Жұмыс орындарында шаңдылық көздері. Шаңның адамға және қоршаған ортаға әсері

1. Шаң туралы жалпы түсінік
2. Шаңның жіктелуі
3. Шаңның физикалық . химиялық қасиеттері
4. Шаңның организмге әсері
5. Өндірістік шаңның зиянды әсері
6. Шаңның адам ағзасына әсері
Әр түрлі минеральдық, өсімдіктік, жасанды және синтетикалық шикізаттарды шығару, өңдеу көлемінің үздіксіз өсуі, материалдардың жаңа түрлерін жасау т.б. қатты материалдарды ұсақтау процесстерінің қарқындылығын көтерудіталап етіп отыр, ол өз кезегімен, аэрозольдер отынның алуандаған көлемін жағуының (көмірді, мұнайды, газды т.б.), және де өнеркәсіптік кәсіпорындарының ауаға шығарыстарының нәтижесінде осы елді мекендердің атмосфералық ауасына түсуде.
Өндірістік шаң неғұрлым кең тараған кәсіптік зияны болып келіп, өнеркәсіптердің әртүрлі салаларында еңбек етуші көптеген жұмысшылар оның әсеріне душар болып отыр. Өндірістік шаң, өндірістік ортаның жағымсыз факторы ретінде өнеркәсіптің барлық салаларында және ауыл шаруашылығында кездесуіне байланысты, осы проблема өте өзекті болып отыр.
Шаңның этиологиялық үлесі кәсіптік сырқаттар, кәсіптік патологиялар ішінде бірінше орынды алып отыр. Қазіргі таңда шаңдық этиологиядағы сырқаттарды (пневмокониоздарды) тудырушы өндірістік аэрозольдердің шамамен 60-тай түрлері бар. Сонымен қатар, ауаның мөлдірлігін төмендетіп, күн радиациясының жер бетіне және жұмыс бөлмелеріне түсуін азайтады, жұмыс орындарының жарықтануын нашарлатады, өсімдіктердің өсуін тежейді, өнеркәсіптік орталықтарында тұмандарды жиілетіп,тұрғындардың тіршілігінің санитарлық жағдайларын бұзады.
1. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл
2. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Алматы, Мектеп, 2002.
3. Хакімжанов Т.Е. “Еңбек қорғау”(ЖОО үшін оқу құралы) Алматы 2008ж.
4. Қазақ энциклопедиясы.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Педагогика факультеті
СӨЖ№4
Такырыбы:
Тексерген: Жуманова Г.Т
Орындаған: Нұрланқызы Гүлден
Тобы: П-409
Семей 2015
Жоспар:
* Шаң ... ... ... ... жіктелуі
* Шаңның физикалық - химиялық қасиеттері
* Шаңның организмге әсері
* Өндірістік шаңның зиянды әсері
* Шаңның адам ағзасына әсері
Әр түрлі ... ... ... және ... ... ... өңдеу көлемінің үздіксіз өсуі, материалдардың жаңа түрлерін жасау т.б. қатты материалдарды ұсақтау процесстерінің ... ... етіп ... ол өз кезегімен, аэрозольдер отынның алуандаған көлемін жағуының (көмірді, мұнайды, газды т.б.), және де өнеркәсіптік ... ... ... ... осы елді мекендердің атмосфералық ауасына түсуде.
Өндірістік шаң неғұрлым кең тараған кәсіптік зияны болып келіп, өнеркәсіптердің әртүрлі ... ... ... ... жұмысшылар оның әсеріне душар болып отыр. Өндірістік шаң, өндірістік ортаның жағымсыз факторы ретінде ... ... ... және ауыл шаруашылығында кездесуіне байланысты, осы проблема өте өзекті болып ... ... ... ... ... ... патологиялар ішінде бірінше орынды алып отыр. Қазіргі ... ... ... ... ... тудырушы өндірістік аэрозольдердің шамамен 60-тай түрлері бар. Сонымен қатар, ауаның мөлдірлігін ... күн ... жер ... және жұмыс бөлмелеріне түсуін азайтады, жұмыс орындарының жарықтануын нашарлатады, өсімдіктердің өсуін ... ... ... ... ... ... санитарлық жағдайларын бұзады.
Шаң, сонымен қатар, өндірістік жабдықтарының бүлінуіне, бөлмелердің, ғимараттардың ластануына келтіріп, өзінің шығарыстарымен бірге алуандаған кұнды материалдарды ... елді ... ... ... Шахтылық, шаң жоғары концентрацияда қопарылыстардың себебі болуы мүмкін.
Қазақстан жағдайында өндірістік аэрозольдер көмір ... ... ашық ... ... қара және түсті металлургия кәсіпорындарында, энергетикалық кешендерінде т.б. ең көп ... ... зиян ... ... ... ... зерттеу (көздерін және шаңның түзілу себептерін, олардың гигиеналық сипаттамасын), физиологиялық ауытқулар мен кәсіптік аурулардың этиологиясындағы шаңның ролін анықтау және ... одан ... ... ... ... ... ... гигиенасы бөлімшесінің санитарлық дәрігерінің ағымды санитарлық қадағалау саласындағы жұмысының маңызды бөлігін алады.
Шаңның жіктелуі
Аэрозольдер - ол ... ... ... ... және ... ... күйде болатын көптеген ұсақ, қатты және сұйық бөлшектерден тұратын дисперстік фазадан құралған аэродисперсті жүйелер, Өндірістік шаң ... ... ... бірі болып келеді.
Өндірістерде қатты заттардың дисперленуі көптеген технологиялық процесстерде болуы мүмкін.
Қопаруда, соғуда, тегістеуде, кесуде, ұнтақтауда, жонуда т.б. көптеген операцияларда. Осының ... ... ... ... ең көң тараған процесс болып отыр.
Өнеркәсіптік шаңдарды жіктеу оның жаратылу тегіне, шаң ... ... және адам ... әсер ету ... ... ... (1кесте)
Түзілу механизмі бойынша аэрозольдер дезинтеграция аэрозольдеріне және конденсация аэрозольдеріне бөлінеді.
Дезинтеграция аэрозольдері - олар ... ... ... пайда болады (басқаша-ұнтақтау аэрозольдері деп атайды). Дисперстік фаза бөлшекерінің формалары әрқашанда дұрыс (біркелкі) болмайды, олардың өлшемдері әрқилы-ультрамикроскоптіктен бастап өлшемдері ... ... ... ... - олар ... ... буларының конденсациясында пайда болған аэрозольдер. Олардың бөлшектерінің формалары көбінесе домалақ ... ... ... ... болады. Металл буларын ауада салқындатуда металлдардың және олардың тотықтарының конденсация аэрозольдері пайда ... ... ... ... ... ... және гидролизінде күрделі бу-газ-аэрозольді қоспалары пайда болады, мұнда дисперстік фазасы элементтердің тотықтарының қатты бөлшектерінен және тұз ... ... ... ... ал ... ... ... хлордан және ауадағы оттегімен және су буларымен реакциясында түзілген ... ... ... тегі ... ... - ... ... және аралас деп ажыратылады.
Органикалық шаңдар - табиғи жануарлық текті (сүйек, жүн, тері) немесе өсімдік текті (ағаш, мақта, ... ұн, қант т.б.) және ... ... смолалар, бояулар және басқа синтетикалық өнімдерінің шаңдары.
Бейорганикалық шаңар - минералдың (кварцтік, силикаттық, асбестік, цементтік, ... т.б.) және ... ... қорғасын, сынап, темір, марганец, хром т.б.) шаңдары.
Түзілу әдісі бойынша
Жаратылу тегі бойынша
Дисперстігі бойынша
Әсер ету сипаты бойынша
1. Дезинтеграция аэрозолдері
1. Органикалық 1.1. ... 1.2. ... 1.3. ... Ірі ... ... 10 мкм жоғары. 2. Орташа дисперстік-микроскопиялық, 0,25 тен 10 мкм дейін. 3. Ұсақ ... ... 0,25 мкм ... Тыныс алу органдарының арнаулы сырқттару (пневмокониощдар, шаң бронхиттері)
2. конденсация аэрозольдері (буланудағы жәнесоңынан конденсацияланудағы)
2. Бейорганикалық 2.1. Минералдық 2.2. Металлдық 3. ... 3.1. ... 3.2. ... және ...
2. ... емес ... 2.1. ... 2.2. Көздің 2.3. Өкпенің (пневмониялар, туберкулез, рак т.б.)
Араласты шаң түрлеріне металлургия кәсіпорындарында, химиялық және басқа өндірістерінде түзілуші шаңдарды жатқызады. Олар ... ... ... араласты болып келеді. Мысалы: топырақ шаңы минералдық және органикалық компоненттерден тұрады, өсімдік текті шаңның құрамында минералдық қоспалардың ... ... ... мен ... өндіру және өңдеу өндірістердегі шаңның құрамында минералдық және ... ... ... ... шаңдарды былай ажыратады:
1. Ұсақ дисперсті және ультрамикроскопиялық (өлшемдері 0,25 мкм дейін);
2. Орташа дисперсті немесе микроскопиялық (өлшемдері 0,25 тен 10 мкм ... Ірі ... ... 10 мкм ... ... ... ... жүйе ретінде, ең бірінші кезекте, дисперстік дәрежесімен сипатталады, яғни дисперстік фазадағы бөлшектердің өлшемдері мен аэрозольдің көлеміндегі олардың меншікті салмағымен.
Шаңдардың ... ... ... ... ... ... өзін ... ұстауын анықтайды.
Мысалы, түтіннің құрамындағы бөлшектердің өлшемдері 0,01 ден 0,1 мкм дейін, яғни ... ... ... ... ... ... ... болады. Осының нәтижесінде, бөлшектердің соқтығысу ықтималы жоғары болып,олар коагуляцияланып өлшемдері маңызды ұлғайып, Ньютонның (егер бөлшектер үлкен болса-өкпіндеу арқылы) немес ... ... ... үлкен болмаса - біралыпты жылдамдықпен) заңыына сәйкес шөгеді. Түтіндерден басқа аэрозольдердің конденсацияларының флокуляциялану және ... ... шегу ... ... ... алу ... ... қалуы мен оның ішінде таралуы шаңның дисперстігіне байланысты. Бөлшектердің өлшемі ұлғайған сайын, олардың тыныс алу ... ... ... мен оның ... ... ... дисперстігіне байланысты. Бөлшектердің өлшемі ұлғайған сайын, олардың тыныс алу ... ... ... ... пайызы өсе түседі. Мұнда, алвеолаларда 5 мкм өлшемнен төмен, әсіресе 1-2 мкм бөлшектер ұсталынып қалады. Керісінше, ... ... ... ... ... ... ... олардың өлшемдері ұлғайған сайын өсе түседі.
Өкпелердегі шаңды лимфа жүйелері арқылы шығаруда шаң бөлшектері өлшемінің маңызы өте зор. Мысалы: ультрамикроскопиялық шаңдар ... 0,1 мкм ... ... ... ... ... лимфа жүйелерімен жеңіл әкетіліп, лимфа түйіндерінде ұсталмай, өкпелерден шығарылады. Ал 1-2 мкм өлшеміндегі бөлшектер, керісінше, лимфа аппараттарында ... ... ... ... ... пневмокониялық әсерін неғұрлым жоғарылатады. Кварц шаңдарымен жүргізілген ... ... ... 1-2 мкм ... ... фиброгендік әсері өте жоғары екендігін көрсетіп отыр.
Қазіргі таңда гигиеналық тұрғыдан ең тиімдісі ретінде Н.А. Фукстің ұсынған жіктемесі ... ол ... ... ... ... ... ... ескерген.
Н.А. Фукстің терминологиясы бойынша нағыз шаңға (тозаңға) ... ... ... ... ... аэрозольдері жатады, ал түтіндерге қатты дисперсті фазадағы конденсация аэрозольдер жатады, ал тұмандарға - ... ... болу ... және ... ... ... ... фазадағы барлық аэрозольдер жатуы керек (табиғи немесе жасанды су тұмандары).
Өндірістік аэрозольдердің физикалық-химиялық қасиеттері
Өндірістік шаң, көптеген бөлшектерден ... жүйе ... шаң ... ... ... ... көрсетуін, және де олардың адам организміндегі тағдарын, олардың организмге әсерін анықтаушы қасиеттер жиынтығымен сипатталады.
Шаңның химиялық құрамы оның организмге тигізетін ... ... ... ... ... ... химиялық құрамы бойынша қауіпті келетін шаңдарына қос тотықты кремний шаңдары (әсіресе оның ... ... ... ... ... ... көмірдің, басқа металлдардың (аллюминий т.б.), практика жүзінде, ерітілмейді де тыныс алуында тыныс органдарының терең бөлімдерінде ... ... ... ... ... маңызды орынды өкпелерде дәнекер тінінің өсуі, яғни фиброздық өзгерістердің дамуы ... Осы ... ... ... ... кристалданған бос кремний диоскидінің (кварцтың) және басқа модификациядағы шаңы саналады.
Фиброгендік шаңдардың агрессивтігі ... еру ... ... ... ... ... ... ерігіштігі кварцқа қарағанда биік келеді, бірақ соңғысының фиброгендік белсендігі едәуір жоғары.
Байланған кремнийдиоскиді, көптеген силикаттардың құрамдық ... ... ... олар силикоздарға қарағана едәуіржеңіл етеді. Міне сондықтан шаңдағы кремнеземдердің қандай түрлерінің болуын білу шаңның кониоздық ... ... ... үшін өте ... ... бос қос ... ... көп болған сайын силикозбен сырқаттану ауырлығы едәуір өседі, сондықтан шаңның құрамындағы бос ... ... ... міндетті болып келеді. Шаңның дисперсті фазасындағы дәл сол бос қос тотықты ... ... ... ... ... ... шаңның құрсатталатын мөлшерінің гигиеналық нормативі белгіленеді.
Байланған қостотықты кремний силикатоздарды тудыратын болғандықтан, ол да араулы әдістермен сандық анықталуы керек. Кристалды крғмнеземнің ... ... ... ... анықталады.
Өсімдік және жануар текті көптеген шаңдар (шөптердің, мақтаның, зығырдың, бидайдың, ұнның, сабанның, ағаштардың, әртүрлі тұқымдарының, әсіресе ... ... ... ... ... ... ... олардың құрамында шаңның табиғатына тәне химиялық заттардың және саңырауқұлақтар мен макроорганизмдердің болуына байланысты маңызды аллергендік ... ... ... тыныс алу жолдарында ұсталып, сіңеді де, қанған түсіп, соңынан олар химиялық құрамына байланысты организмге әсерін тигізеді. Мысалы, қант шаңдары, ... ... ... және басқа металдардың шаңдары улық әсер береді; ... ... және ... ... ... ... ... урсол) аллергиялардың және арнайы патологиялық ауытқуларды дамуына келтіреді.
Аэрозольдің дисперстік фазасының массасы (салмағы). ... ... ... ... ... ... салмағы-шаңның зиянды әсерінің қауіптігін сипаттаушы негізгі көрсеткіші болып саналады. Қазіргі уақытты мына жағдай толығымен дәлелденген: ауаның ... ... шаң ... ... (санын) ғана ескеріп, шаңмен байланысты кәсіптік аурулардың туу ... ... ... ... ... бағалаудың бірінші және негізгі шарты болып ауаның көлемдік бірлігіндегі (1м[3]) оның салмағын анықтау ... ... дәл сол ... ... ... алу ... ... процесстердің дамуына келтіреді. Ауадағы шаң бөлшектерінің мөлшері (саны) қанша болғанымен, ... егер ... ... ... ... аз ... ... процесс өріс алмайды. Ауадағы шаңның салмағы рұқсатталатын ... ... ... ... оның ... зияндығы жоқ. Керісінше, жоғары салмақты концентрациядағы тіпті шаңның өзі зиянды болып келеді. Сол себептен өндірістегі шаңды гигиеналық ... ... ... Е.В. ... ... ... ауаның шаңдануын анықтауда салмақты әдіс алынған.
Шаңның электрлік қасиеттері. Шаң ... ... ... ... ... электрондық құрылымына байланысты. Зарядтардың бөлшектердің беттерінде түзілуі олардың температураларының өзгеруіндегі (пироэлектричество), және де оларды механикалық ... ... ... ... ... барлық шаң бөлшектері оң немесе теріс зарядталған. Оң және ... ... ... саны ... ... электрлік заряды фагоциттерге әсер етіп шаңның пневмокониоздық қауіптігін ынталандыруына келтіреді. Шаңның электрлік зарядыныңбелгісі (оң немесе теріс) сумен бүркіп суландыру жолымен ... ... ... ... береді деген ұйғарым бар, себебі су аэрозольінің бөлшектері де ... ... ... ... ... ... ... көмегімен,оларды дисперстік ортадан шығаруына мүмкіндік береді, бұл қасиет түтін ... ... ... ... ... беті және ... белсенділігі. Аэрозольдердің дисперстік дәрежесі жоғары болған сайын, олардың меншіктікбеті де өсе түседі, яғни көлем бірлігіндегі бөлшектердің ... беті өсе ... ... 1 см[3] қатты затты өлшемдігі 0,1 мкм дейінгі бөлшектерге ұнтақтау, заттың жалпы бетін 6-дан 600 000 см[2] ... яғни 100 000 есе ... ОЛ ... ... ... қасиетін, ерігіштігін, диффузиясын күрт жоғарылатады. Сорбциялақ қасиетінің мысалы ретінде ... ... жыне ... ... қазбаларды шығару бойынша қопарылыс жұмыстарында қопарылыс газдарының шаң бөлшектерінде сорбциялануын келтіруге болады.
Адсорбцияланған газдар шаң бөлшектерімен ... өкпе ... ... онда ... ... белсенді сорбциялайды, осыған байланысты ол жоғары концентрацияда жеңіл жарылғыш болып, қопарылыс қауіпін тудыруы мүмкін. Әсіресе органикалық шаңдардың қопарылыстың қауіпті ... ... ... ... ұн т.б. ... қопарылыс тудыру қауіпті, олардыңконцентрациялары, дисперстік дәрежесі және олардағы ұшқын органикалық заттардың мөлшері ұлғайған сайын, өсе ... ... ... ... ... ... ең ... болып саналады. Биосфераларда шамалы ғана еруші заттардан түзілген шаңдардың еру қасиеті, осы шаңның диспрстік дәрежесі ұлғайған ... өсе ... Улық ... еру ... оның ... ... өсуіне ықпал жасаушы фактор болып келеді.
Шаң және микрофлора, Өсімдік және жануар текті шаңдарының көптеген түрлері әртүрлі ... ... ал ... ... ... ... ... келеді. Бидай шаңы актиномикоз ауруын тудырушы сәулелік саңырауқұлақтардың тасушысы блуы мүмкін. Стафилококктар, стрептококктар, ішек таяқшалары т.б. ... ... ... ұн ... ... ... ол ... үшін жақсы қорек ортасы болып келеді. Темекі шаңыәдетте стафилококктармен және заң саңырауқұлақтарымен ластанған.
Талшықты ... ... ... ... ... ... бактериялар мен саңырауқұлақтардың саны маңызды өседі. (3 кесте).
Қазіргі уақытқа дейін ауаның микрорганизмдермен ластануын гигиеналық бағалау критериясы әлі жасалмаған.
Гигиенаның ... ... ... ... ... ... ... ауаның бактериялармен және саңырауқұлақтармен ластануын бағалау критериясын ... ... және ... ... ... ... ластану нормативін белгілеу саналады.
Сонымен қатар шаң туберкулез және бруцеллез ... ... ... ... ... Сонымен, шаң тыныс алу органдарында инфекциялақ патологиялардың пайда болуына және өріс алуына қолайлы жағдайды жасаушы фактор ретінде қаралу ... және ... ... ... ... болу ... бастап уақыттың өтуі ұлғайған. Сайын ( сайын) оның ... ... ... ... жаңа ... ... ... электрлік зарядталуы жоғары болып келетіні және қопарылыстарды сорбцияланған газдардың көп болатыны мәлім. ... жаңа ... ... ... ерігіштігі біршама жоғары болып келеді.
А.М. Шевченконың мәлімдемелері бойынша жаңа құралған рудник шаңының фиброгендік қасиеті, көп жатып ... ... ... ... ... ... ... әсері
Шаңның негізгі қасиеттерінің бірі болып оны өкпелердің кәсіптік ауруларын, оң бірінші ... ... ... ... ... Ең көп ... және ауыр ... пневмокониоз болып силикоз саналады. ОЛ құрамында бос қостотықты кремний бар шаңды жұту нәтижесінде ... ... ... ... ... Ал ... аурулары құрамында қос тотықты кремнийдың басқа қоспалармен ... ... ... силикат шаңдарының әсері жағдайында жұмыс істеуші адамдарда пайда болады.
Силикатоздардың ... ... ... ... ... ... ... оливиноз, нефелиноз, шыны талшықтары шаңының силикатозы сияқты түрлерін ажыратады.
Пневмокатоздардың тудырушы себептері болып, құрамында қос ... ... әр ... ... ... да ... мүмкін. Оларға мына металлокониоздар жатады: бериллиоз, сидероз, алюминоз, баритоз, станиоз т.б. және де ... ... ... ... ... т.б.) ... ... саңырауқұлақтық, пластмассалық пнемокониоздары.
Шаңның өзінен басқа, шаңдық патологиялардың ... ... ... ... ... ... да ... шаңның өзі де аллерген болып астмоидты бронхит, бронхиальды астма, ... ... ... ... мүмкін. Ал басқа жағдайларда шаң аллергиялық өзгерістердің аллергопневмониттік дамуына тек ықпал етеді. Осыпроцесстер ауқымды ... ... үшін зең (фон( ... ... ең жиі кездесетін асқынуы болып туберкулез саналады. Бұл сырқатты кониотуберкулез деп, яғни ... ... ... ... формаларымен қабысуы (үйлесуі) деп сипаттау керек. Пневмокониоздың пайда болу тегіне ... ... ... ... сидеротуберкулез т.б. ажыратады. Туберкулезбен асқынуы әсіресе силикозда жиі кездеседі. Бұл каниотуберкулез өте ауыр ... ... Бұл ... барлық өндірістерде кең тараған. МЫсалы, көмір шахталарында, көп уақыт еңбек етуші жұмысшылардың ... 40% ... ... азп ... Бұл ... ... асбестік өнеркәсіптерінде, жіп иіруші, цемент өндірістерінде кеңінен тараған.
Пневмониялар. Пневмониялар арнаулы емес сырқаттары болып келеді, ... ... ... әрдайымдық әсерінің нәтижесінде өсе түседі. Мысалы: ваннадий-немесе ... бар ... ... ... ... ұшыраушы жұмысшыладың пневмониямен сырқаттану жиілігі шаңы жоқ кәсіптермен шұғылданушы адамдарға қарағанда 4-6 есе жоғары келеді. Пневмокониощдардан азап ... ... ... ... пневмониялармен сырқаттану жиілігі, шаңдық кәсіптік сырқаттары жоқ жұмысшыларға ... ... ... ... ... ... ... шаңдылық қатарлары өте тараған. Сырқат шырышты қабықшасында гипертрофикалық ... ... ... ... ... ... ... нәтижесіндежоғары тыныс жолдарындағы шырышты қабықшасының сүзгіз және барьерлік функциялары айтарлықтай төмендейді. Сонымен қатар, әдетте, мұрынның шырышты қабықшасындағы ... нерв ... ... ... ... аносмияға дейін, сезгіш функциясы төмендейді.Жұтқыншақпен, көмеймен, өңешпен және ірібронхылармен салыстырғанда мұрынның шырышты қабықшалары неғұрлым қатты өзгерістерге ұшырайды, ... ... ... ең ірі ... ... оған ... ... тигізеді.
Көздің шаңдық сырқаттары. Шаң көру органдарына әсер етіп, конъюктивада қабыну процесстерін тудыру ... ... ... ... ... бар ... , анилин бояуларымен және акрихинмен жанасуда болған жұмысшыларында конъюктивиттер мен ... ... ... тіркелген, ал тринитротолуолдың шаңы кәсіптік катаракталарды тудырады. Күмістің ... және ... ... ұзақ ... ... ... тудырады.
Тері аурулары. Теріні ластап, әр түрлі құрамындағы шаң тітіркендіруші, ... және ... ... ... мүмкін.
Мышьяктің, әктің, кальций карбиінің, суперфосфаттың шаңдары тері бетіне тітіркендіруші әсер етіп дерматит ауруларын тудырады.
Ағаш, бидай дәндері, шаш шаңдары терінің құрғап ... ... ... сияқтызақымдалуына келтіреді.
Өндірістік аэрозольдерді зерттеу әдістері
Шаң факторын және оның жұмысшыларға әсерінің салдарын ... ... ... ... ... ... әдебиеттермен танысу, жұмыс аймағындағы ауаның шаңдануын және ондағы бос ... ... ... ... ... (себебі оның болуы өндірістік шаңның фиброгендік дәрежесін ... ... ... ... жинап, оларға талдау жүргізу керек.
Шаңға бақылау жүргізудің негізгі мақсаты - жұмысшылардың еңбек жағдайын ... және ... ... ... ... зерттеуді өндірістің технологиясынзерттеуден бастайды, мұнда шикізат механикалық, термиялық және ... ... ... ... ... ... процесстің жүруі бойынша аэрозольдердің пайда болуы және олардың құрамы қандай, ... ... ... ... ... ... ... көңілді технологиялық процесстердің үздіксіз жүруіне және қолмен жасалатын әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... жоғары келеді.
Мұнда тағы шаңның тұрақты немесе мезгілді түзілуі анықталады, себебі, осыған байланысты шаңның сынамаларын алудың әртүрлі ... ... ғана ... ... ... ... де жоспарланады.
Жұмыс орындарында шаңдануды анықтауды тыныс алу аймағында (еденнен 1,5 м ... ... ... Егер ... орны ... болмаса, онда шаңдардың концентрациясын өлшеуді ауысымның 50 % жоғары уақытында жұмысшы болатын жұмыс ... ... ... ... оның массасын (мг/м[3]) анықтайды және дисперстігіне, яғни ... ... шаң ... ... қатынасына сипаттама береді.
Жұмыс аймағындағы ауаның шаңдануына бақылау әдістері мен құралдары көптеген, оларды екі топқа біріктіруге болады:
1) Тікелей әдістері - шаңның ... алу ... ... ... ... алу ... электро және термопреципитация, өкпіндік шектіру арқылы), соңынан шаңның салмағын (массасын) өлшеу әдістері;
2) Жанама ... ... ... ... алмай) шаңның массалық концентрациясын (мг/л) анықтауға мүмкін береді. Бұл үшін мына әдістері қолданылады: радиациялық оптикалық, радиоизотоптық, электрлік немесе электрондық, депреометрлік,пьезометрлік ... ... ... ... (шаңның конентрациясын қысқа уақыттық бір мертелік өлшеу) немесе жекелік шаң сынамаларын алу құралдарымен) түрлері ... ... ... ... ... ... массасы бойынша шаңның максимальды - бір реттік және ... ... ... ... ... ... ... профилактикасы
Қазақстанда шаңмен байланысты кәсіптік сырқаттарды алдын алу мемлекеттік міндет болып, жалпы халық шаруашылығына және өнеркәсіптің жеке салаларына қатысты кешенді ... ... ... Тап осы ... ... ... ... және мдеу-профилактикалық шараларды кешенді қолданудың арқасында өнеркәсіптің көптеген салаларында еңбек жағдайын жақсарту, ауадаағы шаңның концентрациясын ... және ... ... ... ... деңгейін төмендету бойынша маңызды жетістіктерге қол жетті.
Технологиялық және санитарлық-техникалық шаралары
Технологиялық шаралар ең маңызды, ... ... ... ... олар ... ... ... жоюына бағытталған. Мысалы, отқ төзімді бұйымдарды жасауда шикізатты ұсақтау мен ұнтақтаудың ылғалды әдісін қолдану шаңның пайда болуын мүлдем болдырмайды. ... ... ... бұрғылау жұмыстарын сумен шаюды қолданып бірге жүргізсе, ауаның шаңдануы және пневмокониоздармен сырқаттануы күрт төмендейді.
Егер шаң ... ... ... ... ... ауыстыру мүмкіндігі болмаса шаң шығарушы материалдарды ұнтақтау, тиеу, тасу және буып-тұю процесстерні кешенді механикаланлырып ... ... ... ... ... ... жолы шаңмен күресті жүргізудің басты бағыттарының бірі болып келеді. Мұндай жағдайларда тек шаң ... күрт ... ... жұмысшылардың шаң шығару орындарында болу қажеттігі болмайды.
Пайда ... ... басу ... ... роль суды ... ... әсіресе бұл әдіс құрғақ процесстерді ылғалды процесстерге ауыстыру, және де шаңның ауаға түсу орнында шамалы суландыру мақсатымен қолданылады. ... ... ... ... т.б. ... ... қолдану ауаның шаңдануын оның рұқсатталған мөлшеріне дейін төмендетіп, пневмокониоз ауруларының пайда болу қауіптігін болдырмайды.
Ауадағы қалдық шаңдармен күрес жүргізуде басты роль ... шаң ... ... ... ... орналасқан жергілікті сыртқа шығарушы вентиляциясыгна беріледі. Шаңмен ... ... ... ... ... ... тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау А.Қ.Құсайынов. - ... ... ЖАҚ, 2002 ... ... тілі ... ... ... түсіндірме сөздігі. Алматы, Мектеп, 2002.
* Хакімжанов Т.Е. "Еңбек қорғау"(ЖОО үшін оқу құралы) ... 2008ж.
* ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмыс орындарында шандылық көздері.Шанның адамға және қоршаған ортаға әсері4 бет
Жұмыс орындарында шаңдылық көздері. Шаңның адамға және қоршаған ортаға әсері жайлы мәлімет8 бет
Жер планетасының эволюциясы10 бет
Таулар2 бет
Шаңды бронхит8 бет
Вольфрам кендерін және үгітінділерін байыту технологиясы12 бет
Газ өнеркәсібі10 бет
Еңбек стажы5 бет
Оқу үдерісін басқарудағы автоматтандырудың тапсырмалар қойылымы3 бет
Тәуелсіздік жылдарындағы мәдени құрылыс12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь