Жарма дақылдары және олардың сапасын анықтау жолдары

1. Жарма дақылдарына сипаттама.
2. Жарманың тағамдық қасиеті.
3. Жарма дақылдарының түрлері.
4. Жарманың сапасын анықтау жолдары.
5.Қызылорда облысында күріш жармасы мен қауыздылығының мөлшері.
6. Пайдаланылған әдебиеттер.
Жарма - дақыл тұқымдастарға жататын бидай, арпа, сұлы, тары, күріш, жүгері және қарақұмық дәнінен алынатын дәндердің жалпы атауы.
Жарма ретінде бұршақ тұқымдастарлық (бұршақ, фасоль, жасымық, ірі бұршақ) дәндерін де пайдаланады.Жарманың тағамдық қасиеттері жоғары және балалар мен науқас адамдар үшін ерекше жұғымды. Жарма крахмал мен өсімдік белогының негізі болып табылады. Сонымен бірге жармада аз мөлшерде витаминдер, минералды заттар бар. Қазіргі кезде жарма өндіруге арналған механикаландырылған кәсіпорындар бар. Олар дақылдарды ботен қоспадан тазалап, өлшемдері бойынша іріктеп, қабығы мен қауыздарынан арылтып жарма дайындайды.
1. Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы Қаз.Сов.энцикл.Бас ред.,
2. Можаев Н.И., Әрінов Қ.К., Нұрғалиев А.Н., Можаев А.Н. Өсімдік шаруашылығы (оқулық), Ақмола, 1993.
3. Әрінов Қ.К., Можаев Н.И., Шестакова Н.А., Ысқақов М.Ә., Серікпаев Н.А. Өсімдік шаруашылығы практикумы (оқу құралы) Астана, 2004.
4. Т.Саудабаев, А.Қадырғалиев, Л.Шалдыбаев. Жармалық дақылдар. Алматы, Қайнар, 1985
5. Жүргенов Ж.С.. Өсімдік шаруашылығы өнімдерін сақтау және өңдеу технологиясы. Алматы. – Агроуниверситет. 2009.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы
Мемлекеттік Университеті
БАӨЖ
Тақырыбы: Жарма дақылдары және олардың сапасын анықтау жолдары.
Орындаған: Қаппасова С
Тобы: АГ-313 ... ... ... ... ... ... ... сипаттама.
2. Жарманың тағамдық қасиеті.
3. Жарма дақылдарының түрлері.
4. Жарманың сапасын анықтау жолдары.
5. ... ... ... ... мен ... ... ... әдебиеттер.
Жарма - дақыл тұқымдастарға жататын бидай, арпа, ... ... ... ... және ... ... алынатын дәндердің жалпы атауы.
Жарма ретінде бұршақ тұқымдастарлық (бұршақ, фасоль, жасымық, ірі бұршақ) ... де ... ... ... қасиеттері жоғары және балалар мен науқас адамдар үшін ерекше жұғымды. Жарма крахмал мен ... ... ... болып табылады. Сонымен бірге жармада аз мөлшерде витаминдер, минералды заттар бар. Қазіргі кезде жарма өндіруге арналған механикаландырылған кәсіпорындар бар. Олар ... ... ... ... өлшемдері бойынша іріктеп, қабығы мен қауыздарынан арылтып жарма дайындайды.
Тағамдық қасиеті.
Жарманың тағамдық қасиеті жоғары және жұғымды калориялы болады. Ол ... мен ... ... ... ... үшін ... ... Бұлар углевод (крахмалдың) пен өсімдік белоктарының негізі ... ... ... аз ... ... мен калий (кальций, калий, магний, фосфор, темір) ... ... ... ... үзбе ... ... ... құймақ, пудинг, биточка, запеканка т.б. тағамдар дайындайды. Жарманы шағындал супқа қосады және ... ... ... ... ... ... қауызынан тазартыл алады. Тазаланған сөк арнайы өңделген тары дәні -- ... ... және ... ... ... Сөк ... ... әрі тез піседі. Сөктен кебіртек және қоймалжың ботқа, фарш, запеканка т.б. тағамдар ... ... ... ... дәмі ... Оны ... үшін тарыны қайнаған суға әбден жуады.
Жарма дақылдарының түрлері.
Қарақұмық жармасы
Қарақұмық жармасын буланған немесе буланбаған қарақұмық дәнінен алады. Құрамында жеңіл ... ... ... мол ... ... майы ... ... майымен салыстырғанда сақтауға төзімді келеді. Қарақұмық жармасының ... ... ... ... болмайтын амин қышқылдарына бай. Өңдеу тәсілдері мен дән сапасына ... ... ... мына ... ... ... қарақұмықтың дәнінен тұратын тұтас жарма және тез пісетін жарма. Үнтақталған қарақұмық дәні тез піседі. Сұрыпталған жарманы бірінші және ... ... ... Ал ... ... сортқа бөлінбейді. Жармалан қоймалжың ботқа, запеканка, биточка әзірлейді, ал сұрыпталмаған жарманы дербес тағам түріндегі көбіртек ботқа, ... ... ... ... ... нан ... пайдаланады. Өңдеу тәсілдеріне қарай күріш ақталған, ажарланған және уатылған түрге ... ... ... -- ... машинамен өңделіп талқандалған күріш дәні. Бұлай өңделген күріштің беті бұдыр болады. Арнайы машинамен өңделген таза күріш ... ... және ... сортқа ажыратылады. Ақталған күріштің дәні тұтас болады. ... ... ... -- ... күрішті арнаулы машиналарда өңдегенде алынатын жанама өнім. Күрішті сұйық, қою және тәтті тағамдарға, гарнирге т. б. ... ... ... ... ... ... палау, самса сияқты басқа тағамдарға және пудинг дайындау үшін ақтал ған күріш пайдаланылады, өйткені ол ... ... онша ... ... ... сұйық және қоймалжың сүт ботқасын, суппюре, сонымен бірге биточка мен котлет жасау ... ... ... пісу үшін ... салқын суға шайқау керек. Күріштің дәні езілмеу үшін оны қайнаған тұзды суға салу керек. Арпа жармасының түктелген және түктелмеген екі түрі ... ... ... дәні ірі болады. Дәннің ірілігіне қарай ақталған арпа жармасы бес түрге бөлінеді. (Ұнтақ ... ... ... әрі тез ... Жарманың бұл түрінен қоймалжың ботқа, котлет, запеканка т.б. әзірленеді. Ірі жарманы супқа салып, ботқа да ... ... арпа ... ... ... әр түрлі болады. Бұл жарманы дайындағанда түктелмейді, ... онда ... көп ... ... ... ... бөлінбейді. Үнтаңталған дәнінің ірілігіне қарай оның үш нөмірі болады. Бұдан ботқа пі сіре ... ... ... ... ... пен май ... ... дақыл тұқымдастар дәні-нен дайылдалатын жарма арасында бірінші орын ... ... ... дәні ... және ... жарма дайындайды. Сондай-ақ геркулес үлпегі мен талқан ... Сұлы ... ... салады, суп пюре т.б. тағам дайындауға пайдаланады. Буланып, ... сұлы ... ... арқылы дайындайды. Жаншылған сұлы жармасы жеңіл сіңеді, әрі тез піседі. ... ... ... ... және ... ... сортты түктелген сұлы жармасынан алады. Ол оңай әрі тез піседі. 10 -- 15 минут ішінде бұдан сіңімді және ... ... ... ... ... -- сұлы дәнін арнайы өңдеуден өткізіп алынатын жоғары сапалы нәрлі ... ... ... және ... ... дайындауға болады. Оның құрамында организмге пайдалы, май тәрізді органикалық зат -- леңитин бар.
Бидай жармасы
Бидайдан манный, полтава және ... ... ... ... ... ын сапалы бидайдан дайындайды. Басқа жармамен салыстырғанда манный жармасыида клетчатка мөлшері аз болады (0,4%-тен аспайды). Осы ... ... ... және ... ... ... ... Манный жарманы сұйық тағамға себуге болады, одан қою тағам (ботқа, құймақ, запеканка, биточка, котлет) және тәтті тағам (пудинг, суфле, ... ... ... ... ... бидай сортының дәнінен алады. Ол үшін дәнді қабықтан ... ... Ол ... арпа ... ... ... Ірі жарманы суп, ал ұсақ жарманы ботқа, биточка т.б. ... ... ... ... жармасын қатты бидай сортының дәнінен дайындайды. Ұнтақталған ... ... ... ... жармасы манный жармасына ұқсас келеді. Артек жармасынан сүтке пісірген сұйық және ... ... ... ... т.б. ... ... ... жармасын көбіне жүгерінің ақшыл және сұрғылт түсті сортының кремнийлі, тіс тәрізді дәндерінен дайындайды. Үй аспазшылығының қажеті үшін жүгері жармасының бес ... ... ... ... ... котлет т.б. дайындалады. Сонымен бірге үлпілдек дән алуға ірі жүгері жармасы, ал қытырлақ пісіруге жүгерінің ұсақ жармасын пайдаланады.
Саго
Ең ... саго ... ... ... Оны саго пальмасының дәнінен алынатын крахмалдан дайындайтын. Қазір сагоны картоп пен жүгерінің крахмалынан алады. Басқа жармаға қарағанда саго ... ... аз ... ... бай ... ... ... салады, ботқа, пудинг тағамдарымен қатар самсаның ішіне салып пісіреді.
Жарманың сапасы.
Жарма ... ... ... ... оның технологиялық өңдеуіне байланысты болады.
Жарманы астық тұқымдастардан сондай-ақ қарақұмық пен ас бұршақтан ... ... ... ... сай бір адам ... тамақтану рационына 24-35 г жарма пайдалануы керек. Қарақұмық, күріш, сұлы және бұршақ тұқымдастардан жасалған жарма жоғары биологиялық құндылыққа ие. Барлық ... ... бай. ... жарма жасаудың басты мақсаттарының бірі олардың құрамындағы адам организміне сіңбейтін заттардан тазалау. ... ... ... ... тағам дайындау жеңілдеу.
Біздің елімізде төмендегідей жарма түрлері өндіріледі: қарақұмықтан - ... және ... ... ... ... - ... ... (жоғары, бірінші және екінші сұрып), мйдаланған (өнімді ... ... ... ... ас бұршақтан - ақталған және өңдеоген, ... ... ... ... ... және екінші сұрып), сұлыдан - майдаланбаған (жоғары, бірінші сұрып), қарақұмықтан бесінші және екінші номерлі жарма, қатты бидайдан - және ... ... - ... номерлі жарма, жүгері таяқшалары. Бұдан басқа бидайдан ұнтақ жарма (манная крупа) жасайды. ... ... ... тек химиялық сапасына емес сондай-ақ физикалық сапасынада байланысты болады. Жарма сапасына астықты өңдеу мен ... ... ... әсер ... ... күріш жармасы мен қауыздылығының мөлшері.
Қызылорда облысында өндірілетін өсімдік өнімдерінің негізгісі - күріш жармасы.Күріштің өнімділігі, ... ... ... ... сорттарының потенциалдық мүмкіншіліктеріне тікелей байланысты. Өңіріміздегі экологиялық ақуалдың нашарлануына ... ... ... күрішті суаруға жұмсалатын су мөлшерін кеміту қажеттілігі ... ... арта ... ... тыс ... ... ... күріш жүйесі топырағының мелиоративтік жағдайын төмендететіні де белгілі.Сондықтан топырақты минималды өңдеу: топырақ бетін лазерлі тегістегішпентегістеп, атыздарды арандатып суару ... ... ... ... ... ... ауыр дискілермен, чизельмен өңдеп, жоютехнологиясы бірден-бір перспективалы шара болып саналады. Перспективалы шараларға ... ... егу ... де ... ... ... ... қолданғанда қалыптасқан жүйемен салыстырғанда су 25%-ға, минералды тыңайтқыштар 20%-ға, тұқым 1,7 есеге аз жұмсалады,жанар-жағар май да ... ... Арал ... ... ... ... ... қарамай күріш егісінің көлемін 65-70 мың гектар деңгейінде сақтауға болады.
Қызылорда облысында пайдалануға рұқсат етілген күріш сорттарының ... ... ... ... ... ... Кубань 3, Маржан,Авангард, Арал 202, Ару, Мадина, Түгіскен 1 және жаңадан аудандастырылғанРесейдің Новатор, Лидер, Янтарь сорттары ... ... 3 ... ... ... ... 313 сортынан жекеіріктеп алу әдісімен шығарылған. Сорттың авторлары: С.А. Яркин мен А.П. Сметанин.Сорт Қызылорда облысында 1965 ... ... Пісу ... ... - 103-105 ... ... ... құбылмалылығына төзімді, далалық жағдайда дәнінің өнгіштігі жоғары, су деңгейінің тереңдігіне төзімділігі жоғары.1000 дәнінің массасы - 30-32 г, қауыздылығы - 18-20 %. Сорт ... ... ... аса ... және бұл сорттыерте көктемде де, кештеу де егуге ... ... ... ... ... дәнінің жарықшақтылығы және жарма шығымының төмендігі (64-68%) жатады. Маржан сорты. Қазақ күріш ғылымизерттеу институтында жергілікті селекциялықКРОС-356 ... ... ... ... ... ... сорты - vulgarisтүр тармағына жатады. Сорттың авторлары:Қ. Бәкірұлы, А.А. Құрамысов, Т.А.Верещагин, Қ.А. Әлімбетов. Сорт қоршаған орта мен өсу ... ... ... ... экологиялық тұрақты. Судың және топырақтың тұздылығына төзімді. Морфологиялық,биологиялық қасиеттері бойынша орташа интенцивті түрге жатады. Өсу дәуірі - 112-117 ... ... ... - 105-108 ... ... - ... ... дән саны - 90-100, 1000 ... ... - 33-34 г. ... әлеуеті - 75-80 ц/га. Сорттық дәнінің технологиялық сапасы мен жармасының тағамдыққасиеттері жоғары. Жарма шығымы - 65,8 %, шыны ... - 77 %, ... - 17-19 %, ... ... ... жоғары, бүтін дән шығымы - 78-87 %. Авангард сорты - Өзбек күріш ғылыми-зерттеу институтында К-4679 хУзбекский 5 сорттарын ... ... ... ... ... : ... ... Алматы Қаз.Сов.энцикл.Бас ред.,
2. Можаев Н.И., Әрінов Қ.К., Нұрғалиев А.Н., Можаев А.Н. ... ... ... Ақмола, 1993.
3. Әрінов Қ.К., Можаев Н.И., Шестакова Н.А., Ысқақов М.Ә., Серікпаев Н.А. Өсімдік шаруашылығы практикумы (оқу құралы) ... ... ... ... ... Жармалық дақылдар. Алматы, Қайнар, 1985
5. Жүргенов Ж.С.. Өсімдік шаруашылығы өнімдерін ... және ... ... ... - ... 2009.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Тамақ өнімдерінің және шикізаттың сапасын бақылау және бағалау» Дәннің биохимиялық бағасы5 бет
Астық массасының құрамы11 бет
Дәнді-дақылдарды қабылдау5 бет
Жануарлар әлемі5 бет
Жарма15 бет
Жарма дақылдарын қайта өңдеу технологиясы34 бет
Азотфиксациялаушы цианобактерия NOSTOC CALSICOLA – ның морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық қасиеттерін зерттеу35 бет
Арамшөптер туралы түсінік және олардың ауылшаруашылығына келтіретін зияндылығы7 бет
Астық дақылдарының бірінші және екінші топтарын ажырату белгілері5 бет
Астық дақылдарының бірінші және екінші топтарын ажырату белгілері жайлы мәлімет7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь