Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайлы

Кіріспе.
Негізгі бөлім.
2.1. Экономикалық жүйе және оның мәні.
2.2. Экономикалық жүйенің даму сипаты.
2.3. Экономикалық жүйенің элементтері.
2.4.Экономикалық жүйедегі меншік қатынастарының орны.
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
Экономикалық жүйе – экономикалық өнімді өндіру, бөлу, айырбастау, тұтыну барысында туындайтын негізгі экономикалық қатынастардың нысаны мен мазмұнын айқындайтын қағидаттардың, ережелердің, заң жүзінде баянды етілген нормалардың тарихи тұрғыда пайда болған немесе белгіленген, елде жұмыс істеп тұрған жиынтығы.
Кеңестік кезеңде саяси құжаттар мен экономикалық жарияланымдарда “әлеуметтік-экономикалық жүйе” және “әлеуметтік-экономикалық саясат” деген терминдерді қолдануды жөн санады. Сол арқылы экономикалық дамудың әлеуметтік мәнін атап көрсетпек болды. Алайда объектінің мұндай атауымен келісуге болмайды, өйткені адамдар үшін және солардың тікелей қатысуымен жұмыс істейді. Экономикалық жүйенің барлық қырларын – экологиялық жағын, аумақтық жағын, әлеуметтік жағын, басқа жақтарын да кешенді түрде алып қараудың маңызы зор. Нарықтық қатынастарға өтпелі кезеңде Экономикалық жүйені ішкі екі жүйе: макродеңгей мен микродеңгей түрінде түсіну кеңінен таралды. Осы тұрғыдан алғанда макродеңгей республикалық заң шығарушы және атқарушы органдар және жергілікті билік органдары ретінде түсінілді. Микродеңгей түрлі салалар ретінде ұғынылды. Микродеңгей сонымен қатар меншік нысандары тұрғысынан түрлі ұйымдық-құқықтық нысандардың жиынтығы ретінде, яғни ірі, орта және шағын бизнестің жиынтығы ретінде де зерделенуі мүмкін. Кез келген басқа жүйе сияқты экономикалық жүйе оның құрамдас нышандарының арасындағы байланыстармен сипатталады. Бұл байланыстар объективті экономикалық заңдардың әсерімен қалыптасады. Сонымен экономикалық жүйе – мемлекеттің экономикалық саясатын жүргізу үшін теориялық тұғырнама ретінде қызмет ететін экономикалық ғылым зерттеуінің күрделі, көп деңгейлі объектісі.
1. А.Н. Доғалов, Н.С. Досмағанбетов «Экономикалық теория». Алматы, 2014ж. 51-53 беттераралығы.
2.К. Эклунд «Эффективная экономика. Шведская модель». Москва, 1973 г. 254 бет.
3. Шеденов Ө.Қ., САғындықов Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин Б.И. «Жалпы экономикалық теория». Ақтөбе, 2004 ж. 28 бет.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты.
Тобы: ВМ-401.
Орындаған: ... ... ... ... 2015 ...
Негізгі бөлім.
2.1. Экономикалық жүйе және оның мәні.
2.2. Экономикалық жүйенің даму сипаты.
2.3. Экономикалық жүйенің элементтері.
2.4. Экономикалық жүйедегі меншік қатынастарының ... ... жүйе - ... ... ... бөлу, айырбастау, тұтыну барысында туындайтын негізгі экономикалық қатынастардың ... мен ... ... қағидаттардың, ережелердің, заң жүзінде баянды етілген нормалардың тарихи тұрғыда пайда болған немесе ... елде ... ... ... ... ... саяси құжаттар мен экономикалық жарияланымдарда "әлеуметтік-экономикалық жүйе" және "әлеуметтік-экономикалық саясат" деген ... ... жөн ... Сол ... ... ... әлеуметтік мәнін атап көрсетпек болды. Алайда объектінің мұндай атауымен келісуге болмайды, өйткені адамдар үшін және солардың тікелей қатысуымен жұмыс ... ... ... ... ... - экологиялық жағын, аумақтық жағын, әлеуметтік жағын, басқа жақтарын да ... ... алып ... ... зор. ... ... ... кезеңде Экономикалық жүйені ішкі екі жүйе: макродеңгей мен ... ... ... ... таралды. Осы тұрғыдан алғанда макродеңгей республикалық заң шығарушы және ... ... және ... ... ... ретінде түсінілді. Микродеңгей түрлі салалар ретінде ұғынылды. Микродеңгей сонымен қатар меншік нысандары тұрғысынан түрлі ұйымдық-құқықтық нысандардың жиынтығы ретінде, яғни ірі, орта және ... ... ... ретінде де зерделенуі мүмкін. Кез келген басқа жүйе сияқты экономикалық жүйе оның ... ... ... ... сипатталады. Бұл байланыстар объективті экономикалық заңдардың әсерімен қалыптасады. Сонымен ... жүйе - ... ... ... ... үшін ... ... ретінде қызмет ететін экономикалық ғылым зерттеуінің күрделі, көп деңгейлі объектісі.
2.1. ... жүйе және оның ... ... ... ... ... және оның ... мәселелерін шешу үшін өз қарамағында әртүрлі құрылымдарды, тетіктерді және иниституттарды ... ... ... ... ... ... экономикалық жүйелер арқылы қарастыруға болады.
Экономикалық жүйелер - Экономиканың өзара байланысқан элементтерінің жиынтығы. Экономикалық жүйелердің жіктелу ... ... ... ... бар:
1. Ашықтылық дәрежесі бойынша:
1.1. Жабық экономикалық жүйе - бұл барлық іскерлік ... ... ел ... ғана ... орын алатын экономикалық ұйымдастыруы.
1.2. Ашық экономикалық жүйе - бұл экономикалық халықаралық экономикалық қатынастар жағдайында ... ... ... ... бұл ... ұлттық валютамен қатар шетел валютасы қолданылады.
2. Меншік ... ... ... ... жүйе - ғасырлар бойы сақталған салт - ... ... ...
Бұл жүйенің сипатты белгілері:
- өнімді өндіру, бөлу және айырбастау салттарға, дәстүрлерге негізделеді;
- әлеуметтік - ... ... ... ... ... ... тым төмен болуы;
* техникалық прогресстің шектелуі;
* халық санының өсуінің өнеркәсіптік өндірістік өсу қарқынынан тұрақты түрде артып отруы;
* ... ... ... ... орын ... ... және ... күштер құрылымының жоғары рөлі.
2.2. Әміршіл - әкімшіл экономикалық жүйе - орталықтандырылған жоспарларға, өндірістің ... ... ... ... орын ... негізделген қатынастар.
Сипатты белгілері:
- өндіріс құрал - жабдықтарына деген мемлекеттің меншіктің орын ... ... ... ... ... ... ресурстардың орталықтандырылған қоры;
- ынталандырудың нарықтық жүйесінің болмауы.
2.3. Нарықтық экономикалық жүйе - жеке меншікке, жеке ... ... ... ... ... ... өндіріс факторларына деген жеке меншіктің орын алуы;
* кәсіпкерліктің ... және ... ... болуы;
* шаруашгылық субъектілерінің дербестілігі;
* шаруашылық субъектілерді жеке мүдделеріне сай ынталандыру;
* өндірушілер арасындағы, тұтынушылар арасындағы бәсекелестік, бұл ешкім нақты экономикалық ... ие ... ...
2.4. Аралас экономикалық жүйе - нарықтық тетіктер мен экономиканы мемлекеттік реттеудің үйлестірілуі орын алатын қатынастар.
Сипатты белгілері:
- ... ... мен ... ... ... ... меншіктің болуы;
- күшті кәсіподақ қозғалысының орын алуы;
- мемлекеттік ... мен ... ... белсенді болып табылады.
3. Өнеркәсіптік төңкерістің және ғылыми-техникалық прогрестің даму деңгейі ... ... ... жүйе - қол ... ... натуралдық шаруашылық басым түрде орын алатын және ауыл шаруашылығына негізделген жүйе.
3.2. Индустриалдық жүйе - тауар-ақша қатынастарының дамуымен байланысты ірі ... ... ... ... ... ... жүйе - басты саласы - экономикалық-өндірістік емес (қызмет көрсету) сала болып табылатын және ... ... ... ретінде саналатын жүйе.
Экономикалық жүйеге кешенді көзқарасқа сәйкес оның жұмыс істеуі мен дамуына ықпал ететін бірнеше нышандарды ... ... ... Оларға мыналар жатады:
* мемлекеттік басқару жүйесіндегі бюрократтану және ... ... ... ... ... ... ... денсаулық деңгейі, т.б.);
* елдің адами капиталының оқшауландырылған ... ... ... ... ... ... факторларының жай-күйі олардың іске қосылу дәрежесі;
* әлемдік экономика, оның жай-күйі, даму ... ... ... ... ... ... негізгі сипаттамалары;
* табиғи ортаның жай-күйі (табиғи әлеует);
* технологиялық аяның жай-күйі;
* ішкі саяси және сыртқы саяси құрылыс;
* қоғамның ақлақтық-адамгершілік ... ... ең ... ерекшеліктерінің біріне оның жүргізіліп жатқан түрлендірулерге сылбыр бейімделуін және осымен байланысты дамудағы енжарлықты ... ... ... жүйенің даму сипаты.
Әрбір елдің экономикалық жүйесі бар. Бұл жүйе бір-біріне тәуелді әр түрлі компоненттерден тұрады.
Экономикалық жүйе көп ... ... ... оның ... әсер ... ... ... шешімдерін қабылдау жөніндегі: шаралар жүйесі;
- меншік құрылымы;
- ақпаратпен және үйлестірумен қамтамасыз ететін механизмдер;
- мақсат қою мен ... ... ... ... ... ... 3 ... топтастырылады:
1) Шаруашылық құрылымы -- бұл шектеулі ресурстарды қолдануға байланысты материалды-техникалық база элементтерінің өзара әрекеті.
2) ... ... ... -- ... ... ... ... ресурстарды іске жаратуға байланысты заңды түрде құжатталған құқықтары мен міндеттерінің жиыны.
3) ... ... ... екі ... қызметі жайлы алынған мәліметтерді топтастырады және таратады.
Меншік формасына байланысты аталған құрылымдардың жиынтығы әр түрлі сипатқа ие ... ... ұсақ ... мемлекеттік және т.б. Бір елде бірнеше сипатты бір мезгілде қатар орын алуы мүмкін. Бұл жағдай экономикалық жүйенің ... ... және ... қозғалысына әкеледі. Осылайша, егер елде мемлекеттік сипат күшейе бастаса, ұлттандыру процесі жүруде деп білеміз. Керісінше, жеке шаруашылықтық сипат алғы кезекке ... ... ... ... ... әлем ... ұзақ тарихи даму процесінің нәтижесінде қалыптасқан сан алуан экономикалық жүйелердің болуымен сипатталады. Оларды қандай да бір критерий негізінде ... ... ... ... ... даму процесін әр экономист өзінше түсінетін болғандықтан, олардың таңдап алған критерийлері де біркелкі емес.
Әр түрлі көзқарастар ... ... ... ... ... ... қарастыралық.
I. Формациялық көзқарас -- Маркстік ... тән. ... үш ... ... ... ... (архаистік) құрылыс -- алғашқы қауымдық және азиаттық өндіріс әдістерінен тұрады. Бұл топтағы ... ... ... өндіріс әдісі. Оның негізі патриархалдық шаруашылық шегінде қала ... ... ... ... ... ... ... беретін үй өнеркәсібі мен жерге ұжымдық меншікке негізделген .
Экономикалық оқшауланған қауымдардың күш-куатын табиғатты ірі ... ... мен ... ... өз ... ... және экономикалық билікті біріктіріп ұстаған деспоттық мемлекеттердің туындауына әкелді, яғни олар ... ... ... ... ... қосымша өнімді және т.б. иемденді. Азиаттық өндіріс әдісі көптеген халықтарға болғанмен, ол ұзақ ... бойы тек Азия ... ... келді (XX ғ. басына дейін). Оның ұзақ сүруінің себебі -- суармалы жер шаруашылығымен айналысатын қауымның ... ... ... ... ... екі жүз жыл бойы ... тақырып болып қалуда.
Екінші ірі формацияны Маркс екінші реттік, яғни жеке меншікке (құлдық, басыбайлылық, капитализм) ... деп ... -- жеке ... ... ... екі ... формация. Маркстің пікірі бойынша, коммунизм дәуірі дәуіріне дейін өсуі ... деп ... ... ... өзімен бірге саяси, құқықтық, идеологиялық, ұлттық, отбасылық және ... да ... ... мен ... ... ... ... ретінде қатысады.
Өндірісті бірліктегі тәсілі мен қондырмасымен өзара әрекеті қоғамдық-экономикалық ... ... ... дамуының тарихи жүрісі өзімен бірге қоғамдағы формацияның жүйелі ауысымын көрсетеді: алғашқы-қауым, құл иеленушілік, феодалдық, капиталистік және ... ... ... ... мен ... ... ... жиынтығы ретінде әрекет етеді. Қатынастар сипаты өндіріс құралдарына меншіктің үстем формасы арқылы анықталады. Әр жүйенің материалдық өндірісінің даму ... ... ... ... Бұлар ерте ме, кеш пе әйтеуір өндіріс тиімділігінің деңгейі анағұрлым жоғары ... ... ... ауысуы тиіс.
Формациялық теорияның негізгі жағдайлары:
* Табиғи-тарихи үрдіс қоғамдық-тарихи формациялардың бірізділікті ауысымы түрінде дамиды;
* Материалдық өмірдің рухани өмірді ... ... ... ... ... болып табылады, құрылғы базиске қарағанда туынды сипатқа ие болады;
* Класстар қоғамның негізгі бірлігі және тарих субъектісі болып, ал ... ... ... - ... ... әрекеттесуінің басты формасы болып табылады.
Формациялық теория негізгі іс жүзіндегі философиялық түсінудің үлкен салымы болып табылды. Соның көмегімен ... ... ... ... жиынтығы ретінде емес, оның ішкі даму заңдарымен қисынды жүйесі түрінде алдымызда жатыр. Сонымен бірге бұл ... ... ... күшіне қоғамдық дамудың жан-жақты теориясы ретінде танысуы мүмкін.
Бұл, өзінің дамуында барлық жақтар мен ... ... ... бес ... ... өтуі ... бекітуге қатысты, сондай-ақ өндіріс құралдарының меншік иесі мен меншіктік емес қатынастың арасында антогонистикалық сипаттамаға шектен тыс ... ... әдіс ... ... ... ... және ... ұғымға апарады, оны төменнен жоғарғы саты бойынша қоғамның өтуін бір мәнді түрде ... Әр ... ... ... ... ... ... дамудың жоғарылау сатысына ұсынылады. Сондықтан К. Маркстің коммунистік формациясы қоғам дамуының жоғарғы сатысы өркениеттік әдіс ... ... ... ... материалдық және рухани мәдениет элементтерінің жиынтығымен қоғамдық дамудың түрлі ... ... ... ... ... ол үшін ... байлық емес, адам дамуының акцентіне тән.
II. Өркениеттік көзқарас әлемдік ... ... ... ... ... ... планетарлық тарих ретінде зерттеуді ұсынады. сөзі латынның азаматтық, қоғамдық сөзінен шыққан. Бұл термин мәдениеттің дәрежесі мен ... ... үшін ... ... ... ... европалық).
Бұл көзқарас адамзат тарихының негізгі мәселелерінің өзара байланысы мен тәуелділігін күшейту және ... ... ... ... ұлттық құндылықтар алдында басымдылығын ұғыну мақсатында қалыптасты.
Бұл теория өз ... ... ... тұр. Оның басты мәселесі жүйені құрушы ... ... ... ... осындай белгілер ретінде еңбек өнімділігін жаңа сатыға көтеретін өркениет төңкерістерін қарастыруды ұсынады.
Алғашқы өркениет ... ауыл ... ... ... 6-8 мың ... бұрын). Келесісі -- өнеркәсіп төңкерісі (300 жыл бұрынғы). Қазіргі төңкеріс ғылыми-техникалық болып табылады (XX ғасырдың орта шені). Ол ... ... ... өтеу сферасына (сауда, қызметтер, көлік білім, ғылым, мәдениет, басқару және т.б.) ... ... жеті ... ... ... ... (тас ғасыры) -- 30-35 ғасырлық; шығыстық -- құл ... ... ... -- 20-23 ... антикалық 12-13 ғасырлық (темір ғасыры); ерте феодалдық -- 7 ... ... ... ... -- 4,5 ... ... -- 2-3 ... кейінгі индустриалдық, немесе информациялық қоғам (қазіргі дәуір). Өркениеттік көзқарас таптық шарттамалардан аулақ болғандықтан қазіргі кезде басқаларға қарағанда ... ... оның ... өзі ... ... ... ... өркениеттік көзқарасқа сүйене отырып, әр түрлі елдер мен аймақтардың даму ерекшелігін, оларды өзіндік ерекшеліктерінен айыра отырып, бір ... ... ... ... өркениет көзқарасының қауіптілігінің өзі осыдан көрінеді.
Адамзат қоғам дамуының тарихы бір ізді ... саты ... ... ... бір ... ... бөлінеді. Өркениеттік әдіс тарихи үрдістің үзілмейтіндігін көрсетеді, оның қозғалысы өзара байланысты және сабақтастығында, рухани және материалдық құндылықтың қалыптасуын ... ... ... ... ... ... ... кезеңдеуінің өркениеттік әдіс шотландық философ Адам Фергюсонмен ... ... рет ... 1768 жылы ... ... ... ол адамзаттың тарихын үш кезеңге: жабайылық, ... және ... деп ... ... ... ... негізінде материалистік белгілер жатты: шаруашылық қызмет пен меншіктік түрдің дамуы. А. ... ... жеке ... ... жоқ ... ... ... кезеңі ретінде сипаттады; тағылықты - жеке ... ... ... мал шаруашылығы, яғни әлі заңмен бекітілмеген ретінде; өркениетті - жеке меншіктің үстемшілігімен егін ... ... ... ... бөліністі Льюис Генри Морган (1818-1881) өзінің жұмысында пайдаланылды, бірақ әр кезеңді сатыға (төмен, орта және жоғары) бөліп ... ... және ... ... даму ... ... ... Генри Морган топтастыруында жүйелі этникалық кезеңдер басым белгілейтін прогрес көрсеткіші ретінде мәдениеттің бөлек материалдық және рухани пайда болуы алынды (отты ... ... жебе мен ... ... ... қыша ... ... және т.б.).
Қазіргі әдіс-тәсіл өркениетті ішкі (экономикалық) және сыртқы (экономикалық емес) факторлар бірлігінің тарихи туындаушы ... ... ... ... ... ... сипатталатын қоғамдық жүйе ретінде қарастырады. Экономикалық емес факторлар болып ... ... ... ... ... және т.б.), әлеуметтік-саяси, сондай-ақ табиғи-климаттық географиялық және басқа фокторлар қатысуы ... ... ... ... зерттеуге өркениетті жақындау ерекшелігі талдаудың көпшаралығы, белгілердің көптігі, олардың тар экономикалық өлшеуіштерге енбейтіндігі болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... қоғамның индустриалдық дамуының дәрежесі бойынша біліктілігімен сәйкес келеді. Ол индустрияға дейінгі ... ... ... (экономикалық) өркениет, индустриалдықтан кейінгі (экономикалықтан кейінгі) өркениет түрлеріне ие.
Қоғам сатылары
Белгілері
Индустриалдық (дәстүрлі) қоғам
Индустриалдық (экономикалық) қоғам
Индустриалдықтан кейінгі (экономикалықтан кейінгі)
Өндіріс ... ... қол ... ... ... типі
Еңбекке сыртқы экономикалық еріксіз тарту, дәстүрлер
Сатериалдық (ақшалай) стимул
Шығармашылық
ʺҚоғамдық адалʺтипі
Дәстүрлі ʺпатриархаттық ... ... ... ... ... ... даму ... критерийлерін қолданатын басқа жіктеуге сәйкес 3 экономикалық жүйелер бөліп қарастырылады: индустриалдық, кейінгі индустриалдық және жаңа индустриалдық. ... ... тағы бір ... бар.
IV. Негізінде өндіріс құралдарына меншік формасы мен шаруашылық қызметін басқару ... ... екі ... ... тағы бір ... бар. Бұл екі ... ... әкімшіл, рыноктық және аралас экономика деп бөліну жүреді.
Дәстүрлі экономика - бұл ежелгі, көне замандағы экономика. Ол дәстүрге ... ... ... ... қол ... Қажеттіліктер - қарапайым. Қазақстанда ауыл және мал шаруашылығы - дәстүрлі.
Әкімшіл-әміршіл экономика классикалық ... ... ... ... Карл ... пен ... Энгельс негізгі -- мемлекет меншігі, себебі бәрі мемлекет ... Сол ... сол ... ... ... ... монополия (бір сатушы) қолында болады. Мемлекеттендіру жоғары қарқынмен жүргізілді.
Нарықтық экономика - экономикалық, адамның еркіндігі әркім өзі, жекеменшік қатынастары ... ... ие ... ... орын ... осы ... ... тоқталайық.
а) дәстүрлі экономика тұйық, оқшау шаруашылыққа негізделеді. Ұрпақтан ұрпаққа ... ... ... мен ... ... тауарды қалай, кім үшін өндіру арқылы анықтады. Экономиканың осы түрі бұрынғы заманға қарағанда, Азия, Латын Америкасы мен ... ... ... өте ... ... еркін бәсекелестік нарықтық экономика ресурстарға жеке меншіктік және тауар өндірушінің еркін ... ... ... ... ... ең ... ... ретінде қарастырылады. Еркін (либералды) нарықтық экономиканың негізін қалаушы А. Смит болды. Ол нарықтық экономикаға барынша еркіндік беру ... деп ... ... ... ... ... ... қызмет атқаруы көрсеткеніндей, оның бөлінбес серігі -- артық ... ... ... ... ... ... ... Экономикалық дағдарыстар тарихын зерттеуі көрсеткендей, олар 1825 жылдан ... ... ... 8-10 жылда қайталанып отырады. Дағдарыс кезінде саудада тоқырау басталады, нарыққа ... ... ... ... ... ... ... айналымнан жойылады, зауыт пен фабрикалар тоқтатылады және жұмысшылар жұмыссыз қалады. Тоқырау жылдарға созылады және экономика бүлінеді.
б) әкімшілдік-әміршілдік экономика. Нарықтық экономикадағы ... ... және оны ... талдау құбылысы әкімшілік-әміршілдік экономика теориясының пайда болуына ықпал етеді. Әміршілдік экономика теориясының ұраны: .
Әкімшілдік-әміршілдік экономиканың ... ... ... ... ... ол ашық түрде жұмыссыздықты, өндірістің тым құлдырауын болдырмайды. Ал қиын шешуші кезеңде елдің материалдық, еңбектік және ақша қорларын ірі ... ... ... мен бағдарламасын жүзеге асыруға шоғырландырады және жұмылдырады. Сондықтанда жоспарлау жүйесін қоғамдық меншікке ... ... ... ғана ... жеке ... ... кейбір капиталистік елдерде қолданады. Айталық, екінші дүние жүзілік соғыс ... бұл ... ... ... ... ... ... мен барлық салалары орталық жоспарлау және соғыс ұйымдарының тікелей ... ... Осы ... Англия мен АҚШ-да дәл солай жүзеге асты.
Әміршілдік-әкімшілдік экономиканың олқылықтары мынадан байқалады.
Біріншіден, барлық шаруашылық сауалдарын көп сатылы бюрократтық инстанциясы арқылы шешу ... ... ... ... ... көп уақыттың кетуі -- барынша кедергі болып табылады. Мұндағы басты мақсат -- жаңа ... ... ... жаңа техника мен технологияны ендіру болмақ. Ал келісімге кеткен уақыт бұған кедергі жасайды.
Екіншіден, кәсіпорын жоспарының орындалуы ... ... ... емес, жоғары жақтағы орталық ұйымдар алдында есеп береді. Кәсіпорын есебі бұрыстау, боямалы ақпараттан құрылады. Сондықтанда ... ... ... және тұтынушылардың қажеттілігі туралы көбіне нақты көзқараста бола ... ... ... ... тиімсіз етеді және оны әртүрлі тапшылықка алып келеді.
в) қазіргі нарықты экономика аралас экономика ретінде болуда.
Аралас нарықтық экономика туралы Американ экономисі Пол ... ... ... , әрі ... ол: -- ... нарықтық экономика теориясынын түп тұлғасы болып теориясы (авторы -- Нидерланд экономикалық ... ... Ян ... және ... ... -- ... ... профессор-экономисі Джон Кеннет Гэлбрейт) жатады. Дж.Гэлбрейт аралас экономиканың ерекше бір типі ретінде қарастырып оның нарықты және жоспарлы жүйеден тұратынын ... ... -- деп ... ... Пол ... ... нарықтық экономика теориясынын негізін қалаушы герман экономисі, Фрайбург университетінің профессоры Вальтер Ойкен (1891-1950 жж.) ... ... Оның ... ... ... ... қорғаудың толығырақ жүйесін мүмкіндігі келгенше нарықтық экономикаға қол жеткізу негізінде жасау болмақ. Бұл тұжырымдаманың ұраны мынау: .
Аралас әлеуметтік бағытталған ... ... емес ... ... ... жатады. Мұнда барлық негізгі қордың 4%-ы мемлекеттің қолдануында болады, ал барлық мемлекеттік шығындардың ... ... ... ... әлеуметтендіру қорытындысы мынада: .
Экономикалық жүйенің жалпы кезеңдері
Өндірістік күштер
Табиғи (табиғи ресурстар, физ. мүмкіндік және т.б. ... ... ... ... бөлу және т.б.)
Жалпыға ортақ (ғылыми, білімі мәдениет және т.б.)
Өндірістік қатынастар
Әлеуметтік- экономикалық ... ... және ... бөлу)
Ұйымдастырушылық-экономикалық (тәжірибе алмасу, маркетинг, ... және т.б.) ... ... ... ... ... бөлу ... процесі және оның сәті
Өндірістің еңбектік, табиғи қорлар, ақпараттық және т.б. ... ... ... мамандандыру
Еңбек мәні, еңбек қоры, ... ... ... ресурстар таңдауы
Материалдық - ... өнім және ... ... мен шығындар қатынасы
2.3. Экономикалық жүйенің элементтері.
Әр экономикалық жүйеде өзіне тән өндірістік қатынастар мен өндірістік күштері болады. Өндірістік қатынастар ұдайы ... (ҰӨ) әр ... тән ... = Ө + Б +ҚБ + Т ... өндіріс = Өндіріс + Бөлу + Қайта бөлу + Тұтыну)
ӨК = ЖК + ӨҚ ... ... = ... күші + ... құралдары)
2.4. Экономикалық жүйедегі меншік қатынастарының орны.
Меншік қатынастары әр экономикалық жүйедегі қатынастардың ішінде ең ... ... ... ... ... анықтайды. Меншік дегеніміз - құрал-жабдықтарды және солардың көмегімен өндірілген өнім нәтижелерін иемдену және пайдалану туралы ... ... ... екі ... ... болады - экономикалық және құқықтық жағынан. Экономикалық ... ... ол -- зат ... ол - ... ... ... қоғамдық қатынастар. Ал құқықтық жағынан, меншік дегеніміз - зат, ... ... ... ... ... экономикалық теориясының алғашқы өкілдері ол - Нобель лауреат сыйлығына ие болған американдық Чикаго ... ... ... Коуз және ... ... ... ... Бұлар тек меншік ұғымын пайдаланбай, меншік құқығы дегенді енгізді. Ресурстар өз басына меншік ... ... ... және ... - ... шоғыры".
Қорытынды.
Күнделікті экономикалық өмірде адамдар арасындағы қатынастар әрқашанда белгілі экономикалық жүйе ретінде қызмет жасайды.
Сонымен қорыта ... ... жүйе ... - бұл экономикалық процестердің жиынтығы болып табылады. Ол қалыптасқан мүліктік қатынастар мен ... ... ... ... ... ...
Қазіргі заманның келбеті - терең тарихи дамудың нәтижесінде қалыптасқан, сан-қилы экономикалық жүйелердің болуымен сипатталады. ... ... ... ... ала ... топтастыруға - яғни классификациялауға болады. Түрлі экономистер қоғамның тарихи даму ... ... ... ... ... ... сол себепті бұл мәселе жөнінде пікір-таластар бар. Экономикалық жүйеге кешенді көзқарасқа сәйкес оның ... ... мен ... ... ... ... нышандарды бөліп көрсетуге болады. Оларға мыналар жатады: мемлекеттік басқару жүйесіндегі бюрократтану және сыбайлас жемқорлықтың деңгейі; ... ... ... ... ... оқшауландырылған бөлігі ретіндегі кәсіпкерлік әлеует; өндірістің басқа факторларының жай-күйі ... іске ... ... әлемдік экономика, оның жай-күйі, даму келешегі, елдің Экономикалық жүйене ықпал ... ... ... ... ... ... технологиялық аяның жай-күйі; ішкі саяси және сыртқы саяси құрылыс; қоғамның ақлақтық-адамгершілік ұстындары жатады.
Экономикалық жүйенің ең басты ерекшеліктерінің біріне оның жүргізіліп ... ... ... ... және осымен байланысты дамудағы енжарлықты жатқызуға болады.
Пайдаланылған әдебиеттер.
1. А.Н. Доғалов, Н.С. Досмағанбетов . Алматы, 2014 ж. 51-53 беттер ... К. ... . ... 1973 г. 254 ... ... Ө.Қ., САғындықов Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин Б.И. . ... 2004 ж. 28 бет.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық жүйе : мәні, элементтері, даму сипаты3 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері , даму сипаты5 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері және даму сипаты9 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері және даму сипаты жайлы7 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты5 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайлы ақпарат7 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайлы мәлімет5 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайында11 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты туралы5 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты туралы ақпарат11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь