней среды. – Материалы юбилейн. конфер.,
посвященной 60-летию Таджикской НИИ эпидемиологии и ...... ... – 2 т. – 72 – 74 ... ... Т.С., ... Д. Увреждания на стомаха и дуоденума при болни с
остри отравления с фосфорорганични пестициди. // ... ... – 1991. ... 30. – № 2. – С. 61 – 65 ... Noda T., Mimura H., Orita K. ... of Kupffer cell function ... with chronic liver ingury cfused by CcU. // ...
1990. – vol. 37, № 3. – P. 319 – ... Wagner Sheldon L. ... illness sur ... review of ... Pesticid Hazard ... Program. // Amer. J. Ind.. Med. – ... vol. 18, № 3. – P. 307 – ... Назаров Р.О., Чарыева Л.К., Гайышова Т.Г., Кицак В.Я. Определение
противогерпетических антител, интерферона и ... в ... у ... ... в районе интенсивного использования пестицидов.
// Здравоохранение Туркменистана. – 1992. –№ 4. – 17 – 20 ... ... В.В. ... ... ... ... //
Архив патологии. – 1986. – № 3. – 20 – 29 б.
103 Байзолданов Т.Б., ... Н.А. К ... об ... ... // Проблемы теории и практики судебной медицины. – Акмола. ... – 105 – 107 ... ... М.В., ... Е.Э., ... ... исследование содержания гликогена в клетках печени
при хронических интоксикациях крыс CCI4 и ... ... ... ... ... // ... в ... – Рига. – Зинатне. – 1987. –107 – 111 б.
105 WHO (1983) IPCS Environmental Health Criteria 27 ... ... in ... ... Geneva, World Health ... WHO (1989) ... for ... dietary intake of ... Geneva, World Health ... ... В.В., ... К. ... ... ... печени.
// АМН СССР. – М.: Медицина, 1989. – 336 б.
108 Шулутко Б.И. Болезни ... и ... // ... ... санит.-гигиенич. мединститута. – 1993. – 480 б.
109 Пестициды. Справочник. Под ... ... В.К., ... и др. – М. – ... – 1992. – 368 ... ... В.П., ... Ю.П. Пиретрины и синтетические пиретроиды.
Обзор. // Медицинская паразитология и паразитарные болезни. – М. ... 1987. – № 4. – 76 – 82 ... ... М.А., ... Д.Б. ... ... ... методы анализа. // Гигиена применения, токсикология пестицидов
и клиника отравлений. – М.: 1981. – 67 – 70 ... ... П.И., ... Л.А. ... памяти при воздействии
промышленных ядов и ... // ... ... – 1994. – № 3 – 4. – ... 63 ... ... И.В., ... И.И., Мурашко С.В., Каган Ю.С. Изучение влияния
растворителей и эмульгаторов на токсичность синтетических пиретроидов. ... ... – 1992. – № 10. – 67 – 69 ... ... Н., Петрова С.Т. Патоморфологични промени в черния дроб на
плъхове при комбинирано действие на ... ... и ... ... //
Хигиена и здравеопазв. – 1982. – 25. – № 6. – Р. 558 – 564.
115 Пушкарь М.С., ... О.В., ... М.В., ... О.В., Сопун
Э.И. Электрофизиологические корреляты морфологических изменений в коре,
гиппокампе и гипоталамусе при ... ... доз ... // ... ... ... ... и вредные факторы
окружающей среды», 15 - 19 ... – 1991. –Л. – 1991. – 94 ... ... В.В., ... Д.И. О гигиеническом ... ... и ... ... (ПАВ) // ... и ... ... – № 8. – 22 – 24 б.
117 Cation R., Sonnier M., Thang Do-Cao, Nam ... ... In vitro covalent binding of ... ... and its ... on rat liver ... // Synth. and Appl. ... Compoungs, 1988: Proc. 3 rd Int. Symp. – Innsbruck. – 17 – ... – 1988. – ... ete. – 1989. – P. 675 – ... ... Ю.С. ... токсикология пестицидов. // Киев. – Здоровье. –
1981. – 174 б.
119 Parent R., Hourmant N., Guedes Y., Riche C., ... D. ... I' ... et de I' ... de produits phytosanitaires
snr cellules de rat en culture. // Meded. Fac. ... Gent. – 1990. – vol. 55, – № 3 В. – Р. 1369 – ... Kaminski N.E., Roberts J.F., Guthrie F.E. The effects of DDT ... on rat peritoneal macrophages. // Pestic. Biochem. and Physiol. –
1982. – vol. 17, № 2. – Р. 191 – ... Eriksson Per, ... Anders. ... effects of ... pyrethroids, bioallethrin and deltamethrin, on immature and adu
lt mice: Changes in behavioral and ... receptor ... ... and Appl. ... – 1991. –vol.108, № 1. – Р. 78 – 85.
122 Sudershan P., Khan M.A.O. ... of ... ... fish. // Toxicol. Lett. – 1980. –vol. 6, Spec. Issue. – P. ... Shah P.V., Monroe R.J., Guthrie F.E. Comparative penetration of
insecticides in target and ... species. // Drug. and Chem. ... 1983. –vol. 6, № 2. – Р. 155 – ... Bell D., Mac Lerd A.F. Rieldrin ... of a human food chain. ... Toxicol. – 1983. –vol. 2, № 1. – Р. 75 – ... Агте Б.С. ... ... в невропатологии. – Киев. ... – 1981. – 111 ... ... В.Н. Методики оценки свойств высшей ... АН ... // Л. ... – 1981ж. – 5 – 10; 88; 170 ... ... Ellen K., Loldberd Alan M. ... ... an animal model of ... // Exp. Neurol. – 1994. ... –№ 1. – P. 146 – 157.
128 Meintosh Morna L., Meredith Peter A., Moore Michael R., ... Action of lead on ... in rats. // ... ... – 19. – № 1. – P. 101 – ... ... Н.Д. К вопросу о поражении нервной ... ... ... у контактирующих с пестицидами. // ... ... ... и клиника отравлений. – М. – 1981. – ... – 181 – 182 ... Le Quesne Pamela M. ... investigation of toxic
neuropathies. // Acta neurol. scand. – 1982. –vol. 66, Snppl. – № 92 – ...... ... Н.И. ... ... системы при воздействии
профоса-3. НИИ гигиены им. Ф.Ф. Эрисмана, Москва. // Гигиена и санитария. –
М.: Медицина, – 1983. – № 1. – 88 – 89 ... ... В.А. ... ... сосудистой стенки и атерогенез.
//Архив патологии. –М. –Т. 60. –№ 1. – 1998. – 34 – 36 ... ... И.Д., ... О.Г., Вендило М.В. Экспериментальное
изучение кардиотоксического ... ... ... ... НИИ ... им. Ф.Ф. Эрисмана. // Гигиена және ... ... 1990. № 11. – 35 – 38 ... Mohamed Zaher A. Changes in rat blood profile and blood ... repeated dermal application of fenvalerate and decamethrin. // Eqyrt.
J. Food. Sci. – 1988. – vol.16, № 1- 2. – P. 79 – ... ... Г.А. Курс ... ...... – 1969. – 156 – 170; 193 – 196 ... ... Н.А., Филова В.А. ... ... ... // ... Медицина. – 1976. – 48 – 64 б.
137 Корбакова А.И., Саноцкий И.В., ... И.П. ... ... ... – М.: Медицина, 276 – 305 б.
138 Методические указания по гигиенической оценке новых пестицидов. //
ВНИИГИНТОКС. – Киев. – 1969. – 166 ... ... Н.Ф., ... И.В., Сидоров К.К. Параметры ... ядов при ... ... – М.: ... 1977. – 239
б.
140 Западнюк И.П. и соавт. Лабораторные ... ... ... в эксперименте. // Киев. – 1983. – 342 – 380 б.
141 Рылова М.Л. Методы ... ... ... вредных
факторов среды в эксперименте. // М. – 1964. – 157 б.
142 Кундиев Ю.И. Всасывание ... ... кожу и ... // ... – 1985. – 127 ... ... Г.Т. Растворимость в воде и кожно-резорбтивная токсичность
пестицидов. НИИ военной медицины. Ленинград. // Гигиена және ... ... ... 1991 – № 8. – 64 – 65 ... ... Г.П., Иванович Е., Запрянов З. Исследование комбинированного
воздействия вибрации и ... на ... ... и ... ... крыс.
София, Болгария. // Гигиена труда и профзаболевания. – М.: Медицина, ... 5. –54 –56 б.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 99 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Пестицидтерді сақтау, тарату және тасымалдаудың қауіпсіздік ережелері5 бет
Абиотикалық факторлардың ағзаларға әсері.4 бет
Аналар темекiге қарсы3 бет
Ағза және орта. Экологиялық факторлар және олардың тірі ағзаларға әсері1 бет
Денсаулық және темекі шегу7 бет
Жұмекен Нәжімединов шығармаларындағы қосарланған синонимдер7 бет
Мұнай мен ауыр металдың тірі ағзаларға әсерлері42 бет
Органикалық химиялық қосылыстардың (пестицидтердің) мутагендік әсері30 бет
Пестицидтердің жіктелуі3 бет
Пестицидтердің топырақтағы қасиеттері12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь