Адам әрекетінен кейін табиғаттың өзгеруі


Ғылыми-техниканың ғарыштап дамуы табиғатты тиімді пайдалану -ісін ұйымдастыруда адамзаттың алдына бірқатар жаңа міндеттер қойып, табиғатты қорғаудық көптеген мәселелерін шиеленістіріп жіберді. Ғылыми-техникалық дамудың барысында негізгі бағыттық әрқайсысы оларды шешудің өзіне ғана тән жолдарын іздестіруді талап ететін табиғатты қорғаудың өзіндік мәселелерін алға тартып отыр. Табиғат ресурстарын пайдалану көлемінің артуы, тұрған ортаның өндіріс және тұтыну қалдықтарымен ластануынын, өсуі, адамзаттың энергиямен қарулануының артуы жаңа заттар жасап өндірістің жаңа салаларының пайда болуы, ауыл шаруашылығын интенсивтендіру, халқы көп ірі қалалардың көбеюі негізгі шешімін тезірек табатын мәселелердің қатарына жатады.
Соңғы ондаған жылдар ішінде табиғат ресурстарын пайдаланудың артуына байланысты адамзаттың табиғатқа тигізетін әсері өте күшейді. Адамзат өндірістік қызмет процесіне барған сайын табиғатты елеулі өзгерістерге ұшыратушы, табиғаттағы геологиялық жүйенін зат алмасуының тепе-теңдік құрылымын бұзушы қуатты фактор ретінде көрінеді.
Ғылыми-техникалық революция экологиялық ортаның ластануына қарсы күрестің міндеттерін қиындатып жіберді. Ластану дегеніміз ауаның, жер мен судың біз қаламайтын қолайсыз өзгерістерге ұшырауы, ол қазір немесе болашақта өсімдіктердің, жануарлардың, адамның өміріне, өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығындағы өндіріс процестеріне, табиғат ресурстарының жай-күйіне қолайсыз ықпалын тигізуі мүмкін.
Өзінің тегі мен қасиеттеріне қарай барша антропогендік ластағыштар сан түрлі болып келеді. Өнеркәсіп қалдықтары соның ішіндегі анағұрлым кең тарағандары.
Табиғи ресурстарды пайдалану көлемінің үнемі артуы табиғи ортаның өндіріс қалдықтарымен ластану проблемасын шиеленістіре түседі. Мысалы, өнеркәсіптік-тұрмыстық ағындар арқылы ластанған судын, көлемі, қазірдің өзінде өзен суының 16%.
Суармалы егіншілікті өркендету жедел көбейіп келе жатқан адамзатты

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Адам әрекетінен кейін табиғаттың өзгеруі

Ғылыми-техниканың ғарыштап дамуы табиғатты тиімді пайдалану -ісін
ұйымдастыруда адамзаттың алдына бірқатар жаңа міндеттер қойып, табиғатты
қорғаудық көптеген мәселелерін шиеленістіріп жіберді. Ғылыми-техникалық
дамудың барысында негізгі бағыттық әрқайсысы оларды шешудің өзіне ғана тән
жолдарын іздестіруді талап ететін табиғатты қорғаудың өзіндік мәселелерін
алға тартып отыр. Табиғат ресурстарын пайдалану көлемінің артуы, тұрған
ортаның өндіріс және тұтыну қалдықтарымен ластануынын, өсуі, адамзаттың
энергиямен қарулануының артуы жаңа заттар жасап өндірістің жаңа салаларының
пайда болуы, ауыл шаруашылығын интенсивтендіру, халқы көп ірі қалалардың
көбеюі негізгі шешімін тезірек табатын мәселелердің қатарына жатады.
Соңғы ондаған жылдар ішінде табиғат ресурстарын пайдаланудың артуына
байланысты адамзаттың табиғатқа тигізетін әсері өте күшейді. Адамзат
өндірістік қызмет процесіне барған сайын табиғатты елеулі өзгерістерге
ұшыратушы, табиғаттағы геологиялық жүйенін зат алмасуының тепе-теңдік
құрылымын бұзушы қуатты фактор ретінде көрінеді.
Ғылыми-техникалық революция экологиялық ортаның ластануына қарсы
күрестің міндеттерін қиындатып жіберді. Ластану дегеніміз ауаның, жер мен
судың біз қаламайтын қолайсыз өзгерістерге ұшырауы, ол қазір немесе
болашақта өсімдіктердің, жануарлардың, адамның өміріне, өнеркәсіп пен ауыл
шаруашылығындағы өндіріс процестеріне, табиғат ресурстарының жай-күйіне
қолайсыз ықпалын тигізуі мүмкін.
Өзінің тегі мен қасиеттеріне қарай барша антропогендік ластағыштар
сан түрлі болып келеді. Өнеркәсіп қалдықтары соның ішіндегі анағұрлым кең
тарағандары.
Табиғи ресурстарды пайдалану көлемінің үнемі артуы табиғи ортаның
өндіріс қалдықтарымен ластану проблемасын шиеленістіре түседі. Мысалы,
өнеркәсіптік-тұрмыстық ағындар арқылы ластанған судын, көлемі, қазірдің
өзінде өзен суының 16%.
Суармалы егіншілікті өркендету жедел көбейіп келе жатқан адамзатты
азық-түлікпен қамтамасыз етудің қажетті жағдайларының бірі болып табылады.
Сондықтан да суармалы жерлердің аумағы барған сайын жедел қарқынмен өсіп
келеді. Қең көлемдегі суармалы егіншілікті, су қоймаларын жасау, ылғалы мол
аудандардан кұрғақшылық аудандарға су жеткізу — осылардың барлығы да
региондық, сондай-ақ орасан зор көлемде табиғи процестердің барысында
елеулі өзгерістер енгізу арқылы жүзеге асырылады. Мысалы, үнемі жылы климат
жағдайларында жер суару адам мен малдың бірқатар ауруларға шалдығуына
қолайлы жағдай туғызады. Су қоймаларының каналдар мен арықтардың жылып
кеткен, баяу ағатын суларына безгек таратқыш сансыз маса қоныстанады.
Ерте кезде безгек ауруы суармалы егіншіліктің тұрақты жол серігі
болып келді. Археологтар мен тарихшылар Жетісу мен Оңтүстік Шығыс Азияда
(цивилизацияның) өркендеп дамудың әлденеше рет жойылып кетуі елеулі
дәрежеде безгек эпидемиясына байланысты болды деп есептейді.
Үй малдарының эктопаразиті — масалардың көбеюі де ылғалы мол су
қоймаларына байланысты.
Су арқылы улы химикаттар аса үлкен аймақтарға тарайды. Егінді,
әсіресе күріш пен мақтаны суарған су өзенді ластап қана қоймайды, сонымен
бірге көлдерді де былғайды. Судың улы химикаттармен ластануының бірнеше
жолдары бар. Олар қар және жаңбыр суымен де ластанады. Судағы пестицидтер
балықтарға үлкен зиян келтіреді. Жыл сайын өзендерге уланған су қосылып
отырады. Олардың ішінде жанармай қалдықтары, улы қосылыс — фенолдар,
тұздар, қышқылдар бар. Мысалы, АҚШ-тың оңтүстігінде 1950 жылдары химиялық
улы препараттарды жиі пайдаланған. Мақташылар қоңызбен күресу үшін ең күшті
улы препараттарды колданған. Мақтаға шашылған у суарылған сумен қосылып
кішкене бұлақтарға құйылған, олар жинала-жинала өзен сияқты ағып көлдерге,
теңіздерге кұйылған. Нәтижесінде өзен-көлдердің балықтарына зиянын
тигізген.
Ауасы мен суының ластануы жағынан Алматы облысы да қолайсыз
экологиялық жағдайға душар болған аймақтардың бірі. Ластау көздері
негізінен тұрмыстық және өндіріс қалдықтары, су көздеріне жақын орналасқан
мал шаруашылығы кешендері мен улы химикат-тыңайтқыштарды сақтайтын
қоймалардың сыйымдылығы жылына 30 мың тонна ғана, ал облыстық
Сельхозхимия бірлестігіне жылына 100 мың тоннадан астам тыңайтқыш түседі.
Қоймалардың жетіспеуінің салдарынан осы тыңайтқыштардың дені, ашық аспан
астында далада сақталады. Мұндай жағдайлар Талғар, Балқаш, Іле аудандарының
шаруашылықтарында орын алған.
Тыңайтқыштарды өлшеусіз пайдалану, топырақты өндірістік қалдықтармен
ластау, жердің құрамындағы зат алмасуын қиындатып бүлдіруде.
Осының бәрі адамды ойландырады, табиғатқа деген ерекше көзқарасты
қажет етеді. Нәтижесінде табиғатты корғау қажет деген орынды сұрақ туады.
Алматы облысының жерінде 124 үлкенді-кішілі өзен бар. Бұл өзендердің
бойында мал қораларымен қоса қойды карелинге тоғытатын орындар орналасқан.
Осындай табиғат көрінісі сырттай қарағанда ешқандай зиянсыз көрінуі
мүмкін. Дегенмен оның әрекеті көрінбей көзден таса болып қала алмайды. Жұрт
бір сәтте өзендер мен көлдердің бетінде қисапсыз қалқьп жүрген балықтарды
көрген. Олар біраз күннен кейін шіріп, борси бастаған.
Табиғатта тірі организмдер арасында трофикалык байланыс болады, демек
тамақтық байланыс. Мысалы, адамзат масаларды улы химикаттар шашып кырады.
Маса-шіркейді құртуға шашылған пестицидтерді суда тіршілік ететін ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Табиғаттың адам өміріне маңызы
Адам қоғамының қалыптасуындағы табиғаттың ролі
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі туралы
Адам іс-әрекетінен туындаған биосферадағы жаһандық өзгерістер
Адам — табиғаттың туыңдысы, онсыз өмір сүре алмайды
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі туралы ақпарат
Табиғаттың өзгеруіне болжам жасау
Адам мен табиғаттың өзара әсерін реттеудің экологиялық құқық нормалары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь