Кіші жүздің ханы Ресейге қосылуы жөнінде елшілік жіберуі

Мазмұны

Кіріспе

І. Тарау. Кіші жүздің ханы Ресейге қосылуы жөнінде елшілік
жіберуі.
1.1.А.И.Тевкелевтің қазақ жеріне келуі
1.2. Ұлы жүз және орта жүздің ант қабылдауы

II.Тарау. П.К. Крилловтың бастаған Орынбор экспедициясының
жүруі
2.1. Ресейдің қазақ жеріне бекіністер салуы.
2.2. Жайық маңындағы қамалдарына қазақтардың көшіуіне тиым салуы

III. Қортынды.

IV.Сілтемелер тізімі

V.Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе

Қазақ хандығында 1718 жыл Әз Тауке хан қайтыс болған соң, оның орнына баласы Болат хан болды. 1730 жылы Болат хан қайтыс болып, орнына баласы Әбілмәмбет отырды. Осы кезде қазақ хандығында хан тағына таласқан ішкі қырқыс туды. Сөйтіп, 1730 жылы Болат қайтыс болған соң қазақтың үш жүзінің хан – султандары Әулиеата жаққа жиналып, құрылтай сипатта жиналыс болды. Бұл құрылтайға үш жүздің улы ханы Болаттың баласы Әбілмембет және Болатхан тікелей билеген ұлы жүздің сұлтандары, Шығай ханның ұрпағы және өз заманының қарарманы Барақ султан билеген орта жүздің султандары, Әбілқайыр басқарған кіші жүздің султандары қатысады. Осы құрылтайда Әбілқайыр Әбілмембеттен үш жүздің улы хандығын алмақ болып жалсыз талап қойды.
Әбілқайыр хан әуелетінің шыққан сұлтандардың бірі яғни ол қазақ хандығы алғаш құрған Әз жәнібек ханның жетінші урпаға болып табылады. Ол XVII ғасырдың 20 –ші жылдарында кіші жүзге хан болған «Ақтабан шұбырынды» жылдарында қазақ қауымен бастап, жоңғар феодалдарының шапқыншылығына қарсы күрескен әйгілі қолбасшылардың бірі еді. Тарихшы З.У. Тоғанның айтуына қарағанда ол кезде Әбілқайыр қазақтың үш жүзінің улы ханы оған қоса қарақалпақтардың ханы еді. Сонымен қатар Хорезімде билеуші болуды арман еткен екен. 1
Қазақ хандығының астанасы Түркістан қаласына көшірілді. Бул кезде кіші жүздің өзі ішінен үш бөлекке бөлінген: оның бір бөлігін Қайып ханның баласы Батыр сұлтан биледі, енді бір бөлігін Әбілқайырдың баласы Нұралы сұлтан биледі, Әбілқайырдың билігі кіші жүздің
Бірі бөлігіне ғана жүретін еді.
1. «Қазақтың көне тарихы» 2бі-бет А 1993 ж.
Қазақтың кіші жүзінің ханы Әбілқайырға бір жағынан жоңғар қалмақтарының, ал екіші жағынан көршілес башқұрттар тарапынан талай рет шапқыншылыққа ұшырап зорлыққа душар болып отырды. Жоңғар қалмақтары қазақ хандықтарына дүркін шабуылдар жасап, олардың қаларадын басып алды. Сонымен мекендерін тартып алып отырды. Қазақтарға ең шұрайлы қоныс болған жайықтың маңында башқұрттардан төнген қауіп те төніп отырды. Қазақтардың мыңдаған жылқысын айдап әкетіп жүрді. 2



Зерттеудің мақсаты мен міндеттері.
Мақсаты: Курстық жұмыстың тақырыбы «Әбілқайыр ханның Ресеймен келіс сөздері»
Бұл курстық жұмыстың мақсаты тақырыпқа сәйкес сол кезеңдегі экономикалық жағдайға байланысты зерттеулер жүргізіп, яғни біріншіден не себебті туындағандығын, мол кездегі жағдайда болып жатқан жағдайлар және де Әбилқайырдың Ресеймен жүргізген саясатына сипаттама беріп осы тақырыптарды толығымен ашып беру курстық жұмыстың мақсаты болып табылады.
Міндеттері :
- Кіші жүздің ханы Әбілқайыр 1731 жылы Ресейге жібірген елшілігінің тарихта алатын орны, құндылығы жөнінде зерттеулер жүргізу.
- Сол кездегі негізгі мәліметтер бойынша негізінен сол кездегі жағдайға тоқталып, не себептен туындағандығы тұралы зерттеп, баға беру.
- Әбілқайырдың Ресейге жіберген елшілігінің нәтіжесіне айқындама жасау, сонымен актуальдығын көрсете білу.
- Тақырыптың мәнін ашып көрсете білу.
Зерттеудің өзектілігі.
Әбілқайыр хан Ресейге қосылудың көдеген мақсаты патша үкіметінің көмегімен жоңғар шапқыншылығынан құтылуды жәнеде өз жағдайын нығайтып алу, хан тағы үшін күресте бәсекелестердің хандық үкіметін сақтап қалуға феодалдық құқықтармен артықшылықтарды нығайтуға тырысты. Ол орыс патшасына арқа сейей отырып, баласын башқурттарға хан етіп қоюды, хиуаны жаулап алып өзі оған хан болыды көздеген болатын.
Мінің негізгі өзекті мәселем осы тақырыпқа тарихи тұрғыдан баға беру болып табылады.
Тарихнамасы.
Бұл тақырыпқа сәйкес әдебиеттер жеткілікті мен бұл тақырыптарды негізінен тарихшылардың еңбектерінен алғанмын. Мысалға айтар болсақ ол «Қазақстан тарихы»
Алматы қаласында 2002 ж. жарық көрді және де Астана қаласында 2002 ж жарық көрген П. И. Ричковтың «Капитан жазбалары» Қ. Есмағалибетовтың «Әбілқайыр хан тұралық жинақ» Алматы 2004 ж жарық көрген. Сонымен К. Аманжоловтың Алматыда 2004ж. Жарық көрген «Қазақстан тарихы дәрістер курсынан құнды деректер» келтірілген болатын, және де 1993ж. Алматыда баспасынан шыққан «Қазақтың көне тәрихы» атты еңбектерді пайдаландым.
Түйін.
Жоғарыда айтылған мәселелерді қолданып жұмыстық мәнін ашу.
Пайдаланған әдебиеттер.

Әдебиеттер:
1. Қазақтың көне тарихи-Алматы, 1993.
2.Қазақстан тарихи (Қазақстан тарихи көне заманнан бүгінге дейін) Очерк-Алматы: КРҮҒА,1994.
3. Төлебаев 2 т.б.Қазақстан тарихи-Алматы,2006.
4. Қазақстан тарихи ІІІ том Т. 3-Алматы , 2002.
5.Ә.Әбдакімұлы.Қазақстан тарихи-Алматы,1997.
6. Бекманова Д.М. Қазақстан тарихи,-1999.
7.Омарбеков Т. ,Ш.омарбеков Қазақстан тарихына және тарихнамасына ұлттық көз-қарас,-Алматы, 2004.
8. Қазақ совет энциклопедиясы.-Алматы,1970.Т.4
Газет журналдар:
9. Төреқулов «Жанқожа батыр» Халық кеңісі 1992 1 тамыз
10. Молдахмет Қаназ « Қаннан кеуіп көрмеген найзасының сағысы» // Түркістан газеті. 2006, 12 қантар.
11. Төреханов Т, Жұбаев И. «Біз Көтібар батырды білемізбе» // Түкістан газеті 2000ж. 25-31 тамыз
12. Оспанов А. Жанқожа батыр. Алматы, 1992ж. к1
13. Қазақ совет энциклепедиясы Т.4-Алматы, 1970.
        
        Мазмұны
Кіріспе
І. Тарау. Кіші жүздің ханы Ресейге қосылуы жөнінде елшілік
жіберуі.
1.1.А.И.Тевкелевтің ... ... ... Ұлы жүз және орта ... ант ... П.К. Крилловтың бастаған Орынбор экспедициясының
жүруі
1. Ресейдің қазақ жеріне бекіністер ... ... ... ... ... ... тиым салуы
III. Қортынды.
IV.Сілтемелер тізімі
V.Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
Қазақ хандығында 1718 жыл Әз ... хан ... ... соң, ... ... ... хан болды. 1730 жылы Болат хан ... ... ... ... отырды. Осы кезде ... ... ... ... ішкі ... ... ... 1730 жылы Болат қайтыс
болған соң қазақтың үш ... хан – ... ... ... құрылтай сипатта жиналыс болды. Бұл құрылтайға үш ... ханы ... ... ... және ... ... ... жүздің сұлтандары, Шығай ханның ұрпағы және өз ... ... ... ... орта ... султандары, Әбілқайыр
басқарған кіші жүздің султандары қатысады. Осы ... ... үш ... улы ... ... ... ... талап
қойды.
Әбілқайыр хан әуелетінің шыққан сұлтандардың бірі яғни ... ... ... ... Әз ... ... ... урпаға болып
табылады. Ол XVII ғасырдың 20 –ші жылдарында кіші ... хан ... ... ... ... ... ... жоңғар
феодалдарының шапқыншылығына ... ... ... ... еді. ... З.У. ... айтуына қарағанда ол кезде
Әбілқайыр қазақтың үш жүзінің улы ханы оған қоса ... еді. ... ... ... билеуші болуды арман еткен екен.
1
Қазақ ... ... ... ... көшірілді. Бул
кезде кіші ... өзі ... үш ... ... оның ... Қайып ханның баласы Батыр сұлтан биледі, енді бір ... ... ... ... биледі, Әбілқайырдың билігі кіші
жүздің
Бірі бөлігіне ғана жүретін ... ... көне ... ... А 1993 ... кіші ... ханы Әбілқайырға бір жағынан жоңғар
қалмақтарының, ал ... ... ... ... ... рет шапқыншылыққа ұшырап зорлыққа душар ... ... ... ... хандықтарына дүркін шабуылдар жасап, олардың
қаларадын басып ... ... ... тартып алып отырды.
Қазақтарға ең шұрайлы қоныс болған ... ... ... ... те ... ... Қазақтардың мыңдаған жылқысын айдап
әкетіп ... ... ... мен ... ... жұмыстың тақырыбы «Әбілқайыр ханның Ресеймен келіс
сөздері»
Бұл ... ... ... ... ... сол ... жағдайға байланысты зерттеулер жүргізіп, яғни біріншіден
не ... ... мол ... жағдайда болып жатқан
жағдайлар және де ... ... ... ... беріп осы тақырыптарды толығымен ашып беру ... ... ... табылады.
Міндеттері :
- Кіші жүздің ханы Әбілқайыр 1731 жылы ... ... ... ... ... ... жөнінде зерттеулер жүргізу.
- Сол кездегі ... ... ... ... сол ... тоқталып, не себептен туындағандығы ... ... ... ... ... ... елшілігінің нәтіжесіне айқындама
жасау, сонымен актуальдығын көрсете білу.
- Тақырыптың мәнін ашып ... ... ... хан ... ... ... ... патша үкіметінің
көмегімен жоңғар шапқыншылығынан құтылуды жәнеде өз жағдайын нығайтып
алу, хан тағы үшін ... ... ... ... ... ... құқықтармен артықшылықтарды нығайтуға тырысты. ... ... арқа ... ... ... ... хан ... хиуаны жаулап алып өзі оған хан болыды көздеген болатын.
Мінің негізгі өзекті ... осы ... ... ... ... ... ... тақырыпқа сәйкес әдебиеттер жеткілікті мен бұл ... ... ... алғанмын. Мысалға айтар болсақ ол
«Қазақстан тарихы»
Алматы қаласында 2002 ж. ... ... және де ... ... ж жарық көрген П. И. ... ... ... ... ... хан ... ... Алматы 2004 ж жарық
көрген. Сонымен К. ... ... 2004ж. ... ... ... ... ... құнды деректер» ... және де 1993ж. ... ... шыққан «Қазақтың көне
тәрихы» атты еңбектерді пайдаландым.
Түйін.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... жүз ханы Ресейге қосылуы жөнінде елшілік жіберуі.
Әбілқайыр хан ... ... ... ... күресте орыс
патшалығының күш ... ... ... ... 1726 ... Петергбургке Рассияның ... ... ... ... мен жайық өзіне аралығында ...... ... ... ... россиаға емін – еркін өтуін жіне ... мен ... ... ... ету, сондайақ
тұтқындарды алмасу тапсырмамен қойбағар ... ... ... ... ... адам ... етуге уәде береді.
Алайда қойбағар Көбековтың миссиесы сәтсіз адқмалды, өйткені
сырқы ... ... ... ... ... ... ... россия орындарының ... ... ... ... ... болар еді.
1730 жылы шілде ойында Сейіт қул құндық ұлы, ... ... ... Петербургке елші етіп жібереді. Әбілқайыр хан ... ... ... ... ... ел – ... ақылдаспай, хан
кеңесінің ұйғарымына аккізбей астыртын жүргізген болатын.
Орыс патшасына Әбілқайыр ... ... ... ... ... ... ... империаторлық ұлы мәртебеңіздің қол
астында болғым келеді, мен Әбілқайыр хан, өзімнің кәрі және жас ... ... ... мың адам қазақтарыммен сіздің императорлық ... қол ... ... ... деп ... 3
Әбілқайыр хан Ресейге қосылуды ... ... ... өз ... нығайтып алуға, хан тағыүшін ... ... той ... ... хандық өкімтін сақтап
қалуға , феодалдық құрықтар мен ... ... ... ... ... ... ... ханның Россия ... болу ... алың ... ... ішкі ... ... және ... - қайерден қорғауға ұмтылуы деп ... ... ... ... ынталандырған маңызды ...... ... ... жеке ... ... ... үшін
пайдаланғысын кеклгенін еленеуге болмайды, бұл әдетте, ... ... ... деп, ... және сондықтан да патша ... оның ... ... ... да ірі – ірі ... ... кереғар келді. Әбілқайырдің Россияға
қосылуы ... ... ... ... ... мен ... қарсы тұруына негізгі себеп осы ... ... – ақ жеке ... өз басының қырдағы арқалы мен ... үшін ... ... ... ... қалғысы келер
еді.
Әбілқайырдың бұл тиғылын орыс ... ... де ... ... Орыс ... А. Тевкелев былай деп жазды: ... ... ... қамқорлыққа алуын сурады. Осы ... ... ... яғни ... ... бір өзін хан етіп қою және сол ... ... өзіне мұрагерлер тағайындауды сөздеді.
Орыс ... А. ... ... ... өзінің осы
хатында қазақтардың ... ... жеп, ауыр бір ... ... айтады, Еріл бойындағы қалмақтардың, ... ... ... - ... ... ... отырғандығына
тоқталады. Ол өзінің хиуалықтарды, қарақалпақтарды және ... орыс ... ... ... үміт ... Ең
соңында, өзінің және қоластындағы адамдардың орыс ... ... ... ... ... уәде ... ... үкіметі қазақ хандығын қаратып алудың ... зор, ол ... Азия ... мен ... кірудің кілтімен
қақпасы» деп білді. Бұл, ... Петр I ... ... ... Азия
елдері мен жерлеріне ... ... ... дәл сол ... ... хандығының өзі ғана, осы себептен де сапар ... ... ... мен ... жолымыз болуы үшін ол орда ... ... ... ... ... ... үкіметінің елшісі Певкелевтің айтуынша «Ұлы Петр ... ... ... үшін ... ... келе ... және ... мәлімсіз болған дерлік кең ... ... - ... ордаларын
Ресейдің қол астына қарату тілегі бар екенін ... деп ... ... қол ... алу ... ... нұсқау бере
келіп, Петр ... ... ... «Бұл ... өзі анық қол ... ... ... онда бір милионға дейін болса да көп шығын
шығуына қарамай қалайда бір ... ... қол қол ... ... империясының қол астына қарауға міндеттеп қайтуға тырысып ... ... ... орыс ... ... ... ... билеушілірі Әбілқайырханның өз бетімен ... ... жайа ... алды ... ... шімгені жерден табылды.
Левшиннің айтуынша, қазақтардың бағынуы ресей ... үшін ... ... болды:
1. Бұл империя «Бір тамшы қан ағызбай бірнеше жұзмың халықты қосып
алды»
2. Қазақтардың ... ... ... ... қамтамасыз
етеді.
3. Ұлы Петрді қорқытқан жоңғарлар әлі де оте күшті еді, ол ... ... ... зор ... ... қазақтар
бағынғаннан кейін қазақтар ... ... ... ... ... ... ... болаты.
4. Інемі «Бүлікшілік шығарып, ... ... ... ... қазақтарды пайдалана отырып, басуға барады.
5. Қазақтарды беке сала отырып таяу маңрағы ... ... Петр ... ... ... апат ... хиуалықтарды
бойсындыруға болады.
6. Петр қазақ хандығын ... Азия ... мен ... кілті» деп қараған және оның ... ... ... ... ... . Соның үшін орыс
патшасы Әбілқайыр ханның өтінішін ... ... ... ... жылғы 19 ақпан айында императритца Анна ... ... және ... ... ... ... Россия қоластына
ерекше түрде қабылдандығы тұралы граматаға қол ... ... ... бұл ... ... ... тоған қаралы күн»
деп айтып жүр.
Бұл ... екі жақ ... ... еді. ... хан ол ... жақсатып, елдің эканомикалық ... ... ... ... ... ... аймақтағы ең қуатты күш екенін
білді. Сол кезеңде кіші жұздің ... ... ... ... ... Брилл Олкатт жазды. Орыстар Әбілқайыр мен екі арадағы
одақтастың ... ... ... қалатына сенген жоқ.
Сол кездегі кіші жүз ... ... ... ... ... ... сөғыстың салдарынан. Әбилқайырдің ресей
патшасына ... ... құл» ... ... тағы бір мысалмен
дәлелдейік ! Әбілқайыр басқұрттардың жанына шыққандарды жөн ... ... ... ... ... шабул сәтсіз аяқталды.
Кіші жүздің Ресейге қосылуын тұралы қазақтарға ... ... ... ант қабылдантыру үшін 1731ж. апрелде қазақ даласына
А. И.Тевкелев бастаған 60 кісілік ... сол жылы ... ... Әбілқайырдың ордасына келді. Қазақтарды Россияға ... ... ... ... ... актіге қол қою арқылы
жүзеге асырылады.
Бұл орыс ... XVIII ... аса ірі және ... қадамдарының бірі болды.
А. И. Тевкелевтің елшілігі мен бірге қазақ ... ... пен ... ... бастаған қазақ елшілері де оралды.
Орта Азия ... бірі ... ... ... ... ... орыс ... әйеліне жазған хатында әнгіме бодақ
болу ... ... ... болу ... ... деп ... бұл туралы «қазақ халқы орыс ... ... ... георанал шындыққа жатпайды. Әбілқайыр өзінің іс -әрекеттерінде
жеке ... ... ... ... ... бір ... ол да орыстан көмек алуға ... ... орыс ... ... ... Тевкелев Әбілқайырді және бақада қазақ билеушілерінің россия
қоластына қарауға ант ... ... ... Егер Әбілқайыр
немесе басқа қазақ билеушілерінің қайсы бірі ... бәрі ... ... бас тартатын жағдай туған ретте орыс елшісі ... ... яғни ... ... ... ... үшін қолдан
келгеннің бәрін істеуге тырысты.
Орыс үкіметі өз ... ... тек ... ғана
емес, соны мен ... ... да, ... ... ... ... Тевкелев христиан дінін қабылдағанға ... аты – ... ... ... ... - Мұхаммет ... ... ... ... ... ... жөніндегі тіенашы, елшісі. Шығыс ... ... ... император кеңесінде қызмет істеді. А.И.
Тевкелев пен бірге А. Писсарев пен Н. ... ... ... ... «журнал» жүргізіп отырды яғни жер ... ... ... ... санын, айналысатын кәсіптерін, дінін,
малын, шекараларын, көршілес ... мен ... ... ... ... отырды. 1731ж. 22 августта сүйіндік әбілқайырдің күйеу
баласы орыс ... ... ... ... беруі, онда ... ... ... ... келісетінін растады. Қазақтардан
орыс қаласына кіру жөнінде ант алу ... ... ... ... ... хабарды Қыдырдияс Маллақаевтан
естгенінден ... ... ... ... А.И. ... алуға шықты. Елшілікті қарсы алу және күзету үшін хан ... ... ... ... мен ... султан бастаған жүз жауынгері
бар отырар жасақтары.
Россияның қол ... кіру ... ... ... Әбілқайр
Тевкелевке қазақтың билеуші ... ант ... ... ... ... ... ... керек, соның өзінде әуелі
білікті ру ... ... сый – ... беру ... деп ... Кіші жүз қазақтарының россия қоластына қабылдануында атақты
Бөгенбай батыр елеулі роль ... ол ... қол ... ... берді және өзінің бұл ... ... ... ... қатынастарын жақсартуға көмектесетіне уәде ... ... ... Әбілқайыр хан ант берді, оған ... ... соң Есен ... ... ... қосылды. Сол
арада адалдыққа 27 ... ант ... ... ... ... ... ... 27 гіне бастапқына антты ханнан
басқа ақсақал аталатын 28 адам ... Бір ... ... мен ... ... жағынан Бөгенбей мен екі ... ... ... ... мен және ... жақтастарым «Қарсы
партия» жақтастарын «Әлгі ... ... ... ... деп сендірді.
1732ж. 21 ... ... ... Анна ... ... ... билеушісі Доржанның қазақтарды Россияға қарсы айдап
салушылығы тұралы ... ... оның ... ... күресінде
көмектесуден бас тартқанын хабарлады.
1731 жылғы 3 декабрде Тевкелевтің ... ... оған ... Әбілқайырдің баласы Нуралы султан және ... ... ... султан россияға адал ... ант ... ... ... ... және ... орта ... ханы
Синегейге Россия қоластына ... ... елші ... ... ханы орта жүз ... Россия империясының ... ... ... ... ант ... , ... морын баты»
сүйтіп Москвога өз елшілері арқылы орта ... ... ... Орта ... ханы мен ... 1732 ... майра
кездесетін болып келісілді, алайда бұл кездесу жоңғария мен ... ... ... болмай қалды. ... ол ... ... ... ... ... ... Тевкелевтің қырда
болуының соңғы кезінде «Қарсы партия» ру басыларының бір ... ... ... ... ... ... шешімдерінен
қайтып, қазақтарды сыртқа қауыптен тек ... ғана ... ... ... 23 ... ... ... келді. Россияға
адалдығының белгісі ретінде хан Москваға өзінің ... ... ... ... ... Нияз султанды жіберуге ... ... ... ... ... ... «императорға өзінің бір баласын ... ... және орыс ... дегенін «бас иіп»
орындамақ екенін ... ... ... 1733 ... 2 ... қайтып оралды. Тевкелев
өзінің миссиясын ... Ол ... ... қол ... ... 1731 ... 10 ... берген анттын ... ... адал болу , ... ... ... ... бойда орыс
әскерлеріне көмекке ... ... ... ... көзделді. Қазақ
ру басшылары ... ... ... ... ... ... ... қоластындағыларға» шабулы жасамауға, ... ... - жана ... ... мен ... ... ... Сондаяқ сауда кереуендерін қорғау үшін арнайы ... ... ... ... ... ету де ... ... 10 февральда Әбілқайырдың баласы Ералы ... ... Анна ... ... ... ... ... сөзінде Ералы «Қазақ халқы Россияның қамқорлығына
және мәңгі қол ... ... ие ... деп тағы да ... ... ... императорлық риясыз шапағатында және қорғауында
ұстауын» ... ... деп атап ... ... ... мен ... ... Россияға ... ... рет ... ... ... ... ретінде қалдырылды. Сүйтіп
Тевкелевтің ... орыс – ... ... одан әрі ... роль ... ... ... нақты артықшылықтарының айқында ... ... ... кіші ... орта жүз, ... және Орта Азия ... билеушісі жоғарғы
топтарының бір қатар өкілдері өнеге ... ... ... ... елшілігі тұралы хабарда Ұлы жүздің
қоныстарында дейін де ... ... ... 1733 жылдың ... ... ... ... мен Ораскелді ... ... ... ... Анна Иаонновна алдында Ұлы жүздің Россия ... ... ... ... ... жүз ру – ... өз еркімен Россия қол астына ... ... ... ... XVIII ... ... ... болды. Ол кезде Ұлы жүз ханы Жолбарыстың қол астында ... ... ғана ... бар еді. ... хан орыс ... кіші ... ... біліп, оған россияның қол ... ... ... үшін үш ... ... Осы кезде ұлы
жүздің атақты билері - Төле би, ... би және ... , ... ... өзінің россия азаматтылығына қабылдау жөнінде
император Анна ... ... хат ... Олар ... ... негізінде Россия мемлекетінің құрамына ... ... 1734 ж. 20 ... император Анна Иоанновна ... қол ... ... жөнінде граматаға қол ... 1742ж. ... ... төрт ... ... қол астына құрау жөнінде ант
берді.
1738ж. 19 ... ... ... атына жолдаған ... ... Анна ... Ұлы ... ... құрамына
қабылданғандығын растады, сол жылы орыс мемлекетінің Ұлы ... ... ... ... ... ұлы жүздің россияда шалғайлығы ... оның ... ... ... әрі қарым – қатынасы қазақ жерлерінің ... ... іс ... асыруға кедергі келтірді. Оның үстіне
Ұлы ... ... ... ... ... бірі ... 1740ж. 5 апрелінде опаздық пен өлтірілді.
Кіші жүздің және орта ... бір ... ... ... ... алғашқы он жылдықтарда ... ... ... ... және ... ... ... шараларды
жүзеге асыруға кірісті.
1734ж. Орынбор экспедициясы ... ... ... ... сенаттің обер – секретары И.к. Кириллов басқарды. ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық турғысынан игеру, ... бай ... ... әзірлену кірді. Қазақ – башқұрт шекаралық
ауданында қамалдар тұрғызу және ... ... ... ... ... салу ... салу ... Әбілқайыр ханға Тевкелев айтты.
Кириллов бұл ұсынысты қолдады. Ол ... ... ... ... ... ... мөлшерін ... ... 20 ... қызметкерлерге күрег, қайла, қоларба ... күні ... ... ... ... ... ... басшылық жасауы тиіс болды.
Стратегиялық маңызымен қоса ... ... ... ... деп ... ... көже кереуіндері орыс
таварларын сатып алу үшін Туркистан мен ... ... ... ... ормен жайық ауданына баратын болады ... ... орыс және ... кеңестеріне жеңілдіктер берілген жағдайда
сауда ... деп ... ... бастаған экспедициясының жүруі.
И.К. Кириллов пайдалы қазбаларда өндіруге ... ... ... сырқы істер коллегиясына берген, ... ... ... кен ... бар ... хабарлады. Қазақстанда малынан
бар кұкіртпен селитра Россияның оң - дәрі ... ... ... айып ... Крилловтың 1734ж. 1 майындағы ... ... ... мен басқада шығыс мемлекеттеріне қатысты
саясатының жуықтағы он ... ... ... ... ұсыныстарын мұқият зерттей отырып, сыртқы істер коллегіясы
1734ж. 18 майда осы ұсыныстардың ... ... ... және ... ... - ... тұралы нұсқауын
бекітті. Нұсқауды атап ... ... және орта Азия ... ... ғана емес ... мен ... жатқан елдердегі жағдай
тұралы үнемі жан – ... ... алу үшін орыс ... ... ... ... ... Кирилловтың негігі
мақсаты - Ор өзеннің ... ... ... Орта Азия
хандықтарымен кереуен саудасын ... ... ... ... боцында қала тұрғызып біртіндеп өзен ... ... XVIII ... 30 ... ... ... қазақ
жерін тірек ретінде пайдаланып, ресейден алшақ ... ... ... ... ... уйымдастыруды көздеді. Саясы
жағдайдың шиеленісіп кетуіне байланысты ... ... ... іске ... ... ... 15 күні ... күшті қудайға тиісінше
құлшылық ... ... ... қамалын салу жұмысы басталды.
30 күні ... ... ... ... ... орны ... қойылды. Осыдан соң Кириллов Әбілқайыр ... ... ... ... қазақ ру басшылар мен қоса сый ... ... ... ... ... ханға оның өтініші батынша ... ... ... ... ... ... 1735ж. ор
өзенін бойында ор ... ... ... ... 1737ж. ... ... ең соңғы ой- ниетін іске ... ... ... ... ... камиссиясының басшысы көрнекті ... ... ... ... ... ... өзінен бұрын бұл ... ... ... ... бойынша берілген ... ... одан әрі ... ... ... ... феодал – шанжарларының
сьіезін шақырды, мұнда ... , оның ...... ... ... ... ант ... Абылай мен Әбілмәнбет сьіезге
келеді.
XVIII ғасырдың 40 жылдарының ... ... орыс ... ... одан әрі жақсара ... ... ... ... ... ... ... апатта бір ... ... ... ... орыс ... ... ... XVIII ғасырдың
40 жылдарының орта шекінде қантайшы ...... ... ... орыс ... ... ... 20 мыңдан астам әскер
шақырылады.
Осыны ескере отырып , XVIII ... орта ... ... ... ... оның ... ... Приуралье Сібір мен
қазақстан өңірінде ... ... ескі ... ... және жаңа ... салуға кірісті . Қазақстан мен ... ... ... ... өзеңі бойындаға қазақ қамалдары,
форпостылар мен редуттар болды. Осы ... оң ... ... ... 14 ... ... Чернореченск, Татицев,
нижнеозерная, рассыкная елес ... ... ... Сахарная,
калмиков, Көш – жайық кулагіна, Тополев, Боқсай, ... ... ... шебі біртіндеп әскери ... ... ... және ... ... ... отарлаудың тірегіне
айналған әскери- инжинерлік базарлар ... ... ... ... – 1743 жылдардың өзінде ғана кіші ... ... ... түйісетін маңда қазақтардың ... ... ... ... едәуір бекіністер : Воздвижен , Россыльный , Ильинск , ... ... , ... ... ... , ... , Мовосергиевск және
басқалары салынды . 1748 ... ... ... ... ... ... ... берді. Жайық қалашығы мен Елек ... ... ... ... ... ... ... көптеген хізторлар пайда болды. 1769 ... ... шебі ... ... әскерлері бар, көнеге аударушылар
тұрды.
Жоғарғы ... ... ... 1734 ж. ... жайық шебінің
қаланды. Шенжайық өзені бойындағы ... ... ... ... дейінгі бекеністерден тұрды. XVIII ғ. 30-40 жылдарында
жоғарғы жайық Занамжан звериноголовски ... ... 770 ... ... ... ... Ість – Уйск қамалдары ... құру ... ... мен 53 ... ... әскери бекенісдің
Ново - Шиим ... салу ... бұл шек 540 ... ... ... Іртіс шебімен Покровск, Лебянье , Кабанья , ... ... ... ғ. 50 ... ... 930 шақырым Ертіс ... ... ... Семей, Өскемен, Янышев ... ... ... ... ... ... шебі мен біртіндеп ... ... кең ... ... ... ... шебінің
бойында орыс, қалмақ , ... ... ... тез ... салу мен отарлау дәстурлі көші - қон ... ... ... ... ... көлемін қысқартуға әкеліп ... ... Сыр бойы ... ... ... ... ... болды. Оған әртурлі руларға ... ... ... қатысты. Көтерілісшілер арасында ... ... ... ... ... ... . Халқымыздың қаһарман батыр Жанқожа
мен Есет батырлардың ... ... ... , ... егінші ,
диқандарының басқыншыларға қарсы көтерілісі әліде болса жан – ... ... , ... ... өз ... ... ... .
Х1Хғасырдағы Сирдарияның төменгі ететін Ресейдің ... ... ... ... жеде батырдың іс- әрекеті аталмай қалған емес
. Жоғарыда ... , ... де бірі ... ... ... ... батырды тікелей жазалауға тиісті әскерілер болмаса ,
басқалар тұлғаның іс - ... ... ... ... бас – ... арнайы зерттелмеген. Кенес одағы кезінде ... жай ... ... ... ... ... ғалым тек Т.Шайынбаев қана.
Оның өзі де ... ... ... алып , ... ұшықты
жайтарға жинамаған, білсе де білш ... ... , ... Келімбетов,Б.Көптілеуов, Мендіқарйев
тәрізді ббббббббббұлардан да тыс көптеген авторлардың қолжазбалары
мен ... ... ... ... ... ... жылт ... сәт 1991 жылы Асан ... ... ... ... ... жетті.
Мұсабай, Меңдібаев, Шанғытпаев, Жуматов, Л.Кенжеұпы, Султанов бастаған
авторлардың көркемдік ... әр ... ... ... бар.
1992 жылы кіндік қаны тамған оны азат ету ушін ... ... ... ... ... ас ... ... кесене орнатылды.
Бүкіл ... ... ... оған ку ... ... ... батырға көше аттары берілді.
Шымкентте Әбдіраззақ деген ... ... ... ... .
Пайдаланған әдебиеттер.
Әдебиеттер:
1. Қазақтың көне тарихи-Алматы, 1993.
2.Қазақстан тарихи (Қазақстан тарихи көне ... ... ... ... ... 2 т.б.Қазақстан тарихи-Алматы,2006.
4. Қазақстан тарихи ІІІ том Т. ... , ... ... ... Д.М. ... ... Т. ,Ш.омарбеков Қазақстан тарихына және ... ... ... ... ... энциклопедиясы.-Алматы,1970.Т.4
Газет журналдар:
9. Төреқулов «Жанқожа батыр» Халық кеңісі 1992 1 тамыз
10. Молдахмет ... « ... ... ... ... ... ... газеті. 2006, 12 қантар.
11. Төреханов Т, ... И. «Біз ... ... ... // Түкістан
газеті 2000ж. 25-31 тамыз
12. Оспанов А. Жанқожа батыр. Алматы, 1992ж. ... ... ... ... Т.4-Алматы, 1970.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Параллельді байланысқан тізбектердің индуктивтілігі9 бет
Шапырашты Наурызбай Құттымбетұлы.2 бет
Қазақ-орыс байланыстарының алғашқы кезеңі75 бет
1.Ресейдегі И.Грозный және Ұлы Петр: Саяси портреттері 2. М.Тэтчер-темір ханым5 бет
18 ғасырдағы қазақ әдебиетінің даму жөніндегі сипаты18 бет
500 т жүзімді иістендірілген мускат шараптарына өңдейтін кішігірім шарап зауытының жобасы88 бет
XVI-XVIII ғғ. Қазақ-Орыс қарым-қатынастарының зерттелуі мен елшіліктер тарихы10 бет
Xvi-xviіі ғғ. қазақ-орыс елдері арасындағы дәстүрлі елшілік байланыстар тарихы10 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет
«Жәми ат-тауарих» шығармасындағы Орта және Кіші жүз негізін құраған ХІ-ХІІІ ғғ. түркі тайпаларының тарихы50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь