Еңбек тәрбиесі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3.4
І Еңбек тәрбиесінің теориялық негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5

1.1 Еңбек тәрбиесінің маңызы мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5.8
1.2 Педагогтар, көрнекті адамдар еңбек тәрбиесі туралы ... ... ... ... ... ... ... ..9.11
1.3 Тарау бойынша қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12

ІІ Мектеп оқушыларының еңбек ету әрекеттерін педагоикалык. психологиялық тұрғыдан қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.1 Оқушыларды психологиялық . педагогикалық тұрғыда еңбекке даярлау әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13.15
2.2 Мектеп жасындағы балалардын еңбек турлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16.21
2.2 Еңбекке баулу пәнін оқыту арқылы оқушылардың еңбек әрекетіне қызығушылығын арттыру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21.23
2.3 Тарау бойынша қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Еңбек - өмірдің тұтқасы, тіршіліктің көзі. Еңбексіз өмір жоқ. Қазақ халқы ежелден ұл бала мен қыз баланың тәрбиесін өзара бөлісіп алған. Ұлды мал бағуға, отын шабуға, аң аулауға, мылтық атып, мал тауып, отбасын асырауға әкелері мен аталары үйретсе, қыз балаларға үй сыпыру, төсек жинау, ас пісіру, шай құю, кесте тігу сияқты отбасының ішкі жұмыстарына үйретуді анасы мен әжесі өз міндеттеріне қалдырған.
Еңбек бүкіл тәрбие жүйесінің күре тамыры деп те қарастырылады. Еңбек арқылы адамның денесі, көзқарасы эстетикалық және ақыл-ой деңгейі дамып жетіледі, еңбектің мәні құндылығы арта түседі. Еңбек барысында адам өз күшінің шамасын және қабілетін анықтайды. Адам өз еңбегінің қоғамдық маңызын терең түсінсе, соғұрлым оның жұмысы нәтижелі болады.
Еңбек тәрбиесі-оқушыларға қазіргі заманғы өндірістік ғылыми негіздері тұралы білім беруі. Еңбек етуге әзір тұру рухын тәрбиелеу.
Еңбекке даярлау жас жеткіншектерді біліммен іскерлікпен дағдыландыру қабілетін дамыту. Мамандық таңдауға көмек береді.
Зерттеу жұмысының мақсаты:
Бала өміріндегі еңбек тәрбиесін алатын орнымен оқушыларда еңбек тәрбиесін дамыту жолдарын зерттеу.
Зерттеу жұмысының міндеттері:
- Оқушыларды әрекетке даярлау өзі үшін және қоғамға орналасуы;
- Еңбекке саналы түрде қарауды қалыптастыру
- Адамдарды өмірдегі еңбек әрекетінің қоғамдық маңызын ұғыну
- Еңбек тапсырмаларын адал орындау қандай да болсын интенцивасын көрсету
- Ұжымдық жұмыс дағдыларын орындау
- Қоғамдық еңбектен қатысудан бас тарту әрекетіне қатыгез көрсетуге теріс көрсету
- Біздің елде әрбір еңбек етуге жарамды адамның еңбек етуге міндетілігін оның сенімі мен санасына орнықтыру
- Еңбек, етуге деген қажеттілік пен талпынысқа тәрбиелеу
- Еңбек етуге қатысты білім, білік, дағды сапалармен қаруландыру тиімді еңбек ете білуге дағдыландыру.
Зерттеу жұмысының зерттеу нысаны:
Мектептегі біртұтас оқу – тәрбие процесі.
Зерттеу пәні:балаға еңбек тәрбиесін беру жолдары.
Зерттеу жұмысының көздері:
Қазақстан Республикасының білім саласындағы заңдары, нормативті құжаттар, кешенді бағдарламалар.
Бала дамуына байланысты педагогикалық – психологиялық ғылыми зерттеу еңбектері.
Зерттеу базасы: мектеп, орта буын оқушылары.
Зерттеу жұмысының ғылыми болжамы:
Егер баланың еңбек тәрбиесінің дамуына әдіс – тәсілдердітиімді қолданса, онда баланың тәрбиелі дамуы өз деңгейінде жүреді.
        
        Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің Білім басқармасы
КМҚК
Қазақ тілі мен әдебиеті пән бірлестігі
Педагогика және психология пән ... ... ... 0111013 ... ...
Семей 2014 - 2015
Мазмұны
Кіріспе .................................................................................................................3-4
І Еңбек тәрбиесінің теориялық негізі...............................................................5
+ Еңбек тәрбиесінің маңызы мен міндеттері.................................................5-8
+ Педагогтар, көрнекті ... ... ... туралы..............................9-11
+ Тарау бойынша қорытынды...........................................................................12
ІІ Мектеп оқушыларының еңбек ету әрекеттерін педагоикалык- психологиялық тұрғыдан ... ... ... - педагогикалық тұрғыда еңбекке даярлау әдістемесі..........................................................................................................13-15
2.2 ... ... ... ... ... ... ... пәнін оқыту арқылы оқушылардың еңбек әрекетіне қызығушылығын арттыру жолдары...............................................................21-23
2.3 Тарау бойынша қорытынды...........................................................................24
Қорытынды.........................................................................................................25
Пайдаланылған әдебиеттер ..............................................................................26
Қосымша...............................................................................................................27
Кіріспе
Зерттеу ... ... ... - ... ... ... көзі. Еңбексіз өмір жоқ. Қазақ халқы ежелден ұл бала мен қыз ... ... ... ... алған. Ұлды мал бағуға, отын шабуға, аң аулауға, мылтық атып, мал тауып, отбасын асырауға әкелері мен ... ... қыз ... үй сыпыру, төсек жинау, ас пісіру, шай құю, кесте тігу сияқты отбасының ішкі ... ... ... мен ... өз ... ... ... бүкіл тәрбие жүйесінің күре тамыры деп те қарастырылады. Еңбек арқылы адамның денесі, ... ... және ... ... дамып жетіледі, еңбектің мәні құндылығы арта түседі. Еңбек барысында адам өз күшінің шамасын және ... ... Адам өз ... ... маңызын терең түсінсе, соғұрлым оның жұмысы нәтижелі болады.
Еңбек тәрбиесі-оқушыларға қазіргі заманғы өндірістік ғылыми негіздері тұралы білім беруі. Еңбек ... әзір тұру ... ... ... даярлау жас жеткіншектерді біліммен іскерлікпен дағдыландыру қабілетін дамыту. ... ... ... ... ... мақсаты:
Бала өміріндегі еңбек тәрбиесін алатын орнымен оқушыларда еңбек тәрбиесін дамыту жолдарын ... ... ... міндеттері:
* Оқушыларды әрекетке даярлау өзі үшін және қоғамға орналасуы;
* Еңбекке саналы түрде қарауды қалыптастыру
* Адамдарды ... ... ... ... маңызын ұғыну
* Еңбек тапсырмаларын адал орындау қандай да болсын ... ... ... ... ... ... ... еңбектен қатысудан бас тарту әрекетіне қатыгез көрсетуге теріс көрсету
* Біздің елде әрбір еңбек етуге жарамды адамның еңбек ... ... оның ... мен ... орнықтыру
* Еңбек, етуге деген қажеттілік пен талпынысқа тәрбиелеу
* Еңбек етуге ... ... ... дағды сапалармен қаруландыру тиімді еңбек ете білуге дағдыландыру.
Зерттеу ... ... ... ... ... оқу - тәрбие процесі.
Зерттеу пәні:балаға еңбек тәрбиесін беру жолдары.
Зерттеу жұмысының көздері:
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... кешенді бағдарламалар.
Бала дамуына байланысты педагогикалық - психологиялық ғылыми зерттеу еңбектері.
Зерттеу базасы: мектеп, орта буын ... ... ... ... ... ... тәрбиесінің дамуына әдіс - тәсілдердітиімді қолданса, онда баланың тәрбиелі дамуы өз деңгейінде жүреді.
Зерттеудің маңызы: Адам игілігінің әр адам ... ... ... тиіс ... ... сезімін қалыптастырады. Еңбек етудің керек екенін сезіну санасының қалыптасуы еңбекке деген әділетті толтырып отыру.
Балаларды еңбек ету іскерлігі дағдысы болғанда ... ... ... да ... ... ... қоғамымызда еңбек әрқайсысымызда терең білімді және оны ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... ... компьютерді жақсы ... ... ... шығармашылық көзқарасының маңызы зор. Еңбек ... ... ... ... қалыптастыру қажет. Жас ұрпаққа кәсіби бағдар берудегі еңбек тәрбиесіндегі маңызы зор.
Курс жумысын торындауда ... ... ... ... ... ... ... көздеріне талдау, бақылау, сауалнама, тест, эксперимент.
Зерттеу жұмысының құрылымы: Зерттеу жұмысы кіріспеден, еки тараудан, ... ... ... ... және ... ...
1 Еңбек тәрбиесінің теориялық негізі
+ Еңбек тәрбиесінің маңызы мен міндеттері
Тарихты білмей тұрып қазіргінің қадіріне жету, болашақты болжау қиын дейтін ғылымның өз ... бар. Ол ... ... ... сөз. Бұл ... ... тәрбиелік үлгісі, еңбек етудің алғы шарты болса ... ... даму ... ... түсініп оның ішінде ғылымның, тәрбиенің, бүгіні мен сфтеңін танып, бағдарлап отыруда тәрбие мен еңбек ... ... ... да ... рөл атқарады. Расында, адамзаттың жинақталған материалдық байлықтары қандай ұшан-теңіз болса, оның рухани байлығының қоры да сондай көп. Бұлардың бірі ... ... ... Әбу ... ... ... бұл ... барлығын халық жасайды, ол адал да ерінбей еткен еңбектің жемісі деген болатын.
Әл-Фараби тәрбие мәселесін логикамен байланыстыра уағыздағанын білеміз. Ол "Ақыл мен ... атты ... ... пен ... ... ... ... оның негізі таза еңбекте, еңбек өз кезегінде тәрбиенің негізінен туындайды деген еді;
Қоғамның даму тарихына байланысты, соған сәйкес еңбек ... әр ... ... ... ... ... ... отырды. Орта ғасырлық мектеп тәрбиесіне қарсы шыққан, чехтың ұлы педагогы Я.А.Коменский (1592-1670) педагогикасының негізі - ... мен ... ... ... ... ... Демек, бұл тек педагогика емес, бүгінгі қоғамды қайта құрудың басты принципі - гуманистік және ... ... ... ... ... ... ... - балаға сүйіспеншілік, адамгершілік қасиеттерін тәрбиелейтін "адамгершілік шеберханасы" болуға тиіс деген көзқарасты насихаттайды. Осы негізде ол тәрбиені, осыған сәйкес жүргізу ... деп ... ... ... Джон Локк ... ... Коменский ұсынған "табиғатқа сәйкестілік" еңбек және дене тәрбиесі арқылы жүзеге асатынын дәлелдеп берді. Ағылшын табиғат ... ... мен ... ... ... ... ... пайда болуы жөніндегі эволюциялық ілімнің негізін салушы Чарльз Дарвин еңбектің, еңбекке баулудық, оның теориялық негізі - еңбек тәрбиесінің маңызын ... ... еді. ... ... ... Песталоцци (1746-1827) тәрбиесінің мақсаты - баланың күшін дамытады. Әр түрлі қимылға, қозғалысқа ... өзі ... ... Песталоцци дене тәрбиесін еңбек тәрбие-сімен ұштастыруа жүргізуді дәлелдеп береді. Сондай-ақ, оқуды өнімді еңбекпен ұштастыру, соның ішінде қол өнері және ... ... ... ... ... ... мен ... негізгі мәселелерінің бірі болып табылады. Песталоцци еңбек адамгершілікке үйретеді, балалардың бір-бірімен өзара және олардың ересектермен дұрыс қарым-қатынаста болуын қалыптастырады деп ... ... ... ... ... ... дамытады, адамгершілік қасиеттерін қалыптастырады. Осы негізде ол -еңбек тәрбиесінің негізгі мақсаты қоғам өміріне белсене қатысатын жан-жақты дамыған ... ... деп ... ... ең ... да, ... міндеттерінің бірі -жасөспірімдерді қоғамдық пайдалы, ауыл шаруашылығының жетістіктерін жете ... және оған ... ... араласу, өндірісті білу, онымен жұмыс істеу тәжірибесін бойына сіңіріп отыру дейді. Сондай-ақ, ол "Балалар жұмыс істейтін бағы, бақшасы, аз да ... жері жоқ ... шын ... ... бола алмақ емес", - деп атап көрсетті. Сонымен бірге ... ой ... мен дене ... алмасып отыруына да ерекше мән бер-ді. "Ой еңбегінен кейін дене ... ... ... ... ғана ... ол өте ... тынығу" - деп есептеді.
Қазақ ағартушыларының бірі Ы.Алтынсарин педагогикалық тақырыптағы өлеңдері мен әңгімелерінде, аудармаларында өнімді еңбек - ... ... ... деп ... ... нағыз пайдалы еңбек деп әр түрлі қолөнерді, егіншілікті және білім алуды, оқуды есептеді. Ақыл-білім алу күрделі еңбек арқылы ... деп ... ... ... ... ең алдымен отбасында, мектепте және әдебиет арқылы тәрбиелеуді маңызды рөлін ерекше бағалады.
Еңбектің бейнеті мен ... ... ... ... ... ... ... отбасынан бастаған. Ер бала мен қыз бала тәрбиесін бөлісіп алған.Еңбекті дәріптеп жастарға еңбек адамын үлгі-өнеге ретінде ұсыну "Аяз би" ... Аяз би "Кер құла атты ... ... т.б. ... ... ... отырған.
Қазақ халқы жастарды еңбекке баулығанда күнделікті кәсібіне, тұрмыс ... ... төрт ... ... бағып-қағуды, аң аулап кәсіп етуді ойластырған.
Халқымыз еңбек пен өнерді егіз санаған. Жүн иіріп, өрнек тоқу, киіз басып, үй ... ою ... ... түс киіз ... тері ... бас киім тігу ... әйелдер үшін ерекше өнер санаған.
Ал тері, ағаш, темірмен ... ... ер ... атқарған. Аяқ киім (етік, мөсі, кебіс, шоқай, шәркей тігетін етікшілік, қайыстан жүген тартып, өмілдірік, қүйысқан, қамшы, шідер секілді ... ... ... ... өнер ... есептелген.
Ағаштан - ашамай, арба, шанажасайтын балташыларды темірден - құрал-сайман еңбек құралдарын ... ... ... бұйымдар жасаушы ұсталарды халық жоғары бағалаған.
Халық педагогикасынан орын ... ... және ... тәрбиелеу қазіргі педагогика теориясы принциптерімен ұштасып жатыр. Еркін еңбек ... ... және ... ... ... ... ... үшін адам материалдық және рухани құндылық жасайды. ... ... ... адам өз ... ... және ... ... Қоғамның басты талаптарының бірі - әр азаматтың өмірде өз ... ... ... ... ... ... еселей түсуге еңбек үлесін қосуы, еңбекке адал, саналы қатынасу болып табылады.
Мектепте еңбекке тәрбиелеу - тәрбиенің жалпы жүйесінің құрамды бөлігі. Еңбекке ... ... және ... бағдар, мектеп оқушыларының қоғамдық пайдалы өнімді еңбекке тікелей қатысуы оқуға деген саналы көзқарасты тәрбиелеудің, азамат ... ... жеке ... адамгершілік және зиялылық жағынан қалыптастырудық негізгі көзі болып табылады, осымен қатар мұны еңбек тәрбиесінің мақсаты деп түсінуіміз қажет.
Еңбек тәрбиесінің ... ... - жас ... ... туралы тәрбие беру және жеке адамды жан-жақты дамыту.Еңбек тәрбиесінің мақсаты еңбекке даярлау ғана емес, сонымен қатар жас жеткіншектерді ... ... және ... мен қаруландыру қабілеттілігін дамыту, мамандық таңдауға көмек беру болып табылады.
Еңбек-тәрбиесінін мақсаты - балалардың еңбекке деген дұрыс көзқарастарын, еңбек етуте ... ... ... таңдауларын қалыптастыру.
Еңбек тәрбиесінің міндеттері:
-оқушыларды еңбек іс-әрекетінің әр түріне мақсатты бағыттайтын жалпыға пайдалы еңбек қажеттілігін қалыптастыру;
-белсенділік, іскерлік, еңбекті құрметтеу сияқты ... ... ... ... ... ... және басқа да жігерлік қасиеттерін дамытатын қажетті дағдыларды бекіту;
-жастарға ... ... ... ... еңбек іс-әрекет түрлерімен уақытылы таныстыру;
-оқушылардың ұйымдастырушылық қабілеттерін, ұжымдық еңбекте ынтымақтастық және өзара көмектесу, өзара жауапкершілік сезімдерін дамыту.
Тәрбие ... ... ғана ... оны ... көлемдегі мәліметтермен таныстырып қана қоймай, адам жүрегінде еңбексіз адам өмірі ... да, ... да ... ... ... ынтаны жандыруы қажет. Оқу-өндіріс еңбек ету барысында оқушылар техникалық және технологиялық білімдер, еңбек тәжірибесін алады. Балалардың үй ... ... ... қол өнер ... ... олардың еңбектің өр түріне бейімділіктерін, икемділіктерін айқындайды.
Еңбек тәрбиесі отбасында да әр түрлі жолдармен іске асады. Балалар ... ... ... ... ... Олар үй шаруашьшығында көптеген міңдеттер атқарады; отбасы бюджетіне, оның пайдалануына ... ... мен ... ... ... ... ... мүмкіншіліктері зор. Еңбек тәрбиесінің құрамды бөлігі болып экономикалық тәрбие саналады.
Еңбектің тәрбиелік қызметін оқушы бойына дарыту барысында оның экономикалық ... ... мән беру ... ... ... берді. Еңбек нәтижесіз болса, ол адам бойында еңбекке ... жек ... ... ... Ең ... ... ұйымдастырған еңбек үрдісінде еңбектің бір түрінен екінші түрі туындап, үздіксіз еңбек ету адам ... ... ... ... ... ... адамгершілік және басқа жақтарынан дамуының нәтижесі оның мамандық таңдау даярлығына жггкілікті дәрежеде әсер ететін болады.
Бүгінгі заманда жұмысты ... ... ... ... ... ... ... мен құра білу табысты еңбек етудің кепілі болып табылады.
Еңбек тәрбиесі дегеніміз еңбек етуте психологиялық ... ... ... ... көзқарасты қалыптастыру, еңбек тәртібі мен мәдениетін меңгеру.
1.2.Педагогтар, көрнекті адамдар еңбек тәрбиесі туралы
Еңбек туралы көрнекті педагогтар пікірлері:
Абай Құнанбаев
Абай ақын- ұлы ... ... алды ақын Абай ... еңбек ет- мол тап деген ақылға келеді. Тек еңбек, еңбек құштарлық халықты өнерге үйретеді білімге меңзейді ғасырлар бойы ... ... ... ... қана биікке шығарады, психологиясын өзгертеді- деген Абай даналығы бұл күнде де күшін жойған жоқ.
Еңбек ... оқу мен ... ... ... ... Жас ұрпақтың барлық тәрбиесінің көзін- бұлағын еңбектен іздеді.
Ол еңбек пен қоғамның еңбектің тұтастығын, бірлігін- парасатылық пен инабатылықтың, ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалық қалыптасуын қамтамасыз ететін аса көргенділікпен дәлелдеді, оған өлең ... ... ...
Ең бастысы: еңбек пен адамгершілік сапасын қалыптастырады, адамды, жастарды ... ... ... ... ... ... ... материалдық игілікке жол ашады. Ақын пікірінше еңбек адамды жан-жақты дамыған, ғұламалыққа көтереді, ... ... Абай ... ... ... ... ... пен инабатылыққа негізделген үлкен мәдениетіліктің қайнар бұлағына айналған. Абай тағылымы- ... ... ... ... ... дәрия көлі мұхиты.
Абайдың 33 қара сөзінен
Егер мал керек болса, өнер үйренбек ... Мал ... өнер ... ... қоспай адал еңбегін сатқан қолөнерлі- қазақтың әулиесі сол. Бір құдайтағала қолына аз-маз өнер берген ... ... ... бұл ... ол ... асырайын деп, артық ісмерлер іздеп жүріп, көріп біраз істес болып, өнер ... деп, ... өнер ... Осы ... аз- ... ... осы да ... деп, баяғы қазақтың талапсыздығына тартып, жатып алады.
Екінші- ерінбей істей беру керек қой. Бір-екі қара ... ... бөге ... ... ... ... еріншек, жалқау, салғырттық кербездікке салынады.
Үшінші- , немесе дегенде маған да біреу жалынарлыққа жеткен екенмін деп мақтанып кетіп, пайдасыз алдауға, қу ... ... ... ... ... және алған дүниенің қызығы алдауды білген дегізіп, көңілін де мақтандырып кетеді.
Төртінші- тамыршылдау келеді. ... ... ... ... ... деп, бір ... нәрсені берген болып, артынан үйтемін- бүйтемін. Қарық қыламын дегенде мәз ... ... мен де ... бірі болып қалыппын ғой деп, және жасына іс істеп үйден шықпағандық қылып, жоқ-барға тырысып, алдағанды білмей дереу оның ... ... деп, ... ... өзінен қосып, қылып бер дегенің бәрін қылып ... күні өтіп ... ... ... ... . Оны ... берейін, мұны қылып берейін деп, сонымен табысы құралмай, борыш асып дауға айналып, адамшылдықтан айрылып, қор ... ... Осы несі ... ... ... өзі алдағыш бола тұрып және өзі біреуге алдатқыш болатындығы қалай?
Янь Амос ...
... ... ... ашып ... Еңбек-ақыл-ой. Сондықтан адамгершілік тәрбие мен байланыстыру керек.
Әл-Фараби ... ... оның ... ... ... ... ... негізделуі қажет деді. Ол ағарту-оқу мен тәрбие туралы еңбек мәдениет туралы ілім жасады. Еңбектің өзі өнер- еңбек тәрбиесі сол өнерден ... ... ... ... ... еңбек шеберлігіне үйретеді. Олардың еңбек ету дағдысын қалыптастырады- деген болатын Фараби. Ойшыл еңбектің өзін қоғамның өмір сүруінің ... ... ... мәңгілік табиғи шарты деп қарастырады. Фараби еңбек процестерінің бағыттарын белгіледі. Ол мақсатқа сай қызмет яғни ... өзі ... ... мен ... құралдары. Адам еңбегі бақылаған нәрсенің бәрі еңбек заттары деп ... ... ... теориясын
Әл-Фараби- өзінің ішкі құрылымы жағынан бір-бірімен логикалы байланыста болатын біртұтас білім жүйесін ... деп ... ... ... ... бұл ... ... саналы тәртіп, сапалы білім беріп пайдалы қоғамдық еңбекке баулу-деген сөз. Фараби еңбек тәрбиесінің теориясын жасауда еркін ... ... ... ... үшін ... зор ... ... Жас ұрпаққа және жеке адамдарға тәлім-тәрбие беріп, еңбекке үйретіп ... ... ... ұзтаздық жасайтын адамдарды өте жоғары бағалаған. Еңбек пен ... ... ... ... ... ХІІ ғ жазылған атты еңбектің маңызы ерекше. Әсіресе, мұның парасат , , т.б аттармен Шығыс және Батыс елдерінде өте ... ... ... ... ... оның ... халықтарының өз қажетіне жаратуы-оның еңбек адамдарының өз ... ... ... ... өндірісті дамыту еңбек өнімін жеке адамның еңбекке құштарлығын ынта-жігерін артыру мақсатында негізделген.
Фараби еңбектерінің өз дәуіріндегі мұраларды зерттеп кейінгі ұрпаққа қалдырған оқу ... ... мен ... ... маңызы өте зор.
1.Еңбек әрбір адамның қоғамдық құбылыс ретінде өзгеріп отырады, еңбек-еңбек тәрбиесінің мазмұны мен мәнін өзгертеді.
2.Әл-Фараби ілім тәрбиенің ... ... ... ... ... ... Фараби ілім-еңбек, адамгершілік ақыл-ой тәрбиесінің негізін қалыптастырды.
3.Ғылымдар тізбегін ... оны ... ... бөлу ... ... ... жан-жақты жетілдірудің қажетілігін ғылыми тұрғыдан дәлелдеді. Ғылымның еңбек пен еңбек тәрбиесіндегі негізін және оның теориясын жасады.
4.Еңбектің, еңбек ғылыми негізін сала ... оны ... ... ... тәжірибесін көрсетті.
К. Д. Ушинский
Адам өзінің жеке басын еңбексіз бір адым да алға баса алмайды, бір жерге тұрақтап тұрып ... да ... ... ол адам қайта кері кетеді,-деді
1) Еңбек- адам өміріндегі негізгі өмір ... ... ... ... тәрбиесінің адамның дене жағынан жетілуінің көзі. Сондықтан еңбек- тәрбиенің күшті құралы. Талаптардың басты ... ... ... ... ... білуге, еңбекке ынталы айналысса сол адам қоғамның лайықты азаматы бола алады деп біледі. Баланың сәби кезінен бастап еңбекке тәрбиелеу керек.
Ж. Ж. ... ... ... Ж. Ж. ... қарапайым еңбектерді жана сүйіп, басқалар еңбегі арқылы өмір сүруші арамтамақтардан жаны ... өзі ... ... ... ... ... үшін ғана ... еңбектерін сақтаған. Адамды адам қанау болмайды, барлық адамдар өз еңбектерімен өмір сүретін бостандық теңдік және ... ... ... Адам ... ... өмір ... еңбексіз өмір жоқ. Адам- өз еңбегімен өмір сүреді.
А. С. Макаренко
деп ... Адам ... ... тек ... даярланып қана қоймай басқа адамдармен дұрыс қарым-қатынаста үйренеді, бірлесе күш жұмсап еңбек ету керек.
Қорытынды: Қорыта айтқанда адамның жан- ... ... ... ... факторының маңызы зор. Оның күші бала бір нәрсемен айналыса бастаған бойдан ... ... ... ... ... ... тәрбиемен, шығармашылықпен және тәрбиеленушілер арасындағы сан қырлы қатынастармен байланысты жүргізілмесе, тек ... тиіс ... ғана ... ... еңбек адамның рухани қажеттілік дәрежесіне көтеріле алмайды. Керісінше, ол адамның рухани кедейленуіне әкеп соғады. Осыдан жалқаулыққа жол ... ... адам ... ... ... өз ... тауып, өзінің не нәрсеге қабілетті екенін сезіп, түсініп білуі тиіс. Бала өз ... ... ... ... ... мақтаныш сезімі пайда болғанда жан-жақты дамуына жол ... ... ... ... ... ... еңбекке оқыту мен тәрбиелеу тұжырымдамасында негізін мектеп жасында қалыптастырмай, болашақ ұрпақтан күткендей іскер маман шықпайтынын айта ... ... ... дайындау ісінде бір өзекті мәселенің бірі қазақ халқының ғасырлар бойы қалыптасқан қосалқы- көркем өнерін, ... ... ... мал ... ... ... ... дамымай отыр делінген.
Еліміздегі нарықтық экономикаға көшірумен байланысты болып жатқан үлкен өзгерістер болашақ жастардың еңбекке дайындығын теңдесі жоқ ... ... ... әр ... ... ... ... белсенділік пен жауапкершілік, еңбекке жарамдылық сияқты талаптар қойып отыр. Осы талаптарды жүзеге асыру міндеті бірінші болып жалпы ... ... орта ... ... сатысында жүктеледі. Бастауыш мектептің маңызы мен қызметі үздіксіз білім беру жүйесінде басқа буындар мен тек сабақтастық ғана емес, ең ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Еді жетіліп келе жатқан жаңа тұлғаны еңбекке дайындауда, оның ... ... ... ... ... ... білімін, ішкі қажетілігін білу қажет.
Жас ұрпақ бойында өнерге деген қызығушылықты қалыптастыруда ... ... беру ... ... талабына сай педагогикалық, әдістемелік бағыттарын жасау, оқу-тәрбие мазмұнын ... ... ... бастауыш мектептің аясында атқарылатын өзекті істердің бірі. ... ... ... ... ету әрекеттерін педагогикалық тұрғыдан қалыптастыру
2.1 Оқушыларды психологиялық - педагогикалық тұрғыда еңбекке даярлау әдістемесі
Мен іс-тәжірибе ... ... ... ... ... ... бердім жане де еңбектің түрлерін таныстырдым.Оқушылардың еңбек етуге деген көзқарасын ояттым. Жалпы айтқанда еңбектің нақты маңызын көрсеттім.
Мектеп қабырғасында еңбек ... ... ... ... кейін жаппай еңбек іс-әрекеті түрінде байқалады.
Еңбек тәрбиесі үшін еңбек сабағы өте маңызды , онда ... ... ... үйренеді, техникалық білімді игереді.
Еңбек сабақтарының процесін жетілдіру, оқушылардың еңбекке шығармашылық қатынасын қалыптастырады. Оқушылар өндірістік бригада базасында, демалыс ... ... ... ... ... жүріп, әр түрлі өсімдіктер өсіреді, тәжірибелер жасайды, кейбір мамандықтың түрлерін игереді.
Еңбек сабақтарының педагогикалық тиімділігі, олардың ... және ... беру ... ... ... мен ... ... еңбек пәні сабағында шешіледі. Яғни, оқушылар бастауыш сыныптан бастап еңбек сабағында ... ... ... ... ... жер бөлшектерінде еңбек еткен кезде пайдаланады.
Еңбек тәрбиесі-еңбекке деген қатынасты,рухани жане материалдық ... ... ... ... ... ... ... процесі.Еңбек етуге психологиялық даярлықты,еңбекке деген дұрыс көзқарасты қалыптастыру.
Еңбек ... ... ... бар.Оның еңбек туралы мағлұмат беруі,еңбек түрлерімен таныстырып,адам өміріндегі ... ... ... ... ... ... ... көрсете отырып, әр түрлі еңбек іс-әрекеттерін орындаудық тәсілдеріне үйренеді, ... ... ... ... ... ... деп есептеп, үлкендер еңбегін бағалайды, олардан үлгі алады.
Мектеп жағдайында өзіне-өзі қызмет көрсету: оқу-құралдарын, кабинеттерді, сынып бөлмесін, дәліздерді жинау, т.б.
Отбасында ... ... ... ... ... ... кір жуу, тамақ дайындау, т.б. жатады.
Мектеп жұмысының ... ... - ... ... ... берік жүйесін жасап, тұрмыстық еңбекті әр адамның күнделікті өмір игілігіне айналдыру. Жалқау, еріншек балаларға дұрыс бағыт беру ... ... ... ... ... еңбек - қоғамдағы қажеттілікті қанағаттандыру, жеке адамның жан-жақты дамуына ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың дүниетінымы қалыптасады. Мамандықты тануда көзқарасы кеңейіп, денсаулығы жаңсарады, саяси сенімі және мәдени-адамгершілік ұғымы артады.
Қоғамдық пайдалы жұмыстың мектеп өмірінде ... ... ... ... халық қоныс тепкен жерлерді, көшелерді, тротуарларды жөндеуге қатысу, экологиялық ... ... ... ... табиғатты күту және қорғау;
:: мәдени-ағарту жұмысы оқушыларды белсенділікке, қоғамшылдыққа тәрбиелеп, олардың әлеуметтік ортамен қарым-қатынасын кеңейтеді;
:: шефтік жұмыс - ... ... ең ... ... Ол баланы қамқорлыққа, қайырымдылыққа, жауапкершілікке тәрбиелейді. Мектеп өміріндегі ... ... ... ... Отан ... және еңбек мүгедектеріне, кері адамдарға, көп балалы аналарға, мәдени мұраларды қорғауы жатады.
Өнімді еңбек арқылы адам баласы өзіне және қоғамға қажетті ... ... ... ... жалпы білім беретін орта мектептегі оқу-өндіріс кооперативтері оқушылардың өндірістік бригадалары арқылы жүзеге асырылады. Өнімді еңбек барысында оқушылар өз ... ... ... ... іске үлес қосады. ()қушылардың өндірістік бригадасының жұмысы екі бағытта жүргізіледі: өнімді еңбек процесін ұйымдастыру және ауылшаруашылық тәжірибелік жұмысын істеу.
Сонымен, оқуды ... ... ... ... ... қызығушылығын, ауылшаруашылық еңбегін дамытуда, еңбек және адамгершілік тәрбиесін кешенді тұрғыдан іске асыруда ... ... ... рөлі ... тыс ... және ... ... еңбек тәрбиесін іске асыруда тәрбиелік мүмкіндігі өте зор. "Жас натуралистер", "Жас техниктер", "Жас тәрбиешілер" сияқты үйірмелер оқушыларды еңбекке баулиды, олардың ... ... ... ... оқушының үйірме сабақтарында шығармашылық қатынасы байқалады, әдебиеттерімен жұмыс ... ... алу, ... жинақтай білуге де үйретеді.
Оқушының қызғылықты, үлкен тәрбиелік мәні бар көптеген ... ... және ... тікелей ұйымдастырады.
Еңбекке тәрбиелеу бірқатар педагогикалық шарттарға байланысты:
:: ... ... ... ... ... ... ... әрекетінің қоғамдық мағынасы және өнегелік негізі болуына;
:: еңбек тапсырмасын орындағаннан ... ... ... ... ... ... сезімін артуына;
::еңбекті балалардың психикалық және физологиялық ерекшеліктеріне сай ұйымдастыруына;
:: кіші мектеп жасындағы балалардың еңбегін ойынмен ... ... ... ... ... ... ... пайдалану мұғалімнен іскерлік пен педагогикалық шеберлікті талап етеді.
Еңбек тәрбиесі - тәрбиеленушілердің ... ... ... мен ... ... ... ... дамытуға, еңбекке және оның өнімдеріне жауапкершілікті қатынасты қалыптастыруға, мамандықты саналы таңдауға бағытталған тәрбиеші мен тәрбиеленушілердің бірлескен іс-әрекеті.Еңбек тәрбиесі - ... ... ... құрметтеуге, еңбек мәдениетін үйренуге бейімдеп, олардың еңбек ету ... мен ... ... ... ... бір ... ... тәрбиесібарлық халықтар мен ұлттардың дәстүрлі халықтың педагогикасының негізгі құрамдас бөлігі ретінде дамыған. ... ... ... беру ... ... ... ... мектепте, мектептен тыс мекемелерде жүзеге асады. Отбасында бала кішкене кезінен еңбек тапсырмаларын орындауға, еңбекқорлыққа, төзімділікке баулынады. Еңбек ... ... ... ... ... ... жүзеге асады.Оқу еңбегінің барысында балада ұқыптылық, еңбекқорлық, еңбек ету ... ... ... жас ... ... оқу процесінде өзіне-өзі қызмет ету, оқу құралдарын дайындау, мектеп үйін жөндеу, табиғатты қорғау, т.б. қоғамдық пайдалы жұмысқа қатысуы олардың ... ... ... ... ... мүмкіндік жасайды. Педагогика ғылымы еңбек тәрбиесі жас ұрпақты отбасы мен мектепте тәрбиелеудің жалпы үрдісінің бір ... ... ... ... ... етуге, еңбекқорлыққа баулу, оларға кәсіптік бағдар беру қазіргі таңда барлық оқу жүйесінде оқушы әрекетінің белсенділігін ... ... бір ... ... ... ... ... пәнін оқыту арқылы оқушылардың еңбек әрекетіне қызығушылығын арттыру
Оқушылардың еңбек тәрбиесі мектепте өткізіледі. Еңбек тәрбиесінің жүйесіне түрлі іс-әрекеттері кіреді. Олар: өзіне- өзі ... ету, ... ... және ... ... ... ... ету- еңбек тәрбиесінің қажетті элементерінің бірі. Балалар өзіне-өзі қызмет ете отырып, әр түрлі еңбек іс-әрекетері ... ... ... ... ... сезеді, бұл менің адамгершілік борышым дейді сонымен бірге олар үлкендердің еңбегін бағалайды, олардан үлгі ... ... ... қызмет ету- оқу құралдарын кабинеттерді, сынып бөлмесін, мектеп үйін жөндеу, сыныптарды, шеберханаларды, спорт алаңдарын, мектеп болмелерин жинау.
Үйелменде өзіне-өзі қызмет етудің ... ... ... ... тазалау, кір жуу, үтіктеу, киімді жамау, тамақ дайындау т.б жатады.
Мектеп және үйінде алдындағы басты міндет- бұл өзіне-өзі ... ... ... ... ... тұрмыстық еңбекті әр адамның күнделікті өмір игілігіне айналдыру қажет. әсіресе мұндай әр түрлі ... ... ... ... ... арасында байқалатын ақ саусақтыққа, нәуетектікке, жас шонжарларға жол ... ... ... ... беру ... ... және ... үйелмен мүшесінің адамгершілік борышы.
2)Қоғамдық пайдалы еңбек- қоғамдық қажетілікті қанағаттандыру, жеке адамның құралы, мектеп жағдайында өткізілетін қоғамдық пайдалы жұмыстың тәрбиелік мәні өте зор. ... ... ... ... оқушылардың ғылыми дүниетанымы дамиды. Мамандықты тануда, көзқарасы ... ... ... ... сенімі және мәдени- адамгершілік ұғымы артады.
Қоғамдық пайдалы жұмыстың мектеп ... ... ... ... ... ... тепкен жерлерді, мектептерді абаттандыру, көшелерді, алаңдарды көгалдандыру, жолды, тротуарларды жөндеуге қатысу, экологиялық жағдайға байланысты тазалықты сақтау, табиғатты күту және қорғау.
::Мәдени-ағарту ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік ортамен қарым-қатынасын тәрбиелейді. әсіресе ауыл мектептерінің жоғарғы сынып оқушылары жұртшылық арасында үкіметтің қаулы-қарарларын насихаттайды, әр түрлі ... ... ... тақырыптарға әңгімелер өткізіп, лекциялар оқиды,
концерт береді.
::Шефтік жұмыс- адамгершілікті адам ... ең ... ... Ол ... ... ... жауапкершілікке тәрбиелейді. Мектеп өмірінде пайдаланып жүрген шефтік жұмыстарға Отан ... және ... ... кәрі ... көп балалы аналарға, балалар бақшасына қамқорлық мәдени мұралары қорғауы жатады. ... ... ... шефтік жұмыстардың нәтижесін үнемі қорытындылап, балалардың еңібегін бағалап ... ... ... мәні ... ... ... арқылы адам баласы өзіне және қоғамға қажетті материалдық құндылықты жасайды.
Жалпы білім беретін орта ... оқу ... ... ... алу, кіші кәсіпорны, мектепаралық оқу-өндірістік комбинаттар, оқушылардың өндірістік бригадалары т.б арқылы оқушыларды өнімді ... ... іске ... ... ... іс-әрекеті баяндалған.
Өнімді еңбек барысында оқушылар өз мүмкіншіліктеріне сәйкес жалпы халықтың іске үлес ... ... ... еңбегін ұйымдастырудың бірнеше объектілері аталды. Сол объектілердің бірі оқушылардың өндірістік бригадасы.
Бұл еңбек тәрбиесін, политехникалық білім беруді, өнімді ... ... ... формасы.
Оқушылардың өндірістік бригадасы іс әрекетінің байырғы мәселелері:
а) ... ... ... оған өндірістік және тәжірибелік жер учаскелері техника және ауылшаруашылық құралдары мал шаруашылық фермасы, далалық қос т.б ... ... ... VII-Х ... ... ... ... оқу-өндірістік жоспар жасалады. Жоспарға машиналарды, агротехниканы, зоотехниканы оқып үйрену, тұқымды, топырақты дайындау, ... ... ... ... ... тәжірибені қою, оқу-практикалық тапсырмаларды орындау егінді ору және жинау мәселелері кіреді. ... ... ... ... екі ... ... ... процессін ұйымдастыру және ауылшаруашылық тәжірибелік жұмысын істеу.
Оқуды өнімді еңбекпен ... ... ... ... ... жұмыс. Оның педагогикалық негізі: ғылымилық, оқумен байланыстылығы, ... ... ... өз ... ... істей білуі. Ғылыми- зерттеу мәліметтеріне қарағанда ауылшаруашылық тәжірибесіне қатынасқан оқушылардың химия, биология т.б пәндер бойынша ... ... ... ... ... ... ... болатындығы байқалады.
Оқушылардың өндірістік бригадасы жағдайында оқытуды өнімді еңбекпен байланыстырудан басқа да формаларын ... ... Олар ... ... экскурсиясы, мектептердегі агрохимия үйірмелері, колхоздар мен совхоздардағы агрохимия лабораториялары т.б
Сонымен, оқуды еңбекпен ұштастыруда, оқушылардың кәсіби ынтасын, қызығушылығын, ауылшаруашылық еңбегін ... ... және ... ... ... тұрғыдан іске асыруда оқушылардың өндірістік бригадасының рөлі өте зор. ... ... ... ... ... байланысты:
-еңбекке тәрбиелеудің нәтижелі жүруі баланың еңбекке неғұрлым ертерек қатыстырылуына байланысты;
-балардың еңбек ... ... ... және ... ... болу керек;
-еңбек тапсырмасын орындағанан кейін оның болымды нәтижесі баланың өз күшіне сенімділігін қуаттайды, қуаныш сезімі артады. Неғұрлым ... ... ... ... оның ... ықпалы күшті болады.
-еңбек балалардың психикалық және физиологиялық ерекшеліктеріне сай ұйымдастыруы қажет. Еңбектің негізгі түрі ойын болып табылатын кіші ... ... ... ... ... ... ... Еңбектегі сияқты ойында да ойға күш салу және жауапкершілікті сезіну бар.
-еңбек іс-әрекеті барысында оқушылар тек тапсырманы орындап ... өз ... өз ... ... ... ... тәрбиесін беру жолдары:
А.С Макаренко мен В. А. Сухомлинскийдің көпжылдық практикалық жұмыстары оқушылардың еңбегін ... ... ... ... ... еңбекке баулымайтын тәрбиені дұрыс тәрбиесі деп түсіну мүмкін емес. Сондықтан тәрбие жұмысында еңбек ең ... ... бірі ... ... С. ... ... ... құруда еңбекті қолданудың негізгі жолдарын белгілеп, еңбек тәрбиесінің ғылыми жүйесін жасады. Ол өзінің практикалық әрекетіне балаларды және ... ... ... ... сол ... жаңа ... жабдықталған өндірістік еңбекке араластырады.
Еңбек тәрбиесі мектепте, отбасында, оқу барысында, сыныптан тыс кезінде беріледі.
а) Оқу барысындағы еңбек. Сабақ барысында еңбек ... ... ... ... жаппай еңбек іс-әрекетінің түрлерін де байқайды.
Еңбек тәрбиесі үшін өте маңызды еңбек сабағы, онда оқушылар еңбек ... ... ... білімді игереді. Еңбек сабақтары барысында оқушылар жалпы және техникалық ... ... ... ... сабақтарының ғылыми негізі болады, ал еңбек сабақтары мен тәрбие барысында оқушылар алған өмір тәжірибесіне теориялық білім жүйесі арқылы түсінеді. ... ... ... жетілдіру оқушылардың еңбекке зерттеу және шығармашылық қатынасын қалыптастырады. ... ... ... ... ... еңбек және демалыс лагерьлерінде ұйымдастырылған еңбек сабақтары туралы жағымды мысалдар аз емес. Оқушылар мектепте алған білімдерін пайдаланып, әр түрлі өсімдіктерді ... ... ... ... ... іскерлікті игереді, кейбір мамандардың түрлерін меңгереді.
Осындай шығармашылық жұмыстың барысында химия, биология және өндірістік ... ... ... ... білімі байымды, тереңдейді және өнеркәсіп дағдыларына ие ... ... ... ... педагогикалық тиімділігі, олардың білім және тәрбие беруі мәнділігінде.
Оқу еңбегі бала үшін ойға толы, инемен құдық қазғандай, ... ... ... ететін ең ауыр еңбек екенін К. Д. Ушинский ескерткен болатын. Оқу еңбегінің күрделілігі, оның нәтижесі бірден айқындалмауында, оқушыларға ... ... ... ... ... мен оқытудың міндеттері еңбек пәні сабақтарында шешіледі. Бастауыш сыныпта балалар қағаз қию, балшық пен ... ... ... ... ... ағаш, пластмасса, қаңылтыр сыммен жұмыс істеуді үйреніп, мектеп жанындағы үлесті жер бөлшектерінде еңбек ... ... ... бөлінген оқу-тәжірибелік үлесті жер бөлігіндегі, оқу шеберханасындағы еңбек, жоғарғы сыныптардағы өнеркәсіп және аул шаруашылық практикумдағы оқушыларды жалпы ... ... ... ... политехникалық ой-өрісін кеңейтеді, кәсіптік ниетін және өмір ... ... ... ... тыс жұмыстардың маңызы күнен-күнге өсіп келе жатыр. Сыныптан тыс жұмыстар қала және ауыл мектептерінде жүргізіледі. Кейбір ... ... тыс ... ... өз ... өткізбейді. Олар жұмыстың бұл түрін қосымша деп есептейді, уақыт болған жағдайда ғана ... Бұл ... ...
Сыныптан тыс жұмыстар оқушылардың пәнге деген қызығушылығын оятып, оқыту ісіне үлкен пайда әкеледі. Сыныптан тыс жұмыстардың тілді ... ... ... ... ... ... жүзінде көруге болады. Сыныптан тыс жұмыстардың оқу процесіндегі алатын орнын ... есте ... ... тыс ... ұйымдастырғанда мұғалім оны сабақ процесінен формасы мен мазмұны жағынан үлкен айырмашылығы бар екенін есте сақтау қажет, бірақ сабақ процесінде осы ... ... ... ...
Сыныптан тыс жұмыстар кезінде ойын ойлау сабақтарында сөйлем үлгілері қолданады. Сыныптан тыс ... ... ... ... бұл ... өз ... ... Ұйымдастыру кезінде тек оқушыларды таңдап алу дұрыс емес. Бұл жұмыс түрінде баға қойылмайды, бір оқушының қандай жұмыс жасағаны ... ... ... ... ... ... жарыстар, концерттер, ертеңгілік өткізгенде көрінеді. Ол оқушылардың белсенділігіне, шығармашылығына негізделеді. Сонымен қатар әр оқушының икемі, қызығушылығы ескеріледі. әр жаңа ... ... ... ... ... берілі, әр түрлі формалар мен тәсілдер және аудио-видео құралдары қолдануы керек, оқушы өз жұмысының ... ... ... ... ... ... көре білуі қажет.
Сыныптан тыс жұмыстардың мынадай ... ... ... ...
3. ... ... ... мұнда бір оқушымен жұмыс жасалады. Жұмыстың бұл түрінде оңай және көп жетістікке қол жеткізуге болады.
Топтық ... Бұл түр ... ... ... я ... байланысты ұйымдастырылады. Ол ойын үйірмелері, хор, ауызша үйірме, әдебиет және өнер үйірмесі.
Бұқаралық жұмыстарға кештер, ойындар өткізу, энциклопедиялар әзірлеу, газет шығару, ... ... ... тыс ... және жаппай жұмыстың еңбек тәрбиесін іске асыруда тәрбиелік мүмкіндігі өте зор.
Шебер қолдар. , және пән үйірмелеріндегі сабақтар ... ... ... ... ... ойларының дамуына мүмкіндік туғызады. әрбір оқушының үйірме сабақтарында еңбекке шығармашылық қатынасы байқалады, олар еңбегін ұйымдастыру тәсілдерін іздестіреді, ғылыми зерттеу ... ... ... жақындату мақсатымен техникалық үйірмелер саны көбейіп келеді. Мысалы: село мектептерінде т.б ... Бұл ... ... ... ... алуда ерекше ой салады. Олар әр мамандықтың болымды, ... ... ... ... ... өзінше тиісті шешім қабылдайды. Осыған орай мұғалімдер мен ... ... ... бір ізді педагогикалық пікір айтып кеңес беріп отырса олар мамандықты таңдауда бірте-бірте шабыты, қызығушылығы арта ... ... ... жаппай жұмыстар толықтырады. Оқушылар қызығушылықты, үлкен тәрбиелік мәні бар көптеген шараларға белсенді қатысады және оларды ... ... ... ... ... , т.б ... ... оқушыларды балаларды үй шаруашылығымен мал бағумен, қызды кесте тігумен айналысады бұл да еңбек. Оларды ой еңбегі мен дене еңбегіне шығармашылықпен ... етіп ... Қыз ... ... ана, бала ... ... ұйытқысы деп түсінген халқымыз оның еңбек сүйгіш өнегелі, өнерлі болып өсуіне ерекше мән берген. ... ... ... еңбекке баулығанда күнделікті кәсібіне, тұрмыс-тіршілігіне байланысты төрт түлік малды бағып- қағуды, аң аулап кәсіп етуді ойластырған.
Мектепте-бірінші ... ... ... ... әр ... ... дайындаумен шұғылданады: кестелер, суреттер, диограммалар, қарапайым заттардың үлгілері, ал орта және жоғарғы сыныптарда стенділерді ... Олар ... ... ... ... ... және ... жұмыс істейді, гүлдерді өсіреді т.с.с. еңбек тәрбиесінде бейнелеу сабағының атқаратын қызметі зор. Еңбек сабағы да ... ... ... ... ... жұмыс жасайды.
Қазіргі кезде мектеп оқушыларына мынадай талаптар ... ... ... ... ... ... бағалай білу
2. Барлық жұмыс түрлерінің маңыздылығын тану, еңбекті және оның нәтижесін құрметтей білу
3. Еңбекте үнемі белсенділік, жаңалық, ... ... ... және дене ... ... ... ету ... іштей түсіну
5. еңбекті ғылыми ұйымдастыру принциптеріне сүйене жүргізу
6. Еңбекке адам ... ... ... ... ... жасау
Бастауыш сыныптардағы көркем еңбек жүйесі өзінің ерекшеліктерімен оқушы ... әсер ете ... ... ... ... ... ықпал жасайды. Сондықтан көркем еңбек- оқушы қабілетін дамытудың негізгі факторы ... ... ... ... ... өнерге деген қызығушылықты қалыптастыруда көркемдік білім беру жүйесінің заман ... сай ... ... ... жасау, оқу-тәрбие мазмұнын жаңарту қазіргі кездегі бастауыш мектептің аясында атқарылатын өзекті істердің бірі.
Еңбекке баулу кезінде оқушылардың қарапайым түрде орындалған ... ... қала ... ... оқушылар өмір сүрген ортада көптеп кездесе бермейді. Сондықтан қалалық мектептерде қолөнер бұйымдарын жасап, оған көркем ... ... ... ... ... ... белгілі.
Еңбекке баулу кезінде оқушылардың орындауына жеңіл, қарапайым түрде орындалған ұлттық бұйымдар қала мектептерінде немесе оқушылар өмір сүрген ... ... ... ... Сондықтан қалалық мектептерде қолөнер бұйымдарын жасап, оған көркем еңбек әдістемесін қолдану біршама қиындыққа соқтыратыны белгілі. Олай, болса бастауыш сыныпта оқу ... ... ... ... ... қана қоймай, оған қосымша сыныптан тыс жұмыстар жүргізілгені дұрыс.
Балаларды ұлттық қолөнер шығармалармен таныстыру ... өз ... ... халқына, деген сүйіспеншілігін қалыптастырып, көркемдік шығармашылығын жетілдіреді. Еңбектену ... бала ... ... ие болады, ол өз қабілетінің керектігін түсінеді және сол арқылы қиыншылықтарды жеңе алады. Еңбек пен көңіл-күй ... ... тең ... ... ... еңбек арқылы тануымен, оның сұлулықты өз қолымен жасауымен іске асырылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңы. Алматы, -1998ж.
* Қазақстан Республикасы бастауыш білімінің мемлекеттік стандарты. Алматы,- РБК. 1988ж.
* Ақназаров С. Оқушыларды еңбекке баулу, - ... 1976- 40 ... ... Ю.И. ... ... ... - ... школьников, 1977. - 327 с.
* Асенова Н. ... - ... ... ... мұрасындағы еңбек тәрбиесі ... // ... ... № 11, 12. 2006 ... Әбдрахманова А.К.Еңбекпен шынығуда. - Қазақстан мектебі, 1987, - 243 ... ... Ж.А. ... тәрбиесінің педагогикалық негізі.// Негізгі мектеп, --1993. - № 117 - 4 б7
* Әбиев Ж, ... С, ... А. ... ... 2004 ... Әл - ... ХІІ ғ жазылған 2007 ж
* Әбдікәрімова Т, Рахметова С, Қабатаева Б. ... ,-> 2009ж.
* ... Қ. ... С. ... ... ... 1984 ... Беркімбаева Ш. К, Құсайынов А. Қ. Қазақша түсіндірмелі ... ... ... Алматы,- 2007 ж.
* Жұмахан К. Еңбек тәрбиесі-адам өмірінің дамуының басты құралы. №3. 2005ж. 15-б.
* ... Т, ... Қ, ... > 1999 ж. Педагогикалық оқулық 6 ... ... Р. М, ... Қ. Т. ... ... 2006 ж.
* Қоянбаев Ж. Б. ... Р. М. ... ... 2000 ... ... М. Х, ... Б. Ж, Ғалымова Ә. У, Ильясова Р. К.
* ... Я, Джон ... ... ... ... ... Астана. -> 2007 ж.
* Раупова Н. А, Төлебиев Ә. Т, Алматы - 2009 ж. ... ... 2 ... Ушинский К. Д. Еңбектің психикалық жане тәрбиелік мәні Алматы,- ... ... Г. И, ... М. Б, ... Ә. Е. ... - > 2003 ж. ... тілі 5- сынып.
ҚОСЫМША: А
Іс - ... ... ... ... ... ... ... ұғымдарын тексеру, еңбек ету жағдайларын ұйымдастыру.
Зерттеу обьектісі: 5 сынып оқушылары.
Зерттеу базасы:
Зерттеу барысы:
Тест сұрақтары
Тақырыбы: Адамға ... ... ... ... ... ... және ... керек екндігін түсіндіріп түйсігіне түйдіру.
Мектебі: Ақтоғай орта мектебі
Сыныбы: 5 б
Зерттеу обьектісі: Мектеп оқушылары
Зерттеу барысы:
Зерттеушілерге он сұрақтан ... тест ... ... ... ... сұрақтардан тұрады.
* Еңбектің қай түрімен шұғылданасың?
а) үй сыпыру б) су әкелу в) ... ...
д) ағаш ... е) ...
* ... ... немесе әкеңе көмектескен ұнай ма?
а) ия б) жоқ в) ... ... ... ... ... жақсы көресің?
а) киім тіккенді б) кітап оқығанды
в) керекті іспен шұғылданғанды г) ... ... ... ... ұнай ... ия б) жоқ в) ...
* ... ...
а) ... б) күн ... в) ... ... ету ... қай ... ... айтылады?
а) ана тілі б) ... тілі в) дене г) ...
* Қол ... дамыту үшін қай пән қажет?
а) ана тілі б) ... в) ... г) ... тілі
* Мақалды жалғастыр
а) тіленбей б) ... в) ... г) ... ... ер жеткенде қай мамандық таңдайсың?
а) дәрігер б) ... в) ... г) ... Бос ... немен айналысасың?
а) анама көмектесем б) ұйықтаймын
в) ештеңе г) ... ... ... ... 10- 8 ... ... жауап берді.
Еңбекке деген баланың көзқарасы өмірге талаптанғыш
* 7- 4 сұрақ еңбекке деген көзқарасы еңбек еткенде ... ... көп ... 3- 1 аралығы балалардың еңбекке деген қызығушылығы өте төмен жалқау
Қорытынды:
Қорыта келгенде бұл жерде ... ... ... ... әрі толық жұмыс істете білсе, балалардың еңбекке деген қызығушылығы арта ... ... көп ... ... керек.
Сауалнама (ауызша)
Тақырыбы: Өзіне өзі қызмет ету
Мақсаты:Өзіне қызмет ете білуге үйрету және басқа біреудің еңбегін бағалау
Сыныбы: ... ... ... ... он ... ... ... сұрақтары ұсынылды: олар мынандай сұрақтардан тұрады
* Сенің еңбегіңді ата-анаң ... ... ... жазған ұнай ма?
* Еңбек туралы мақал немесе өлең жазып бер?
* Еңбек сабағында не ... ... ... ... саған жараса ма?
* Еңбекке байланысты кімдердің шығармаларын білесің?
* Еңбектің қай ... ... ... ... Сен өзің үшін үйде ... ... ... Қандай үйірмелерге қатысасың?
* Ата-анаңа қандай көмек көрсетесің?
Нәтижесі:
* 10- 8 сұраққа балалар мектеп үйірмелеріне, клубтарға қатысатынын байқатты
* 7- 3 ... ... ... ... ... өмірге талпынғыш. Еңбекті бағалай біледі
* 3- 1 сұрақ балардың ата-анасымен қарым-қатынасы. Балалар жан-жақты болып өскен әрине бұл сынып жетекшінің ... ... ... ... осы жерден әрі тоқтап қалмау керек. Олардың білімін әрі қарай шыңдай түсуіміз керек. Өзіне-өзі қызмет ... ... ... ... ... көп ... бөлген дұрыс
Қорытынды
Барлық сабақтарда еңбек тәрбиесі тәрбиеленуі керек;
::Оқушыларды еңбекке тәрбиелей отырып олардың жеке ісі дар ерекшеліктерін ескету;
::Еңбек тәрбиесі ... ... ... ... ... ... өлең ... көбірек жаттатқызу;
::Оқушыларға мүмкіндік болса үлкендердің еңбегін сырттай оқушыларға бақылатқызу;
::Еңбекке байланысты шығарма, яғни шығармашылық жұмыс жасату;
::Оқушылардың ата-аналарына көмектесіп еңбек ... ... ... ... не үші жүргізілетінін түсіндіру;
::Ата-аналармен кездесу өткізіп кездесуде ата-аналар баласының еңбегін үйде, дұрыс ұйымдастыру керек екендігін айту;
::Оқушыларға жеке қосымша жұмыс ... пән ... ... ... бөлуін ескерту;
::Оқушыларға қоғамдық жұмыстарға көбірек қатыстыру;
::Оқушылар өзіне-өзі қызмет ... ... ... ... еңбекке даярлау;
::Қарапайым еңбек құралдарымен жұмыс істей білуге үйрету;
Еңбек тәрбиесі- барлық тәрбенің қайнар көзі
Еңбек тәрбиесі- барлық тәрбенің қайнар көзі ... ... ... ... білімін іс жүзінде қолдана біліп, оны өмірмен өзінің іс-әрекетімен күнделікті тіршілік қызметімен байланыстыра білгенде ғана өзіне де, ... да ... ... ... ... ... Осы ... баланы еңбекке неғұрлым жастайынан тәрбилесек, баланың бойында еңбек тәрбиесі дұрыс қалыптасады.
Әрбір оқушыны еңбекке тәрбиелеу үшін оның ... ... ... ... мән беру ... ... сабақ әзірлеуге қанша уақыт жұмсайтыны, еңбегінің нәтижесі қандай болатыны оның жұмыс қабілетінің дәрежесіне байланысты.
Жұмыс ... ... ... ... ... ... ... көп уақыт жұмсайды, аз қыдырады, аз қимылдайды, мұның өзі оның жұмыс ... ... ... ол ... бар ... оқуға жұмсайтындай болып көрінеді, үстел басында кітап пен ... бас ... ... ал ... ... ... ...
Бала еңбегін белгілі бір мақсатқа бағыттаған абзал. Ол өзі атқаруға тиісті жұмыстың маңызын айқын түсінетін болсын. Оларға тапсырылған жұмыс ... ... ... мен ... сәйкес және қажетті іс болғаны жөн. Мұндай жағдайда баланың еңбекке ықыласы артып, еңбек қуанышына ... ... үйде ... ... ... ... ... әрбір адамның әдетіне айналсын. Ал еңбек дегенде оны тек ауыр ... күш ... іс деп ... ... ... ыдыс-аяқты жинастыру, өзінен кіші бауырларының қуыршағын реттеуге жәрдемдесу, т.б ... ... ... да бала өз ... ... ... әдетіне айналдыру керек.
Әр баланың өсу, даму жағдайына лайық олар атқаруға тиісті еңбектің түрін де ... түсу өте ... ... әрбір ата-ана ескергені жөн.
Қорытындылай келе, бізге талап-тілектерді орындау және білім беру жүйесінің барлық педагогикалық ... ... ... сынып мұғалімдерінің бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі.
Барлық адам өмірі,
Еңбектен келіп жаралған
Тіршілік, тыныс, рахатын.
Еңбекпенен табылған!

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
IX-XII ғасырлардағы қазақ отбасы тәрбиесінің қалыптасуы мен дамуы53 бет
Абай еңбектерінің негізінде ана тілі оқу сабағында оқушылардың құлықтық тәрбиесін қалыптастыру50 бет
Адамгершілік тәрбиесі6 бет
Адамзат тәрбиесіндегі халық педагогикасының ролі11 бет
Адамның жетілуінде дәне тәрбиесі мен спорттың маңызы18 бет
Ана тілі сабақтарында кіші мектеп жасындағы оқушылардың қазіргі тәрбиесіндегі қазақ халық педагогикасының озық дәстүрлерін қолдану50 бет
Ата мен ана – бала тәрбиесiнiң қамқоршысы, өнегесi7 бет
Ауыл мектебі оқушыларының экологиялық тәрбиесін қалыптастырудың теориялық негіздері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь