Дәрумендердің классификациясы. Оларды анықтаудағы негізгі әдістер

1. Кіріспе
2. Дәрумендердің топтары мен түрлері
3. Майда еритін дәрумендер
4. Суда еритін дәрумендер
5. Тағамдық өнімдеріндегі витаминдерді сақтау жолдары
6. В1 дәруменi
7. В2 дәрумені
8. В6 дәруменi
9. В12 дәрумені
10. В15 дәруменi
11. Е дәруменi
12. К дәруменi
13. Р дәруменi
14. РР дәрумені
15. Фолий қышқылы
16. Дәрумендер маңызы
17. Пайдаланылған әдебиеттер
Дәрумен (дәрумен)– адам мен жануарлардың тіршілігіне, олардың ағзасындағы зат алмасудың бірқалыпты болуы үшін аз мөлшерде өте қажетті биологиялық активті органикалық қоспалар. Дәрумен (латынша vіta – тіршілік) туралы ілімнің негізін 1880 жылы орыс дәрігері Николай Лунин салды. 1912 жылы поляк дәрігері Казимеж Функ сол кезге дейін жасалған тәжірибелер нәтижесін қорытындылап, ғылымға дәрумен терминін енгізді.
Дәрумендердің көпшілігі ферменттердің негізгі құрамдас бөлігі болып табылады. Ағзада үздіксіз жүріп жататын химиялық реакциялар, мысалы, ішкен тағамның, мал азығының ыдырап, қорытылуы, ферменттердің қызметіне байланысты. Тағамның құрамында дәрумен жеткіліксіз болса, адам әр түрлі ауруға шалдығады. Ал дәруменді (әсіресе, А және D дәрумендерін) шамадан тыс көп қабылдау ағзаның улануына (гипервитаминоз) соқтырады. Ол көбінесе, жас балаларда жиі кездеседі. Қазір барлық дәрумендерді суда еритін дәрумен, майда еритін дәрумен және дәрумен тектес заттар деп бөледі.
Дәруменнің мал үшін де маңызы зор. Мал азығында дәрумен жеткіліксіз болса, малдың өнімі төмендейді, олар жүдеп, әр түрлі ауруларға шалдығады. Мал азығында А, Д, Е, К дәрумендері жеткілікті мөлшерде болуы қажет. Мысалы, А дәрумені жетіспеген жағдайда сиыр не бие көз ауруына шалдығады, сүті кемиді, сондай-ақ олар қысыр қалуы, іш тастауы мүмкін. Малға қажетті дәрумен балауса шөпте, жоңышқада, сүрленген шөптерде, тағыда басқа болады. Қыста адәруменозға шалдыққан, тағыда басқа түрлі жағдайлармен жүдеген малға дәрумен концентраттарын, сәбіз, балық майы, тағыда басқа дәрумені мол азық беру керек. Мал азығындағы дәрумен мөлшерін көбейту үшін арнайы дәрумен препараттары мен құрғақ ашытқылар шығарылады.
1. Жоғарыға көтеріліңіз↑ Балалар энциклопедиясы, III-том
2. Жоғарыға көтеріліңіз↑ «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
3. Жоғарыға көтеріліңіз↑ Биология:Жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. Алматы: Атамұра, 2008. ISВN 9965-34-812-Х
4. Жоғарыға көтеріліңіз↑ Патологиялық анотомия терминдерінің орысша – латынша – қазақша түсініктеме сөздігі.- Ақтөбе. ISBN 9965-437-40-8
5. Жоғарыға көтеріліңіз↑ Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9
6. Жоғарыға көтеріліңіз↑ Биология:Жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. Алматы: Атамұра, 2008. ISВN 9965-34-812-Х
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті.
СӨЖ
Тақырыбы: Дәрумендердің классификациясы. Оларды ... ... ... Аман ... ... С.К.
Семей 2015ж
Мазмұны:
* Кіріспе
* Дәрумендердің топтары мен түрлері
* Майда еритін дәрумендер
* Суда еритін дәрумендер
* Тағамдық ... ... ... ... В1 ... В2 дәрумені
* В6 дәруменi
* В12 дәрумені
* В15 дәруменi
* Е дәруменi
* К ... Р ... РР ... ... ... ... маңызы
* Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Дәрумен (дәрумен) - адам мен жануарлардың ... ... ... зат ... ... болуы үшін аз мөлшерде өте қажетті биологиялық активті органикалық қоспалар. Дәрумен (латынша vіta - тіршілік) туралы ... ... 1880 жылы орыс ... ... ... салды. 1912 жылы поляк дәрігері Казимеж Функ сол кезге дейін жасалған тәжірибелер нәтижесін қорытындылап, ғылымға дәрумен терминін енгізді.
Дәрумендердің ... ... ... құрамдас бөлігі болып табылады. Ағзада үздіксіз жүріп жататын химиялық реакциялар, мысалы, ... ... мал ... ... ... ... ... байланысты. Тағамның құрамында дәрумен жеткіліксіз болса, адам әр түрлі ... ... Ал ... (әсіресе, А және D дәрумендерін) шамадан тыс көп қабылдау ағзаның улануына (гипервитаминоз) соқтырады. Ол көбінесе, жас балаларда жиі ... ... ... ... суда ... ... ... еритін дәрумен және дәрумен тектес заттар деп ... мал үшін де ... зор. Мал ... дәрумен жеткіліксіз болса, малдың өнімі төмендейді, олар ... әр ... ... ... Мал ... А, Д, Е, К ... жеткілікті мөлшерде болуы қажет. Мысалы, А дәрумені ... ... сиыр не бие көз ... ... сүті кемиді, сондай-ақ олар қысыр қалуы, іш тастауы мүмкін. Малға қажетті дәрумен балауса шөпте, жоңышқада, сүрленген ... ... ... ... ... ... шалдыққан, тағыда басқа түрлі жағдайлармен жүдеген малға дәрумен ... ... ... майы, тағыда басқа дәрумені мол азық беру керек. Мал азығындағы дәрумен мөлшерін көбейту үшін арнайы дәрумен препараттары мен құрғақ ашытқылар ... ... ... ... - ... ішетін тағамда дәрумендердің жетіспеуінен, олардың бойға сіңуінің бұзылуынан не ... ... ... ... ... Егер адам ... ... аз, бірыңғай тағаммен (консервіленген, кептірілген, рафинадталған) тамақтанса, ... ... ... ... тағы да ... ғана ... ... бен майлар аз түссе, ал көкөніс пенжеміс-жидектер ... ... ... ... ... ... азық-түлік дұрыс сақталмаса немесе олардан сапасыз тағам дайындалса, азық-түлік құрамындағы ... ... ... құрамында никотин қышқылы (РР дәрумені) аз дәнді дақылдармен ғана қоректену пеллагра ... ал ... ... ... және өте ... ... ұнынан жасалған нанмен ғана тамақтану бери-бери сырқатына әкелуі мүмкін.
Тағамда дәрумендердің ... ... адам ... әлсіретеді. Мұндай жағдайды гиповитаминоз деп атайды. Оған ауа райының қолайсыз жағдайы, ауасы лас жерде ұзақ уақыт жұмыс ... ... ... асқазан ісігі, гельминтоз, лямблиоз, тағы да басқа аурулар себеп болады. Дәрумен жетіспеушілік болғанда ағзада зат алмасу процесі бұзылып, оның ... ... ... тұру ... ... ... ... көңіл-күйі күйзеліске ұшырағанда, ауа-райының құбылмалы кезеңдерінде, әйелдердің ... не ... ... тағы да ... ... ... ... жетіспеушілік артады. Мұндай жағдайда дәрігерге қаралып, арнаулы дәрумендер қабылдап, көкөніс пен жемістерді көбірек пайдалану қажет. ... ... және ... ... да ... Мал авитаминозбен, көбінесе көктемде ауырады. Дәрумен жетіспеушіліктен аналық мал қысыр қалады, төлнашар өседі. Мысалы, В дәрумені жетіспеген жағдайда құс ... ... ... ауырады. D дәрумені жетіспесе, төл қатпа болады, ірі мал сүйек ауруына шалдығады.
Дәрумендердің топтары мен ... мен ... ... ... ... ... майда және суда еритіндер деп екі топқа бөлінеді.
Майда еритіндерге А, D, Е, К дәрумендері жатады.
Суда еритін дәрумендерге С, РР және В ... ... ... ... ... кезде дәрумендерді классификациялап үлкен 4 топқа боледі: алифатты , алициклды, ароматикалық, гетероциклды.
Майда еритін дәрумендер
А ... ... ... ... ... әсер ... ... ауруларға қарсы тұра алу әрекетін арттырады. Іңірде, ... ... ... А ... ... тырнақтың өсуі мен терідегі жасушалардың мүйізденуіне әсер етеді. Ол жетіспегенде тері құрғап жарылып, түсі күңгірттенеді. Май ... ... ... ... ... ... бұзылады. Адам іңірде, түнде нашар көреді. Бұл ауруды ақшам ... ... ... деп ... А дәрумені бауырда, сүтте, жұмыртканың сарысында көп болады. Өсімдіктердің қызыл, сары жемістерінде, сәбізде, ... ... ... ... А дәруменінің ағзаға қажет тәуліктік мөлшері 2,5-10,5 мг.
D дәрумені ... ... ... ... ультракүлгін сәулелерінің әсерінен түзіледі. Ол ... мен ... ... ... ... сүйек ұлпасының мықтылығына әсер етеді. Адам ағзасы D дәруменін тағамның ... да ... Жас ... D ... ... ... ауру ... деп аталады. Мешел ауруына шалдыққан балалардың қаңқасы ... ... Аяқ ... дене ... әсерінен майысады, сүйек баяу дамиды, ұйқысы қашады. Жұқпалы аурулармен көп ауырады. Сондықтан жас сәбилердің мешел ауруына шалдықпауы үшін күн ... ... ... D дәрумені балық майында, бауырында, уылдырығында, жұмыртқаның сарысында, жануарлардың бауырында, сүт өнімдерінде мол. D ... ... ... ... 2,5 ... еритін дәрумендер
С дәрумені (аскорбин қышқылы). Ағзаның жұқпалы ауруларға қарсы тұра алу әрекетін арттырады. Сүйекке және тіске беріктік қасиет береді. С ... ... ... ... ... ... түзілуін тежейді. Ол қарсы денелерді түзетін ферменттердің құрамына кіреді. Терідегі қантамырлардың қабырғасының бүлінуіне де кедергі жасайды. С дәрумені жетіспеген ... ағза тез ... ... ... қабынады, қызылиек қанталайды. Бұл дәрумен ұзақ уақыт жетіспесе, адам кауіпті құрқұлақ (цинга) ауруына шалдығады. Адам ағзасы С дәруменін түзбейтіндіктен, тамақпен ... ... ... С ... ... қыс пен көктем айларында көбірек қажет. Жаңа піскен көкөністер, жемістер және тұздалған орамжапырақ құрамында көбірек ... ... ... қарақаттың құрамында мол болады. Ағзаға қажетті тәуліктік мөлшері 60-100 мг.
--------------------------------------------------------------------------------
Тағамдық өнімдеріндегі витаминдерді сақтау жолдары
Тағамдық заттарды дұрыс сақтамау және ... ... ... ... ... Тағамдық өнімдерді жоғары температурада өңдегенде С дәрумені жойылып, В ... ... ... ... ... ... дәрумендерді сақтау үшін, төменгі температурада, тоңазытып барып сүрлемелеу әдісін қолданады. Бұл кезде ... ... 0-4°С ... ... өңделеді. Азық-түлік өнімдерін тез арада тоңазыту әдісі кезінде олардың құрамындағы ... ... ... ... ... кептірген кезде де, олардың құрамындағы дәрумендер азаяды. Тұздау кезінде ... ... ... ... үшін ... шыны ыдыстарын пайдаланады.[[2]][[3]][[4]]
--------------------------------------------------------------------------------
В1 дәруменi
В1 дәруменi (тиамин ) ағзада дұрыс зат алмасуы үшін (әсіресе кеміртегінің) аса қажет. дәрумен жетіспегенде шаршағандық сезіліп, ас ... ... ... ағза ... зәру ... ... жүйке жүйесі үлкен ауруға шалдығуы мүмкін. В1 дәруменіне әсіресе сыра ашытқысы, келтірілген және тығы зд алған наубайханалық шикізаттар ... бай. Ал ... ... ... ... ... (көбіне қара құмық және сұлы жармалары), құнарсыз ұн сорттарынан пісірілген нан болғаны жөн. Дене және ой ... көп ... және ... ұзақ ... ағза В1 ... көп ... ... дәрумені
В2 дәрумені (рибофлавин), басқа да дәрумендер сияқты ағзаның бірқалыпты өсуіне ... ол ... ... ... ... Жарақаттардың тез жазылуына мүмкіндік береді, көздің жақсы көру ... ... Бұл ... ... ... ерін ... ... ұшық шығады, денеге түскен жарақат баяу жазылады. Вг дәрумені нан ашытқысында, ... ... сүт пен сүт ... ... болады. дәрумен ыстыққа төзімді, бірақ жарықтық әсерінен тез бұзылады.
--------------------------------------------------------------------------------
В6 дәруменi
В6 дәруменi (пиридоксин) ақуыздардың құрамдас бөлігі болып табылатын амин қышқылдарының алмасуы на ... В6 ... ... жас балалардың бойының өсуін тежеп, қан аздығы мен сезіміне тез қозғыштығын тудырады, ал екіқабат әйелдердің бетінде қара дақ ... ... В6 ... мал ... ... сүтте, ірі қара малдың бауырында, ашытқыларда және көптеген өсімдік өнімдеріне бар; ... ... ... жүрген жағдайда бұл дәрумен ағзада жеткілікті болады. В6 дәруменін молырақ қажетсіну ... ... ... ... және бала ... ... жиірек байқалуы мүмкін.
--------------------------------------------------------------------------------
В12 дәрумені
В12 дәрумені (цианокобаламин ) қанның пайда болу процесіне қатысады. Бұл дәрумен жетіспеген жағдайда ағзада қан азаю ... ... ... ... балық тағамдарында (әсіресе балықтың бауыры мен уылдырығында) көбірек болады. Еттің, сүт пен ірімшіктің, жұмыртқа сары ... ... В12 ... ... ... ... ... (кальций пангаматы). Химиялық табиғаты мен әсер ету күші әлі жеткілікті ... ... ... ... қан ... ... бауыр ауруларына және басқа да сырқаттарға пайдаланылады.
--------------------------------------------------------------------------------
Е дәруменi
Е дәруменi(токоферол) бұлшық ... және ... ... ... ... Ол ... ... жаңғақтық, бұршақ пен жүгері тұқымдарының және көкөністің құрамында көбірек болады. Сондай-ақ ... ... ... сүттің құрамында бар.
--------------------------------------------------------------------------------
К дәруменi
К дәруменi (филлохинон) қанның ұю процестеріне қатысады. Өсімдіктердің көктеп енетін бөліктерінде (жасыл жапырақты саумалдық, ... және ... ... ... және т. б.), сондай-ақ сәбіз және томат құрамында болады. Малдан алынатын ... ... ... ... да К ... жоқ.
--------------------------------------------------------------------------------
Р дәруменi
Р дәруменi (биофлавоноидтер) -- жіңішке қан тамырларының беріктігін арттырып, қызметін қалыпқа түсіріп отыратын биологиялық заттар тобы. Бұл С ... ... ... тиімді. Р дәрумені шайдың (әсіресе көк шайдың) құрамында, сондай-ақ итмұрын, лимон, ... қара ... ... ... және ... ... өте көп.
--------------------------------------------------------------------------------
РР дәрумені
РР дәрумені (ниацин). Табиғатта ең таралған суеріткіш топтары никотинді қышқыл және никотинамид деген атпен ... ... ... ... ... кеңетеді, қан ағымын жақсартады, бауыр жұмысын жақсартады, жара мен ... ... ... әсер етеді. РР дәрумені жетіспеген жағдайда көңіл-күйдің болмауы, еріннің құрғақтығы мен бозарыңқылығы, іш өту және бұлшық ет ауруы. Көктем мен жаз ... ... ... тез ... дақ ... ... ... тері жуандайды да кір қызыл-қоңыр түске боялады, қабыршықтанады.
--------------------------------------------------------------------------------
Фолий қышқылы
Фолий қышқылы (фолацин) қан құралу процестерімен тығыз ... ... ... ... ... болады, сонымен бірге помидор, алма, картопта, бауыр, бүйрек, ашытқылар бар.
Пантотен қышқылы зат алмасуының ... ... ... Мал ... және өсімдіктен дайындалатын көптеген тағамдардың құрамында бар. Бұл дәруменнің тәулік ішінде адам ағзасына қажет мөлшері күнделікті тамақ құрамында жеткілікті болуға ... ... ... заттардың құрамында болатын ерекше ағзалық қосылыстар. Олар ... ... ... ... ... ... ... аз мөлшерде болғанымен, ағза үшін өте қажетті заттар. дәруменсіз ағзаның ... ... мен ... ... мүмкін емес. Сондықтан витамин сөзінің латынша тіршілік (өмір) үшін ... зат деп ... ... зор. дәрумендер көпшілігі тағамдық ағзалардың құрамында болады, ал ал ағзадан адам ағзасында ... ... 1880 жылы орыс ... ... Иванович Лунин (1853-1937) тапты. дәрумендер ағзадағы зат алмасу үдерісінде қарқынды әсер ... ... ... ... 30-ға жуық ... бар. ... ... балалар мен жасөспірімдер үшін дұрыс өсуі, дамуы үшін өте қажет. Ағзаның түрлі ауруларға қарсы тұра алу әрекетін арттырады.
Пайдаланылған ...
* ... ... ... ... ... Жоғарыға көтеріліңіз↑ : Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. ... - ... Бас ... 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
* Жоғарыға көтеріліңіз↑ ... ... ... мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. Алматы: Атамұра, 2008. ISВN 9965-34-812-Х
* Жоғарыға көтеріліңіз↑ Патологиялық анотомия ... ... - ... - ... ... ... Ақтөбе. ISBN 9965-437-40-8
* Жоғарыға көтеріліңіз↑ Шаңырақ : ... ... ... : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9
* Жоғарыға көтеріліңіз↑ Биология:Жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. Алматы: Атамұра, 2008. ISВN ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дәрумендер5 бет
Дәрумендер және минералдық заттар2 бет
Дәрумендер және олардың жіктелуі7 бет
Дәрумендер. Дәрумендердің жетіспеушілігі7 бет
Майлар және олардың тамактанудағы маңызы дәрумендер. дәрумендердің жетіспеушілігі.дәрумендердің жіктелуі8 бет
Майлар және олардың тамактанудағы маңызы.Дәрумендер. Дәрумендердің жетіспеушілігі.Дәрумендердің жіктелуі9 бет
Майлар және олардың тамактанудағы маңызы.Дәрумендер.Дәрумендердің жетіспеушілігі.Дәрумендердің жіктелуі8 бет
Майлар және олардың тамақтанудағы маңызы16 бет
Дәрілік өсімдіктер туралы59 бет
"Қазандықтардың арматурасы. қазандық агрегат арматурасының классификациясы"3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь