Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау

Кіріспе
1 Негізгі бөлім
1.1 Қазақстанның және дамыған мемлекеттердің тұтыну қоржыны
1.2 Жалақының мәні,түрлері мен жүйесі
1.3 Қазақстан мен дамыған елдердің күн көру деңгейі
1.4 Қазақстан Республикасындағы еңбек нарығының басты проблемасы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қазақстандағы ең төменгі күн көріс құны биыл 16 983 теңгеге дейін (113 долларға жуық) өсті. Қарапайым қазақстандықтар үшін ең төменгі күнкөріс деңгейі деген нақты өмірге қатысы шамалы термин болып көрінгенімен, іс жүзінде бұл - саяси өлшем. Осы өлшемге сәйкес кедейлік шегі белгіленіп, жалақы, зейнетақы және жәрдемақылардың минималдық мөлшері анықталады.
Қазақстандағы ең төменгі күнкөріс деңгейі азық-түлік, тауар және қызмет түрлерінің мемлекет тағайындаған минималдық жиынтығынан тұратын тұтыну қоржынының құнымен шамалас.
Қазақстанда тұтынушы қоржынының параметрлері қайта қаралмағанына алты жылдан асты, ал қоржынның ақшамен өлшегендегі құны ғана инфляцияның беталысына қарай өзгертіліп келді.
Соңғы уақытта қоғамда бұл қоржынның жұтаңдығы мен оны қайта қарау қажеттігі жиі айтылып жүр. Тұтыну қоржыны - азық-түлік және оған жатпайтын тауарлар, ең қажетті ақылы қызмет түрлеріне жұмсалатын шығындардың жиынтығы. Қоржынның азық-түлік бөлігін Қазақ тағамтану академиясы үкімет бекіткен тізім бойынша құраған. 2005 жылы бекітілген бұл тізімге 43 тағам енді[1].
1. www.kzn.kz. Қазақстанның тұтыну қоржыны....
2. Жүнісов Б. Мәмбетов Ұ. Байжомартов Ү. Нарықтық экономика негіздері. Алматы- 1994 жыл. 645 б.
3. Шеденов Ө. Қ., «Жалпы экономикалық теория». Оқулық.- Актөбе, «А-Полиграфия», 2004-455 бет.
4. Әубәкіров Е.Ә., Байжұмаев Б.Б. «Экономикалық теория негіздері», оқу құралы.-Алматы,2000ж. 7-32 беттер.
5. Әпсәләмов Н. Экономикалық теория негіздері: Оқу құралы.-Алматы:Ғылым, 199.- 568 б.
6. Сахариев С.С.Жаңа кезең-экономикалық теориясы:оқулық. Астана: Дәнекер,2005.-120 б.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Тақырыбы:
.
Орындаған: Ашкенова З.Н.
Тексерген: Нуралина Қ.Т.
Семей қ. 2015 ж
Мазмұны
Кіріспе
* ... ... ... және ... ... ... ... Жалақының мәні,түрлері мен жүйесі
+ Қазақстан мен дамыған елдердің күн көру ...
+ ... ... ... ... ... проблемасы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қазақстандағы ең төменгі күн көріс құны биыл 16 983 ... ... (113 ... ... ... Қарапайым қазақстандықтар үшін ең төменгі күнкөріс деңгейі деген нақты өмірге қатысы шамалы термин болып көрінгенімен, іс ... бұл - ... ... Осы ... ... ... шегі белгіленіп, жалақы, зейнетақы және жәрдемақылардың минималдық мөлшері анықталады.
Қазақстандағы ең төменгі күнкөріс деңгейі азық-түлік, тауар және қызмет түрлерінің мемлекет тағайындаған ... ... ... ... ... құнымен шамалас.
Қазақстанда тұтынушы қоржынының параметрлері қайта қаралмағанына алты жылдан асты, ал қоржынның ақшамен өлшегендегі құны ғана инфляцияның ... ... ... келді.
Соңғы уақытта қоғамда бұл қоржынның жұтаңдығы мен оны ... ... ... жиі ... жүр. ... ... - ... және оған жатпайтын тауарлар, ең қажетті ақылы қызмет түрлеріне жұмсалатын шығындардың жиынтығы. Қоржынның азық-түлік бөлігін Қазақ тағамтану академиясы ... ... ... ... ... 2005 жылы бекітілген бұл тізімге 43 тағам енді[1].
* Негізгі бөлім
+ Қазақстанның және дамыған ... ... ... ең ... ... ... азық-түлік, тауар және қызмет түрлерінің мемлекет тағайындаған минималдық жиынтығынан тұратын тұтыну қоржынының құнымен шамалас.
Қазақстанда тұтынушы ... ... ... қаралмағанына алты жылдан асты, ал қоржынның ақшамен ... құны ғана ... ... қарай өзгертіліп келді.
Соңғы уақытта қоғамда бұл қоржынның жұтаңдығы мен оны қайта қарау қажеттігі жиі айтылып жүр. ... ... - ... және оған ... ... ең ... ақылы қызмет түрлеріне жұмсалатын шығындардың жиынтығы. Қоржынның азық-түлік бөлігін Қазақ тағамтану ... ... ... ... ... ... 2005 жылы бекітілген бұл тізімге 43 тағам енді.
Былтыр Қазақ тағамтану академиясы тізімге құрамында - В6 витамині бар ... ... яғни ... тізімдегі жүзімді бананға, қарбызды асқабаққа ауыстырып, сәбилерге арналған тамақты қосуды ұсынған болатын. Академия мамандарының есебінше, жаңа ... ... ... ... 2250 ... ... тиіс.
Парламент депутаттарын жаңа тұтыну қоржыны жобасымен таныстырған Қазақ тағамтану академиясының сарапшысы Мұса Айтжанов деп хабарлады. ... ... ... ... қоса есептегенде ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасы 26 мың теңгеге ... ... және ... ... ... ... тұтыну қоржынының осы екі бөлігінің арақатынасын қайта қарау туралы өз идеясын ұсынды. ... ... ... 60 және 40 пайыз шамасында, ал шенеуніктер 55 және 45 пайыздық пропорцияны ұсынады.
Әдетте ... ... ... ... ... ... ... тұрмыс деңгейі түзеле түседі деп есептеледі. Дамыған елдерде тұтыну қоржынының азық-түлік бөлігі 18-25 пайыз ғана.
Тұтыну қоржынын ұлғайту мен азық-түлік және оған ... ... ара ... ... ... мәселесі әзірше талқыланып жатыр. Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев ... ... ... ... жаңа ... ... құрып, тұтыну қоржынына білім алуға жұмсалатын шығынның төменгі мөлшерін енгізуді тапсырған болатын.
АҚШ-та тұтыну себетіне - 300 түрлі, ... - 250 ... ... 350 ... ... пен қызмет түрі енеді. Қоржын тізімі 475 пункттен тұратын Германия бұл елдерден көш бойы озық тұр. Ал ... ... ... ... алу, ... ... ... мен көлік жөндеу, кітап, жеке бастың күтіміне арналған заттарды сатып алуға жұмсалатын шығындар қарастырылған. Англияда ... ... ... ... пен ... ... енгізілген. Франция үкіметі тұтынушы қоржынына сұлулық салондарына бару, косметикалық құралдар сатып алу, бала күтушінің еңбекақысы, көлік жалдау, таксимен жүру, тіпті үй ... ... ... ... елде тұтыну қоржынының құрамы әртүрлi. Ресейде тұтыну қоржыны - 156 ... ... ... ... - 250, ... - 300, ... - 450 ... түрiнен тұрады. Ал, бiздiң тұтыну қоржынымызға 43 тауар түрi ғана кiредi. Бұл құрамды ҚР ... ... ... ... 2005 жылы ... болатын.
Тұтыну қоржынын жасау үшiн Тамақтану институтының екi профессоры түрлi азық-түлiк ... ... ... ... және пайдалы заттардың мөлшерiн анықтай отырып, үш жыл бойы ... ... ... олар дәрумендерге ерекше назар аударды. Егер, 1998 жылы әзiрленген ескi қоржында 11 келi жемiс-жидек болса, жаңа қоржында жемiс-жидектiң мөлшерi үш есе ... ... ... де өстi - 13 ... ... ... қоржынымыздың құрамын Еуропа елдерiнiң қоржынымен салыстыруға болмайды. Мысалы, ... 450 ... ... ... ... ... құрамына еттен жасалған котлет, печенье, шоколад, шампан, сыра, дайын тамақ дүкендерiнде дайындалатын түскi ас, заманауи МР3-ойнатқышы ... ... ... ... ... Ал, ... ... қоржынымыз - ет, нан, шай, картоп сияқты ... ... ... ғана ... ... ... ... пiкiрiнше, бұл өнiмдер адамның тiршiлiк әрекетiн қамтамасыз етiп, ағзасын қажеттi мөлшерде дәрумендермен ... үшiн ... ... Ал, ... печенье сияқты тауарлар артық болып саналатын көрiнедi [1].
1.2 Жалақының мәні,түрлері мен жүйесі
Жалақы - еңбек құнының (бағасының) ақшалай ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикаға көшу кезінде минималды деңгейдегі еңбек ақыны мемлекет кепілдендіреді және жоғарғы деңгейдегі еңбек ... шек ... Бұл ... ... ... және ... ... арттырудың басты құралы болып, қоғамдық өндірісті тиімді дамытуға етеді. Жалақыны дифференциялау және оның принциптері: Еңбек ақы ... ... ... ... ... өзіндік ерекшелігімен айқындалады, ол бес принципке негізделеді.
Бірінші принцип - еңбектің күрделігі. Күрделі білітілікті (квалиффикацияланған) ... жай ... ... ... құрайды және оған еңбек ақы жоғары болуы тиіс.
Екінші принцип, еңбек жағдайына қарай жіктеу. Еңбек жағдайы жеңіл және ... ... және ... ... ... Сондықтан қалыпты жағдайда еңбек еткендерге қарағанда, ауыр әрі зиянды жұмыс істейтіндер жалақыны көп алуы керек.
Үшінші принцип, еліміздің дамуын байқататын экономиканың ең ... ... ... қарағанда өсім мен ақы төлеу жоғары болады.
Төрінші принцип, экономикалық аудан мен аймақтың табиғи - климаттық жағдайының өзгешелігімен байланысты. ... ... ... экономикалық аймақтарда аудандық коэффициент белгіленіп, жалақыға қосымша түрінде қосылады.
Қазақстан Республикасының бұл ... ... ... ... елімізде барлық салаларда жұмыс істейтіндер жалақысына 15 % ... ... ... ... ... 1996 жылғы 9-шы қаңтардағы қаулысына сай, жалақыны ... ... ... ... ... ... ... сақталады.Таулы құмды және сусыз жерлердегі жұмыс үшін, экономикалық келенсіз аймақта тұратындарға коэффициенттер сақталады.
Бесінші принцип, жұмыскер өзі ... ... ... және жалпы ұжымның еңбек нәтижесімен байланысты.
Жалақыны ұйымдастырудың негізгі принциптері тарифтік жүйеде белгіленген. Еңбек сыйпатының ... және ... ... ала ... ... ... ... анықтама. Тарифтік сетка және тарифтік өсім енеді.Тарифтік - квалификациялық анықтамаға шаруашылық саласының көптеген жұмыс түрлерінің сипаттамасы мен тізімі ... ... ... түрі ... ... ... ... және жүмыс атқарушының білімі мен орындау іскерлігіне талпатар көрсетеді [2].
Тарифтік ... кез ... ... ... еңбегінің біліктілігінің арасын айқындауға қызмет етеді. Сетка белгілі сандық разрядтан тұрады және оған сай келетін коэффициенттер ... ... ... ... ... ... уақыт өлшемінде (сағат, күн) еңбек ақы размерін айқындауғак қызмет жасайды.
Тарифтік коэффициент әртүрлі разрядтың ставкасы қанша ... ... 1-ші ... ... ... ... ...
а) жұмысшыларға разряд дипазоны 1-ден 8-ші разряд ... ... 6-дан 13-ші ... ... ... оқу ... ... 11-ден 21-ші разряд арасында.
Халық шаруашылығындағы жұмысшы және қызметкерлерге кәсіптік - біліктілік топтар (разрядтар) боцынша біркелкі тарифтік ... ... ... ... ... ... көрсетілген. Жұмыс беруші жімыскерге одан төмен төлемеуі керек. Біркелкі тарфтік жүйенің (БТЖ) бірінші разрядының ставкасы осы минимумды көрсетеді.
Осылайша еңбек ақы ... ... ... ... оқу ... мектеп, аурухана) төленеді. Кәсіпорындағы жұмысшыларға 2-ші мен 8-ші разряд аралығы қолданылады.
Мемлекеттік емес ... ... ... ... ... және ... ... айлығын кәсіпорын өз шешімімен белгілейді. Мемлекеттік тарифтік жүйе жұмысты тарификациялау процесінде жай бағыт ... үшін ... және ... ... (квалификациядағы) жұмыскердің минималды жалақысын белгілеуге қажет:
Қазіргі кезде барлық әлемдік қауымдастық елдерінде жалақының негізінен екі түрі қолданылады: мерзімді және кесімді. Біздің ... ... ... ... жүйелерге жіктеледі.
Мерзімді жалақы нақты істелген жұмыс уақытының шамасынас байланысты төленеді.
Кесімді ... ... ... ... өнімнің мөлшеріне қарай төленеді. Жұмыскерлердің еңбегін нормалау мен есептеу қиынға түскенде мерзімді жалақыны қолданылады.Шығарылған жеке өнім (табыс) жұмыскердің өзіне ғана емес ... ... ... ... химиялық тұтқаның операторы, ашытқаны шығаратын оператор т.б.) байланысты болғанда мерзімді жалақы қолданылады. Мерзімді ... ... ... ... краншы, электрик, наладчиктер т.б. төленеді.
Өнімнің сандық мөлшерін өндірістік бөлімше мен операцияларда ұлғайту қажет болғанда кесімді жалақы ... 1 - ... түрі мен ... түрі
мен жүйесі
Төленетін ақының сипаттамасы
1 Мерзімді түрі:
А) жай мерзімді
ИТЖ-ның (ИТР) жұмыс істеген уақыты үшін, жұмысшыларға тарифтік ставка бойыеша төленетін ... ... ... айлықтан басқа, ал жұмысшыларға тарифтік ставкадан басқа сыйлықтар беріледі.
2 Кесімді
(жеке және ... ... ... ... өнім ... ... бағамен төленеді.
Ә) кесімді -
сыйлық
Сапс, үнемдегені үшін және (жұмысты) өнімді артық орындағаны үшін сыйлық қосылады.
Б) кесімді прогрессивті
Әрбір шығарған затқа ... ... ... үшін ақы прогрессивті өсім бағамен төлнеді.
В) ұжымдық-
кесімді
Металлургия, өндірісінде, легтік автомобиль жасауда құрастыру желілерінде ... ... ... желі ... ... барлық ұжым өндірген өнім көлеміне байланысты.
Г) аккордық жүйе жалақысы кесімді жалақының өзгерген түрі болып ... жүйе ... ақы ... ... бір ... топтарына әуелден жалақының жалпы сомасы оьбект, агрегат, жұмыс көлеміне байланысты көрсетіледі.
Тұрғындардың ақшалай табысын индексациялау негізінде оларды әлеуметтік қорғау қажеттілігі туады. ... ... ... ... 1991 жылы 1-ші шілдеден бастап. Қазақстан территоиясында әрбірквартал ... ... ... ... ... ... техникалық, жабдықтау өскенде және дамыған технологияны қолданғанда жалақының қалыптасқан (қалыпты) түрін пайдалану азая ... ... ... кесімді немесе мерзімді ставкасы бойынша төленді. Жалақының бұл ... жеке ... ... әр ... ... ... да әр жұмыскердің бағалау негізінде, оның өзіндік үлесіне, атқарған ұмысына үлкен жауапкершілікпен ... ... ... жеке ... ақы ... кең етек ... Оның мәнісі мынада: жұмысты орындаушы қанағаттану үшін, әртүрлі жұмыс пен талаптардың күрделілігін сипаттайтын, жасалған көрсеткіш шкаласының негізінде сандық, бал ... ... ... ... ... жеке ... ... Германиядағы металлургиялық кәсіпорын концернде 5 мың жұмысшы бар, оның ... ... ... жеке ставкасы ендірілген.
Жапонияда ірі кәсіпорындар жалақының жасқа әрі стажға байланысты қалыптасқан түрін қолданса, 70-ші ... ... ... ... ... ... жыл сайын азайта бастады. Тіпті, жұмыскер 35 жасқа жеткенде, ол қосымша мөлшерді тоқтатаып тастады. Жоғарыдағы аиталған түрлердің орынына нңбек ақы ... ... түрі ... ... ... ... ... еңбектің нәтижесі үшін, жұмыс стажы мен жасы үшін ... ақы ... ... ... ... әртүрлі , жүйелері қолданылады.
Пайдаға қатысу кезінде еңбек ақы екіге бөлінеді. Бірінші бөлімі ұжымдық келісіммен бнлгіленелі, екіншісі-қосымша бөлім, кәсіпорын ... мен ... ... ... ... ... анықталып жылдың аяғында кәсіпорынның ретінде төлнеді.
Халықтың өмір сүру деңгейін анықтайтын және ... ... ... ... ... ... ақы кез ... заманауи қоғамның маңызды әлеуметтік және экономикалық санаты болып ... ... ... 5 ... ең ... ... және ең төменгі күнкөріс деңгейі 1,3 есе/рет, ең төменгі зейнетақы - 1,6 есе өсті. Осы кезеңдегі орташа айлық ... 1,5 ... ... ... және кірістің өсуіне байланысты елде кедейлік деңгейі қысқарады. Ең төменгі ... ... ... ... бар ... үлесі 2013 жылы 2010 жылмен салыстырғанда 2 есеге азайды.
Бірқатар облыстарда ( Солтүстік ... ... ... ... ... ... Қостанай облыстары) және экономиканың кейбір салаларында (ауыл шаруашылығы, бюджеттік сала және басқалары) еңбек ақы ... әлі де ... ... осы ... ... әлі де ең төменгі еңбекақы тағайындаудың және есептеудің әдістемесі жоқ.
Халықаралық комиссия қорытындысы бойынша ең төменгі деңгейдегі ... ... ... ... 68% тең ... ғана әділ ... есептеледі. Еуропа елдерінде ең төменгі еңбекақы деңгейі орташа айлық еңбекақының 30 дан 50% ... ... ... ең ... ... ... ... 18% құрайды, бұл әрине нақты еңбек құнына сәйкес келмейді.
Қазақстанда 2008 жылдан бастап ерекше және аса ауыр еңбек жағдайларында еңбек ететін ... үшін - ауыр ... ... (аса ... ... ... ... тартылған жұмыскерлердің ең төменгі айлық жалақысына кепілдік беретін еңбекақының ең төменгі стандарты (ЕАТС) қолданылады.
Бүгінде ... 8 ... ... ... химия, мұнай-газ, құрылыс, теміржол, көмір, тау-кен, электроэнергетика) ... ... ... ... ... мен дамыған елдердің күн көру деңгейі
Күн көру ... ... не және ол ... өлшенеді? Өмір сүру минимумы деп адамның өмір сүруін және оның жұмыс күшін қалпына келтіруді ... ... ... ... ... ... Қоғам дамуы жағдайындағы күн көру деңгейі өмір деңгейінің қоғамға қажетті төменгі шекарасын анықтайды. Ғалым - экономистер күн көру ... екі ... ... ... ... ... ... тұтыну бюджетіне негізделген. Ол отбасы табысының балансы мен шығындарынан (отбасы бюджеті) тұрады. ... ... ... физиологиялық және әлеуметтік мәдени тұтынысы бір қалыпты қанағаттандыру тілге тиек етілген.Бұл бір адамға немесе бір жұмыскерге есептегенде ... ... ... ... ... ұдайы өндіруді қамтамасыз ететін тауар мен қызмет жасаудың сандық құрамына кеткен шығындарды ... ... ... ... ... ... ... мөлшерінің құны тұтыну құны индексінің өсуін ескере отырып, кем ... бір рет ... ... ... ... ... ... қоржынының құрамы да солай қаралуы керек. Минималды тұтыну бюджеті мөлшерінің құны мен ... ... ... ... ... тұрады[5].
Күн көру деңгейін анықтаудың екінші тәсілінде келей ... өз ... 1/3 ... тамақ өнімдерінде жұмсайтыны ескеріледі.
Күн көру деңгейін бюджетінің рационалды тұтыну бюджетінен айырмашылығы сол ... ... ... ... ... ... ... - қызмет пен еңбекке қабілеттілікті қалыпты ұдайы өндіруді ... ... ... етуі ... ... тұрғындар табысын индексациялаудың екі негізгі түрі белгілі:
а) автоматты,
б) жартылай ... ... ... ... түрінде, жалақы баға индексінің өсуіне қарай пропорционалды көбейіп, кеткен шығынды толық қайырады. Жалақының осындай жүйе бойынша есептелуі оны ... кері ... ... ... еңбек ақыны көтеру оның нәтижесімен ешқандай байланысты емес.
Екінші түрі Еуропалық экономикалық қауымдастық ... ... ... Оның ... ... жалақының баға өскенін ескере отырып, өсетіндігі жайы бүкіл екі деңгейінде ұсыныс жасалып шешіледі. Мұндай келісім кәсіподақ, жұмыс беруші және мемлекеттің ... ... ... көп ... ғалым - сарапшыларды шақырды.Сосын кәсіпорын өзінің шамасына қарай өткереді, көбінесе ұжымдық келісім жасау арқылы ... ... ... ... механизмін нақты жағдайға, қаржы мүмкіндігіне және еңбек қатынастарына бейімдейді.
Тұтыну ... ... ... үшін ... алуы ... Ол ... ең ... тауарлардан тұрады. Тұтыну қоржыны - тұтыну ... мен ... ... және ... ... ... минималды тұтыну деңгейінде қамтамасыз етуді айтамыз.Оған жататындар: тағам - тамақтар, ... аяқ ... іш ... ... мен ... заттары, дәрі-дәрмек, жихаз, ыдыс-аяқ, мәдени тұрмыс заттары, тұрғын - жай, коммуналдық қызмет, мәдени - ... ... мен ... ұйымдастыру,тұрмыс қызметі, көлік, байланыс, мектепке дейінгі мекемелерде балаларды тәрбиелеу және әлеуметтік басқада қажеттіліктер.
Әртүрлі әлеуметтік - ... ... ... ... пен ... көрсетілуге тұтыныс біркелкі емес , сондықтан тұтыну қоржыны олардың әрқайсысына бөлек есептеледі - ... ... ... зейнеткерлерге , қала және тұрғынына.
Қазақстан Республикасында тұтыну қоржыны құрамы және құрылымның 43 ... мен ... ... ... ... Дамыған елдерде минималды тұтыну бюджетін кедейліктің шегі ... ... ... өмір ... ... ... мен ... көрсетудің 3000-ден астамын тізбесін қосады.
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік статистика комитетінің мәліметі бойынша, негізгі тұтыну қоржынының 43 тамақ - ... ... ... бір ... есептегенде 1995 жылы желтоқсан да 2338 ... ... ... Бұл сол уақыттағы минималды жалақының 300 теңге құраған кезде.
Осы алшақтық экономистердің есептеуінше, тұтыну қоржыны құны мен минималды ... ... ... 1997 ... дейін сақталған. Шамамен тұтыну қоржынының құны минималды жалақы деңгейінен 5-6 есе артық [5].
1.4 Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... адамның еңбекке деген ең жақсы ынтасы, яғни, талаптануы, тек нарық, оның ішінде еңбек нарығы жағдайында ғана іске ... ... ... ... ... белгілі бір кезеңге мерзімдік шартқа қол қою сияқты тікелей әдістер, тиісті жұмыс уақыты өтелгеннен кейін пәтер ... уәде ету, бір ... ... ... ... стажын жоғалту қатері сияқты жанама әдістер де қолданылды. Өздерінің қабілетін толығырақ көрсетуге және лайықты өмір қалпын қамтамасыз ... ... ... ... ... ұмтылысы - қалада төлқұжат тәртібі түрінде, елде керісінше колхозшыларға төлқұжат бермеу, жұмыстан шығуға кедергі ... ... алу ... ... әкімшілік механизмі кедергілеріне тірелетін. Бір орында ұзақ уақыт жұмыс ... ... ... да және ... ... да ... Соның нәтижесінде еңбекті ауыстырудың экономикалық заңы бұзылды. Оның мәні - адам ... ... ... ... үшін ... жұмыс істеуі керек, ал ол, үнемі өзін-өзі жетілдіруді қажет етеді, соған сәйкес жұмыс істейтін өмірінің барлық кезеңі бойына еңбек ету ... ... ... ... ... ... өмірі бойына, орта есеппен 7,5 рет жұмысын ауыстырады. Жапонияда, бір ... ... ... ... ... 2,6 рет ... ауыстырады екен. Батыс Европада бұл көрсеткіш Жапонияға қарағанда жоғары, бірақ АҚШ-тағыдан ... Бұл ... ... ... ... ... экономикаға тән көрініс. Мысалы Финляндияда өндірісте және басқа салаларда жұмыс істейтіндердің үштен бірі мамандықтарын ауыстырады немесе басқа ... ... ... ... ... өндіріске қажетті жұмыс күші мен олардың жұмыстың жағдайына қоятын талабы арасында елеулі қайшылықтар бар. Оның шиеленісуі - ... ... ... Миллиондаған адамдар, өздерінің экономикалық және әлеуметтік жағдайын жақсарту мақсатында жұмыс орнын ауыстырам деп біраз уақыт жұмыссыз қалады. Ол көбінесе 2 ... 6 айға ... ... ... ... ... ... бар мамандар да ондай дайындық деңгейін талап етпейтін қызметтерде жұмыс жасайды, ал бұл ... яки ... ... орын алып ... ... ... қазірде нарықты экономикаға өту кезеңін басынан кешіріп жатқан біздің елімізге де тән бола ... Атап өту ... - бұл ... өте ... ... өтуде. Мемлекетсіздендіру мен жекешелендірудің нәтижесінде көп укладты ... ... ал ол, өз ... ... секторда жұмыспен тұрақты түрде қамтылған жұмыскерлердің босауын жеделдетуде. Кәсіпкерліктің және басқа да ... ... баяу ... жұмыстан босап қалған жұмыскерлерді жұмыспен қамтуға мүмкіндік бермей отыр. Қалыптасқан шаруашылық байланыстардың үзілуі, ... ... ... және жабдықтардың кардарлығы өндіріс қуатының толық пайдаланылмауына, көптеген кәсіпорындардың банкротқа ... ... ... ... ... ... нарықты экономикаға тән құбылыс болып табылады. Бірақ оның әр ... ішкі ... ... ... бір ... ... Егер ... сол мөлшерден асып немесе кеміп кетсе нарықты экономикаға ... ... Ал ... ... ... онда ... тиімді дамуына қолайлы жағдай жасайды.
Америкалық және еуропалық ... өз ... ... шығыны бүкіл шығынның 50-60 пайызын құрайды. Сондықтан дағдарыс дендеп ене ... олар штат ... ... түрді. Соңғы бір жылда жетекші қаржылық институттар 83 мың ... ... ... ... ... 47 мың ... жұмыстан шығаруға мәжбүр болған. Бұл - тек қана 28 қаржы компаниясына жүргізілген зерттеудің қорытындысы. Ал ... ... ... ... жаппай жұмыс күшін қысқарту Лондон мен Нью-Йоркте белең алған. Соңғы рет Нью-Йорктегі қаржы секторында жаппай қысқарту 2000-2003 жылдары орын ... Ол ... ... 17 ... (52,2 мың) орын ... Мұның соңы қаржы компанияларын шығынға белшесінен батырған-ды. Сарапшылар жағдай осылай жалғаса берсе, көп ұзамай сол кездің кебін киетінін алға ... Center For ... and Business Reserch ... ... 2008-2009 жылдары 19,225 мың қызметкерін босатуға белді бекем буып отыр. Халықаралық еңбек ұйымының пайымынша, несие нарығындағы тоқырау мен ... ... ... күрт көтерілуі биыл дүниежүзіндегі жұмыссыздарды 5 миллионға жеткізуі әбден мүмкін.
Бұған тағы бір алып қосарымыз, қаржы ... ... ... ... зәру ... мың ... бүркемелесе де жасыра алмайды. Еңбек нарығының басты мақсаты - халықты жұмыспен қамту болса, бұл ... қиын ... ... отыр [6]. ... ... ... ... айтар болсақ, егер өмір құны жылы бойы + - 5% ... онда ол ... ... ... Жыл бойы өмір ... ... - онда ол ... көрсеткіш; ал 5% төмендесе, онда ол қауіпті емес. Егер өмір ... 5% -дан аса ... ... өмір деңгейі төмендесе), ондай құбылысты нарықтық экономикасы дамыған елдерде қолайсыз деп есептеледі. Мұндай жағдайда үкімет мына шараларды қолданады: ... мен ... ... ... ... салықтарды төмендетеді. Біздің еліміздің үкіметі барлық жұмыскерге минималды ... ... ... оның көтерумен қатар зейнет ақы, стипендия, көмек ақыны және басқада әлеуметтік төлемдерді ... тура ... Ол үшін ... ... ... ... ол ... болмақ.Бюджеттің мүмкіндігі шектеулі және тауар мен қызмет жасауды нақты ұлғайтпайынша, еңбек ... ... беру ... ... алып ... Қазақстан Республикасы әлеуметтік қорғау және еңбек Министрлігі мамандарының ойынша, қалыптасып отырған жағдайдан шығудың бірден бір жолы әлеуметтік ... көшу ... ... ... ... ... ... адамды қорғауға көшу.Олардың табыстары минималды жалақыны орташа жан басына шаққандағыдан төмен). Басқа шара ретінде олар ... ... ... деңгейден жоғары отбасының үш жастан асқан балаларынан жәрдем ақыны алып тастауды ұсынады. Мысалы, АҚШ-да жылына ... 15мың ... ... ол ... ... 70%-ын ... онда әйелдер ауырғаны үшін, аяғы ауыр болғанында ешқандай әлеуметтік сақтандыру бойынша жәрдем ақы ... ... ... ойынша, азық-түлік тауарларынан қосылған құнға салықты алу. Себебі тауар мен ... ... ... қосып, ертеректе өндірілгендігі бюджеттен екендігі мөрленген.
Кедейлік төмендету үшін мемлекет мынандай шараларды қабылдауы керек: кадрларды дайындау және ... ... ... ... тұрғындардың жеке топтарын әлеуметтік қорғау механизмін жасау және табыспен аз қамтамасыз етілген тұрғындар тобын қолдау бағдарламасын қаржыландыру.
Қолданылған әдебиеттердің тізімі
* ... ... ... ... ... Б. ... Ұ. ... Ү. Нарықтық экономика негіздері. Алматы- 1994 жыл. 645 б.
* Шеденов Ө. Қ., . ... ... , 2004-455 ... ... Е.Ә., ... Б.Б. , оқу құралы.-Алматы,2000ж. 7-32 беттер.
* Әпсәләмов Н. Экономикалық теория негіздері: Оқу құралы.-Алматы:Ғылым, 199.- 568 б.
* Сахариев С.С.Жаңа кезең-экономикалық теориясы:оқулық. ... ... б.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау"4 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау8 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі күнкөріс минимумын, тұтыну себетін және ең төменгі еңбекақыны талдау5 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, ең төменгі еңбекақыны талдау11 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын , ең төмеңгі еңбекақыны талдау6 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын , ең төмеңгі еңбекақыны талдау туралы ақпарат15 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы16 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы мәілмет9 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы мәлімет7 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау туралы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь