Қоректік орталар

I.Кіріспе
II.Негізгі бөлім
1) Қоректік орталар
а) Табиғи орта
б) Жасанды орта
2) Қоректік орталардың жіктелуі
а) Әдеттегі немесе жай орталар
б) Арнаулы қоректік орталар
в) Дифференциалды. диагностикалық орталар
г) Элективті немесе таңдамалы орта
3) Қоректік орталарды жасау принциптері және мысалдары
4) Синтетикалық қоректік орталар
а) Омелянский ортасы
б) Чапек ортасы
5) Дифференциалды.диагностикалық орталар
а) Гисса ортасы
б) Эндо ортасы
6) Қоректік ортаны мөлдірлендіру
7) Қоректік ортаның қышқылдық дәрежесін анықтау.
III.Қорытынды
IV.Қолданылған әдебиеттер
Іргелі және қолданбалы микробиологияның дамуы микроорганизмдерді бөліп алу және оларды өсірумен байланысты. Бұл зерттеулер Р.Кохтың бактериялардың таза дақылдарын алу әдісін ұсынған соң мүмкін болды. Таза дақылдар деп бір туысқа және бір түрге жататын клетка шоғырын атайды. Таза дақылдарды алу микроорганизмдерді анықтау, оларды өсіруге қолайлы жағдай жасауға және жан-жақты зерттеуге жол ашты.
Қоректік орта дегеніміз- микроорганизмдерді лабораториялық және өнеркәсіптік жағдайларда өсіруге арналған белгілі бір заттектердің сұйық немесе қатты қоспасы.
Микроорганизмдер қоректену типіне қарай автотрофты және гетеротрофты болып екіге бөлінеді.
Автотрофты- органикалық көміртегіні мұқтаж емес олар көміртегін, ауадаға көмір қышқылынан кейбір минерал заттар тотыққанда бөлінетін энергияның көмегімен, яғни хемосинтез жолымен алады.

Гетеротрофтар-көміртегін дайын органикалық қосылыстардан алады. Гетеротрофтардың автотрофтардан айырмашылығы-олар көміртегін көмір қышқылынан сіңірген кезде энергия ретінде минерал қосылыстарды пайдалана алмайды. Бұған көптеген шіріту бактериялары, әр түрлі ашу процесін қоздырушылар, түрлі ауыру тудырушы микроорганизмдер жатады.
1. М.В.Гусев, Л.А.Минеева «Микробиология» 8-е издание, «Академик», 2008, 461 с.
2. Нетрусов А.И., Котова И.Б «Микробиология», Москва, 2009, 349с.
3. Шығаева М.Х., Қанаев Ә.Т. «Микробиология және вирусология», 2008, 380 б.
4. Шлегель Г. «Общая микробиология», Москва, 1987, 566с.
5. Н.Шоқанов, С.Сағындықова, Ф.Серікбаева «Микробиология», Алматы,2003
6. Н.Шоқанов «Микробиология», Алматы, «Санат» , 1997
        
        Жоспар
I.Кіріспе
II.Негізгі бөлім
* Қоректік орталар
а) Табиғи орта
б) Жасанды орта
* Қоректік орталардың жіктелуі
а) Әдеттегі немесе жай орталар
б) Арнаулы қоректік орталар
в) Дифференциалды- диагностикалық ... ... ... таңдамалы орта
* Қоректік орталарды жасау принциптері және мысалдары
* Синтетикалық қоректік орталар
а) Омелянский ортасы
б) Чапек ортасы
* Дифференциалды-диагностикалық ... ... ... Эндо ортасы
* Қоректік ортаны мөлдірлендіру
* Қоректік ортаның қышқылдық дәрежесін анықтау.
III.Қорытынды
IV.Қолданылған әдебиеттер
І. Кіріспе
Іргелі және ... ... ... ... бөліп алу және оларды өсірумен байланысты. Бұл зерттеулер Р.Кохтың бактериялардың таза ... алу ... ... соң мүмкін болды. Таза дақылдар деп бір туысқа және бір ... ... ... шоғырын атайды. Таза дақылдарды алу микроорганизмдерді анықтау, оларды ... ... ... ... және ... ... жол ... орта дегеніміз- микроорганизмдерді лабораториялық және өнеркәсіптік жағдайларда өсіруге арналған белгілі бір заттектердің сұйық немесе ... ... ... ... қарай автотрофты және гетеротрофты болып екіге бөлінеді.
Автотрофты- органикалық ... ... емес олар ... ... көмір қышқылынан кейбір минерал заттар тотыққанда бөлінетін энергияның көмегімен, яғни хемосинтез ... ... ... органикалық қосылыстардан алады. Гетеротрофтардың автотрофтардан айырмашылығы-олар көміртегін көмір қышқылынан сіңірген кезде энергия ретінде минерал ... ... ... Бұған көптеген шіріту бактериялары, әр түрлі ашу процесін қоздырушылар, түрлі ауыру тудырушы микроорганизмдер жатады. ... ... ... ... ... және ... өлекселерімен қоректенеді, яғни көмір қышқылын осындай органикалық заттар ыдырағанда қамтиды.
Паратрофты микроорганизмдер тіршілігі үшін тірі белоктар қажет. Олар тірі организмде тіршіік ... ... ... ... ... мен ... ... ауру қоздырғыштар жатады. Азот тіршілік үшін, соның ішінде микроорганизмдер үшін аса қажетті ... Азот жоқ ... ... ... ... әр түрлі микроорганизмдер үшін қажетті азот көзі де ... ... ... ... ... екі ... бөледі:
Аминоавтотрофтар ... өз ... ... ... ... ... азоттың қарапайым қосылысынан синтездейді. Бұған мәселен мочевина жатады.
бұлар жай қосылыстарда (минерал тұздары) кездесетін көміртегі мен азотты амин қышқылдары ... ... ... ... үшін таза ... амин ... да қажет.
Көпшілік микроорганизмдерді өсіру үшін, белок немесе оның ыдырау өнімдері қажет. Оларды жасанды қоректік ортаға қосып, микроорганизмдер өсіреді. Микроорганизмдердің бір ... ... үшін бор, ... ... кобальт, никель, иод, бром, молибден, уран, торий, т.б. сол сияқты элементтер де қажет. Бұлардың бәрі микроорганизмдердің физиологиясы үшін елеулі роль ... ... ... ... ... және ... деп бөледі. Табиғи қоректік орталарға сүт, жұмыртқа, картоп түрлі тағамдық өсімдіктер және олардың қайнатпасы, көң, ... ет, ... ... ... ... ... лабораториялық және өндірістік жағдайда өсіру үшін жасанды қоректік орталар дайындалады. Микроорганизмдерді зерттеу барысында, көбінесе, синтетикалық ... ... ... ... ... ... орта деп ... бір химиялық қоспалардан тұратын орталарды атайды. Бұл орталардың негізін ... ... ... ... ... ... көміртегі, азот көздерін қосып, күрделілігі әр түрлі қоректік орталарды дайындауға болады. Синтетикалық қоректік ортаға пептон, еттен ... ... ... қан, ... және ... ... тұрады.
2) Қоректік орталардың жіктелуі.
Барлық қоректік орталарды төрт топқа бөлуге болады:
Әдеттегі ... ... ... ... ... жай ... Бұл ... хемогетеротрофты, арнайы органикалық заттарды қажет етпейтін микроорганизмдердің көптеген түрлері өседі. Микробтардың басым көпшілігін өсіруге жарамды. ... ... ... ... ... ... (ЕПЖ), жартылай сұйық (қоймалжың агар) т.б. жатады.
2) Арнаулы қоректік орталар- ерекше органикалық заттарды қажет ететін және ... ... ... хемоорганотрофты микроорганизмдерді өсіретін орта. Мысалы, спирохеталарға көмірсутегі мен аминқышқылдарындан басқа, ұзын тізбекті майлы қышқылдар қажет. Олар қан сарысуы құрамына кіреді. ... ... ... ... ... қан не қан ... ... Ал кейбір теңіздерде тіршілік ететін бактериялар, мысалы, Marinomonas туысына жататындар, теңіз суына қажетті болады. Тағы да осы осындай ... ... ... ... ... ... ... арналған қан, қантты агар, саңырауқұлақтарды өсіруге арналған Сабуро ортасы, туберкулез (өкпе ауруы) бактерияларын өсіруге ... ... ... ... Дифференциалды- диагностикалық орталар- түрге жіктеуді қамтамасыз ететін микробтардың биохимиялық қасиеттерін ... ... ... таза ... ... ... ... Бұл орталарда микробтардың ферменттерінің әсерінен белоктар мен көмірсуларда тотығу-тотықсыздану реакциялары ... ... Әр ... ... ... белгілі бір заттарды ыдырататын ферменттерін зерттей отырып, олардың жүйелік жағдайларын анықтауға мүмкіндік туады. Ал ... және ... ... оларды ауруларды қоздыратын бактерияларды анықтау үшін қолданады. Бұл орталар бактериялардың белгілі бір ферменттерінің, ... ... ... ... ... ... және гемолитикалық ферменттердің бар-жоғын анықтау үшін қажет. Оған қоса, дифференциалды-диагностикалық орталар бактериялардың энергия көзі ... ... ... қай жолмен пайдаланатынын анықтауға мүмкіндік береді.
4) Элективті немесе таңдамалы орта. Бұл орта табиғи субстраттардан ( топырақ, су, ... ... пнн ... ... жеке ... бөліп алуға арналған. Оларды микробиологияға С.И. Виноградский енгізді. Элективті деп микроорганизмдердің белгілі бір тобының немесе түрінің өсуіне қажетті құрамы ... ... ... ... ... ... ... барысында микроорганизмдердің физиологиясын және зат алмасуын, олардың қоректік зат көзіне талғамын, ортаның қышқылдығын, оттектік ... ... және т.б. ... ескеру қажет. Элективті орта бөліп алынатын микроорганизмдер үшін әрқашан қолайлы бола ... ... да, ... ... ... олар ... ... азот қоспалары жоқ минералды ортада, жарық көзі бар жағдайда, молекулярлы азот сіңіруші көк жасыл ... ... ... Осы ... ... ... энергия көзін және көміртегі көзін қосып, қараңғы жағдайда аэробты, азот сіңіруші Azotobacter-ді өсіріп алуға болады. Ал осы ... ... ... тежесе, анаэробты, азот сіңіруші Clostridium дамиды.
Құрамы әр түрлі элективті қоректік орталарды пайдаланып, түрлі фототүзуші (фототрофты) бактерияларды ... ... ... ... ... ... бактерияларды бөліп алу үшін органикалық заттар жоқ қоректік ... ... Ол ... сульфидтің бар-жоғына және оның мөлшеріне байланысты әр түрлі бактерияларды бөліп алуға болады:
Сонымен, органика және сульфид жоқ ортада азот ... ... ... Ал осы ... ... қоса, оның мөлшеріне қарай не жасыл, не қара-қошқыл күкіртті бактериялар ... ... ... ... ... бактериялар басым болады.
Күн сәулесі
Қоректік орта
Органикалық заттары бар ... ... ... ... мөлшерде
Көп мөлшерде
Анаэробты жағдай
N2 ... ... ... ... бактерия
Жинақ орта. Жинақ ортаны М.Бейерник ұсынды. Мұндай орталарда қандай да бір ... ... ... ... ... сол ... ... микроорганизмдер өседі, яғни олар доминантты болады. Бұл орталарды табиғи субстратта саны аз бактерияларды бөліп алу үшін қолданады. Жинақ және ... ... ... ... ұқсас болса да, олардың арасында айырмашылықтар да бар. Элективті орталарды қолданғанда, зерттейтін сынамаларды тікелей тығыз қоректік ортаға егіп, колонияларды бөліп ... Ал ... ... ... ... ... сұйық ортада өсіріп алып, содан кейін тығыз коректік ортаға егеді.
Физикалық күйі жағынан коректік орталар
Сұйық ... ... ... ... ... ... салқын жерде сақтайды. Аздап құрғап кеткен, ұзақ сақталған қоректік орталарды микробтарды себер алдынан балқытып алған соң белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... колбалар) тазалап жуады, кептіреді және автоклавта немесе құрғатқыш шкафта 160-170 °С ... Ыдыс ... ... ... ... Ол ыдысқа тығыз кіріп тұруы шарт. Бұрын қолданған тығындарды алдымен құрғатып, залалсыздандырған соң оларды ... ... ... ... ұзақ ... қолданғанда шеттері шетінеп, бұдырланып кетеді. Сонда оларды дәкеге орап жоғары ұшын ... ... ... ... ... құрғақ болғанына баса назар аударылғаны жөн. Ыдыс тығыны ылғал болса, ... зең ... өсіп ... ... Олар ... ішіндегі қоректік ортаға еңсе оны бүлдіретінін естен ... ... ... ет ... ... ... орта ... табылады.
3)Қоректік орталарды жасау принциптері және мысалдары.
Ет қайнатпасын даярлау үшін 1 кг жаңа сойған мал етін ... ... ... ... ... оған 2 литр ... суын құйып, салқын жерге 4-6 °С температурада 18-20 сағатқа қалдырады. Содан соң етті сығып, тұндырманы бір сағаттай қайнатады. Ет ... ... ... ... оған ... көлемге жеткенше дистилденген су құяды. Содан соң қолбаларға құйып 120°С ... 30-40 ... ... ... ... орталарды ыдысқа құю үшін әдейі аспапты пайдаланылады. Оның ұшына резинка кигізеді. Ал резинкаға ортаны мөлшерлеп жіберіп тұратын қысқыш орнатады. Бұл ... ... ... орта тамбауын қамтамасыз етеді де, кейін пробирка мойнынның таза болуына мүмкіндік туғызады.
Ет-пептонды ... ... Бұны ... үшін ет тұнбасына 1% пептон, 0,5% химиялық жағынан таза ас тұзын қосып 10 минут қайнатады. Содан соң сорпаны қағаз ... ... оның ... (рН) ... рН көрсеткішін 7,3-7,4-ке деңгейіне жеткізу үшін оған қышқыл немесе сілті қосады. Сорпаны су қосып бастапқы көлемге жеткізіп 10 минут қайнатады. ... ... ... ... ... ... 120°С ... 20-30 минуттай автоклавта залалсыздандырады.
Глюкозасы бар ет-пептонды сорпа. Алдын-ала дайындалған ... ... 1% ... ... Глюкоза ерігеннен соң ортаны сүзеді де, ішінде шыны түтікшелері бар ... ... бу ... Кох ... ... ... сорпасы. Ет-пептонды сорпа дайындап алған соң оған фибриллаларынан тазартылған қоянның, қойдың, жылқының немесе сиырдың қанын қосады. Қанды малдың басынан ... ... ... ... Қан алар ... ол ... жүнін қырқып, тазартып, теріні спиртпен сүртіп залалсыздандырады. Фибринді айыру үшін қаны бар ... 15-20 ... ... ... агар ... Қатты қоректік орта болып саналады. Құрамы жағынан ... ... ... ... ... ... ... Тек мұнда ортаны қайнату үшін агар-агар немесе желатин қосылады. Көбінесе бұл мақсатта агар-агарды қолданады. Оны ... бір ... ... ... ... Оның ... басым көпшілігі көмірсулар мен азотты заттардың қоспасынан тұрады. Салқын суға салғанда ... ... ол ... 90-100 ыстық суда балқиды, мөлдірленіп, жабысқақ күйге ... ... 40 ... қатып, іркілдек түрге айналады.
Жартылай сұйық агар. Ет-пептонды сорпаға 0,26-0,30% агар қосады. Автоклавта 120 °С ыстықта 30 минуттай ... ... ... ... ... ... 120 °С ыстыққа 15-20 минут залалсыздандырады. Бұл ортада көпшілік микроорганизмдер жақсы өседі.
Картопты орта. Картоп микроорганизмдер үшін қоректік ... ... ... ... Оның ... ... үшін ... қоректік заттар мол.
Қоректік орта дайындау үшін бүлінбеген картоп түйнектерін таңдап алады. Егер де микробтар Петри ... ... ... ... ... етіп, ал пробиркада өсірілетін болса бұрғы көмегімен ұзынша цилиндр формасына тіледі, ... соң оны ... сына ... етіп қақ екіге бөледі. Клетканың шырынын бейтараптау үшін картоп тіліміне бор ұнтағын жағып Петри табақшасына (пробиркаға) ... ... ... ... ... ... ... ал пробирка түбіне суды ортаны пробиркада ұзақ уақыт сақтайтын болса, картоп ... ... ... үшін түбіне салынған қағаз астына су құйып қояды. Ортаны бір атмосфера ... 30 ... ... ... ... ... ... жануарлар желімі. Оны шеміршекті, сүйекті және сіңірлерді ... ... ... ... түсі ... ... және дәмі жоқ, 32-34 °С балқиды, ал 16 °С қатады.
Сүтті-агар ... Сүт пен ... ... ... ... ... ... жиналады. Сондықтан сүтті және сулы агарды бөлек-бөлек залалсыздандырады. Сүтті агар ... ... үшін ... бір бөлігіне тазалық ережелерін қатаң сақтай отырып, балқытылған агар қосып араластырады.
Сарысу ортасы. Сүт сарысуын алу үшін майы алынған сүтке ... ... ... 1:35 ара ... ... тұз ... ... (рН-4,6). Сүзілген сарысуды лакмус бойынша бейтарап реакцияға жеткізе сода араластырып, Кох аппаратында екі сағат бойына залалсыздандырады. Оған бір ... ... және үш ... ... ... қосылған сарысу ортасы сүт қышқылы бактерияларын өсіруге ең қолайлы ... орта ... ... ... (ашытқылар суы деп атайды). 50-100 г құрғақ ашытқыны бір литр сумен араластырады да 10 минут қайнатады, қағазз сүзгішпен ... де бу ... үш күн ... ... ... 200 г ... ... бір литр суға езіп, оған 2 г Na2HPO4, 1 NaOH (pH-6.1) ... және 5 мл ... ... ... 37 ... екі ... ... да рН -7,4 жеткізеді, 30 минут қайнатады, қағаз сүлгімен сүзіп, ыдыстарға бөліп құйып, 115 ... ... ... ... ... экстракты ( сығындысы). 1 кг нығыздалған ашытқыны бір литр суға езеді де, қоспаны бір сағат қайнатады. ... ... ... ... 115 ... 15 ... залалсыздандырады.
4)Синтетикалық қоректік орталар.
Микроорганизмдердің белгілі бір тобын немесе түрін жекелеп өсіруге арналған. Мәселен, клетчатканы анаэробты жағдайда ыдыратушыларды бөліп алу үшін ... ... ... ... саңырауқұлақтарға арнап әдейі қоспадан жасалған орталарды қолданады.
Омелянский ортасы:
(NH4)3PO4 1 ... 1,0 ... 0,5г ... ізі ... 20,0 ... қағаз ... ... су 1000 ... ортасы:
Глюкоза(сахароза) 30 ... 2,0 ... 0,01 ... 0,5 г
KCl 0,5 ... 0,01 ... суы 1000 ... қатты қоректік ортасын дайындау үшін сұйық ортаға 2-4 % агар қосады.
5)Дифференциалды-диагностикалық қоректік орталар.
Бұған құрамында көмірсулары бар сұйық Гисса ортасы, ... бар ... ... ... ... ... ... және т.б. қоректік орталары жатады. Осындай ортаға микрорганизмдер қоспасы себілсе, қайсы қоректік орта белгілі бір микроорганизм ... аса ... ... сол ... болып қуалап дамиды.
1)Гисса ортасы. рН-7,1, 1% -ті пептон суына 0,5-0,6% тиісті көмірсуды(глюкоза, ... ... ... маннит және т.б.) және 0,5% Андрэдэ индикаторын (0,5г қышқыл фуксин NaOH -100 мл) қосады. Ортаны 4-5 ... ... ... жасалған қалытқы салынған залалсыздандырылған пробиркаларға құяды. Ортаны бір тәулік ішінде 2-3 рет 30 минут сайын бу ағынында немесе 0,5 атм. 30 ... ... ... бір-ақ рет залалсыздандырады. Сұйық ортаның орнына көбінесе Гисстің 0,3-0,5% агар-агары және РВ индикаторы бар жартылай сұйық ... ... ... ... көмірсулар ашығанда ферменттер әсерінен орта түсі өзгереді, ал СО2 түзілгенде қалытқы ішінде газ жиналады.
2)Эндо ортасы. 100 мл залалсыздандырылған, балқытылған ... ... 5 мл суда ... және ... 1 г ... ... ... агарға қосар алдынан 10 натрий сульфатымен түссіздендірілген, қаныққан спиртті ерітіндінің 1 мл-н ... ... ... Агарлы және желатин қосылған қоректік орталарды, әсіресе анаэроб микробтардың колониясын анық көру мақсатында алдын-ала мөлдірлендіру керек. Бұл үшін кейде ... ... ... Алдымен белокты (ақуыз) сары уыздан ажыратады. Белокқа сондай мөлшерде су ... ... ... ... ... араластырады да оны 45-50 °С қоректік ортаға ... ... ... ... орта ... (рН) ... ... Қоспаны 100 градусқа автоклавта қыздырады. Сонда белок ұйыды да ортадағы басқа заттар түйірлерін адсобциялайды, яғни өздеріне жабыстырып ... ... ... ... орта ... ...
7)Қоректік ортаның қышқылдық дәрежесін анықтау.
Микроорганизмдер тіршілігі орта қышқылдығының ... ... ... ғана тіршілік ете алады. Ортаның активті қышқылдығы оның құрамындағы сутегі ... ... ... ... ... яғни ... ионының саны гидроксил тобына тең болғанда, рН-7, ал сілтілі ортада рН 7-ден көбірек, ... ... ... ... Микроорганизмдерді өсірер алдынан оған арналған қоректік ортаның рН көрсеткішін анықтап алуға тура ... Оны ... ... ... ... жүзеге асырады.
ІІІ. Қорытынды.
Сонымен, микроорганизмдер екі ортада өседі: табиғи және жасанды. Табиғи ортада бызге ... ... бір ... ... бөлу ... ... Сондықтан жасанды орта жасап, микроорганизмдердің түрлерін қажет ететін ... ... ... Көбінесе, қазір элективті орталарды пайдаланылады. Элективті ортаны дайындау үшін біз микроорганизмнің физикалық және химиялық қасиеттерін білу ... ... ... тіршілік ету үшін сыртқы ортадан клетка құрамындағы барлық химиялық элементтерді қажетті мөлшерде алып отыруы керек. Олардың ішінде, әсіресе, ... ... ... ... ... көп ... ... Бұл элементтердің барлығы белгілі бір химиялық түрде болуы керек. ... ... ... ... ... төрт валентті болуына байланысты. Мысалы, молекулалы көміртегі биохимиляық ... түсе ... ... ... ... тотықсызданған және қаныққан байланысы бар көміртегі (СН4, R-CH3, R-CH2-R1) қиын әрекеттеседі. Оларды тек кейбір ... ғана ... ... ... ... толық тотыққан түрін де, яғни СО2-ні, барлығы бірдей қолдана алмайды. Себебі, клеткада ... ... ... ... сондықтан да көміртегі көздерінің клетка заттарына айналуы эндотермиялық және ... ... ... ... Ол үшін көп ... жұмсалуы және сәйкес ферменттердің болуы қажет.
Ал оңай ... ... ... ... бар атомдар (R=CH3; R=CH-R1). Сондықтан ең тиімді көміртек көздері болып ... көп ... ... меннит) және оксиқышқылдар (сүт және лимон қышқылдар) саналады.
Азот. Клетка заттарында азот тотықсызданған күйде болады. Сондықтан клеткалар үшін ең ... - ... азот ... Ал ... ... ... құндылығфы олардан азотты NH3 түрінде қаншалықты оңай бөлінетіндігіне байланысты. Азоттың ... ... ... осы атомдардың клеткада тотықсыздануына байланысты.
Микроорганизмдердің оңай ... азот ... ... жатады. Сондықтан белок гидролизаттары азот көздерінің ең тиімдісі ... ... мен ... Бұл элементтер бір-бірімен тығыз байланысты, бірақ олардың қасиеттері қарама-қарсы: сутегі-тотықтырушы, оттегі-тотығушы. Қосылыстарда сутегі оң ... ал ... екі ... ... Осы екі ... әрекеттесуінің нәтижесінде бейтарап су пайда болады. Екі элемент судағы заттармен реакцияға түседі. Барлық ... ... су ... ... ... клетка салмағының бір бөлігі судың үлесіне тиеді. Осыған байланысты су микроорганизмдер үшін сутегі мен оттегінің негізгі көзі болып саналады. ... Ол ... ... тек ... күйде болады. Микроорганизмдер тотыққан түрдегі күкіртті өте жеңіл ... ... ... көзі ... ... табылады.
Фосфор. Клетка үшін өте маңызды элемент. Фосфор зат алмасуда пайда болатын аралық заттарды белсендіруге және АТФ түзілуіне ... ... ... ... қышқылдарының құрамына кіреді.
IV. Қолданылған әдебиеттер
* М.В.Гусев, Л.А.Минеева 8-е издание, , 2008, 461 с.
* ... А.И., ... И.Б , ... 2009, ... ... М.Х., ... Ә.Т. , 2008, 380 ... Шлегель Г. , Москва, 1987, 566с.
* Н.Шоқанов, С.Сағындықова, Ф.Серікбаева , Алматы,2003
* Н.Шоқанов , ... , 1997

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоректік орталарға сипаттама4 бет
Актиномикоз, аспергиллез ауруларында қолданылатын биопрепараттар. Пастереллез, колибактериоз ауруларында қолданылатын биопрепараттар7 бет
Атырау облысы топырағынан бөлініп алынған көмірсутегін тотықтырушы микроорганизмдерді зерттеу52 бет
Жасанды қоректік ортада өсетін жасушалардың биологиясы туралы6 бет
ЖШС «Эко-Фарм» дәрілік препараттар компаниясында іс-тәжірибеден өту27 бет
Листериоз, лептоспироз, шошқа тілмесі ауруларына қолданылатын биопрепараттар17 бет
Микробалдырлар туралы мәлімет56 бет
Микробиологиялық синтездеу өнеркәсібі 43 бет
Микроорганизмдерді бөліп алу және өсіру13 бет
Мұнай тотықтырушы ашытқылар29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь