Кекілбаев, Әбіш

Кекілбаев, Әбіш
Кекілбаев, Әбіш (1939), — Қазақстан жазушысы, мемлекеттік және қоғам қайраткері. 1939 жылы желтоқсанның 6-шы жұлдызында Маңғыстау облысында Оңды ауылында дүниеге келген. Қазақ мемлекеттік университетін бітірген соң, қазақ тілі мен әдебиетінің мұғалімі болып жұмыс істеген.
Өмірбаяны
1962 - 1963 жж. "Қазақ әдебиеті" газетінің әдеби қызметкері еді, 1963 - 1965 жж. "Лениншіл жас" газетінің бөлімінің меңгерушісі болды, 1965 - 1968 жж. Қазақ КСР-дің мәдениет министрлігінің коллегиясының мүшесі еді.
1968 - 1970 жж. әскер қатарында қызмет етті. Әскерден соң бес жыл "Қазақфильм" киностудиясының коллегиясының бас редакторы болды.
1975 жылдан бастап Қазақстанның Компартиясының Орталық Комитетінің инструкторы, сектордың меңгерушісі.
1984 - 1986 жылдары Мәдениет министрінің орынбасары болды.
1986 - 1988 жылдары Қазақстанның жазушылар одағының екінші хатшысы болып жұмыс істеді. Содаң кейін бір жыл Қазақ тарихи және мәдени ескерткіштердің қорғау қоғамының басшысы қызметін атқарды.
1989 - 1990 жылдары Қазақстанның Компартиясының Орталық Комитетінің ұлтаралық қатынастарының бөлімінің меңгерушісі болды.
1992 - 1993 жылдары "Егемен Қазақстан" газетінің бас редакторы еді.
1993 жылының қаңтар айынан бастап, 1994 жылының наурыз айына дейін Қазақстан Республикасының мемлекеттік кеңесшісі еді.
1994 жылдың сәуір айынан бастап, 1995 жылының наурыз айына дейін Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесінің (Парламентінің) төрағасы еді.
1995 жылы қайтадан Қазақстан Республикасының мемлекеттік кеңесшісі болып істеді.
1996 жылы Қазақстан Республикасының Парламентының Мәжілісінің халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің төрағасы еді.
1996 жылдан бастап Қазақстан Республикасының мемлекеттік хатшысы болып жұмыс істеді.
Әбіш Кекілбаев – заманымыздың бір заңғар тұлғасы. Кекілбаев туралы сөз айту кімге болса да оңайға түсе қоймас. Өйткені, Кекілбаевтың өзі бір әлем. Шүкір, қазір сол ғажайып әлемді зерттеп, оның ерекшеліктеріне шұқшия үңіліп, Кекілбаевтың шығармашылық өнері туралы жазылған мақалалар да бірнеше томға жетерлік. Әбекеңнің шығармашылық еңбегі туралы пікір білдіріп, еңбек жазғысы келген әрбір адам бұрынғы айтылған сөз, жазылған дүниелерді қайталағысы келмей, тың жол тапқысы келетіні де табиғилық. Оған қоса Кекілбаевтың өзінің әлем, қазақ тарихының көрнекті адамдары, замандастары, осы заманның, біздің қоғамның құбылыстары, бағыт-бағдары туралы толып жатқан ой толғаулары да, публицистикалық шығармалары да елге белгілі.
        
        Кекілбаев, Әбіш
Кекілбаев, Әбіш (1939), — Қазақстан жазушысы, мемлекеттік және ... 1939 жылы ... 6-шы ... Маңғыстау облысында Оңды
ауылында дүниеге келген. Қазақ мемлекеттік университетін бітірген ... тілі мен ... ... ... жұмыс істеген.
Өмірбаяны
1962 - 1963 жж. "Қазақ әдебиеті" газетінің әдеби қызметкері еді, 1963 ... жж. ... жас" ... ... ... ... 1965 - ... Қазақ КСР-дің мәдениет министрлігінің коллегиясының мүшесі еді.
1968 - 1970 жж. ... ... ... етті. Әскерден соң бес ... ... ... бас редакторы болды.
1975 жылдан бастап Қазақстанның Компартиясының Орталық Комитетінің
инструкторы, сектордың меңгерушісі.
1984 - 1986 жылдары ... ... ... ... - 1988 ... ... жазушылар одағының екінші хатшысы
болып жұмыс істеді. Содаң кейін бір жыл ... ... және ... ... қоғамының басшысы қызметін атқарды.
1989 - 1990 жылдары Қазақстанның ... ... ... ... ... меңгерушісі болды.
1992 - 1993 жылдары "Егемен Қазақстан" газетінің бас редакторы еді.
1993 жылының қаңтар айынан бастап, 1994 жылының ... ... ... ... ... кеңесшісі еді.
1994 жылдың сәуір айынан бастап, 1995 жылының ... ... ... ... Жоғарғы Кеңесінің (Парламентінің) төрағасы еді.
1995 жылы қайтадан Қазақстан Республикасының ... ... ... жылы ... ... ... Мәжілісінің
халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің төрағасы еді.
1996 жылдан бастап Қазақстан Республикасының мемлекеттік хатшысы болып
жұмыс істеді.
Әбіш ...... бір ... ... ... туралы сөз
айту кімге болса да оңайға түсе ... ... ... өзі бір ... қазір сол ғажайып әлемді зерттеп, оның ерекшеліктеріне шұқшия
үңіліп, Кекілбаевтың шығармашылық ... ... ... ... ... ... жетерлік. Әбекеңнің шығармашылық ... ... ... ... ... ... ... адам бұрынғы айтылған сөз, жазылған
дүниелерді қайталағысы келмей, тың жол ... ... де ... Оған
қоса Кекілбаевтың өзінің әлем, қазақ ... ... ... осы ... ... ... құбылыстары, бағыт-бағдары
туралы толып жатқан ой толғаулары да, ... ... да ... ... ... ... Кекілбаевтың шеберлігіндей жазу –
тек сол Әбекеңнің үлесіне тиген жеке тұлғалық ерекше қасиет.
Кекілбаевты біздің қазақ оқушысы, қазақ қоғамы ең ... ... ... таныды. Кекілбаев толғанса – роман, көсілсе көсемсөз туады.
Өндіріп, өнімді ... ... ... ... ... ... шежірелі шешендігімен, оқиғасы ... ... ... ... сөз, ой ... ... шомылдырады. Менің
қатарым оның әдебиет сыншысы ретінде қарымды еңбек еткенін де біледі.
Кекілбаевтың өзін ... ... ... оның ... сын мақалаларын
оқитынбыз. Әбіш Кекілбаевтың әдеби шығармалары, әдебиет туралы өте зерделі
сын мақалалары сол кездегі ... ... ... ... ... ... газеттерінде, “Жұлдыз” журналында жарық көре ... ... ... сондай білімгерлігіне, білгіштігіне тәнті болып, ... ... ... ... ... жазушының жас шамасы сол ... ... адам ... деп ... Оның сол ... бес пен отыздың арасындағы жігіт екенін де ... ... ... ... Кекілбаевтың көптеген әдеби шығармалары дүниеге келе
бастағанда көптеген оқушылар іздегенін тауып, күткені ... ... ... ... ... ... дария хикаясы” деген Әбекеңнің сол
кездегі шығармалары оқушыларының дүниетанымына жаңа бір рухани ... ... ғана ... ... ... 25 жасында жазған “Күй”
повесі бойынша түсірілген “Кек” ... ... ... де түсініп,
жылы қабылдады.
Әбекеңнің қоғамдағы ... – оның ... ... ... сол ... жиылған жүк құсатып тең-тең етіп қоймай,
түйдек-түйдегімен оқушысына, еліне, жұртына тасқындатып ... ... да ... сүйер қауым Әбекең не жазды екен деп ... ... ... ... ... оқып жүреді. Әбекең оқушысын жерітпеген,
ренжітпеген, көңілін ... ... ... ... сарқылмаған
жазушы, қоғамның сергек сарапшысы. Асқар Сүлейменов өзінің бір мақаласында
былай деп жазыпты: ... ... ... ... ... ... ... ұғымтал көкірекпен жіті көз адуын өнердің мінезін
көреді”. ... ... ... ... ... “Үркер”, “Елең-алаң” тарихи романдары тек тарихи
шежіре емес, бүгінгі қоғам үрдісімен, ұлт ... ... ... мен ... өшпес құндылықтарына ұмтылатын мінез тәрбиелерлік
қуатты шығармалар. Әбіш Кекілбаевтың қай ... сөз ... те ең ... ... оның ... ... ... көркем шығарма жазушылығы алғы
кезекке шығады. Әдебиетке бала ... мол ... ... оның терең
шығармаларынан айқын көрінеді. Әдеттегідей жасқана, имене әдебиеттің есігін
ашқан жас өскін емес, білімі толық, кемелі келісті, ... ... ... ... иесі ... ... нық басқан салмақтылықпен келді. Ол
өзінің көркем сөз зергерлігімен біздің рухани өмірімізді байытты, көзімізді
ашты, көкірегімізге ұлттық ... сана ... Әбіш ... ... ... ... ... бей-жай қалдырған емес. Қоғамның елеулі оқиғасы, құбылысы болып,
еніп жатты.
Өткен ХХ ғасырдың 60-70-жылдары ... ... ... өркендеу дәуірі
болды десек қателесе қоймаспыз. Кезінде, көзі тірісінде “Алыптар тобы”
атанып, елдің, қоғамның рухани ... ... ... ... ... ... Мұқанов, Ғабиден Мұстафин сынды әйгілі суреткерлердің ізін
баса, өкшелес келген Жұбан Молдағалиев, Сырбай ... ... ... ... ... ... қазақ әдебиетін дамудың жаңа
кезеңіне көтерумен бірге қоғам ... ... ... Әдеби
шығармалар үздіксіз сұранысқа ие ... ... ... ірі күшіне
айналды. Әдебиеттің, әдебиет қайраткерлерінің қоғамда мәртебесі артты,
беделі өсіп, тұрақтанды. Адамдар ... ... сөз, ... ... ... ... қойды.
Осы тұста келіп қосылған жас толқынның екпіні де, ... да, ... ... де ... ... еді. ... ... қаламгерлігі, қоғам ісіне
араласқан ... де жаңа ... толы ... ... жұлдыздар
қатарындағы Әнуар Әлімжанов, Олжас Сүлейменов, Шерхан Мұртаза, Әбіш
Кекілбаев, ... ... ... бір ой мен сөздің сәнін түзеген
жасаулы керуендей әсер қалдыратын. Оларға ілесе саясат ... ... ... ... ... ... ... мақалада Әбекеңнің жазушылығына сараптама жасау мақсатымыз емес.
Сол ... ... ... ... болғандығын, жаңа қоғамның, жаңа
мемлекеттің қалыптасуында Әбіш ... ... ... ... ісіне араласу қажеттілігі сөз болмақ. Әбіш ... ... ... сөзі ерек ... болмаса мемлекет, қоғам ... дәл ... ... алар ма еді? ... бұл сұрақ.
Әбіш Кекілбаев туралы сөз айтуға талпынсақ – оның азаматтық қызметінің
кең ауқымдылығы мен тұтас тұлғасының ... көп ... ... хақ. ... ... көрейік.
Әбіш Кекілбаев – жазушы.
Әбіш Кекілбаев – философ.
Әбіш Кекілбаев – тарихшы.
Әбіш Кекілбаев – аудармашы.
Әбіш Кекілбаев – ... ...... ...... ... – ғалым.
Әбіш Кекілбаев – публицист.
Әбіш Кекілбаев – өнертанушы.
Әбіш Кекілбаев – әлеуметтанушы.
Әбіш Кекілбаев – ... ...... ...... ... – гуманист.
Әбіш Кекілбаев – қайраткер.
Осы айтылған анықтамалардың әрқайсысын ... ... ... немесе
тақырыптық лекцияға арнаса да болар еді.
Әбекеңнің кез келген ортада, кез ... ... ... сөйлеп,
көңілдің хошын көтеріп кететіні ... оны ... ... ... ... парапар әңгімелер айтылады.
Бірде, Әбекең Еуразия университетінде жаһандану құбылысы туралы ... ... зал толы ... мен оқытушы, профессорлар, ғалымдар
сілтідей тынып, қызығушылықпен тыңдады. Лекция ... соң ... ... қол ... ... тіл білімінің профессоры Мырзатай
Серғалиев Әбекеңнің лекциясына өте жоғары баға беріп, орыс ... ... ... еске алып: “Біздің Әбекең қажет болса –
сайтан туралы да бір сағаттық ... ... ...... ... ұзақ қол ... ... да кезінде ғұлама Мұхтар Әуезовтің
лекцияларынан нәр алған Әбіш Кекілбаев – ғасырлар ... келе ... ... ... жаңа ... ... көш бастаушысы десек,
артық айтқандық болмас.
Әбекеңнің естен кетпейтін тағы бір ... ... ... 1992 жылдың жазында Маңғыстау жерінде өткізіліп еді. Әбекең ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі
комитетінің төрағасы. Комитеттің көшпелі мәжілісі өтті. Комитет мәжілісіне
50-60 адам ғалымдар, өнер, мәдениет ... ... ... ... қызметкерлері қатынасты. Аңыз бен ... ... ... мен ... бір жұма жер ... жүріп, Әбіштің
лекцияларын тыңдадық. Бұл – теңдесі жоқ тарих, ел тану, жер танудың ғажап
сабақтары болды. Әбекең ... ... әлі ... ... айтып жеткізе
алмаспыз. Әбекеңнің Ұлы даладағы лекциялары туралы ... ... ... жазды. Өзі де ғұлама ғалым, Маңғыстауды аз ... ... ... ... риза ... ... Әбішті деп айтуға бата алмай
тұрмын, ойпырай, бұл не ... ... – деп ... ... ... ... ... ежелден 362 әулие бар еді, 363-ші әулие
Әбіш Кекілбаев ...... Ол ... ... ... ... ... сөздер.
Міне, тұла бойы телегей-теңіз дарын мен талантқа толы интеллектуалдық
құбылыстың ... ... ... оның ... ... ... сәті түссе дидарласқан адамның сезінетіні. Яғни,
қазақ тарихының кесек бітімінің бірі Әбіш ... ... әр ... ... мен ... ... арқау боларлық.
Әбіш Кекілбаевтың болмысына ден қойсақ, жай ... ... ... қарапайым көрінуі мүмкін. Бұл – әрине, алдамшы сезім. Шын мәнінде
Әбекең кез ... ... ... ... күрделінің күрделісі. Оның
қарапайым көрінетіні – тірі пендеге арамдығы мен залалы, тәкаппарлығы мен
менменсуі, кердеңі мен ... жоқ, ... бере ... ... ... ... ... Залал түгілі тіпті өзі жақтыра бермейтін жұғымсыз,
сырғанақ, жылпос, берекесіз адам туралы да ... ... ... сөз айтып
көрмеген ерекше төзімшіл даналығы Әбекеңнің тұлғасының ірілігін айшықтап-ақ
тұрады. Әбекең күй ... ... ... ... ... ... биік ... тұрып жазатынындай кез келген жерде отырып, жүріп
жаза береді. “Шандоздың” көп тарауларын Алтайдың ... сұлу ... атқа ... ... сайран, серуен құрып жүргенде, сол рахаттан өзін
тежеп, Махамбетпен “оңаша ... ... ... ... ақтарып, бұрқыратып
жазды. Уақытына өте мұқият. ... ... ... Төңірегіне өте
қырағы. Тауда жүрсе – ... ... ...... ... ... ... мықты. Уәде берсе орындайды, сөзіне берік –
рыцарь. Қырынан қарасаң, дүрдік ... ... ... ... ... ... ... адам таңғалатындай нәзік сезімталдығы
мен кейде жоқтан өзгеге шыр-пыр болып ... ... да ... ... ... сыр ... ... Үстірттің қара нарындай кейпінде арқаның
құрық тимеген асауындай тарпаңдық та, Алатаудың қарағай ... ... да ... ... ... бәрі түп ... – Қара ... мен
бағзы бабасы – Қожаназардан өрбіп келе жатқан өшпес мұра, бай мінезі болса,
шешендігі мен тапқырлығы, зиялылығы мен ...... ... ... ... алған ұлы ана – Айсәуледен дарыған асыл ... ... не ... ... де сөз ... ... жазушы
қоғамның алдыңғы қатарлы озық ойшылы бола отырып, қоғамның ... тек ... ... ... оған өз ... ... ... де тікелей араласарлық мүмкіндіктерін үнемі ескере ... ... ... да ... ... ... ... партияның
солақай қолшоқпарына ешқашан айналған емес. Керісінше, әсіресе әдебиет,
мәдениетке партия саясатының әділ қалыптасуына оң ... ... ... өзінің табиғи шыншыл, адал, әділ ... ... қана ... ... ... ... да ... ар тұрғысынан
қарай білді.
Біз кейде бүгінгі ... ... ... ... қыр-сырына үңіліп
жатпастан, бәрін “бір қауызға” сыйғызып, “бір сыпырғышпен” сыпырып, баға
беріп жататынымыз бар. Сол ... ... ... де әртүрлі
лауазымды қызметтерде ... ... ... мәдениет, әдебиет, ұлттық
мұра, салт-дәстүрлерінің сақталуына сақшы болған ардақты адамдарымыз да
баршылық. Әбекең ол ... ... мен ... ... ұстанымдары мен
дүниетанымын жақсы біледі, олар туралы ауыз тұшытып айтып та жүреді.
Әбекеңнің сондай ыждаһатпен айтатын ... ... ... ... ... ... ... орындары бөлек. Олар
сол кездерде партияның идеология ... ... ... ... ... ... ұлттық мәдениетінің өркендеуіне жұмсағанын
тек шежіре түрінде ғана жинақтап ... ... ... ... де үлгі ... ұқсайды. Осы арыстардың қазақтың тілін,
әдебиетін, ... ... ... ... ... ... ... ұтқырлықтары мен тапқырлықтарын нақты
деректермен негіздеп, олардың ... ... ... ... шақта
төгілтіп әңгіме айтады.
Әбекең өткен ғасырдың 70-80 жылдар аралығында мәдениет, әдебиет, ... ... ... атқара жүріп, өзінің
жазушылық кәсібін алдыңғы қатарға қоя білді. Партияның ... ... ... ... ... меңгерушілігіне Әбіш Кекілбаев
жазушыларға да, қоғамға да сөйлесе сөзі өтетін, қажет ... ... ... да ... ... ... ... алатын беделді қаламгер,
тәжірибелі саясаткер ... ... ... Сол ... ... ... ... жүріп абыройлы қызмет атқардық. Әбекең
Орталық Комитеттен Мәдениет министрінің орынбасары қызметіне ... ... ... істер атқара алды. Әрине, ол лауазым шекпені
Әбекеңнің иығына ... ... да рас. ... сол кезде жасақталып жатқан
мемлекеттік тарихи мұражай ... ... Қожа ... ... ... ... да ... ескерткіштерді сақтап, жандандыру үшін Әбекеңнің
сол салаға келуі пайдалы болды. Соңыра Әбекең ... ... ... ... ... ... қызметіне шақырылды.
Жаңа мемлекет тұсында да Әбекең – депутат, Комитет төрағасы, ... ... ... ... ... депутаты сияқты лауазымды
қызметтерді ... ... ... ... сол ... да, қазіргі заманымызда да Әбекеңнің
саясатқа құлшынған құштарлығы бола қойған жоқ. Әбекең өз бастамашылдығымен
саясат іздеп ұмтылмады. ... Әбіш ... ... ... ... болды.
Әбекеңнің ішкі дайындығы жеткілікті болған соң, реті келгенде одан ... ... ... мінді. Желкеніне жел есті. Саясатта ... жолы ... Бір ... – саясаттың ықпыл-жықпыл ойындарынан
бойын аулақ ұстап, жеке ... ... ... ... ... келгенде
тазалыққа тән. Дәл қым-қуыт кезінде ... ... ... ... ... болғанымен, түбі бағаланады. Басқа марапаттарын айтпағанның
өзінде Әбекеңнің бірінші нөмірлі “Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаев”
деген орденнің ... ... да, ... ... жай емес шығар.
Әбіш Кекілбаев 1995 жылы “Егемен Қазақстан” газетіне ... ... бұл ... өзі ... деп түйіндейді: “Адамдар мен ... ... ... ету – ... ... те, азаматтық та
парызым. ...Мен әдебиетші болмасам, саясатқа келмес ем. Суреткер болмасам,
күрескер де болмас ем. ... ... ... ... мәселелер – мені
азамат ретінде де толғандырып жүрген ... еді. Қиял ... ... ... нақты өмірде тікелей атсалысуға мүмкіндік туып тұрса,
одан қалайша бой ... Оның ... қай ... де ... ... қызметпен ұштастырып жүрген адаммын. Саясатқа ... ... көп. ... ... ... ... ... тұстары
да мол. Әлеуметтік өмірдің талай шиеленісті додаларының ортасында жүруге де
тура келді”. ... ... Он екі ... шығ. ... ... 397-398
беттер).
Кеңес Одағының соңғы кезеңінде ұлттық сананың жаңа сапалық сатыға
көтерілу ... ... ... ол ... пікірталас бүкіл кеңістікте
бұрын-соңды болмаған сипат ... 1922 ... ... ... ... жаңғырту қажеттігі туды. Осының төңірегінде Мәскеуде, ... ... ... ... ... үстелдер”,
жиналыстар жиіледі. Мәскеуге жиналған съездерде Балтық ... ... ... ... ... ... бастады. Әбекең Қазақстан
делегациясының құрамында осы айтыстардың ... ... ... ... ... ... әсерлі пікір айтып жүрді. Сол кезең
туралы Әбекең өзі былай деп еске ... ... ... 1989 ... ... өткен КСРО Жоғарғы
Кеңесінің сайлауы жаңа қарқын қосты. Демократиялық оппозиция 1922 ... ... ... жаңалау мәселесін көтерді. Бұл реформалар ағысын
ұлттық қатынастар арнасына қарай бұрды. Сол жылғы мамырда ... ... ... ... мемлекеттік егемендіктері ... ... ... ... СОКП мен КСРО ... Кеңесінің
Президиумы Литва, Латвия, Әзірбайжан мәлімдемелерін танудан бас тартты.
Оларды одан әрі шошыта түскілері келгендей 1990 жыл ... ... ... жариялады. Іле-шала оған Латвия мен Эстония қосылды. Бұл
үдеріс осымен тынар ма екен, жоқ одан әрі жалғасар ма екен деп ... ... осы ... мәлімдеме жасады. Оған басқа республикалар
қосылды. Сол ... 25 ... ... ... ... ... ... Декларацияны қабылдау үшін ... ... ... ... ... тосуға тура келді.
Өйткені, алдыңғы жылғы есеп алуда ... әлі ... ... 40 ... ... ұлт ... өз тарихи отандарында жарияланып ... ... да ... ... ... ... ... түсінді. Бұл құжат орталық алдында заңды түрде талаптар ... ... пен ... ... жаңа ... ілік пайда болды.
“Одақтық заңның ба, республикалық заңдардың ба – ... күші ... ... ... ... Ұлтты ұлы мұрат алға жетелейді.
“Егемен Қазақстан”, 7 қараша, 2006 ж.). ... осы ... ... ... ... ... Жай ... жоқ, қазақтың ұлттық мүддесін
өткізіп, дәлелдеп, қорғап, ұтып жүрді. Халық оны сол үшін де ... ... тек ... ... сырт ... ғана ... ұлттық мүддені
өз ішімізде, республиканың ішкі саясатында ... ... ... ... ... ... тұрды. Ұзақ жылдар тұтасып, қатып
тұрған ауыр жүйе сыр беріп ыдырай бастағанда салмақ ең алдымен ... ... ... Саясиландырылған жалаң ұрандар қоғамның сезімтал
қан тамырларын жалаңаштады.
Ресейдің кейбір саяси күштері тарапынан ... ... ... ... ... жалындатып қаулатты. Бастапқы кезде
мұндай әрекеттердің көпшілік сезіміне әсер ... де рас. ... ... ... жағдайлары жоғары дәрежеде қамтамасыз етілген кейбір
топтар осы Қазақстанда бәрінен қағажу ... ... ... де ... ... басы экономиканың құлдырап, тұрмыстың барынша төмендеуімен
ерекшеленеді. Сондай-ақ қоғамдағы ... ... ... ... ... ... ... тұрды. Әсіресе қазақ тілінің ... ... ... ... мәдениет тағдыры, толып жатқан
әлеуметтік кемшіліктер саяси топтардың қолына жалау, тіліне тиек болып, ... ... ... қиқу сары ... ысқырып, ешкім ешкімді тыңдай алмаған
да бір кездер болды.
Әбіш Кекілбаевтың саяси-қоғамдық белсенділігінің ... оның сол ... ... ... ... ... ... тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев та сол жылдары Жоғарғы
Кеңес депутаттарымен тығыз, өте ... ... ... білді. Олардың
көпшілігімен тікелей пікірлесіп, ой бөлісіп отырды. Жанына жақын тартып,
сенім білдірді, ... ... ... Жаңа ... ... ... Президенттің құқықтық саясатының кеңістігін ... ... ... ... ... Жолдасбеков, Әбіш Кекілбаев, Әнуар
Әлімжанов, Сауық Тәкежанов, Сұлтан ... ... ... ... ... ... ... ұлтжанды, ұлт мүддесіне шын жанашыр ғалымдар,
жазушылар топтасты.
1990 жылғы сайланған ... ... ... ... ... ... ... Декларация, бір жылдан кейін мемлекеттік
Тәуелсіздік ... ... ... ... тәуелсіз елдің тұңғыш
Конституциясын қабылдау ... ... ... осы ... шешімдерді
талқылау, қабылдау барысының ең кереғар пікірталас додасының дәл ортасында
Әбіш Кекілбаевтың ... ... мен ... ... сөздері депутаттарды
тек ымыраға келтіріп, бір ауыздан дауыс беруге жұмылдырып қана қоймай,
Жоғарғы Кеңестей ... ... ... ... ... ... ... Пікірталас әбден шиеленіскен тұста Кекілбаев сөзге
араласып, талқыланып ... ... ... ... ... дәлел, сарабдал ой
тастап, қайшылықты – бірыңғайлыққа, таласты – татулыққа айналдыра алатын.
Коммунистік партияның басқарушы беделі ... ... ... ... мен
күйреудің арасында тұрған шақта, республика ... ішкі ... 1991 ... 1 желтоқсанында бүкілхалықтық Президент сайлауына
жұмылып, еліміздің Тұңғыш Президентін сайладық. Бұл ... ... аса ірі, әрі ... оқиға болды. Халықтың рухы мен көңіл-күйі
көтерілді. ... рет ... ... ... ... ... ... халқына ант берді. Депутаттар, зиялылар атынан ... ... ... ... ... ... ... әсерлі, шұрайлы
сөз сөйледі. Халықтың көкейіндегісін айтты.
Президент Нұрсұлтан Назарбаев мемлекеттік құрылымдар мен жауыннан кейін
қаптаған ... ... ... саяси топтардың бастарын
біріктіріп, ең басты ...... ... ... ... ... ... маңыздылығына назар аударды.
Қоғамдағы, ел арасындағы ... ... ... ... да ... саяси реформалар жүргізу мүмкін еместігі халыққа
дамылсыз ... ... ... ... ... керісінше болуы
халықтың өз қолында екендігі де ... ... ... Елбасы өзінде
бар билік пен ... ... ... ... ... ... ... кеңесуге, қоғамдық пікірмен санаса отырып, қажетін алып,
терісін дәлелді ... ... ... ... ... саясат жүргізуге
сауаттылықпен пайдаланды. Президент осындай рухани жұтаң кездің өзінде
халықпен ... ... ... ... ... қажеттігін өте
сезімталдықпен шебер жүргізді. Еліміздің экономикалық даму стратегиясының
тұжырымдамасын ... ... ... ... ... дамуының, рухани
өркендеудің тұжырымдамасы да дәл сол кезеңнің ... ... ... ... ... күрделі құжаттардың негізгі мақсаты мемлекеттік
саясатты жүзеге асыру екені де белгілі. Әрине, бұл ... ... ... ... ... ... аппараттың қызметіне де көп
нәрсе байланысты. Ал ... ... ... ақылдасар алқасында
Әбіш Кекілбаевтай білгір де ... ... ... бай ... және ел ... ... бар ... жүруін көпшілік жылы
қабылдап, қоғам құптайтыны анық.
1993 жылы Әбекең Президенттің ... ... ... деген
қызметке тағайындалды. Сол кезде әйгілі жазушы Тахауи Ахтанов ... ... ... ... не ... - деп ... еді. ... да ол
жылдары тарихи шығармашылыққа бет алып, тың дүниелер шығарып ... ... ... мен ... ... ... ... бе, Сіз қалай
ойлайсыз?” – деп сұрақты өзіне бұрып ем, ол кісі де соны ... ... ... – Бұқар жыраудың қызметі емес пе?” – дегені. Бұқар ... ... ... Абылайдың хандық қайраткерлігімен қатар
айтылуының өзі де қоғамның қай кезде де ... ... ... ... ... ... ... – Елбасының жанында ақыл-парасаты мол, әділ
де адал адамның жүргенін қалайтын ... ойы ... ... ... ... ... көптеген маңызды шаралар
ұйымдастырылып, өткізілді. Ол кезде қоғамда ... көп ... ... ... де ... Бірақ, бұрынғы саяси-экономикалық жүйе құлап,
экономикалық дағдарыс басталып, ондаған жылдар бойы ... ... ... ... бас тартып, қоғам дамуының беймәлім жолына
түскенде сұрақтың көп, жауаптың ... ... ... ... болмаған жаңа, демократиялық, құқықтық, ізгілікті, зайырлы
мемлекет ... ... ... ... ... ... Қоғамда түсініксіз
жағдай көп. Ең бастысы – экономика күн сайын құлдырап, шашылып, ... ... жоқ. ... ... басталды. Зейнетақы, жалақы айлап
төленбейтін болды. Әуел баста оның ... ... ... жұрт ... шықты. Айқай, шу жеткілікті болды. Мемлекеттік қызметкерлер
осындай қиын жағдайда елмен сөйлесуге де, күн-түн ... ... ... тәжірибесін жинақтап, өркениетті заңдар жобаларын дайындауға
міндетті болды. Бұл – ... ... ... ... жеңіл мәселелер еді. Қазақ
халқының тарихын жаңғыртып, ұмыт ... ... ... ... ... ұсынылып, оларға ас берілді, ескерткіштер ... ... ... ... ... санасын қалыптастыруда олардың қазақ
үшін, жер үшін ... ... мен ... жария етілді. Президенттің
қатынасуымен барлық облыстардан мемлекеттік қызметкерлер, саяси ... ... ... өкілдерінің басы қосылған ... ... ... ... қоғамның өз әлеуетін ... ... ... ... құрамында бабалар рухына тағзым ете отырып,
бүгінгі ынтымағымызға ықпалын ... ... бас ... өткіздік.
Ордабасыда 1726 жылы қазақтың үш жүзінің ... ... ... ... еске ... ... ... үш мемлекет – Қазақстан, Өзбекстан,
Қырғызстан президенттерінің кездесуі халықтың рухын көтеріп, ... ... ... берді. Жүз елу мыңнан астам халық жиналды. Президент
Тутөбеге көтеріліп, көк байрағымызды тікті. Халыққа ... сөз ... ... ... вице-премьер қызметінде болғандықтан, осы маңызды ... ... ... ... ... ... Әбекең шын мәнінде
таптырмайтын ақылшы, ақы ... ... ... саяси күштерінің итермелеуімен ұлтаралық қатынасқа
салмақ ... ... ... етек ... әр жерде сепараттық
көзқарастар ... ... ... Әбішұлының тапсырмасымен ... ... бір топ ... ... ... ... ... Солтүстік
облыстарды бірнеше рет араладық. Көптеген адамдармен кездестік. Сұрақ-жауап
пікіралысулар ... ... ... ... ... ... ... сұраныс, талаптары,
алдағы мақсаттар жайлы лекциялар оқыдық, кейбір жерлерде әртүрлі наразылық
митингілерге ... ... ... ... бәсеңдеттік. Осындай
сапарлардың бірнеше мақсаттары болатын. Біріншіден, жергілікті жерлерде ел-
жұртпен дидарласу, ... ... ... ... ... ... ... Президент, Үкімет, Жоғарғы Кеңес тарапынан жүргізіліп ... ... ... ... ... ... пікірімен санаса отырып,
қандай шаралар ұйымдастыру, қандай заңдарды ең ... ... ... ... ... Бір ... ... осындай талаптарға қосымша
болашақта Астананы көшіру мәселесін де ... ... ... Ол ... жыл) ұлтаралық қатынас, тіл мәселелері күн сайын дүрліккен әңгімемен
көтеріліп жататын. Оған қосымша ішкі-сыртқы қоныс аударушылар да ... ... ... ... ... ... ... орыстар Ресей
жағалап, немістер Германияға көш-керуен түзеген. Сол көші-қонның ... ... ... ... жергілікті казактар Коммунистік даңғылын
Мағжан Жұмабаев атына ауыстырғанына қарсы болып, наразылық митингісін
ұйымдастырды. ... ... ... шығып сөйледі. Қазақтың жерінде
ешкім, ешқандай ұлт қысымшылық ... ... ... тілі, мәдениеті,
дәстүрі шектеліп қалғанын ешкімнің шамына ... ... етіп ... кім ... ... Митингішілер райынан қайтты. Осы, тағы басқа
сапарларымызда Президенттің Астананы көшіру ... әлі ... ой ... жатқан шешімінің дұрыстығына көзіміз тағы да ... соң ... ... өз ... ... ... ... записка
жаздық.
Сол жылы атақты Орбұлақ шайқасының 350 ...... ... ... ... ұлттық патриотизм сезімін күшейтуге тигізер ықпалы мол,
танымдық мәні зор шара ... ... ... ... ... ... ... шекара күзетінде ерлік көрсеткен Белжайлауда
тарихи ... ... ... ... Баяндаманың тарихқа жүгінген
өзектерін Әбекең өзіне тән саясаткерлік, көсемсөздік шеберлігімен бүгінгі
қазақ қоғамының ... аса ... ... ... ... ... тоқталды. Әбекеңнің баяндамасын тыңдаған адам әлі
күнге соны тамсанып еске алады. Жалпы, Әбекең Жаркент өңіріне ... ... ... ... ... ... мен ... ағынан жарылып
айтып, жұртты жадыратып кетеді.
Қазақ көркемсурет өнерінің негізін қалаушы, ... ... ... ұлы ... ағартушы, қазақ музыка өнерінің жаңа өрісінің
есігін ашқан Ахмет Жұбановтың 100 ... ... да адам жаны ... ... ... баяндамаларды да осы Әбіш Кекілбаев жасап, қалың
елдің алғысына кенелді.
Тараздың 2000 жылдық қарсаңында жарық ... ... ... 200 ... ... ... биыл ... “Егемен
Қазақстанға” шыққан “Тіл және Тәуелсіздік” сияқты ... ... ... ... сұранысы, ертеңнің асыл дүниелері.
Әбекең – саясаткер, мемлекеттік қызметкер, қайраткер ретінде Нұрсұлтан
Назарбаевтың ең сенімді лауазымды адамдарының бірі. Парламенттің ... ... ... болуы – ең алдымен елдігіміздің жақсы ... ... ... ... ... ... қажет, елге
медет.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әбіш Кекілбаев5 бет
Әбіш Кекілбаев, жазушы, Парламент Сенатының депутаты, қоғам және мемлекет қайраткері: егемендік декларациясын қабылдау оңайға түскен жоқ35 бет
Әбіш Кекілбаевтің «Үркер» шығармасы, тарихи көркемдігі және эстетикалық сипаты26 бет
Иран-Ғайыптың «Хайуандық комедия» атты туындысының тақырыптық-идеялық ерекшеліктері4 бет
Лирикалық проза.Қазіргі қазақ поэмаларының көркемдік философиялық мәні. Мемуарлық шығармалар6 бет
Түс көрудің поэзиядағы рөлі37 бет
Тұманбай Молдағалиевтің өмірбаяны10 бет
Ш. Айтматов, Ә. Кекілбаев шығарлмалары76 бет
Шандоз – көшелі тақырып7 бет
Ә.Кекілбаев шығармаларындағы тарихи тұлғалар3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь